TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek uygulaa aket çalışmasıyla yapıldı. Verileri değerledirilmeside yüzdelik yötemler kullaıldı. Bulgular: Araştırma kapsamıda bireyleri % 0.6 sıı kadı, kadıları % 0.2 sii bekar, %0.2 sii lise mezuu, % 0.1 i işçi olduğu saptamıştır. Araştırma kapsamıa alıa bireyleri % 0.86 sıı sağlıkla ilgili bir alada çalışmadığıı, % 0.76 sıı sağlık alaıda çalışa bir yakııı bulumadığıı, % 0.88 i de erkekleri hemşirelik mesleğide yer aldıklarıı bilmediklerii ifade etti. Hemşirelik hem kadıları hem erkekleri yapabileceği bir meslektir (32),erkekleri hemşirelik hizmetii vermeside utaırım ( 78 ), istemem (78),erkek çocuğumu erkek hemşire olmasıı isterim( 16 ) öermelerie birici sıradaki çoğulukla katılmadıklarıı belirtmişlerdir. Souç ve Öeri: Toplumda erkek hemşire algısı olumsuz yöde olmakla beraber; toplum hemşirelik hizmetii sadece kadı cisiyetie ait olduğua iamaktadır. Bu sebeple hemşirelik hizmetii her iki cise de uygulaabileceği alatılmalıdır. Aahtar kelimeler: Bakım, erkek hemşire, hemşirelik GİRİŞ İsalığı varlığıda itibare kadı bebek, çocuk ve yaşlılara bakım vermiştir. Bu sebeple hemşirelik; kadıı bakım verici rolü ile özdeşleştirilip, tüm düyada kadıları baskı olduğu mesleklerde biri olmuştur. Hemşire; bireyleri, hastalıklarda koruma yolları kousuda bilgiledire, bede veya ruh sağlığıı bozulması halide hekim tarafıda verile tedaviyi uygulaya hasta bakımıı plalaya, deetleye ve işleye kişidir. Hemşirelik; kadıı şifa verici rolü ile başlar. 1 Toplumsal yaşama tek tarılı diler yerleştikte sora dii geleeklere bağlı davraış ve uygulamalar tüm toplumsal yaşamı ifadesi olmuştur. 2 Bu çağda hasta bakımı değişik etkiler ve di kuramları çerçeveside biçimlemiştir. 3 İslamiyeti kabulüde sora Müslümalık ile birlikte hasta bakımı da öem kazamıştır. Bu döemde kadılar öcelikle savaş alalarıda yaralıları bakımıda ve savaşta geri hizmette görev almışlardır. 1 Ortaçağda hemşirelik ve hasta bakımıı etkileye
öemli olaylar Haçlı seferleri ve Röesas olmuştur. 2 Hemşirelik de disel temaları etkiside kalmıştır.16.yüzyılı başlarıda tıp maastırda ayrılıp, üiversiteye geçmiş ve hasta bakımı ile bağlatısıı reddetmiştir. 4 18.yüzyılı ikici yarısıda Avrupa da saitasyo ve bireysel hijyei çok kötü durumda olması, bulaşıcı hastalıkları yayılması,hastaları bakımsız kalması,toplumu hemşirelik hizmetleride yoksu bırakılması edeleri ile hastaeler bakım verilmek amacıyla yeide açılmış,acak eskisi gibi temiz ve düzeli bir hemşirelik bakımı tam olarak verilememiştir. 5 Hemşirelik mesleği kurucusu ola Florece Nightigale e kadar her döemi öemli politik ve sosyal olaylarıda etkilemiş, bu döemde sora ise saygı bir iş düzeyie yükseltilmiştir. Ülkemizde 1954 yılıda çıkarıla hemşirelik kauu, erkek hemşire yetiştirilmesie olaak taımaya bir yasal düzelemeydi. 6 Yasa Ocak 2007 de resmi gazetede yayımlaa Hemşirelik Kauuda Değişiklik Yapılmasıa Dair Kau ile değiştirilmiştir. Böylece hemşirelikte cisiyet ayrımı kalkmış ve güümüzde erkekler, yasal olarak hemşirelik yapabilmektedirler. 7 AMAÇ Araştırma, toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemek amacı ile kesitsel türde yapıldı. ARAŞTIRMANIN YERİ VE ZAMANI, ÖRNEKLEMİ Araştırmaı kuramsal evrei Bursa da Osmagazi de yaşaya, çalışma evrei ise belirlee araştırma ölçütlerie uygu bireylerdir. Öreklem grubu ise belirtile seçim ölçütlerie göre 100 kişide oluşmuştur. Belirtile ölçütler; Bireyi bilişsel, duyusal ve sözel iletişim kurmayı egelleye bir soruuu olmaması, Göüllü olarak katılması. MATERYAL VE METOD Araştırmaı verileri uygu literatür taraarak hazırlaa aket formu ile Eylül-Kasım tarihleri arasıda yüz yüze görüşülerek uyguladı. BULGULAR Araştırma kapsamıda bireyleri % 0.6 sıı kadı, kadıları % 0.2 sii bekar, %0.2 sii lise mezuu, % 0.1 i işçi olduğu saptamıştır.( Tablo 1 )
TABLO 1: Bireyleri Sosyo-Demografik Özellikleri (N=100 ) Sosyo-Demografik Özellikler % Cisiyet Kadı 60 0.6 Erkek 40 0.4 Yaş 18-25 5 0.05 26-33 5 0.05 34-41 5 0.05 42-49 10 0.1 50-57 15 0.15 58-65 20 0.2 Medei Durum Evli 60 0.6 Bekar 20 0.2 Dul/Boşamış 20 0.2 Eğitim Durumu Okur yazar değil 5 0.05 Okur yazar 10 0.1 İlköğretim 60 0.6 Lise 20 0.2 Üiversite 5 0.05 Mesleği Memur 5 0.05 İşçi 10 0.1 Serbest Meslek 60 0.6 Emekli 20 0.2 Diğer 5 0.05 Araştırma kapsamıa alıa bireyleri % 0.86 sıı sağlıkla ilgili bir alada çalışmadığıı, % 0.76 sıı sağlık alaıda çalışa bir yakııı bulumadığıı, % 0.88 i de erkekleri hemşirelik mesleğide yer aldıklarıı bilmediklerii ifade etti.( Tablo 2 ) Tablo 2:Bireyleri Sağlık Bakımı ile İlgili taımlaya Özellikler Sağlık Bakımı Sistemi ile ilgili Taımlaya Özellikler Sağlıkla ilgili bir alada çalışma durumu Ailede sağlık çalışaı buluma durumu Erkek hemşire olduğuu bilme durumu % 14 86 24 76 12 88 0.14 0.86 0.24 0.76 0.12 0.88
Bireyler; hemşirelik hem kadıları hem erkekleri yapabileceği bir meslektir (32),erkekleri hemşirelik hizmetii vermeside utaırım ( 78 ), istemem ( 78 ),erkek çocuğumu erkek hemşire olmasıı isterim( 16 ) öermelerie birici sıradaki çoğulukla katılmadıklarıı belirtmişlerdir.( Tablo 3 ) TABLO 3: Bireyleri Erkek Hemşire ile İlgili öermelere ilişki Görüşleri ERKEK HEMŞİRE İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Katılıyorum Kararsızım Hemşirelik hem kadıları hem de erkekleri 32 4 64 yapabileceği bir meslektir. Erkek hemşirei bakım vermeside utaırım. 78 8 14 Erkek hemşirei bakım vermesii istemem. 78 8 14 Hemşirelik hizmetii kadı hemşirei vermesii 82 4 14 isterim. Hemşirelik hizmetii erkek hemşirei vermesii 14 4 82 isterim. Hemşirelik hizmetide sadece kadılar olmalıdır. 12 6 82 Hemşirelik hizmetide sadece erkekler olmalıdır. 82 6 12 Erkekler hemşirelik yapmalıdır. 78 6 16 Erkek çocuğumu hemşire olmasıı isterim. 16 12 72 Kız çocuğumu hemşire olmasıı isterim. 84 4 12 Erkek hemşirei ejeksiyo yapmasıı isterim. 10 2 88 Kadı hemşirei ejeksiyo yapmasıı isterim. 88 2 10 Katılmıyorum SONUÇ VE ÖNERİLER Hemşirelik mesleği; bireyi, ailei ve toplumu sağlığıı koruyup yardım ede, hastalık durumlarıda iyileştirme ve rehabilite etmeyi hedefleye meslek olmasıa rağme toplumda iki cis tarafıda da uygulaacak bir meslek olmadığı ortaya çıkmıştır. Toplumda erkek hemşireye bakış açısıı değiştirilmesi adıa; bireyler erkek hemşireleri varlığı açısıda biliçledirilmeli, hemşirelik mesleği daha iyi taıtılmalı, hemşirelik mesleği almış erkek hemşireleri meslekte daha fazla yer alması sağlamalıdır.
KAYNAKLAR 1-Bayık A.Erefe İ, Özsoy SA, Uysal A, Özer M, Ergül Ş (2002).Kadı mesleği olarak hemşireliği gelişimi. Hemşirelik Forumu,5 (6): 16-25 2-İaç N, Üstüöz A ( 1998 ). Kadı, güç ve hemşirelik. Hemşirelik Forumu, 1(2): 5-70 3-Ökdem Ş,Abbasoğlu A,Doğa N ( 2000 ). Hemşirelik tarihi, eğitimi ve gelişimi, Akara Üiversitesi Dikimevi, Hizmetleri Meslek Yüksekokulu yıllığı,1 (1): 5-11 4-Perim A (2007). Trakya Üiversitesi Eğitim, Araştırma ve Uygulama Hastaesi de çalışa hemşileri kaliteli yaşam algısıı belirlemesi. Halk Sağlığı AD Yüksek Lisas Tezi,Trakya Üiversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Bölümleri Estitüsü,Edire. 5-Crave RF,Hirle CH ( 2009),Fudametals of Nursig.6th ed.philadelphia:lippicott Compay,32-39 6-Resmi Gazete.sayı:8647.02.03.1954 tarih ve 6283 olu Hemşirelik Kauu. 7-Resmi Gazete.sayı:26510.02.05.2007 tarih ve 5634 olu Hemşirelik Kauuda Değişiklik Yapılmasıa Dair Kau.