TÜREV PYASA KRZLER VE BARNGS ÖRNE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜREV PYASA KRZLER VE BARNGS ÖRNE"

Transkript

1 TÜREV PYASA KRZLER VE BARNGS ÖRNE Ör.Grv.Dr. Cantürk KAYAHAN ÖZET Finansal piyasalarda gelecek belirsizdir ve bu belirsizlii gidermek amacyla kullanlan temel risk yönetim araçlarnn banda türev ürün kontratlar gelmektedir. Bu kontratlar firmalarn gelecekteki nakit aklarn, bu günden üzerinde anlalm fiyattan sabitleyen risk yönetim araçlardr. Bu kontratlarn kullanm teknik detaylara dayal olduundan, kullanlmalar da ayr bir uzmanlk gerekmektedir. Çünkü, türev ürün kontratlarnn yanl kullanmna bal olarak bir çok finansal kurum ya da firma bir takm finansal krizlerle kar karya kalabilmektedir. Bu araçlar, firmalarn risklerini önlemede avantajlar yaratrken, kriz dönemlerinde de ters yönde hareketle maliyetleri artrabilmektedir. Bu çalmada dünyada yaanan türev ürün krizleri ve bu krizlerden Barings örnei sebep sonuç ilikisine dayal ayrntl olarak deerlendirilmitir. ABSTRACT The future is uncertain in financial markets and the basic risk management entruments used to remove the uncertainty are derivatives contracts. These contracts are used by firms as a risk management tool by fixing the future cash flows of firms based on today s price that is agreed on. But, because the usage of these contracts have technical details, it is necessary to have expertise to use them. Because of the incorrect usage of derivatives contracts many financial institutions or firms can face financial crises. These tools provide some advantages to firms to protect from their risks, but they increase the costs in crises. In this study, derivative crises in the world and Barings example have been evaluated based on cause and effect relationship. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Bolvadin Meslek Yüksek Okulu, Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 237

2 GR Firmalarn finansal ya da ekonomik yaplar üzerinde temel belirleyiciler; volatilite (oynaklk) ve gelecein belirsizliidir li yllardan itibaren dalgal kur sistemine geçilmesiyle birlikte, finansal sistemde belirsizlikler artmaya balamtr sonras yaanan finansal küreselleme hareketleri ise, finansal krizlerin olumasna zemin hazrlamtr. Bu oluumla birlikte, finansal krizler birbirini tetikleyen küresel krizler haline gelmitir. Krizlerden ve sonuçlarndan çkarlan ana ders; uluslararas düzeyde risk yönetiminin gereklilii üzerinedir. Güncel risk yönetimi amacyla kullanlan finansal enstrümanlar; forward, future, opsiyon ve swap olarak ifade edilen türev ürün kontratlardr. Özellikle, risk yönetimi amacyla kullanlan bu kontratlar, yanl kullanlmalar durumunda risk yönetmekten daha çok risk yaratc finansal araçlar haline dönüebilmektedirler. Bu çalmada, dünyada yaanan kriz örnekleri ve bu krizlerden Barings örnei, ayrntl bir ekilde incelenmitir. I. FNANSAL SSTEMDEK KRZLER Finansal sistemin içerisinde en önemli sorun gelecein belirsiz olmasdr. Belirsizliin belli snrlar içerisinde test edilebilmesi ya da saysal olarak belirlenebilmesi ise, risktir. Tevfik e göre risk 1, gerek belirsizlik gerekse bu belirsizliin sonucunda oluur. Dier bir tanma göre ise risk; Bir olay ya da olaylar setinin ortaya çkma olasldr 2. Finansal küreselleme, finansal sistemin ilem hacmini artrd gibi, finansal araçlarnda çeitlenmesine neden olmutur. Bu gelimeler hem finansal kesimleri hem de reel sektörü dorudan etkilemektedir. Finansal liberalleme olgusunun piyasalara hakim olmasyla birlikte krizler ve oklar, finansal sistemin birer parças haline gelmilerdir. Bu oklarn etkileri, Riske Maruz Deer (RMD) uygulamas içerisindeki stres testleri yardmyla tahmin edilmeye 1 Arman T. TEVF?K, Risk Analizine Giri, Alfa Basm Yaym Datm, Yayn No: 337,?stanbul, 1997, s.4. 2 Ali?hsan KARACAN, Bankaclk ve Kriz, Creative Yaynclk,?stanbul, 2000, s Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

3 çallmaktadr. Eekil 1 de, sistemde yaanan finansal krizler ve oklar ayrntl bir ekilde gösterilmitir Borsa Krizi 1990 Nikkei Çöküü 1990 verim kayb 1994, FED Faiz art. 92 Avrupa ERM Krizi Asya Krizi Meksika Peso Krizi 95 Latin Amerika Krizi 1998 Rusya Krizi 98 LTCM hedge fon Krizi 2001 Arjantin Krizi 1999 Brezilya Krizi 2001 Türkiye Krizi ekil 1. Finansal oklar Kaynak: BOLGÜN K. Evren, AKÇAY Bar, 2005, Risk Yönetimi, Scala Yaynclk,?kinci bask,?stanbul, s.37. Son 20 yllk periyoda bakldnda, uluslararas finansal sistemde yaanan krizler ve oklar, risk yönetiminin finansal piyasalardaki önemini bizlere göstermektedir. Riskin tanmlanmas ve ölçülmesi finansal piyasalar için bir devrim nitelii tamaktadr. Finansal piyasalarda risk ölçüm metodu olarak kullanlan en popüler metod, Riske Maruz De'er (RMD) yaklamdr. Bu yöntem, Bank for International Settlement (BIS) gibi uluslararas finansal kurulular tarafndan da tavsiye edilmektedir. BDDK nn Kasm 2006, sayl Resmi Gazete de yaymlad teblie göre; Varyans-Kovaryans RMD, Historical Simülasyon RMD ve Monte Carlo Simülasyon RMD yöntemleri, bankalar tarafndan risk ölçüm arac olarak kullanlabilecektir 3. Bunun yannda, 8 Ocak 2007 tarihinde VOB 3 _ile_piyasa_riskinin_hesaplanmasina_ve_risk_olcum_modellerinin_degerlendiril mesine_iliskin_tebligler_ htm( ). Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 239

4 (Vadeli?lemler ve Opsiyon Borsas) tarafndan yaymlanan 45 sayl genelgede RMD yöntemlerinin firmalar tarafndan risk ölçüm arac olarak kullanlabilecei belirtilmitir 4. Geçmite aktif-pasif yönetimi olarak ifade edilirken, günümüzde risk yönetimi olarak ifade edilen bu uygulamalar, tüm finansal piyasalarda olduu gibi reel sektörde faaliyet gösteren bir çok firma tarafndan da kullanlmaktadr. Uluslararas finansal piyasalarda yaanan kriz ve oklarn maliyetleri, risk yönetiminin firmalar için ne denli önemli bir etken olduunu göstermektedir. Bu maliyetler Tablo 1 de u ekilde saptanmtr. Tablo 1. Finansal Kriz ve oklar1n Maliyetleri Tarih Faaliyet ekli Maliyet Maliyet (Milyar$) GSMH % Japonya,1990 lar Batk kredi, yüksek emlak fiyatlar. Çin, 1990 lar 4 büyük kamu bankas tasfiyesi ABD, Banka yönetim deimesi 150 2,7 G.Kore, 1998 Bankaclk sektörünün yeniden yaplandrlmas Meksika, bankaya sermaye enjeksiyonu Arjantin, finansal kurumun kapatlmas Tayland, 1997 Bankaclk sektörü krizi 36 32?spanya, Banka devletirildi Malezya, 1997 Bankaclk sektörü krizi 25 35?sveç, Banka kurtarld 15 4 Venezuella, 1994 Batk Bankalar Fransa, Credit Lyonnais 10 0,7 Kaynak: Jorion Philippe, 2000, Value at Risk 2nd Edition, McGraw Hill, s:36. II. TÜREV PYASA RSKLERNE BAKI Tarih boyunca gerek firmalar gerekse finansal kurumlar, risklerini yönetme gereksinimi duymulardr. Bununla birlikte, yirmi yl akn bir süredir risk yönetimi amacyla kullanlan türev ürün kontratlarnn kullanmnda, son dönemlerde büyük bir patlama görülmütür. Türev ürünler modern bir olgu deildir. Hem vadeli 4 imitleri_degisiklik_2007.pdf( ). 240 Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

5 ilem hem de opsiyon sözlemeleri 1610 lu yllarn balangcnda Amsterdam da ticari bir araç olarak kullanlmtr 5. Son zamanlarda uluslararas firmalar zorlukla da olsa, türev piyasalarda yasal ve ilem risklerini yönetmenin özenli bir faaliyet gerektirdiini örenmilerdir. Türev ürünlere yönelik Basel Komite nin ilk yaklam, The Management of Banks Off - Balance Sheet Exposures isimli rapordur. Daha sonraki dönemlerde de bu rapor dorultusunda çalmalar yaplmtr 6. Dünyada yaanan hzl teknolojik gelimelerle birlikte türev ürün kontratlarndaki artan karmaklk, çeitlilik ve hacim konular, daha fazla önem verilmesi gereken konularn banda gelmi ve yaanan türev ürün çökü örnekleri ayr bir inceleme alan olmutur. Örnein, 1988 de Alman petrol ticaret irketi Metallgesellchaft, petrol fiyatlar dütüü zaman petrol üzerine vadeli ilem kontrat alarak, 382 milyon $ kaybetmitir. Bu kayptan, firma kötü yönetim nedeniyle suçlanmtr. Deutsche Bank tarafndan desteklenen firma, ancak bu oku atlatabilmitir. Sonraki yl, Londra Hammersmith ve Fulham meclisi 600 den fazla faiz swap ve deeri 9,5 milyar $ n üzerindeki opsiyon pozisyonuyla 300 milyon $ zarar etmitir. Ayn ekilde, mortgage üzerine yaplan türev kontratlar da yapldklar ilk zamanlarda büyük finansal kayplara neden olmutur. Merrill Lynch, 1980 lerin banda 400 milyon $ kaybetmitir. Bu zarar, kymetli evrak piyasasndaki sadece faiz volatilitesindeki beklenmeyen durumdan kaynaklanmtr. Dier mortgage türev ürün pozisyonlar olan iletmelerde ayn zararlarla karlamlardr. Örnein: Askin kymetler, 1994 te 400 milyon $ kaybetmitir. Bunun dnda örnekleri artrmak mümkündür: Corporate Capital Credit Union 1995 te 120 milyon $ kaybetmi, Ellington Capital 1998 de 1,5 milyar $ kaybetmi ve Beacon Hill 2003 de 470 milyon $ kaybetmitir 7. 5 Julie GREENBERG, Transaction Risk Management After Two Decades of Derivatives Debacles, December 14, 2005, s.1, 6 Aydan AYDIN, Bilanço D+,+,lemler, Bankac+lar Dergisi, say+.34. TBB, Bankac+l+k ve Ara,t+rma Grubu.?stanbul., 2000, s GREENBERG, 2005: 3. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 241

6 Dünyada yaanan en büyük türev ürün çökü örneklerinden birisi olan Barings Bank (1995), finansal piyasalarla ilgili çalan her türlü aratrmac ve uzmann dikkatini türev ürünlere dayal krizlere çekmitir. A) BARINGS BANK 1995 ylnda dealer Nicholas Leeson, türev piyasa ilemlerinden kaynaklanan ilemle, Barings in itibari deerinin yars tutarnda, yani 1 milyar Euro kaybetmesine neden olmutur. Bu kayp firmann öz sermayesini tümüyle yok etmitir. Zarar ise, Japonya borsasnda alnan yüksek risk nedeniyle olumutur. Orijinal ad rogue trader dr 8. Barings Bank, 200 yllk ünlü bir tarihi olan ve müterileri arasnda kraliyet ailesinin de bulunduu, büyük Britanya daki en eski ticari bankalardan birisidir. Ancak, 19. yüzylda Barings eski gücünde deildi ve toplam 440 milyon sterlin hisse deeri ile Büyük Britanya daki en önemli bankalarn çok gerisindeydi de Nicholas Leeson, Barings in Singapur Vadeli?lemler (Singapur International Monetary Exchange (SIMEX)) ofisine ef dealer olarak gönderildi ve Singapur a varndan ksa bir süre sonra Leeson, SIMEX in operasyon masas 10 yetkisini istedi ve ona bu yetki verildi. Yl sonunda da trading ilemlere (alm-satm) balad. Normalde, trading ilemleri ile hesaplarn denetimi (operasyon masas) görevi, finansal organizasyonlarda ayr departmanlar tarafndan yerine getirilir, özellikle trading ilemlerin kaytlarndaki güvenirliin ve bamszln salanmas bu yaplanmaya baldr. Fakat Leeson, trading ilemlerde sorumluluu artmasna ramen, operasyonel faaliyetler üzerindeki kontrolünü de 8 ( ). 9 Anatoli KUPRIANOV, Edited by: SCHWARTZ Robert J. And SMITH Clifford W., Derivatives Debacles: Case Studies of Large Losses in Derivatives Markets, Derivatives Handbook, Risk Management and Control, Financial Engineering, John Wiley & Sons, Inc., in United States of America, 1997, s Operasyon masas sorumluluk sahas, hali hazrda ilemlerin teyidini gerçekletirmek, tüm ilem detaylarnn belirlenen limitler dahilinde gerçekleip gerçeklemediini kontrol etmek iken, Baring s içinde bu temel anlay göz ard edilmitir. Çelikilere kar yaplmas gereken ilem, operasyon masas ile trading ilem masasnn sorumluluklarnn birbirinden kesin olarak ayrlmasdr. 242 Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

7 brakmamtr. Ayn zamanda, firma hesaplar üzerine de örtülü özel anlamalar yapmaya balamtr. Bu anlamalarla Leeson, ayn ancak farkl kurlardaki kontratlarn son ilem zamanlarnda düük fiyatl kontrat alarak, yüksek fiyatl kontrat satarak, arbitraj kârlarndan toplam kârlln gelitirmitir (Osaka borsasnda uzun, Simex borsasnda da ayn miktarda ksa pozisyon alnmtr). Ancak, böyle bir arbitraj teorisinin uygulanabilmesi, sadece mükemmel bir hedge pozisyonuna ve düük bir risk aktivitesine balyd 11. Ksacas bu yatrmn temel stratejik baars, dengeli piyasa artlarnn salanmasna balyd. Önceki yllarda Leeson, spekülatörlük yoluyla elde ettii ilem kârlarn rapor ettiinde, onun toplam kazançlar Barings in toplam kazancnda önemli bir yere sahip olmu ve banka üst yönetimi onu yldz olarak göstermiti. Bu gelimeler yaanrken Leeson, banka yönetiminin haberi olmadan çok riskli bir trading ilemine koyuldu. Sonuçta, banka yönetiminin kendisine yönelik olan inancn da kullanarak, Tokyo Emtia Borsasnda fiyat hareketlerinin yönünün tahminine yönelik ilemlere balad ancak bu ilemler, arbitraj antlamalarndan çok daha riskliydi. Leeson, Japon vadeli ilemler borsasnda, Nikkei 225 üzerine hisse senedi endeksli büyük miktarda vadeli kontrat pozisyonu almtr.?lk dönemlerde Singapur ve Osaka borsalarnda 7 milyar $ pozisyona ulam, ancak 1995 ylnn ilk 2 aynda bu piyasalarda yaanan % 15 lik düüü takiben Barings, vadeli ilemler piyasasnda büyük zararla karlamtr 12. Bu kayplar, istikrarl piyasa artlarna göre alnm olan opsiyon satlar nedeniyle daha da kötülemitir. Leeson, önceleri isimsiz hesaplarla kayplarn örterek hakl olduu inancyla pozisyonunu daha da artrmtr. Ancak 23 Eubat a gelindiinde, portföyünde tad opsiyon primlerinin nakit ödemelerini karlayamayarak, yenilgiyi kabul etmitir 13. Sonrasnda ise üstlerine sizi dü,ürmü, oldu'um bu durum için binlerce defa özür dilerim fax göndermitir. Bankann iflasyla yatrmclar paralarn, 1200 çalan ise iini kaybetmitir. Yldz olarak kabul edilen Leeson n raporlar 11 KUPRIANOV, 1997: JOR?ON, 2000: AKÇAY VE BOLGÜN, 2005: 50. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 243

8 incelendiinde, onun bildirdii kârlarn muvazaal olduu anlalmtr. Çünkü, trading ilem masas ile bu ilemlerin denetimi (operasyon masasnn) görevinin Leeson da olmas, kayplarn gizlenebilmesine imkan vererek 14 banka açsndan operasyonel risk olarak ifade edilen ciddi bir organizasyon hatas oluturmutur. Leeson, Temmuz 1992 de oluturduu nolu özel bir hesaptan, Londra ofis merkezine gönderdii raporlarda hiç bahsetmemitir. Dolaysyla Leeson, ilemlerindeki manüplasyon nedeniyle oluan kayplarn da rapor etmek yerine, bu hesaplarda gizlemeyi baarmtr. Bank of England denetim raporuna göre, yllar itibariyle Leeson un zararlar u ekilde gerçeklemitir 15 ; 1992 de 2 milyon?ngiliz Poundu, 1993 te 21 milyon?ngiliz Poundu, 1994 te 185 milyon?ngiliz Poundu ve 1995 te 619 milyon?ngiliz Poundudur. Sonuçta, türev ürünlerde balayan 2 milyon?ngiliz Poundu tutarndaki kayp, kaldraç etkisiyle 3 ylda 619 milyon Pounda ulamtr. Leeson un ana ilem stratejisi Nikkei 225 futures kontrat üzerine opsiyon satdr. Bu stratejide opsiyon satcs, anlama fiyatnn alc tarafndan kabul edilmesiyle prim kazanc elde edecek, eer uygulama fiyat zararda ise, opsiyon primi satcnn kâr olacaktr. Fiyatlar umulandan daha deerli hale gelirse, bu durumda opsiyon satcsnn potansiyel kayplar gerçekte snrsz olacaktr 16. Leeson un ana strateji dorultusundaki inad, zararn katlanarak artmasna neden olmutur. Eer RMD yöntemi banka tarafndan uygulanm olsayd, Barings in kdemli yöneticileri hesapszca yaplan ilemlerin farkna varabilirlerdi 17. Barings krizinden çkan daha ilginç bir soru da, niçin o kadar süre tepe yönetimi tarafndan bu pozisyonun fark edilemediidir 18. RMD sistemi, bu hatal pozisyonun fark 14 Cormac BUTLER, Mastering Value At Risk, Prentice Hall, Pearson Education, 1999, Great Britain. s KUPRIANOV, 1997: KUPRIANOV, 1997: Christopher L. CULP, Metron H. MILLER, Andrea M.P. NEVES, Value at Risk: Uses and Abuses, The Revolution in Corporate Finance(Chapter 27), edited by: STERN Joel M., and CHEW Donald H.. Fourth Edition, Blackwell Publishing, United Kingdom, 2003, s CULP vd., 2003: Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

9 edilebilmesinde tepe yönetimine kesinlikle yardmc olurdu. Aslnda banka yönetimince Leeson un bu kadar bo braklmasnn altnda yatan temel neden, 1994 ylnda Barings adna 20 milyon $ civarnda kâr yapm olmasdr 19. Leeson n raporlamalarna göre, Japon borsa endeksi üzerine yazlm futures kontratlarndan 7.7 milyar $ deerinde uzun pozisyon, 16 milyar $ deerinde Japon hazine tahvili futures kontratlarnda da ksa pozisyon tanmtr. Leeson un uygulad temel strateji ise, STRADDLE pozisyonudur. Yani ayn finansal ürün için put sat ve call sat emirlerinin birlikte verilmesi ilemidir. Kullanlan enstrüman ise, Nikkei 225 dir. Straddle 20 pozisyonlarn temel prensibi, piyasalarn dengeli çalt zamanlarda kâr salamas, oynak (volatil) ortamlarda ise yüksek zarar yaratabilecek bir strateji olmasdr 21. Bu pozisyon ekli Delta Nötr pozisyon olarak isimlendirilir 22. Çünkü, pozitif delta call opsiyon dan doarken, negatif delta put opsiyonu sonucunda olumaktadr. Böylece opsiyon baa ba deerinde bulunmaktadr. Eekil 2 de bu pozisyon izlenebilir. 19 AKÇAY VE BOLGÜN, 2005: Straddle:?lem tarihi ve kullanm fiyatlar ayn olan bir call (alm) ve bir put (satm) opsiyonun uzun pozisyonda bir araya getirilmesiyle oluan bir opsiyon stratejisidir. 21 AKÇAY VE BOLGÜN, 2005: Evren BOLGÜN, Ticari Bankalarda RMD Yöntemiyle Ölçülen Piyasa Riskinin Bankaclk Stratejilerine Etkisi, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Bankaclk ve Sigortaclk Enstitüsü,?stanbul, (Yaymlanmam Doktora Tezi), 2002, s.94. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 245

10 Ödeme (Milyon$) 0 tam deer Delta + gamma tahmin Nkkei 225 ( Endeks Deeri) ekil 2. Barings Temel Pozisyon ekli Kaynak: Jorion, 2001: 216. Yukardaki Eekil 2 de izlendii gibi, cari endeks deeri olduunda pozisyonun Delta RMD i 0 a yakndr. Bu ekilde bir raporlama ciddi hatalar da beraberinde getirebilecektir. Dolaysyla, endeksin deerindeki yukar ve aa yönlü bir hareket büyük zararlara neden olabilecektir. Örnein; endeksin deeri e düerse zarar 150 milyon $ olacaktr. Aslnda Barings in asl düü nedeni opsiyon pozisyonudur ve Ocak 1995 de bu düü süreci balamtr. Tam bu srada Japonya da tarihi volatilite (oynaklk) çok düüktü (yaklak % 10) ve Nikkei endeksi idi. Leeson a göre eer piyasalar geçmi dönemlerdeki istikrarl yapsn sürdürürse, opsiyon pozisyonu firma için kârl olabilecekti. Leeson da bunu görmekteydi. Fakat öyle olmad ve 17 Ocak ta Japonya y Kobe depremi vurdu. Bu durum Nikkei endeksinin ler seviyesine gerilemesine neden oldu. Bu pozisyon Eekil 3 de izlenebilir. 246 Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

11 Nikkei?ndex Kobe depremi Barings in çöküü Ocak Eubat Mart ekil 3. Nikkei nin Dü?ü?ü Kaynak: Jorion, 2000: 218. Yukardaki ekilden de izlendii gibi, depreme bal olarak endeks düerken, piyasadaki volatilite de hzla artmtr. Dolaysyla, alnm olan opsiyon pozisyonu banka için daha da pahallamtr. Banka hem uzun pozisyonda futures dan, hem de straddle pozisyonundan para kaybetmitir 23. Leeson kayplarn telafi etmek amacyla umutsuz bir biçimde pozisyonunu artrm ancak bu çare olmamtr. Hatta 27 Eubat ta Nikkei endeksi seviyesine dümütür. Margin çarlarna cevap verilemeyince Barings çöküe doru gitmitir. Leeson un Singapur ve Osaka borsalarndaki yanl pozisyonlar dikkatleri bu borsalara çekmitir. Osaka borsasnda Barings in futures pozisyon toplam, her biri $ deerindeki kontrattan oluuyordu. Bu pozisyon, kendisine en yakn kontrat deerindeki pozisyondan sekiz kat daha büyüktü. Aslnda bu 23 JORION, 2000: 218. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 247

12 durum bankann tad risk boyutlarnn görülebilmesi için yeterliydi. Denetim raporuna göre, Lesson un eylemine bal toplam kayp miktar, 927 milyon Sterlin (yaklak olarak, 1.4 trilyon $ ) dir 24. Bu krizle birlikte; tefti, iç kontrol, risk yönetim ekipleri ve teknolojik olarak araç noksanlklarnn sistemdeki önemi anlalmtr. Yaanan gelimeler sonucu Barings, International Nederlanden Group (ING) a 1.5 $ a satlmtr. Barings in ac kayb, türev ürünlere bal meydana gelen piyasa risklerine yönelik iyi bir örnektir. Leeson Singapur cezaevinde 43 ay geçirmi ve 1999 da özgür kalmtr. Sonrasnda ba konumac olarak yeni bir kariyere balam olan Leeson n bir konumas için $ ödenmitir. Bununla birlikte bu para, muhtemelen 165 milyon $ lk bir borcun geri ödenmesinde kullanlacaktr 25.?ngiltere Bankalar Denetleme Birlii (The Bank of England s Board of Banking Supervision) tarafndan, Barings in Singapur ofisinde futures ilemler nedeniyle meydana gelen duruma yönelik uyarlar u ekilde tespit edilmitir 26 : i) Bankann üst ve alt ofisleri arasndaki görevlerin ayrlmasndaki gerilik, yani operasyonel denetim eksiklii, ii)?lem seviyelerindeki ar ve tutarsz yükseklik, iii) Margin çarlarnn karlanmasnda Barings tarafndan transfer edilen fon çeitliinin salanamamas.(leeson, ilave para ihtiyacnn müteri hesaplarndan kaynaklandn iddia etmi, bu hesaplar hakknda uygulamada detayl bilgi istenmemitir.) iv) Londra Barings yönetimi tarafndan, Leeson un ilem aktivitelerindeki yüksek kârlln düük risk seviyesine bal olduu açklanmtr, v) Lesson un hesaplarndaki uyumsuzluun d denetim irketlerince farkedilmesi ancak genel banka yönetiminin bu duruma kar duyarsz kalmas, (Barings denetçisi Coopers & Lybrand, 24 KUPRIANOV, 1997: JOR?ON, 2000: KUPRIANOV, 1997: Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

13 Barings banka yönetimine 1 Eubat 1995 den önce, hesaplarda 50 milyon $ uyumsuzluk olduunu bildirmitir.), vi) SIMEX le iletiimler, Lesson un pozisyonuna yönelik sigorta istenmi, banka da üstlenmitir, vii) Ocak ve Eubat aylarnda piyasadaki söylentiler ve endielerin banka tarafndan bilinmesi ancak dikkate alnmamas, (Barings yönetimi, Bloomberg bilgi servisinden bankann OSE (Osaka Securites Exchange) de yüksek pozisyonunun aratrld bilgisini almtr),?ngiltere Bankaclk Denetleme Birlii, Barings örneinden çkarlacak dersleri ise be maddeyle belirtmitir 27 : i) Tüm iletme içerisindeki görevlerin anlalmasnda takm yönetimine sahip olunmasnn gereklilii, ii) Her bir iletme aktivitesi için sorumluluklarn açkça oluturulmas ve iletilmesi, iii) Etkin bir kontrol sistemi için görevlerin açkça ayrlmas, iv)?ç kontrolün bamsz bir risk yönetimi içermesi ve bütün iletme aktivitelerinde oluturulmasnn gereklilii, v) Tepe yönetimi ve denetim komitesi, farkedilebilen zayflklarn sigortalamal ve iç denetimle yada dier yollardan tanmlamalarn yaparak, hzlca çözmelidir. Sigortalama için de, bamsz ve kaliteli bir sigorta sistemi tavsiye edilmektedir. Bu konuda dikkat çeken dier önemli bir nokta da, Bankaclk Denetim Otoritesi Barings in türev ürünleri kullanmasna bal çökü yaad kelimesini kullanmamas, bunun yerine çöküün sorumluluunu Barings in zayf operasyonel kontrolüne balamasdr. B) KAREILAEILAN D?[ER R?SKLER Ayrntl olarak bahsedilen bu kriz örnei dnda, türev ürünlere dayal gelien krizlere; Long Term Capital Management Fund (LTCM) krizi, Metallgesellchaft, Enron, Orange Country, 27 KUPRIANOV, 1997: 623. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 249

14 Parmalat, Gibson Greeting, Procter Gamble, Kidder Peabody 28, Demirbank ve son olarak da?mar bankas krizleri örnek verilebilir. Tablo 2 de, yaanan bu krizlerin zarar boyutlar ve risk türleri ayrntl olarak verilmitir. Tablo 2. Ba?l1ca Kar?1la?1lan Finansal Krizler ve Maliyetleri Firma Ülke Kay1p tutar1 Milyon $ Risk türü ve Kullan1lan Enstrüman Parmalat,?talya Operasyonel risk + kredi riski?mar Bank Operasyonel risk Worldcom, ABD Operasyonel risk + piyasa riski Enron, ABD Operasyonel risk + piyasa riski Orange Country, ABD Piyasa riski (reverse repos) Kashima Oil, Japonya Piyasa riski (currency forward) Metallgesellchaft, Almanya Piyasa riski (oil futures) Barings,?ngiltere Piyasa riski (stock index futures) Codelco, Eili 200 Piyasa riski (copper futures) Procter & Gamble, U.S. 157 Piyasa riski (differential swaps) Showa Shell Sekiyu, Japan Currency forwards Kaynak : Jorion, 2000: 33; Akçay ve Bolgün, 2005: 79. Bu skandallar incelendiinde üç ortak yön dikkat çekicidir. Bunlardan birincisi 29 ; türev ürünlere yönelik alnan yüksek pozisyonlar, ikincisi; zararlarn boyutlar ile finansal piyasalarda yaanan büyük hareketler arasndaki direkt iliki ve üçüncü olarak da; etkin ve entegre bir risk yönetimi ve iç kontrol sisteminin olmamasdr. Bunun yannda bu kayp hikayelerinin arkasnda vurgulanan nokta, türev ürün kontratlarnn ya spekülasyon ya da hedging amacyla kullanlddr. Dolaysyla bu kontratlar ya risk azaltrlar yada risk olutururlar. Bu kayplar türev ürün kontratlarnn yanl kullanmna dayal olarak olumutur 30. Bu skandallarn nedenlerine bakldnda, genel olarak u sonuçlara ulalmtr 31. Banka çalanlarnn sahtekarlklar, 28 John C. HULL, Option, Futures & Other Derivatives, Fourth Edition, Prentice Hall International Inc., 2000, United States of America, s AKÇAY VE BOLGÜN, 2005: HULL, 2000: Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

15 bilgilendirme eksiklikleri ya da yanllklar (Barings), muhasebe yolsuzluklar ve zararlarn saklanmas (Cendant, Enron ve Barings), kredi zararlar, proje maliyetlerindeki hatal hesaplamalar (Phar-mor, PCA), alm-satm kayplar (Metallgesellchaft), gayri menkul kayplar (Confed life), yanl hedging pozisyonu, alm-satm zararlar (Barings ve LTCM), d faktörlere dayal oklar veya felaketler ve vade uyumsuzluu nedeniyle yaanan kayplar temel nedenlerden bazlardr. Bu kayplar, finansal piyasalarda yaanan deiimlerin firmalar tarafndan daha dikkatli bir ekilde izlenmesine neden olduu gibi, türev enstrümanlarda kanun koyucular ve düzenleyiciler tarafndan yaplan düzenlemelere, özel sektörün stratejik bir risk anlayyla daha duyarl yaklamasna neden olmutur. Finans literatüründe bir söz vardr eer riskinizi yönetmezseniz riskiniz sizi yönetir 32. Dolaysyla türev araçlar bir risk yönetim arac olarak kullanlabilir, ancak bu araçlarn yarataca risklerde dikkatle izlenmelidir. SONUÇ VE DEERLENDRME Güven, itibar ve salamlk firmalarn ve finansal sistemin temelini oluturmaktadr. Bu dorultuda oluturulan kurumsal yönetiim (Corporate Govarnance) ve risk yönetiimi (risk govarnance); riskleri tanmak, gözetimin etkinliini artrmak, effaflk ve doru bilgi ak salamak suretiyle piyasa disiplini gerçekletirmek gibi yeni oluumlar salamtr 33. Uluslararas alanda da denetim ve gözetim otoriteleri tarafndan (BIS- Bank for International Settlement) risk yapsnn düzenlenebilmesine yönelik bir takm standartlar ve düzenlemeler getirilmektedir. Örnein RMD yöntemine yönelik olarak getirilen düzenlemeler gibi. Riskin ortaya çkmasna neden olan olay, gelecein belirsizliidir. Potansiyel kayplar, bu kayplarn anlamll ve kayplarn belirsizlii risk yapsnn kritik unsurlardr. Risk arttkça, 32 Evren BOLGÜN, Applications of Structurel Derivative Enstrüments & Hedging Techniques For Corporate Institutions on Turkish Financial Markets, International Finance Symposium, 25 May 2006,?stanbul., 2006, s AKÇAY VE BOLGÜN, 2005: 37. Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 251

16 potansiyel kayplarn belirsizlii de artmaktadr 34. Dolaysyla, bu belirsizlikleri gidermek amacyla kullanlan; forward, future, opsiyon ve swap gibi vadeli ilem kontratlar, güncel finansal enstrümanlardandr. Ancak, bu enstrümanlarn kullanm ayr bir uzmanlk ve beceri gerektirmektedir. Çünkü, bu kontratlarn risk yönetimi amacyla kullanmna balanmadan önce, fiyatlamas, ileyi mekanizmas ve temel kavramlarnn bilinmesi bu piyasalarda faaliyet gösteren yatrmclar için bir zorunluluk kazanmaktadr. Aksi takdirde, ezbere yaplan yanl uygulamalar sonucunda yukarda belirtilen kriz örneklerinin yaanmas, firmalar yada finansal kurumlar için kaçnlmazdr. Barings örnei istenmeyen sonuç örneklerinden sadece birisidir. Bunun yannda, Barings örneinde izlenen Leeson un kayplar, finansal kurumlar için iç kontrolün ne kadar önemli unsur olduunu göstermitir. KAYNAKÇA AYDIN Aydan, 2000, Bilanço D?lemler, Bankaclar Dergisi, say.34. TBB, Bankaclk ve Aratrma Grubu.?stanbul., s BOLGÜN K. Evren, AKÇAY Bar, 2005, Risk Yönetimi, Scala Yaynclk,?kinci Bask,?stanbul, s.37. BOLGÜN Evren, 2002, Ticari Bankalarda RMD Yöntemiyle Ölçülen Piyasa Riskinin Bankaclk Stratejilerine Etkisi, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Bankaclk ve Sigortaclk Enstitüsü,?stanbul, (Yaymlanmam Doktora Tezi). BOLGÜN Evren, 2006, Applications of Structurel Derivative Enstrüments & Hedging Techniques For Corporate Institutions on Turkish Financial Markets, International Finance Symposium, 25 May 2006,?stanbul., s BUTTLER Cormac, 1999, Mastering Value At Risk, Prentice Hall, Pearson Education, Great Britain. CULP L. Christopher, MILLER Metron H., NEVES Andrea M.P., 2003, Value at Risk: Uses and Abuses, The Revolution in 34 Ferda ERDEM, Giri,imcilerde Risk Alma E'ilimi ve Belirsizli'e Tolerans li,kisine Kültürel Yakla,+m, Akdeniz..B.F Dergisi(2), Antalya, 2001, s Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006)

17 Corporate Finance(Chapter 27), Edited by: STERN Joel M., and CHEW Donald H.. Fourth Edition, Blackwell Publishing, United Kingdom. ERDEM Ferda, 2001, Giriimcilerde Risk Alma Eilimi ve Belirsizlie Tolerans?likisine Kültürel Yaklam, Akdeniz?.?.B.F Dergisi(2), s Antalya. GREENBERG Julie, 2005, Transaction Risk Management After Two Decades of Derivatives Debacles, December 14, HULL John C., Option, Futures & Other Derivatives, Fourth Edition, Prentice Hall?nternational Inc., 2000, United States of America. JORION Philippe, Value at Risk: The Benchmark for Controlling Market Risk, 2nd Edition, McGraw Hill Professional Book Group, Blacklick, OH, USA. KARACAN Ali?hsan, 2000, Bankaclk ve Kriz, Creative Yaynclk,?stanbul. KUPRIANOV Anatoli, 1997, Edited by: SCHWARTZ Robert J. And SMITH Clifford W., Derivatives Debacles: Case Studies of Large Losses in Derivatives Markets, Derivatives Handbook, Risk Management and Control, Financial Engineering, John Wiley & Sons, Inc., in United States of America. TEVF?K T., Arman, 1997, Risk Analizine Giri, Alfa Basm Yaym Datm, Yayn No:337,?stanbul. m_modelleri_ile_piyasa_riskinin_hesaplanmasina_ve_risk_ olcum_modellerinin_degerlendirilmesine_iliskin_tebligler_ htm( ). ( ). ( ) _Pozisyon_Limitleri_degisiklik_2007.pdf( ). Afyon Kocatepe Üniversitesi,..B.F. Dergisi (C.VIII, S.2, 2006) 253

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI SORU 1: 013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI ABC hisse senedinin spot piyasadaki fiyat 150 TL ve bu hisse senedi üzerine yazlm alivre sözle mesinin fiyat

Detaylı

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir KONUT FNANSMAN SSTEM TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005 Dr.Önder Halisdemir Genel Hatlar ile Tasar SPK nn hazrlad+ tasar 31 maddeden olumaktadr. Özel bir yasa de+il, de+iiklik yasasdr. TBB

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR Bu rapor Yap Kredi Emeklilik A.. Gelir Amaçl Kamu Borçlanma Araçlar (Döviz) Emeklilik Yat r m Fonu nun

Detaylı

EÐÝTÝMCÝ: Ayrýntýlý Bilgi Ýçin Eðitimlerin Üzerini Týklayýnýz. RiskTürk Aktif - Pasif Yönetimi 11-12 Þubat 2009 Teknopark Maslak/ÝSTANBUL RiskTürk Piyasa Riski 18-19 Þubat 2009 Teknopark Maslak/ÝSTANBUL

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012

Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012 Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012 Gündem Dünya Piyasalarında Ana Eğilimler Türkiye Sermaye Piyasalarının Genel Görünümü İMKB nin Yol Haritası 3 Sunum Planı

Detaylı

84,972, Kasa Alnan Çekler Bankalar. 62,357, Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) - 5- Di#er Nakit Ve Nakit Benzeri Varlklar

84,972, Kasa Alnan Çekler Bankalar. 62,357, Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) - 5- Di#er Nakit Ve Nakit Benzeri Varlklar I Varl klar VARLIKLAR A Nakit Ve Nakit Benzeri Varl klar 84,972,238 1 Kasa 807 2 Alnan Çekler 3 Bankalar 62,357,854 4 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri () 5 Di#er Nakit Ve Nakit Benzeri Varlklar 22,613,577

Detaylı

Deutsche Bank A. Sermaye Piyasas Hizmetlerine ili kin aç klamalar

Deutsche Bank A. Sermaye Piyasas Hizmetlerine ili kin aç klamalar DeutscheBankA.SermayePiyasas Hizmetlerineilikinaçklamalar dayeralanbilgilersermayepiyasaskurulu nun,iii-39.1say YatKurulular Kurulu ve Faaliyet Esaslar Hakkknda Tebli"inin 28.'inci maddesi çerçevesinde

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01.01.2006 31.12.2006 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: Ocak aynda piyasalar üzerinde

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Vadeli İşlem Ve Opsiyon Piyasalarının İşleyişi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün

Detaylı

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 VADELİ İŞLEM VE OPSİYON BORSASI TÜRK FİNANSAL PİYASALARINDA YENİ BİR SIÇRAMA İçindekiler 1) VOB Hakkõnda 2) Dünyada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsalarõ 3) Neden Vadeli İşlemler?

Detaylı

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI SORU 1: 6 yl vade ile yllk %14 basit faiz oran üzerinden bir borç alnmtr. 3. yldaki faiz oranna e$de%er olan efektif iskonto oran a$a%dakilerden

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI i ii 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI İÇİNDEKİLER SAYFA I. 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Kazandran Uygulamalar

Kazandran Uygulamalar Kazandran Uygulamalar Tantm Filmimiz Yönetim Yaklammz Vizyoner Hedefler Kaynak Yönetimi Hedeflenen Sonuca Planlanan Kaynaklarla Ulama Modern Yönetim Araçlar Süreklilik/Sürdürülebilirlik Modern Yönetim

Detaylı

Portföy Yönetimi: Risklerin Ölçümlenmesi ve Yönetilmesi. 18 Mart 2009 MÖVENPİCK HOTEL / İSTANBUL

Portföy Yönetimi: Risklerin Ölçümlenmesi ve Yönetilmesi. 18 Mart 2009 MÖVENPİCK HOTEL / İSTANBUL Portföy Yönetimi: Risklerin Ölçümlenmesi ve Yönetilmesi 18 Mart 2009 MÖVENPİCK HOTEL / İSTANBUL İÇERİK Riske Nereden Bakıyoruz? Portföy Yönetim Şirketi Banka Portföy Yönetim Şirketleri İçin Risk Yönetim

Detaylı

KARE YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. KÜRESEL FIRSATLAR SERBEST YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2013 HESAP DÖNEMİNE AİT PORTFÖY DAĞILIM RAPORU

KARE YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. KÜRESEL FIRSATLAR SERBEST YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2013 HESAP DÖNEMİNE AİT PORTFÖY DAĞILIM RAPORU KARE YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. KÜRESEL FIRSATLAR SERBEST 1 OCAK - 31 ARALIK 2013 HESAP DÖNEMİNE AİT PORTFÖY DAĞILIM RAPORU İÇİNDEKİLER Sayfa No I- FONU TANITICI BİLGİLER... 1 II- FONUN PERFORMANSINA

Detaylı

Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi Yıl: 2010 Sayı: 1

Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi Yıl: 2010 Sayı: 1 KUR RİSKİNDEN KORUNMADA RANGE FORWARD KULLANIMI Nevzat AYPEK 1 Cantürk KAYAHAN 2 ÖZET Belirsizlikler nedeniyle oluşan finansal riskler ekonomik yaşamın gerçeklerinden birisidir ve tüm ekonomik faaliyetlerin

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir.

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir. YAPI VE KRED BANKASI A.. NN BANKA BONOSU VE/VEYA TAHVLLERNN HALKA ARZINA LKN SERMAYE PYASASI KURULU TARAFINDAN 3 HAZRAN 2011 TARHNDE ONAYLANAN ve TESCL ETTRLEN, 30 EYLÜL 2011 TARHNDE TADL VE 4 EKM 2011

Detaylı

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta Prof. Dr. Nurgül Chambers Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi TÜREV PİYASALAR Beta Yayın No : 2202 İşletme-Ekonomi Dizisi : 344 2. Bası - Ekim 2007 - İSTANBUL 4. Basım

Detaylı

Bankacılık Sektörü: Aylık Gelimeler

Bankacılık Sektörü: Aylık Gelimeler Hisse Senedi / Sektör Görünümü 08/02/2011 Bankacılık Sektörü: Aylık Gelimeler Bilançolar zorlu bir yıla hazırlanıyor Bankacılık sektörü Aralık ayında 1.564 milyon TL net kar elde etti. BDDK nın yayımladıı

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Küresel Kriz ve Sermaye Piyasaları Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Sunum Akışı Küresel Krizin Oluşumu Kriz Neden Önlenemedi? Krize Karşı Tepkiler Düzenleyiciler Açısından Yapılması Gerekenler

Detaylı

FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ

FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ 21. yy risk yönetimi yüzyılıdır. Ulrich Beck Ateşan Aybars (CTA) Neden Risk Yönetimi Başarılı bir şirket aynı zamanda risklerini de iyi yönetebilen bir şirkettir. Bu kapsamda; Firmanızın

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı Krizde 30 bin kişi birikimini,. milyon kişi de işsizliğe karş harcamasn güvenceye ald Tarih: 5..200 Say: 200/ 22 Ekonomik krizin etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği son iki ylda Türkiye de milyar 65

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY İKİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 15 Ekim 2003 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri 26.267.484

Detaylı

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

STRATEJİ PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. STRATEJİ PORTFÖY BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Fon Toplam Halka arz tarihi: 26 Kasım 1996 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fon un Yatırım Amacı Yöneticileri Değeri 33.799.135

Detaylı

Madde 1.1. in 3.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir.

Madde 1.1. in 3.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir. YAPI VE KRED BANKASI A.. NN BANKA BONOSU VE/VEYA TAHVLLERNN HALKA ARZINA LKN SERMAYE PYASASI KURULU TARAFINDAN 10 MAYIS 2012 TARHNDE ONAYLANAN ve 11 MAYIS 2012 TARHNDE TESCL ETTRLEN ZAHNAMESNDE MEYDANA

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES

TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES ÖZET TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES Yrd. Doç. Dr. K.evket Sayn 1 Küreselleme ile birlikte balayan uluslar aras para hareketler, ülkemizdeki bankaclk sektörünü

Detaylı

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık...

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... ...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... Deriva İle Tanışın Deriva Danışmanlık ve Eğitim reel ve mali sektör

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE Doç.Dr. smail AYDOU * ÖZET Gelimi dünya ülkelerinde faiz oranlarnn düük seviyelere inmesi küresel ekonomide likidite bolluuna neden olmutur. Artan likiditenin yükselen

Detaylı

CORPORATE GOVERNANCE

CORPORATE GOVERNANCE 20 Ocak 2004 CORPORATE GOVERNANCE ve TÜRKİYE için fırsatlar Dr.Melsa Ararat İçerik Corporate Governance nedir, neden önemlidir? Dünyanın gündemini neden CG işgal ediyor? Anglo Saxon ülkelerde ve Kıta Avrupasında

Detaylı

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BIST 30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ YATIRIM FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BIST 30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ YATIRIM FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BIST 30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ YATIRIM FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI 2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI MUHASEBE VE FNANSAL RAPORLAMA ÖRNEK SINAV SORULARI 1-Türkiye Finansal Raporlama Standartlar na (TFRS) göre deer dü"üklüü aada verilen hangi hesap kalemi için ayr(lmaz?

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR ÖZET Mustafa Terin 1 brahim Yldrm 1 Ülkelerin ekonomik kalknmasnda yatrmlar büyük önem tamaktadr. Sermaye birikiminin yetersiz

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler

Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler VİOP AKADEMİ Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler 13/9/2014 VİOP Piyasası ve Ürünleri Prof. Dr. Vedat Akgiray, 10:00-11:30 Boğaziçi Üniversitesi 13/9/2014 Vadeli Piyasalarda Fiyatlama Dr. Emrah Şener,

Detaylı

Türk Bankacılık Sektörü

Türk Bankacılık Sektörü Hisse Senedi / Sektör Raporu Türk Bankacılık Sektörü /03/0 Mart ayına zayıf bir balangıç yapıldı YP kredi talebi devam etti. BDDK nın açıkladıı haftalık bankacılık sektörü verilerine göre toplam krediler

Detaylı

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ifecomtr/public_html/plugins/sy stem/rokcandy_system.php on line 144

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ifecomtr/public_html/plugins/sy stem/rokcandy_system.php on line 144 Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ifecomtr/public_html/plugins/sy stem/rokcandy_system.php on line 144 Tarih : 28-29 Haziran 2016 Salı/Çarşamba (09:30-17:00) Yer : Hilton ParkSa-Maçka

Detaylı

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir?

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir? SORU 1: Aadaki sigorta türlerinden hangisi sigorta snflandrmas bakmndan dierlerine göre farkllk arz etmektedir? A) Kasko Sigortas B) Yangn Sigortas C) Nakliyat Sigortas D) Makine Montaj Sigortas E) Trafik

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU

ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU ING PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. BİRİNCİ HİSSE SENEDİ FONU NA (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 08

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

Türk Bankacılık Sektörü

Türk Bankacılık Sektörü Hisse Senedi / Sektör Raporu Türk Bankacılık Sektörü 0/0/01 Dönem sonunda TGA oluumu görüldü kinci çeyrekte kredi büyümesi yavaladı. BDDK nın açıkladıı haftalık bankacılık sektörü verilerine göre müteri

Detaylı

EKER YATIRIM MENKUL DE ERLER A.. 2012 YILINA A T 28 MART 2013 TAR HL OLA AN GENEL KURUL TOPLANTI GÜNDEM

EKER YATIRIM MENKUL DE ERLER A.. 2012 YILINA A T 28 MART 2013 TAR HL OLA AN GENEL KURUL TOPLANTI GÜNDEM Faaliyet Raporu 2012 çindekiler 1 EKERYATIRIMMENKULDEERLERA.. 2012YILINAAT28MART2013TARHLOLAANGENELKURUL TOPLANTIGÜNDEM 1 AçlveYoklama 2 BakanlkDivanSeçimi 3 Bakanlk Divanna Genel Kurul Toplant tutanan

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

Konsolide Gelir Tablosu (denetlenmi )

Konsolide Gelir Tablosu (denetlenmi ) Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu (denetlenmi ) m. 2010 2009 2008 Faiz ve benzeri gelirler 28,779 26,953 54,549 Faiz giderleri 13,196 14,494 42,096 Net faiz geliri 15,583 12,459 12,453 Kredi

Detaylı

Günlük Bülten. Genel Bakış UNITED STATES STEEL CORPORATION (NYSE:X) GÖRÜŞ: AL. Piyasa Görünümü:

Günlük Bülten. Genel Bakış UNITED STATES STEEL CORPORATION (NYSE:X) GÖRÜŞ: AL. Piyasa Görünümü: Gedik Investment ICM Department 22 Ocak 2016 Genel Bakış UNITED STATES STEEL CORPORATION (NYSE:X) GÖRÜŞ: AL Piyasa Fiyatı: $ 7.31 Hedef Fiyat: $ 8.10 52 Haftalık Bant ($) : 6.43 27.68 Günlük Ort. Hacim:

Detaylı

Finansal Türevler: Efsaneleri ve Algılanma Hataları

Finansal Türevler: Efsaneleri ve Algılanma Hataları YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cilt:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Finansal Türevler: Efsaneleri ve Algılanma Hataları Yrd. Doç. Dr. Cantürk KAYAHAN Afyon Kocatepe Üniversitesi, Bolvadin

Detaylı

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ 1 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ M. Tuna Kök Ciner Grubu 2 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI ve TÜRKİYE ELEKTRİK

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN ARTVN L GELME PLANI TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa no ÇNDEKLER...i TABLO LSTES... iii 1. TCARET...1 1.1 Giri...1 1.2

Detaylı

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR

VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR VII PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR 103 104 PARA, BANKA VE MALÝ PÝYASALAR A. GENEL DURUM 2002 yýlý baþýndan itibaren dalgalý kur rejimi altýnda nominal çýpa olarak para tabanýnýn ve örtük enflasyon hedeflemesinin

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

RİSKTE KORU MA ARACI OLARAK TÜREV ÜRÜ LERİ GELİŞMİŞ ÜLKELER VE TÜRKİYE DE KULLA IMI

RİSKTE KORU MA ARACI OLARAK TÜREV ÜRÜ LERİ GELİŞMİŞ ÜLKELER VE TÜRKİYE DE KULLA IMI RİSKTE KORU MA ARACI OLARAK TÜREV ÜRÜ LERİ GELİŞMİŞ ÜLKELER VE TÜRKİYE DE KULLA IMI Prof. Dr. Kemalettin ÇO KAR Arş. Gör. H. Ali ATA ÖZET Uluslararası finans sisteminde faiz oranları ve döviz kurlarındaki

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 Rahmi Ak n Türeli 2 ÖZET Çalmada ele alnan 1990-2006 dönemi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Emin AVCI Doğum Tarihi: 20.07.1976 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngilizce İşletme Bölümü Marmara Üniversitesi 1994-1998 Yüksek

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 0 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar Saati - Dersin Verildiği Yıl Dersin Verildiği

Detaylı

Özel Portföy Yönetimi İlkelerimiz

Özel Portföy Yönetimi İlkelerimiz Özel Portföy Yönetimi İlkelerimiz Göreceli yüksek performans Yatırımcı memnuniyeti Esneklik Portföy büyüklüğü oranında likit enstrümanlara yatırım Limitler çerçevesinde yönetim Rasyonel beklentiler ışığında

Detaylı

BR BÜYÜME STRATEJS OLARAK FRANCHSNG SSTEM; FRMALAR AÇISINDAN ÖNEM, MEVZUAT BOYUTU VE MUHASEBE UYGULAMASI Dr.Suphi ASLANOLU

BR BÜYÜME STRATEJS OLARAK FRANCHSNG SSTEM; FRMALAR AÇISINDAN ÖNEM, MEVZUAT BOYUTU VE MUHASEBE UYGULAMASI Dr.Suphi ASLANOLU BR BÜYÜME STRATEJS OLARAK FRANCHSNG SSTEM; FRMALAR AÇISINDAN ÖNEM, MEVZUAT BOYUTU VE MUHASEBE UYGULAMASI Dr.Suphi ASLANOLU ÖZET Günümüzde, firmalar açsndan uluslararaslama ve uluslararas faaliyetlerde

Detaylı

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET 'NDEN ORTAKLARIN YEN PAY ALMALARINA L K N S RKÜLER

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET 'NDEN ORTAKLARIN YEN PAY ALMALARINA L K N S RKÜLER ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET 'NDEN ORTAKLARIN YEN PAY ALMALARINA L K N S RKÜLER ÇIKARILMI SERMAYEM Z 9.450.000,-TÜRK L RASI NAK T KARILANMAK SURET YLE 37.800.000,-TÜRK L RASINDAN 47.250.000,-TÜRK

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01.01.2006 30.06.2006 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: Ocak aynda piyasalar üzerinde

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM FİNANSAL PİYASALARIN GELİŞİMİ VE FİNANSAL SİSTEM

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM FİNANSAL PİYASALARIN GELİŞİMİ VE FİNANSAL SİSTEM İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM FİNANSAL PİYASALARIN GELİŞİMİ VE FİNANSAL SİSTEM I. FİNANSAL PİYASALARIN TARİHSEL GELİŞİMİ... 1 1. Ortaçağda Finans... 2 2. Vadeli İşlem Piyasalarının Doğuşu... 4 3. Altın Standardı...

Detaylı

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması Mert ÖNCÜ 1 Kur Riski Nedir? Kurun değerinde yaşanan değişiklikler sonucu varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek olumlu / olumsuz değişimler... TL-FX

Detaylı

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları 23 Kasım 2011 Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK ULUSLARARASI PORTFÖY YÖNETİMİ 1.1. Uluslararası Portföy ve Yönetimi Kavramları... 1 1.2.Uluslararası Portföy Çeşitlendirmesi ve Etkileyen Faktörler... 3 1.2.1. Yatırımcının

Detaylı

GLOBAL FİNANSAL SİSTEM ETKİLEŞİMİYLE TÜRKİYE NİN TÜREV PİYASA GÖRÜNÜMÜ

GLOBAL FİNANSAL SİSTEM ETKİLEŞİMİYLE TÜRKİYE NİN TÜREV PİYASA GÖRÜNÜMÜ GLOBAL FİNANSAL SİSTEM ETKİLEŞİMİYLE TÜRKİYE NİN TÜREV PİYASA GÖRÜNÜMÜ Prof.Dr. Rıza AŞIKOĞLU * Yrd.Doç.Dr.Cantürk KAYAHAN ** ÖZET Günümüz dünyasında ülkelerin en büyük mücadelesi hakim ekonomik güç olabilmek

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI 1. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (Düzey 1, Konut, Gayrimenkul) 1.1. Sermaye Piyasası Kanunu 1.2. Sermaye Piyasası ile İlgili Diğer Düzenlemeler ve

Detaylı

İŞ PORTFÖY SÜTAŞ BİRİNCİ DEĞİŞKEN ÖZEL FON PERFORMANS SUNUM RAPORU YATIRIM YÖNETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER. Fonun Yatırım Stratejisi

İŞ PORTFÖY SÜTAŞ BİRİNCİ DEĞİŞKEN ÖZEL FON PERFORMANS SUNUM RAPORU YATIRIM YÖNETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER. Fonun Yatırım Stratejisi İŞ PORTFÖY SÜTAŞ BİRİNCİ DEĞİŞKEN ÖZEL FON PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 15.05.2015 30.06.2015 tarihi itibariyle YATIRIM YÖNETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER Fonun

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE FNANSAL TABLOLARA LKN AÇIKLAYICI DPNOTLAR

YAPI KRED EMEKLLK A.. 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE FNANSAL TABLOLARA LKN AÇIKLAYICI DPNOTLAR 1 OCAK - 31 MART 2010 HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE 1 31 MART 2010 TARH TBARYLE DÜZENLENEN FNANSAL TABLOLARIMIZA LKN BEYANIMIZ liikte sunulan 31 Mart 2010 tarihi itibariyle düzenlediimiz finansal

Detaylı

GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ

GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ Araştırma GÜNLÜK BÜLTEN 22 Kasım 2013 GÜNLÜK YATIRIM BÜLTENİ Piyasalara Bakış 100,000 90,000 80,000 70,000 60,000 50,000 40,000 30,000 20,000 10,000 0 11/12 02/13 04/13 07/13 08/13 09/13 11/13 Bu sabaha

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2009. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2009. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2009 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdür'ün Haziran 2009 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ. Riske Karşı Korunma Teknikleri. 26 Ekim 2013. Eğitmen: Barış Akçay

KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ. Riske Karşı Korunma Teknikleri. 26 Ekim 2013. Eğitmen: Barış Akçay KTTO PROJE, EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Riske Karşı Korunma Teknikleri 26 Ekim 2013 Eğitmen: Barış Akçay Eğitimin Amacı Programda ithalat ve ihracatla uğraşan şirketlerin ödemelerdeki karşılaştıkları piyasa,

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

Türk Bankacılık Sektörü

Türk Bankacılık Sektörü Hisse Senedi / Sektör Raporu Mayıs ayı verileri sektör görünümü için olumlu 30/06/2015 Mayıs ayında sektör karlılıı güçlü toparlandı. BDDK nın açıkladıı verilere göre Mayıs ayında Türk bankacılık sektörü

Detaylı