Ýnsan Haklarý Ýhlalleri ve Hekimlik Violation of Human Rights and Medical Practice

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ýnsan Haklarý Ýhlalleri ve Hekimlik Violation of Human Rights and Medical Practice"

Transkript

1 Ýnsan Haklarý Ýhlalleri ve Hekimlik Violation of Human Rights and Medical Practice Dr. Osman Öztürk* Özet Ýnsan haklarý ihlalleri, ortadan kaldýrýlmalarý yolunda yürütülen tüm çabalara karþýn, dünyanýn birçok ülkesinde varlýðýný sürdürmektedir. Hekimlik mesleðinin bu ihlaller karþýsýndaki iþlevi iki zýt yönde olabilmektedir. Hekimler mesleki bilgi ve becerilerini iþkence uygulayýcýlarýnýn yararýna kullanabildikleri gibi, iþkencenin belgelendirilmesinde de kilit önemde bir role sahiptirler. Bu yazýda iþkencenin fiziksel ve psikolojik kanýtlarýyla týbbi olarak belgelendirilmesi gözden geçirilmiþ, hekimlerin sahip olduklarý bilgi ve becerilerini iþkence ya da zalimce, insanlýk dýþý ya da aþaðýlayýcý öteki iþlemlerin yapýlmasý doðrultusunda kullanmalarýný önleyecek hukuki düzenleme ve denetim gereksinimi tartýþýlmýþtýr. Anahtar Sözcükler: Ýnsan haklarý ihlalleri, hekimlik, iþkence, hekimler için insan haklarý belgeleri 1- Giriþ Ýþkence ve diðer insan haklarý ihlalleri, uluslararasý birçok hukuksal düzenlemeyle yasaklanmýþtýr. Bu konudaki en önemli belge 10 aralýk 1948'de Birleþmiþ Milletler'de kabul edilen Ýnsan Haklarý Evrensel Bildirgesi'dir. Buna göre, - Hiç kimseye iþkence yapýlamaz ya da insanlýk dýþý, zalimane ve aþaðýlayýcý biçimde zulmedilip cezalandýrýlamaz." (Madde 5) Diðer uluslararasý belgelerin baþlýcalarý þu biçimde sýralanabilir: - Birleþmiþ Milletler Medeni ve Siyasal Haklar Sözleþmesi (1966'da kabul edildi, 1976'da yürürlüðe girdi.) - Birleþmiþ Milletler Ýþkencenin ve Diðer Zalimane Ýnsanlýk Dýþý ya da Aþaðýlayýcý Muamele ya da Cezalarýn Önlenmesi Sözleþmesi (1985'te kabul edildi.) - Mahkumlara Yapýlacak Muamele Konusundaki Asgari Birleþmiþ Milletler Kurallarý (1955'te kabul edildi.) - Kiþilerin Akýl Hastalýðýndan Korunmasý ve Týbbi Saðlýk Bakýmýnýn Ýyileþtirilmesi Ýçin Ýlkeler (1991'de kabul edildi.) - Avrupa Ýnsan Haklarýný ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleþmesi (1950'de kabul edildi, 1953'te yürürlüðe girdi.) - Ýþkencenin ve Ýnsanlýk Dýþý ya da Aþaðýlayýcý Muamele ya da Cezalandýrmanýn Abstract Despite all the efforts to exterminate them, violations of human rights still persist in many countries in the world. The function of the medical profession with respect to these violations can be in two opposing directions. As physicians can apply their knowledge and skills in favor of torturers, they may also have a key role in the documentation of torture. In this paper, medical documentation of torture with its physical and psychological evidence has been reviewed; the necessity of legal arrangements and supervision for preventing physicians from using their knowledge and skills in favor of torture or other cruel, inhuman or degrading measures has been discussed. Key Words: Violation of human rights, medical practice, torture, human rights documents for physicians Önlenmesi Ýçin Avrupa Sözleþmesi (1988'de yürürlüðe girdi.) - Avrupa Hapishane Kurallarý - Madrid Bildirgesi - Her Türlü Tutukluluk ya da Mahkumiyet Biçimi Altýnda Bulunan Kiþilerin Korunmasý Ýçin Birleþmiþ Milletler Ýlkeleri (1988'te kabul edildi) (1). Bu hukuksal düzenlemelere karþýn, sistematik iþkence ve diðer insan haklarý ihlalleri dünyadaki ülkelerin yarýsýndan çoðunda halen uygulanmaktadýr. Ýnsan haklarý ihlallerinin söz konusu olduðu bütün ülkelerde týbbýn bu ihlallere karýþmasý önemli bir sorundur. Hekimler gerek kendilerine uygulanan baskýlar nedeniyle, gerek gönüllü olarak, insan haklarý ihlalleri uygulamalarýnda yer almaktadýr. Ýþkenceye katýlma, idam cezasý uygulamasýnda görev alma, açlýk grevcilerinin zorla beslenmesi, psikiyatrinin kötüye kullanýmý, kan ya da doku örneklerinin zorla alýnmasý, bekaret kontrolü, zorla kýsýrlaþtýrma, mahkumlar üzerinde deneyler, insan organlarý ticareti, kültüre baðlý cerrahi iþlemler hekimlerin karýþtýklarý insan haklarý ihlalleri arasýnda öncelikle yeralan uygulamalardýr. Bu yazýda bu uygulamalardan iþkencenin týbben belgelendirilmesi ile hekimlerin iþkenceye katýlýmý konularý üzerinde durulacaktýr. *Adli Týp Kurumu, Ýstanbul 2005 cilt 14 sayý 5 103

2 2- Ýþkencenin Tanýmý Ýþkencenin nasýl tanýmlanmasý gerektiði konusunda yýllar boyunca yapýlan tartýþmalar halen de sürmektedir. Bugün üzerinde yaygýn olarak görüþ birliðine varýlan taným Birleþmiþ Milletler tarafýndan 1984 yýlýnda Ýþkenceye Karþý Sözleþme'de yapýlan tanýmdýr. "Bir kiþi ya da üçüncü bir kiþiden bilgi almak, o kiþinin ya da üçüncü kiþinin itiraf etmesini saðlamak, o kiþiyi ya da üçüncü bir kiþiyi iþlediði ya da iþlediðinden kuþkulanýlan herhangi bir eylemden dolayý cezalandýrmak, ayrýmcýlýktan kaynaklanan herhangi bir nedenle söz konusu kiþiyi ya da üçüncü bir kiþiyi korkutmak ya da zorlamak amacýyla, kamu görevlisi ya da resmi görevli olarak hareket eden herhangi bir kiþinin rýzasý, emri ya da göz yummasýyla, söz konusu kiþiye acý vermek ya da canýný yakmak kastýyla yapýlan zihinsel ve/ya da fiziksel herhangi bir hareket iþkencedir. Yasal yaptýrýmlarýn doðal ya da arýzi sonucu olarak çekilen acý, iþkence kapsamýnda deðildir" (2). Ýþkence savaþ ve ulusal olaðanüstü durumlar da içinde olmak üzere, bütün koþullarda yasaklanmýþtýr. 3- Tarihçe Ýþkence tarih boyunca birçok devlet tarafýndan uygulanmýþtýr. Örneðin, Roma Ýmparatorluðu'nda iþkencenin yaygýn kurbanlarý köleler, yabancýlar ve tam yurttaþlýk hakký olmayan kiþilerdi. Ancak, özellikle vatan hainliðiyle suçlanan diðer kiþilere de iþkence uygulanmaktaydý. Avrupa'da iþkence 12. yüzyýldan 18. yüzyýla kadar yasal olarak devam etmiþtir. Ýþkencenin hukuk sisteminden kýsmi olarak çýkarýlmasý Aydýnlanma çaðýnda baþlamýþtýr. Tamamen kaldýrýlmasý ise 19. yüzyýlýn ilk çeyreðinde gerçekleþmiþtir. 1930'larda, Nazi Partisi'nin iktidara gelmesiyle sistematik iþkence yeniden ortaya çýkmýþ ve yaygýn olarak uygulanmýþtýr. Naziler iþkenceyi yaygýn olarak uygulamakla kalmamýþlar; ayný zamanda yeni yöntemler geliþtirmiþler ve bu amaçla týptan geniþ ölçüde yararlanmýþlardýr (3). 4- Ýþkence Yöntemleri ve Amaç Dünyanýn deðiþik devletlerinde uygulanan iþkence yöntemleri inanýlmaz çeþitliliðe sahiptir. Bunlarýn içinden en yaygýn kullanýlanlar aþaðýda sýralanmýþtýr: 1- Künt travma: Yumruk, tekme, tokat, kamçý. 2- Pozisyon iþkencesi: Aský, kollarýn/bacaklarýn çekilip gerilmesi, uzun süreli hareket kýsýtlanmasý, belli bir pozisyonda durmaya zorlanma. 3- Yanýklar: Sigara, ýsýtýlmýþ alet, kaynar sývý, tahriþ edici madde. 4- Elektrik þoku. 5- Soluksuz býrakma: Sulu ve kuru yöntemler, suyun altýnda, aðzý/burnu kapatarak, boðazý sýkarak, kimyasal maddelerle. 6- Ezilmeye baðlý yaralanmalar: Parmak ezme, kalçaya/sýrta aðýrlýk yükleme. 7- Delici yaralanmalar: Býçak ve kurþun yaralarý, týrnaklarýn altýna sokulan teller. 8- Kimyasal maddelere maruz býrakma: Tuz, biber, gazyaðý vb. (yaralara ve beden boþluklarýna). 9- Cinsel: Cinsel organlara yönelik þiddet, sarkýntýlýk, alet kullanma, tecavüz. 10- Ezilmeye baðlý yaralanma ya da parmaklarýn ve kol/bacaðýn travmatik koparýlmasý. 11- Týbbi: Parmaklarýn ya da kol/bacaðýn kesilmesi, organlarýn cerrahi olarak çýkarýlmasý. 12- Farmakolojik iþkence: Toksik dozda verilen uyuþturucular, nöroleptikler, felç edici/küntleþtirici (paralitik) ilaçlar. 13- Tutukluluk koþullarý: örneðin; - Küçük ya da aþýrý kalabalýk hücre. - Tek kiþilik hücre hapsi. - Saðlýksýz koþullar. - Tuvalete gitme olanaðý olmamasý. - Düzensiz verilen ve/ya da pisletilmiþ yemek ve su. - Çok soðuk ya da çok sýcak ýsýya maruz býrakma. - Mahremiyetin engellenmesi. - Zorla giysilerin çýkarýlmasý. 14- Yoksunluklar: - Normal duyumsal uyaranlardan (örneðin, baþý örterek, yalýtarak, hücredeki ýþýðýn parlaklýðýyla oynayarak ses, ýþýk, zaman duyumundan) yoksun býrakma. - Fiziksel gereksinimlerden yoksun býrakma: Uyku, yemek, su, tuvalet, banyo, hareket, týbbi bakým. - Toplumsal temastan yoksun býrakma: Cezaevi içinde yalýtým, dýþ dünya ile temasýn kaybý. Maðdurlarýn birbirlerine baðlanmasýný ve karþýlýklý özdeþim kurmalarýný engellemek ve iþkenceciye travmatik baðlanmalarýný kuvvetlendirmek amacýyla yalýtma. 15- Aþaðýlamalar: Sözel taciz/hakaret, aþaðýlayýcý davranýþlarda bulunma. 16- Tehditler: Ölüm, aileye zarar, daha çok 2005 cilt 14 sayý 5 104

3 iþkence ve/ya da hapis tehditleri, yalancý infaz. 17- Maðdurun köpek, kedi, fare ve akrep gibi hayvanlar tarafýndan saldýrýya uðramasý için koþullarý hazýrlama ya da maðduru bununla tehdit etme. 18- Maðduru çözmek/direncini kýrmak için kullanýlan psikolojik teknikler: "Ýhanet"e zorlama, öðrenilmiþ çaresizlik, müphem durumlara ve/ya da çeliþkili mesajlara vb. maruz býrakma. 19- Tabularýn ihlali. 20- Davranýþsal baský: - Maðduru dinine aykýrý davranýþlara zorlama. - Baþkalarýna zarar vermeye zorlama: Örneðin baþkalarýna iþkence yapmaya ya da diðer taciz yöntemlerine zorlama. - Malý tahrip etmeye zorlama. - Zarar görme riskine atarak birine ihanet etmeye zorlama. 21- Baþkalarýna yapýlan iþkenceye ya da zulüme tanýk olmaya zorlama (2). Uygulanan yöntem ne olursa olsun. iþkencenin amaçlarý hemen her zaman aynýdýr. Ýþkencenin en az üç temel amacý vardýr; bilgi almak, kurbanýn ruhsal örgütlenmesini bozmak ve toplumda korku yaratmak. Siyasal tutuklulara uygulanan iþkencede özellikle ikinci ve üçüncü amaç öncelik taþýmaktadýr (4). Hükümetler iþkence yoluyla bütün toplumda yarattýklarý korkuyu bir yönetme aracý olarak kullanmaktadýrlar. 5- Ýþkencenin Týbbi Olarak Belgelendirilmesi Ýþkencenin belgelendirilmesi çoðu durumda çok zor, hatta bazý durumlarda olanaksýzdýr. Bu konuda týbbýn rolü çok önemlidir. Ýþkence yöntemleri yaygýn olarak fiziksel ve psikolojik olarak ikiye ayrýlýr. Ýþkencenin amaçlarý ve sonuçlarý açýsýndan ele alýndýðýnda bu ayýrým yanýltýcýdýr. Bu biçimdeki bir ayrým, fiziksel iþkenceyi ön planda tutar ve iþkencenin psikolojik boyutunun küçümsenmesine yol açabilir (4). Ýþkencenin belgelendirilmesi sürecinde ise fiziksel ve psikolojik bulgularýn ayrý ayrý ortaya çýkarýlmasý gerekir. Ýþkence olgusuyla karþýlaþan hekim ayrýntýlý öykü alma ve týbbi muayenenin yaný sýra, saptadýðý lezyonlarýn iþkence yakýnmasý ile uyumluluk derecesini de belirlemelidir. Bu amaçla genellikle aþaðýdaki tanýmlamalar kullanýlýr: - Uyumlu deðil: Lezyon, belirtilen travma sonucu oluþmuþ olamaz. - Uyumlu: Lezyon, söz konusu travma sonucu oluþmuþ olabilir. Ancak bulgu spesifik deðildir, birçok nedeni daha olabilir. - Yüksek derecede uyumlu: Lezyon bu travma sonucu oluþmuþ olabilir. Ancak birkaç muhtemel neden daha vardýr. - Tipik: Genellikle bu tip travmalarda görülür, ancak diðer nedenler de olabilir. - Taný koydurucu: Bu görünüm tanýmlanan travmadan baþka biçimde oluþamaz (2). 6- Ýþkencenin Fiziksel Kanýtlarý Ýþkence sonrasý oluþan fiziksel lezyonlar büyük çeþitlilik gösterir. Bu lezyonlarýn tanýmlanabilmesi için öncelikle iþkence yakýnmasý ayrýntýlý öyküsü alýnmalýdýr. Muayeneye ancak bu öyküden ve hastanýn bilgilendirilmiþ onamýnýn alýnmasýndan sonra baþlanmalý ve sistemik olarak yapýlmalýdýr. Elde edilen bütün bulgular, öyküyle uyumlu olsun olmasýn, düzgün bir biçimde kaydedilmelidir. 1- Cilt: Ýþkenceye baðlý sýyrýk, ezik, kesik, delici alet yaralarý, sigara ya da aletlere baðlý yanýklar, elektrik yaralanmalarý, saç kaybý ve týrnak sökülmesi gibi lezyonlar. 2- Yüz: Kýrýklar, konjunktival kanamalar, lens dislokasyonu, subhiyeloid, retrobulber, ve retinal kanamalar ile görsel alan kaybý ve göz kanamalarý, kulak zarý perforasyonlarý, iþitme kayýplarý, diþlerde kopma ve kýrýklar, diþeti kanamalarý, yumuþak doku travmalarý. 3- Göðüs ve Karýn: Kas içi, retroperitoneal ve karýn içi kanamalar, kardiyovasküler sistem ve solunum sistemi hastalýklarý. 4- Kas-Ýskelet Sistemi: Hareketle aðrý, kontraktürler, sertlik, kompartman sendromu, kýrýklar, çýkýklar, hemorajiler, kas yýrtýlmalarý. 5- Ürogenital Sistem: Hematüri, dizüri, idrar enkontinanslarý, adet periyotlarýnda düzensizlik, gebelik, düþük, vajinal kanamalar, anal aðrý, kanama ve/ya da kabýzlýk ya da enkontinans. 6- Merkez/Periferik Sinir Sistemi: Motor ve duysal nöropatiler, kranial sinir hasarlarý, hiperaljezi, parestezi, hiperestezi, pozisyon ve ýsý duyusunda, motor fonksiyonda, yürüme ve koordinasyonda deðiþimler, bulantý ve/ya da kusmalar, nistagmus (2). Genel beden muayenesi sýrasýnda yapýlmasý gereken bu iþlemlerin dýþýnda, özel iþkence yöntemlerinin ortaya çýkarýlabilmesi için daha ayrýntýlý incelemeler yapýlmalýdýr. Bu amaçla röntgen ve labarotuvar tetkikleri yararlý olabilir. Elektrik iþkencesinin belgelendirilebilmesi için, makroskopik deri 2005 cilt 14 sayý 5 105

4 deðiþimlerinin yaný sýra, alýnacak biyopsilerin mikroskopik incelenmesi bilimsel kanýt saðlayabilir. Pozitif bir gözlemin elektrik iþkencesinin varlýðýný kanýtlarken, negatif sonuçlarýn bu olasýlýðý dýþlamadýðý unutulmamalýdýr (5). 7- Ýþkencenin Psikolojik Kanýtlarý Ýþkencenin belgelendirilmesinde fiziksel kanýtlarýn ön planda tutulmasýnýn en önemli sakýncasý bu türden kanýtlarýn bulunamamasýnýn iþkencenin yokluðunu öne sürmek için bir gerekçe oluþturabilmesidir. Bu durum iþkencecileri yasalar karþýsýnda ceza almaktan kurtarmaktadýr. Oysa böyle bir tutum, fiziksel belirtiler bulunmadýðý koþullarda ruhsal bir hastalýðýn da olmadýðýný öne sürmek kadar bilim dýþýdýr (4). Bu nedenle, iþkence olgusuyla karþýlaþan hekim, psikolojik kanýtlarý ortaya çýkarma ve belgelendirmenin týbbi pratiðinin vazgeçilemez bir parçasý olduðunu aklýndan çýkarmamalýdýr. Gerek fiziksel, gerekse psikolojik iþkencenin psikolojik sonuçlarý benzerdir. Ýþkencenin özelliði, kurbanýn baþa çýkma yeteneðini ele geçirmesidir. Bir travma eðer anlamlandýrýlabilirse baþa çýkýlabilir. Ýþkence sonrasý oluþan travmalar ise, bireyin kavrayýþýnýn ötesinde bir uyaran kuþatmasýna neden olmaktadýrlar (6). Ýþkencenin yol açtýðý duygusal tepkiler çok çeþitlidir. Uyku bölünmeleri, karabasanlar, anksiyete, depresyon, hafýza kaybý, konsantrasyon eksiklikleri ve kimlik farklýlaþmalarý bu tepkilerden bazýlarýdýr. Ýþkence belirtisi olarak ortaya çýkan yaygýn tanýlar; travma sonrasý stres bozukluðu (TSSB), majör depresyon, anksiyete bozukluklarý, kýsa tepkisel psikozlar, bedensel bozukluklar, çözülme, kimyasal baðýmlýlýk ve idrak zorluklarýdýr. Bu tanýlarýn arasýnda en yaygýn olanlarý TSSB ve depresyondur. TSSB'nin DSM-IV tarafýndan tanýmlanan ana belirtileri þunlardýr: - Artan canlanma sendromu, hiperaktiflik. - Aþýrý korku tepkileri. - Konsantrasyon eksikliði. - Uykusuzluk, çabuk sinirlenme. - Travmatik olayý yeniden yaþama, sürekli travmatik olayý düþünmek. - Olay hakkýnda görülen, yinelenen geriye dönüþler, düþler. - Olaylarý anýmsatan þeylerle karþýlaþýldýðýnda yoðun acý duyma. - Travmanýn önemli bir yönünü anýmsayamama. - Travma hakkýndaki ve onu çaðrýþtýran konuþmalardan, duygulardan ve düþüncelerden kaçýnma çabasý. - Travmayý anýmsatan etkinlikler, yerler ve insanlardan kaçýnma çabasý. - Baþkalarýna yabancýlaþma ve onlardan uzak düþme duygusu. - Geleceðin giderek daha da kýsaldýðý duygusu (7) yýllarý arasýnda Türkiye Ýnsan Haklarý Vakfý'na baþvuran iþkence kurbanlarýyla ilgili bir çalýþmada, TSSB tanýsýnýn yýllar içinde giderek arttýðý gösterilmiþtir. Bu olgu TSSB'nin hekimler tarafýndan giderek daha iyi tanýndýðý biçiminde yorumlanabilir (8). 8- Týbbýn Ýþkenceye Karýþmasý Týp mesleðinin, yüksek ahlak deðerleri ve etik ilkeleri vardýr. Týp etiði saðlýk bakýmý veren insanlarýn paylaþtýðý çok eski ve üstün deðerleri somutlaþtýrýr. Öte yandan, insan haklarý kavramlarý tarihsel süreç boyunca önemli deðiþiklikler geçirmiþlerdir. Týp etiði ve insan haklarý arasýnda çok yakýn bir iliþki vardýr ve bu iliþki bir dizi uluslararasý bildirge ile birbirine baðlanmýþtýr (9). Bu etik ilkelerin en baþta geleni, kuþkusuz, yaþama karþý duyulan saygýdýr. Buna karþýn, dünyanýn kimi ülkelerinde hekimlerin iþkence uygulamalarýna deðiþik biçimlerde katýldýklarý bilinmektedir. Hekimlerin iþkenceye katýlýmý hazýrlýk, uygulama ya da iþkence sonrasý iyileþtirme aþamalarýnda gerçekleþmektedir. Doktorlar iþkence öncesinde kurbanýn iþkenceye dayanýklýlýðýný belirlemek ya da zayýf taraflarýný saptamak için görev alabilirler. Hekimler, iþkence sýrasýnda kurbanla ilgili önerilerde bulunmak ve ölümcül durumlarda kurbaný canlandýrmak için hazýr bulunabilirler ya da iþkenceden sonra týbbi bakým verebilirler. Hekimlerin iþkenceye katýlýmýnýn daha dolaylý bir yolu, canlý ya da ölü iþkence kurbanlarý hakkýnda, yanlýþ ya da bilinçli bir biçimde deðiþtirilmiþ rapor düzenlenmesiyle gerçekleþir (10). Britanya Tabipler Odasý'nca oluþturulan bir çalýþma grubunun 1992 yýlýnda yayýmladýðý raporunda, doktorun aþaðýdaki biçimlerde mahkumla iliþki kurmasý, týbbýn iþkenceye karýþmasý ya da katýlmasý olarak kabul edilmiþtir. - Ýþkenceden hemen önce, iþkence sýrasýnda ya da sonrasýnda. - Mahkumun özgür onayý olmadan. - Doktorun ya da mahkumun kimliklerini 2005 cilt 14 sayý 5 106

5 belirtme konusunda özgür olmamasý (ya da doktorun kimliðini belirtmeyi reddetmesi) durumunda. - Doktorun mahkumdan baþka kiþilerin yararýna hareket etmesi durumunda. Bunlarýn yaný sýra, bir doktorun iþkence görmüþ bir tutukluyu ya da cesedini muayenesi sýrasýnda tutuklunun yakýnmalarýný, iþkence belirtilerini ya da yara izlerini belgelememesi de iþkenceye karýþma olarak tanýmlanmýþtýr (10). Þili Tabipler Odasý tarafýndan hazýrlanan daha ayrýntýlý bir listede, hekimlerin iþkenceye karýþmasý þöyle özetlenmektedir: 1- Kurbanýn iþkenceye dayanýklýlýðýnýn deðerlendirilmesi. 2- Komplikasyon olmasý durumunda, týbbi tedavi saðlayarak iþkencenin denetlenmesi. 3- Ýþkenceciye mesleki bilgi ve beceri sunulmasý. 4- Saðlýk raporlarý ya da otopsi raporlarý düzenlerken, týbbi belgelerin deðiþtirilmesi ya da bilerek raporlara konmamasý. 5- Ýþkenceyi eleþtirmeden ya da iþten istifa etmeden iþkence sistemi içinde týbbi yardým saðlanmasý. 6- Dolaysýz katýlým yoluyla iþkence yapýlmasý. 7- Ýhlallerin olduðunu bilmeye karþýn sessiz kalýnmasý (10). Deðiþik ülkelerde iþkence ve kötü muameleye katýlma olasýlýðýnýn en yüksek olduðu hekim gruplarý, cezaevinde ya da diðer tutuklama yerlerinde çalýþanlar, polis çalýþmalarýnýn adli týpla ilgili yönüne katýlan polis doktorlarý ve tutuklu askerler ya da savaþ tutsaklarýna saðlýk hizmeti veren askeri doktorlardan oluþur. Eðitimleri ve meslek pratikleri insan yaþamýna saygý ve hastalarýn iyileþtirilmesine yönelik olan doktorlarýn, hangi etkenlerle iþkenceye katýldýklarý tam bilinmemektedir. Ýþkenceye katýlan doktorlarýn olaðan dýþý ya da ileri derecede kötü insanlar olmadýklarý bilinmektedir. Gene de bu davranýþýn nedenleriyle ilgili ipuçlarý vardýr. Bu nedenler þu biçimde sýnýflandýrýlabilir: - Kurban grubunu deðersizleþtirme, etiketleme ve bu gruba karþý ayýrýmcýlýk. - Eðitim. - Kurbaný suçlama eðiliminin varlýðý. - Ýþkencecilerin güttüðü davayla bütünleþmek. - Ýþbirliðini reddetmenin doðurabileceði sonuçlardan duyulan korku. - Týbbýn rolünün "bürokratlaþtýrýlmasý". - Týp ahlakýnýn yetersiz bir biçimde anlaþýlmasý (10). 9- Hekimler Ýçin Ýnsan Haklarý Belgeleri Hekimlerin iþkence ve diðer insan haklarý ihlallerine katýlmasý bir dizi ulusal ve uluslararasý belgeyle engellenmeye çalýþýlmýþtýr. Bu konudaki düzenlemelerin tarihi Ýkinci Dünya Savaþý sonrasýnda Nazilerin insan haklarý ihlallerine katýlan hekimlerin yargýlandýðý Nuremberg Mahkemesi'ne dayanýr. Alman hekimlerin yaklaþýk yarýsýnýn Nazi Partisi'ne üye olmasý ve 350 hekimin Nazi "týp programlarý"nda çalýþtýðýnýn bilinmesine karþýn, bu hekimlerin yalnýzca 16'sýnýn mahkum olmasý Nuremberg mahkemelerinin yetersizliði olarak kabul edilebilir. Öte yandan, mahkeme sonrasý oluþturulan Nuremberg Yasasý bu konuda atýlan önemli bir adýmdýr. Hekimlerin insan haklarý ihlallerine katýlmalarýný engellemeye yönelik giriþimlerde diðer önemli tarihsel adým, 1946'da Londra'da 32 ulusal tabip odasýnýn temsilcilerinin katýlýmýyla Dünya Tabipler Birliði'nin (DTB) kurulmasýdýr. DTB bir yandan hekimlik pratiðine iliþkin birçok týbbi metnin dünya ölçeðinde kabul edilmesini saðlamýþ, diðer yandan benzer metinlerin diðer uluslararasý kuruluþlarca benimsenmesi için çalýþmalar yürütmüþtür. Bu týbbi metinlerin içinde, hekimlerin iþkenceye katýlmasýný engellemeye yönelik olanlarýn en önemlisi kuþkusuz 1975 yýlýnda kabul edilen ve "Tokyo Bildirgesi" olarak bilinen, "Tutukluluk ve Hapis Sýrasýndaki Ýþkence ve Öteki Zalimce, Ýnsanlýk Dýþý ya da Aþaðýlayýcý Ýþlem ve Cezalara Ýliþkin Olarak Týp Doktorlarý Ýçin Kýlavuz"dur. Tokyo Bildirgesi daha sonra Birleþmiþ Milletler'de kabul edilen "Týp Etiði Ýlkeleri" için örnek olmuþtur. Dünya Psikiyatri Birliði'nin "Hawai Bildirgesi" (1977), DTB'nin "Ölüm Cezasýna Hekimlerin Katýlýmý Üzerine Kararý", DTB'nin "Silahlý Çatýþma Dönemlerine Ýliþkin Kurallarý" (1956, 1957, 1981), DTB Malta Bildirgesi bu konudaki diðer önemli týbbi belgelerdir (11). Tokyo Bildirgesi'nin birinci maddesi hekimlerin insan haklarý ihlallerine katýlmasýný kesin bir biçimde yasaklar: "Silahlý çatýþma ya da sivil kavgalar da içinde, hiçbir durumda hekim, insan haklarýna aykýrý hiçbir iþlemi onaylamayacak, hoþ 2005 cilt 14 sayý 5 107

6 görmeyecek ve bunlara katýlmayacaktýr; suçu her ne olursa olsun, bu iþlemlerle karþýlaþan maðdurun inançlarý ve güdüleri ne olursa olsun, ister kuþkulanýlan kiþi, ister sanýk, isterse suçlu olsun bu durum deðiþmez" (12). Bildirge, hekimlerin maðdura iþkence ya da zalimce, insanlýk dýþý ve aþaðýlayýcý öteki iþlemlerin uygulanmasýna yarayacak ya da bu tür iþlemlere dayanma yeteneðini azaltacak herhangi bir yer, araç, madde ya da bilgi saðlamasýný yasaklar. Hekimlerin bu türden iþlemlere göz yummamalarý nedeniyle karþýlaþacaklarý baskýlara karþý hekimleri ve ailelerini desteklemeyi DTB'nin görevleri arasýnda sayar. Bildirgede, hekimin týbbi olarak sorumlu olduðu kiþinin bakýmýyla ilgili kararlarýnda, klinik yönden tamamen baðýmsýz olmasý gerekliliði vurgulanýr. Kiþisel, toplumsal ya da politik hiçbir güdünün hekimin temel görevi olan izlediði kiþilerin sýkýntýsýný azaltma iþlevinden üstün olamayacaðýnýn altýný çizilir. DTB'nin Ekim 1990'da 42. Genel Kurulu'nda kabul edilen bir diðer kararýyla, ülkelerindeki insan haklarý ihlallerine dikkat çekmek, ulusal tabip birliklerinin temel görevleri olarak tanýmlanýr. Bu nedenle, üye tabip birliklerini insan haklarý alanýnda etik olmayan uygulamalarda bulunan hekimleri soruþturmak üzere etkin mekanizmalar geliþtirmeye çaðýrýr (12). 1997'de Hamburg'ta kabul edilen "Ýþkence ve Benzeri Ýnsafsýzca, Ýnsanlýk Dýþý ya da Onur Kýrýcý Ýþlemlerde Bulunmayý ya da Bunlara Göz Yummayý ya da Katýlmayý Reddeden Týp Doktorlarýnýn Desteklenmesi Ýçin DTB Önerisi" ayný konuda daha geniþ önlemleri öngörmektedir. DTB hekimlerin söz konusu durumlarda nasýl/hangi koþullarda korunacaðýna iliþkin açýk tanýmlamada bulunur. Bildirgenin 5. maddesinde DTB bu amaçla þu önlemleri gerekli bulmaktadýr: i. Týp doktorlarýnýn iþkence ve benzeri zalimce, insanlýk dýþý ya da onur kýrýcý iþlemlere katýlýmýný uluslararasý düzeyde protesto etmek, ii. Týbbi gizlilik de içinde olmak üzere, yüksek etik ilkeleri desteklemek hakký gözetilmek koþuluyla, kurbanlarýn tedavi ve rehabilitasyonunda çalýþan ya da bu tür insanlýk dýþý süreçlere katýlmayý reddeden hekimleri korumak ve desteklemek ve ulusal hekim birliklerini de "koruma ve desteklemeye" çaðýrmak" (12). 10- Sonuç Ýnsan haklarý ihlalleri, ortadan kaldýrýlmalarý yolunda yürütülen bütün çabalara karþýn, dünyanýn birçok ülkesinde varlýðýný sürdürmektedir. Hekimlik mesleðinin bu ihlaller karþýsýndaki iþlevi iki zýt yönde olabilmektedir. Hekimler mesleki bilgi ve becerilerini iþkence uygulayýcýlarýnýn yararýna kullanabildikleri gibi, iþkencenin belgelendirilmesinde de kilit önemde bir role sahiptirler. Hekimlik mesleðinin etik ilkeleri ve uluslararasý sözleþme ve bildirgeler, hekimlerin sahip olduklarý bilgi ve becerilerini, iþkence ya da zalimce, insanlýk dýþý ya da aþaðýlayýcý öteki iþlemlerin önlenmesi doðrultusunda kullanmalarýný zorunlu kýlmaktadýr. Buna karþýn gerek ulusal, gerekse uluslararasý düzeyde daha fazla hukuksal düzenleme ve denetim gereksinimi sürmektedir. Ýletiþim: Dr. Osman Öztürk E- posta: Kaynaklar 1- Soyer A. Hekimlik, Týbbi Etik ve Ýnsan Haklarý. Toplum ve Hekim; 1996; 11, (75-76): Ýþkence ve Diðer Zalimane, Ýnsanlýk Dýþý, Aþaðýlayýcý Muamele ya da Cezalarýn Etkili Biçimde Soruþturulmasý ve Belgelendirilmesi Ýçin El Kýlavuzu- Ýstanbul Protokolü. Türkiye Ýnsan Haklarý Vakfý; Ýstanbul: Kirschner R. H. The Role Of Forensic Scientists Ýn The Documentation Of Human Rights Abuses. Scalpel and Quill, The Bulletin Of The Pýttsburgh Instýtute Of Legal Medicine 1988; XXII, (1) Kapkýn E. Ýþkence Konusuna Yaklaþýmda Düþülen Yanlýþlar. Toplum ve Hekim; 1996; 11, (75-76): Danielsen L. Elektrik Ýþkencesinin Adli Týp Tarafýndan Anlaþýlmasý. Toplum ve Hekim 1996; 11, (75-76): Þahin D. Ýnsan Haklarý ve Özgürlük Sorununun Psikolojik Boyutlarý. Toplum ve Hekim; 1997; 12, (78): Williams M. Ýþkence ve Ruh Saðlýðý. Toplum ve Hekim 1996, (11), (75-76): Kaya B. Türkiye'de Ýþkence ve Travma Sonrasý Stres Bozukluðu. Toplum ve Hekim 2001;16, (2): Sommerville A. Ýngiliz Tabipler birliði (BMA) Perspektifinde Ýnsan Haklarý ve Týp Etiði. Toplum ve Hekim 1996; 11, (75-76): Ýhanete Uðrayan Týp- Doktorlarýn Ýnsan Haklarý Ýhlallerine Karýþmasý. Britanya Tabipler Odasý. Ýstanbul, Cep Kitaplarý; Soyer A. Týp ve Ýnsan Haklarý Ýhlallerinin Dinamikleri. Toplum ve Hekim; 1996; 11, (75-76): Saðlýkla Ýlgili Uluslararasý Belgeler. Ankara: Türk Tabipleri Birliði; cilt 14 sayý 5 108

Adli Týp ve Ýnsan Haklarý

Adli Týp ve Ýnsan Haklarý Adli Týp ve Ýnsan Haklarý Dr. Gürol Cantürk* Özet Adli týp, týp ve hukukun iþbirliðiyle yürütülen bir bilim dalý olup, týp ve hukukun ortak çalýþma alanýdýr. Adli týp, insan haklarý ihlalleriyle savaþýmýn

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 2009-10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 1. Genel Açýklamalar: 88/12944 sayýlý Kararnameye iliþkin olarak

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler?

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler? 28 Þubat Bildirisi MGK'nun 28 Þubat 1997 TARÝHLÝ BÝLDÝRÝSÝ Aþaðýdaki bildiri, o günlerdeki bir çok tehdidin yolunu kapatmýþtý. Ne yazýk ki, þimdiki Akepe'nin de yolunu açmýþtýr. Hiç bir müdahale, darbe

Detaylı

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri

Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri il merkezinde çalýþan hekimlerin hasta haklarý konusundaki bilgi düzeyleri Knowledge levels of physicians working in Kayseri on patient rights Ali Özer, Dr., MD.

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler

ünite1 Sosyal Bilgiler ünite1 Sosyal Bilgiler Ýletiþim ve Ýnsan Ýliþkileri TEST 1 3. Ünlü bir sanatçýnýn gazetede yayýnlanan fotoðrafýnda evinin içi görüntülenmiþ haberi olmadan eþinin ve çocuklarýnýn resimleri çekilmiþtir.

Detaylı

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Ýstanbul Tabip Odasý Pratisyen Hekim Komisyonu Atölye Çalýþmasý Raporu* Ýstanbul Tabip Odasý nda yapýlan toplantýda Pratisyen Hekim Komisyonu üyeleri, birinci

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

Gelir Vergisi Kesintisi

Gelir Vergisi Kesintisi 2009-16 Gelir Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/16 Gelir Vergisi Kesintisi 1. Gelir Vergisi Kanunu Uyarýnca Kesinti Yapmak Zorunda Olanlar: Gelir Vergisi

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora 2009-40 Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora Ýstanbul, 25 Aðustos 2009 Sirküler Numarasý : Elit - 2009/40 Sirküler Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler

Detaylı

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN Kanun Numarasý : 3620 Kabul Tarihi : 28/3/1990 Resmi Gazete : Tarih: 6/4/1990 Sayý: 20484 Dýþ Ýliþkiler MADDE 1- Türkiye Büyük

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi 2009-11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

YAÞAM BOYU EÐÝTÝM DERNEÐÝ Engelsiz ve Mutlu Yaþam Derneði Uluslararasý Engelliler Eðitim ve Kültür Derneði Hasanoðlan Atatürk Anadolu Öðretmen Lisesi

YAÞAM BOYU EÐÝTÝM DERNEÐÝ Engelsiz ve Mutlu Yaþam Derneði Uluslararasý Engelliler Eðitim ve Kültür Derneði Hasanoðlan Atatürk Anadolu Öðretmen Lisesi YAÞAM BOYU EÐÝTÝM DERNEÐÝ Engelsiz ve Mutlu Yaþam Derneði Uluslararasý Engelliler Eðitim ve Kültür Derneði Hasanoðlan Atatürk Anadolu Öðretmen Lisesi Sayfa 1 Avrupa Birliði Avrupa Birliði genel olarak

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ

ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ 1. Denetimin tanýmý... 15 2. Denetimin türleri... 17 2.1.Denetimin Amacý Yönünden Denetim Türleri... 17 2.1.1. Finansal Tablo Denetimi... 18 2.1.2. Uygunluk

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere)

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere) Genel Özellikler Hava perdeleri yüksek debili ve ince formlu hava akýmý saðlamak amacýyla üretilmiþlerdir. Kullanýlýþ amacý birbirinden farklý sýcaklýk deðerlerine sahip iki ortamý hareket serbestisi saðlayacak

Detaylı

Barodan Haberler. Edinilmiþ Mallara Katýlma Semineri (Akþehir) Anayasa Mahkemesine Bireysel Baþvuru Semineri. Türk Borçlar Kanunu Semineri

Barodan Haberler. Edinilmiþ Mallara Katýlma Semineri (Akþehir) Anayasa Mahkemesine Bireysel Baþvuru Semineri. Türk Borçlar Kanunu Semineri Barodan Haberler Edinilmiþ Mallara Katýlma Semineri (Akþehir) Baromuzca Akþehir Ýlçesinde Türk Medeni Kanunu'nda Edinilmiþ Mallar ve Tasfiyesi ile Aile Konutu konulu konferans gerçekleþtirildi. Meslektaþlarýmýzýn

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk Hizmetleri 1. Basamak Saðlýk Kuruluþlarý ve Hastane Acil Servislerinde Çalýþan Saðlýk Personeli Ýçin Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

Bölüm 12. Oda Görüþleri

Bölüm 12. Oda Görüþleri Bölüm 12 Oda Görüþleri 236 39. Dönem Oda Yönetim Kurulu ülke genelinde meslek alanlarýna iliþkin gerçekleþtirdiði ve Oda görüþlerini kamuoyuyla paylaþtýðý kongre, kurultay ve sempozyumlarýn yanýsýra oluþturduðu

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Kullanım kılavuzunuz ZANUSSI ZKF661LX

Kullanım kılavuzunuz ZANUSSI ZKF661LX Bu kullanım kılavuzunda önerileri okuyabilir, teknik kılavuz veya ZANUSSI ZKF661LX için kurulum kılavuzu. Bu kılavuzdaki ZANUSSI ZKF661LX tüm sorularınızı (bilgi, özellikler, güvenlik danışma, boyut, aksesuarlar,

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr?

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? REC Hakkýnda ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 21 Araç 1: Kaynaþma Tanýþma Etkinliði 23 Araç 2: Uzun Sözcükler 25 Araç

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 TÜRKÇE Bu kabloyla, uyumlu bilgisayarýnýzla Nokia cihazý arasýnda verileri aktarabilir ve senkronize edebilirsiniz. Ayrýca, bilgisayardan ayný anda uyumlu Nokia cihazýnýzdaki

Detaylı

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 2008-96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir Ýstanbul, 19 Kasým 2008 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2008/96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 4857 sayýlý

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

HASAR ANINDA YAPILMASI GEREKENLER

HASAR ANINDA YAPILMASI GEREKENLER HASAR ANINDA YAPILMASI GEREKENLER Kasko Branþý - Ekspertiz yapýlacak tamirhane adresi ve telefonu - Trafik kazasý bilirkiþi tutanaðý, aslý veya sureti - Alkol raporu, aslý veya sureti - Kaza zabtýnýn tutturulmadýðý

Detaylı

DESTEK HÝZMETLERÝ DAÝRE BAÞKANLIÐI

DESTEK HÝZMETLERÝ DAÝRE BAÞKANLIÐI DESTEK HÝZMETLERÝ DAÝRE BAÞKANLIÐI HÝZMET ALIMLARI ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Büyükþehir Belediyesi'ne baðlý birimlerin ihtiyacý olan hizmetin satýn alýnmasý iþlemlerini, Baþkanlýk Makamýný'nýn OLUR'u

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Alcatel OmniPCX Office

Alcatel OmniPCX Office Analog terminal Alcatel OmniPCX Office ARCHITECTS OF AN INTERNET WORLD Bu kýlavuzu nasýl kullanmalý? How Tuþ takýmý Sayýsal tuþ takýmý. Sayýsal tuþ takýmýnýn özel tuþu. Kullanýlan diðer semboller þlem

Detaylı

Kilikya Felsefe Dergisi Cilicia Journal of Philosophy 2014 / 1. Felsefe ve Hemþirelik Etiði

Kilikya Felsefe Dergisi Cilicia Journal of Philosophy 2014 / 1. Felsefe ve Hemþirelik Etiði Felsefe ve Hemþirelik Etiði Gülten KARAHAN OKUROÐLU, Nefise BAHÇECÝK, Þule ECEVÝT ALPAR 1 Özet Felsefe, gerçekliðin doðasýný sistematik düþünme yolu ile anlamak isteyen insanýn bir etkinliði olarak tanýmlanabilir.

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 tarihinde Türk Tabipleri Birliði GMK Bulvarý Þehit Daniþ Tunalýgil sok. No: 2 / 17-23 Maltepe-Ankara adresinde Kol Toplantýmýzý gerçekleþtiriyoruz. Türkiye saðlýk

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet Alkol Kullaným Bozukluklarý Uz. Dr. Ayhan KALYONCU*, Uz. Dr. Hasan MIRSAL* Özet Alkol kullaným bozukluklarý hem yetiþkinleri hem de gençleri etkileyen oldukça ciddi ve önemli bir saðlýk sorunudur. Alkolle

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 Kanguru Matematik Türkiye 07 4 puanlýk sorular. Bir dörtgenin köþegenleri, dörtgeni dört üçgene ayýrmaktadýr. Her üçgenin alaný bir asal sayý ile gösterildiðine göre, aþaðýdaki sayýlardan hangisi bu dörtgenin

Detaylı

Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi

Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi 11. Protokol ile deðiþtirilen metin Avrupa Antlaþmalarý Serisi, No. 5 Bu metinler, Avrupa Komisyonu/Avrupa Konseyi nin Türkiye ile Ortak

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007

Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007 Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007 Taþpýnar Muhasebe Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi

Detaylı

Acil Servislerde Hekimin Adli Sorumluluðu

Acil Servislerde Hekimin Adli Sorumluluðu Acil Servislerde Hekimin Adli Sorumluluðu Dr. M. Süalp Bengidal*, Dr. Bekir Keskinkýlýç**, Dr. Lokman Kuvan**, Dr. Orhan Odabaþý**, Av. Sevtap Bengidal**** Hayati tehlike olasý bir tehlikeye iþaret etmez.

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3 ünite1 Sosyal Bilgiler Sosyal Bilgiler Öðreniyorum TEST 1 3. coðrafya tarih biyoloji fizik arkeoloji filoloji 1. Ali Bey yaþadýðý yerin sosyal yetersizlikleri nedeniyle, geliþmiþ bir kent olan Ýzmir e

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu 9232493 1. Baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere PD-2 ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin (Council Directive:1999/5/EC)

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir den fazla patojen bulaþabilir.

Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir den fazla patojen bulaþabilir. Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir. 7 20 den fazla patojen bulaþabilir. 8 En büyük tehlike Hepatit B, Hepatit C ve HIV dir. Yaralananlarýn %40 ý

Detaylı

ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU*

ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU* TÜHÝS Ýþ Hukuku ve Ýktisat Dergisi Cilt: 21 Sayý: 2-3 ASIL ÝÞVEREN - ALT ÝÞVEREN ÝLÝÞKÝSÝ TANIM VE KAVRAMLAR Erdoðan ÇUBUKÇU* GÝRÝÞ 4857 sayýlý Ýþ Kanunu ile deðiþtirilen bir önceki 1475 sayýlý Ýþ Kanunu'nun

Detaylı

Biber Gazýnýn Birey ve Toplum Ruh Saðlýðýna Etkileri: Gezi Olaylarý Örneði

Biber Gazýnýn Birey ve Toplum Ruh Saðlýðýna Etkileri: Gezi Olaylarý Örneði DERLEME Biber Gazýnýn Birey ve Toplum Ruh Saðlýðýna Etkileri: Gezi Olaylarý Örneði Psychological Effects of Exposure to Pepper Gas on Individual and Community Mental Health: The Example of Gezi Protests

Detaylı

SSK Affý. Ýstanbul, 21 Temmuz 2008 Sirküler Numarasý : Elit /75. Sirküler

SSK Affý. Ýstanbul, 21 Temmuz 2008 Sirküler Numarasý : Elit /75. Sirküler 2008-75 SSK Affý Ýstanbul, 21 Temmuz 2008 Sirküler Numarasý : Elit - 2008/75 Sirküler Sosyal Güvenlik Kurumu'na Olan Prim Borçlarýnýn Ödeme Kolaylýðýndan Yararlanmamýþ Olanlara, Tekrar Baþvuru Ýmkâný Ge

Detaylı

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER

7. SINIF SOSYAL BiLGiLER 7. SINIF SOSYAL BiLGiLER KAZANIM ODAKLI SORU BANKASI Tudem Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş 1476/1 Sokak No: 10/51 Alsancak/Konak/ÝZMÝR Yazarlar: Tudem Yazý Kurulu Dizgi ve Grafik: Tudem Grafik Ekibi Baský

Detaylı

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 GENELGE 2007/ 82 2007/46 sayýlý Fatura Bedellerinin Ödenmesi konulu Genelge gereði Kurum web sayfasýnda

Detaylı

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 6 Eylül 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 26989 YÖNETMELÝK Millî Eðitim Bakanlýðýndan: OKUL ÖNCESÝ

Detaylı

Kullaným kýlavuzu. Oda kumandasý RC. Genel. Oda sýcaklýðýnýn (manuel olarak) ayarlanmasý. Otomatik düþük gece ayarýnýn baþlatýlmasý

Kullaným kýlavuzu. Oda kumandasý RC. Genel. Oda sýcaklýðýnýn (manuel olarak) ayarlanmasý. Otomatik düþük gece ayarýnýn baþlatýlmasý 7206 2000 07/00 Özenle saklayýn! Kullaným kýlavuzu Oda kumandasý RC Genel RC, bir sýcaklýk kontrol ve kumanda paneli olup, gösterge ve kontrol donanýmý aþaðýda verildiði gibidir. Sýcaklýk ayar düðmesi,

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

Bu Sayýda Cilt 16 Sayý 6 Haziran 2007

Bu Sayýda Cilt 16 Sayý 6 Haziran 2007 Sürekli Týp Eðitimi Dergisi Yayýn Yönetmenleri Dr. Orhan Odabaþý Yayýn Kurulu Doç. Dr. Özen Aþut Dr. Aysun Balseven Odabaþý Dr. Zeren Barýþ Dr. Þamih Demli Dr. Betigül Güliter Dr. R. Ekrem Kutbay Dr. Banu

Detaylı

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu 9355495 2. baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere, HS-2R ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin ilgili

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

Alcatel Easy Reflexes. Alcatel. OmniPCX Office ARCHITECTS OF AN INTERNET WORLD

Alcatel Easy Reflexes. Alcatel. OmniPCX Office ARCHITECTS OF AN INTERNET WORLD Alcatel Easy Reflexes Alcatel OmniPCX Office ARCHITECTS OF AN INTERNET WORLD Bu kýlavuzu nasýl kullanmalý? How Alcatel Easy Reflexes telefon almýþ bulunuyorsunuz. Ekraný, iþlevleri, ve hoparlörü sizi büyük

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Brain Q RSC/2 Termostat

Brain Q RSC/2 Termostat Brain Q RSC/2 Termostat Kullaným Kýlavuzu . Kod No: A.2.3.15 Kitap Baský Tarihi: 071206 Revizyon No: 071206 Brain Q RSC/2 Termostat 06 Kullaným Kýlavuzu . Ýçindekiler Kontrol Seviyesi Gösterge ve Çalýþtýrma

Detaylı

ÇALIùMA HAYATINA øløùkøn ANAYASA DEöøùøKLøKLERø "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn Bazý Maddelerinin Deðiþtirilmesi Hakkýnda Kanun" Av.

ÇALIùMA HAYATINA øløùkøn ANAYASA DEöøùøKLøKLERø Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn Bazý Maddelerinin Deðiþtirilmesi Hakkýnda Kanun Av. ÇALI MA HAYATINA L K N ANAYASA DE KL KLER I. Avrupa Birliði sürecinde demokrasi ve insan haklarý açýsýndan önemli bir dönüm noktasý olarak kabul edilen Anayasa deðiþiklikleri, 17 Ekim 2001 tarih ve 24556

Detaylı