T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DERSİ MATLAB UYGULAMA NOTLARI-1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DERSİ MATLAB UYGULAMA NOTLARI-1"

Transkript

1 T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DERSİ MATLAB UYGULAMA NOTLARI-1 Bu uygulama notunda öğrencilerin MATLAB kullanarak; TEMEL MATEMATİK İŞLEMLERİNİ TEMEL MATRİS İŞLEMLERİNİ GRAFİK İŞLEMLERİNİ POLİNOM İŞLEMLERİNİ TEMEL OTOMATİK KONTROL UYGULAMARINI yapmaları beklenmektedir.

2 1.0 TEMEL MATEMATİK İŞLEMLERİ MATLAB tanıtımı yapıldıktan sonra, basit hesaplamalarla başlayalım. MATLAB'da her türlü basit hesaplama kolayca yapılabilir. Command Window ekranına aşağıdaki işlemleri yapalım. Değişken değerlerinin Workspace de saklandığını göreceksiniz. 2+9 % toplama 5*7 % çarpma 2^6 % 2 üzeri 6 sqrt(9) % kare kök 3*4/2+3 % karışık bir işlem pi % pi sayısı MATLAB'da iç değişken olarak tanımlı sin(pi/2) % Not: Trigonometrik fonksiyonlara açılar hep RADYAN girilmeli! >> x = 5*cos(pi/6) %siz de yapın x= %Eğer açı hesabını yapmak istersek sind(60) %şeklinde girilmeli exp(1) % e sayısını ifade ederiz Exponential üs alalım exp(4) % e^4 Karmaşık sayılar oluşturmak için i veya j iç değişkenlerini kullanırız. 5 +4*i %yada 5+4i %yada 6+7j %yada 6+7*j %bu yazımların hepsi doğrudur sqrt(-1) i

3 MATLAB da ifade aşağıdaki şekilde gösterilirse e+03 = = %bu anlama gelmektedir Değişken Atama ve Bunlarla İlgili İşlemler x=8 % x değişkenine sekiz değerini ver x=8; % bir komutun sonuna noktalı virgül konursa komut çalışır ama sonucu ekranda görünmez 2*x %işlemin sonucunu yazdırır sqrt(x) % karekök log(x) % e tabanında logaritma exp(x) % e üzeri x y=x^2 % x'in karesi sin(x) % sinüs x x = 5*cos(pi/6), y = 5*sin(pi/6) x= y= acos(x/5), asin(y/5) pi/ z=(x^y)-4 % x üzeri y eksi 4

4 Değişken ismi seçerken dikkat edilmesi gereken bir nokta: Eğer MATLAB'ın iç değişkenlerinden birine (mesela i, j, pi gibi) atama yaparsak artık o değişkenin standart değerini yitiririz ve kullanamayız. Örneğin: pi=4; % pi değişkenine 4 verelim pi % artık pi 4 oldu, standart pi'yi ( ) yitirdik sin(pi/2) % pi artık 4 olduğu için bu komut sin(2)'yi veriyor! 2+sin(pi/8)*exp(3)+5.3*log(37) % karışık bir işlem Eğer işlemin sonucunu Command Windowda görmek istemiyorsak komutun sonuna ; ekleyiniz. Örnek: Komut ekranına aşağıdaki iki kodu yazınız ve farklarını gözlemleyiniz. X=5 ile X=5; arasındaki farka bakabilirsiniz.,

5 2.0 TEMEL MATRİS VE VEKTÖR İŞLEMLERİ Tek satır veya tek sütundan oluşan matristir. Dizi seklinde tanımlanabilirler. Terimler arasına (,) konularak satır vektörü, (;) konularak sütün vektörü elde edilebilir. MATLAB da SATIR VEKTÖR ü tanımlayalım. Örn: V=[ ] vektörünü MATLAB kullanarak yazınız >> V=[ ] %aralarına boşluk koyarak V = veya virgül koyarak yapabiliriz. İki yöntem de aynıdır. >> V=[1,2,7,9] V = Örn: V= vektörünü Matlab kullanarak yazınız >> V=[1;2;7;9] %noktalı virgün bir alta inmemizi sağlar. V = V sütün vektörüne aritmetik işlemler aşağıdaki gibi uygulanır. >> x=2*v x = Belli bir değerden başlayıp belirli aralıklarla belli bir değere ulaşmasını istediğimiz bir vektör yazmak istersek; T=0:2:20 şeklide yazılabilinir. Kullanım: [baslangic:adım:bitis]

6 Örn: 0 dan 20 ye kadar sayıları 2şer 2şer arttıran vektörü yazınız? >> t=0:2:20 t = Başka bir yol da mümkün: linspace(baslangic,bitis,kac_parca) v = linspace(1,3,5) v = VEKTÖR İNDİSLERİ Örnek olarak, tanımlamış olduğumuz A vektörünün A=[ ] 3. elemanını 27 ile değiştirelim. >> A(3)=27 A = Benzer şekilde A vektörünün 2. elemanını silelim.vektörün elemanına [ ] değeri atandığında eleman silinir. >> A(2)=[] A = A vektörünün uzunluğunu ve boyutunu bulalım >> length(a) %ile uzunluğunu 3 >> size(a) %ile vektörün boyutunu buluruz. 1 3 satır sütün

7 2.2. VEKTÖR İŞLEMLERİ Vektörlerde işlem yapan önceden tanımlı bazı MATLAB fonksiyonlarına bakalım. a = [ ] a = Vektör elemanlarının toplamı: sum(a) 14 -Vektör elemanlarının aritmetik ortalaması: mean(a) Vektör elemanlarının değişintisi (varyans): var(a) Standart sapma: std(a) En yüksek ve en düşük değerler: max(a) 6 min(a) 1 -end komutu kullanılarak vektörün son elemanına ulaşılabilir. Örnek: a=[ ] olsun a(end) % a'nın son elemanını göster -2 a(end) = 77 % a'nın son elemanını 77 yap a= a(end) = [] % a'nın son elemanını sil a=

8 a(end+1:end+3)=[ ] % a'nın sonuna [ ] sayılarını ekle a= a(end+1)=100 % a'nın sonuna 100 sayısını ekle a= MATRİS İŞLEMLERİ Örn: A= matrisini Matlab ile yazınız >> A=[1 4 7;9 8 1;6 3 2] A = Matrisin Transpozu işareti ile yapılmaktadır. Örn: A matrisinin transpozunu alınız >> D=A' D = Matrisin tersi inv komutuyla bulunmaktadır. inv(a) şeklindedir. Sonucun sağlaması için tersi ile kendisinin çarpımı birim matrisi vermelidir. (Deneyin) a = [1 3 2; 6 5 4; 7 8 9]; inv(a)

9 a nın özdeğerlerinden oluşan vektör: -eig(a) Hesaplamışken özvektörleri de bulalım. D matrisi köşegende özvektörleri barındırır; V matrisi özvektörleri içerir. Bu, MATLAB ile birden çok değişken döndürülmesine de güzel bir örnek [V, D] = eig(a) V = D = Matlab de matris determinantı det fonksiyonuyla hesaplanmaktadır. Örnek olarak; -det(a) yapmalısınız. Matlab de matrisin normu -norm(a) ile hesaplanmaktadır. Matris Rankı : Bir matrisin rankı, dolayısıyla bağımsız satır veya sütun sayısı rank( ) fonksiyonu ile hesaplanabilir. Bir matrisin tüm karesel alt matrislerinden, determinantı sıfırdan farklı olan en yüksek boyutlusunun boyutuna A matrisinin rankı denir >> rank(a) >> A=[ ; ; ; ] ; >> rank(a) 3 Bir matrisin tekillik durumu cond( ) fonksiyonu ile ölçülebilir. Cond fonksiyonu birim matrise uygulandığında 1 değerini alır. Tekil bir matriste ise sonsuz değerini alır. cond(eye(5)) =1

10 S = [1 1; ^-6] cond(s) = Inf 2.4. Özel Matrisler Oluşturma İlk parametre satır sayısını, 2. parametre sütun sayısını belirtir. 2 3 lük sıfır ve bir matrisleri oluşturalım: m = zeros(2, 3) v = ones(2, 3) m = v = lük birim matris oluşturalım: m = eye(3) m = Rastgele sayılar içeren 3 1 lik bir matris (sütun vektörü) oluşturalım. v = rand(3, 1) v = Örneğin; a=-5 ile b=5 arasında yani -5 ile +5 arasında rasgele sayılı 2x4 (iki satır 4 sütunlu) bir matris üretmek istenirse >>a=-5+10*rand(2,4) a= Dikkat: Eğer iki değil de bir parametre verirsek, örnekteki 3 3 lük matris gibi sıfır matrisi oluşturur (vektör değil!) m = zeros(3) m =

11 2.5. Matrisleri İndisleme İndisler her zaman 1 ile başlar (0 ile değil)! Matrisin bir elemanına ulaşmak için matris(satırno, sutunno) Örnek: m = [ ; ; ; ] matrisinin 1 satır 3.sütündaki elemanına ulaşalım. m(1, 3) m = Şimdi de Matrisin bir satırının tümüne ulaşma (2. satır) ve bir sütununun tümüne ulaşma (1. sütun) örneklerini yapalım. m(2, :) m(:, 1) Şimdi de1. satırın 1 den 3 e kadar (dahil) elemanları bulalım: m(1, 1:3) Örn:2. sütunun 2 den 3 e kadar (dahil) elemanları m(2:3, 2) 7 10

12 Matrisin boyutunu gösterelim m = [1 2 3; 4 5 6] size(m) m = Satır sayısı için: size(m, 1) 2 Sütun sayısı için: size(m, 2) 3 -m ile aynı boyutta yeni bir matris oluşturmak istersek: m1 = zeros(size(m)) m1 = Bölüm 2.2 de gördüğümüz işlemleri MATRİSlerle yapmak istersek; Eğer matris üzerinde bu işlemler yapılırsa, bu fonksiyonlar matrisin her bir sütununda işlem yaparlar ve sonuç olarak bir satır vektörü döndürürler a = [1 2 3; 4 5 6] a = Her sütunun ortalaması: mean(a) Her sütunun en yüksek değeri: max(a) 4 5 6

13 Matristeki en yüksek değer: max(max(a)) 6 veya max(a(:)) 6 Her satırın ortalaması (ikinci argüman hangi boyutta işlem yapılacağını gösterir: mean(a, 2) 2 5 Matris işlemleri: İki tane rasgele matris oluşturup çarpalım. Alttaki örnekte çarpım sonucu 3 4 lük bir matris olacak: a = rand(3,2) b = rand(2,4) c = a * b a = b = c = Vektör ve matrislerle başka denemeler yapalım: a = [1 2; 3 4; 5 6]; b = [5 6 7]; b * a c = [8; 9];

14 a * c Dikkat: Matrisleri diğer dillerdeki (c, c++, vb.) gibi satır satır değil de sütun sütun düşünmek gerekir. a nın sütunlarını ekleyerek yeni bir sütun vektörü oluşturuyoruz: a = [1 2; 3 4; 5 6]; b = a(:) b = Tüm elemanların toplamını almak isteseydik: sum(a(:)) 21 b vektörünün elemanlarından 2 3 lük bir matris oluşturalım (yine sütun sütun): a = reshape(b, 2, 3) a = İki tane satır vektörünü yatay olarak birleştirelim. a = [1 2]; b = [3 4]; c = [a b] c = İki tane sütun vektörünü dikey olarak birleştirelim. a = [1; 2; 3]; b = [4; 5] c = [a; b] b = 4 5 c = 1 2

15 3 4 5 Benzer şekilde matrisleri de birleştirebiliriz: a = [eye(3) rand(3)] a = b = [eye(3); ones(1, 3)] b = repmat kullanarak bir değişkeni ızgara şeklinde kopyalayabiliriz. Örneğin tüm değerleri 5 olan 3 2 lik bir matris yapalım. b = repmat(5, 3, 2) b = İlla ki tek değer olması gerekmezdi. Bir matrisi de klonlayabilirdik. Kullanım: repmat(kopyalanacak_veri, satir_sayisi, sutun_sayisi) b = repmat([1 2; 3 4], 1, 2) b = Verilen vektörle 3 3 lük bir köşegen matrisi oluşturalım: b = diag([1 2 3]) b = MATLAB de nokta işlemler elemanter yani eleman eleman gerçekleştirilen işlemleri ifade ederler ve bu amaçla. operatöründen faydalanırlar. (Gerçekleştirilecek matematiksel işlemin operatörünün önünde. operatörü kullanılır.) Eleman Eleman Çarpma:.* Eleman Eleman Bölme:./

16 Eleman Eleman Üs Alma:.^ Örneğin b adındaki bir matrisin her bir elemanının karesini almak için b^2 yerine b.^2 kullanılmalıdır. Benzer şekilde bir a satır vektörü ile bir b satır vektörünün aynı indis değerlerindeki elemanlarının çarpımını içeren bir c satır vektörü elde etmek c=a.*b deyiminden faydalanılmalıdır. Örneklere devam edelim: >> A=[ ; ; ] A= >> A(3,2) satirin 2. ve 4. sütun değerleri >> A(3,[2 4]) kolonun tüm değerleri >> A(3,:) >> A(:,3) A matrisinin 1, 2 ve 4. kolon değerleri >> A(:,[1 2 4]) Aynı satır sayısına sahip iki matris aşağıdaki örnekte olduğu gibi birleştirilebilir. >> A=[1 2 3; 4 5 6] A= 123

17 456 >> B=[7 8; 9 10] B= >> [A B] >> C=[7 8 9] C= 789 Eğer satırlar birleştirilmek istenirse; >> [A;C] Bir A matrisinden herhangi bir satirin kaldırılması istenirse >> A=[ ; ; A= >> A(2,:)=[] seklinde yazilir. A= ] >> A(:,[1 3])=[] 1. ve 3. sütunlar kaldırıldıktan sonraki durum A= magic(j) fonksiyonu jxj uzunlugunda 1 den j ye kadar sayilardan olusan (j=2 hariç) eşit satir, sütün ve köşegen toplamına sahip bir kare matris oluşturur. >> magic(3)

18 2.6. Lineer Denklem Sistemi Çözme Örnek olarak aşağıdaki denklem takımını Matlab ile çözelim. A -1 Ax = A -1 B Ix=A -1 B x = A -1 B şeklinde düşünüp ifadeyi çözebiliriz. >> A=[2 3-1;-1 2 3;0 1 2] A= >> b=[-1 9 5]' b= >> x=inv(a)*b x= Alternatif olarak Matlab in içerisinde bulunan \ operatörünü de kullanabiliriz. x = A\b x= Örnek= 9*I1-3*I2+3*I3=15-3*I1+9*I2+3*I3=0 3*I1+3*I2+9*I3=9 I1,I2 ve I3 çevre akımlarını bulunuz?

19

20 3.0 GRAFİK İŞLEMLERİ MATLAB programı ile grafik işlemlerinin nasıl yapıldığını inceleyelim. Matlab yüksek seviyede grafik oluşturulabilir. Matlab ile çizilebilecek grafikler; Dikdörtgen (x-y) ve 3 boyutlu çizgi grafikleri Ağ (mesh) ve yüzey grafikleri Çubuk ve alan grafikleri Pasta şemaları Histogram grafikleri Kesikli veri grafikleri Yön ve hız vektör grafikleri Dış hat (contour) grafikleri Etkileşimli eğri çizimi Canlandırma (animation) >> x=[ ]; >> y=[ ]; >> plot(x,y) Çıkan grafik ekranında File kısmından grafiğinizi kaydedebilir. Insert Kısmıyla grafiğinize isim verebilir. Tools Edit Plot ile grafik ayarlarınızı yapabilirsiniz. Yada aynı işlemleri kod yazarak da yapabiliriz.

21 Örnek >> x=-1:.1:1; y=x.^3; z=x.^4; plot(x,y,x,z)%şeklide iki grafik üst üste çizdirilir. DiKKAT: Burada matrissel çarpım yapılmazsa; yani, y=x^3 yazıldığında x kare matris olmadığında hata verecektir. Grafiklerle ilgili daha detaylı bilgiler için Command Windowa help plot diyerek Matlabden bakabilirsiniz. Figure, hold on hold off ve grid komutlarını inceleyiniz. Üst üste iki grafik çizdirme işlemini hold komutunu kullanarak yapınız. Grafiklerden biri kesik çizgili diğeri ise sürekli çizgili olsun. 3.boyutlu grafik çizdirmek için mesh,surf komutlarını inceleyiniz. Bir pencerede birden çok grafik göstermek için subplot komutu kullanılır. ØSubplot(M,N,P); ØM: Grafik penceresindeki satır sayısı, ØN: Grafik penceresindeki sütun sayısı, ØP: Grafik penceresinde hangi grafik olduğunu ifade eder. Örnek: x=0:pi/100:2*pi; y1=sin(x); y2=cos(x); y3=exp(-x); subplot(2,2,1); plot(x,y1);

22 legend('sinus grafigi'); subplot(2,2,2); plot(x,y2); legend('cosinus grafigi'); subplot(2,2,3); plot(x,y3); legend('ussel grafik'); %title komutuyla grafiğe isim %ylabel, xlabel komutlarıyla da X ve Y eğrilerine isim verebiliriz. Grafik ekranında grafiğin çizgi rengi, işareti ve şekli istendiğinde değiştirilebilir. Bunun için aşağıda verilen harf, şekil ve işaretler plot( ) fonksiyonuna yazılır.

23 4.0 Polinomlar Matlab ta polinomlar bir vektörle temsil edilirler. Polinom olusturmak için yüksekten düsük dereceliye doğru azalan sırada polinom katsayıları yazılır. Örnek x=s 4 +3s 3-15s 2-2s+9 polinomu programa aşağıdaki şekilde yazılır; x=[ ] x= Benzer şekilde; Örnek: y=s 4 +1 in gösterimi (s^4 ün katsayısı 1, s^3,s^2ve s^1=0, s^0 ın ise katsayısı 1) y=[ ] şeklindedir. -Polinomun herhangi bir kök için değeri, örneğin s 4 +1 in s=2 için değeri; z=polyval([ ],2) veya doğrudan z=polyval(y,2) z= 17 Polinomun köklerinin bulunması, Örneğin s^4+3s^3-15s^2-2s+9 kökleri için; roots([ ]) yada p=[ ]; roots(p); ans=

24 İki polinomun çarpılması, Örnek (x+8) (x^2+4x+8) polinomlarını çarpalım x=[1 2] y=[1 4 8] z=conv(x,y) z= (cevap z=x^3+12x^2+40x+64) İki polinomu bölelim.z/y yapalım ve kalan var mı diye de bakalım. >> x=[1 8]; >> y=[1 4 8]; >> z=conv(x,y); >> [xx R]=deconv(z,y) %xx diye değişken tanımladık R kalanı verecek. xx = 1 8 R = Örnek: P(x)=x 4 +3x 3-15x 2-2x+9 polinomunun x=2 için alacağı değerin bulunması >> P=polyval([ ],2) P= -24 Örnek: P(x)=x 4-5x x=2 ve x= 8 için fonksiyonun alacağı değerin bulunması >> x=[2 8]; >> p=[ ]; >> pp=polyval(p,x) pp =

25 5.0 MATLAB İLE OTOMATİK KONTROL UYGULAMALARI Matematiksel modeller lineer sistemlere veya başka sistemlere MATLAB komutları vasıtasıyla kolaylıkla dönüştürülebilir. Aşağıda kontrol sistemleri için gerekli bazı dönüşümler açıklanmıştır : -- Transfer fonksiyonundan durum uzayına çevirme : -- Durum uzayından transfer fonksiyonuna çevirme : [num,den] = ss2tf(a,b,c,d) Eğer sistemin birden fazla girişi varsa aşağıdaki komut kullanılır : [num,den] = ss2tf(a,b,c,d,iu) 5.1. Transfer fonksiyonu gösterimi Hatırlanacağı üzere transfer fonksiyonu tek-giriş tek-çıkış bir sistemin Laplace alanındaki giriş çıkış ilişkisini verir: Burada ve giriş ve çıkış Laplace dönüşümüdür. MATLAB'da transfer fonksiyonu oluşturmak için tf komutu kullanılır. Örneğin transfer fonksiyonunu oluşturalım: 1.YOL num = [2 6]; % Pay polinomunun katsayıları den = [ ]; % Payda polinomunun katsayıları G = tf(num,den) % Transfer fonksiyonunu oluştur

26 G = 2 s s^3 + 5 s^2 + 9 s + 5 Continuous-time transfer function. Yüksek dereceli sistemlerde transfer fonksiyonunu yukarıdaki gibi oluşturmak kafa karıştırıcı olabilir çünkü num ve den oluşturmak için kullanılan komutlarda hangi katsayının s'nin hangi kuvvetine karşılık geldiği hemen görülmüyor. Bunun yerine aşağıdaki yöntemi kullanarak daha doğal ve anlaşılır biçimde transfer fonksiyonu oluşturabiliriz: 2.YOL >> s = tf('s');% Laplace değişkenini oluştur >> G = (2*s+6)/(s^3+5*s^2+9*s+5) % Transfer fonksiyonunu oluştur G = 2 s s^3 + 5 s^2 + 9 s + 5 Continuous-time transfer function. 5.2.Transfer fonksiyonu ile ilgili bazı faydalı komutlar tfdata komutu ile transfer fonksiyonun içinden payı ve paydası alınabilir [num, den] = tfdata(g) örnek [num, den] = tfdata(g) num = [1x4 double] den = [1x4 double] Transfer fonksiyonunun sıfırlarını (payın kökleri) ve kutuplarını (paydanın kökleri) bulmak için pole ve zero komutları kullanılır:

27 1. yol z = zero(g) %sıfırları bulur p = pole(g) %kutupları bulur ya da 2. Yol >> p=[ ]; z=[2 6]; %sistemin kökleri için bu işlemi yapabiliriz. >> r = roots(p) d=roots(z); %roots komutuylada aynı işlemi yapabiliriz Durum Uzayı Gösterimi Doğrusal sistemler için bir alternatif gösterim de aşağıdaki gibi durum uzayı gösterimidir: Sistemi bu gösterimde tanımlamak için ss komutu kullanılır: A=[0 1;-5-2];%SisteminAmatrisi B = [ 0 ; 3 ]; % Sistemin B matrisi C=[1 0];%SisteminCmatrisi D = 0; % Sistemin D matrisi P = ss(a,b,c,d) %% Sistemin durum uzayı gösterimini oluştur Durum uzayı gösteriminin matrislerine ulaşmak için: P.A % A matrisine ulaş P.B % B matrisine ulaş P.C % C matrisine ulaş P.D % D matrisine ulaş

28 Alternatif olarak ssdata komutu ile sistemin tüm matrisleri istenilen değişkenlere atanabilir [A,B,C,D] = ssdata(p) % P'nin matrislerini A, B, C ve D değişkenlerine al ÖRNEK Transfer fonksiyonu G = s^2 + 2 s s^ s şeklinde verilen sistemi durum uzayında gösteriniz? >> num = [1 2 3]; % transfer function numerator >> den = [1 1/2 1/3]; % denominator coefficients >> [A,B,C,D] = tf2ss(num,den) A = B = 1 0 C = D = 1 Durum Uzayında elde ettiğimiz sistemi tekrar transfer fonksiyonu şeklinde gösterelim. >> [N,D] = ss2tf(a,b,c,d) N = D =

29 -Tam kesir durumundan parçalı kesir durumuna geçme ( Basit kesirlerine ayırma): B(s) ve A(s) iki polinom ifadesi olmak üzere, [r,p,k] = residue(num,den) r,p,k degerleri sirasiyla rezidü (n.inci basit kesrin payı), kutup (n.inci basit kesrin paydası) ve sabit terimleri temsil etmektedir. Örnek) Aşağıdaki kesir ifadesini basit kesirlerine ayıralım. Böylece kesir ifadesi su şekilde basit kesirlerine ayrılmıştır :

30 Örnekler: Transfer fonksiyonu tanımlanması ve analizini yapınız? Dikkat pay polinomunda çarpma işlemleri var. >> pay=2*conv([1 1],[1 2 10]) pay = >> payda=[ ] payda = >> G=tf(pay,payda) Transfer function: 2 s^3 + 6 s^ s s^4 + 3 s^3 + 5 s^2 + s - 10 şeklinde tanımlanabilir veya doğrudan >> G=tf(conv([2 2],[1 2 10]),[ ]) Transfer function: 2 s^3 + 6 s^ s s^4 + 3 s^3 + 5 s^2 + s - 10 şeklinde de tanımlanabilir. İlk uygulama notumuz yayınlanmıştır. Bundan sonraki uygulama notları Otomatik Kontrol dersinde yaptığımız uygulamaları kapsayacak şekilde gidecektir.

31

2.3. MATRİSLER Matris Tanımlama

2.3. MATRİSLER Matris Tanımlama 2.3. MATRİSLER 2.3.1. Matris Tanımlama Matrisler girilirken köşeli parantez kullanılarak ( [ ] ) ve aşağıdaki yollardan biri kullanılarak girilir: 1. Elemanları bir tam liste olarak girmek Buna göre matris

Detaylı

MATLAB. Temel işlemler, Vektörler, Matrisler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MATLAB. Temel işlemler, Vektörler, Matrisler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MATLAB Temel işlemler, Vektörler, Matrisler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI İçerik Matlab Nedir? Matlab ın Kullanım Alanları Matlab Açılış Ekranı Matlab Programı İle Temel İşlemlerin Gerçekleştirilmesi Vektör İşlemleri

Detaylı

MATLAB. Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MATLAB. Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MATLAB Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Matlab yüksek seviyede grafik oluşturulabilir. Matlab ile çizilebilecek grafikler; Dikdörtgen (x-y) ve 3 boyutlu çizgi grafikleri Ağ (mesh) ve yüzey grafikleri Çubuk

Detaylı

MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Konu Başlıkları Lineer Denklem Sistemlerinin Çözümü İntegral ve Türev İntegral (Alan) Türev (Sayısal Fark ) Diferansiyel Denklem çözümleri Denetim Sistemlerinin

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü DERS NOTU 5 KONU: Matlab de Diziler ve Matrisler İÇ İÇE FOR DÖNGÜSÜ

Detaylı

MATLAB Semineri. EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. 30 Nisan / 1 Mayıs 2007

MATLAB Semineri. EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. 30 Nisan / 1 Mayıs 2007 MATLAB Semineri EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü 30 Nisan / 1 Mayıs 2007 İçerik MATLAB Ekranı Değişkenler Operatörler Akış Kontrolü.m Dosyaları Çizim Komutları Yardım Kontrol

Detaylı

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI .. MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Polinom MATLAB p=[8 ] d=[ - ] h=[ -] c=[ - ] POLİNOMUN DEĞERİ >> polyval(p, >> fx=[ -..9 -. -.9.88]; >> polyval(fx,9) ans =. >> x=-.:.:.; >> y=polyval(fx,;

Detaylı

MATLAB'dan doğrusal sistemlerin matematiksel modellemesi için transfer fonksiyonu, sıfırkutup-kazanç, durum uzayı vs. gösterimler kullanılabilir.

MATLAB'dan doğrusal sistemlerin matematiksel modellemesi için transfer fonksiyonu, sıfırkutup-kazanç, durum uzayı vs. gösterimler kullanılabilir. Contents MATLAB'da doğrusal sistem modelleri Transfer fonksiyonu gösterimi Transfer fonksiyonu ile ilgili bazı faydalı komutlar Transfer fonksiyonunun sıfırlar, kutuplar ve kazanç (zpk) olarak ifadesi

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB ler Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What is a computer??? MATLAB de GRAFİK İŞLEMLERİ MATLAB diğer programlama dillerine nazaran oldukça güçlü bir grafik araçkutusuna

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB Bilgisayar Programlama MATLAB Grafik İşlemleri Doç. Dr. İrfan KAYMAZ MATLAB Ders Notları MATLAB de GRAFİK İŞLEMLERİ MATLAB diğer programlama dillerine nazaran oldukça güçlü bir grafik araçkutusuna (toolbox)

Detaylı

MATLAB'A GİRİŞ. Contents

MATLAB'A GİRİŞ. Contents MATLAB'A GİRİŞ Contents Genel bakış Basit hesaplamalar Değişken atama ve bunlarla işlemler Yardım komutları Değişkenleri görme ve silme Ekranı temizleme Matris işlemleri Matrisler için dört işlem, üst

Detaylı

ÖZDEĞERLER- ÖZVEKTÖRLER

ÖZDEĞERLER- ÖZVEKTÖRLER ÖZDEĞERLER- ÖZVEKTÖRLER GİRİŞ Özdeğerler, bir matrisin orijinal yapısını görmek için kullanılan alternatif bir yoldur. Özdeğer kavramını açıklamak için öncelikle özvektör kavramı ele alınsın. Bazı vektörler

Detaylı

İM 205-İnşaat Mühendisleri için MATLAB. Irfan Turk Fatih Üniversitesi,

İM 205-İnşaat Mühendisleri için MATLAB. Irfan Turk Fatih Üniversitesi, İM 205-İnşaat Mühendisleri için MATLAB Irfan Turk Fatih Üniversitesi, 2013-14 MATLAB Nedir? MATLAB ın açılımı MATrix LABoratory dir. MATLAB yüksek performanslı tekniksel bir programlama dilidir. Matematik,

Detaylı

CONTROL LAB1 MATLAB GİRİŞ

CONTROL LAB1 MATLAB GİRİŞ MATLAB GİRİŞ CONTROL LAB1 MATLAB ORTAMI Komut Penceresi Yardım Alma: e.g help sin, lookfor cos Değişkenler Vektörler, Matrisler ve Lineer Cebir (det, inv ) Grafik çizme, plot(x,y, r ), hist (colormap([0

Detaylı

14 Şubat 2011 Pazartesi günü uygulamada çözdüğümüz 2. Soruyu, aynı sıra ile bu defa MATLAB kullanarak çözelim.

14 Şubat 2011 Pazartesi günü uygulamada çözdüğümüz 2. Soruyu, aynı sıra ile bu defa MATLAB kullanarak çözelim. 4 Şubat 2 Pazartesi günü uygulamada çözdüğümüz 2. Soruyu, aynı sıra ile bu defa MATLAB kullanarak çözelim. MATLAB programı sembolik çözümler yapabilmekle birlikte, problemleri numerik olarak çözmeye yarar.

Detaylı

Grafik Komutları. Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri

Grafik Komutları. Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri Matlab Grafikler Grafik Türleri Grafik Komutları Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri Yardımcı Komutlar hold

Detaylı

Özdeğer ve Özvektörler

Özdeğer ve Özvektörler Özdeğer ve Özvektörler Yazar Öğr.Grv.Dr.Nevin ORHUN ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; bir lineer dönüşümün ve bir matrisin özdeğer ve özvektör kavramlarını anlayacak, bir dönüşüm matrisinin

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What Konular is a computer??? MATLAB ortamının tanıtımı Matlab sistemi (ara yüzey tanıtımı) a) Geliştirme ortamı b) Komut penceresi

Detaylı

Bir özvektörün sıfırdan farklı herhangi bri sabitle çarpımı yine bir özvektördür.

Bir özvektörün sıfırdan farklı herhangi bri sabitle çarpımı yine bir özvektördür. ÖZDEĞER VE ÖZVEKTÖRLER A n n tipinde bir matris olsun. AX = λx (1.1) olmak üzere n 1 tipinde bileşenleri sıfırdan farklı bir X matrisi için λ sayıları için bu denklemi sağlayan bileşenleri sıfırdan farklı

Detaylı

6. ÇİZİM İŞLEMLERİ 3 6.1. 2 Boyutlu Eğri Çizimi x ve y vektörleri ayni boyutta ise bu vektörleri ekrana çizdirmek için plot(x,y) komutu kullanılır.

6. ÇİZİM İŞLEMLERİ 3 6.1. 2 Boyutlu Eğri Çizimi x ve y vektörleri ayni boyutta ise bu vektörleri ekrana çizdirmek için plot(x,y) komutu kullanılır. 6. ÇİZİM İŞLEMLERİ 3 6.1. 2 Boyutlu Eğri Çizimi x ve y vektörleri ayni boyutta ise bu vektörleri ekrana çizdirmek için plot(x,y) komutu kullanılır. A =[ 7 2 5 ]; B =[ 5 4 8 ]; plot(a,b); İstenildigi takdirde

Detaylı

MATLAB DE 2 BOYUTLU GRAFİK TÜRLERİ

MATLAB DE 2 BOYUTLU GRAFİK TÜRLERİ MATLAB 8.DERS MATLAB DE 2 BOYUTLU GRAFİK TÜRLERİ 1. Bir grafik penceresinde tek bir grafik (plot komutuyla) 2. Bir grafik penceresinde birden fazla grafik (Grafik elemanlarını plot komutu içinde virgülle

Detaylı

k ise bir gerçek sayı olsun. Buna göre aşağıdaki işlemler Matlab da yapılabilir.

k ise bir gerçek sayı olsun. Buna göre aşağıdaki işlemler Matlab da yapılabilir. MATRİS TRANSPOZU: Bir matrisin satırlarını sütun, sütunlarınıda satır yaparak elde edilen matrise transpoz matris denilir. Diğer bir değişle, eğer A matrisi aşağıdaki gibi tanımlandıysa bu matrisin transpoz

Detaylı

MATLAB a GİRİŞ. Doç. Dr. Mehmet İTİK. Karadeniz Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

MATLAB a GİRİŞ. Doç. Dr. Mehmet İTİK. Karadeniz Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü MATLAB a GİRİŞ Doç. Dr. Mehmet İTİK Karadeniz Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İçerik: MATLAB nedir? MATLAB arayüzü ve Bileşenleri (Toolbox) Değişkenler, Matris ve Vektörler Aritmetik işlemler

Detaylı

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

Algoritmalar ve Programlama. DERS - 4 Yrd. Doç. Dr. Ahmet SERBES

Algoritmalar ve Programlama. DERS - 4 Yrd. Doç. Dr. Ahmet SERBES Algoritmalar ve Programlama DERS - 4 Yrd. Doç. Dr. Ahmet SERBES Geçen Derste Değişken oluşturma Skaler Diziler, vektörler Matrisler Aritmetik işlemler Bazı fonksiyonların kullanımı Operatörler İlk değer

Detaylı

MATLABA GİRİŞ 1. MATLAB. Komut penceresi. MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir.

MATLABA GİRİŞ 1. MATLAB. Komut penceresi. MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir. 1. MATLAB MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir. Matlab, komut temelli bir programdır. Command Window penceresinde» işareti Matlab'ın komut prompt'unu gösterir ve bu işaret

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA MATLAB

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA MATLAB BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA MATLAB Arş. Gör. Ahmet ARDAHANLI Kafkas Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bu hafta? 1. Matlab ve Programlama Ortamı 2. Matlab Komut Penceresi 3. Matlab de değişken tanımlama 4.

Detaylı

Uzaktan Algılama Teknolojileri

Uzaktan Algılama Teknolojileri Uzaktan Algılama Teknolojileri Ders 2 MATLAB ve Görüntü İşleme Alp Ertürk alp.erturk@kocaeli.edu.tr MATLAB Matrix Laboratory nin kısaltmasıdır Bir çok uygulamada kolaylık sağlayacak özelleşmiş parçaları

Detaylı

Matlab. Vektör ve Matris İşlemleri

Matlab. Vektör ve Matris İşlemleri Matlab Vektör ve Matris İşlemleri Konu Özeti Bir Matrisin Elemanlarının Bir Vektörün Elemanlarına Atanması Matrislerin Boyutunun Değiştirilmesi Matrislerin Genişletilmesi Matrislere Satır veya Sütun Eklenmesi

Detaylı

MATLAB Programlama Notları

MATLAB Programlama Notları MATLAB Programlama Notları v 0.1 İsmail Arı 1 Nisan 2008 1 Matlab Programlamaya Giriş Görüntü işleme kodlarını anlamak için öncelikle MATLAB bilmek gerekiyor. Biraz baktım da, internette derli toplu Türkçe

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 5- SONLU FARKLAR VE İNTERPOLASYON TEKNİKLERİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 210 - Sayısal Analiz 1 İNTERPOLASYON Tablo halinde verilen hassas sayısal değerler veya ayrık noktalardan

Detaylı

8. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI.

8. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI. 8. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ Okt. Yasin ORTAKCI yasinortakci@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 MATRİSLER Matris veya dizey, dikdörtgen bir sayılar tablosu

Detaylı

>> 5*3-4+6/2^0 ans = 17 ( Matlab da sayılar arası işlemler [ +, -, /, *, ^ ] bu şekilde ifade edilmektedir.)

>> 5*3-4+6/2^0 ans = 17 ( Matlab da sayılar arası işlemler [ +, -, /, *, ^ ] bu şekilde ifade edilmektedir.) 7. Diferensiyel Denklemlerin Çözümünde Matlab Uygulamaları MATLAB, Matrislere dayanan ve problemlerin çözümlerinde kullanılan Matematik metotların bilgisayar ortamında kullanılmasını sağlayan yazılım paketidir.

Detaylı

1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ 1.2. KULLANICI ARAYÜZÜ

1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ 1.2. KULLANICI ARAYÜZÜ 1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ MATLAB (MATrix LABoratory) sayısal hesaplama ve dördüncü nesil programlama dilidir. MathWorks firması tarafından geliştiriliyor. MATLAB; - matris işlenmesine, - fonksiyonlar ve

Detaylı

MATLAB PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

MATLAB PROGRAMLAMAYA GİRİŞ MATLAB PROGRAMLAMAYA GİRİŞ MATLAB, MATrix LABoratory sözcüklerinden gelir ve temelde sayısal ve analitik olarak matematiksel fonksiyonların ifadelerinin kullanıldığı başta mühendislik alanında olmak üzere

Detaylı

biçimindeki ifadelere iki değişkenli polinomlar denir. Bu polinomda aynı terimdeki değişkenlerin üsleri toplamından en büyük olanına polinomun dereces

biçimindeki ifadelere iki değişkenli polinomlar denir. Bu polinomda aynı terimdeki değişkenlerin üsleri toplamından en büyük olanına polinomun dereces TANIM n bir doğal sayı ve a 0, a 1, a 2,..., a n 1, a n birer gerçel sayı olmak üzere, P(x) = a 0 + a 1 x + a 2 x 2 +... + a n 1 x n 1 +a n x n biçimindeki ifadelere x değişkenine bağlı, gerçel (reel)

Detaylı

MATLAB. Fen ve Mühendislik Uygulamaları ile. Doç. Dr. M. Akif CEVİZ. MATLAB de Dizi Kavramı

MATLAB. Fen ve Mühendislik Uygulamaları ile. Doç. Dr. M. Akif CEVİZ. MATLAB de Dizi Kavramı Fen ve Mühislik Uygulamaları ile MATLAB Doç. Dr. M. Akif CEVİZ Atatürk Üniversitesi Mühislik Fakültesi Makine Mühisliği Bölümü MATLAB de Diziler; Vektörler ve MAtrisler Skaler, Dizi, Matrix Sklaer, bir

Detaylı

AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I. 7. Grafik Çizimi

AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I. 7. Grafik Çizimi AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I 7. Grafik Çizimi Bu derste neler öğreneceksiniz? Python'la şekildekine benzer grafikler çizmeyi öğreneceksiniz! MATPLOTLIB.PYPLOT Modülü Python da grafik çizmek

Detaylı

Ders 5 : MATLAB ile Grafik Uygulamaları

Ders 5 : MATLAB ile Grafik Uygulamaları Ders 5 : MATLAB ile Grafik Uygulamaları Kapsam Polinomlar Enterpolasyon Grafikler 5.1. Polinomlar 5.1.1. Polinom Girişi Matlab de polinomlar katsayılarının vektörü ile tanımlanır. Örnek: P(x) = -6x 5 +4x

Detaylı

Matlab da Dizi ve Matrisler. Mustafa Coşar

Matlab da Dizi ve Matrisler. Mustafa Coşar Matlab da Dizi ve Matrisler Mustafa Coşar MATLAB Değişkenleri Matlab da değişkenler; skaler, dizi(vektör), matris veya metin (string) türünde olabilirler. Örnek olarak: a=1; b=-3.2e3; c=22/5; metin= mustafa

Detaylı

m=n şeklindeki matrislere kare matris adı verilir. şeklindeki matrislere ise sütun matrisi denir. şeklindeki A matrisi bir kare matristir.

m=n şeklindeki matrislere kare matris adı verilir. şeklindeki matrislere ise sütun matrisi denir. şeklindeki A matrisi bir kare matristir. Matrisler Satır ve sütunlar halinde düzenlenmiş tabloya matris denir. m satırı, n ise sütunu gösterir. a!! a!" a!! a!" a!! a!! a!! a!! a!" m=n şeklindeki matrislere kare matris adı verilir. [2 3 1] şeklinde,

Detaylı

MATLAB/SIMULINK E BAŞLANGIÇ

MATLAB/SIMULINK E BAŞLANGIÇ MATLAB/SIMULINK E BAŞLANGIÇ Hazırlayan: YUSUF ONUR KOÇBERBER Yokocbeber(at)etu edu tr TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ 01.01.2008 v1. 25.02.2009 v2. İçindekiler

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB Diziler Vektörler Matrisler Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What Diz kavramı is a computer??? Bir değişken içerisinde birden çok veri numaralandırılarak tek bir

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

Lineer Denklem Sistemleri Kısa Bilgiler ve Alıştırmalar

Lineer Denklem Sistemleri Kısa Bilgiler ve Alıştırmalar Lineer Denklem Sistemleri Kısa Bilgiler ve Alıştırmalar Bir Matrisin Rankı A m n matrisinin determinantı sıfırdan farklı olan alt kare matrislerinin boyutlarının en büyüğüne A matrisinin rankı denir. rank(a)

Detaylı

STEM komutu ayrık zamanlı sinyalleri veya fonksiyonları çizmek amacı ile kullanılır. Bu komutun en basit kullanım şekli şöyledir: stem(x,y).

