Makâsıdü l-felâsife. Gazâlî. Yakup ÖZKAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Makâsıdü l-felâsife. Gazâlî. Yakup ÖZKAN"

Transkript

1 Makâsıdü l-felâsife Gazâlî Çev: Cemaleddin Erdemci, Vadi Yayınları, 2002, s. 312 Yakup ÖZKAN Gazâlî nin bu eseri, bir mukaddime ve üç temel bölümden oluşmaktadır. Düşünür giriş kısmında, ilk olarak, filozofların tutarsızlıklarını, görüşlerinin çelişikliğini, karıştırmalarının ve azgınlıklarının gizliliklerini ortaya çıkaracak anlaşılır bir eser yazacağından bahsetmektedir. Bundan dolayı öncelikle onların görüşlerini kapsamlı bir şekilde kavramak istediğini ifade etmektedir. Bu bağlamda düşünür, filozofların, metafizik bilimleri, tabiat bilimleri ve mantık bilimlerindeki amaçlarını kapsayan tutarsızlıklarını öz ve kısa bir şekilde aralarında hak-batıl ayrımı yapmaksızın sunmayı uygun bulduğunu söylemektedir. Ayrıca, gayesinin sadece filozofların görüşlerini öğrenmek olduğunu vurgulamaktadır. Sonrasında düşünür, filozofların ilgilendikleri ilimlerin dört grup olduğunu ifade ettikten sonra bu ilimleri kısaca değerlendirmektedir. 1) Matematik Bilimler. Ona göre matematik, aritmetik ve geometrinin gerekliliklerine dair değil, bizatihi geometrinin ve aritmetiğin kendileri hakkında düşünmektir. Aritmetik ve geometri akla aykırı olmadıkları gibi, aklın onları inkar ve red etmesi de söz konusu değildir. O halde diyor düşünür, bu bilimleri ayrıntılı bir şekilde sunmaya çalışmamızın da bir anlamı yoktur. 2) Metafizik Bilimler. Gazâlî ye göre filozofların bu ilimlere ait görüşlerinin çoğu gerçeğe aykırıdır ve onların bu konularda doğruları azdır. 3) Mantık Bilimleri. Ona göre, filozoflar bu alanda genellikle doğru bir metoda dayanırlar. Onların bu ilimlerinde hata azdır. Düşünüre göre filozoflar anlamlar ve amaçlarda değil, kavramlar ve aktarımlarında hak ehline muhalefet etmektedirler. Onların amacı delil çıkarma yollarını süslemektir. Bu, düşünürlerin de kabul ettiği bir husustur. 4) Tabiat Bilimleri. Düşünüre göre bu ilimlerde hak batıla karıştırılmış, isabet de hataya benzetilmiş durumdadır ve bu bilimlerde bir galip gelen ve yenilene hükmetmek mümkün değildir. SAÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü İslâm Felsefesi Bilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencisi 1

2 Gazâlî, filozofların ilgilendikleri ilimleri bu şekilde kısaca değerlendirdikten sonra bu eserinden sonra Tehâfütü l-felâsife adlı bir kitap yazacağını ve bu eserinde filozofların hatalı olduğuna inandığı görüşlerini açıklayacağını, ardından onların görüşlerini ciddi bir şekilde eleştireceğini ifade eder. İlk olarak mantık ilmiyle başlar. Bizim özetini sunacağımız kısım da bu bölümdür. I. BÖLÜM MANTIK İLMİNİN FAYDALARI VE BÖLÜMLERİ Mantık ilmi, doğru tanım ve kıyası, yanlış kıyas ve tanımdan ayıran kanun olup, kesinlik ifade eden bilgileri, kesinlik ifade etmeyen bilgilerden ayıran bir bilimdir. Bu ilim, diğer bütün ilimlerin ölçüsü ve terazisi konumundadır. Mantık ilminin faydası, bilgiyi bilgisizlikten ayırt etmektir. Başka bir ifadeyle, mantığın faydası bilgiden yararlanmaktır. Bilginin faydası da ebedi mutluluğun elde edilmesidir. Mutluluğu elde etmenin nefsin kemaline; tezkiye ve arındırılmasına dayandığı doğru olduğuna göre, mantık zorunlu olarak büyük faydaları olan bir ilim dalı olmaktadır. Gazâlî ye göre, bu ilimler bir takım bölümlere ayrılsalar da temelde tasavvur ve tasdik olmak üzere iki bölümde toplanırlar. a) Tasavvur: Cisim, ağaç, melek, cin ve benzeri terimlerden kastedilen anlamın algılanması şeklinde, tekil bir ifadenin delalet ettiği özlerin tahkik ve anlama yoluyla idrak edilmesidir. b) Tasdik: Her tasdik zorunlu olarak iki tasavvurdan sonra gelir. Örneğin, âlem sonradan olmadır (hâdis) önermesinde iki tasavvur vardır. Birincisi, âlem; ikincisi ise, hâdis tasavvurudur. Eğer, âlem ve hâdis tasavvurları bilinmezse bu önerme tasdik edilemez. Kısaca önermenin tasdik edilebilmesi ya da yanlışlanabilmesi için önermeyi oluşturan terimlerin ne anlama geldikleri bilinmelidir. Tasavvur ve tasdikten her biri, bir çaba ve düşünmeye gerek kalmadan algılanan ve bir çaba ile algılanan olmak üzere ikiye ayrılır. İlk olarak tasavvurun bu iki durumuna örnek verelim. Bir çabaya ihtiyaç duyulmadan tasavvur edilen; varlık, nesne ve benzerleridir. Çaba ile idrak edilen tasavvurlar ise ruh, melek, cin ve özleri gizli olan nesnelerin hakikatlerinin 2

3 bilinmesidir. Tasdike gelince, iki birden büyüktür gibi hükümler akılda a priori, yani zorunlu olarak bulunan hükümlerdir. Buna duyulara ait bilgiler, makbulat ve bir düşünme, bir çaba olmaksızın zihnin sahip olduğu diğer bilgiler de eklenebilir. Gazâlî nin belirttiğine göre bunlar on üç kısma ayrılmaktadır. Düşünür yeri geldikçe bunlardan bahsedeceğini söyler. Tasdikte diğerine yani çaba ve düşünmeyle algılanana örnek ise, evrenin sonradan yaratılmış olduğu, cesetlerin haşr olunacağı, günahların, ibadetlerin karşılığının verileceği ve benzeri yargıların tasdik edilmesidir. Tasavvuru bir çaba gerektiren şeylerin bilgisi, ancak tanımla elde edilebilir. Tasdik edilmesi bir çaba gerektiren nesnelerin bilgisi ise, ancak delil (hüccet) ile elde edilebilir. Bunlardan (tanım, hüccet) her birinin önceden biliniyor olması zorunludur. I- MANTIK İLMİNİN BÖLÜMLERİ Lafızların Delaleti. Bu konu beş bölümde incelenir. 1) Lafzın manaya delaleti. a) Mutabakat (kaplam) yönünden: Ev teriminin evin tamamına delalet etmesi gibi. b) Tazammun (içlem) yönünden: Ev teriminin belirli duvarlara delalet etmesi. c) İltizam yönünden: Çatı nın duvara delalet etmesi gibi, lafzın gerektirme yönünden manaya delaletine örnek verilebilir. Bu metot ilimlerde kullanılmaz. Çünkü gerektirenin de gerektireni vardır ve bu sınırsız nesneleri çağrıştırır. Bu yüzden bu yolla anlaşmak mümkün değildir. 2) Lafızlar basit ve birleşik olmak üzere iki kısma ayrılır. a) Basit lafız: Cüzleriyle anlamın cüzleri kastedilmez. İnsan kelimesi buna örnek verilebilir. İn- ve san- la insanın anlamının cüzleri kastedilmez. Zeyd in kölesi ve Zeyd yürüyor ifadeleri ise böyle değildir. Çünkü cümlenin bir parçası olan köle lafzından bir anlam, Zeyd lafzından başka bir anlam kastedilmektedir. Abdullah kelimesi bir unvandır fakat tekil bir isimdir. Çünkü bununla Zeyd lafzı ile kastettiğinizden fazlası kastedilmemektedir. Eğer bu sıfat olarak kullanılırsa abdullah kelimesi bu durumda birleşik bir terim olmuş olur. Özet olarak, bu kelime, isim olarak kullanılırsa basit (müfred), bir nitelik olarak kullanılırsa birleşik olur. 3) Lafız tekil (cüz i) ve tümel (külli) olmak üzere ikiye ayrılır. Tekil lafız: Mefhumunda ortaklık bulunmasını engelleyen lafızdır. Zeyd, şu ağaç terimlerinde olduğu gibi. Tümel lafız: Mefhumunda ortaklık olmasını engellemeyen lafızdır. Örneğin, at, ağaç, insan kelimeleri. 3

4 4) Lafız fiil, isim ve edat (harf) olmak üzere üçe ayrılır. Mantıkçılar fiili kelime olarak isimlendirirler. İsim ve fiil kendi başlarına tam bir anlam ifade etmeleri yönüyle edattan ayrılmaktadırlar. Giren kimdir? denildiğinde Zeyd dir denilirse bu anlaşılır ve tamamlanmış olur. Ancak Zeyd nerededir? diye sorulursa ve fi (-de) veya alâ (üzerinde) denilirse, evdedir veya çatıdadır denilmedikçe cevap tamamlanmış olamaz. Zira edatın anlamı kendisinde değil, başkasında ortaya çıkar. Fiil, anlam ve anlamın oluş anına delalet etmesi yönüyle isimden ayrılmaktadır. Örneğin dövdü fiili. Bu kelime, geçmişte meydana gelmiş dövme eylemine delalet etmektedir. İsim ise, herhangi bir zamana delalet etmemektedir. Eğer, dün, geçen yıl gibi terimler zamana delalet etmektedirler. Öyleyse bunlar da fiildir, diye denilirse, şu cevap verilir. Fiil, bir manaya ve mananın oluş anına delalet eden terimdir. Dün terimi ise, mananın oluş anına değil, mananın kendisi olan zamana delalet eder. 5) Lafızlar anlamları bakımından mutevatı, eş anlamlı ( müterâdif), ayrık ( mutebayin), ortak (müşterek) olmak üzere dört gruba ayrılırlar. a) Mutevatı Lafızlar: Hayvan terimi; zayıflık, kuvvetlilik ve öncelik ve sonralıkta ayırım olmaksızın at, öküz ve insan için aynı anlama gelir ve hayvanlık bunların tümü için birdir. İnsan terimi de, Zeyd, Amr, Halit için aynı anlama gelir ve her birine aynı derecede delalet eder. b) Eş Anlamlı Lafızlar: Tek bir nesne için konulmuş farklı isimlerdir; leys, esed ikisi de aslan a delalet etmektedir. c) Ayrık lafızlar: At, öküz gök gibi farklı varlıklara verilen farklı isimlerdir. Bu isimlerin her biri incelendiği şeye delalet eder. d) Ortak Lafızlar: Farklı varlıklara verilmiş tek bir isimdir. Ayn kelimesinin altın, güneş, terazi ve su gözesine delalet etmesi gibi. II- TÜMEL KAVRAMALAR İlişkilerin Farklılığı Ve Kısımları Altındaki tikele nispet edilen her tümel mana ya özsel veya ilintisel olur. Özsel ve ilintisel arasındaki ilişkiyi üç şekilde ele alabiliriz. Birincisi, özseli ve özselin ait olduğu şeyi anlarken, özselin kendisi için var olduğu şeyi anlamadan, özselin içinde yer alan şeyi (mevzu) anlamak olanaksızdır. Özsel olmadan da konuyu anlamak imkansızdır. Örneğin, hayvanı anlamadan insanı, aynı şekilde sayıyı anlamadan dört sayısını anlamak olanaksızdır. İkincisi, ister zihinde ister dış dünyada olsun, tümelin altındaki tekilin var olması için önce tümelin kendisi var olmalıdır. Örneğin, insan veya at ın olması için önce hayvanlığın var olması gerekmektedir. 4

5 İnsan olmak için, önce gülen olmak gerekir demek olanaksızdır. Aksine gülen olmak için, önce insan olmak gerekir. Kısaca tümel tikelden; özsel ilintiselden önce gelmelidir. Üçüncüsü, özsel olanın bir nedene bağlı olması mümkün değildir. Örneğin, insanı canlı, siyahı renk, dört rakamını sayı kılan nedir, şeklinde sorulması mümkün değildir. Çünkü insan özü gereği insandır. İlintisel olan ise, bir nedene bağlıdır. Çünkü insanı var kılan kimdir diye sorulabilir. Fakat insanı hayvan kılan nedir diye sorulması mümkün değildir. Özsel e Dair Ayrımlar Özsel, umum ve husus bakımından kısımlara ayrılır. Kendisinden daha genel bir şey olmayan özsel, cins; altında daha özeli olmayan özsel, tür diye isimlendirilir. Üstündekine nispetle tür, altındakine nispetle cins diye isimlendirilen özsel ise, mutavassıt olarak isimlendirilir. Altında tür olmayan özsel, türlerin türü, üstünde başka cins olmayan özsel, cinslerin cinsi diye isimlendirilir. Üstünde başka cins bulunmayan üstün cinsler on tanedir. Biri cevher dir, dokuzu ilintidir. Cevher cinslerin cinsidir. Cins en genel özseldir. Cins cisim olan ve cisim olmayan olmak üzere ikiye ayrılır. Cisim de gelişen/büyüyen ve gelişmeyen olmak üzere ikiye ayrılır. Gelişen de hayvanlar ve bitkiler olmak üzere ikiye ayrılır. Hayvan da insan ve diğerleri olmak üzere iki kısma ayrılır. Cevher cinslerin cinsidir. İnsan, türlerin türüdür. Bu ikisinin arasındaki hayvanlar ve bitkiler bunlarla ilişkileri bakımından cins ve tür diye isimlendirilirler. İnsana ancak türlerin türü denilebilir. Zira insan çocuk-ihtiyar, uzun-kısa, alim-cahil gibi ilintisel anlamlara ayrılabilir. Bunlar özsel olmayıp, ilintisel şeylerdir. Tümelin diğer bir kısmı da ayrımdır. Bunu bir örnekle anlatalım. İnsana işaret ettikten sonra o nedir? Sorusuna, o hayvandır cevabı verilir. Bu durumda soru bitmez. Öyleyse insanı diğer hayvanlardan ayırmaya ihtiyaç vardır. O hangi hayvandır? Diye sorulduğunda, cevabı, düşünen hayvan olacaktır. Burada düşünen ifadesi, o hangi şeydir? Sorusunun cevabında verilen özsel bir ayrım olmaktadır. Hayvan ve düşünen ifadeleri, insanın tanımını verirler. Özet olarak, özsel; cins, tür, ayırım olmak üzere üç kısma ayrılmaktadır. İlinti ise, özel ilinti ve genel ilinti şeklinde ikiye ayrılır. Böylece tümellerin beş kısma ayrıldığını ifade edebiliriz. Bunlar cins, tür, ayırım, özel ilinti ve genel ilintidir. Önerme Tekil anlamların birleşmesiyle bölümler ortaya çıkar. Bu bölümlerden birine de haber denilir. Haber, önerme ve kesin söz olarak da isimlendirilir. Haber ya da önerme kendisiyle doğrudur veya yanlıştır sonucuna varılan yargıdır. Örneğin, Âlem sonradan olmadır, insan 5

6 taştır gibi ifadeler hem doğrulanabilir hem yanlışlanabilir. Fakat bana bir konu öğret, gibi ifadeler ne doğrulanabilir ne de yanlışlanabilir. Dolayısıyla bu gibi ifadeler önerme değildir. Önerme, yüklemli önerme, bitişik şartlı önerme ve ayrık şartlı önerme şeklinde kısımlara ayrılır. 1) Yüklemli Önerme: Bu önerme iki cüzden oluşur. Cüzlerden biri konu diye isimlendirilir. Konu, kendisinden haber verilen şeydir. Âlem sonradan olmadır önermesindeki âlem terimi, konudur. İkinci kısım ise, yüklemdir. Yüklem haberdir. Bu önermedeki sonradan olmadır ibaresi yüklemdir. 2) Bitişik Şartlı Önerme: Bu önerme çeşidi de iki kısımdan oluşur. Fakat kısımlardan her biri, birden fazla önermeyi içerir. Eğer güneş doğarsa hemen yıldızlar gizlenir. Eğer güneş doğarsa ifadesi mukaddem olarak isimlendirilir. Şart edatı olan eğer (-in) kaldırılırsa geriye güneş doğar ifadesi kalır. Bu cümle tek başına bir önermedir. Şart edatı, bu önermeyi onaylanabilecek veya yanlışlanabilecek bir önerme olmaktan çıkarmıştır. Hemen yıldızlar gizlenir ifadesi ise, tali olarak adlandırılır. Cevap harfi olan fa kaldırılırsa geriye, yıldızlar gizlenir ifadesi kalır. Bu da bir önermedir. 3) Ayrık Şartlı Önerme: Aynı şekilde bu önerme de iki cüzden oluşur. Bunlardan her biri, şart edatı kaldırıldığında birer önermedir. Kısımları arasında anlatım yönü hariç- bir sıralama da yoktur. Evren ya sonradandır ya öncesizdir önermesi, evren ya öncesizdir ya sonradandır şeklinde döndürülürse anlam yine aynı kalır. Yüklemlerine Göre Önermeler: Bunlar olumlu ve olumsuz olmak üzere ikiye ayrılır. Âlem sonradan olmadır ifadesi bir olumlu önermedir. Âlem sonradan olma değildir cümlesi de, bir olumsuz önermedir. Cümledeki değildir kelimesi ise, olumsuzluk edatıdır. Konularına Göre Yüklemler: Önermeler konularına göre ikiye ayrılırlar. 1) Tekil (şahsi) önerme. Zeyd alimdir gibi. 2) Tekil olmayan (gayri şahsi) önerme. Bu önerme de kendi içinde belirsiz ve nicelik bildiren olmak üzere ikiye ayrılır. a) Belirsiz Önerme. Konunun bütün fertlerine veya bir kısmına hükmün yüklendiğini açıklayan bir nicelik içermeyen önermedir. Örneğin, insan hüsrandadır ifadesinde, insanların bir kısmını kastediyor olmanız mümkündür. b) Nicelik Bildiren Önerme. Bu önermeler dört çeşittir. 1) Tümel olumlu: Bütün insanlar hayvandır. 6

7 2) Tikel olumlu: Bazı insanlar kâtiptir. 3) Tümel olumsuz: Hiçbir insan taş değildir. 4) Tikel olumsuz: Bütün insanlar kâtip değildir. Veya: Bazı insanlar kâtip değildir. Aksetme Durumuna Göre önermeler. İbare (zahir) bakımından her önermenin döndürmesi (aks) vardır. Önerme, onaylanması gereken ve onaylanması gerekmeyen olmak üzere iki kısma ayrılır. Döndürmeden kasıt yüklemin konu, konunun yüklem yapılmasıdır. Döndürme yapıldıktan sonra önerme eskisi gibi hala doğru ise, bu önerme döndürülmüş önermedir. Şayet doğru olması gerekmiyor ise önerme döndürülmemiştir demektir. 1) Tümel olumlu. Tikel olumlu olarak döndürülür. Bütün insanlar hayvandır önermesi doğru ise, zorunlu olarak bazı hayvanlar insandır önermesi de doğrudur. 2) Tikel olumlu. Tikel olumlu olarak döndürülür. Bazı hayvanlar insandır ifadesi doğru ise, zorunlu olarak bazı insanlar hayvandır ifadesi de doğru olmuş olur. 3) Tümel olumsuz. Tümel olumsuz olarak döndürülür. Hiçbir insan taş değildir önermesi doğru ise, hiçbir taş insan değildir önermesi de doğrudur. 4) Tikel olumsuz. Bu önermenin döndürülmesi yoktur. Kıyas. Bu konu iki temel üzerinde incelenir. 1) Kıyasın Formu. Kıyas, bir araya getirilmiş sözlerden ibarettir ki, bunun kabul edilmesinden zorunlu olarak başka bir sözü kabul etmek gerekir. Örneğin, Evren musavverdir. Her musavver olan sonradan olmadır. Bunlar bir araya getirilmiş iki ifadedir, bunların kabul edilmesi zorunlu olarak üçüncü bir ifadeyi yani, evren sonradan olmadır ifadesini kabul etmeyi gerektirir. Kıyas, kesin ve seçmeli kıyas olmak üzere ikiye ayrılır. a) Kesin (İktirani) Kıyas. Aralarında ortaklık olan iki önermeyi tek bir tanımda bir araya getirmektir. Önermelerden her biri zorunlu olarak bir konu ve yüklemi kapsar. Bir örnekle bunu anlatalım. Evren musavverdir Musavver olan sonradan olmadır. Her iki önermede toplam üç terim vardır. Bu önermelerde tekrar eden ve ortak olan ifade orta terim olarak isimlendirilir. Örneğimizdeki musavver ifadesi orta terimdir. Bu 7

8 önermelerden zorunlu olarak evren sonradan olmadır önermesi ortaya çıkar. Buna kıyasın sonuç önermesi denir. Kıyasın sonuç önermesinde konu olarak bulunan ve kendisinden haber verilmek istenen şey küçük terimdir. Buna göre sonuç önermesindeki evren terimi küçük terimdir. Sonuç önermede yüklem, yani yargı olarak bulunan şey ise büyük terimdir. Sonuç önermesindeki sonradan olmadır ifadesi de büyük terimdir. Bununla birlikte önerme herhangi bir kıyasın parçası kılındığında öncül adını alır. Ayrıca kıyasta küçük terimin bulunduğu öncül küçük öncül, büyük terimin bulunduğu öncül ise, büyük öncül olarak isimlendirilir. b) İstisnalı Kıyaslar. Bu kıyaslar iki çeşittir. 1) Bitişik Şartlı Kıyas: İstisnalar dört çeşittir. Bunlardan sadece iki tanesi sonuç verir. Mukaddem, talinin aynını; talinin çelişiği de mukaddemin çelişiğini sonuç olarak verir. Mukaddemin çelişiğinin, talinin aynı olması, talinin mukaddeme eşit ve ondan daha genel olmaması şartına bağlıdır. Bu şartlar gerçekleştiğinde, mukaddemin çelişiği, talinin kendisini sonuç olarak verir. Bu şekilde dört seçme (istisna) sonuç verir. Örnek: Bu nesne cisim ise, bileşiktir. Nesne cisimdir Öyleyse nesne bileşiktir, Veya; nesne bileşiktir Öyleyse, o, cisimdir Veya; o, cisim değildir Öyleyse, bileşik değildir Veya; bileşik değildir Öyleyse; cisim değildir. Hayvan terimi insan teriminden daha genel olduğu gibi, tali, mukaddemden daha genel ise; genel olan nefyedildiğinde özel olan da nefy edilmiş olur. Bu durumda hayvan nefyedildiğinde özel olan da nefy edilmiş olur. 2) Ayrık Şartlı İstisnalı Kıyas: Evren ya sonradan olmadır ya öncesizdir. Bundan seçmeli dört sonuç ortaya çıkar. Evren sonradan olmadır Öyleyse; evren öncesiz değildir Veya; evren sonradan olma değildir Öyleyse; öncesizdir Veya; evren öncesizdir 8

9 Öyleyse; sonradan olma değildir Veya; evren öncesiz değildir Öyleyse; sonradan olmadır Görüldüğü üzere, her birinin aynını seçmek, ötekinin çelişiğini sonuç olarak vermektedir. Her birinin çelişiğini seçmek de, ötekinin aynını sonuç olarak vermektedir. Bu özgüllük şartı iki kısımda incelenir. Eğer bu şart üç önermede ise; her birinin kendisini seçmek, diğer ikisinin çelişiklerini sonuç olarak verir. Bu sayı ya fazladır ya azdır veya eşittir Bu sayı fazladır Öyleyse; bu sayının az veya eşit olması geçersizdir. Önermelerden birinin çelişiğini seçmek; seçileni değil, geriye kalan iki şıktan birini gerektirir. Sayı eşit değildir, ifadesi sayının az veya çok olmasını gerektirir. Kıyasların Usulü 1) Hulfi Kıyas: Bunu bir örnekle anlatalım. Biri derse ki; bütün nefisler cisimdir Karşı taraf da, bütün nefisler cisimdir Bütün cisimler bölünendir Öyleyse; bütün nefisler bölünendir, şeklinde cevap verir. İnsan nefsi dikkate alındığında bunun açık bir yanlış olduğu tespit edilir. Hulfi kıyasın sonucunun öncüllerinden birinin yanlış olması gerekir. Fakat; bütün cisimler bölünendir ifadesi, açık doğrudur. Öyleyse yanlış olan bütün nefisler cisimdir ifadesidir. İkinci öncülün yanlış olduğu tespit edilince; nefis cisim değildir ifadesinin doğru olduğu tespit edilmiş olur. 2) Tümevarım (İstikra): Birçok tikelden hareketle, tikelleri kapsayan tümel hakkında hüküm vermeye tümevarım denir. Örnek; Her hayvan ya insandır ya at tır veya bunların dışında bir şeydir. Her insan çiğneme esnasında alt çenesini hareket ettirir. Her at çiğneme esnasında alt çenesini hareket ettirir. Her şöyle, böyle olan ve bunların dışındakiler çiğneme esnasında alt çenelerini hareket ettirirler. Sonuç olarak, o halde her hayvan çiğneme esnasında alt çenesini hareket ettirir. Çünkü at, insan, kedi gibi hayvanların çiğneme esnasında alt çenelerini hareket ettirdiklerini gözlemledik. Bütünü oluşturan parçaların hiçbiri dışarıda kalmayacak şekilde bütün parçaları 9

10 bütünün altında toplamak mümkündür ve bundan birinci şekilden bir kıyas düzenlenebilir. Fakat bütünü oluşturan parçalardan birinin dışarıda kalma ihtimali var ise üst çenesini hareket ettiren timsah gibi- bu kıyas kesinlik ifade etmez. Çünkü bazen bütünü oluşturan bin parçada bulunan bir özellik, birinde bulunmayabilir. Öyleyse, tümevarım, kesinlik gerektiren hususlardan ziyade fıkhi meselelerde kullanılmaya elverişlidir. Fıkhi meselelerde araştırma ne kadar kuvvetli ve bütünü oluşturan parçalar ne kadar çok ise, tümevarımda galip zan o derece güçlenir. 3) Analoji (Temsil): Fıkıhçıların ve kelamcıların kıyas diye isimlendirdikleri şeydir. Analoji, aralarındaki benzerlik dolayısıyla bir tikelden başka bir tikele hükmün taşınmasıdır. Eve bakıp evin musavver ve sonradan olma olduğunu gören kişinin, göğün de musavver olduğunu görünce göğü, eve kıyas ederek; gök musavver bir cisimdir, öyleyse gök de ev gibi sonradan olmadır sonucuna varması analojidir. Bu hüküm, kesinlik ifade etmez, fakat diyaloglarda kalbi rahatlatmaya, karşıdakini ikna etmeye yarayabilir. Analoji, daha çok retorikte kullanılır. Retorikten kasıt; övme, yerme, hakir görme gibi hususlarda mazeretler, şikayetler ve sataşmalar şeklinde yapılan karşılıklı konuşmalardır. 4) Birleşik Kıyas: Bu kıyas diğer kıyaslardan farklıdır. Bu kıyasta, ya kendisine veya açığa çıkmasına gereksinim duyulmadığından ya da bilinçli bir şekilde karıştırmaya yol açması amacıyla iki öncülden biri hazf edilerek yer alır. 2) Kıyasın Maddesi. Kıyasın maddesini öncüller oluşturur. Öncül doğru ve kesin ise sonuç da doğru ve kesin olur. Öncül yanlış ise kıyas, doğru sonuç vermez. Öncül zanni ise, yine sonuç kesin olmaz. Öncüllerin beş derecesi vardır. 1) Şeksiz, şüphesiz doğru ve kesin olan öncül. Bundan kurulan kıyasa burhanî kıyas denir. 2) Dikkatli bir gözün fark edebileceği derecede kendisinde hata bulunan, kesine yakın öncül. Bu öncüllerden meydana gelen kıyasa cedelî kıyas denir. 3) Galip zan ifade eden zannî öncüller. Nefis, çelişiğinin farkına vararak ondaki hatayı rahatlıkla tespit edebilir. Bu tür öncüllerden kurulan kıyasa hıtabî kıyas denir. 4) Ne zanni ne de yakini fakat yakiniyatla karıştırılmış bir biçime sokulmuş öncül. Bu öncüllerden oluşturulan kıyasa muğalata ve safsata kıyası denir. 5) Yanlış olduğunu herkesin bildiği öncül. Fakat nefsin hayali bu tür öncüllere yönelir. Bundan elde edilen kıyasa şiir denir. 10

11 Bir kanıta dayanmadan ön kabulle ele alınıp, kendisinden kıyas düzenlenen her öncül şu on üç husussun dışında değildir. 1) Evveliyat: Aklın zorunlu olarak onayladığı bilgilerdir. İki birden çoktur, bütün parçasından büyüktür, bir nesneye eşit olan nesneler birbirlerine eşittir gibi ifadeler, bu tür evveli bilgilerdir. 2) Mahsusat (Duyular): Duyularla elde edilen bilgilerdir. Güneş aydınlatıcıdır, Ay ın ışığı artar ve eksilir gibi bilgiler duyularla elde edilmiş bilgileridir. 3) Mücebberat: Duyu ve aklın toplamından elde edilen bilgilerdir. 4) Mütevatirat (Mütevatir Bilgiler): Bir topluluğun haber vermesiyle elde ettiğimiz bilgilerdir. 5) Kıyası, tabii olarak kendisinde bulunan önermeler: Orta terimleri zihinde meydana gelen önermelerdir. Kıyasın, orta terimin hükmünün istenmesinden başka bir anlamı da yoktur. 6) Vehmiyat (Kuruntular): Geçersiz batıl öncüllerdir. 7) Meşhurat: Şöhretleri ve genelin görüşü dolayısıyla kendilerine güvenilen önermelerdir. İlim ehline göre, bu bilgiler aklın yapısında bulunan gerekli önceli bilgilerdir. Örneğin, yalan çirkindir, adalet gereklidir gibi bilgiler. 8) Makbulat: Faziletli insanların, büyük alimlerin, selefin ileri gelenlerinin benzer şekilde naklettikleri ve kitaplarında da aktardıkları sözlerinin hüsnü zanla kabul edilmesidir. Bu sözler nefiste tam olarak yerleşir. 9) Müsellemat: Hasmın kabul ettiği veya sadece birbirine karşı olan iki taraf arasında yaygın olan öncüllerdir. Bu öncül sadece iki taraf arasında kullanılır. 10) Müşebbihat: Evveliyat, tecrübeler ve meşhurlara benzeyen bilgilerdir. Gerçekte bunlara benzemez fakat şekilsel olarak onlara yaklaşmaktadır. 11) Görünürde Meşhurlar: İşitilen bir sözün işitilir işitilmez yeterince düşünülmeden hemen herkes tarafından kabul edilmesidir. Düşündükten ve bir süre geçtikten sonra onun kabul edilemeyeceğini hissederiz. 12) Maznunat: Çelişiğinin olma imkanı hissedilmekle beraber, galip zan ifade eden bilgilerdir. Örneğin, gece çıkan kişiye; o haindir, eğer hain olmasaydı gece çıkmazdı, denilir. 13) Muhayyelat: Yalan olduğu bilinen öncüllerdir. 11

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı,

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı, FARABİ DE BEŞ TÜMEL Yakup ÖZKAN Giriş Farabi (ö. 950) ortaçağın en önemli felsefecilerinden biridir. Eserlerinin arasında Mantık Bilimi ile ilgili olanları daha fazladır. Farabi, mantıkçı olarak İslam

Detaylı

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir.

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir. A. MANTIĞIN ALANI ve İLKELERİ 1- Mantığın Tanımı Mantığın temel amacı (bilimsel dilden günlük dile kadar tüm alanlardaki) ifadeleri genel bir yöntemle inceleyerek doğruluk ya da yanlışlık yargısıyla değerlendirebilmektir.

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

AYRIK YAPILAR ARŞ. GÖR. SONGÜL KARAKUŞ- FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, ELAZIĞ

AYRIK YAPILAR ARŞ. GÖR. SONGÜL KARAKUŞ- FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, ELAZIĞ AYRIK YAPILAR P r o f. D r. Ö m e r A k ı n v e Y r d. D o ç. D r. M u r a t Ö z b a y o ğ l u n u n Ç e v i r i E d i t ö r l ü ğ ü n ü ü s t l e n d i ğ i «A y r ı k M a t e m a t i k v e U y g u l a

Detaylı

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi)

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Şimdi bu beş mantıksal operatörün nasıl yorumlanması gerektiğine (semantiğine) ilişkin kesin ve net kuralları belirleyeceğiz. Bir deyimin semantiği (anlambilimi),

Detaylı

VARLIĞIN KISIMLARININ BELİRLENMESİ *

VARLIĞIN KISIMLARININ BELİRLENMESİ * , ss. 181-189. VARLIĞIN KISIMLARININ BELİRLENMESİ * Muhammed b. Abdülkerim eş-şehristanî (1087 1153) Çev.: Aygün AKYOL ** Aytekin ÖZEL *** Bil ki kelamcılar varlığın kısımlarını ayrıntılı bir şekilde belirlememişlerdir.

Detaylı

Venn Diyagramları Kategorik önermelerle ilgili işlemlerde kümeler arası ilişkileri göz önüne almak bu konuda bize yardımcı olur. Bir kategorik önerme, kesişen iki daire ile temsil edilir ve buradaki daireler

Detaylı

C. Doğru, Yanlış, Doğruluk Değeri Doğru: Bir önermenin nesnesine olan uygunluğudur. Örnek: İnsanlar ölümlüdür.

C. Doğru, Yanlış, Doğruluk Değeri Doğru: Bir önermenin nesnesine olan uygunluğudur. Örnek: İnsanlar ölümlüdür. 1. ÜNİTE MANTIĞA GİRİŞ I. ÜNİTE MANTIĞA GİRİŞ A. Mantığın Tanımı ve Konusu Mantık terimi Arapça kökenli bir sözcüktür. Söz söyleme sanatı, nutuk anlamına gelir. Batıdaki anlamı Yunanca Logos sözcüğünden

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

İbn Hazm ın Mantık Anlayışı

İbn Hazm ın Mantık Anlayışı 24 Usûl İbn Hazm ın Mantık Anlayışı İbrahim ÇAPAK Ibn Hazm s Views on Logic This paper examines İbn Hazm s views on logic. It examines İbn Hazm s views on concept, definition, proposition and its main

Detaylı

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. Ağaç, kuş, çiçek, insan tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından

Detaylı

Durûs Kitabı 1. Cilt Gramer Kuralları. Üç Hareke

Durûs Kitabı 1. Cilt Gramer Kuralları. Üç Hareke ب س م الل ه الر ح ن الر ح ي م Durûs Kitabı 1. Cilt Gramer Kuralları Üç Hareke ا ل ر ك ات الث الث ة Kesra(Esre) - Damme (Ötre) - ف ت ح ة - (Üstün) Fetha ض م ة ك س ر ة (i) (u) (a) Sükûn(Cezm) Şedde - - س

Detaylı

Yüklemler Mantığında Çözümleyici Çizelgeler (Çürütme Ağaçları)

Yüklemler Mantığında Çözümleyici Çizelgeler (Çürütme Ağaçları) Yüklemler Mantığında Çözümleyici Çizelgeler (Çürütme Ağaçları) Daha önce kanıtlamaların geçerliliği üzerine söylenenlerden hatırlanacağı gibi, bir kanıtlamanın geçerli olabilmesi için o kanıtlamadaki öncüller

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ Sayı: 9, Cilt: 9, 2000 İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI Hidayet Peker * İbn Sina'nın bilimler sınıflaması, müstakil olarak bu konuya ayrıdığı "Aklî Bilimlerin

Detaylı

Öncülün öznesi sonucun yüklemi ve öncülün yüklemi sonucun öznesi olduğu çıkarımlardır.

Öncülün öznesi sonucun yüklemi ve öncülün yüklemi sonucun öznesi olduğu çıkarımlardır. Doğrudan Çıkarımlar Bir kategorik önermeden diğer bir kategorik önermenin çıkarsandığı çıkarımlara doğrudan çıkarımlar denir. Bunlar, öncül bir önerme ve sonuç bir önerme olmak üzere sadece iki önermeden

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar.

Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Konumuz CÜMLENİN ÖĞELERİ çocuklar. Mustafa Öğretmenim, cümlenin asıl öğeleri Yüklem ve Özne dir. Öğretmenim, Zarf Tümleci, Dolaylı Tümleç ve Nesne (Belirtili Nesne Belirtisiz Nesne) de yardımcı öğeleridir.

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

ZAMBAK 3.Sınıf Hayat Bilgisi Konu Başlıkları

ZAMBAK 3.Sınıf Hayat Bilgisi Konu Başlıkları ZAMBAK 3.Sınıf Hayat Bilgisi Okul Heyecanım 1 10. kazanımlar Okul Heyecanım 11 20. kazanımlar Okul Heyecanım 21 30. kazanımlar Benim Eşsiz Yuvam 1 6. kazanımlar Benim Eşsiz Yuvam 7 20. kazanımlar Benim

Detaylı

Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye

Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye Tam Fiil- Nakıs Fiil Her bir fi il içün bir merfû,yani fail (özne ) lâzımdır. Eğer fi il, o merfu ile, kelâm yönünden tamâm olup, başka bir şeye muhtâc olmazsa, o fiile tam fiil, merfû una da fâ il (özne)

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları günlük bakımcıya veya kreşe gidecek olan vede başlamış olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 9-14 aylık çocuklar hakkında durum ve

Detaylı

Laboratuvara Giriş. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (03.10.

Laboratuvara Giriş. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (03.10. ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Laboratuvara Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBT 109 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (03.10.2013) Derslik B301 1 BİLGİ EDİNME İHTİYACI:

Detaylı

2. ÜNİTE KLASİK MANTIK

2. ÜNİTE KLASİK MANTIK A. ARİSTOTELES VE MANTIK Mantığın Tarihçesi B. KAVRAMVE TERİM 1. Nelik, Gerçeklik, Kimlik 2. İçlem ve Kaplam 3. Kavram Çeşitleri 4. Beş Tümel 5. Kavramların Birbirleriyle Olan İlişkisi C. TANIM D. ÖNERME

Detaylı

2. FASÝKÜL Ünite 1: 4. FASÝKÜL Ünite 3: 5. FASÝKÜL Ünite 5:

2. FASÝKÜL Ünite 1: 4. FASÝKÜL Ünite 3: 5. FASÝKÜL Ünite 5: Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 MATEMATÝK HEYECANI Set Olarak Satýlýr, Tek Tek Satýlmaz. .. Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL Ünite 1: Matematik Heyecaný Örüntü ve Süslemeler Geometrik Cisimler Proje Uzamsal

Detaylı

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir.

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir. 2. Niceleme Mantığı (Yüklemler Mantığı) Önermeler mantığı önermeleri nitelik yönünden ele aldığı için önermelerin niceliğini göstermede yetersizdir. Örneğin, "Bazı hayvanlar dört ayaklıdır." ve "Bütün

Detaylı

A Tüm S ler P dir. Tümel olumlu. E Hiçbir S, P değildir. Tümel olumsuz. I Bazı S ler P dir. Tikel olumlu. O Bazı S ler P değildir.

A Tüm S ler P dir. Tümel olumlu. E Hiçbir S, P değildir. Tümel olumsuz. I Bazı S ler P dir. Tikel olumlu. O Bazı S ler P değildir. Yargı cümlelerinde sınıf terimler birbirlerine tüm ve bazı gibi deyimlerle bağlanırlar. Bunlara niceleyiciler denir. Niceleyiciler de aynen doğruluk fonksiyonu operatörleri (önerme eklemleri) gibi mantıksal

Detaylı

Sevgili Öğrencilerimiz,

Sevgili Öğrencilerimiz, 104 ZEKÂ OYUNU BİLSEM e Hazırlık Mantık Oyunları - Dikkat Oyunları - Hafıza oyunları Dikkat Geliştirme - Sözel Zekâ - IQ Soruları Sayısal Zekâ - Görsel Zekâ BAKİ YERLİ - ALİ CAN GÜLLÜ ALTIN NOKTA YAYINEVİ

Detaylı

Zambak 3. Sınıf Hayat Bilgisi

Zambak 3. Sınıf Hayat Bilgisi Zambak 3. Sınıf Hayat Bilgisi Okul Heyecanım 1-10. kazanımlar Okul Heyecanım 11-20. kazanımlar Okul Heyecanım 21-30. kazanımlar Benim Eşsiz Yuvam 1-6. kazanımlar Benim Eşsiz Yuvam 7-20. kazanımlar Benim

Detaylı

BİRİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ DENKLEMLER

BİRİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ DENKLEMLER YILLAR 00 00 00 00 00 00 007 008 009 00 ÖSS-YGS - - - - - - - - BİRİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ DENKLEMLER a,b R ve a 0 olmak üzere ab=0 şeklindeki denklemlere Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler

Detaylı

VAN HIELE GEOMETRİ ANLAMA DÜZEYLERİ

VAN HIELE GEOMETRİ ANLAMA DÜZEYLERİ VAN HIELE GEOMETRİ ANLAMA DÜZEYLERİ Van Hiele teorisi, 1957 de, iki matematik eğitimcisi olan Pier M. Van Hiele ve eşi Dina van Hiele-Gelfod tarafından Ultrehct üniversitesindeki doktora çalışmaları sırasında

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler ÝÇÝNDEKÝLER 1. ÜNÝTE Kümeler KÜMELER... 13 Ölçme ve Deðerlendirme... 19 Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... 21 Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 (Video lü)... 23 KÜMELERLE ÝÞLEMLER... 25 Ölçme ve Deðerlendirme...

Detaylı

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu

Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu Question Kur an ın varlık mertebelerini beyan eder misiniz ve ilahi vahiyde lafızların yerinin ne olduğunu belirtir misiniz? Kur an ın lafızdan soyut olduğu bir merhale var mıdır? Answer: Her şeyin lâfzî

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYAN KEMAL ÖZDEMİR 201291321308 KÜTAHYA@2012 Konu: Türkçe

Detaylı

içinde işletmenin tasfiyesi halinde de bu hükmün uygulanacağı ifade edilmektedir.

içinde işletmenin tasfiyesi halinde de bu hükmün uygulanacağı ifade edilmektedir. SERMAYEYE EKLENEN K.V.K. NUN 5/1-e MADDESİNDE SAYILI KIYMETLERİN SATIŞINDAN ELDE EDİLEN İSTİSNA KAZANÇLARIN İŞLETMENİN 5 YIL İÇİNDE TASFİYESİ KARŞISINDA VERGİSEL DURUM 1. KONU Bilindiği üzere 5520 sayılı

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

Okuyun başarın Okuyun başarın. Okuyun başarın İhtiyaç ile kazanın! Okuyun başarın TÜRKÇE

Okuyun başarın Okuyun başarın. Okuyun başarın İhtiyaç ile kazanın! Okuyun başarın TÜRKÇE Değerli Öğrencilerimiz Bu sene Türkçe branşında sorularımız ÖSYM nin yaptığı değişiklik sonrası açıklamalarına uygun olarak gelmiştir. ÖSYM açıklamasında sözel muhakeme becerilerini ölçen sorulara yer

Detaylı

DİKKAT VE DİKKAT TOPLAMA ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ

DİKKAT VE DİKKAT TOPLAMA ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ DİKKAT VE DİKKAT TOPLAMA ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ Dikkat, * *Dikkati konu üzerinde toplamadan çalışmayı sürdürmek boşuna zaman kaybıdır. Çünkü dikkat olmadan

Detaylı

Starboard dosya aç dosyayı seçerek Andropi teach menu içe aktar dosyayı seçiyoruz nesne olarak seç

Starboard dosya aç dosyayı seçerek Andropi teach menu içe aktar dosyayı seçiyoruz nesne olarak seç Not: Starboard programında dosya aç kısmından dosyayı seçerek açabilirsiniz. Yazı karakterlerinde bozulma oluyorsa program kapatılıp tekrar açıldığında yazı düzelecektir. Ben yaptığımda düzelmişti. Andropi

Detaylı

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR Test -1

TEMEL KAVRAMLAR Test -1 TEMEL KAVRAMLAR Test -1 1. 6 ( ) 4 A) B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 5. 4 [1 ( 3). ( 8)] A) 4 B) C) 0 D) E) 4. 48: 8 5 A) 1 B) 6 C) 8 D) 1 E) 16 6. 4 7 36:9 18 : 3 A) 1 B) 8 C) D) 4 E) 8 3. (4: 3 + 1):4 A) 3 B) 5

Detaylı

İSLÂM DA CEZA SİSTEMİ HATA İLE ÖLDÜRME

İSLÂM DA CEZA SİSTEMİ HATA İLE ÖLDÜRME 190 HATA İLE ÖLDÜRME Hata ile öldürme iki kısma ayrılır: 1- Öldürülen kimsenin isabet alması istenmemesine rağmen ona isabet etmesi ve onu öldürmesidir. Bir ava atış yapılırken bir insana isabet etmesi

Detaylı

1. BÖLÜM SAHİH FİİLLER MAZİ FİİL Fiili Mazi iki kısımdır: a) Mazi Malum b) Mazi Meçhul MAZİ MALUM: Mazi malum üç şekil üzere bulunur: gibi. آ ت ب gelir. kalıbında ف ع ل 1) gibi. ع ل م gelir. kalıbında

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan FİLOZOF BEYİN Yücel KILIÇ İstanbul Kültür Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Bilgisayar II: «Konular ve Sunumlar» İstanbul, 08-15 Nisan

Detaylı

Sunum İçeriği. Programlamaya Giriş 22.03.2011

Sunum İçeriği. Programlamaya Giriş 22.03.2011 Programlamaya Giriş Nesne Tabanlı Programlamaya Giriş ve FONKSİYONLAR Sunum İçeriği Nesne Tabanlı Programlama Kavramı Fonksiyon tanımlama ve kullanma Formal Parametre nedir? Gerçel Parametre nedir? Fonksiyon

Detaylı

HESAP. (kesiklik var; süreklilik örnekleniyor) Hesap sürecinin zaman ekseninde geçtiği durumlar

HESAP. (kesiklik var; süreklilik örnekleniyor) Hesap sürecinin zaman ekseninde geçtiği durumlar HESAP Hesap soyut bir süreçtir. Bu çarpıcı ifade üzerine bazıları, hesaplayıcı dediğimiz somut makinelerde cereyan eden somut süreçlerin nasıl olup da hesap sayılmayacağını sorgulayabilirler. Bunun basit

Detaylı

AYRIK YAPILAR ARŞ. GÖR. SONGÜL KARAKUŞ- FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, ELAZIĞ

AYRIK YAPILAR ARŞ. GÖR. SONGÜL KARAKUŞ- FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, ELAZIĞ AYRIK YAPILAR P r o f. D r. Ö m e r A k ı n v e Y r d. D o ç. D r. M u r a t Ö z b a y o ğ l u n u n Ç e v i r i E d i t ö r l ü ğ ü n ü ü s t l e n d i ğ i «A y r ı k M a t e m a t i k v e U y g u l a

Detaylı

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım.

5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetiyim. 6 Müslüman mısın? Elhamdülillah, Müslümanım. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu

Detaylı

Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir.

Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir. CÜMLENİN ÖĞELERİ Cümle, bir düşünceyi, bir dileği, bir haberi ya da duyguyu tam olarak anlatan, bir veya birden çok sözcükten oluşmuş anlatım birimidir. Cümle içindeki sözcüklerin tek başlarına ya da

Detaylı

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır.

NOT : İMAM-I RABBANİ Hz. bundan önceki mektuplar gibi. bunu da büyük şeyhi Bakibillah'a yazmıştır. 4.MEKTUP MEVZUU : a) Mübarek ramazan ayının faziletleri. b) Hakikat-ı Muhammediye'nin (kabiliyet-i ulâ) beyanı.. Ona ve âline salât, selâm ve saygılar.. c) Kutbiyet makamı, ferdiyet mertebesi.. NOT : İMAM-I

Detaylı

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ YORUM KAVRAMI Betül CANBOLAT Kanun hükmü, yasama organının tercih ettiği çözümün yazılı olarak ifade edilmesidir. Kullanılan

Detaylı

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha

Detaylı

ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER. Abdullâh Saîd el-müderris

ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER. Abdullâh Saîd el-müderris ARAPÇA DİLBİLGİSİ BELİRLİLİK TAKISI, ŞEMSÎ VE KAMERÎ HARFLER Abdullâh Saîd el-müderris Rahmân ve Rahîm olan Allâh In ismiyle. Hamd, Allâh a mahsustur. O na hamd eder, O ndan yardım ve mağfiret dileriz.

Detaylı

Bunun için CEVİZ le ilgili bazı gerçekleri bilmek gerekmektedir. Çünkü; CEVİZ le ilgili var olan oldukça yanlış kanı ve bilgiler vardır.

Bunun için CEVİZ le ilgili bazı gerçekleri bilmek gerekmektedir. Çünkü; CEVİZ le ilgili var olan oldukça yanlış kanı ve bilgiler vardır. NEDEN CEVİZ Bildiğiniz üzere CEVİZ in anavatanı Anadolu, Hazar Denizi nin güneyi ve İran ın batısını içerisine alan coğrafi bölgedir. Bu nedenle gerek Ülkemiz ve gerekse doğu, güneydoğu ve kuzeydoğu komşularımızı

Detaylı

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar İNSAN İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar; 1934 te Boyabat ta doğdu. 1957 de İs tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü n den, 1960 ta Cambridge Üniversitesi Biyoloji Fakültesi

Detaylı

ZAMBAK 4.Sınıf Sosyal Bilgiler Konu Başlıkları

ZAMBAK 4.Sınıf Sosyal Bilgiler Konu Başlıkları ZAMBAK 4.Sınıf Sosyal Bilgiler Bireysel Farklılıklar ÜNİTE 1 Duygular ve Düşünceler Duygu ve Düşüncelere Saygı Kronolojik Sıra Resmî Kimlik Belgeleri Sözlü Tarih Yöntemi Aile Tarihi Millî Kültür Ögeleri

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

BM202 AYRIK İŞLEMSEL YAPILAR. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK

BM202 AYRIK İŞLEMSEL YAPILAR. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK BM202 AYRIK İŞLEMSEL YAPILAR Yrd. Doç. Dr. Mehmet ŞİMŞEK Derse Genel Bakış Dersin Web Sayfası http://www.mehmetsimsek.net/bm202.htm Ders kaynakları Ödevler, duyurular, notlandırma İletişim bilgileri Akademik

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI:

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA TARİHİ: Öğrencinin şu anki performans düzeyi: Dil ve anlatımı başarır. Sözcükte anlam bilgisini kavramaz. Kendini basitçe

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

Veritabanı. SQL (Structured Query Language)

Veritabanı. SQL (Structured Query Language) Veritabanı SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan dildir. SQL, bütün kullanıcıların ve uygulamaların veritabanına

Detaylı

FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI. Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr

FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI. Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr FİKRİ VE SINAÎ MÜLKİYET HAKLARI Dr. Deniz ŞENYAY ÖNCEL deniz.oncel@deu.edu.tr Yeni buluşlar ve özgün tasarımlar ürünleri oluşturur ve biçimlendirir. Ancak bu yeni ürünleri tüketiciye sunmak ve satabilmek

Detaylı

1. ÜNİTE 2. ÜNİTE 3. ÜNİTE. Bölüm 1 : Üslü Sayılar... 8. Bölüm 2 : Doğal Sayılar... 18. Bölüm 3 : Doğal Sayı Problemleri... 30

1. ÜNİTE 2. ÜNİTE 3. ÜNİTE. Bölüm 1 : Üslü Sayılar... 8. Bölüm 2 : Doğal Sayılar... 18. Bölüm 3 : Doğal Sayı Problemleri... 30 İçindekiler 1. ÜNİTE Bölüm 1 : Üslü Sayılar... 8 Bölüm 2 : Doğal Sayılar... 18 Bölüm 3 : Doğal Sayı Problemleri... 30 Bölüm 4 :- Çarpanlar ve Katlar, Bölünebilme... 40 Bölüm 5 : Asal Sayılar, Ortak Bölenler,

Detaylı

18. ULUSAL ANTALYA MATEMATİK SORULARI A A A A A A A

18. ULUSAL ANTALYA MATEMATİK SORULARI A A A A A A A KDENİZ ÜNİVERSİTESİ 18. ULUSL NTLY MTEMTİK OLİMPİYTLRI BİRİNCİ ŞM SORULRI SINV TRİHİ VESTİ:30 MRT 2013 - Cumartesi 10.00-12.30 Bu sınav 25 sorudan oluşmaktadır vesınav süresi 150 dakikadır. SINVL İLGİLİ

Detaylı

AKDAY 4.Sınıf İngilizce Konu Başlıkları

AKDAY 4.Sınıf İngilizce Konu Başlıkları AKDAY 4.Sınıf İngilizce UNIT1 IN THE CLASSROOM UNIT2 CHILDREN'S DAY UNIT3 FREE TIME UNIT4 CARTOON CHARACTERS UNIT5 MY DAY UNIT6 DOING EXPERIMENTS UNIT7 JOBS UNIT8 MY CLOTHES AKDAY 4.Sınıf Matematik Dikey

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

MERMERin devleri TİCARİ YAZIŞMA modülü. MERMERin devleri bir KONSEPT PROJELER projesi. leaders of MARBLE

MERMERin devleri TİCARİ YAZIŞMA modülü. MERMERin devleri bir KONSEPT PROJELER projesi. leaders of MARBLE bir KONSEPT PROJELER projesi leaders of MARBLE a KONSEPT KONSEPT PROJELER PROJELER project 2014 1 mermerindevleri.com? ; mermer ve doğal taş pazarında Türkiye, kalitesi ve cevher yatakları kapasitesi ile

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri

ÜNİTE TÜRK DİLİ I İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ. Örnek Cümle Çözümlemeleri HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÖRNEK CÜMLE ÇÖZÜMLEMELERİ Örnek Cümle Çözümlemeleri TÜRK DİLİ I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Bu ünitede daha önceki ünitelerde işlenen cümle bilgisi konularını pekiştirebileceksiniz.

Detaylı

KAYNAK: Hüseyin (Guseinov), Oktay. 2007. "Skaler ve Vektörel Büyüklükler."

KAYNAK: Hüseyin (Guseinov), Oktay. 2007. Skaler ve Vektörel Büyüklükler. KAYNAK: Hüseyin (Guseinov), Oktay. 2007. "Skaler ve Vektörel Büyüklükler." Eğitişim Dergisi. Sayı: 15 (Mayıs 2007). SKALER VE VEKTÖREL BÜYÜKLÜKLER Prof. Dr. Oktay Hüseyin (Guseinov) Hayvanların en basit

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT DERS 6 Perspektif Cismin üç yüzünü gösteren, tek görünüşlü resimlerdir. Cisimlerin, gözümüzün gördüğü şekle benzer özelliklerdeki üç boyutlu (hacimsel) anlatımını

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy)

Murat eğitim kurumları. Arapça 4 konu 2. İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) Murat eğitim kurumları Arapça 4 konu 2 İsim ve fiil cümlelerinde olumsuzluk (nefy) İlk önce iyi haber bu konu kolay. Bilmemiz gereken birkaç harfimiz bir de fiilimiz var. Harfler: ال, ل ن, ل م ve.لم ا

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir.

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere bağlaç denir. BAĞLAÇ Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir. Bağlaçlar da edatlar gibi tek başlarına anlamı olmayan sözcüklerdir. Bağlaçlar her

Detaylı

FİİLDE ÇATI (EYLEMDE ÇATI) Fiilin nesne alabilip alamamasına ya da öznenin, fiilde bildirilen işle ilgili olarak gösterdiği

FİİLDE ÇATI (EYLEMDE ÇATI) Fiilin nesne alabilip alamamasına ya da öznenin, fiilde bildirilen işle ilgili olarak gösterdiği FİİLDE ÇATI (EYLEMDE ÇATI) Fiilin nesne alabilip alamamasına ya da öznenin, fiilde bildirilen işle ilgili olarak gösterdiği özelliğe eylem çatısı denir. Bu konunun en iyi şekilde yapılması için cümlenin

Detaylı

ÇOCUK PSİKOLOJİSİ - Gizli ilimler Sitesi

ÇOCUK PSİKOLOJİSİ - Gizli ilimler Sitesi Çocuklar ne zaman konuşmaya başlamalıdırlar? İlk anlamlı kelime ne zaman çıkartılmalıdır? İki kelimelik, üç kelimelik cümlelere geçiş hangi yaş dönemine rastlar? Bunlar ve benzeri sorular hemen tüm annelerin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

İletişimin Bileşenleri

İletişimin Bileşenleri Düşünce, bilgi ve duyguların; sözcük, yazı ve resim gibi semboller kullanarak anlaşılır hale getirilmesi, paylaşılması ve etkileşim sağlanmasıdır. İletişim Sürecinde; Dönüt (feedback) sağlanamıyorsa iletişim

Detaylı

SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ

SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ 1.Sanatsal düzenleme öğeleri Çizgi: Çizgi, noktaların aynı veya değişik yönlerde sınırlı veya sınırsız olarak ardı arda dizilmesinden elde edilen şekildir. Kalemimizle

Detaylı

NAMUSA SALDIRI. Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür:

NAMUSA SALDIRI. Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür: Namusa Saldırı 327 NAMUSA SALDIRI Namusa saldırı fiillerini ana hatları ile şu şekilde toplamak mümkündür: Hayayı Ortadan Kaldıran Fiiller 1- Bir kadınla zina etmeye veya bir erkekle ilişkide bulunmaya

Detaylı

Değerler. www.danisnavaro.com 13 Ekim 2015. Page 2

Değerler. www.danisnavaro.com 13 Ekim 2015. Page 2 DEĞERLER Değerler 1. değerler var olan şeylerdir, var olan imkanlardır (potansiyeldir) 2. değerler, eserlerle veya kişilerin yaptıklarıyla, yaşamlarıyla gerçekleştiren insan fenomenleridir; 3. değerler,

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları çocuk bakım evi yolunda olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 2-3 yaşındaki çocuk hakkında durum ve gelişim görüşmesi Çocuk bakım

Detaylı

Kabul Tarihi : 22.6.2004

Kabul Tarihi : 22.6.2004 RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

3. SINIF MATEMATİK 1. KİTAP

3. SINIF MATEMATİK 1. KİTAP . SINIF MATEMATİK 1. KİTAP Bu kitabın bütün hakları Hacer KÜÇÜKAYDIN a aittir. Yazarın yazılı izni olmaksızın kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz ve çoğaltılamaz. Copyright 2015 YAZAR Ahmet KÜÇÜKAYDIN

Detaylı

KELAMCILARA GÖRE DELİL VE DELİL TÜRLERİ

KELAMCILARA GÖRE DELİL VE DELİL TÜRLERİ KELAM ARAŞTIRMALARI 13:1 (2015), SS. 453-472. KELAMCILARA GÖRE DELİL VE DELİL TÜRLERİ - Evidence and Its Types According to Theologians - Dr. Hüseyin ŞAHİN Milli Eğitim Bakanlığı, İller Bankası Özel Eğitim

Detaylı

ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ GENEL KURUL GENEL KURUL FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ

ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ GENEL KURUL GENEL KURUL FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ ESKİ ŞEKİL YENİ ŞEKİL ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ Madde 3. Şirketin merkezi ANKARA' dadır. Adresi Büklüm Sokak No: 48/13 Kavaklıdere-

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı