BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM. Kendi Kendini zleme. Önemli Noktalar"

Transkript

1 BÖLÜM 7 Kedi Kedii zleme 1970 li yıllarda sora tekolojik gelişmelerle birlikte laboratuvar testlerie ilave olarak diyabetlileri de kedi kedilerie ka ve idrar şekerlerii kolayca, güveilir olarak ve kısa sürede ölçebilmeleri sağlamış diyabetlii kedi kedii izlemesi (self-moitorig, home-moitorig) diyabet tedaviside yaygı olarak kullaılmaya başlamıştır. Diyabeti kotrolüde temel amaç; hastalığı acil ve uzu süreli komplikasyolarıda kaçımak ve iyi bir hayat sürdürebilmektir. İyi bir kotrol sağlayabilmek içi hedefler Diyabeti belirtilerii kotrol altıda tutmaya çalışmak Uygu ola vücut kilosua erişmek ve bu kiloyu korumaya çalışmak Sağlıklı bir fiziksel aktivite düzeyi oluşturmak Ka şekeri düzeyii ormal/ormale yakı değerlerde tutmaya çalışmak (70-140mg/dl) Uzu süreli ormal ka şekeri düzeyi sağlamaya çalışmak (buu glikozillemiş hemoglobi testi HbA1c belirtir. Bu test ile so gükü ka şekeri düzeyii ağırlıklı ortalaması alaşılabilir). Diyabeti kotrol altıa alıdığı hissii yaratmaktır. Diyabetli olmaya bireylerde ka glikozu vücutları tarafıda otomatik olarak mg/dl arasıda tutulur. Erişki diyabetli bireylerde ise uygu glikoz düzeyi aşağıdaki sıırlar arasıda tutulmaya çalışılır. Nermi OLGUN Öemli Noktalar A. Ka glikoz testleri diyabeti kotrolüü sa lamada idrar testleride daha güveilirdir B. Glikoz düzeylerii izleme hekim istemii gerektirmeye bir hemflirelik faaliyetidir. C. Glikometreler do ruluklar belirlemek içi düzeli olarak test edilmeli, bu kouda üretici firma deste i al mal d r. D. Glikozillemifl hemoglobi (HbA1c) bireyleri so 2-3 ayl k ortalama ka glikoz seviyelerii gösterir. E. Tip 1 diyabetli bireylerde keto geliflimi Tip 2 diyabetli bireylerde daha s k görülür.

2 Tablo 7.1: Erişki Diyabetlilerde Ka Şekeri Değerleri Amaç Hemşirelere diyabetli bireylerde ka glikozu ve keto seviyelerii öemi, ölçülmesi ve izlemesi kousuda bilgi sağlamak. Hedefler Diyabetli bireylerle çalışa hemşireler : A. Evde diyabet izlemii yararlarıı bilmeli, B. Diyabetli tarafıda evde izleecek ölçümleri bilmeli C. Glikoz testi yapma zamaları ve sıklığıı bilmeli, D. Hedef glisemi aralığıı taımlayabilmeli, Aç Karıa Yemeklerde Glikozile 2 saat sora Hemoglobi İdeal - Normal < 110mg/dl < 140mg/dl < %7 Kabul Edilebilir < 140mg/dl < 200mg/dl < %8 Yüksek 140mg/dl 200 mg/dl %8 Kayak: Ulusal Diyabet Daışma Kurulu: Diyabet ve Siz Ed.:Ş.İmamoğlu, S.Akalı, T.Yılmaz, Eskort İletişim A.Ş. İstabul, 2001, S. 4. Hemflire diyabetli birey ve ailesii; evde diyabet izlemii öemi ve evde eleri izlemesi gerekti i kousuda e itmelidir. E. Ka glikoz testlerii değerledirebilmeli ve gülük glisemi souçlarıa göre isüli dozuda değişiklik yapabilmeli, F. Glikometreleri doğru kullaımıı etkileye faktörleri taımlayabilmeli G. Keto ve ketoasidozu taımlayabilmeli, keto çıkması durumuda eler yapılması gerektiğii bilmeli, H. Keto ölçümüü e zama ve hagi sıklıkta yapılacağıı bilmeli, I. Keto ölçüm yötemlerii bilmeli, J. Glikozillemiş hemoglobi ölçülmesii amacıı taımlayabilmelidir. Evde diyabet izlemii yararlar İyi bir glisemi izlemi; Daha iyi, kolay ve ucuz glisemik kotrol sağlamasıa ve devam ettirilmesie yardım eder. Hipoglisemileri erke taı ve ölemesie yardım eder. İsüli ve oral atidiyabetikler (OAD) i Evde glisemi izlemi doz ayarıı kolaylaştırır. do ru uygulad da, diyabetli birey Daha serbest ve güveli bir yaşam sağlar. Tatil, spor aktivitelerii daha rahat yapılması ve daha serbest diyet sağlar. ölçerke hastal kedi ka glikozuu ta r ve yö verir. 68 NERMİN OLGUN

3 Ketoasidoz gelişme sıklığı azalır. Hipoglisemi ve ketoasidoz erke farkedilerek ölediğide hastaeye yatış sıklığı ve süresi azalır. Daha iyi glisemik kotrol sağlaarak uzu vadede kroik komplikasyolar azalır, yaşam kalitesi artar, dolayısıyla hastaeye yatış edeleri azalır. Hastaı eğitimie yardımcı olur. Diyabetli bireyi evde glisemi izlemide e iyi flekilde faydalaabilmesi içi sürekli e itim ve motivasyou sa lamal d r. Diyabetli taraf da evde izleebilecek ölçümler 1. Glikozüri ölçümü 2. Glisemi ölçümü 3. Ketoüri ölçümü 1. Glikozüri Ölçümü Glikozüri izlemi 1970 li yıllarda bu yaa Tip 1 diyabetliler içi oldukça sık kullaılmaktadır. İdrarda ölçüm alık, fraksiyoe (belli zama dilimleri içide) veya gülük yapılır. E sık kullaıla yötem alık idrarda ölçümdür. Ucuz, kolay uygulaabilir ve ek bir cihaza drar stribi idrar gereksiim göstermemesi bir avatajdır. yaparke aka idrara Glikozüri izlemii e öemli dezavatajı 2 saiye tutulur, hipoglisemiler hakkıda bilgi vermemesi, stripteki fazla idrar glisemii çok değişke olabildiği Tip 1 diyabette, glisemi ile paralelliğii olmaması; talimat da öerile at l r. Kulla la strip dolayısıyla tedavi kousuda beklee yararı sağlamamasıdır. Özellikle yoğu isüli Strip üzeride olufla süre kadar bekleir. tedaviside hipoglisemilere ede olmada rek kutudaki rek ile isteile tedavi hedeflerie ulaşmak glikozüri izlemi ile olası değildir. Güümüzde souç okuur. karfl laflt r larak ka glikoz izlemi yapamaya Tip 2 diyabetlilere hiç bir yötemi uygulamamaktasa glikozüri izlemi öerilebilir. Glikozüri izlemide dikkat edilecek yöler: Böbrek eşiği; Ka glikoz düzeyi yükseldiğide glikozu idrarla atılma sıırlarıı ifade eder. Kişide kişiye farklı olabilmesi ve yaşla değişmesi güveirliğii azaltır. Diyabetli olmaya sağlıklı erişkide böbrek eşiği mg/dl arasıda değişir, ortalama 180mg/dl civarıdadır. Böbrek eşiği geç diyabetlilerde ve gebelikte daha aşağı değerdedir. Öreği ka glikozu mg/dl olalarda glikozüri görülebilmektedir. Tam tersie eski diyabetliler- Böbrek efli i, idrar mesaede bekleme süresi,öropati, mesae toüsü, idrar kosatrasyou, askorbik asit gibi idrarda bulua baz maddeler glikozüri soucuu etkiler. KENDİ KENDİNİ İZLEME 69

4 de böbrek eşiği yükselebilmektedir mg/dl lik glisemide bile glikozüri görülmediği bildirilmiştir. Glikozüri ölçümü yapacak diyabetlileri bu özellikleri bilmesi gerekmektedir. İdrarı mesaede bekleme süresi, öropati, mesae tousu,idrarı kosatrasyou, askorbik asit vb. gibi idrarda bulua bazı maddeler glikozüri soucuu etkiler. Bu edele olabildiğice mesaede beklememiş idrarda ölçüm yapılmalıdır. Öreği sabah idrarıda glikoz tayii yapılacağı zama, öce mesaede gecede beklemiş idrar boşaltılır. 1-2 bardak su içilir dakika soraki idrar öreğide glikoz ölçümü yapılır. Ayı durum postpradial glikozüri ölçümleri içi de söz kousudur. Mesae öropatisi ola diyabetlilerde tam mesae boşalması olamayacağıda o adaki glisemi düzeyii glikozüri ile ölçmek mümkü olmaz. İdrar kosatrasyou da glikozüri soucuu etkiler. Dilüe idrarda glikoz kosatrasyou bekleede daha düşük, kosatre idrarda ise, daha yüksek buluabilir. Glikozüri ölçüm sıklığı; Diyet ve/veya OAD ile izlee iyi kotrollü diyabetli hastada, haftada 1-2 gü olmak üzere aç ike ve aa öğülerde 2 saat sora ölçüm yeterlidir. Diyet ve/veya OAD kullaa fakat kotrolsüz diyabetlilerde aç ike, aa öğülerde 2 saat sora ve gece yatmada öce yapılmalıdır. Glikozüri ile izlemde amaç glikozürii olmamasıdır. Arka arkaya 3 kez glikoz görülmesi durumuda ka glikozua bakılmalı, gerekirse tedavi programıda değişiklik yapılmalıdır. 2. Glisemi Ölçümü 1980 li yıllarda öce tedavii etkiliğii değerledirmek içi diyabetli belirli bir süre hastaede yatırılır ve gülük ka şekeri profilleri (sabah, öğle, akşam ve gece yatarke) laboratuvar souçları ile değerledirilirdi. Bu diyabetli içi oldukça pahalı ve işgücü kaybıa yol açmakta idi. Taşıabilir ka glikozuu ölçe cihazları kullaıma girmesi; gerek diyabetlilere, gerekse olara bakım vere sağlık ekibi üyelerie diyabet tedavisii düzeleme ve kısa süreli değişiklikler yapabilme kousuda öemli bir kolaylık getirmiş- tir. Glikometrelerde eskide kullaıla yıkamalı kurutma gerektire striplerde güümüzde saiyeler içide glikoz ölçümüü yapa striplere gelimiştir. Ayı zamada gli- kometrelere hafıza özelliğii eklemesi ile değerledirme kolaylaşmıştır. Güümüzde bazı gelişmiş merkezlerde diyabetlii glikometresie bağlaa fax modem hattı yardımı ile ilişki kurularak diyabetliye yardım edilmektedir. Bu yötem kısa aralıklarla ka glikoz izlemii yapıldığı döemlerde gerekli olabilir. Kimler glisemi ölçümü ile izlemelidir? Amerika Diyabet Birli i kriterlerie göre : Yo u isüli (itesif) tedavisi uygulaa diyabetliler Gebe diyabetliler Brittle (de iflke) diyabetliler Böbrek efli i aormal ola diyabetliler 70 NERMİN OLGUN

5 Evde glisemi izlem yötemleri elerdir? Görsel yötem Ucua glikoz oksidaz emdirilmiş striplere damlatıla kadaki glikoz düzeyie göre, stripteki rek değişikliğii ve oluşa regi bir skala üzerideki rek blokları ile karşılaştırılması soucu glisemi ölçülür mg/dl arasıda glikoz ölçümüü olası kıla ve oldukça yeterli sayıda rek blokları ola stripler mevcuttur (Haemoglukotest R). Güveilir ve ucuz olması ve cihaz içi mali yük getirmemesi edeiyle ölçüm cihazıı temi edilemediği durumlarda kullaılabilir. Kullaıcıı rekleri ayırmada soruu olmaması gereklidir. fieker ölçüm cihazlar (Glikometre) yard m ile glisemi izlemi Glikometrelerde eskide kullaıla yıkamalı kurutma gerektire striplerde güümüzde saiyeler içide glikoz ölçümüü yapa striplere gelimiştir. Ayı zamada glikometrelere hafıza özelliğii eklemesi değerledirmeyi kolaylaştırmıştır li yıllarda yapıla bazı çalışmalarda diyabetlileri çeşitli edelerle kayıtlarıı doğru tutmadıkları yüksek veya düşük ka şekerii ormal olarak kaydettikleri görülmüştür. Güümüzde geliştirile gü ve saat hafızası ola cihazlar ile bu olasılık azaltılmıştır. Ayı zamada güümüzde bazı gelişmiş merkezlerde diyabetlii glikometresie bağlaa fax modem hattı yardımı ile ilişki kurularak diyabetliye yardım edilmektedir. Bu yötem kısa aralıklarla ka şekeri izlemii yapıldığı döemlerde gerekli olabilir. Ka glikoz test souçlar etkileye faktörler elerdir? 1. Strip üzerideki ka yeterli olmalı; Her marka strip içi gerekli ola ka miktarı belirlidir. 2. Strip üzerideki ka uygu dağılım göstermeli, 3. Glikometrei camı temiz olmalı, Glikometreler; Pil ile çal fl rlar Büyüklü ü, flekli ve a rl klar de iflir. Her marka kedie has ka strip veya kartufllar vard r. Her marka cihaz do ru uygulama ve bak m ö reilmesi içi e itim gerekir. Cihaz güveirli i her yei strip kutusudaki kotrol çubu u / kotrol s v lar ile kotrol edilmelidir. Ay ka öre ide ölçümler aras daki fark %5 i geçmiyorsa hassas bir sistemde bahsedilir. Diyabetlii kullad sistemde al a glisemi souçlar referas laboratuvara göre e fazla %15 de iflim gösteriyorsa sistem do ru ölçüyor demektir. Hasta ellerii l k su ve sabula y kamal, e er parmak alkolle temizlemifl ise, cilt delimede öce kurulamal d r. KENDİ KENDİNİ İZLEME 71

6 4. Stripleri kullaım tarihi geçmemeli, 5. Stripler uygu şekilde saklamalı; Test materyalleri ısı ve emde etkileir, bu edele kuru ve seri yerde tutulmalı, doğruda güeş ışığıda sakıılmalı, pecere kearıa, soba veya radyatörü üstüe veya yaıa koulmamalıdır. 6. Glikometreleri kod ayarları doğru olmalı, 7. Hastaı parmağı üzeride yiyecek ya da em (alkol ya da su) bulumamalıdır. Ka glikozua e zama bak lmal d r? Ka glikozuu ölçüm zamaı bireyde bireye değişir. Ölçümler geellikle ilacı etkisii değerledirmeye e uygu ola zamaa göre yapılır. Eğer NPH (orta etkili) isülii sabah alıyorsa, ka glikoz seviyesii akşam yemeğide ve sabah kahvaltısıda öce test edilmesi gereklidir. Kahvaltı öcesi ölçüm isülii etkisi başlamada öceki durumu, akşam yemeği öcesi ölçüm ise isülii pik yaptığı zamada etkisii değerledirmeyi sağlar. Ka glikozuu izleme zamalar ; isüli tipi, oral atidiyabetik kulla m ve / veya besi al m saatlerie göre de ifliklik gösterir. Eğer diyabetli regular (kısa etkili) isüli alıyorsa, ejeksiyoda 3-4 saat sora test yapmak, dozu etkiliğii ortaya çıkarabilir. Öreği regular isüli kahvaltı öcesi veriliyorsa, ka glikoz seviyesi ölçümü öğle yemeği öceside, akşam yemeğide öce veriliyorsa, yatmada öce (akşam 9-10 da ) ölçüm yapılmalıdır. Oral atidiyabetik (OAD) ala hastalarda ilacı etkisii değerledirmek içi ka glikoz seviyelerii e hızlı değişiklik gösterdiği kahvaltı ve akşam yemekleri öcesi test yapılmalıdır. Sadece tıbbi besleme tedavisi ile tedavi ola diyabetlilerde ölçüm ka glikoz düzeyii e hızlı değişiklik gösterdiği sabah kahvaltıda öce ve bir aa öğüde 2 saat sora yapılmalıdır. Ka glikoz testlerii s kl e olmal d r? Yei taılamış veya tedavisi değiştirilmiş, gebe veya brittle diyabetlilerde, glisemik kotrolü iyi olmadığı döemlerde, ek bir hastalığı varlığıda veya hipoglisemi belirtilerii fark edilemediği durumlarda; ka glikoz düzeylerii sık aralarla test edilmesi (hergü güde 4-7 kez) gerekir. Farklı bir ortamda buluma, besleme, aktivite düzeyi, aa ya da ara öğü zamaıda yapıla değişiklikler ka glikoz düzeyii etkiler. Sık aralarla test yapıldığıda, olası bir hipoglisemi veya hiperglisemide ilaç tedavisi ya da öğü plaıda bir değişiklik yapılarak korumak mümkü olur. E sık kullaıla yötem, gülük öğülerde öce ve yatmada öce, haftada bir gece ölçümü yapılmasıdır. 72 NERMİN OLGUN

7 Sabah Aç karıa Öğle yemek öcesi saat 12:00 Akşam yemek öcesi saat 18:00 Gece atmada öce saat 22:00 Haftada 1 gü gece saat 03:00 İsülile tedavi ola Tip 1 veya Tip 2 diyabetlilerde; glisemik kotrol elde edilee kadar her gü 4-7 kez ka şekeri ölçümü yapılmalıdır. Kotrol sağladıkta sora haftada 1-2 gü güde 4 kez veya her gü farklı bir zama dilimii içie ala ölçümler (merdive yötemi;1.gü sabah aç karıa, 2.gü öğle yemeği öcesi, 3. Gü akşam yemeği öcesi, 4. Gü yatmada öce, haftada 1 gü gece saat 03:te yapılacak ölçüm) yeterlidir. Diyet veya OAD ala tip 2 diyabetli iyi kotrollü ise; haftada 1-2 gü aç ike ve gece yatmada öce (saat 22:00 de) ka şekeri ölçümü yeterlidir. Diyet ve OAD kullaa tip 2 diyabetli kötü kotrollü ise; kotrol sağlaaa kadar her gü açlıklarda, aa öğülerde 2 saat sora gece yatmada öce ve haftada 1-2 gü gece 03:00 te ka şekerie bakılmalıdır. Afla daki durumlarda güde 4-7 kez ka glikozua bak lmal d r. Gebe diyabetliler Brittle diyabetliler lave hastal ola diyabetliler Hipoglisemi belirtilerii hissetmeye diyabetliler Yei ta komufl isüli kullaa diyabetliler Tokluk ka flekeri yeile besileri ve oral atidiyabetikleri ka glikozu üzerideki etkisii saptamak amac ile öerilir. Özellikle açl k ka flekeri ormal ola Tip 2 diyabetlilerde yemek soras tokluk ka glikozu ölçümü çok öemlidir. Hedef glisemi aral e demektir? Hastaı yaşıa, metabolik durumua, komplikasyoları varlığıa, hipoglisemide haberdar olmama durumua, evde glisemi izlemii yapılıp yapılmamasıa göre değişebilir. Geç komplikasyosuz bir diyabetlide ormale yakı değerler hedefleir. Yaşlı, evde glisemi izlemi yapamaya diyabetlilerde ise böbrek eşiğii altı yeterli olabilir. Hipoglisemi belirtilerii hissetmeye diyabetlilerde ormale yakı değerler hedeflememelidir. Gebe diyabetlilerde, daha sıkı kotrol hedefleir (açlık ve yemek öcesi : 60-95mg/dl, tokluklarda ise mg/dl). Yoğu isüli tedavisi kullaalarda ve Geç, komplikasyosuz veya erke döem komplikasyolu Tip 1 diyabetlilerde hedef glisemi de erleri Açl k ve yemek öcesi : mg/dl Yemek soras ve uyku öcesi : mg/dl Gece : >70mg/dl HbA1c : < %7 KENDİ KENDİNİ İZLEME 73

8 sıkı metabolik kotrol istediğide hipoglisemi sıklığı artacağı içi evde glisemi izlem sıklığı arttırılmalı ve hedef değerler yeide belirlemelidir (Bkz. Bölüm 5,8,13). Hedef glisemi değerleri her diyabetli içi diyabet ekibi üyeleri tarafıda saptamalı ve diyabetliye bildirilmelidir. Ka glikozu as l ölçülür? fllem 1. Malzemeler hazırlaır diyabetli bireyi yaıa gidilir, 2. Yapılacak işlem diyabetliye açıklaır, 3. Eldive giyilir, 4. Ka almak içi deliecek parmak temizleir, eğer uygusa parmağı ılık su ve sabula yıkamak tercih edilir veya parmak alkol ile temizleir. Alkolle temizlemişse kuruması beklemelidir. 5. Parmak delimede öce yeterli miktar ka sağlaması içi; Eller ılık suyla yıkaır, parmaklar salladırılır, deliecek parmak aşağı doğru sıkıştırılır, parmak ucu kalı ola orta kısımda değil ya kısmıda deliir, uygu miktar kaa ulaşaa kadar el kalp seviyesii altıda tutulur. 6. Kala taşıa efeksiyoları ölemek içi parmak disposıble bir deliciyle deliir, 7. Glikoz test stribie ka değdirilir ve glikometrei işlemi içi üretici firmaı öerileri takip edilir. Ka akımıı durdurmak içi delie parmağı üzerie kuru pamuk bastırılır, 8. Glikoz test souçları elde edildikte sora delici alet veya lasetler kesici alet kutusua atılır. Glikoz test stripleri, pamuk ve eldiveler kirli torbasıa atılır. 9. Kayıt tarihi, zamaı ve glikoz test souçları hasta dosyasıa ya da tabelasıa yazılır, 10. Ka glikoz düzeyi hedeflee değerleri altıda veya üstüde ise, uygu girişimde buluulur. Ka glikoz test souçlar as l de erledirilir? Ka glikoz düzeyleri güü belirli zamaları içide belirli bir sıra dahilide bir tabloya kaydedilmelidir. Kayıtlar gü içide yüksek ya da düşük ka glikoz düzeylerii görülmesii sağlar. Diyabetli glisemi izlemii her gü yapıyorsa, doz değişikliği 3. güde yapılmalıdır. Gülük glisemi izlemiyorsa e az 2, tercihe 3 profil soucuu görerek doz değişikliğii yapmak gerekir. İsüli doz değişikliği Gerekli araçlar; Glikometre Pamuk Eldive Kesici aletleri at laca kap Glikoz test stripleri Alkol Delici alet veya laset Kirlileri atacak torba Hemflire, diyabetli birey ve ailesie ka glikoz souçlar as l kaydedilece ii ve bu souçlara göre tedavi ve bak mda yapabilecekleri de ifliklikleri ö retmelidir. 74 NERMİN OLGUN

9 bir defada e fazla 2 üiteyi ve total gülük dozu %10 uu geçmeyecek şekilde olmalıdır. Gü içide hep ayı zamada hipoglisemi veya hiperglisemi görülüyorsa doz değişikliği bu değerlere göre yapılır (Tablo 7.2). İsüli dozu yiyeceklerdeki değişikliğe göre uyarlaacaksa alıa gr karbohidrat 1 üite kristalize isüli eklemesiyle karşılaabilir. Açlık ka şekeri ile HbA1c arasıda uyumsuzluk varsa postpradial ka şekeri izlemelidir. Tablo 7.2: Gülük Glisemi Souçlarıa Göre İsüli Dozuda Değişiklik Yapılması Yüksek /Düşük Glisemi Zamaı Sabah Açlık Öğle Yemek Öcesi Öğlede Sora /Akşam Üstü Gece Yatmada Öce ÖRNEK (1) Değiştirilmesi Gereke İsüli Dozu Akşamki NPH Sabahki kristalize Sabahki NPH Akşamki Kristalize NPH + Kristalize İsüli Dozu: Sabah: Akşam: GL SEM SONUÇLARI (mg/dl) Güler Sabah Açlık Öğle 12:00 Akşam 18:00 Gece 22: Taı : Öğle glisemileri yüksektir Tedavi : Sabah kristalize dozu 2 üite arttırılır ÖRNEK (2) NPH + Kristalize İsüli Dozu: Sabah: Akşam: GL SEM SONUÇLARI (mg/dl) Güler Sabah Açlık Öğle 12:00 Akşam 18:00 Gece 22: Taı : Gece glisemileri yüksektir Tedavi : Akşam kristalize dozu 2 üite arttırılır KENDİ KENDİNİ İZLEME 75

10 ÖRNEK (3) NPH + Kristalize İsüli Dozu: Sabah: Akşam: GL SEM SONUÇLARI (mg/dl) Güler Sabah Açlık Öğle 12:00 Akşam 18:00 Gece 22:00 03: Taı : Sabah hiperglisemileri mevcut, Gece 03:00 te glisemi düşük olduğu içi Somogyi feomei söz kousudur. Tedavi : Akşam NPH dozu azaltılır. Sabah hiperglisemisi varsa akşamki NPH dozuu arttırmada öce gece 02:00-04:00 arasıda glisemi ölçümü yapılarak ayırıcı taıya gidilir. Tablo 7.3: Sabah Hiperglisemisi Nedeleri ve Tedavisi Sabah Gece 03:00 Glisemisi Glisemisi Açıklama Tedavi Yüksek Düşük Somogy feomei Akşamki NPH azaltılır Yüksek Normal / Yüksek Yetersiz isüli dozu Akşamki NPH arttırılır Yüksek Yüksek Daw feomei Akşamki NPH gece 22:00 ye kaydırılır ve diyeti içeriği azaltılır 3. Keto Ölçümü Tip 1 diyabetlilerde, özellikle hastalık, stres veya tedavi değişimi edeiyle ka glikozuu yükselmesi ve ketoasidoz görülür. Ketolar vücutta yağı parçalamasıyla oluşa bir artık ürüdür. İsüli yetersizliğide vücut eerji içi glikozu kullaamaz ve yağları kullaır. Depolaa yağları parçalaması soucu vücutta idrarla atıla ketolar oluşur. Ketolar asittir. Kada birike ketolar vücudu degesii bozar ve ketoasidozu ortaya çıkarır. Ketoasidozu belirti ve bulgular H zl deri soluum (kussmaull) Bulat kusma Kar a r s Nefes ve idrarda meyve veya aseto kokusu Ciddi dehidratasyo Kofüzyo Keto testleri e zama yap lmal d r? Akut bir hastalık ya da stres durumuda, Davraış değişiklikleri gözleiyorsa (öreği, öfkeli bir diyabetli tam 76 NERMİN OLGUN

11 tersi veya sessiz olabilir), Ka glikoz düzeyi 240mg/dl de daha fazla, ketoasidoz belirti ve bulguları varsa, özellikle kilo kaybı, dehidratasyo ve letarji gözleiyorsa, Tip 1 diyabetli kedii hasta hissediyorsa, Tip 2 diyabette adir görülmekle birlikte ka glikozu çoğu zama yüksek seyrediyor ve / veya kişi kedii hasta hissediyorsa keto düzeyie bakılmalıdır. Keto düzeyi as l belirleir? 1. Kada keto ölçülmesi 2. İdrarda keto ölçülmesi Kada keto düzeyi as l ölçülür? Bugüe kadar, kada artmaya başlaya keto cisimleri acak idrarda ölçülebiliyordu. Bugülerde piyasaya yei girmekte ola bir glikometre ile ka glikozu ölçüldükte heme sora yalızca stribii değiştirerek 30 saiye içide ka ketouu da belirlemek mümküdür. Alet kada b -Hidroksibütirat tayii yaparak mmol/lt arasıdaki keto düzeyii ayı ka glikozu testie bezer bir şekilde küçük bir damla ka damlatılarak belirleyebilmektedir. drarda keto düzeyi as l ölçülür? Ka glikozu 240mg/dl ve üzeride ise ve / veya keto bakılması içi diğer edikasyolar varsa e sık uygulaa yötem idrarda keto düzeyie bakılmasıdır. Bu her hagi bir alet olmaksızı keto stripleri ile yapılmaktadır. İdrar glikozu ile ayı ada keto cisimlerii de ölçe stripler mevcuttur. İdrar keto test striplerii piyasada mevcut ola Chemstrip K, Chemstrip UGK, Ketostik veya Keto-Diastix gibi çeşitli tipleri vardır. Keto testleri souçlar as l de erledirilir? Keto souçları Eser, hafif, orta ya da yüksek olarak değerledirilir. Testi tarih ve zamaı belirtilmelidir. Test souçları pozitifse su veya şekersiz içecekler içirilir. Bol sıvı vücutta ketoları atılmasıa yardım eder. İsteile souç, ketoları kada ve idrarda görülmemesidir. Ketolar tama- Dikkat edilecek yöler : drarda bak la keto testi souçlar C vitamii ve atibiyotiklerde etkileip yal fl pozitiflik verebilir, Test ürü kutular içideki aç klay c bilgi mutlaka okumal d r, Test stripleri afl r s cak, em ve fl kta bozulabilece i içi iyi korumal d r, So kullama tarihi geçmifl test stripleri kulla lmamal d r, Test stribii kulla lmada öceki regi kutu üzerideki rek serisii bafllag ç regie uyarsa test stripleri kulla lmal d r. drarda keto düzeyii belirlemek içi ; drar keto stribi idrara dald r l r Belirtile süre kadar bekleir Olufla rek de iflikli i kutuu üzerideki rek ile karfl laflt r larak souç okuur. KENDİ KENDİNİ İZLEME 77

12 me kaybolucaya kadar 2 saat aralarla ka glikozu ve keto seviyeleri izleir, istirahat sağlaır, olası ketoasidozu ölemek içi ek isüli ve sıvı tedavisi gerekebilir. Glikozillemifl hemoglobi ölçümü (HbA1c) Hemoglobi eritrositler içide bulua ve akciğerlerde tüm vücut hücrelerie oksije taşıya bir proteidir. Ka dolaşımıda sürekli bulua glikoz hemoglobie bağlamakta yai glikozillemektedir. Hemoglobi bir kez glikozillemiş ise, eritrositi yaşam süresi ola 120 gü boyuca hep glikozillemiş olarak kalır. Kada e kadar çok glikoz varsa o kadar çok glikozillemiş hemoglobi oluşur. Ka glikoz testi o adaki ka şekerii belirlemede öemli ike glikozillemiş hemoglobi seviyesii ölçülmesi metabolik kotrolü, yai uzu süreli diyabet kotrolüü öemli bir kısmıı oluşturur. Bu test ile eritrositler içideki hemoglobie bağlı olarak taşıa ka glikozuu yüzdesi ölçülür. Diyabetli olmaya bir isada ormalde tüm hemoglobii %5 i glikozillemiş olarak buluur. Diyabetli bireyde glikozillemiş hemoglobii e kadar yüksek olduğu tamamıyla ka glikozuu e kadar yüksek olduğua bağlıdır. HbA1c seviyesi yüksek ise o ada tüm HbA1c seviyesii ölçülmesi, metabolik kotrolü süreklili ii ve bu sayede uzu süreli komplikasyolar ortaya ç k fl geciktirme olaa sa lar Tablo 7.4. HbA1c ile Ortalama Ka Şekeri İlişkisi % HbA1c Ortalama Ka Şekeri (mg/dl) >12 >300 Kayak: America Diabetes Associatio. Stadarts of medical care for patiets with diabetes mellitus. Diabetes care 2001; 24 (suppl 1): S eritrositleri değiştirme şası yoktur. Eritrositleri yaklaşık yarısı so bir ayda oluştuğu içi ka glikozuu so bir aydaki durumu hakkıda yarı yarıya bir bilgi verir. Ölçümü diğer yarısı da 2-3 aylık döemdeki hücrelerdir. HbA1c değeri, taı ve tedavii başlaması ile birlikte ölçülmelidir. İlk ölçümde sora isüli ile tedavi görmeye tip 2 diyabetlilerde yılda e az 2 kez, isülie bağımlı (Tip 1) veya isüli ile tedavi göre Tip 2 diyabetlilerde yılda 4 kez ölçülmelidir. Farklı labaratuvarlarda kullaıla test maddesie (Kit) bağlı olarak ormal değerlerde farklılık olabileceği uutulmamalıdır. HbA1c ölçümlerii souçları, diyabet ekibi üyelerie ka glikozuu uzu süreli değerledirilmeside veya tedavi plaıda değişikliğe karar verilmeside rehberlik eder. Araştırmalar HbA1c seviyesii %7 ve altıda tutulmasıı diyabeti HbA1c Ölçüm S kl : lk Ölçümde sora; süli kullaalarda y lda 4 kez süli kullamayalarda y lda 2 kez 78 NERMİN OLGUN

13 uzu döem komplikasyolarıı ölemeside ve geciktirilmeside etkili olduğuu göstermiştir. HbA1c ölçümleri ayı zamada sık hipoglisemi ataklarıı da azaltmada yol gösterici olur. KAYNAKLAR 1. Akalı S, Arsla M, Başakal N. Ve ark. Diabetes Mellitus 2000, Ed: C. Yılmaz, T. Yılmaz, Ş. İmamoğlu, Gri Tasarım, İstabul, Akalı S, Arsla M, Başkal N. Ve ark. Diyabet ve Siz. Ed: Ş. İmamoğlu,S. Akalı, T. Yılmaz, Eskort İletişim A.Ş., İstabul, Altutaş Y. Diabetes Mellitusta Laboratuar, Taı İzleme Testleri ve Metodları. Ed: M. Yeigü, Her yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, America Diabetes Associatio. Life With Diabetes (Core Outlies), Ed: D.B. Kelley, Uiversity of Michiga. Diabetes Research ad Traiig Ceter, America Diabetes Associatio. Self Moitorig of Blood Glucose, 1999;18(Suppl.1): America Diabetes Associatio. Implicatios of the Diabetes Cotrol ad Complicatios Trial. Cliical Diabetes, July-August America Diabetes Associatio. Cliical Practice Recommedatios, Diabetes Care, 1999; 22(Suppl.1). 8. America Diabetes Associatio. Tests of Glycemia i Diabetes (Positio Statemet). Diabetes Care, 1999; 22 (Suppl.1): p Aydı N. Evde Diabet Takibi. Ed: M. Yeigü, Her yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, Diabetes Educatio Study Group. DESG Eğitim Notları, Servier, Sayı: 3, İstabul, ISPAD-IDF-WHO Cosesus Guidelies. Cosesus Guidelies for the Maagemet of Isuli-depedet (type 1) Diabetes Mellitus (IDDM) i Childhood ad Adolescece. Freud Publishig House Ltd., Eglad, Karul Seber S. Evde Diabet Takibi Self Moitorig, Galeos, 1999; 27: Skyler JS. Self Moitorig of Blood Glucose, Med Cli. North America, 1982; 66 (6): Ömer A. Diabet tedaviside evde glisemi ve glikozüri takibi, Aktüel Tıp, 1997; 1(8): Özca Ş. Diabetes Mellituslu hastaı yöetimi ve hemşirelik. Ed: M. Yeigü, Her Yöüyle Diabetes Mellitus. Nobel Tıp Kitabevi, İstabul, Tip 2 Diyabet Kosesus El Kitabı. Ed: N. Bağrıaçık, S. Biberoğlu, U.Görpe ve ark., Novo Care Diyabet Servisi, İstabul, Uited Kigdom Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. Effect of itesive blood-glucose cotrol with metformi o complicatios i overweight patiets with type 2 diabetes (UKPDS 34). Lacet, 1998;352: Kediizi Kotrol Ediiz 1. Ka glikoz testlerii yap lma zama içi öemlidir? 2. Ka glikoz testlerii do rulu uu etkileyebile üç faktörü belirti? 3. Geç komplikasyosuz diyabetlilerde arzu edile ka glikoz düzeyleri edir? 4. Gülük glisemi souçlar a gore isuli dozuda as l bir de ifliklik yap l r? 5. Keto testi e zama yap lmal d r? 6. HbA1c de erleri hagi s kl kla ölçülmelidir? KENDİ KENDİNİ İZLEME 79

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Diyabet ve Egzersiz. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 4 Diyabet ve Egzersiz Hatice PEK Diyabetli bireyler içi aktivite ve egzersiz, bakım plaıı, besleme programıı ve ilaç tedavisii öemli bölümüdür. Aktivite ve egzersiz; glikozu daha iyi kullaılmasıı,

Detaylı

Hipoglisemi ve Hiperglisemi

Hipoglisemi ve Hiperglisemi BÖLÜM 10 Hipoglisemi ve Hiperglisemi Diyabet tedaviside amaç ka glikoz seviyesii kotrol altıda tutmaktır. Diyabetli bireylerde, yüksek ka glikoz seviyeleri isüli yetersizliği ya da vücutta isülii yetersiz

Detaylı

Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri

Diyabetin S n fland r lmas ve Tan Kriterleri BÖLÜM 2 Diyabeti S flad r lmas ve Ta Kriterleri Zehra DURNA Diabetes Mellitus (Diyabet) isüli eksikliği veya etkisizliği soucu gelişe, akut ve kroik komplikasyoları eşlik etmesiyle yaşam boyu süre bir

Detaylı

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler

BÖLÜM. nsülin Tedavisinin Yönetimi. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler. Tip 1 Diyabet Yönetiminde Hedefler BÖLÜM 5 süli Tedavisii Yöetimi İsülii keşfi ve isüli tedavisii uygulamaya geçmesi diyabet tedaviside döüm oktası olmuştur. İsüli tedavisi tek başıa veya bazı diyabetlilerde oral atidiyabetik ilaçlarla

Detaylı

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar

BÖLÜM. Çocukluk Ça nda Diyabet. Önemli Noktalar BÖLÜM 8 Çocukluk Ça da Diyabet Semra ERDOĞAN Çocukluk çağı diyabeti, geetik yatkılıkla, otoimmü mekaizmalarla ve çevresel faktörlerle (viral efeksiyolar, stres gibi) ilişkilidir. Sıklıkla puberte döemide

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Diyabette Genel Sa l k Önerileri

Diyabette Genel Sa l k Önerileri BÖLÜM 16 Diyabette Geel Sa l k Öerileri Diyabet makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyoları ile yaşam kalitesii düşüre, erke ölüm ve hastalama oraıı yüksek olduğu bir hastalıktır. Bu edele hastaı tedavisii

Detaylı

Bebeğin dünyaya gelmesiyle birlikte onun temizliği ve bakımını nasıl. Bebek Temizliği

Bebeğin dünyaya gelmesiyle birlikte onun temizliği ve bakımını nasıl. Bebek Temizliği Bebek Temizlii Çaramba, 04 Hazira 2008 18:25 - So Gücelleme Çaramba, 27 Ekim 2010 13:03 Bebei düyaya gelmesiyle birlikte ou temizlii ve bakm asl yapaca za dair bir tak m tereddütleriiz ortaya ç kabilir,

Detaylı

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Kronik Komplikasyonlar. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 13 Kroik Komplikasyolar Şeyda ÖZCAN Kroik komplikasyolar diyabeti ilerleye döemleride ortaya çıka ve ciddi problemlere ede olabile ikicil durumlardır. Diyabete bağlı kroik komplikasyolar iyi bir

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k

Diyabet E itimi ve. Dan flmanl k BÖLÜM 15 Diyabet E itimi ve Da flmal k Diyabetli bireye ve oları bakımlarıda sorumlu ola aile bireylerie hastalığı bakımıı ve yöetimii öğretmek diyabet tedavi plaıı bir parçasıdır. Diyabetlii eğitimi,

Detaylı

Diyabetin Psikososyal Yönü

Diyabetin Psikososyal Yönü BÖLÜM 17 Diyabeti Psikososyal Yöü Diyabet fizyopatolojik süreçlerle isa orgaizmasıda değişiklikler oluştururke, diyabetlii ruhsal dege ve uyumuda da birtakım farklılaşmalar olmaktadır. Diyabet fiziksel

Detaylı

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler

Diyabet Bak m : S n rlar Ötesi Stratejiler BÖLÜM 1 Diyabet Bak m : S rlar Ötesi Stratejiler Düyada her 20 kişide biri (151 milyo yetişki) diyabetlidir. Bu sayı so beş yıldır diyabet oraıda % 11 lik bir artış olduğuu gösterir. Yirmi beş yıl içide

Detaylı

BÖLÜM. Diyabette Ayak Bak m. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler

BÖLÜM. Diyabette Ayak Bak m. Önemli Noktalar. Amaç. Hedefler BÖLÜM 12 Diyabette Ayak Bak m Toplumu tehdit ede hastalıklar arasıda altıcı, amputasyo edeleri arasıda ise birici sırada bulua diyabeti izlem, tedavi ve kotrolude rol ala, diyabet ekibii üyesi hemşireleri

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI

TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI TOPLUMDA ERKEK HEMŞİRE ALGISI Meryem Saatçı * Özet Amaç: Toplumu erkek hemşirelerle ilgili düşüce ve görüşlerii belirlemesi. Yötem: Kesitsel türde yapıla çalışma 100 kişi üzeride, yüz yüze görüşülerek

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET

PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET PROSPEKTÜS FARMAVİT FİLM TABLET FORMÜLÜ Beher film tablet, 15 mg B 1 vitamii, 10 mg B 2 vitamii, 10 mg B 6 vitamii, 10 mcg B 12 vitamii, 50 mg iasiamid, 0.15 mg bioti, 1.5 mg folik asit, 25 mg kalsiyum

Detaylı

D YABET HEMfi REL DERNE (DHD)

D YABET HEMfi REL DERNE (DHD) D YABET HEMfi REL DERNE (DHD) AMAÇLAR: Diyabet hemflireli ii gelifltirmek, Diyabetli hasta hemflirelik bak m gereksiimlerii saptamak içi hemflireleri teflvik etmek, Diyabetli hastalara bak m vere hemflireleri

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

ADANADA EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANELERİNİN YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNDE HASTANE ENFEKSİYONLARI BİLGİ DÜZEYİ. Necdet AYTAÇ, Handan NAHARCI, Gürsel ÖZTUNÇ

ADANADA EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANELERİNİN YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNDE HASTANE ENFEKSİYONLARI BİLGİ DÜZEYİ. Necdet AYTAÇ, Handan NAHARCI, Gürsel ÖZTUNÇ ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 200; 9(3) :9-15 Kliik Araştırma ADANADA EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANELERİNİN YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNDE HASTANE ENFEKSİYONLARI BİLGİ DÜZEYİ 1 2 3 Necdet AYTAÇ, Hada NAHARCI, Gürsel

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

Giresun İlindeki Ailelerin Sünnet Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları

Giresun İlindeki Ailelerin Sünnet Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları Çocuk Dergisi 8(3):166-171, 2008 Giresu İlideki Aileleri Süet Kousudaki Bilgi, Tutum ve Davraışları Fadime ÜSTÜNER TOP *, Yeliz ESÜNTİMUR **, Leyla UYKAN **, Emie AYDIN PEKDEMİR * Giresu İlideki Aileleri

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri

Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri Zehirlemelere Geel Yaklaşım İlkeleri Dr Özlem Güeysel Dr Lütfi Kırdar Kartal EAH Acil Tıp Kliiği 2 Tarihçe Toksikoloji, Yuaca ok atılmasıda kullaıla yayı işaret ede tokso kelimeside köke alır. Toksiko

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet Hipoglisemi Hiperglisemi (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet BR.HLİ.045 HİPOGLİSEMİ Kan şekeri düzeyinin 50 mg/dl veya altına düşmesi hipoglisemi olarak tanımlanır. Hipogliseminin oluşumuna zemin

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Dünya Sağlık Örgütü Kan Transfüzyon Güvenliği Cenevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Transfüzyon Komitesi İstanbul

Dünya Sağlık Örgütü Kan Transfüzyon Güvenliği Cenevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Transfüzyon Komitesi İstanbul Kaı Kliik Kullaımı El kitabı Düya Sağlık Örgütü Ka Trasfüzyo Güveliği Ceevre İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastae Trasfüzyo Komitesi İstabul Published by the World Health Orgaizatio i 2001 uder the title

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Dr. Füsun Törüner Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D, Ankara 22-23.Kasım.2013 -TEKİRDAĞ Tip 2 DM progresif bir

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011.

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011. Deomed Yay c l k Holz / Spaide Medikal Retia / Patogeez, Ta ve Tedavi Gücellemeleri Türkçe Editörü / Gülipek Müftüo lu Çeviri / rem Hamamc o lu 27 Yazar Kat l m yla 16.5 x 24 cm, XII + 228 Sayfa 55 fiekil,

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE

ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE ARAfiTIRMA RESEARCH ARTICLE Diyabetik Hastalarda Sessiz Miyokardiyal skemi Tespitide Egzersiz Elektrokardiyografi Testi ve Talyumlu Miyokard Perfüzyo Sitigrafisii Karfl laflt r lmas Dr. Fatma Dilek Dellal,

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre 2. Metformin 3. Glitazon 4. İnsülin

Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre 2. Metformin 3. Glitazon 4. İnsülin Tip 2 Diyabette İnsülin Tedavisi Prof. Dr. Aytekin OĞUZ İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. İç Hastalıkları Kliniği Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

pecya Psikiyatri Kliniklerinde Yatan Hastalar ın Terapötik Geçi şlerinde Kullan ılan Evci izin Durumlar ı GIRIŞ

pecya Psikiyatri Kliniklerinde Yatan Hastalar ın Terapötik Geçi şlerinde Kullan ılan Evci izin Durumlar ı GIRIŞ Psikiyatri Kliikleride Yata Hastalar ı Terapötik Geçi şleride Kulla ıla Evci izi Durumlar ı Nesri AŞTI * ÖZET Bu çal ışma, İstabul Üiversite ve Devlet Hastaesi Psikiyatri kliikleride terapötik geçi şleri

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü www.diabetesinformationsdienst-muenchen.de Sevgili hasta, Başarılı bir diyabet tedavisi için kan şekeri değerlerinin bilinmesi ve uzun süreli gözlenmesi önemlidir.

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı)

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Prof. Dr. Erdinç Ertürk Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı 49.

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 04 İşaat projelerii içi fiasal ve ekoomik aaliz yötemleri İşaat projeleri içi temel maliyet kavramları Yaşam boyu maliyet: Projei kafamızda şekillemeye başladığı ada itibare başlayıp kullaım ömrüü tamamlayaa

Detaylı

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Kriz Dergisi 3 (1-2): 133-137 PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayça GÜRDAL*, Hasa MIRSAL" GİRİŞ VE AMAÇ Ayakta tedavi sürekliliği, diğer tıp dallarıda

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK AKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNA ELEMANLARI LABORATUARI DENEY ÖYÜ DENEY I VİDALARDA OTOBLOKAJ DENEY II SÜRTÜNME KATSAYISININ BELİRLENMESİ DERSİN

Detaylı

Ölçme Hataları, Hata Hesapları. Ölçme Hataları, Hata Hesapları 2/22/2010. Ölçme... Ölçme... Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu.

Ölçme Hataları, Hata Hesapları. Ölçme Hataları, Hata Hesapları 2/22/2010. Ölçme... Ölçme... Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu. //00 Ölçme Hataları, Hata Hesapları Ölçme Hataları, Hata Hesapları Yrd. Doç. Dr. Elif SERTEL sertele@itu.edu.tr Suu, Doç. Dr. Hade Demirel i ders otlarıda ve Ölçme Bilgisi kitabıda düzelemiştir. Ölçme...

Detaylı

Safra kesesi ameliyatı sonrası cerrahi müdahale gerektiren ciddi komplikasyonlar ve yaklaşımları

Safra kesesi ameliyatı sonrası cerrahi müdahale gerektiren ciddi komplikasyonlar ve yaklaşımları Ulusal Cerrahi Dergisi 2009; 25(2): 62-67 ARAŞTIRMA YAZISI Safra kesesi ameliyatı sorası cerrahi müdahale gerektire ciddi komplikasyolar ve yaklaşımları Surgically repaired severe post-cholecystectomy

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ Dr. Mürvet YILMAZ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KIŞ OKULU-2014 DM, genel popülasyonun % 3-6 20 yaş ve üzeri nüfus: 47.467.350 (%65.4) TURDEP-II

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DÜŞÜK KAN ŞEKERİ HİPOGLİSEMİ Diyabetli olmak ve diyabetle beraber

Detaylı

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz

TĐCARĐ MATEMATĐK - 5.2 Bileşik Faiz TĐCARĐ MATEMATĐK - 5 Bileşik 57ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER: Örek 57: 0000 YTL yıllık %40 faiz oraıyla yıl bileşik faiz ile bakaya yatırılmıştır Bu paraı yılı souda ulaşacağı değer edir? IYol: PV = 0000 YTL = PV (

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Film tablet Açık sarı renkli, yuvarlak, bir yüzü 5 yazılı, bombeli film tabletler 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI VESİFİX 5 mg film kaplı tablet KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etki madde: Her bir film tablet 5 mg solifeasi süksiat içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz

Detaylı

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ Elif Bülbül 1,Canan SAYAN 2,Muhammet YETGİN 2,Cemile KESGİN TOKA 3,Reha ERKOÇ 4,Barış DÖNER 4,Rümeyza KAZANCIOĞLU 4 1 Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Detaylı

P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project. Quantity Item Code Description Price Each Amount 6. 5. 2011. Total

P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project. Quantity Item Code Description Price Each Amount 6. 5. 2011. Total P.O. Number Terms Rep Ship Via F.O.B. Project Quatity Item Code Descriptio Price Each Amout Geç Taı Ala Aomalilerde Yaklaşım 6. 5. 2011 Prof. Dr. H. Alper Tarıverdi Ada Mederes Üiversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011.

Deomed Yay nc l k. Türkçe birinci bask Deomed, 2011. Deomed Yay c l k Holz / Spaide Medikal Retia / Patogeez, Ta ve Tedavi Gücellemeleri Türkçe Editörü / Gülipek Müftüo lu Çeviri / rem Hamamc o lu 27 Yazar Kat l m yla 16.5 x 24 cm, XII + 228 Sayfa 55 fiekil,

Detaylı

Diyabette düşük ve yüksek şeker

Diyabette düşük ve yüksek şeker Unter- und Überzuckerung bei Diabetes (Türkisch) Diyabette düşük ve yüksek şeker Tehlikeleri teşhis edebilmek ve tepki verebilmek Düşük şeker Düşük şeker (hipoglikemi), kan şekerinin 50 mg/dl (2,8 mmol/l)

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6.

(3) Eğer f karmaşık değerli bir fonksiyon ise gerçel kısmı Ref Lebesgue. Ref f. (4) Genel karmaşık değerli bir fonksiyon için. (6. Problemler 3 i Çözümleri Problemler 3 i Çözümleri Aşağıdaki özellikleri kaıtlamaızı ve buu yaıda daha fazla soyut kaıt vermeizi isteyeceğiz. h.h. eşitliğii ölçümü sıfır ola bir kümei tümleyei üzeride eşit

Detaylı

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1]

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1] Kafkas Uiv Vet Fak Derg 6 ():, 00 DOI:0./kvfd.00.6 RESEARCH ARTICLE Veterier İlaçları Satış Yetkisii Veterier Hekimliği Açısıda Değerledirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisii Vizyo ve Bilaço Üzerie Etkileri

Detaylı

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Kandaki şeker (glukoz) miktarının çok fazla olduğu kronik (uzun süreli seyreden) bir hastalıktır Enerji kaynağı olarak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her film tablet 850 mg metformin hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: PVP K30, Avicel ph 102, Magnezyum stearat, Opadry, Etil

Detaylı

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Diyabetli bir kadının gebe kalması pregetasyonel diyabet. Gebelikte diyabetin ortaya çıkması gestasyonel diyabet olarak tanımlanır. 2 Gestasyonel diyabet UK de

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

HEMOGLOBİN A1C. Klinik Laboratuvar Testleri

HEMOGLOBİN A1C. Klinik Laboratuvar Testleri Klinik Laboratuvar Testleri HEMOGLOBİN A1C Diğer adları: Glike hemoglobin, glikozile hemoglobin, glukohemoglobin, HbA1c, A1c. Kullanım amacı: Diabetes mellitus tedavisinin orta vadede yeterince başarılı

Detaylı

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ

3. Bölüm Paranın Zaman Değeri. Prof. Dr. Ramazan AktaĢ 3. Bölüm Paraı Zama Değeri Prof. Dr. Ramaza AktaĢ Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıkta sora aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiiz: Paraı zama değeri kavramıı alaşılması Faiz türlerii öğremek

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ

ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ İSTATİSTİKSEL TAHMİNLEME VE İSTATİSTİKSEL YORUMLAMA TAHMİNLEME SÜRECİ VE YORUMLAMA SÜRECİ ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ ÖRNEKLEME VE ÖRNEKLEME ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI VE ÖRNEKLEME DAĞILIMLARI Yorumlama

Detaylı

OKUL ÖNCESĠ DÖNEM ĠġĠTME ENGELLĠ ÇOCUKLARIN MÜZĠK EĞĠTĠMĠ ETKĠNLĠKLERĠNDE DĠKKAT EKSĠKLĠĞĠNĠ GELĠġTĠRME BECERĠSĠNE AĠT ĠNCELEME

OKUL ÖNCESĠ DÖNEM ĠġĠTME ENGELLĠ ÇOCUKLARIN MÜZĠK EĞĠTĠMĠ ETKĠNLĠKLERĠNDE DĠKKAT EKSĠKLĠĞĠNĠ GELĠġTĠRME BECERĠSĠNE AĠT ĠNCELEME 564 OKUL ÖNCESĠ DÖNEM ĠġĠTME ENGELLĠ ÇOCUKLARIN MÜZĠK EĞĠTĠMĠ ETKĠNLĠKLERĠNDE DĠKKAT EKSĠKLĠĞĠNĠ GELĠġTĠRME BECERĠSĠNE AĠT ĠNCELEME Yard. Doç. Dr. Tüli Malkoç, Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi,

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı