Transfüzyon Endikasyonlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Transfüzyon Endikasyonlar"

Transkript

1 .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri PED ATR K AC LLER Sempozyum Dizisi No: 57 Nisan 2007; s Tranfüzyon lkeleri Doç. Dr. Hilmi Apak Kan ürünlerinin transfüzyonu asl nda bir nevi doku nakli oldu u için birçok istenmeyen durumu da beraberinde tafl maktad r. Bu nedenle, transfüzyon karar veren hekimlerin, kan transfüzyonu ile ilgili bütün zorluklar da bilmesi gerekmektedir. Kan nakli ifllemi kan n al nd kifliden (vericiden) hasta bafl na gelinceye kadar birçok aflamadan geçti i için belirli bir düzen ve titizlik ister. Kan nakli sonunda ortaya ç km fl olan sorunlar n büyük ço unlu- unun personel hatas oldu u hat rlan rsa ve gerekli önlemler al n rsa kan nakli ile ilgili istenmeyen durumlar n çok azalaca aflikard r. Bu nedenle kan vericisinden kan alacak olan hastaya kadar, hasta ailesi de dahil, herkesin transfüzyon hakk nda tüm bilgi ve bilince sahip olmalar sa lanmal d r. Bu yaz da kan ürünleri ve endikasyonlar d fl nda oluflabilecek çeflitli komplikasyonlar da hat rlat lacakt r. Transfüzyon Endikasyonlar Eskiden transfüzyon sa alt m büyük ölçüde tam kan kullan m na dayanmaktayd. Oysa günümüzde tam kan kullan m s n rlanm flt r. Günümüzde transfüzyon sa alt m, klinik olarak gerekli olan özgün bileflenlerin kullan m ilkesine dayanmaktad r. Transfüzyonun amaçlar : 1) Kan volümünün korunmas 2) Doku oksijenizasyonunun iyilefltirilmesi 3) Hemostaz ve koagulasyon bozukluklar n n düzeltilmesi 163

2 Hilmi Apak 4) mmunolojik eksikli in giderilmesi 5) Tüm hemopoetik seri hücrelerinin yenilenmesi (kök hücre nakli) olarak k saca tan mlanabilir. Kan Ürünleri Tam kan Vericiden ortalama 423 ml kan al nmaktad r. Bir torba kana antikoagülan ve koruyucu solüsyon olarak sitrat, fosfat, dekstroz ve adenin içeren CPDA 1 eklendi i için total hacim 500 ml ye ulaflmaktad r. Bu flekilde haz rlanan tam kan 2-6 C s cakl kta 35 gün kalabilmektedir. Zaman içinde eritrositler içindeki 2,3 difosfogliserat (2,3 DPG)organik fosfatlar n düzeyi düflmektedir. Bu maddeler belirli ph ta oksijenin b rak lmas için gereklidir. Bekleyen kanda ayr ca K+ düzeyi de artmaktad r. Günümüzde sadece akut kan kayb n n yerine konmas ya da aç k kalp ameliyatlar d fl nda kullan lmamas gerekir. Çocukluk ça nda en önemli kullan m alan yeni do anda kan de iflimidir. Eritrosit süspansiyonu Santrifugasyon yöntemi ile plazmas ve trombositleri ayr lan kan ürününün hematokriti ortalama %70 80 aras ndad r. Bu flekilde haz rland ktan sonra 2-6 C de 35 gün kadar dayan r. Hasta için volüm dengesizli inden korkuluyorsa daha da fazla santrifüj edilerek haz rlanan özel eritrosit süspansiyonlar da vard r. Donör hematokritine ba l olarak ortalama ml hacme sahiptirler. Klinik kullan mda en fazla tercih edilen ürün olan eritrosit süspansiyonunun buzdolab ömrünü uzatmak amac yla glikoz, adenin, tuz, mannitol ve fosfat içeren solüsyonlar ( added solutions, AS) AS 1, AS 3 AS 5 ad yla kullan lmaktad r. CPDA 1 ile karfl laflt r ld nda AS solüsyonlar 2,3 DPG yi daha iyi muhafaza ederler, K + düzeyleri daha yavafl artar ancak eklenen solüsyonun miktar na ba l olarak hematokrit düzeyleri buna karfl l k daha düflüktür. Küçük çocuklarda hematokriti yükseltmede bir sorun oluflturmasa da volüm yükü aç s ndan bu duruma dikkat edilmelidir. Tam kan yerine eritrosit süspansiyonlar tercih edilmelidir. 164

3 Transfüzyon lkeleri Y kanm fl eritrosit Otomatik ayr flt r c lar ile eritrosit süspansiyonlar içindeki plazma uzaklaflt r l r ve serum fizyolojik ilave edilir. Eritrosit süspansiyonlar n n esas haz rlan fl nedeni alerjik transfüzyon reaksiyonlar ndan korunmak ve lökosit say s n azaltmakt r. Y kanm fl eritrosit süspansiyonlar nda K + da azalt lm fl olur. Y kanm fl eritrosit süspansiyonlar haz rland ktan sonra 24 saat içinde kullan lmal d rlar. Özel durumlar d fl nda eritrosit süspansiyonunun y kanmas na gerek yoktur. Degliserolize/dondurulmufl eritrosit süspansiyonu Nadir bulunan kan n vericisiden al nd ktan sonra çok daha uzun süre saklanmas amac yla içine % 10 oran nda gliserol eklenmesi ve -80 C de dondurulmas ile haz rlan r. Bu flekilde kan n içindeki trombositler, lökositler ve varsa sitomegalovirüs (CMV) yok olur. Oldukça pahal ve zaman al c olan bu yöntemle haz rlanan kan ürününün de gündelik kullan mda yeri yoktur. Kan ürünlerinin Ifl nlanmas Kan ürünleri ile az miktarda vericiye ait lenfosit de vericiye verilmektedir. Ba fl kl k sistemi yetersizli i olan ya da kemoterapi alm fl hastalarda bu lenfositler ço alabilir ve Graft versus Host hastal (GVHH) olarak isimlendirdi imiz ölümcül bir klinik tablo oluflturabilir. Bu nedenle bu hastalarda içinde hücresel elementler bar nd rabilecek kan ürünleri fl nlan r. Ifl nlanm fl kanlarda K + yo unlu u da k sa sürede artaca ndan böbrek yetmezli i veya prematürite durumlar nda fl nlanm fl kan fazla bekletilmeden verilmelidir. Verilecek olan kan ürününü fl nlanmas immun yetmezli i olmayan hastalar n n rutin transfüzyon program nda gereksizdir. Kan ürünlerinin lökositlerden ar nd r lmas Bu ifllem, özellikle febril non-hemolitik transfüzyon reaksiyonlar baflta olmak üzere, HLA antijenleri ile alloimmunizasyon, sitomegalovirus (CMV) ve graft versus host hastal ndan korunmak için gereklidir. Lökositoredüksiyon, 165

