Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri"

Transkript

1 BÖLÜM 2 Diyabeti S flad r lmas ve Ta Kriterleri Zehra DURNA Diabetes Mellitus (Diyabet) isüli eksikliği veya etkisizliği soucu gelişe, akut ve kroik komplikasyoları eşlik etmesiyle yaşam boyu süre bir hastalıktır. Diyabet kliik olarak polidipsi (çok su içme), poliüri (çok idrar yapma), polifaji (fazla yeme), pruritis (kaşıtı), kilo kaybı gibi belirtiler ve hastalığa özgü retiopati, öropati ve efropati gibi komplikasyolarla taıabilir. Sürdürüle çalışmaları hedefi diyabeti ölemek, erke taılamak ve komplikasyolarıı ölemek ya da geciktirmektir. Bu hedefler doğrultusuda, diyabet ekibii temel üyesi olarak çalışa hemşireleri diyabeti kliik özellikleri ve taı kriterleri kousuda yeterli bilgiye sahip olmaları gerekmektedir. Amaç Hemşireleri; Tip 1 ve Tip 2 diyabeti kliik sııflaması, erke taı, taı testleri ve uygulaması koularıda bilgiledirmek; taı koa hastalar içi diyabet tiplerii farklı özellikleri ve izlem kriterleri doğrultusuda bakım pla oluşturmalarıı sağlamaktır. Hedefler Öemli Noktalar A. Diabetes Mellitus akut ve kroik komplikasyolar efllik etti i, yaflam boyu süre, yaflam flekli de iflikliklerie ede ola öemli bir hastal kt r. B. Hemflire, diyabeti ta m, ta testlerii öemii, kliik s flama özelliklerii bilmelidir. Diyabetli bireylerle çalışa hemşireler; A. Diyabeti taımıı, hastalığı öemii epidemiyolojik özelliklerii bilmeli, B. Tip 1 ve Tip 2 diyabeti özelliklerii taı testlerii ve taı kriterlerii bilmeli, C. Diyabeti kliik sııflama esaslarıı bilmeli, D. Hastalığı kliik özellikleri ve taıyı belirleyici kriterleri doğrultusuda hemşirelik taısı koyabilmeli, bireysel izlem plaı oluşturabilmeli, sürekli bakım gereksiimlerii plalayabilmelidir.

2 Diyabeti Ta m Diabetes Mellitus isüli hormo sekresyouu ve/veya isüli etkisii mutlak veya göreceli azlığı soucu karbohidrat, protei ve yağ metabolizmasıda bozukluklara yol aça, kroik hiperglisemik, bir grup metabolizma hastalığıdır. Diyabet hem diyabetik ketoasidoz, oketotik hiperozmalar koma gibi akut komplikasyolar hem de kroik makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyolar edeiyle sakatlık ve ölümlere yol açabilir. Diyabet gelişmekte ola ülkelerde yaklaşık olarak %5, gelişmiş ülkelerde ise %10 oraıda görülmektedir. Sıklığı yaşla birlikte artar. Ayrıca her geçe gü diyabete bağlı hastalık ve ölüm oraı da artmaktadır. ABD de ölüm edeleri arasıda üçücü sıradadır. Yaşam süresi, yaşları arasıda diyabet ortaya çıkalarda 7-10 yıl, yaşları arasıda ortaya çıkalarda ise 3-5 yıl kısalmaktadır. Ülkemizdeki oralar da diğer bölgelerdekilere bezer şekilde artmaktadır. Türkiye Diyabet Epidemiyolojisi (TÜDEP) çalışmasıda diyabet sıklığı yaş grubuda %7.2 olarak belirlemiştir. Bozulmuş glikoz tolerası (IGT) oraı ise %6.7 dir. Diyabet, çok sayıda ve seçilmiş bazı merkezlerde yapıla DİABCOST çalışması souçlarıa göre toplumsal tedavi, taı ve hizmet giderleride oluşa doğruda maliyet etkisi yaıda çok sayıda dolaylı maliyet getire bir hastalıktır. Kliik S flama S flama İdeal diyabet sııflamasıı hem kliik taımlayıcı kriterlere dayaa diyabet evrelerii hem de etyolojik gruplamayı içermesi öerilmektedir. Bu doğrultuda America Diabetes Associatio (ADA) Eksperler Grubu tarafıda öe sürüle değişiklikler Düya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafıda gözde geçirilmiştir. DSÖ ü 1998 de taımladığı yei diyabet sııflamasıa göre; Diyabet her yafl grubuda görülebile, maliyete do ruda ve dolayl etkisi ola bir hastal kt r DSÖ Kliik S flama esaslar a göre ideal s flama; diyabet evrelemesi ve etyolojik gruplamas içermelidir. İsülie bağımlı diyabet ve isülie bağımlı olmaya diyabet taımlaması tedaviye dayalı bir sııflamayı yasıttığı ve karışıklığa yol açtığı içi kullaılmamaktadır. Yerie Tip 1 ve Tip 2 diyabet taımları kullaılmaktadır. Tip 1 ketoasidoza eğilimli, idiyopatik ya da otoimmu kayaklı betahücre hasarı soucu gelişe diyabet vakalarıı kapsar. Tip 2 daha yaygı ola, isüli sekresyo defekti ile isüli rezistasıı birarada etkili olduğu diyabet formlarıı dahil olduğu diyabet grubudur. 12 ZEHRA DURNA

3 Açlık ka glikoz düzeyi ormali üzeride, acak diyabet taı sıırıı altıda bulua olgular içi Bozulmuş Açlık Glikozu taımıı kullaılması öerilmiştir yılıda DSÖ tarafıda glisemi bozukluklarıı etyolojik ve kliik açıda sııflaması Tablo 2.1 de yer almaktadır. Tablo 2.1: Glisemi Bozukluklarıı Sııflaması 1. Tip 1 Diyabet İmmü edeli Nedei bilimeye 2. Tip 2 Diyabet Periferik isüli direci ö plada İsüli sekresyo yetmezliği ö plada 3. Diğer tipler Beta hücre foksiyouda geetik bozukluklar İsüli foksiyouda geetik bozukluklar Pakreas hastalıkları Edokri hastalıkları İlaç ve kimyasal maddeler İfeksiyolar 4. Gebelik Diyabeti Tip 1 Diyabet Tip 2 diyabet geellikle 40 yafl da sora ortaya ç ka ve e s k görüle (% 90) diyabet türüdur. Pakreasta ilerleye beta-hücre yıkımıa yol aça bir dizi olay soucu isülie bağımlı diyabeti ortaya çıktığı diyabet tipidir. Geellikle otoimmu kayaklı olarak gelişe hastalığı, çoğulukla çocukluk çağı ve geç erişki yaşlarda ortaya çıktığı bilimektedir. Tip 1 diyabet sürecii otoatikor ölçümü ile metabolik aormallikler heüz başlamada erke döemde ortaya çıkarmak mümküdür. Tüm düyada her yıl 50,000 yei tip 1 diyabet taısı koulduğu belirtilmekle birlikte epidemiyolojik araştırma verilerii düya üfusuu acak %5 ie ait olduğu belirtilmektedir. Tip 1 diyabetliler tüm diyabetlileri yaklaşık %5-10 uu oluşturmaktadır. Geellikle 30 yaşıda öce başlar. Polidipsi, poliüri, kilo kaybı gibi diyabet belirtileri şiddetlidir. Ketoasidoz koması, hipoglisemi gibi akut komplikasyoları çok yaşadığı diyabet tipidir. Hastalığı ortaya çıkışıı hızladıra faktörler olarak bazı virüs Tip 1 diyabeti dört kliik evresi vard r: 1. Prekliik evre (beta-hücre immuitesi evresi) 2. Kliik bafllag ç evresi 3. Remisyo evresi 4. Komplikasyolu diyabet evresi efeksiyoları (kabakulak, kojeital rubella gibi), besleme özellikleri (bebekleri iek sütü ile besleme), toksiler ve streste bahsedilmektedir. DİYABETİN SINIFLANDIRILMASI VE TANI KRİTERLERİ 13

4 Tip 2 Diyabet Düyada e sık rastlaa diyabet tipidir. Tüm diyabetlileri yaklaşık %90 ı Tip 2 diyabetlidir. Diyabet epidemiyolojisi çalışmaları tip 2 diyabeti çocukluk döemi de dahil olmak üzere her yaş grubuda arta sıklığıı göstermektedir. Tip 2 diyabet geellikle 40 yaşıda sora ortaya çıka, yaş arttıkça görülme sıklığı arta, diyabet belirtilerii hafif olduğu, baze de hiç olmadığı, kroik komplikasyoları sık görüldüğü diyabet tipidir. Tip 2 diyabet obezite, dokularda isülii kullaılamaması (isüli direci) ve isüli sekresyo bozukluğu ile karakterizedir. Doymuş yağda zegi besleme, hareketsiz yaşam ve obezite tip 2 diyabet sıklığı ile yakı ilişkisi ola faktörlerdir. Diyabette Ta Kriterleri Diyabet taısı, klasik semptomlar ve komplikasyolar var ise kolaylıkla koabilir. Buula birlikte erke taı ve bazı laboratuar yötemlerii doğru şekilde kullaılması, souçları taı kriterlerie uygu olarak değerledirilmesi öemlidir da Amerika Ulusal Veri Grubu (NDDG), 1985 yılıda Düya Sağlık Örgütü (DSÖ), 1998 yılıda Amerika Diyabet Birliği (ADA) ve Avrupa Diyabet Politikası Belirleme Grubu (EDPG) tarafıda taı göstergeleri gözde geçirilerek yei kurallar geliştirmiştir. Diyabet ta kriterleri 1998 y l da yeide düzelemifltir. Semptomlar + Rastgele plazma glikozu 200mg/dl Diyabete özgü semptomları (poliüri, polidipsi ve açıklaamaya kilo kaybı v.b) varlığıa ek olarak güü herhagi bir zamaıda ölçüle plazma glikoz değerii 200mg/dl (11,1 mmol/l) olması, Semptomlar + Açlık plazma glikozu 126 mg/dl Açlık plazma glikoz değerii 126mg/dl (7.0 mmol/l) veya daha yüksek olması (Açlık: e az 8 saat hiç kalori alımamış olması demektir. Açlık plazma glikozuu 126 mg/dl veya daha fazla olması diyabeti kesi olmaya taısıdır. Kesi taı diğer göstergelerle doğrulamalıdır.) Oral Glikoz Toleras Testi (OGTT) 2.saat değeri 200mg/dl 75 gr glikoz ile yapıla OGTT sırasıda 2.saat glikoz değerii 200 mg/dl (11.1 mmol/l) olması koşulları aramaktadır. Taı sırasıda bazı özelliklere dikkat edilmelidir: Hiperglisemii ve metabolik degesizliği belirgi olmadığı durumlarda testler tekrar edilmelidir. Üçücü kriter ola OGTT i ruti olarak uygulaması tavsiye edilmemektedir. Açlık plazma glikozu <110 mg/dl ise Normal, mg/dl arasıda ise Bozulmuş Açlık Glikozu (IFG=Impaıred fastig glucose) olarak taımlaır. IFG belirlediğide kesi taı içi OGTT yapılması gerekir. 14 ZEHRA DURNA

5 OGTT sırasıda 2.saat plazma glikozu <140mg/dl ise ormal, mg/dl ise Bozulmuş Glikoz Tolerası olarak yorumlaır. Diyabet Ta Testleri Ka Glikoz Ölçümü Erişkilerde taı içi kol veide alıacak veöz ka öreğide ölçüm yapılması öerile yoldur. Ka alıırke turikeyi uzu süre kolda tutmak aşırı veöz staza sebep olur. İşlem sırasıda buda kaçımak gereklidir. Ka glikoz ölçümü kapiller kada da yapılabilir. Laboratuarlarda kullaıla otomatik aaliz cihazları plazma ve serum ile çalışmakta bu edele de ka glikozu geelde yaygı olarak plazma ve serumda ölçülmektedir. Plazma ve serumdaki ka glikozu tam ka glikoz değeride yaklaşık olarak %5 kadar daha fazladır. Tam kada ölçüle glikoz değeri 1.15 ile çarpılırsa plazmadaki değeri bulmak mümküdür. Glikoz ölçülecek plazma veya serum öreğii beklemesi sırasıda glikoz eritrositler tarafıda glikolize edilir ve gerçekte olduğuda daha düşük değerlerle karşılaşılır. Bu edele alıa örekler uzu süre bekletilmemeli ve laboratuara ulaştırıcaya kadar seri ortamda (mümküse buzdolabıı rafıda veya kapağıda) tutulmalıdır. Açl k Ka Glikozu Ka glikozu testi içi ka öre i al rke afl r veöz staz oluflturmamaya dikkat edilmelidir. Normalde, açlık ka glikoz değeri mg/dl dir. Açlık ka glikoz değeri plazmada (veöz veya kapiller) 126 mg/dl veya daha yüksek ise güveilir olarak diyabet taısı koabilir. Eğer kapiller veya veöz tam ka kullaılıyorsa bu değer 110mg/dl olarak değerledirilir. Kesi taı koymak içi açlık ka glikoz değeri e az iki kez, farklı zamalarda ölçülmelidir. Tokluk Ka Glikozu Yemek yedikte 2 saat soraki plazma glikoz kosatrasyouu 200mg/dl de fazla olması diyabeti varlığıı gösterir. Tokluk (postpradiyal) ka glikoz değerleri taı koymak içi kullaıldığıda 3 gü boyuca kısıtlamamış, e az 150gr/gü karbohidrat içere diyet alımakta ike yapılmalı ve değerledirilmelidir. Fakat taı içi açlık ka glikozu ölçümü tercih edilir. Kesi ta koymak içi açl k ka glikoz de eri farkl zamalarda e az iki kez ölçülmelidir. DİYABETİN SINIFLANDIRILMASI VE TANI KRİTERLERİ 15

6 drarda Glikoz Ölçümü Diyabet taısıda e sık kullaıla test idrarda glikoz ölçümüdür. Duyarlılığı ve özgüllüğü düşük olmasıa karşı uygulama kolaylığı açısıda ilk tercih edile testlerde biridir. Normalde 24 saatlik idrarda glikoz 40-70mg dır. Bu değerleri aşması patolojik sıırlar içie girer. İdrarda glikoz, geellikle, redüksiyo (idirgeme) veya ezimatik yötemler kullaılarak saptaır. Glikoz oksidaz yötemi ile (Testape, Cliistik, Diastik, Chemstrip UG gibi) çalışa stripler idrar glikoz tayii içi daha özgüldür. Bu stripleri salisilatlar, askorbik asit, levodopa, pheazopridi HCL ile yalış pozitiflikler verdiği belirtilse de duyarlılığı, % 0.1 düzeylerideki düşük glikoz yoğuluğuu bile saptayabilecek kadar hassastır. Oral Glikoz Toleras Testi (OGTT) OGTT diyabeti taısı içi kullaıla e duyarlı testtir. Souçları güveilir olması içi test öceside öerile hazırlığı yapılmış olması gerekir. OGTT testide öce hastaı tokluk ka glikozuda olduğu gibi e az üç gü karbohidrat kısıtlaması olmaksızı beslemesi (e az 150gr/gü) gerekmektedir. Test 8 saat açlıkta sora uygulaır. Açlık ka şekeri ölçümüde sora 300 ml.su içide eritilmiş 75 gr. Glikoz 3-5 dakikada içirilir. Taı içi glikoz alımıda 2 saat sora ölçüle ka şekeri soucuu değerledirilmesi öerilir. Souç 200 mg/dl ise diyabet taısı kesileşir. Uygulamas kolay oldu u içi diyabet ta s s ras da s kl kla idrarda glikoz tayii testi yap l r. Acak tek bafl a ta sal de eri yoktur Açl k plazma glikoz de erleri e az iki kez 126 mg/dl i üzeride ise diyabeti ta s içi OGTT gerekmez. OGTT sırasıda bir çok faktör glikoz tolerasıa etki ederek hiperglisemik bir eğrii ortaya çıkmasıa yol açabilir. Test sırasıda kahve, sigara içilmesie izi verilmemeli ve glikoz tolerasıı bozabilecek ilaçlar Tablo 2.2: OGTT Souçlarıı Yorumu Diabetes Mellitus Plazma (mg/dl) Tam Ka (mg/dl) Veöz Kapiller Veöz Kapiller Açlık Diyabet > > Bozulmuş Açlık Glikozu > > OGTT 2. Saat Diyabet Bozulmuş Glikoz Tolerası Kayak: Uluslararası Diyabet Federasyou, Avrupa Diyabet Strateji Belirleme Grubu: Tip 2 Diabetes Mellitus Masa Üstü Rehberi, Gri Tasarım, İstabul, 1999.s.6 16 ZEHRA DURNA

7 (oral hipoglisemikler, dilati, betablokerler, thiazid grubu diüretikler, ikotiik asit türevleri) kullaılıyorsa e az bir hafta öce kesilmiş olmalıdır. OGTT efeksiyo, akut ağır stresler, travma, büyük cerrahi girişimler, akut kardiyovasküler veya serebrovasküler olaylar sırasıda yapılmaz. OGTT taı kriterlerii bireyi akut ve kroik hastalıklar sırasıdaki durumua göre değil sağlıklı bireylere göre saptamış olduğu uutulmamalıdır. Açlık plazma glikoz değerleri e az iki kez 126 mg/dl i üzeride ise diyabeti taısı içi OGTT gerekmez. Oral Glikoz Toleras Testi i Yap ld Durumlar Taramalar sırasıda açlık ka glikozuu mg/dl arasıda buluması Gestasyoel diyabet taısı koymak Şişmalığa eşlik ede diyabet veya glikoz toleras bozukluğuu gösterilmesi. Özellikle Tip 2 diyabet aile öyküsü ola ve zayıflamak üzere başvura hastalarda karbohidrat metabolizması bozukluğu veya diyabeti ortaya çıkarılması zayıflama kousudaki kararlılığı arttıracaktır. Otozomal domiat geçişli bir diyabet şekli ola MODY tip (geçlerde görüle Tip 2 diyabet) diyabetli aileleri bireyleri. Geç yaşta açıklaamaya öropati, retiopati, ateroskleroz, koroer damar hastalığı veya periferik damar hastalığı olalar. Travma, cerrahi girişim, miyokard ifarktüsü gibi stresli durumlarda hiperglisemi veya glikozüri saptaa kişilerde akut durum geçtikte sora glikoz metabolizmasıı değerledirmek içi. HbA1c de eri %6,5 de erii üstüe ç kt zama makrovasküler, %7,5 de erii üzerie ç kt zama da mikrovasküler komplikasyolar bafllad kabul edilir. Glikozillemifl Hemoglobi, Fruktozami Eğer plazma glikozu kroik olarak yüksekse, glikozilasyo derecesi (hemoglobie bağladığıda HbA, plazma proteilerie bağlı olduğuda fruktozami değerleri) glikoz düzeyi hakkıda bir fikir verebilir. Belirli aralıklarla glisemi ve glikozüriyi araştırmak HbA, (glikozillemiş hemoglobi) ve özellikle HbA1c ya da Fruktozami düzeylerii araştırmak hastaı diyabetik olup olmadığı kousuda ipuçları verir. Fakat taısal değeri yoktur. HbA1c ölçümü ile diyabet taısı koymak içi çeşitli çalışmalar yapılmışsa da güümüzdeki bilgiler taı testi olarak kullaılamayacağıı göstermektedir. Bu test geriye döük glikoz kotrolüü izlemede değerlidir. (Bkz.Bölüm 5,7,14) Normalde total hemoglobii sadece %4-6 sıda HbA1c oluşur. HbA1c değeri %6,5 değerii üstüe çıktığı zama makrovasküler, %7,5 değerii üzerie çıktığı zama da mikrovasküler komplikasyoları başladığı kabul edilmektedir. (Bkz.Bölüm 13) HbA1c döüşümlü bir değerdir ve eritrosit yıkılıcaya kadar (yaklaşık 3 ay) yüksek kalır. Oysa glikozu plazma proteilerie bağlaması ile ortaya çıka ketoamiler (fruktozami) sadece 3-4 hafta yüksek kalmaktadır. DİYABETİN SINIFLANDIRILMASI VE TANI KRİTERLERİ 17

8 Hemflirelik Bak m ve Ta lama Diyabetli hastada hemşirelik bakımı taılama, soruları saptama,hedefleri belirleme, bakımı plalama, uygulama ve değerledirme adımları ile gerçekleşir. Diyabetli hastada taılama Tablo 2.3 deki subjektif ve objektif kriterleri kapsamalıdır. Tablo 2.3: Diyabetli Hastada Taılama Aşamaları SUBJEKTİF VERİLER Öemli Sağlık Öyküsü Geçirilmiş Hastalıklar: Kabakulak, kızamık, coxsackie virus gibi virüs efeksiyoları; yei geçirilmiş travma,efeksiyo ya da stres; hamilelik, 4 kg.da iri bebek doğurma; kroik pakreatit; Cushig sedromu, akromegali. İlaç Tedavileri: İsüli veya oral atidiyabetik ilaçları kullaımı ve tedaviye uyumu, glukokortikoid, diüretik veya pheytoi kullaımı. Cerrahi ya da Diğer Tedaviler: Yei geçirilmiş herhagi bir cerrahi müdahale. Foksiyoel Sağlık Örütüleri Sağlık Algılaması-Sağlık Yöetimi: Ailede diyabet öyküsü; halsizlik. Besleme-Metabolizma: Obezite; diyete uyum; susama, iştah artışı; bulatı ve kusma; kilo kaybı (Tip 1 de), kilo artışı (Tip 2 de); kaşıtı, cilt efeksiyoları, özellikle ayaklardaki yaralarda geç iyileşme. Boşaltım: Kostipasyo veya diare; sık idrara çıkma, oktüri, ikotias. Aktivite-Egzersiz: Kas zayıflığı, aktivite etolerası. Bilişsel Algılama: Karı ağrısı, baş ağrısı; bulaık görme; ekstremitelerde karıcalama veya hissizlik; irritabilite. Cisellik-Üreme: İmpotas; sık vajial ifeksiyolar; libido kaybı. OBJEKTİF VERİLER Geel Nefeste çürük meyve kokusu, dehidratasyo. Cilt Bütülüğü Kuru, esekliğii kaybetmiş cilt; koyu rekli lezyolar (bacaklarda); ülserler (özellikle ayaklarda); cilt efeksiyoları. Kardiyovasküler Ekstremitelerde soğukluk, kılları azalması. Nörolojik Katarakt, vitreus hemorajisi, reflekslerde değişiklik. Kas-İskelet Kas zayıflığı Ka ve İdrar Testi Souçları Glikolize hemoglobi, glikozüri, ketoüri, albumiüri serum elektrolit aormallikleri, açlık ka şekeri >140mg/dl, glukoz toleras testi >200mg/dl., lökositoz, BUN, serum kreatiii, trigliseridler, dislipidemi. Kayak: Valetie V. Nursig role i maagemet patiets with diabetes. I Lewis SM, Collier IC, Heitkemper MM. Medical-Surgical Nursig. Mosby year Book.Ic, New York, 1996, S ZEHRA DURNA

9 Kediizi Kotrol Ediiz 1. Diyabet ta s da kulla la testler ve diyabeti do rulaya souçlar elerdir? 2. OGTT hagi durumlarda ve as l uygula r? 3. HbA1c ve fruktozami edir? 4. Hemflire diyabetli bireyi hagi ad mlarla de erledirmelidir? KAYNAKLAR 1. Akalı S, Asla M, Başkal N ve ark. Diabetes Mellitus 2000, Ed. C Yılmaz, MT Yılmaz, Ş İmamoğlu, Gri Tasarım, İstabul, Altutaş Y.: Diabetes mellitusu taımı, taısı ve sııflaması. Ed: M Yeigü, M Altutaş, Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, 2001, s America Diabetes Associatio: Cliical Pratice Recommedatios Diabetes Care, 2001: 24: Supplemet Amos AF, McCarty DJ, Zimmet P. The risig global burde of diabetes ad it s complicatios: Estimates ad projectios to the year Diabetic Medicie,1997;14(Supplemet 5):7-85, Bağrıaçık N. Diabetes Meliltus: Taımı, tarihçesi, sııflaması ve sıklığı. Ed: H İlkova. Diabetes Mellitus, Net Matbaacılık, İstabul, 1997,s Bigley PJ, Gayle EAM. Causes of isuli depedet diabetes mellitus, Medicie, Ceters for Disease Cotrol ad Prevetio. Diabetes Surveillace Departmet of Health ad Huma Services, Atlata, GA, US, Cruickshak K. The epidemiology of diabetes mellitus: No-isuli-depedet diabetes mellitus. I.Pickup JC, Williams G.(eds) Textbook of Diabetes, 2d ed, Blackwell Sciece Ltd, Oxford, 1997,p Diabetes Care ad Research i Europe: The St Vicet Declaratio Actio Programme/Implemetatio Documet. I Kras HMJ, Kee H, Porta M (eds). World Health Orgaizatio, Copehage, Gree A, Sjolie AK, Eshoj O. The epidemiology of diabetes mellitus: Isuli-depedet diabetes mellitus. I.Pickup JC, Williams G.(eds) Textbook of Diabetes, 2d ed, Blackwell Sciece Ltd, Oxford, 1997,p Özca Ş.: Diyabetli Hastalarda Hastalığa Uyumu Etkileye Faktörleri Değerledirilmesi. İstabul Üiversitesi Sağlık Bilimleri Estitüsü, Doktora Tezi, İstabul, Özca Ş.: Diyabet yöetimi ve hemşirelik. Ed: M Yeigü, M Altutaş, Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, 2001, s Satma İ.: Diabetes mellitusu epidemiyolojisi, Ed: M Yeigü, M Altutaş, Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, 2001, s Satma İ, Şegül A, Sargı M, Salma F, et al. Turkish Diabetes Epidemiology Study: Prelimiary results-i. BlackSeaDiab Meetig, October 30th-November 1st, 1997, İstabul-Turkey, p.34 (Abstract) 15. Uluslararası Diyabet Federasyou, Avrupa Diyabet Strateji Belirleme Grubu: Tip 2 Diabetes Mellitus Masa Üstü Rehberi, Gri Tasarım, İstabul, Williams R. The burde of diabetes i the ext milleium. Diabetes Reviews Iteratioal, 1998; 7: DİYABETİN SINIFLANDIRILMASI VE TANI KRİTERLERİ 19

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 4 Diyabet ve Egzersiz Hatice PEK Diyabetli bireyler içi aktivite ve egzersiz, bakım plaıı, besleme programıı ve ilaç tedavisii öemli bölümüdür. Aktivite ve egzersiz; glikozu daha iyi kullaılmasıı,

Detaylı

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 13 Kroik Komplikasyolar Şeyda ÖZCAN Kroik komplikasyolar diyabeti ilerleye döemleride ortaya çıka ve ciddi problemlere ede olabile ikicil durumlardır. Diyabete bağlı kroik komplikasyolar iyi bir

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar

BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar BÖLÜM 7 Kedi Kedii zleme 1970 li yıllarda sora tekolojik gelişmelerle birlikte laboratuvar testlerie ilave olarak diyabetlileri de kedi kedilerie ka ve idrar şekerlerii kolayca, güveilir olarak ve kısa

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Dr. Füsun Törüner Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D, Ankara 22-23.Kasım.2013 -TEKİRDAĞ Tip 2 DM progresif bir

Detaylı

Hipoglisemi ve Hiperglisemi

Hipoglisemi ve Hiperglisemi BÖLÜM 10 Hipoglisemi ve Hiperglisemi Diyabet tedaviside amaç ka glikoz seviyesii kotrol altıda tutmaktır. Diyabetli bireylerde, yüksek ka glikoz seviyeleri isüli yetersizliği ya da vücutta isülii yetersiz

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

Diyabette Genel Sa l k Önerileri

Diyabette Genel Sa l k Önerileri BÖLÜM 16 Diyabette Geel Sa l k Öerileri Diyabet makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyoları ile yaşam kalitesii düşüre, erke ölüm ve hastalama oraıı yüksek olduğu bir hastalıktır. Bu edele hastaı tedavisii

Detaylı

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Kriz Dergisi 3 (1-2): 133-137 PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayça GÜRDAL*, Hasa MIRSAL" GİRİŞ VE AMAÇ Ayakta tedavi sürekliliği, diğer tıp dallarıda

Detaylı

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler BÖLÜM 5 süli Tedavisii Yöetimi İsülii keşfi ve isüli tedavisii uygulamaya geçmesi diyabet tedaviside döüm oktası olmuştur. İsüli tedavisi tek başıa veya bazı diyabetlilerde oral atidiyabetik ilaçlarla

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar BÖLÜM 8 Çocukluk Ça da Diyabet Semra ERDOĞAN Çocukluk çağı diyabeti, geetik yatkılıkla, otoimmü mekaizmalarla ve çevresel faktörlerle (viral efeksiyolar, stres gibi) ilişkilidir. Sıklıkla puberte döemide

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

BÖLÜM. Diyabette Ayak Bak m. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Diyabette Ayak Bak m. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 12 Diyabette Ayak Bak m Toplumu tehdit ede hastalıklar arasıda altıcı, amputasyo edeleri arasıda ise birici sırada bulua diyabeti izlem, tedavi ve kotrolude rol ala, diyabet ekibii üyesi hemşireleri

Detaylı

P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project. Quantity Item Code Description Price Each Amount 6. 5. 2011. Total

P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project. Quantity Item Code Description Price Each Amount 6. 5. 2011. Total P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project Quatity Item Code Descriptio Price Each Amout Geç Taı Ala Aomalilerde Yaklaşım 6. 5. 2011 Prof. Dr. H. Alper Tarıverdi Ada Mederes Üiversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Diyabet nedir? Ensülin nedir?

Diyabet nedir? Ensülin nedir? Was ist Diabetes? Was ist Insulin? (Türkisch) Diyabet nedir? Ensülin nedir? Diyabet melitusun temelleri Diyabet melitus Diyabet, kronik bir özümleme bozukluğudur. Diyabetli olmak demek, ya vücudunuzun

Detaylı

Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır.

Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır. DİYABET DİYABET NEDİR? Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır. Diyabet her yaşta görülebilir. SORUN

Detaylı

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 TİP 2 DİYABET Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 Tip 2 diyabet, insülin direnci ve bunun insülin sekresyonundaki defekt nedeniyle, kompanse edilememesi

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

D YABET HEMfi REL DERNE (DHD)

D YABET HEMfi REL DERNE (DHD) D YABET HEMfi REL DERNE (DHD) AMAÇLAR: Diyabet hemflireli ii gelifltirmek, Diyabetli hasta hemflirelik bak m gereksiimlerii saptamak içi hemflireleri teflvik etmek, Diyabetli hastalara bak m vere hemflireleri

Detaylı

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri Zehirlemelere Geel Yaklaşım İlkeleri Dr Özlem Güeysel Dr Lütfi Kırdar Kartal EAH Acil Tıp Kliiği 2 Tarihçe Toksikoloji, Yuaca ok atılmasıda kullaıla yayı işaret ede tokso kelimeside köke alır. Toksiko

Detaylı

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ

MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ MEKANİK TESİSATTA EKONOMİK ANALİZ Mustafa ÖZDEMİR İ. Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Düya çapıda rekabeti ö plaa çıktığı bu gükü şartlarda, e gelişmiş ürüü, e kısa sürede, e ucuza üretmek veya ilk yatırım ve işletme

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 1 OKULDA DİYABET PROGRAMI www.okuldadiyabet.org DİYABET VE OBEZİTE 2 KAN ŞEKERİ, İNSÜLİN VE DİYABET

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ

İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE HİPOTEZ TESTİ Bu bölümdeki yötemler, bilimeye POPULASYON PARAMETRE değeri hakkıda; TAHMİN yapmaya yöelik ve, KARAR vermekle ilgili, olmak üzere iki grupta icelemektedir. Parametre

Detaylı

Bakterilerde Antibiyotiklere Direnç

Bakterilerde Antibiyotiklere Direnç Dicle Tıp Dergisi, 2008 ARAŞTIRMA YAZISI Cilt: 35, Sayı: 4, (234-239) Laboratuarımızda İdrar Kültürleride İzole Edile Gram Negatif Bakterilerde Atibiyotiklere Direç Haka Temiz 1, Hasa Akkoç 2, Kadri Gül

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Diyabetes Mellitus Dr.Nuri Çakır Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Türk Toraks Derneği i 9.Yıll llık k Kongresi 19-23 Nisan 2006 Diyabetes mellitus İnsülin salgılanmas

Detaylı

Yozgat yöresinde atopik semptomlu hastalarda deri prick testi sonuçları

Yozgat yöresinde atopik semptomlu hastalarda deri prick testi sonuçları 64 JCEI / 2014; 5 (1): 64-68 Joural of Cliical ad Experimetal Ivestigatios doi: 10.5799/ahijs.01.2014.01.0361 ÖZGÜN AŞTIRMA /ORIGINAL TICLE Yozgat yöreside atopik semptomlu hastalarda deri prick testi

Detaylı

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve kalp-damar hastalıkları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 10 Diyabet ve kalp-damar hastalıkları

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

DÜZEN SAĞLIK GRUBU OLARAK 14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ NEDENİYLE Farkındalık ve Koruyucu Sağlık İçin, Ekte belirtilmiş risk faktörlerini taşıyan 10 19 yaş arasındaki çocukların aileleriyle birlikte (anne,

Detaylı

BÖBREK TRANSPLANTASYONU OLAN HASTALARDA SERUM ALBÜMIN DÜZEYLERI ILE YAŞAM SÜRESI ARASıNDAKI ILIŞKI

BÖBREK TRANSPLANTASYONU OLAN HASTALARDA SERUM ALBÜMIN DÜZEYLERI ILE YAŞAM SÜRESI ARASıNDAKI ILIŞKI Türk Nefroloji Diyaliz ve Trasplatasyo Dergisi/Office Joural of the Turkish Nephrology, Associatio 99; 3:202 BÖBREK TRANSPLANTASYONU OLAN HASTALARDA SERUM ALBÜMIN DÜZEYLERI ILE YAŞAM SÜRESI ARASıNDAKI

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Diyabetin Psikososyal Yönü

Diyabetin Psikososyal Yönü BÖLÜM 17 Diyabeti Psikososyal Yöü Diyabet fizyopatolojik süreçlerle isa orgaizmasıda değişiklikler oluştururke, diyabetlii ruhsal dege ve uyumuda da birtakım farklılaşmalar olmaktadır. Diyabet fiziksel

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler BÖLÜM 1 Diyabet Bak m : S rlar Ötesi Stratejiler Düyada her 20 kişide biri (151 milyo yetişki) diyabetlidir. Bu sayı so beş yıldır diyabet oraıda % 11 lik bir artış olduğuu gösterir. Yirmi beş yıl içide

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

Diyabette düşük ve yüksek şeker

Diyabette düşük ve yüksek şeker Unter- und Überzuckerung bei Diabetes (Türkisch) Diyabette düşük ve yüksek şeker Tehlikeleri teşhis edebilmek ve tepki verebilmek Düşük şeker Düşük şeker (hipoglikemi), kan şekerinin 50 mg/dl (2,8 mmol/l)

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü Kan Transfüzyon Güvenliği Cenevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Transfüzyon Komitesi İstanbul

Dünya Sağlık Örgütü Kan Transfüzyon Güvenliği Cenevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Transfüzyon Komitesi İstanbul Kaı Kliik Kullaımı El kitabı Düya Sağlık Örgütü Ka Trasfüzyo Güveliği Ceevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastae Trasfüzyo Komitesi İstabul Published by the World Health Orgaizatio i 2001 uder the title

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI VESİFİX 5 mg film kaplı tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etki madde: Her bir film tablet 5 mg solifeasi süksiat içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k BÖLÜM 15 Diyabet E itimi ve Da flmal k Diyabetli bireye ve oları bakımlarıda sorumlu ola aile bireylerie hastalığı bakımıı ve yöetimii öğretmek diyabet tedavi plaıı bir parçasıdır. Diyabetlii eğitimi,

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tip 1 Diyabetes Mellitus Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği DiyabetesMellitusnedir? Kan şekeri yüksekliğine ile sonuçlanan vücutta Kan şekeri yüksekliğine ile sonuçlanan

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE

ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Diyabetik Hastalarda Sessiz Miyokardiyal skemi Tespitide Egzersiz Elektrokardiyografi Testi ve Talyumlu Miyokard Perfüzyo Sitigrafisii Karfl laflt r lmas Dr. Fatma Dilek Dellal,

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR

TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR TOPOLOJİK TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Kümeler ve Foksiyolar A ı bir elemaıa B i yalız bir elemaıı eşleye bağıtıya bir foksiyo deir. f : A B, Domf = U A ve ragef B dir. Taım 1.1.1. f : A B foksiyou içi V A olsu.

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek

Detaylı

DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR. Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003

DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR. Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003 DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003 1 Diabetes Mellitus (DM) Diabetes mellitus (DM), karbonhidrat metabolizmasının,

Detaylı

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi 1996 2000 2001 31 yaşında kadın hasta 4 yıl önce 4.650 kg ağırlığında bir bebek doğurmuş. Baba obez, anne-dayı ve

Detaylı

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

Doç. Dr. M. Mete DOĞANAY Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ TAHVİL DEĞERLEMESİ Doç. Dr. M. Mee DOĞANAY Prof. Dr. Ramaza AKTAŞ 1 İçerik Tahvil ve Özellikleri Faiz Oraı ve Tahvil Değeri Arasıdaki İlişki Tahvili Geiri Oraı ve Vadeye Kadar Geirisi Faiz Oraı Riski Verim

Detaylı

Şeker düşürücü ilaçlar

Şeker düşürücü ilaçlar TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 05 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Şeker düşürücü ilaçlar Şeker düşürücü

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ

DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ DİYABETES MELLİTUS,REGÜLASYONU VE İZLEMİ Prof.Dr.Nuri Çakır Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı -Ankara Diyabetes mellitus,insülin salgısının yetersizliği ve/veya insülin

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET

PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET FORMÜLÜ Beher film tablet, 15 mg B 1 vitamii, 10 mg B 2 vitamii, 10 mg B 6 vitamii, 10 mcg B 12 vitamii, 50 mg iasiamid, 0.15 mg bioti, 1.5 mg folik asit, 25 mg kalsiyum

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler MAK32 ÖLÇME ve DEĞELENDİME OTOMATİK KONTOL LABOATUAI Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlediriciler AMAÇLA:. Multimetre ile direç, gerilim ve akım ölçümleri, 2. Direç ölçümüde belirsizlik aalizii yapılması

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON PROGRAMI

T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON PROGRAMI T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON PROGRAMI TİP II DİYABETLİ HASTALARDA AEROBİK VE DİRENÇLİ EGZERSİZLERDEN OLUŞAN EGZERSİZ EĞİTİM PROGRAMININ METABOLİK

Detaylı

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ Elif Bülbül 1,Canan SAYAN 2,Muhammet YETGİN 2,Cemile KESGİN TOKA 3,Reha ERKOÇ 4,Barış DÖNER 4,Rümeyza KAZANCIOĞLU 4 1 Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, 55139 Samsu. dozturk@omu.edu.tr

Detaylı

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Kandaki şeker (glukoz) miktarının çok fazla olduğu kronik (uzun süreli seyreden) bir hastalıktır Enerji kaynağı olarak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız.

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız. KULLANMA TALİMATI DİAMİCRON 80 mg Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her draje 80 mg Gliklazid içermektedir. Yardımcı maddeler: 45 mg laktoz, mısır nişastası, kurutulmuş nişasta macunu, talk, magnezyum

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı