1 İngiliz Demir - Çelik Araştırma Cemiyeti (BISRA) Çalışmaları:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1 İngiliz Demir - Çelik Araştırma Cemiyeti (BISRA) Çalışmaları:"

Transkript

1 ÇELİK ENDÜSTRİSİ ÜRETİM PROBLEMLERİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI UYGULAMALARI Doç. Dr. Osman HAL AÇ İ.Ü, İşletme Fakültesi Kaııtitatif Analizler ve Programlama Kürsüsü Bu makalede demir-çelik üretim endüstrisi ile ilgili Yöneylem Araştırması uygulamaları taranmaya çalışılmaktadır. In this article, Operations Research applications concerned loith the ir on and steel production industry is overvieıoed. 1 İngiliz Demir - Çelik Araştırma Cemiyeti (BISRA) Çalışmaları: Savaşı sonuna doğru ingiltere'de çelik endüstrisinin ilerki örgütleri düşünülerek özel çelik şirketlerine de hizmet sağlamak üzere, merkezi bir araştırma örgütünün kurulmasına karar verilmiştir yılında BISRA (The British Iron and Steel Research Association) araştırma grupları, demir-çelik endüstrisi çağdaş sorunlarında etkin araştırma ve başarı için sorumluluklar yüklenerek örgüt içinde, fonksiyonuna başlamıştır de BISRA 1 üyesi 300 den fazla çelik şirketi ve 50 den fazla Yöneylem Araştırması uzmanı çalışmakta idi. Bugün aynı fonksiyonu Sheffield Yöneylem Araştırması grubu ile birlikte dört ayrı bölgedeki yöneylem araştırması grupları sürdürmektedir yılının başlarında demir cevheri ithalatı için endüstri politikasının incelenmesine, the British Iron and Steel Fedaration (BISF) komitesinin desteği ile başlanmıştır. Daha sonra arasında personel veya beşeri faktör problemleri, yönetim kontrol problemlerine bilgisayarların uygulanması ve üye şirketlerin problemlerine gizli danışmanlık olmak üzere üç önemli uygulama alanında yöneylem araştırması çalışmaları sürdürülmüştür. İlk bilgisayar ise 1957 de "Pegasus Computer"in kurulmasıdır 2. Yöneylem Araştırması bölümünde araştırılan problemler üç gruba ayrılmıştır : (1) COLLCUTT, R.H., The First Twenty Years Operational Research, BISRA, Landon, 1965, s. 5. (2) İbid, s. 8-9.

2 22 O. HALAÇ 1) Endüstri Genişleme Problemleri, 2) Araştırma Problemleri, 3) Şirket Problemleri (danışmanlık). r BISRA'da yapılmış olan araştırmalardan bazı örnekler vermeye çalışalım. 1) Demir Cevheri İthal Sorunu : Yıllık ithal cevher miktarı 1950 de 9 milyon tondan 1964 de 16 milyon tona yavaş yavaş artmıştır. Aynı zamanda kaynakların tüketim merkezine ortalama uzaklığı 1700 deniz milinden 2500 deniz miline çıkmıştır. Bu iki değişim., yıllık ton/mil taşımada üç misli artışla sonuçlanmıştır. BISRA çalışmaları üç ayrı aşamada problemlerin incelenmesini kapsamaktadır 3. (1) Denizde cevher taşıma, (2) Limanda cevher boşaltma, (3) Cevherin yüksek fırın stok bölgelerine taşınması. Bu kademelerin maliyetleri birbirinden farklıdır. Çalışmalar iki önemli noktada yoğunlaşmıştır 4 : a) Üç kademenin herhangi birinde, daha fazla cevher, daha az taşıma maliyeti ile nakledilmelidir. b) Bir transfer işlemi olan gemi boşaltmada, transfer maliyeti, boşaltma olanaklarının çalışma hızı ve hacmi ile minimize edilmiştir. Çalışmalar sonucu çelik fabrikaları, daha büyük gemilerin kullanılması ile daha düşük cevher teslim fiyatlarının sağlanması için derin deniz cevher terminallerinin inşa edilmesini planlamışlardır. Konuya ilişkin inceleme İM bölümde toplanmıştır. 1) Gemi ile Taşıma : 1950 de cevher, takriben tonluk taşıma kargolu genel (3) İbid, s. 10. (4) İbid, s. 11.

3 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 23 amaçlı kargo gemilerinde ithal edilmiştir. Ama limanların incelen, mesi ile tonluk gemilerin daha uygun olduğu görülmüştür. Daha sonraki hesaplamalarla ton başına sermaye maliyetleri ve işletme maliyetleri ile kısa zamanda minimize edilmiştir. 2) Boşaltma : 1951 de boşaltma işlemlerinde yapılan yöneylem araştırması -çalışmaları diğerlerine oranla sürpriz sonuçlar vermiştir. Buna göre en düşük toplam maliyet, boşaltma olanakları hizmet süresinin yalnız %50 sinden yararlanıldığı durumda ortaya çıkmaktadır. Ton başına toplam boşaltma maliyetinin iki bileşenden oluştuğu gözlenmiştir 5. a) Demirleme için beklerken veya boşaltma yapılırken limanda geminin faaliyet maliyetleri. b) Boşaltma olanaklarının işletme maliyeti, incelemelerde ise kuyruk teorisi uygulanmıştır. BISRA çalışmaları 1970 dolayında cevher ithali için olası politikaların ekonomik olarak belirlenmesi ile ilgilidir; bu modelde cevher ihtiyacı beklenen değer olarak verilmektedir 6. Bir seri bilgisayar programı yazılmıştır ve programların gir- -dileri şunlardır: 1) Demir cevheri tahminleri. 2) Ülkenin maksimum cevher kargo (gemi hacmi) tahmin veya gerçek listesi ve yükleme limanı. 3) Yeni gemilerin işletme karakteristikleri listesi ve beklenen kullanma değerleri. 4) BISC (cevher) donanmasına ait olan mevcut gemilerin listesi ve beklenen kullanma, değerleri. Programlarda yol dağıtım kuralı "en büyük gemi en uzun yola gidecek" şeklindedir. (5) ibid, s : (6) İbid, s. 17.

4 24 O. HALAÇ Çıktılar aşağıda verilmiştir: 1) Cevher ithal etmek için uygun, gemiler ve toplam maliyet, listesi. 2) Filodaki gemilerin herbiri için yapılan seyahatin ayrıntılı listesi ve maliyetleri. 3) Ülke Umanlarında ve liman için maliyetleri, filoda bulunan herbir gemi hacmine göre ziyaret sayısı, denizdeki sü_ re, taşınılan tonaj v.s. listesi. Diğer Çalışmalar : Cevher ithal maliyetini düşürme amacının, yüksek fırınlardan elde edilen cevherin maliyetim azaltmak olduğu açıktır. Ama belirli bir cevherin uygunluğu maliyetine bağlı olduğu kadar fiziki ve kimyasal özelliklerine ve istenilen cevher karışımını veren diğer cevherlerin ne kadar kolay sağlandığına da bağlıdır. İthal, cevher için bu tür bir değerleme yaparken gözönüne alman en_ önemli faktörler şunlardır: 1) Yabancı limanda cevher fiyatı, 2) Cevheri taşıyacak olan (planlanan) geminin toplam ithal maliyeti, 3) Cevherin kimyasal ve fiziksel özellikleri, 4) Cevheri kullanan yüksek fırının tipi. Programlama kuramı olarak bilinen matematik teknikler cevherlerden bir seçim yapmak için kullanılabilir ve burada üretilen, demirin tonu başına cevher maliyetini minimize eden bir harmanın bulunmasına çalışılır. Bazı ön fikirler, cevher ithalinde tekniklerin nasıl kullanılacağını göstermek için incelenmiştir; zira ulusal düzeyde hesaplama problemi çok boyutludur; zira yabancı cevher kullanan herbir yüksek fırın uygulamasının gözönüne alınması gerekecektir. Bununla beraber böyle bir program çalıştırılırsa, çözüm aşağıdaki, faydalı bilgileri vereceğinden endüstri için büyük fayda sağlayacaktır. - 7 (7) İbid, s. ıa

5 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 25 1) îthal maliyetine esas fiyatın eklenmesi ile bulunan yabancı cevher maliyetlerini minimize etmek için herbir cevherden ne kadar gerekecektir. 2) Herbir cevherin esas fiyatı ne miktarda değiştirilebilir veya gemi ile taşıma maliyetinde ne kadar değişime tolerans gösterilebilir. Bu konu yeni bir cevherin kullanılma zorunluğundan önce veya eski cevherlerden birinin fiyatı indirildiği zaman ortaya çıkar. 3) Yeni bir cevher kaynağı bulunduğu zaman ise daha iyi bir satın almayı sağlayan kesin fiyat hesaplanabilmelidir. Üretim Planlama ve Kontrol: Stok kontrol ve üretim planlama - kontrol problemleri uygulamada içiçe bağlı olacağı için pekçok halde ayrı ayrı düşünmek yanıltıcıdır. Her ikisini de ayrı ayrı tartışmak daha uygun olabilir. Üretim planlama ve kontrol amacıyle gözönüne alınan prob 8 lemler şunlardır: 1) Muayene Kapasitesi ve.tamir olanakları, 2) İngot akış kontrolü, 3) Bilgisayarlar ile üretim planlama ve kontrol, 4) Fırınların yıllık programlama partileri (yassı mamul), 5) Üretim programlama kriterlerini tesis için hadde performanslarının ölçülmesi, 6) Satış tahminleri ve üretim planlama, 7) Bilgisayarlar ile işletme kontrolü. Sheffield Yöneylem Araştırması grubu 1973 yılından beri "Economic Planning Model System" (EFMS) başlığı altında bir dizi proje üzerinde "ekonomik planlama modelleri" ile dilimize tercüme edebileceğimiz çalışmalarını sürdürmektedir 9. Çelik üre- (8) İbid, s. 62. (9) Yazar bu çalışmaların bir bölümüne katılmıştır.

6 26 O. HAL AÇ tim birimlerinin malzeme akış etüdü, modeli kurulmak zorunda olan iki farklı tip problemi ortaya koyar 1 0 : 1. Hammadde Dağıtımı: Kömür, cevher, hurda, pik demir. 2. Ara Mamul Dağıtımı : Kok, sinter. 2 Benzer Yapılı İki İşletme Arasında Optimum Sipariş Dağıtımı : Bu makalede bir doğrusal programlama (DP) uygulaması ana hatlariyle verilmeye çalışılmıştır. Taş Kömürü Optimum Dağıtım Modeli* 3 Baradyopadhyay Modeli : 13 Çelik Fabrikasında S - M (Siemens - Martin) ve BOF {Oksijen değiştirgeci) bulunduğu zaman iki süreç arasında gerçekten bir problem vardır. Bu çalışmada, üretim planlama amacı için iki süreç arasında toplam çelik üretiminin optimum dağıtımını sağlayacak bir doğrusal programlama modeli değiştirilmiştir. Fırınlar için muhtelif teknolojik sınır koşullarını tanımlayan eşitlik ve (10) LONG, P., D., A Discussion Paper for the EPMS Meeting Allocaüon At The Heavy End., The British Steel Co Special Steel Division, No: 17, (11) Bu uygulama British Steel Corporation - Special Steel Division - Sheffieid Yöneylem Araştırması departmanmda 1973 yılı içinde ya pılmıştır. Yazarın uygulamaya katkısı, NATO Yöneylem Araştırması bursunun verdiği olanaklarla grub çalışmalarına katılmak, modelin kurulması açısından ayrıntılarına bu makalede değinilen konularda kalarak projenin değişik kademelerinde çalışmak olmuştur. Bu proje daha önce adı geçen EPMS'in bir bölümüdür. (12) HAL AÇ, O., Benzer Yapılı İki İşletme Arasında Optimum Sipariş Dağıtımı, İşletme Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 2 (Kasım 1974), s (13) BANDYOPADHYAY, R., Open-Hearth and Basic Oxygen Furnaces : An Ailocation Model for Production Planning, IEEE Transactions on Systems Science and Cybernetics 5, 2 (April 1969). (") Bkz.: HALAÇ, O., Taş Kömürü Optimum Dağıtım Modeli, LÜ. İşletme Fakültesi Dergisi, c. 9, s. 1 (Nisan 1080), s

7 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 27 eşitsizlikler modelle birleştirilmiştir. Doğrusal maliyet fonksiyonları minimize edilmiştir. Modelde kullanılan muhtelif teknolojik ve maliyet katsayılarını değerleyen yöntemler, güçlüklerin yapısını işaret ederek açıklanmaktadır. Model, total çelik üretiminin farklı aşamalarında kireçtaşı yakma fabrikaları ve yüksek fırınların gerekli faaüyet seviyelerini de Önceden kestirmektedir. Avusturya'da 1952 den beri BOF çok geniş olarak çalıştırılmaktadır. Süratli çelik üretimi için S - M'ne göre süreç üretimi daha avantajlıdır, ama S"-M fırınlan tamamen hurdaya aynlamaz ve sermayenin büyük bir kısmı aynı fırınlara yatırılmıştır. O halde üretim planlamayı yüklenen kişi, toplam üretim maliyetinin minimum olması için iki süreç arasında verilen bir peryotta toplam çelik ingotlarm üretim hedefinde dağıtım problemi ile karşı karşıya gelir. Bu problem, endüstrinin mevcut üretim kapasitesinden daha az olan talep durumu ile ilişkilidir. Böyle bir durumda üretim planlama yöneticisi önce BOF'un kapasitesini yükleyip artan miktarı S - M fırınına mı yüklemelidir? Yoksa, toplam üretim miktarı sabit bir oranda iki süreç arasında bölünmeli midir? Bunlar üretim planlayıcısının ciddi sorunlarıdır, ama halen bu sorulara geçerli bir cevap yoktur. Genel olarak bu sorular keyfi olarak cevaplandırılmıştır. Bu çalışma, verilen bir peryotta toplam ingot üretimini optimal olarak iki süreç arasında dağıtan en az maliyetli bir doğrusal programlama modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. Model, üretim düzeyleri için harman karışımı optimum girdilere dayalı bilgilerle donatılmıştır. Bu ise iki üretim departmanı arasındaki çatışmaları ortadan kaldırmaktadır. Eğer tatmin edici talep olursa model faydalı olacaktır ve her iki tip fırın da çalıştırılmak zorunda kalacaktır. Demirden çelik üretim süreci, karbon, sülfür, fosfor, silikon v.s. gibi yabancı maddeleri bileşimden çıkarma sorunudur. Bu ise yabancı maddelerin oksidasyonu ile başarılır ve arzu edilen baziklik ve iyi bir akışkanlık, cüruf ile sağlanır. Yabancı maddelerin atılma süreci her iki metotta da aynıdır. Süreçlerin dinamiği her iki halde de karmaşıktır. Amaç, girdi ve çrktı değişkenlerine ilişkin statik bir üretim planlama modeli kurmak ve bir kontrol modeli geliştirmek olmadığından iki süreçte de çıktılar yerine girdi-

8 28 O. HALAÇ lere özen gösterilmiştir. Girdiler her iki süreçte de aynı olmasına rağmen, belirli farklar mavcuttur. Modelde bulunan elemanlar şunlardır : Talep denklemi 2. Demir Denge denklemi 3. Karbon Denge denklemi 4. Kükürt ve Fosfor Dengesi 5. Silicon Dengesi 7. Manganez Dengesi 7. Cüruf Ağırlığı 8. Cüruf Bazikliği 10. Oksijen Denge Denklemi 11. Girdilere ait sınır koşulu 12. Mevcutlara ait sınır koşulu 13. Fırınlar için kapasite sınır koşulu 14. Maliyet Fonksiyonu. 4 - Fabian Model 1 4 Bu çalışmada yüksek fırın yükleme veya malzeme harman problemi ve bir doğrusal programlama ile malzeme maliyeti minimize edilerek, metalurjik süreçte termokimyasal denge ve malzeme dengesi incelenmektedir. Sunulan çalışma ile elde edilebilir sonuçlar şunlardır : Minimum maliyetli hammadde harmanı, optimal hammadde envanter düzeyi, uzun dönem üretim planlaması, optimal tedarik politikaları, optimal bakım planlaması. (14) İbid, s (15) FABIAN, T., Blast Furnace Production Planning: A Linear Programming Example, Management Science, Vol. 14, No: 2 (October 1967), s. B1-B27. Ayrıca bkz. IBM Linear Programming. Blast Furnace Burdening and Production Planning, IBM Data Processing Application, GE2O-O160-O, 1970.

9 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 29 Model, yüksek fırının saat, gün, hafta gibi belirli bir süre çalışması ile istenilen üretim miktarının, ve üretim hızının elde edilmesini'sağlamaktadır. Amaç, değişik demir cevherleri, sinter, kok ve kireçtaşmm eldeki miktarı veya kullanılması, gerekli olan bir sürede herbir girdiden ne miktarlarda tedarik edilmesi gerektiği ni belirlemektir. Fabian "Yüksek fırın harman probleminde" sınırlayıcı şartlar ve amaç fonksiyonu aşağıdaki gibidir: modele katüan 1. Girdi malzemeleri ile ilgili sınır şartı 2. Mayi maden demir miktarı 3. Fosfor sınır şartı 4. Maksimum fosfor şartı 5. Manganez sınır şartı 6. Max. - Min. manganez şartı 7. Kalsiyum oksit sınır şartı 8. Magnezyum oksit sınır şartı 9. Silisyum oksit smir şartı 10. Alüminyum oksit smir şartı 11. Cüruf toplamı sınır şartı 12. Max. ve Mih. Cüruf şartı 13. Baziklik oranı sınır şartı 14. Fırm tepe tozu denge şartı 15. Sıcak Metal Üretimi 16. Isı Dengesi 17. Karbon dengesi 18. Oksijen dengesi 19. Fırm gaz hacmi ve bileşimi 20. Maliyet Fonksiyonu (Amaç fonksiyonudur).

10 30 O. HALAÇ Yüksek Fırınların işletiminde sağlanan yeni gelişmeler modele eklenecek olursa sunulan model gerçek duruma daha yaklaşacaktır. Örneğin fuel - oil püskürtme. 5 FABIAN : Amerika Demir ve Çelik Endüstrisi Süreç Analizi 16 : FABIAN Amerika Demir - Çelik Endüstrisi modeli aşağıdaki soruları cevaplamak üzere planlanmıştır : 1. Demir cevheri ve konsantrelerinin demir miktarında uzun dönemde değişim sonucu olarak a) çelik üretiminde çelik hurdası talebi, b) kok ocağı, yüksek fırın ve çelik ocaklarının marjinal değerleri, c) çelik endüstrisinin kömür talebini hesaplamak, 2. Çelik hurdasının kısa dönemde değişim sonucu olarak a) çelik üretiminde sıcak metal kullanımı, b) çelik üretim hızı, c) fırınların marjinal değerlerini hesaplamak, 3. Değişik çalışma, koşullarında çelik fabrikalarındaki farklı birimlerin dar boğazları ve giren malzemelere bağlılığım araştırmaktır. Modeldeki aşamalar FABIAN tarafından daha önce yapılan (1958) çalışmaya dayanmaktadır 17. FABIAN ABD demir - çelik endüstrisi üretim birimlerini kok ocakları, yüksek fırınlar, S - M fırınlan, Ön ve son şekil verme haddehaneleri olarak incelemektedir. Modeldeki değişkenler : kok, cevher, sinter, S - M cüruf, ferro manganez, S - M çelik üretimi,, Bessemer çelik üretimi, Elektrik çelik üretimi, çubuk, levha ve saç, profiller, tel, demiryolu profili, vagon tekeri ve dövme çelik, boru,, otolarda kullanılan çelik ve endüstriyel hurda gereksinimi, dir. Çalışma, ürün politikasını ABD çelik endüstrisi döneminde doğrusal programlama modeli yardımıyla incelemektedir. 18 (16) FABIAN, T.; Process Analysls of Ths U.S. Iron and Steel Iııdustry : M ANNE,- A.S., MARKOWITZ, H.M., Studies in Processes Analysis, John Wiley and Sons, New York, 1963, s (17) Bkz. FABIAN, T., A Linear Programming Model of Integrated Iron and Steel Production, Management Science, v. 4, N. 4, (1958). (18) İncelemeyi genişletmeme amaciyle modelin ayrıntılarım vermekte yarar görmüyoruz.

11 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 31 6 TSAO - DAY Modeli 1 9 : Bu model ABD çelik endüstrisinin yılları arasındaki verilerine göre kaynak dağıtım ve kısa dönem üretim modelidir. Modelde sonuçların testi için hesaplanan değerlerin gerçek değerler karşılaştırılmaktadır. İnceleme ABD'de geçen yıllarda, üretilen toplam çeliğin %90'ını kapsayan yalnız karbonlu çelik üretimine aittir. Modelde verilen beş üretim aşaması kok üretimi, demir metal üretimi, ingot çelik üretimi, Ön şekil verme ve son şekil verme olarak seçilmiştir. Teknoloji matrisi oluşturulurken koklaştırma safhasında pe-, tekli kok fırını ve yan ürünlü kok fırını üretim miktarları değişken; yağlı ve yağsız kömür, fırın kapasiteleri, kok dengesi, yakıt tüketimi, kayıp ısı ve işçilik sınır şartı olarak alınmıştır. Demir üretim aşamasında değişkenler; yüksek fırm sıcak ve soğuk metal üretimleri ile doğrudan redükleme 30 üretim miktarları; sınır şartları ise linyit kömürü, kok dengesi, dahili kömür, ithal kömür, sinter cevher, pelet, ön indirgenmiş cevher, kireçtaşı, oksijen, yüksek fırm ve ön indirgeme kapasiteleri, soğuk ve sıcak metal dengesi, hurda, elektrik enerjisi, yakıt tüketimi, kayıp ısı ve işçiliktir. Teknoloji matrisinin üçüncü aşamasında ingot çelik üretiminde S - M, elektrik fırınları, BOF, Bessemer değiştirgeç üretimleri, değişken olarak alınmaktadır. Sınır koşulları ise cevher, kireçtaşı, oksijen sıcak ve soğuk metal dengesi, hurda, yanmış kireç, kireçtaşı, fluospar, elektrik, elektrot, S - M oksijen ve cevher kapasiteleri, elektrik fırınları oksijen ve cevher kapasiteleri, BOF kapasitesi, Bessemer kapasitesi, İngot Çelik dengesi, yakıt tüketimi, boş ısı ve işçiliktir. Dördüncü ve beşinci aşama olarak belirlenen ön ve son şekil verme safhasında İse değişkenler pik, bloom, slab, billet, inşaat (19) TSAO, C.S., DAY, R.H., A Process Analysis Model of The U.S. Steel Industry, Management Science, Vol. 17, No. 10 (June 1971), s. B (20) Yüksek fırm olmaksızın sünger demir veya demir tozu üretimidir. Fazla bilgi için bkz.: PAIGE, E.S., A Review of Direct Reduction Ironmaking Processes, The Engineer's Digest, Vol. 20, No. 5 (May 1959), s

12 32 O. HALAÇdemiri, demiryolu - teker ve aksları, levha, sıcak - soğuk hadde şerit ve bantlar, galvaniz şerit, teneke, kaynaklı boru, borular, teller, sıcak hadde çubuklar, soğuk hadde çubuklardır. Teknoloji matrisinin bu aşamasında sınır koşulu hurda, İngot çelik,, bloom, slab, billet dengeleri ile işçilik olarak alınmaktadır. Doğrusal programlama modeli olarak sunulan incelemede girdilere ait fiyatların değişken maliyet fonksiyonu amaç denklemi olarak seçilmiştir. Teknoloji matrisinde belirlenen aşamalarda girdi - çıktı analizleri ile aralarındaki ilişkiler belirlenmiştir. İncelemede "bir endüstrinin (veya sektörün) geriye doğru planlan masında endüstri girdi fiyatlarının endüstri girdileri ile çarpımları toplamının opiimize edilmesi endüstriyi optimize edecektir" tezi savunulmaktadır. 7 MeCULLOCH - BANDYOPADHYAY Modeli 2 1 : İnceleme, Yöneylem Araştırması tekniklerinin çelik endüstrisi problemlerini araştırmak üzere bir örnek olay açıklamasını amaçlamaktadır. Bu alandaki çalışmalar, "Entegre Çelik Fabrikalarının Üretim Planı" ve sermaye yatırım kararlarını içeren incelemelerin, "ekonomik ve finansal modellerinin" geliştirilmesini kapsar. Çelik üretiminde hammaddeler, çok sayıda farklı mamullerde haddelenmeden önce bir dizi karma süreç boyunca, akar. Bir bütün olarak çelik endüstrisi faaliyetleri optimize edilmek istenildiği zaman, aralarında çok sayıda ilişki bulunması nedeni ile problem son derece karmaşık bir yapı gösterir. İyi bir kontrol, karma süreçlerin davranışını simüle etmeye elverişü büyük bilgisayarlar ile gerç eklenebilir. Model geliştirme, değişik sınırlayıcı koşullar ile optimize edilecek olan amaç fonksiyonu yazılarak bir DP modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Bulunmuş olan smir koşulları a) talep, b) ticari anlaşmalar, c) kapasite, d) teknolojidir. Modeller, hammadde tedariği, demir - çelik üretim süreçleri, haddeleme süreçleri, hurda - yakıt - güç dengeleri ve dağıtım alanlarını içermektedir. (21) MeCULLOCH, G.A., BANDYOPADHYAY, R., Applications of O.R. in Production Problems in the Steel Industry, Int. J. Prod. Res., Vol. 10, No. 1 (1972), s

13 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMA SI 33 Çalışma büyük boyutlu bir DP modeli ile özetlenmiştir. Bilgisayar sistemi a) Matris yaratıcı program, b) DP fazı, c) rapor yaraticı fazlarını kapsamak üzere Şekil İde diyagramatik olarak verilmiştir. 8. Çelik Endüstrisi Üretim Problemlerinde Yöneylemi Araştırmaıs Uygulamaları: Çelik Endüstrisi, yöneylem Araştırmasının başarıyla -uygulandığı ilk endüstrilerden biridir. Bu kısımda literatürde faydası ortaya konulan incelemelerin bir taramasını yapacağız. 1. Aşama : _ 1950 Öncesi Çalışmalar Demir ve çelik üretimi çok sayıda karmaşık ve biribirine bağlı teknolojik süreçlere bağlıdır. Üretim sırasında muhtelif teknolojik ve işletim problemleri doğar; soyutlanmış problem olarak oldukça karmaşıktırlar. Bu dönemde problemler soyutlanmış olarak incelenmiş ve çok az sayıda çalışma değişik problemleri bütünleştirmeye yönelmiştir 3 3. SWAN (1948) 1) Bessemer çeliği demiryollarının kalitesini 23 etkileyen faktörlerin istatistiki incelemesini, 2) yüksek fırın performansı üzerine kok kalitesinin ve diğer değişkenlerin etkisini belirlemek için fırın istatistiki bilgilerinin analizini, 3) % 100 muayene için bir örnekleme yöntemini önererek sıcak haddelenmiş çubukların genişlik ve kalınlığa ait özelliklerinin belirlenmesi ile ilgilenmiştir. PASSANO (1949), çelik üretiminde eldeki gereçlerden azami fayda elde edilmesi ile uğraşmıştır. Çalışmaları, koruyucu ba 24 kım ve daha fazla verimi sağlamak üzere standartlaşma etrafında toplanmaktadır. (22) İbid, s. 78. (22) SWAN, A.W., The Work and Organisation of a Statistical Department in heavy Industry with Particuiar Refeıence to Steel Industry, J. Iron Steel Inst., 1968, 160, 1. (24) PASSANO, R.F., Finished Steel Production: Possiple Increase From Existing Equipment, Year Book of American Iron and Steel Institute.

14 34 O. HALAÇ DIAMOND ve FRANKAU (1949) Siemens - Martin fırınlarını yüklemek için mevcut yöntemleri inceleyerek geliştirilmelerini 25 önermişlerdir. V7EAVER (1953) üretim çevrimi boyunca bilgi derlemek için. 26 belirli istatistik uygulamaları tanımlamıştır/kalite ve ingot ağırlıklarına göre sapma kaynaklarını inceleyerek önerilerde bulunmuştur. EDDISON ve OWEN (1953) cevher ithal ve yüksek tan silolarına cevherin taşınması problemini 27 incelemişlerdir. JONES ve arkadaşları (1956) 28 el ile simülasyon tekniğini kullanarak slab haddelerinin maksimum kapasitesini belirlemeyi amaçlamışlardır. 2. Aşama : Yılları arası Çalışmalar Bu sürede çok sayıda tekniklerin kullanıldığı gözlenir. Bir tek üretim kademesinden daha fazlasını kapsayan problemlere de ağırlık verilmiştir. Bilgisayar simülasyonları DP ve kuyruk teorisi uygulamalarına ait çok sayıda yayın (rapor) literatürde bulunmaktadır. GILBERT (1968) bu dönemdeki yöneylem araştırması uygulamalarını 29 özetlemiştir. FABIAN (1958) demir ve çelik üretiminde yalnız S-M çelikhaneleri ile haddeleme kademelerini entegre ederek bir DP mo 30 deli geliştirmiştir. (25) DIAMOND, E.L., FRANKAU, A.M., Present Methods of Open-Hearth. Furnace Charging, J. Iron Steel Inst., 1949, 161, 191. (26) WEAVER, W.R., Quality Control Aids in Steel Control, Blast Furn. Steel Pl, 1953, 41, 198 ve 307. (27) EDDISON, R.T., OWEN, D.G., Discharging Iron Ore, Opl. Res. Q., 1953, 4, 39. (28X JONES, H.G., STEER, D.T., DICKERSON, P.D., Ultimate Capacity of a slabbing MM, Opl. Res. Q., 1956, 7, 1. (29) GILBERT, C, Computer Developments in the Steel Industry Steel Times Annual Review, 1968, s (30) FABIAN, T., 1) A LP Model of Integrated Iron and Steel Production, Management Sciences, 1958, 4, ) Blast Furnace Productiom Planning - A LP Example, Management Sciences, 1967, 14, Bl.

15 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 35 THOMAS ve arkadaşları (1961) 3 V taşıma süresi ve tav ocaklarının hazır olmasını incelemişlerdir. McKEE ve arkadaşları (1962) 32, üretim sürecinde malzeme nakli problemlerini incelemişlerdir. Ayrıca üretim kaidelerinin entegrasyonunun önemini de belirtmişlerdir. MÂTHIEW (1962, iki üretim kademesinin entegrasyonu için 33 çelik imali ve haddeleme kademelerine ilişkin farklı ihtimalleri incelemiştir. LAWRANCE ve FLOWERDEW (1963) 34, FABIAN'm çalışmasını genişleterek üretim planlama için bir model geuştirmişlerdir. Bir bütün olarak bir çelik fabrikasına modelin nasıl uygulanabileceğini de göstermişlerdir. DUNCAN (1963), yüksek fırın harman problemi için bir DP 35 modeli geliştirmiştir. MELLOR ve TOCHER (1963, simülasyon çalışmalarında çok 36 rastlanılan örneklerden birini vermişlerdir. GOFFOLT (1964) 37, bir Fransız çelik fabrikasında mekanik taşıma ve fırm ateşleme sisteminin geçerliliğini inceleyerek bir simülasyon çalışması yapmıştır. (31) THOMAS, R.W., RAMM, R.Q REES, H.M., Track Times and Soaking Pits (1961); BANBURY, J., MAITLAND, (Proceedings of 2nd. International Conference on O.R.), English Universities Press, London. (32) McKEE, P.R., ROBINSON, F.D., SWAN, A.W., An Investigation into the Material Handling System of a Fabrlcation Works Opl. Res. Q., 1962, 13, 145. (33) MATHIEVV, J.C., Integrated Planning in a Steelworks, Opl. Res. Q., 1962, 13, 329. (34) LAWRENCE, J.R., FLOWERDEW, A.D.J., Economic Models For Production planning, O.R.Q., 1963, 14, 11. (35) DUNCAN, J.W., Optimisation of Blast Furnace Operation Through L.P., Blast Furn. Steel Pl., 1963, 51, 281. (36) MELLOR, P., TOCKER, K.D., A Steel works Production Game, O.R.Q., 1963, 14, 131. ' (37) GOFFOLT, A., Investigation by simulation of furnace feeding Systems Assuming 5 furnace operation (Martin de Fenderie Steelworks, Hayange, Fransa).

16 36 O. HALAÇ COOK (1961), süreç kontroluna ilişkin yarı teknik problemlerin simülasyonla kombine edilerek çok değişkenli analiz sayesin 33 de araştırıldığını ve çok az sayıda çalışmanın fabrika kontrolü veya şirket stratejilerine göre yapılmış olduğunu belirtmektedir. Ayrıca konuya ilişkin bir literatür taramasına yer vererek LAW- RENCE - FLOWERDEW çalışması dışında entegre çalışma olmadığını belirtmektedir. 3. Aşama : 1960 sonrası Çalışmalar Çelik üretiminin bu aşamasında oksijen değiştirgeçleri yay-, gmlaşmaya başaması ile yeni problemler getirmiştir. Çelik üretimi için kurulan genel modellere, oksijen değiştirgeçleri de katılarak entegre modeller geliştirilmiştir. Ayrıca ileri teknolojik entegrasyon, bir tek modelin çatısı altında ticarî ve maliyet düşünceleri bu aşamada kurulan modellerin genel karakteristiği olmaktadır. Daha önce sözü edilen DUNCAN modeli yerine FABIAN (1967) 39 yüksek fırm harman ve üretim planlama modeli, karmaşık ticarî ve teknolojik smir koşullarını birleştirmiştir. MEYER ve GLASGOVV (1966) 40 bazik oksijen fırınlarının (BOF) kontrolü için bir model geliştirmişlerdir. MUCHI (1967) 41 yüksek fırınların dinamik süreç kontrolü için, CALANOG ve GEIGER (1967) 42 elektrik fırınlarının dinamik kontrolü için uğraşmışlardır. TSAO ve DAY (1971) 43, FABIAN'm S-M fırınında çelik üre- (38) 1) COOK, S.L., The Applications of O.R. to the Steel Industry (1961): BANBURY, MAITLAND, op. cıt., s ) COOK, S.L., Applications In The Steel Industry (1964): HERTZ, D.B., EDDISON, R.T., Progress In O.R., Vol. III., John Wiley and Sons, Inc., New York, (39) Bkz.: 1) FABIAN, op. cit., s. B1-B27.. 2) IBM, Linear Programming-Blast Furnace Burdening and Production Planning, IBM Data Processing Application, (40) MEYER, H.W., GLASGOVV, J.A., Dynamic Control of BOF, Year Book of American Iron and Steel Institute, (41) MUCHI, I., Mathematical Model of Blast Furnace, Trans. Iron and Steel Ins. Jap., V. 7, 223, (1967). (42) CALANOG, E.,. GEIGER, G.H., Optimlzation of Stainless Steel Melting Practice by Means of Dynamic Programming, 3. Metals, 19, 96 (1967). (43) TSAO, DAY, a.g.m., s. B

17 ÇELİK ENDÜSTRİSİNDE YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI 37 timi için geliştirdiği modelden bu yana temel yeniliklerin geliştirilmiş olduğunu gözönüne alarak ABD çelik endüstrisi için bir DP modeli geliştirmişlerdir. ELLIS ve arkadaşları (1974), İngiltere'de dinamik programlama uygulamalarını taramışlardır. Bu incelemeye göre ise, ima 44 lat dalında yalnız bir uygulamaya diğer'sahalarda katılarak %33 dinamik programlama uygulandığını vermektedir. MeCULLOCH ve BANDYOPADHYAY çelik endüstrisi üretim problemlerinde kısaca özetlemeye çalıştığımız Yöneylem Araştırması uygulamalarını aşağıdaki gibi özetlemektedir. (3o(gû Taftmbtferj Sadıktan) Dağıt/m Matrisi Taf/fiıa JTJaffyetfarJ (J&mtmüddttit-, yatv Y4 bitmiş- mamut) matris yaratıcı Program Ûo$ru4a( Proaıvımtama Nammaddû Tiattsrı Çetikkant bitğil&ri kapasite Ç atı<$ Fiattarj Jtafor- Toeta&in PhrfcTt " 2>üx. &yterfa<y<2 Programın Ça&ştintmasuidctit ft.p. ÇSstümîarİ Sûnuçtarm ı. Minimum Jft&tiyet çszütnt&'j v& Mışter 2. /}feâ3imunl çossmi&ri 3. Marjinai MaûyettsrM Anah'seUrs 4. mamut JJlatiytterî S- Btzşa - 3a$ âra/ıgı Şekiî 1. Finansaİ model; bilgisayar sistemi. (44) ELLIS, C, LETHBRIDGE, D., ULPH, A., The Application of Dynamic Programming in U.K. Companies, OMEGA, The Int. Jl. of Mgmt. Sci., Vol. 2, No. 4 (1974).

18 3g O. HALAÇ Çelik Endüstrisi Üretim Problemlerinde Yöneylem Araştırması Uygulamaları Özeti Uygulama Aşamaları Uygulama Alanları Problem Yapıları Kullanılan Teknik (En Fâzla Kullanılanlar) 1. Aşama (1950 Öncesi) 1) Siemens - Martin Yükleme, Koruyucu bakım, Yüksek Fırın Üretim Bilgilerinin istatistiki araştırması, Yüksek fırın silolarında cevher boşaltma. 2) Slab Hadde Kapasitesinin belirlenmesi. Basit İstatistik Analizler. Doğrusal Regresyon. El ile simüiasyon %. Aşama ( ) 4) Taşıma süresi ve Tav Ocaklarının işe elverişliği. 5) İmalat Fabrikalarında malzeme nakli. 6) Yüksek Fırın Harmanlama 7) Slab-depo düzenlemesi 8). S-M ocaklarının tamiri Kuyruk Teorisi Bilgisayar simülasyonu Doğrusal Programlama Kritik-Yol Analizleri 3. Aşama ( ) 9) Üretim Planlama için Ekonomik Modeller 10) Sermaye Yatırım Modelleri 11) Süreç içi stoklar 12) Mal fazlalığı politikaları 13) Statik kontrol Modelleri Yüksek Hızlı Bilgisayarlar ile büyük boyutlu simülasyon Büyük Doğrusal Programlama Modelleri Çoklu Regresyon 4. Aşama (1970 sonrası) 14) Süreçlerin Dinamik kontrolü için karma modeller 15) Karar ve Haberleşme sistemlerinin büyük boyutlu modelleri Büyük Simülasyon Modelleri Kontrol Teorisi Dinamik Programlama Probabilite - Matematik

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Lisans Öğretim Planı (Türkçe) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI I. SEMESTER MAT111 Matematik I Calculus I 4 0 4 5 FİZ101 Fizik I Physics I 3

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ Serpil Çimen Teknik İşler Direktörü Türkiye Çelik Üreticileri Derneği 15 Ocak 2014 WOW Kongre Merkezi -İstanbul Türkiye nin Ham Çelik Üretimi (mmt)

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

GENEL OLARAK ÇELİK. Dünya da halen genel olarak çelik üretimi

GENEL OLARAK ÇELİK. Dünya da halen genel olarak çelik üretimi Dünya da halen genel olarak çelik üretimi GENEL OLARAK ÇELİK Entegre tesislerde demir cevheri ve kok kömürü ile veya Elektrik Ark Ocaklarında hurdanın ergitilmesi ile gerçekleştirilmektedir. Çelik ürünleri:

Detaylı

HADDELEME YOLU İLE İMALAT

HADDELEME YOLU İLE İMALAT HADDELEME YOLU İLE İMALAT TANIM : İki tane döner merdanenin basma kuvvetinin etkisiyle araya giren malzemeye soğuk yada sıcak olarak plastik şekil verme işlemine haddeleme denir. Haddeleme yoluyla ; kare,

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü Lisans Programı, Kırıkkale Üniversitesi Önlisans ve Lisans

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü. Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü. Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI I. SEMESTER MATH111 Matematik I Calculus I 4 0 4 5 PHY101 Fizik

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

Atık/Hurda Demir & Metal Tam Entegre Geri Dönüşüm Tesisi Fabrikası Demir Boru Profil Üretimi

Atık/Hurda Demir & Metal Tam Entegre Geri Dönüşüm Tesisi Fabrikası Demir Boru Profil Üretimi Atık/Hurda Demir & Metal Tam Entegre Geri Dönüşüm Tesisi Fabrikası Demir Boru Profil Üretimi Demir Çelik hurdaları atıl olarak her yerde bulunmaktadır ve oksidasyon sebebiyle de yok olmaktadır. Bu atıl

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA TEKNİĞİ İLE KÖMÜR DAĞITIM OPTİMİZASYONU COAL DISTRIBUTION OPTIMIZATION BY UTILIZING LINEAR PROGRAMMING

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA TEKNİĞİ İLE KÖMÜR DAĞITIM OPTİMİZASYONU COAL DISTRIBUTION OPTIMIZATION BY UTILIZING LINEAR PROGRAMMING Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XX, S.1, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol..XX, No:1, 2007 Makalenin Geliş Tarihi : 17.02.2006 Makalenin Kabul Tarihi : 16.11.2006

Detaylı

SUNUM İÇERİĞİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48

SUNUM İÇERİĞİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48 SUNUM İÇERİĞİ I. DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ II. KARDEMİR III. YATIRIMLARIMIZ 2 / 48 3 / 48 DÜNYA HAM ÇELİK ÜRETİMİ 2013 2014 Dünya ham çelik üretimi yaklaşık 1,618 milyar tondur. Çin, Dünya

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

Üretim Yönetimi Nedir?

Üretim Yönetimi Nedir? Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi Nedir? Üretim süreçlerini ilgilendiren tüm kararların alınması ile ilgili disiplindir. Üretilen malların istenilen nicelikte ve zamanda en az giderle oluşmasını amaçlar

Detaylı

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER 2013-2014 ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER ENG 102 Akademik Sunum Becerileri Academic Presentation Skills 2 2 3 6 HVI 101 Sivil Havacılığa Giriş Introduction

Detaylı

IMPORTANT ANNOUNCEMENT ON 2015 SUMMER SCHOOL

IMPORTANT ANNOUNCEMENT ON 2015 SUMMER SCHOOL FACULTY OF ARTS AND SCIENCES FACULTY OF ECONOMICS AND ADMINISTRATIVE SCIENCES FOREIGN LANGUAGES TURKISH LANGUAGE CHEM 101 FİZ 101 FİZ 102 FİZ 224 HUM 302 İNB 302 KİM 101 MATE 102 MATE 111 MATE 112 MATE

Detaylı

Asil Çelik 1974 yılında otomotiv sanayi ağırlıklı olmak üzere kaliteli ve özel çelikler üretmek için kurulmuştur.

Asil Çelik 1974 yılında otomotiv sanayi ağırlıklı olmak üzere kaliteli ve özel çelikler üretmek için kurulmuştur. ŞİRKETİN TANITIMI Asil Çelik 1974 yılında otomotiv sanayi ağırlıklı olmak üzere kaliteli ve özel çelikler üretmek için kurulmuştur. Tesis, 1979 yılında hizmete alınmıştır. Temel mühendislik hizmetleri,

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

İçerik. Erdemir Grup Tanıtımı. Standart ve Standardizasyon. Demir çelik sektöründe standartların kullanımı. Standartların sağladıkları faydalar

İçerik. Erdemir Grup Tanıtımı. Standart ve Standardizasyon. Demir çelik sektöründe standartların kullanımı. Standartların sağladıkları faydalar Standartların Demir Çelik Sektöründe Kullanımı ve Sağladıkları Faydalar Karabük Üniversitesi 17 Ekim 2014 Kenan Candar ERDEMİR Kalite Metalurji Müdürlüğü İçerik Erdemir Grup Tanıtımı Standart ve Standardizasyon

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ERDEMİR 4 NOLU SLAB ISITMA FIRINI: SEVİYE 2 ISI OPTİMİZASYON SİSTEMLİ YÜRÜYEN TABANLI DİJİTAL FIRIN Vedat BEKTAŞ 1, Ercan ARI 2, 1 Ereğli

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör.

İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Doğrusal Programlamada Karışım Problemleri İbrahim Küçükkoç Arş. Gör. Balikesir Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Çağış Kampüsü 10145 / Balıkesir 0 (266) 6121194

Detaylı

SE Engineering Sciences 30 Mayıs 2011, Pazartesi 13:00 M1-2 İNG 152 -İngilizce II 31 Mayıs 2011, Salı 14:00 Yabancı Diller Binası

SE Engineering Sciences 30 Mayıs 2011, Pazartesi 13:00 M1-2 İNG 152 -İngilizce II 31 Mayıs 2011, Salı 14:00 Yabancı Diller Binası MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ FİNAL TARİHLERİ 2010-2011 BAHAR DÖNEMİ 1. SINIF Dersin Adı Sınav Tarihi Saat Sınav Yeri TRD 158 / 99 - Türk Dili II 30 Mayıs 2011, 10:00 Mühendislik Amfi SE 104

Detaylı

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL (3) SINIFI: 1. Yıl Güz Dönemi MIS101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 1 COMPUTER PROGRAMMING 1 Z 3-0 4 BUS101 BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ HISTORY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Z 3-0 4 BUS103 İŞLETMECİLER İÇİN MATEMATİK

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

Bazik Oksijen Fırını (BOF)

Bazik Oksijen Fırını (BOF) ÇELİK ÜRETİMİ Bazik Oksijen Fırını (BOF) Çelik üretimindeki ilk modern anlamdaki uygulamalar 1850 lerdeki Bessemer uygulamaları ile başlamıştır. İlk başta bu uygulamalarda kullanılan konvertörlerin iç

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING)

TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) İstenilen zamanda İstenilen miktarda Her türlü kaynak israfını önleyecek şekilde yapılan üretim Tam Zamanında

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇELİK ÜRETİMİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇELİK ÜRETİMİ 43. YIL TÜRKİYE DEMİR ÇELİK ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇELİK ÜRETİMİ DR. VEYSEL YAYAN GENEL SEKRETER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ KONGRE MERKEZİ SIHHİYE / ANKARA 10 NİSAN 2013 Bölgeler İtibariyle Ham

Detaylı

ICS 77.140.50 TÜRK STANDARDI TS 3519 EN 10131/Nisan 1996 ÖNSÖZ

ICS 77.140.50 TÜRK STANDARDI TS 3519 EN 10131/Nisan 1996 ÖNSÖZ ICS 77.14.5 TÜRK STANDARDI TS 3519 EN 1131/Nisan 199 ÖNSÖZ Bu standard, CEN tarafindan kabul edilen EN 1131 standardi esas alinarak, TSE Metalürji Hazirlik Grubu'nca TS 3519'in revizyonu olarak hazirlanmis

Detaylı

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ

ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ ULAŞTIRMA MODELİ VE ÇEŞİTLİ ULAŞTIRMA MODELLERİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ULAŞTıRMA MODELININ TANıMı Ulaştırma modeli, doğrusal programlama probleminin özel bir şeklidir.

Detaylı

Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS

Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ABD YÜKSEK LİSANS ANABİLİM DALI KODU : 81109 01.Yarıyıl Dersleri Ders Kodu INS735* 02.Yarıyıl Dersleri Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/1) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/1) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/1) Akreditasyon Kapsamı Ürün Belgelendirme Kuruluşu Akreditasyon No: Adresi :Necip Fazıl Bulvarı Keyap Sitesi E2 Blok 44/84 Yukarı Dudullu / Ümraniye 34774 İSTANBUL

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI FABRİKA ORGANİZASYONU Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI Rantabilite Raporu (Karlılık Raporu) Rantabilitenin tanımı: kar/yatırım şeklindedir. Masraflara karşılık elde edilen karın, belirli bir miktarı yoktur.

Detaylı

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu

NETFORM Mühendislik Makina Metal. Firma Sunumu Firma Sunumu 1 NETFORM Faliyet alanı: Metal şekillendirme ve optik ölçüm sistemleri Kuruluş yılı: 2010 Yer: İzmir 2 ÜRÜNLER YAZILIMLAR HİZMETLER EĞİTİMLER 3 Ürünler Soğuk Dövülmüş Alüminyum Parçalar Soğuk

Detaylı

Üretim Nedir? Üretim Planı

Üretim Nedir? Üretim Planı Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Üretim Planı Üretim Nedir? Mal ve hizmetleri bir dizi işlemden geçirerek biçim, zaman ve yer boyutuyla faydalı hale getirmek veya faydalılıklarını artırmaya yönelik her

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

DEMİR ÇELİK, DEMİR ÇELİK EŞYA

DEMİR ÇELİK, DEMİR ÇELİK EŞYA DEMİR ÇELİK, DEMİR ÇELİK EŞYA Hazırlayan Tarhan SEZGİN 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi 1 / 14 DEMİR ÇELİK, DEMİR ÇELİK EŞYA SITC NO : 67 Demir Çelik ARMONİZE

Detaylı

Konteyner Gemi Piyasalarında. Son Yıllardaki Gelişmeler. 25.02.2013, Istanbul. Chances in Shipping

Konteyner Gemi Piyasalarında. Son Yıllardaki Gelişmeler. 25.02.2013, Istanbul. Chances in Shipping Konteyner Gemi Piyasalarında Son Yıllardaki Gelişmeler 25.02.2013, Istanbul 25 Sektör Gelişimi 6-12 Aylık Kira Ücretleri 1000 TEU Konteyner Gemisi (1997 2012) En yüksek seviye: Mart 2005 (USD 19.500 günlük)

Detaylı

Intralojistikte AGV Kullanımı

Intralojistikte AGV Kullanımı Intralojistikte AGV Kullanımı Yalçın Eroğlu 13.11.2013 Intralojistik Tüm endüstriyel alanlarda, dağıtım ve üretim bölgelerinde, dahili malzeme ve bilgi akışının organizasyonu, kontrolü, yürütülmesi ve

Detaylı

DEMİR VE ÇELİK ÜRETİM TESİSLERİ PETROKİMYA TESİSLERİ ENDÜSTRİYEL BORULAMA TESİSATI

DEMİR VE ÇELİK ÜRETİM TESİSLERİ PETROKİMYA TESİSLERİ ENDÜSTRİYEL BORULAMA TESİSATI www.promekanik.com 2011 yılında Dörtyol/Hatay da kurulmuş olan Promekanik Mühendislik Ltd. Şti, ağırlıklı olarak Demir ve Çelik Üretim Tesisleri, Petrokimya Tesisleri, Toz Toplama Sistemleri, Kaldırma

Detaylı

ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı ENM 525 İleri Üretim Planlama ve Kontrolü PAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı Bu ders notları, 2012-2013 ve 2013-2014 Bahar yarıyılında PAÜ Endüstri Mühendisliği bölümünde

Detaylı

KAYNAK : DÇÜD KAYNAK : DÇÜD

KAYNAK : DÇÜD KAYNAK : DÇÜD KARDEMİR A.Ş. 1 2 Dünya Ham Çelik Üretimi KAYNAK : DÇÜD KAYNAK : DÇÜD 3 2014 Yılı Ürün Cinslerine Göre Ham Çelik Üretimi 2014 Yılı Proses Ham Çelik Üretimi DÜNYA DÜNYA TÜRKİYE TÜRKİYE KAYNAK : DÇÜD 4 Türkiye

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

Endüstriyel Malzemeler 2 Demir esaslı malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

Endüstriyel Malzemeler 2 Demir esaslı malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Endüstriyel Malzemeler 2 Demir esaslı malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı 2. Demir esaslı malzemeler 2.1. Çelikler ve çeliklerin üretimi 2.2. Çelikler ile ilgili çevresel faktörler

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

BÖLÜMLER. Birinci Bölüm TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ. İkinci Bölüm DIŞ KAYNAK KULLANIMI. Üçüncü Bölüm ENVANTER YÖNETİMİ

BÖLÜMLER. Birinci Bölüm TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ. İkinci Bölüm DIŞ KAYNAK KULLANIMI. Üçüncü Bölüm ENVANTER YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ ARKA PLANI, GELİŞİMİ, GÜNCEL UYGULAMALARI BÖLÜMLER Birinci Bölüm TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNE GİRİŞ İkinci Bölüm DIŞ KAYNAK KULLANIMI Üçüncü Bölüm ENVANTER YÖNETİMİ Dördüncü Bölüm

Detaylı

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI

ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI ALÜMİNYUM ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE SERA GAZLARI Met. ve Malz. Müh. Yaşar AKÇA Yrd. Doç. Dr. Ebubekir KOÇ Prof. Dr. Fevzi YILMAZ Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Alüminyum Test Eğitim

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Bitirme Sınavı Programı (Türkçe Programı)

İnşaat Mühendisliği Bölümü 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Bitirme Sınavı Programı (Türkçe Programı) 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı Bitirme Sınavı Programı (Türkçe Programı) 1. yarıyıl İnşaat Müh. Giriş - Fizik I (Grup 6) - Bilg. Tem. Ve Prog.Giriş (Grup 2) - Türk Dili I (İnşaat Grubu) - 1. yarıyıl

Detaylı

2. Uluslar arası Demir Çelik Sempozyumu (IISS 15), 1-3 Nisan 2014, Karabük, Türkiye

2. Uluslar arası Demir Çelik Sempozyumu (IISS 15), 1-3 Nisan 2014, Karabük, Türkiye 2. Uluslar arası Demir Çelik Sempozyumu (IISS 15), 1-3 Nisan 2014, Karabük, Türkiye KARABÜK VE BARTIN BÖLGESİ DEMİR ÇELİK HADDEHANELERİNİN GELİŞİMİNE KARDEMİR KATKISI CONTRIBUTION OF KARDEMIR TO DEVELOPMENT

Detaylı

Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP-Material Requirement Planning)

Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP-Material Requirement Planning) PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 318 - Üretim Planlama ve Kontrolü 1 Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP-Material Requirement Planning) Sipariş verme sistemleri Stok kontrolüne dayalı sipariş verme sistemleri

Detaylı

İçindekiler. Birinci Bölüm YATIRIM KAVRAMI VE YAPILABİLİRLİK ETÜDLERİ

İçindekiler. Birinci Bölüm YATIRIM KAVRAMI VE YAPILABİLİRLİK ETÜDLERİ İçindekiler Birinci Bölüm YATIRIM KAVRAMI VE YAPILABİLİRLİK ETÜDLERİ I. YATIRIM VE YATIRIM PLANLAMASI... 1 A. YATIRIM KAVRAMI VE TANIMLAR... 2 1. Halk Dilinde Yatırım... 3 2. Ekonomi Biliminde (Makro Açıdan)

Detaylı

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ Demir üretiminde, yaklaşık olarak bir ton demir üretmek için yedi ton hammadde gerekmektedir: 2.0 ton demir cevheri 1.0 ton kok 0.5 ton kireç taşı 3.5 ton gaz Temel olarak çelik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Çiçek, A., Hastanelerde Verimlilik, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995.

ÖZGEÇMİŞ. Çiçek, A., Hastanelerde Verimlilik, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Osman UNUTULMAZ 2. Doğum Tarihi: 22 Ocak 1950 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Maden İşletme İstanbul Teknik Üniversitesi Y. Lisans Maden

Detaylı

Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. MgO. AlıOj. CaO 0.44 0.68 1.00 0.44 1.36 0.68 1.50 1.50 8.00 3.82 50.00 1.

Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. MgO. AlıOj. CaO 0.44 0.68 1.00 0.44 1.36 0.68 1.50 1.50 8.00 3.82 50.00 1. DEMİR CEVHERİNDE SİLİS VE ALMİNYÜM OKSİT 489 Tablo 1 Ham Demirin, Cevherlerin, Kok ve Eriticinin Terkibi. % SİO2 AlıOj CaO MgO Mıı P S Fe Sabit C Si Cevher A 6.00 1.00 0.68 0.44 0.54 0.073 Cevher B 6.64

Detaylı

12. GURUP ANA METAL SANAYİ MESLEK GURUBU

12. GURUP ANA METAL SANAYİ MESLEK GURUBU HADDE MAMÜLLERİ : Firenin Mahiyeti : Fire Oranı: % -------------------------------------------------------------- -------------------- a) Kütük harici ray ve profil demirlerden çekilen hadde mamülü ; 1.

Detaylı

DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2)

DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2) T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 2 Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ RAPORU (2013/2) SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi 0 İÇİNDEKİLER Tablolar

Detaylı

MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş. Mühendislik Branşları Örnekleri. Mühendislik. Makine Mühendislerinin İşleri Arasında:

MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş. Mühendislik Branşları Örnekleri. Mühendislik. Makine Mühendislerinin İşleri Arasında: MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş Makine Mühendisliği Konuları Temel Ve Mühendislik Yaklaşımı Mühendislik Engineering(ingenerare) : Yaratmak Mühendislik: Temel Bilimleri kullanarak; yapılar, aletler

Detaylı

Serhat Gül. B.S., 2006 Üretim Sistemleri Mühendisliği, Sabancı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Serhat Gül. B.S., 2006 Üretim Sistemleri Mühendisliği, Sabancı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye Serhat Gül TED Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Ziya Gökalp Caddesi No: 48, 06420, Cankaya, Ankara, Turkey Telephone: +90 312 585 0167 E-mail: serhat.gul@tedu.edu.tr EĞİTİM Ph.D., 2010 Endüstri

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii. Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR. Yrd. Doç. Dr.

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii. Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR. Yrd. Doç. Dr. İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR Yrd. Doç. Dr. Onur KÖPRÜLÜ Giriş... 1 1.1. Güdü, İhtiyaçlar ve Maslow un İhtiyaçlar

Detaylı

İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ

İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 25-27 Kasım 2005 İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ Metin ÖNER Celal

Detaylı

Erdemir Grubu 2014 Yılı 12 Aylık Konsolide Mali Sonuçlar

Erdemir Grubu 2014 Yılı 12 Aylık Konsolide Mali Sonuçlar Erdemir Grubu 2014 Yılı 12 Aylık Konsolide Mali Sonuçlar 11 Şubat 2015 1 / 33 SORUMLULUK BEYANI Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir) gerekli görüldüğü durumlarda yazılı veya sözlü bir şekilde

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION Ö. Albayrak, J. C. Carver,

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Fırın Tasarımı Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır. Toz yoğunlaştırması (densifikasyon) aşağıda

Detaylı

Fabrika: Kütahya Org. San. Böl. 6.cad. No:15 / KÜTAHYA /TÜRKİYE Tel: +90 274 266 25 72 / 79 Fax: +90 274 266 25 76 info@viggroup.com.

Fabrika: Kütahya Org. San. Böl. 6.cad. No:15 / KÜTAHYA /TÜRKİYE Tel: +90 274 266 25 72 / 79 Fax: +90 274 266 25 76 info@viggroup.com. w w w. s k - c w. c o m Fabrika: Kütahya Org. San. Böl. 6.cad. No:15 / KÜTAHYA /TÜRKİYE Tel: +90 274 266 25 72 / 79 Fax: +90 274 266 25 76 info@viggroup.com.tr VIG Metal, alüminyum ve magnezyum gibi haf

Detaylı

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd.

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. Ağustos 2011 YENİ FIRSATLAR Daralan hammadde kaynakları Çelik üreticilerinin,

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ

GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ GENEL İŞLETME Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN KURULUŞ YERİ SEÇİMİ KURULUŞ YERİ İşletmenin faaliyette bulunduğu yerdir. Çeşitli alternatifler arasında en uygun kuruluş yerine karar verme önemli ve zor bir karardır.

Detaylı

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Ö Z G E Ç M İ Ş 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

SAC SANAYİİ SEKTÖR RAPORU2015

SAC SANAYİİ SEKTÖR RAPORU2015 SAC SANAYİİ SEKTÖR RAPORU2015 ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ SAC SANAYİİ SEKTÖR RAPORU / 2015 1 ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ SAC SANAYİİ SEKTÖR RAPORU / 2015

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi. Diğer tanımlar. Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir? Tedarik Zinciri: Hizmet Örneği. Bölüm I Tedarik Zinciri Yönetimine Giriş

Tedarik Zinciri Yönetimi. Diğer tanımlar. Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir? Tedarik Zinciri: Hizmet Örneği. Bölüm I Tedarik Zinciri Yönetimine Giriş Tedarik Zinciri Yönetimi Bölüm I Tedarik Zinciri Yönetimine Giriş Doç. Dr. Kazım Sarı Uluslararası Lojistik ve Taşımacılık Bölümü Beykent Üniversitesi İşletmeler daima müşteri gereksinimlerini rakiplerinden

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Bu Dersimizde; Kuruluşla İlgili Bazı Temel Kavramlar Genel Olarak İşletmenin Kuruluş Aşamaları Fizibilite Çalışmalarının

Detaylı

ISLYLU1700 Uzmanlık Alan Dersi (Zorunlu) 4 0 0 6

ISLYLU1700 Uzmanlık Alan Dersi (Zorunlu) 4 0 0 6 TEZLİ YÜKSEKLİSANS Birinci Dönem ISLYLU1700 ISLYL 543 Uygulamalı İstatistiğe Giriş I (Zorunlu) 3 0 3 6 Toplam 16 0 12 30 ISLYL 503 Yönetim Düşüncesinin Evrimi 3 0 3 6 ISLYL 505 Örgütsel Davranış 3 0 3

Detaylı

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi

Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi Alüminyum Cürufundan Alüminyum Metali ve Flaks Eldesi 1 *Nedim SÖZBİR, 2 Mustafa AKÇİL and 3 Hasan OKUYUCU 1 *Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Müh. Bölümü, 54187 Esentepe, Sakarya 2

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş

Endüstri Mühendisliğine Giriş Endüstri Mühendisliğine Giriş 5 ve 19 Aralık 2012, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye. Yard. Doç. Dr. Kamil Erkan Kabak Endüstri Mühendisliği Bölümü,, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye erkankabak@beykent.edu.tr

Detaylı

Yem Otomasyon Sistemleri

Yem Otomasyon Sistemleri 1 www.geotek-tr.com Otomasyonda çözümsüz kalmayın... Yem Otomasyon Sistemleri 0 04. 70 1 14 1 17 0 1 18 19 0 07 08 09 701 M M M M M 1 4 Total=110m 709 M M M 7 8 70 704 707 70 70 708 711 71 71 M M M M M

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

Boy Kesme Hattı 1 Kalınlık / Thickness: 0,2-2,5 mm Genişlik / Width: Max. 1600 mm, Min. 100 mm

Boy Kesme Hattı 1 Kalınlık / Thickness: 0,2-2,5 mm Genişlik / Width: Max. 1600 mm, Min. 100 mm HATLAR LINES Boy Kesme Hatları / Cut To Length Lines Dilme Hatları / Slitting Lines Levha Taşlama SB Hattı / Sheet to Sheet Grinding-Polishing Line Giyotin / Guillotine Line Boy Kesme Hatları Cut To Length

Detaylı

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler : Danimarka : Technical University of Denmark (Link) : Manufacturing Engineering and (Link) Informatics and Mathematical Programming (Link) Production Technology Project System Analysis Statistical Process

Detaylı

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İNŞ.YÜK.MÜH.YASİN ENGİN yasin.engin@gmail.com Şubat, 2015 İçerik Dünyada ve Türkiye de Çimento Üretimi CO 2 Emisyonu Sürdürülebilir Üretim Alternatif Hammaddeler

Detaylı

Kuru Dökme Yük Piyasaları Ağustos 2012 Analizleri

Kuru Dökme Yük Piyasaları Ağustos 2012 Analizleri 1 Kuru Dökme Yük Piyasaları Ağustos 2012 Analizleri 2 İçindekiler 1. KURU DÖKME YÜK PİYASASI ANALİZLER VE GELİŞMELER... 3 2. KURU DÖKME YÜK NAVLUN PİYASASI... 5 3. KURU DÖKME YÜK PİYASASI YENİ İNŞA VE

Detaylı

www.kar-sa.com.tr 0216 491 67 67 0216 491 67 66 kar-sa@kar-sa.com.tr

www.kar-sa.com.tr 0216 491 67 67 0216 491 67 66 kar-sa@kar-sa.com.tr Tel : Fax : E-mail : 0216 491 67 67 0216 491 67 66 kar-sa@kar-sa.com.tr Yeni Şehir Mh. Osmanlı Bulvarı Çağdaş İş Merkezi A Blok K:5 D:9 Kurtköy - Pendik / İSTANBUL Faaliyet Alanlarımız: Endüstriyel Tesis

Detaylı

MALATYA SMMMO - TESMER MALĐYET MUHASEBESĐ KURS NOTLARI. M.Bahadır r ALTAŞ

MALATYA SMMMO - TESMER MALĐYET MUHASEBESĐ KURS NOTLARI. M.Bahadır r ALTAŞ MALATYA SMMMO - TESMER MALĐYET MUHASEBESĐ KURS NOTLARI ŞUBAT-2010 M.Bahadır r ALTAŞ Maliyet Muhasebesi ile Finansal Muhasebe Arasındaki Farklar Finansal Muhasebe Đç ve dışd gruplara bilgi verir Tutarlar

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

2 www.koyuncumetal.com

2 www.koyuncumetal.com 2 www.koyuncumetal.com KURUMSAL Şirketimizin temelleri konya da 1990 yılında Abdurrahman KOYUNCU tarafından küçük bir atölyede sac alım-satım ve kesim-büküm hizmeti ile başlamıştır. Müşteri ihtiyaçlarına

Detaylı