4 Hilmi Apak santrifüj, y kama, dondurma/gliserolizasyon ya da filtrasyon yöntemleri kullan larak yap l r. Bu yöntemler ile kandaki lökositlerin azalt lmas ifllemi log azaltma olarak nitelendirilir. Febril transfüzyon reaksiyonlar için 1 2 log azaltma yeterli iken HLA sensitizasyonunun engellenmesi amaçlan yorsa 3 4 log azaltma gerekir. Lökosit uzaklaflt r lmas için kullan lan en ekonomik ve kolay metod filtreden geçirmektir. Filtreler ya depolamadan önce kullan l r ya da hastaya kan ürünü transfüze edilirken torba ile hasta damar yolu aras na ba lan rlar (hasta bafl filtresi). Bakterilerin de lökositler içinde tafl nd n düflünürsek depolama öncesi filtrelemenin bakteriyel kontaminasyonu da azaltt n kabul etmek gerekir. Filtreler, polyester fiber ya da selüloz asetat yap s nda olabilirler. Ancak do ru kulan lmazlarsa ya da gere inden yavafl ak mda kullan l rlarsa etkileri azalabilir. Filtrelemek CMV bulaflmas n da engeller. Al c ve vericide immun-hematolojik testler a) ABO Rh (=D) tipleme ABO antikorlar klinik önemi en fazla olan antikorlar d r. Kan transfüzyonlar n n en tehlikeli immunolojik komplikasyonu uygunsuz ABO grup kan transfüzyonudur. ABO antikorlar do al olarak bulunur ve do al antikor özelliklerini tafl rlar. Oda s s nda reaksiyon verirler. IgM yap s nda olup kompleman sisteminin tam olarak aktivasyonuna neden olurlar ve intravasküler hemoliz yarat rlar. ABO uygunsuz kan transfüzyonlar nda ölüm oran %10-20 dir. Bu nedenle al c ve donörün ABO grubu do rulukla saptanmal d r. Tüm olgular n ABO gruplar, do umu izleyen 6. aydan sonra do rulukla saptanabilir. Rh kan grup sistemi, D (büyük d) antijeni yan s ra, C,c,E,e, antijenik yap lar n da içerir. Rh uygunlu unun de erlendirilmesinde, al c n n eritrositleri sadece anti-d ay rac ile test edilir. Test (+) ise al c n n eritrositleri D antijeni tafl maktad r yani Rh(D) pozitiftir. Anti-D antikorlar, Rh(D) negatif bireyin plazmas nda do al olarak bulunmazlar. Önceki Rh(D) pozitif kan transfüzyonu veya Rh(D) pozitif gebelikler ile iliflkili olarak oluflurlar. Yüksek reaktivitede antikorlar olup klinik olarak anlaml transfüzyon olaylar na neden olabilirler. 166

5 Transfüzyon lkeleri Al c n n ABO kan grubu saptanam yor ve sorunun çözümlenmesinden önce transfüzyon gerekli ise, O grubu eritrosit suspansiyonu verilmelidir. Al c - n n D tiplemesi yap lam yor ancak transfüzyonu gerekiyorsa, Rh(D) negatif eritrosit suspansiyonu verilmelidir. b) Antikor tarama ve tan mlama Uyumlulu un temelini, donör ve al c da do rulukla saptanan ABO ve Rh(D) kan grubu oluflturur. Bununla beraber, eritrosit yüzeyinde 25 kan grubunu temsil eden 250 antijen bulunmaktad r. ABO ve Rh(D) d fl nda di er klinik öneme sahip antijenlere yönelik antikorlar do al antikorlar de ildir. IgG yap s nda olup kompleman fikse etmezler ve ekstravasküler hemoliz nedenidirler. Transfüzyon öncesi al c n n (veya yenido an transfüzyonunda annenin) plazmas nda, antikor tarama testi ile atipik (allo-) antikor varl araflt r l r. Antikor taramada pozitiflik bulunmas durumunda bu atipik antikoru belirlemek üzere antikor tan mlama testi yap lmal d r. Hastan n plazmas nda saptanan atipik (allo-) antikor klinik öneme sahip oldu u bilinen bir antikor ise, ilgili antijeni tafl mayan verici eritrositleri seçilmelidir. Klinik önemi olan antikorlar Tablo I te gösterilmifltir. Tablo I. Klinik önemi olan antikorlar Tipi Klinik önemi Seçilecek kan üniti Rh antikorlar (IAT de reaktif) Var Antijen negatif Kell antikorlar Var Antijen negatif Duffy antikorlar Var Antijen negatif Kidd antikorlar Var Antijen negatif Anti-S, -s Var Antijen negatif Anti-A1, -P1, -N cross-match uyumlu Nadir 37 C de IAT Anti-M cross-match uyumlu Nadir 37 C de IAT Anti M (37 C de reaktif) Bazen Antijen negatif Anti-Le a cross-match uyumlu Nadir 37 C de IAT Anti-Le b Önemsiz göz ard edilir AT: indirek antiglobulin test 167

6 Hilmi Apak Donör seçimi ve cross-match: Çarprazlaflt rma =Cross-match in temel anlam, donör ve al c aras ndaki ABO uygunsuzlu unun son kontrol noktas olmas ndad r. Al c n n antikor tarama testinde, atipik (-allo) antikor saptanmad durumda, antiglobulin faz n içermeyen, h zl cross-match in yeterli oldu u bildirilmektedir. Yine de emniyetli kan transfüzyonunu garanti etmek için antikor bulunmad durumda dahi rutin çarprazlaman n yap lmas önerilmektedir. Major çarprazlamada al c serum antikoru ile donör eritrosit antijeni aras ndaki uyumluluk, enzimatik ve indirek coombs yöntemi ile de erlendirilmektedir. Tam kan transfüzyonu veya çok say da plazma kullan lmas gereken durumlarda, minor çarprazlama testi de önerilmektedir.minor çarprazlamada donörün serum antikoru ile al c eritrosit antijeni aras ndaki uyumluluk de erlendirilmektedir. ABO-Rh(D) uygunlu u yan s ra çarprazlama uyumu, tam kan ve eritrosit suspansiyonu uygulamas için mutlak aranan azami uyumluluk testleridir. Aferez trombosit suspansiyonlar için cross-match gerekli de ildir. Ancak donör trombositinin, al c ile ABO uyumu önemlidir. ABO uyumu olmayan donör trombositlerinin h zl y k m söz konusu olabildi i gibi, trombositlerin içinde suspanse oldu u donör plazmas n n içerdi i yüksek titrede anti-a ve anti-b nedeniyle hemolitik transfüzyon reaksiyonlar da bazen bildirilmektedir. Bu nedenle trombosit suspansiyonu ABO spesifik de il ise, donör plazmas, al c eritrositleri ile uyumlu olmal d r. Al c ve donör aras nda Rh(D) uyumsuzlu u, trombosit yaflam süresini etkilememektedir. Ancak, trombosit suspansiyonlar ndaki eritrosit kontaminasyonu, Rh(D) negatif al c n n sensitizasyonu için yeterlidir. Modern teknolojinin kullan ld aferez yöntemleriyle elde edilen Rh(D) pozitif trombosit suspansiyonu, Rh(D) negatif al c ya verildi- i durumda 250U anti-d i.m. veya s.c. uygulanmas sensitizasyonu önlemede yeterlidir. Taze donmufl plazma için cross-match ve Rh(D) uyumu aranmamaktad r. Al c n n eritrositleri ile ABO uyumu yeterlidir. 168

7 Transfüzyon lkeleri Özel Transfüzyon fllemleri Acil transfüzyon karar Hipovolemik flokta, kristaloid veya kolloid solüsyonlarla kayb n h zl yerine konmas önerilmektedir. Bununla beraber son zamanlarda kritik olgularda albumin solüsyonlar n n olas aksi etkileri bildirilmektedir. Acil kan gereken durumlarda hekim, cross-match yap lmam fl veya k smi cross-match ile transfüzyonun riskleri ile uyumluluk testleri tamamlan ncaya kadar transfüzyonu geciktirmenin riskini tartmal d r. E er volüm replasman klinik stabilizasyonu sa l yorsa, transfüzyon daha az acildir ve uyumluluk testlerinin tamamlanmas beklenebilir. Uyumluluk testleri tamamlanmaks z n transfüzyon gerekliyse, O grup eritrosit kullan l r. Çocuklar ve çocuk tafl ma potansiyeli olan kad nlarda, D antijenine karfl duyarlanmay önlemek için, mümkünse Rh(D) negatif eritrosit tercih edilir. Hastan n ABO ve Rh(D) grubunu saptanabildiyse, ABO ve Rh(D) uyumlu kan verilir. Masif transfüzyon 24 saat içinde total kan hacminin (3. Aydan sonra 75 ml/kg) tamam n n veya fazlas n n transfüze edilmesi olarak tan mlan r. Yenido an n kan de iflimi de masif transfüzyon olarak kabul edilir. Masif transfüzyon uygulamas n n, hipovolemi, doku iskemisi ve asit-baz bozukluklar ile iliflkili bir çok komplikasyonu bulunmaktad r. Hipotermi hemostaz bozabilir ve hastay s tarak bundan kaç n lmal d r. Masif transfüzyon tam kan kullan m n n tek kesin endikasyonudur. Hastan n öyküsü, vital bulgular, klinik durumu ve hematokrit düzeyi kan deste inin aciliyetini de erlendirmede yard mc olur. Masif transfüzyonda ilave plazma ve trombosit deste inin gere i, mikrovaskuler kanama ve hemostaz testlerinin sonuçlar (PZ, APTZ, fibrinojen, trombosit say s ) temelinde de erlendirilir. Major hemoraji sonucu masif transfüzyon deste i gerektiren olgular n ço- unda koagulopati geliflir ancak bunun sonucu hepsi mikrovaskuler kanama 169

8 Hilmi Apak gelifltirmezler. Koagulopati, trombositopeni, hipofibrinojenemi, PZ ve APTZ uzamas ile karakterlidir ve etyolojisinde koagulasyon faktörlerinin tüketimi ve hemodilusyon olabilir. fiiddetli doku hasar ve uzam fl hipotansiyonu olan olgularda mikrovaskuler kanama olas l daha yüksektir ve daha güçlü bir hemostatik destek gereklidir. Bu olgular hemostaz testleri için dikkatle monitorize edilerek, gere inde trombosit, TDP ve kriyopresipitat uygulanmas daha uygundur. Hafifçe veya l ml uzam fl PZ ve APTZ, subhemostatik p ht laflma faktör düzeyini tam olarak yans tmamaktad r. Bu testlerin belirgin olarak uzam fl olmas, genellikle faktör düzeylerinin %20-30 un alt na indi ini gösterir ki TDP ve kriyopresipitat o zaman verilmelidir. Kanamal hastalarda, trombosit >50 000/mm 3 olacak flekilde sürdürülmelidir. Massif transfüzyon sonras nda, transfüzyon öncesi al nan örnek kan art k hastan n dolafl m ndaki kan temsil etmemektedir, ve yeni bir cross-match için kullan lmas uygun de ildir. Sadece verilecek ürünün ABO uygunlu unun do rulanmas nda önemlidir. Hastan n farkl kan grubu ile transfüzyonu sonras tutum Hasta kendi ABO grubundan farkl bir ABO kan grubu ile transfüze edildi ve sonras nda ilave bir transfüzyon gereksinimi olduysa, hastan n kendi ABO grubu ile transfüzyonu istenir. Ancak bu dönüflümün güvenli i, transfüzyonu istenen al c n n flu anki örne inin plazmas ndaki anti-a ve anti-b e ba l d r. Hastan n orijinal kan grubundan eritrositler ile taze elde edilmifl hasta plazmas uyumlu ise (major cross-match) hastan n kendi kan grubu ile transfüzyonu sürdürülebilir. Ancak cross-match uyumsuz bulunursa, alternatif kan ile transfüzyon sürdürülmelidir. Bazen acil durumlarda kan merkezi, al c n n kan örne i merkeze ulaflmadan O Rh(D) negatif eritrosit verir. Al c n n transfüzyon öncesi kan örne i kendine ulaflt ndaysa, gerekli uyumluluk testleri ard ndan, al c ABO-Rh(D) uyumlu eritrositleri vermeyi sürdürür. Bu durumda ilk verdi i eritrosit plazmas ndaki anti-a ve anti-b i ihmal etmektedir. Asl nda bu yaklafl m, eritrosit suspansiyonlar son derece az miktarda plazma içerdi inden, pratik olarak risk tafl mamaktad r. 170

9 Transfüzyon lkeleri E er, Rh(+) olguya, Rh(-) eritrosit verildiyse, hastan n grubuna özgü ürüne dönmek çok daha basittir. Çünkü bu durumda anti-d üretmesi beklenmemektedir. Ancak hasta transfüze edilmeden önce kan örne i al nmam fl ve transfüze edilen kan da tan mlanam yorsa, yeni grup çal flmas da çift eritrosit populasyonu (Rh(D) pozitif ve negatif) gösteriyorsa, Rh(D) negatif kan transfüze edilmelidir. Yenido an transfüzyonu Yenido an ve süt çocu unun ( 4 aya kadar ) transfüzyonlar nda donör hücreleri hem anne hem de bebek ile ABO uyumlulu u göstermelidir. Bunun için 4 aya kadar olan bebeklerde transfüzyon öncesi testler flunlard r: 1) Bebekte ABO ve RhD grup 2) Bebekte direk antiglobulin test ( DAT ) 3) Anne ABO ve Rh(D) grup 4) Anne(anneden örnek elde edilemezse bebek) plazmas nda atipik antikor tarama Bebekte ABO tipleme: Yenido anda ABO antijenlerinin ekspresyonu zay ft r. Bu nedenle yenido anda ABO grup sadece alyuvarlarda test edilebilir ( forward grup). Yenido an plazmas ABO gruplamada kullan lamaz ( reverse grup). Çünkü 5-6 aya kadar saptanabilir düzeylerde anti-a veya anti- B üretemez. Yenido an plazmas nda bulunan anti-a veya anti-b nin büyük k sm anneden pasif olarak geçmifl IgG antikorlard r. Bebekte Rh(D) tipleme: Yenido an n Rh(D) tiplemesi ile iliflkili olarak genellikle bir sorunla karfl lafl lmaz. Ancak bebe in Rh(D) (+) eritrositleri maternal anti-d antikorla tamamen bloke olmuflsa hatal olarak Rh(D) (-) sonuç verebilir. Buna karfl n bebek serumunun albumin içeri i çok zengin ise hatal olarak Rh(D) (+) sonuç ta elde edilebilir. Transfüzyon gere i olan 4 ay alt ndaki bebeklerde anne ve bebe in kan örnekleri ABO ve Rh için gruplan r. Anne plazmas nda atipik antikorlar taran r ve bebek eritrositlerinde DAT yap l r. E er annede antikor tarama ve bebekte DAT negatif ise bebekle ayn ABO ve Rh(D) grup kan ile transfüze edilmesi uygundur. Bu durumda al fl lagelmifl cross-match gereksizdir ancak verilen 171

10 Hilmi Apak kan n ABO ve Rh(D) testi yinelenerek grup uygunlu undan emin olunmal - d r. lk 4 ay içinde yinelenen transfüzyonlarda yine bebe in alloantikor gelifltirme olas l -massif transfüzyonlar d fl nda- bulunmad için, yinelenen transfüzyonlarda da bebekte cross-match ya da atipik antikor tarama gere- i yoktur. Ancak bebekte yenido an n hemolitik hastal (YHH) var veya maternal serumda atipik antikor bulunmaktaysa, uyumluluk testleri için anne plazmas kullan lmak zorundad r. E er ABO ile iliflkili olarak YHH flüphesi bulunmaktaysa kullan lmas gereken kan düflük titrede anti-a ve anti-b içeren (<1/128) O grup ve bebe in Rh(D) tipinde kan olmal d r. Bu kan, kan de iflimi için kullan lacaksa plazmas azalt lm fl olmal d r. Çünkü yenido anda A ve B antijenik olarak zay ft r. Örne in O grup annenin A grup bebe inde maternal anti-a IgG antikorlar bulunsa da bebe in zay f antijenik yap s nedeniyle bu sorun yaratmaz. Ancak bu bebek eriflkin A grup kanla transfüze edilirse anneden geçen anti-a antikorlar transfüze edilen eritrositleri y kar. Bu nedenledir ki, O grubu annenin A grubu bebe i O grubu kanla transfüze edilmelidir. Çünkü bebekte anneden gelen anti-a n n donör hücrelerini y kmas, donör plazmas ndaki anti-a n n bebek hücrelerini y kmas ndan daha fazla endifle vericidir. Bu nedenle pratikte kan merkezleri neonatal transfüzyonda kullan m için düflük anti-a ve anti- B içerikli grup O Rh(D) negatif kan donörleri bulundurmal d r. E er Rh (D) uygunsuzlu undan kaynaklanan bir YHH flüphesi varsa, bebe e verilecek kan, bebe in ABO grubundan ve Rh (D) negatif olmal d r. Anne plazmas nda klinik önemi olan bir baflka eritrosit antijenine karfl antikor saptand ve bebekte bu atipik antikor ile iliflkili hemoliz düflünülüyorsa, bebek bu antijen için negatif ve anne plazmas ile cross-match uyumlu kan ile transfüze edilmelidir. Damar yolundan verilecek di er s v lar Tam kan, eritrosit, trombosit suspansiyonlar n n transfüzyonunda, transfüzyon setinin doldurulmas veya y kanmas için baflka bir serum kullan lmamal d r. Özellikle, %5 dextroz solüsyonu gibi konsantre glukoz içeren solüs- 172

11 Transfüzyon lkeleri yonlar, kan torbas na veya infüzyon sistemine eklendi inde, eritrositlerde kümelenme, fliflme ve hemoliz oluflmaktad r. Laktatl ringer solusyonu kalsiyum içerdi inden antikoagulanl kan n p ht laflmas na neden olmaktad r. Bunun d - fl nda, eklenmesinin tehlikesiz oldu u kesin olarak gösterilmifl olmad sürece hiç bir ilaç ve infüzyon solusyonu kana veya infüzyon setine konulmamal d r. Kan n s t lmas So uk ve fazla miktarda kan n çok h zl transfüzyonu kardiyak arreste neden olabilmektedir. Bu nedenle flu durumlarda kan n s t lmas (35-38 C) önemlidir. a) masif transfüzyonda veya 30 dakikadan daha uzun süre 1ml/kg/dk üzerinde h zla uygulanacak transfüzyonda b) so uk aglutinin bulunan olgularda Bunun d fl nda, çok küçük prematüreler d fl nda yavafl h zda, rutin bir transfüzyondan önce kan n s t lmas gerekli de ildir. Transfüzyon süresince zaten oda s s na yaklaflacakt r. Kan Ürününü Güvenli i Son y llarda kan bankac l ve transfüzyon t bb hak etti i önemi kazanmaya bafllam fl; dünyada oldu u gibi ülkemizde de bu konuda çok büyük ad mlar at lm flt r. Ancak bütün titiz araflt rmalara ve ifllemlere ra men yine de transfüzyon ile oluflabilecek komplikasyonlar önemini yitirmemifltir. Bu komplikasyonlar n bir k sm iyi bir organizasyon ile önlenebilirse de, bir k sm günlük pratikte sorun olarak karfl m za ç kmaya devam etmektedir ve edecektir. Sorunlar n bafl nda, kan n bir fabrikasyon ürün olmay p sadece insandan elde edilebilmesi gelmektedir. Kan vericilerinin enfeksiyon hastal klar yönünden taranmas amac yla kullan lan yöntemler ne kadar geliflirse geliflsin kan almadan önce uygulanacak anketler ile vericilerin özenle ay klanmalar gereklidir. Geliflmifl ülkelerde gerekli incelemeler yap lsa da pencere dönemlerinde kan veren kifliler olmas nedeniyle örne in HIV 1 için 1/ , hepatit-b için 1/ , hepatit C için 1/ oran nda yanl fl negatif sonuç al p hastal bulaflmas engellenemeyebilir. Bu amaçla her geçen gün yeni 173

12 Hilmi Apak Tablo II. Kan transfüzyonu ile bulaflabilecek enfeksiyonlar (Bu etkenlerin bir k sm patojen de ildir. Bir k sm n n da transfüzyon ile bulaflmalar kesinleflmemifltir) Virüsler Zarfl Retroviral ajanlar: HIV-1, HIV-2, HTLV I-II Herpes virus ailesi: CMV, HH-6, HHV-8, EBV Hepatit virüsü: HBV, HCV Zarfs z Hepatit virüsü: HAV Di er: Parvovirus B-19 Bakteriler G (+) S. epidermidis S. viridans S. aureus Enterokok Koagülaz (-) stafilokok Bacillus cereus G (-) Yersinia enterocolitica Pseudomonas fluorescence Salmonella enteritidis Citrobacter freundii Serratia marcescens Enterobacter cloacae E coli Koliformlar Flavobakterium spp Klebsiella pneumonia Protozoonlar Plasmodium spp Trypanosoma cruzi Babesia microti Toxoplazma gondii Leishmania donovani Ehrlichia chaffeensis Spiroketler Borellia burgdorferi Treponema pallidum Riketsialar Ricketisa ricketsii Prionlar Creutzfeld-Jacobs Hastal etkeni yöntemler günlük kullan ma kat lmaktad r. Kan ile bulaflabilecek enfeksiyonlar Tablo II te sunulmufltur. Genellikle kan bankalar nda donör taramalarda HIV, Hepatit B ve hepatit C ve sifilis aç s ndan inceleme yap lmaktad r. Bakteriler kan çeflitli yollarla kontamine ederler. En baflta uygun antisepsi sa lanmadan venöz girifl yapmak gelmektedir. Bu nedenle deride bulunan 174

13 Transfüzyon lkeleri bakteriler en s k etken olmaktad rlar. Ancak genellikle bu bakteriler önemli bir morbiditeye neden olmazlar. Difl çekimlerinden, endoskopik giriflimlerden hatta sak z çi nemekten sonra bile donörlerden al nan kanlarda bakteri kontaminasyonu bildirilmifltir. Son zamanlarda özellikle geliflmifl ülkelerde aileler çocuklar için transfüzyon gerekti inde kan bankas ndan herhangi bir vericiden al nm fl kan ürününü kullanmak yerine tan d klar ya da bildikleri vericileri tercih etmektedirler. Kan transfüzyonu Kan merkezinden al nan eritrosit süspansiyonu hastaya kullan lmadan önce grup ve tip uygunlu una bak lmal d r. Her klini in kendi transfüzyon yönergeleri olmal ve her transfüzyonda bu yönergeler uygulanmal d r. Kan bankas ndan al nan kan ürünü k sa sürede transfüzyon odas na ulaflt r lmal d r. yi bir organizasyonda kan ürününün çaprazlaflt r lmas ve transfüzyonun bitirilmesi aras nda geçen zaman en fazla 4-5 saat olmal d r. Trombosit transfüzyonu için kritik bir süre olmamakla beraber, normalde 30 dakikada transfüze edilir. Taze donmufl plazma, 370C su banyosunda dakikada çözündürülür ve çözündükten sonra 2 saat içinde kullan lm fl olmal d r. Bütün hastalarda volüm yüklenmesine dikkat edilmeli ve gerekirse fürosemid uygulanmal d r. Kan transfüzyonlar s ras nda ç kabilecek reaksiyonlar bilmek belirtilerin erkenden tan nmas na yard m edecektir. Bu bilgi hayat kurtar c olabilir. Transfüzyon reaksiyonlar n n büyük ço unlu unun laboratuvarda yap lan hatalardan kaynakland unutulmamal d r. Transfüzyonda oluflabilecek komplikasyonlara ait belirtilerin bafll calar kafl nt ve k zar kl k, atefl, tansiyon yüksekli i, eklem/s rt a r s, bulant kusma ve koyu renkli idrar yapmas d r. Transfüzyon tedavisinde temel prensip hastan n hayat n kurtarmak olmal d r. Transfüzyon d fl nda bir tedavi yolu varsa ço unlukla o yol tercih edilmelidir. Kan merkezlerinin güvenli kan sa lanmas na hizmet eden tüm düzenlemeleri ve laboratuvarlar nda son teknolojiyi kullanmalar, transfüzyon hatalar n ve kimi kez ölümle sonuçlanabilecek transfüzyon reaksiyonlar n önlemeye yetmemektedir. 175

14 Hilmi Apak KAYNAKLAR 1. Lackritz EM, Saten GA, Aberle Grasse J, et al. Estimated risk of transmission of the human immunodeficiency virus by screened blood in the United states. N Eng J Med 1995;333: Dodd R. The risk of transfusion-transmitted infection. N Eng J Med 1992;327: Manno CS. What is new in transfusion medicine? In: Buchanan GR.(ed). The Pediatric Clinics of North America. Philadelphia, W.B.Saunders, 1996, 43:3:pp Lubin DM. Universal RBC s. Transfusion 2000;40: Perez P, Salmi R, Follea G, et al. Determinants of transsfusion-associated bacterial contamination: results of the French BACTHEM case-control study. Tranbsfusion 2001;41: McDonald CP, Lowe P, Roy A, et al. Evaluatioon of donor arm disinfection techniques. Vox sang 2001;80: Hess JR, Rugg N, Knapp AD, et al. Successful storage of RBCs for 10 weeks in a new additive solution. Transfusion 2000;40: Hess JR, Rugg N, Knapp AD, et al. Successful storage of RBCs for 9 weeks in a new additive solution. Transfusion 2000;40: Laupacis A, Brown J Costello B et5al. Prevention of posttransfusion CMV in the era of universal leukoreduction:a consensus statement. Transfusion 2001;41: Nightingale SD. Universal WBC reduction. Transfusion 2001;41:

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI

KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ. Dr. Emre ÇAMCI KAN TRANSFÜZYON TEDAVİSİ Dr. Emre ÇAMCI Amaç ve Hedefler Kan grupları Kan transfüzyon endikasyonları Kan ve kan ürünlerinin hazırlanması ve saklanması Komponent tedavisi Transfüzyon komplikasyonları Masif

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Transfüzyon tarihindeki önemli buluşu (ABO antijenleri tanımı) ile Nobel ödülü alan bilim adamı kimdir? a. Robert Cook b. Anthony Van Löwenhook

Detaylı

TRANSFÜZYON ÖNCESİ UYGUNLUK TESTLERİ. Dr. Güçhan ALANOĞLU

TRANSFÜZYON ÖNCESİ UYGUNLUK TESTLERİ. Dr. Güçhan ALANOĞLU TRANSFÜZYON ÖNCESİ UYGUNLUK TESTLERİ Dr. Güçhan ALANOĞLU Kan Toplama Kanın İşlenmesi Güvenli Kan Kanın Depolanması Transfüzyon Tıbbı Kursu 2 KAPSAM 1. Alıcı Verici ABO ve Rh D Belirlenmesi 2. Alıcıda Antikor

Detaylı

CROSS-MATCH & DAT Testler/Problemler

CROSS-MATCH & DAT Testler/Problemler CROSS-MATCH & DAT Testler/Problemler Hazırlayan: Prof. Dr. Birol GÜVENÇ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Bölge Kan Merkezi Sunan: Dr. S. Haldun BAL UludağÜniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Aşağıdakilerden hangisi transfüzyon reaksiyonlarından biri değildir? A) Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu B) Akut normovolemik hemodilüsyon

Detaylı

Transfüzyon Tekniği. Doç. Dr.Tuğhan UTKU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı

Transfüzyon Tekniği. Doç. Dr.Tuğhan UTKU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Transfüzyon Tekniği Doç. Dr.Tuğhan UTKU İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı 1665 Richard Lower köpek-köpek trans. 1667 Jean Baptiste denis koyun-insan

Detaylı

Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu SUNUM ŞEMASI Giriş Kanın depolanması Depolanan kandaki değişiklikler Kan ve kan ürünleri Transfüzyon endikasyonları Hasar kontrol resüsitasyonu Masif Transfüzyon Transfüzyon

Detaylı

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ

HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ HEMATOPOİETİK KÖK HÜCRE NAKLİNDE KAN ÜRÜNLERİ KULLANIMI DOÇ.DR.BETÜL TAVİL HÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ/KİT ÜNİTESİ *Transfüzyonlar HKHT sürecinin en önemli ve sürekli uygulamalarındandır. *Transfüzyon Tıbbı,

Detaylı

[İDİL YENİCESU] BEYANI

[İDİL YENİCESU] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [İDİL YENİCESU] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu

Detaylı

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD

ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ. Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD ENFEKSİYON RİSKİNİ AZALTMA YÖNTEMLERİ Prof.Dr.Halis Akalın Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları AD Yıllık Bireysel Riskler Yüksek(>1:100): Suçiçeği bulaşı, anneden

Detaylı

KAN BANKACILIĞI. Prof. Dr. İhsan Karadoğan. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Hematoloji ve Kemik İliği Nakli Merkezi Başkanı

KAN BANKACILIĞI. Prof. Dr. İhsan Karadoğan. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Hematoloji ve Kemik İliği Nakli Merkezi Başkanı KAN BANKACILIĞI Prof. Dr. İhsan Karadoğan Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Hematoloji ve Kemik İliği Nakli Merkezi Başkanı Antalya, 2015 Kan bağışçılarının seçimi (gönüllü, karşılıksız)

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

TRANSFÜZYON PRATİĞİ VE TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TAKİBİ

TRANSFÜZYON PRATİĞİ VE TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TAKİBİ TRANSFÜZYON PRATİĞİ VE TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TAKİBİ Acıbadem Sağlık Grubu Eğitim ve Gelişim Hemşiresi kyilmaz@acibadem.edu.tr 20.11.12 Kan Transfüzyonu Kayıtlar İnfüzyona Başlamadan Önce Transfüzyon

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEDAVİ HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI: B100THG100004/5190 KONU:Tam Kan kullanımı 23240 * 12.12.2006.. GENELGE 2006/128 Günümüzde kan transfüzyonu uygulamalarının mesleki usul ve

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Kök Hücre Nakli Hastalarında TRANSFÜZYON

Kök Hücre Nakli Hastalarında TRANSFÜZYON Kök Hücre Nakli Hastalarında TRANSFÜZYON Prof. Dr. İhsan KARADOĞAN IV. ULUSAL KAN MERKEZLERİ VE TRANSFÜZYON TIBBI KONGRESİ 14-18 Aralık 2011, Maritim Pine Beach Resort Otel BELEK, ANTALYA Olgu 32 y kadın

Detaylı

Talasemide Transfüzyon. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Hematoloji BD

Talasemide Transfüzyon. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Hematoloji BD Talasemide Transfüzyon Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Hematoloji BD Talasemide Tedavinin Amaçları Hemoglobinin yükseltilmesi Oksijen taşıma

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

Alloantikor ve Otoantikor Tanı ve Transfüzyon Yaklaşımı. Dr. Yeşim Aydınok

Alloantikor ve Otoantikor Tanı ve Transfüzyon Yaklaşımı. Dr. Yeşim Aydınok Alloantikor ve Otoantikor Tanı ve Transfüzyon Yaklaşımı Dr. Yeşim Aydınok Sunum Planı Eritrosit alloimmunizasyonu ve otoantikorlarının klinik önemi Allo-antikor ve oto-antikorların laboratuvar tanısı Antikor

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun

Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs üniversitesi Tıp Fakültesi Kan merkezi Ve çocuk hematoloji BD -Samsun İNDİREKT COOMBS TESTİ ANTİKOR ARANAN PLAZMA + %5 LİK YIKANMIŞ KIRMIZI KAN HÜCRESİ EKLE FAB UÇLARI

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

İMMUN HEMOLİTİK. Prof. Dr. Yeşim AYDINOK. Pediatrik Hematoloji B.D. E.Ü.. Kan Merkezi

İMMUN HEMOLİTİK. Prof. Dr. Yeşim AYDINOK. Pediatrik Hematoloji B.D. E.Ü.. Kan Merkezi İMMUN HEMOLİTİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI Prof. Dr. Yeşim AYDINOK Ege Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Pediatrik Hematoloji B.D. E.Ü.. Kan Merkezi Transfüzyon Reaksiyonları Enfeksiyon İmmun Enfeksiyon dışı

Detaylı

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU ANTİGLOBULİN TESTLER Dr. Güçhan ALANOĞLU Tanımlar İnsan nsan globulinlerine karşı oluşan antikorlara Anti-Human Globulinler (AHG, AHG, antikorlara karşı gelişen en anti-antikor) antikor) Bu u antikorların

Detaylı

Pnömokokal hastal klar

Pnömokokal hastal klar Pnömokokal hastal klar HASTALIK Pnömokokal hastal klar n etkeni nedir? Pnömokokal hastal klara Streptococcus pneumoniae ad verilen bir bakteri neden olur. Bu bakterinin 80 den fazla tipi vard r. Bunlar

Detaylı

Doç. Dr. Ömer Erdeve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Neonatoloji BD

Doç. Dr. Ömer Erdeve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Neonatoloji BD Doç. Dr. Ömer Erdeve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Neonatoloji BD Yenidoğanda transfüzyon Etkili ve yaşam kurtarıcı Diğer yaş gruplarından farklılıklar gösterir Transfüzyon ihtiyacı

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Transfüzyon Endikasyon ve Reaksiyonları. Dr. S. Sami KARTI Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı

Transfüzyon Endikasyon ve Reaksiyonları. Dr. S. Sami KARTI Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Transfüzyon Endikasyon ve Reaksiyonları Dr. S. Sami KARTI Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı TRANSFÜZYON ENDİKASYONLARI TRANSFÜZYON NEDEN YAPILIR? 1. Kan hacmini sağlamak 2. Dokulara

Detaylı

İMMÜNOHEMATOLOJİK TESTLER

İMMÜNOHEMATOLOJİK TESTLER Klinik mikrobiyoloji uzmanının sorumluluğunda kan hizmet birimleri İMMÜNOHEMATOLOJİK TESTLER Dr.A.Esra KARAKOÇ S.B.Ankara EAH TKMTD, TKV KLİMUD-EGE Sürekli Tıp Eğitimi, Sürekli Mesleki Gelişim Etkinliği,

Detaylı

Tranfüzyonda temel kurallar

Tranfüzyonda temel kurallar Derleme Review 19 Özet Basic transfusion management in children Gül Nihal Özdemir, Hilmi Apak stanbul Üniversitesi Cerrahpafla T p Fakültesi, Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Çocuk Hematoloji Bilim

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Hazırlayan: Uzm. Hem. Gülşah YAPICI Konuşmacı: Hem. Nilgün SANCAR

Hazırlayan: Uzm. Hem. Gülşah YAPICI Konuşmacı: Hem. Nilgün SANCAR BEÜ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hazırlayan: Uzm. Hem. Gülşah YAPICI Konuşmacı: Hem. Nilgün SANCAR Tam kan yerine, kanın sadece hastaya gerekli

Detaylı

TRANSFÜZYON- AFEREZ KURSU: OLGULAR

TRANSFÜZYON- AFEREZ KURSU: OLGULAR TRANSFÜZYON- AFEREZ KURSU: OLGULAR Doç. Dr. Fevzi Altuntaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Transfüzyon 2008 Kursu 10 Ekim 2008, İzmir OLGU-1: ACİLDE KARMAŞA Trafik

Detaylı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı 1. AMAÇ Cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesidir. 2. KAPSAM Ameliyat sürecinde hastaya sağlık hizmeti sunan tüm birimleri ve bireyleri kapsar. 3. GENEL ESASLAR Cerrahi alan enfeksiyonları; cerrahi

Detaylı

27.09.2012. Dr. Murat BERBEROĞLU A.Ü.T.F Acil Tıp A.B.D. 24.04.2012

27.09.2012. Dr. Murat BERBEROĞLU A.Ü.T.F Acil Tıp A.B.D. 24.04.2012 Kan Ürünleri ve Transfüzyon Sunu planı Giriș Transfüze edilebilecek kan ürünleri Kan ürünlerinin transfüzyon özellikleri Hemolitik reaksiyonlar Nonhemolitik fb febril reaksiyonlar Allerjik reaksiyonlar

Detaylı

Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği. Dr Yüce Ayhan

Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği. Dr Yüce Ayhan Kan Bileşenleri ve Transfüzyon Pratiği Dr Yüce Ayhan KAN ÜRÜNÜ Tedavide kullanılmak üzere kandan hazırlanan ürünlerdir. a) Kan bileşenleri enleri b) Plazma fraksinasyon ürünleri Tıbbı Kursu 2 KAN BİLEŞENLERİ

Detaylı

TPHD Transfüzyon Okulu 1. Gün

TPHD Transfüzyon Okulu 1. Gün 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Hematoloji-Onkoloji ve HKHT Hastalarında Transfüzyon TPHD Transfüzyon Okulu Ankara; 15-16 Şubat 2014 Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi

Detaylı

ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARININ KAYIT ALTINA ALINMASI TALİMATI

ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARININ KAYIT ALTINA ALINMASI TALİMATI ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ TRANSFÜZYON REAKSİYONLARININ KAYIT ALTINA ALINMASI TALİMATI YAYIN TARİHİ: REVİZYON TARİHİ NO: BÖLÜM NO: 14 STANDART: 02 DOKÜMAN: 01.07.2011 20.05.2013-02 TRF-TL-01 TRANSFÜZYON

Detaylı

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYON TALİMATI

KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYON TALİMATI SAYFA NO 1/19 1. AMAÇ VE KAPSAM: Kan ve kan ürünlerinin transfüzyonunda uyulması gerekli kurallara uyarak gelişmesi olası komplikasyonları önlemektir. Bu talimat kan ve kan ürünü transfüzyonu sırasında

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

KEMİK İLİĞİİĞİ BASKILANMIŞ HASTALARDA TRANSFÜZYON

KEMİK İLİĞİİĞİ BASKILANMIŞ HASTALARDA TRANSFÜZYON KEMİK İLİĞİİĞİ BASKILANMIŞ HASTALARDA TRANSFÜZYON Dr. Fevzi Altuntaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı ve Kök Hücre Nakli Ünitesi Kan Merkezleri ve Transfüzyon Derneği, Ulusal kongresi

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

TRANSFÜZYON ENDİKASYONLARI. Uzm. Dr. Bülent KAYA Kan Merkezi Koordinatörü 05.06.2013

TRANSFÜZYON ENDİKASYONLARI. Uzm. Dr. Bülent KAYA Kan Merkezi Koordinatörü 05.06.2013 TRANSFÜZYON ENDİKASYONLARI Uzm. Dr. Bülent KAYA Kan Merkezi Koordinatörü 05.06.2013 Kan Ürünleri Kan Komponentleri Plazma Kaynaklı Ürünler Kan Komponentleri Eritrosit Konsantresi Lökosit Konsantresi Trombosit

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

Prof Dr Davut Albayrak. Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012

Prof Dr Davut Albayrak. Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012 Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi KAN MERKEZİ VE ÇOCUK HEMATOLOJİ BÖLÜMÜ SAMSUN KMTD KURS-2012 KAN GRUBU ANTİJENLERİ Kan grubu kırmızı kan hücrelerinin üzerinde bulunan ve

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TEMEL KURALLARI VE GERİ BİLDİRİM

TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TEMEL KURALLARI VE GERİ BİLDİRİM TRANSFÜZYON UYGULAMALARININ TEMEL KURALLARI VE GERİ BİLDİRİM Doç.Dr.Naci TİFTİK Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD Hematoloji BD Kan Merkezi Transfüzyon Pratiği Transfüzyon ile ilişkili

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

KAN ve KAN ÜRÜNLERİNİN TRANSFÜZYON GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI. Uzm.Dr. Esra Polat Adana Devlet Hastanesi Kan Merkezi

KAN ve KAN ÜRÜNLERİNİN TRANSFÜZYON GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI. Uzm.Dr. Esra Polat Adana Devlet Hastanesi Kan Merkezi KAN ve KAN ÜRÜNLERİNİN TRANSFÜZYON GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI Uzm.Dr. Esra Polat Adana Devlet Hastanesi Kan Merkezi Kan ürünleri kandan hazırlanan tüm terapötik materyalleryani hem kan komponentleri hem de

Detaylı

Kordon kanı testinde anormal seviyeler ne anlama gelir?

Kordon kanı testinde anormal seviyeler ne anlama gelir? KORDON KANI TESTİ Cord blood testing; Bebeğin kordon kanından yapılan testlerdir. Bebeğin sağlık durumunu görmek için yapılır. Doğumdan hemen sonra kordon kanı testi yapılacak ise göbek bağı bağlandıktan

Detaylı

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu Atilla Şencan 196 KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU Dünya populasyonunun % 80 ni uygun toplanan ve test edilen güvenli kanın sadece % 20 sini kullanabilmektedir. Dünya ülkelerinin sadece % 30 unda uygun

Detaylı

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su

E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su KULLANMA TALİMATI %10 DEKSTROZ SUDAKİ SOLÜSYONU SUDAKİ SOLÜSYONU Damar içine uygulanır. E tkin madde: Her bir litre çözelti 100 gram dekstroz monohidrat içerir. Yardımcı madde(ler): Enjeksiyonluk su Bu

Detaylı

Prioderm losyon prospektüsü

Prioderm losyon prospektüsü Prioderm losyon sayfa 1 / 5 önceki versiyon.1.1 tarih: 05/94 Prioderm losyon prospektüsü Sizin için önemli bilgiler içeren bu prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu ilaç doktor tavsiyesini gerektirmeyen hafif

Detaylı

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN ENFEKSİYONLAR. Dr. Nafiz KOÇAK Derince Asker Hastanesi KOCAELİ

TRANSFÜZYONLA BULAŞAN ENFEKSİYONLAR. Dr. Nafiz KOÇAK Derince Asker Hastanesi KOCAELİ TRANSFÜZYONLA BULAŞAN ENFEKSİYONLAR Dr. Nafiz KOÇAK Derince Asker Hastanesi KOCAELİ Kan ve kan komponentlerinin infüzyonuna bağlı meydana gelen istenmeyen reaksiyonlar KAN TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI Sıklığı:

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM ÜN TE V SOSYAL TUR ZM Bu ünitede turizmin çeflitlerinden biri olan sosyal turizmi daha ayr nt l bir flekilde ö renip, ülkemizdeki sosyal turizmin geliflimi hakk nda bilgiler edinece iz. Ç NDEK LER A. S

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

YENİDOĞANDA TRANSFÜZYON UYGULAMALARI

YENİDOĞANDA TRANSFÜZYON UYGULAMALARI /51 YENİDOĞANDA TRANSFÜZYON UYGULAMALARI Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kan merkezi- Samsun YENİDOĞANDA TRANSFÜZYON UYGULAMALARI-Anahat Yenidoğanda transfüzyon kuralları, Eritrosit,

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli

Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Kan Bileşenlerinin Hazırlanması, Saklanması ve Nakli Dr.Gülhayat KOÇ KIZANLIK Türk Kızılayı Kuzey Marmara Bölge Kan Merkezi,Đstanbul 1 AMAÇ Yararlı, güvenli ve etkili komponentin hazırlanması 2 KOMPONENT

Detaylı

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonunda Pratik Noktalar

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonunda Pratik Noktalar Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonunda Pratik Noktalar Türker ÇET N Gülhane Askeri T p Fakültesi Kom. Hematoloji Bilim Dal Kan transfüzyonu 20. yüzy l n bafl nda kan grubu antijenlerinin, tipleme yöntemlerinin

Detaylı

Acil Transfüzyonlar ve Transfüzyonda Aciller

Acil Transfüzyonlar ve Transfüzyonda Aciller .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri ç Hastal klar nda Aciller Sempozyum Dizisi No: 29 Mart 2002; s. 311-323 Acil Transfüzyonlar ve Transfüzyonda Aciller Doç. Dr. Zafer Bafllar

Detaylı

Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı

Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı Kanıta Dayalı Tıp ve Kan Bankacılığı Dr. Ayşen Timurağaoğlu Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalı Kanıta dayalı tıp veya kanıta dayalı uygulama bilimsel metodlara dayanarak elde edilmiş

Detaylı

Kan ve Kan Ürünü Transfüzyon Formu

Kan ve Kan Ürünü Transfüzyon Formu Kan ve Kan Ürünü Transfüzyon Formu Hastanın Adı Soyadı: Protokol NO: Yaş: Cinsiyet: Kan Grubu: ABO: RhD: Transfüzyonu planlayan hekim: Transfüzyon İndikasyonu: Tarih:... Hasta ya da hasta yakınına bilgi

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

DÖK.KODU: YÖN.TL..03 YAYIN TARİHİ: 20,06,2012 REVİZE NO:05 REVİZE TARİHİ:01/03/2014 SAYFA NO: 1/06

DÖK.KODU: YÖN.TL..03 YAYIN TARİHİ: 20,06,2012 REVİZE NO:05 REVİZE TARİHİ:01/03/2014 SAYFA NO: 1/06 ÖZEL KARAMAN MÜMİNE HATUN HASTANESİ DÖK.KODU: YÖN.TL..03 YAYIN TARİHİ: 20,06,2012 REVİZE NO:05 REVİZE TARİHİ:01/03/2014 SAYFA NO: 1/06 1.AMAÇ: Kan ve kan ürünü kullanılacak olan hastalara güvenli ve doğru

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

6. Tabloya bakt m za canl lardan K s 1 CEVAP B. 7. Titreflim hareketi yapan herfley bir ses kayna d r ve. II. ve III. yarg lar do rudur.

6. Tabloya bakt m za canl lardan K s 1 CEVAP B. 7. Titreflim hareketi yapan herfley bir ses kayna d r ve. II. ve III. yarg lar do rudur. SES DALGALARI 1. Kesik koni biçiminde k vr lm fl bir mukavvan n dar k sm kula a tutuldu unda sesin daha iyi duyulmas sesin mukavvan n yüzeyinde çarp p yans mas n n bir sonucudur. Di erleri sesin iletimi

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu İçin Bilimsel Zorunluluklar. Dr. Şevki Hakan Eren Sivas

Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu İçin Bilimsel Zorunluluklar. Dr. Şevki Hakan Eren Sivas Kan ve Kan Ürünleri Transfüzyonu İçin Bilimsel Zorunluluklar Dr. Şevki Hakan Eren Sivas Kan bir doku olarak tanımlanmaktadır bu nedenle kan ve kan ürünleri transfüzyonu basit bir sıvı infüzyonu değil,

Detaylı

Transfüzyon Reaksiyonları ve Önlemler Panel 4: Hematolojik aciller

Transfüzyon Reaksiyonları ve Önlemler Panel 4: Hematolojik aciller Transfüzyon Reaksiyonları ve Önlemler Panel 4: Hematolojik aciller Doç.Dr.Özgür SÖĞÜT Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı, Fatih-İSTANBUL 1 Klavuzlar 2 GİRİŞ Kan ve kan komponentlerinin

Detaylı

105 mm. 59 mm. 115 mm. 570 gr -> 17282 -> 17282

105 mm. 59 mm. 115 mm. 570 gr -> 17282 -> 17282 L1 L2 B1 B2 115 mm 59 mm 105 mm 570 gr C1 -> 17282 C2 -> 17282 9 A 2a 4 1a 2b 5 7 3 1b 6 8 D1 D2 2m E1 E2 Δ1 = X1 - Y1 Δ2 = X2 - Y2 Δ3 = X3 - Y3 E3 1 mm D3 F1 2m F2 F3 s > 5m > 16 2 3 ft F4 F5 TR Kullanma

Detaylı

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g)

GAZLAR ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) ÖRNEK 16: ÖRNEK 17: X (g) Y (g) Z (g) Sürtünmesiz piston H (g) He Yukar daki üç özdefl elastik balon ayn koflullarda bulunmaktad r. Balonlar n hacimleri eflit oldu una göre;. Gazlar n özkütleleri. Gazlar

Detaylı

İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ. Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi

İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ. Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İMMÜNOLOJİK Hemolitik Akut Gecikmiş Tipte Ateş Reaksiyonları (FnhTR) Akut Akciğer Hasarı (TRALI)

Detaylı

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın SĐGORTA ARAŞTIRMALARI DERGĐSĐ GENEL YAYIN ĐLKELERĐ VE YAZIM KURALLARI Sigorta Araştırmaları Dergisi ne çalışma göndermek için gerekli kriterler şunlardır: 1- Çalışmanın Genel Yayın Đlkeleri ne uygun olması,

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

KAN VE KAN ÜRÜNÜ TRANSFÜZYONLARI. Int. Dr. Melek YALÇIN Nisan 2011

KAN VE KAN ÜRÜNÜ TRANSFÜZYONLARI. Int. Dr. Melek YALÇIN Nisan 2011 KAN VE KAN ÜRÜNÜ TRANSFÜZYONLARI Int. Dr. Melek YALÇIN Nisan 2011 SUNUM PLANI KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN HAZIRLANMASI KAN TRANSFÜZYONU ENDİKASYONLARI KAN TRANFÜZYONU KOMPLİKASYONLARI -ERKEN/GEÇ -İMMUNOLOJİK/NON-İMMUNOLOJİK

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 1. Hemodiyaliz sırasında kan akımının yetersizliğinin nedenleri nelerdir? (en az 4 adet)

Detaylı

YENİ DOĞANLARDA VE GEBELERDE İMMUNOHEMATOLOJİK TESTLER: DAT, İAT VE ANTİKOR TANIMLAMA

YENİ DOĞANLARDA VE GEBELERDE İMMUNOHEMATOLOJİK TESTLER: DAT, İAT VE ANTİKOR TANIMLAMA YENİ DOĞANLARDA VE GEBELERDE İMMUNOHEMATOLOJİK TESTLER: DAT, İAT VE ANTİKOR TANIMLAMA Prof Dr Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kan Merkezi ve Çocuk Hematoloji BD-Samsun davutalb@omu.edu.tr KMTD-ANTALYA-2011

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı