Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009
Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab n bu bas s için Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m Yay m Da t m A.fi. ye aittir. Her hakk sakl d r. Hiçbir bölümü ve paragraf k smen veya tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya baflka herhangi bir flekilde ço alt lamaz, da t lamaz. Normal ölçüyü aflan iktibaslar yap lamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur. Dizgi Bask - Cilt : Beta Bas m A.fi. : Net K rtasiye Tan. ve Matbaa San.Tic.Ltd.fiti. (Sertifika No: 13723) Taksim Cad. Yo urtcu Faik Sok. No: 3 Taksim/Beyo lu (0-212) 249 40 60 Kapak Tasar m : M.Emre Civelek / Gülgonca Çarp k Redaksiyon : lknur Civelek Beta BASIM YAYIM DA ITIM A.fi. Himaye-i Etfal Sokak Talas Han No. 13-15 Ca alo lu - STANBUL Tel : (0-212) 511 54 32-519 01 77 Fax: (0-212) 513 87 05-511 36 50 www.betayayincilik.com Yazar n ve kitab n iletiflim bilgileri: http://www.emrecivelek.com; emre@emrecivelek.com http://www.internetdinamikleri.com; info@internetdinamikleri.com
ÖNSÖZ Bilgisayarlar icat edildi inde insanl n gelece inin tamamen bu makinelerin elinde olaca anlafl lamam flt belki. Fakat bugün web 3.0 gibi internet uygulamalar n n ve robot teknolojilerinin bize kaç n lmaz olarak düflündürdü ü fley gelece imizin makinelerin verece i kararlara ba l oldu udur. Özellikle robotlar n ve internet tabanl ifl otomasyon sistemlerinin hayat m za girmesiyle günümüz insan eme ine dayal ekonomik, sosyal ve politik sistemlerimiz kökten de iflmeye bafllayacakt r. Toplum kesimleri aras nda teknolojinin nimetlerinden faydalanma oran ndaki farkl l ktan kaynaklanan dijital bölünmenin oluflturaca- tehlike, insan iflgücüne ihtiyac n giderek azalmas sonucunda meydana gelecek iflsizlik tehlikesi ile birleflince zaman içerisinde makine karfl t siyasal ak mlar n ortaya ç kmas na sebep olacakt r. Günümüzde yaflanan kriz ve çeflitli ülkelerdeki toplumsal olaylar makinelerin bize sa lad verimlilik art fl n n ayn zamanda iflsizlik anlam na geldi ini iyice hat rlatm flt r. Web 2.0 ile birlikte statik yay nc l ktan kat l m mimarisine geçildi ve web kollektif bir beyne dönüfltü. Web 3.0 ise interneti insanlar n beyinleri ve makinelerin devrelerinden oluflan kollektif bir beyne dönüfltürecektir. Günümüzde bilgisayarlar n insan beyin dalgalar n yorumlamas ve insan beyni ile bilgisayarlar aras nda direk ba lant kurulmas yönünde çal flmalar yap lmaktad r. Bu çal flmalar bilgisayarlar n ileride sezgisel güce sahip olaca na dair iflaret olarak görülmelidir. Geliflmeler bu h zla sürerse makineler insanlardan daha zeki olacakt r. Bu durum insanl n gelece inin makinelerin merhameti-
IV ÖNSÖZ ne kald n ileri süren makine düflman (Luddite) ak mlar tetikleyecektir. Mevcut ekonomik sistemleri kullanmaya devam edersek büyük kitlesel sosyal hareketlere haz r olmam z gerekmektedir. Ya da iflsizli inde bir ifl olarak kabul edildi i ve insan nüfus art fl n n kontrol alt nda tutuldu u makineler ça ekonomik sistemlerini olufltururuz... Günümüzde özellikle ifl hayat nda giderek ivme kazanan büyük bir de iflimden geçiyoruz. Daha önce benzeri görülmemifl ölçüde etkin ve verimli ifl sistemlerini gelifltiriyoruz. Fakat bu durum h zlanan nüfus art fl yla birlikte ifl bulmam z gereken milyonlarca genç için ciddi bir handikap teflkil etmektedir. Çünkü önemli problem fludur ki makinelerin bize sa lad verimlilik ayn zamanda iflsizlik anlam na gelmektedir. 1990 l y llarda bafllayan ve ifl hayat nda önemli de iflimlere sebep olan internet devrimi ad n verdi imiz sürecin günümüzde ekonomik ve hatta siyasal aflamaya geldi ine dair iflaretler bulunmaktad r. Bu kitap gelecekte makinelerle birlikte yaflayaca m z dünyaya ait konular düflündürmeyi amaçlamaktad r.
Ç NDEK LER Önsöz............................................. III Bölüm 1: MAK NELER N YÜKSEL fi / ARPANET TEN WEB 3.0 A...1 Bölüm 2: D J TAL BÖLÜNME VE D J TAL GEL fi M SÜREC...17 Bölüm 3: NTERNET EKONOM S /YEN EKOSOSYAL S STEM MODELLER...31 Bölüm 4: DE fi M YÖNET M /ÇA DAfi YÖNET M YAKLAfiIMLARI...49 Bölüm 5: ELEKTRON K BELGELER VE E- MZA...63 Bölüm 6: SUN ZEKA VE ROBOT K...93 Bölüm 7: GELECEK KAPANI VE TRANSHÜMAN ZM...107 Sonsöz...123 Kaynakça...127 Sözlük...129