STEM komutu ayrık zamanlı sinyalleri veya fonksiyonları çizmek amacı ile kullanılır. Bu komutun en basit kullanım şekli şöyledir: stem(x,y). STEM Komutu: STEM komutu ayrık zamanlı sinyalleri veya fonksiyonları çizmek amacı ile kullanılır. Bu komutun en basit kullanım şekli şöyledir: stem(x,y). Bu komutta X vektörünün ve Y vektörünün elemanları

Detaylı

.:: BÖLÜM I ::. MATRİS ve DETERMİNANT

.:: BÖLÜM I ::. MATRİS ve DETERMİNANT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İŞLETME FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ.:: BÖLÜM I ::. MATRİS ve DETERMİNANT Halil İbrahim CEBECİ BÖLÜM I 1. Matris Cebirine Giriş MATRİS VE DETERMİNANT Sayıların, değişkenlerin veya parametrelerin

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

Lineer Dönüşümler ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Öğr. Grv.Dr. Nevin ORHUN

Lineer Dönüşümler ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Öğr. Grv.Dr. Nevin ORHUN Lineer Dönüşümler Yazar Öğr. Grv.Dr. Nevin ORHUN ÜNİTE 7 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Vektör uzayları arasında tanımlanan belli fonksiyonları tanıyacak, özelliklerini öğrenecek, Bir dönüşümün,

Detaylı

Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli

Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli Hüseyin Taştan Mart 00 Klasik Regresyon Modeli k açıklayıcı değişkenden oluşan regresyon modelini her gözlem i için aşağıdaki gibi yazabiliriz: y i β + β x i + β

Detaylı

18.701 Cebir 1. MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu

18.701 Cebir 1. MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 18.701 Cebir 1 2007 Güz Bu malzemeden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms ve http://tuba.acikders.org.tr

Detaylı

Değişkenler. Geçerli değişken isimleri : baslamazamani, ad_soyad, x5 Geçersiz değişken isimleri : 3x, while

Değişkenler. Geçerli değişken isimleri : baslamazamani, ad_soyad, x5 Geçersiz değişken isimleri : 3x, while Değişkenler Değişkenler bir bilginin bellekteki konumunu temsil eden sembolik isimlerdir. Bilgisayarda hemen hemen tüm işlemler bellekte yapılır. Program çalıştırıldığında değişken ve bu değişkenin türüne

Detaylı

PERGEL YAYINLARI LYS 1 DENEME-6 KONU ANALİZİ SORU NO LYS 1 MATEMATİK TESTİ KAZANIM NO KAZANIMLAR

PERGEL YAYINLARI LYS 1 DENEME-6 KONU ANALİZİ SORU NO LYS 1 MATEMATİK TESTİ KAZANIM NO KAZANIMLAR 2013-2014 PERGEL YAYINLARI LYS 1 DENEME-6 KONU ANALİZİ SORU NO LYS 1 MATEMATİK TESTİ A B KAZANIM NO KAZANIMLAR 1 1 / 31 12 32173 Üslü İfadeler 2 13 42016 Rasyonel ifade kavramını örneklerle açıklar ve

Detaylı

13. Karakteristik kökler ve özvektörler

13. Karakteristik kökler ve özvektörler 13. Karakteristik kökler ve özvektörler 13.1 Karakteristik kökler 1.Tanım: A nxn tipinde matris olmak üzere parametrisinin n.dereceden bir polinomu olan şeklinde gösterilen polinomuna A matrisin karakteristik

Detaylı

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER İkinci Dereceden Denklemler a, b ve c reel sayı, a ¹ 0 olmak üzere ax + bx + c = 0 şeklinde yazılan denklemlere ikinci dereceden bir bilinmeyenli denklem denir. Aşağıdaki denklemlerden

Detaylı

MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş

MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Hazırlayan: Arş.Gör. Barış DOĞAN baris@marmara.edu.tr MATLAB Nedir? MATLAB, bilim ve mühendislik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 2 CEBİR 43

İÇİNDEKİLER. Bölüm 2 CEBİR 43 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 SAYILAR 13 1.1 Doğal Sayılar 15 1.1.1. Tek ve Çift Sayılar 15 1.1.2. Asal Sayılar 15 1.1.3 Doğal Sayıların Özellikleri 15 1.1.4 Doğal Sayılarda Özel Toplamlar 16 1.1.5. Faktöriyel

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMAYA GİRİŞ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 10. ders notu DİZİLER (devam) Kaynak: Dr.Deniz DAL kitabı ve ders sunumları BİR SATIR VEKTÖRÜNÜN BİLGİ DEPOLAMAK AMACIYLA KULLANILMASI A=[ ]; %Başlangıçta Boş 1. METOD A=[A

Detaylı

3. BÖLÜM MATRİSLER 1

3. BÖLÜM MATRİSLER 1 3. BÖLÜM MATRİSLER 1 2 11 21 1 m1 a a a v 12 22 2 m2 a a a v 1 2 n n n mn a a a v gibi n tane vektörün oluşturduğu, şeklindeki sıralanışına matris denir. 1 2 n A v v v Matris A a a a a a a a a a 11 12

Detaylı

x 1,x 2,,x n ler bilinmeyenler olmak üzere, doğrusal denklemlerin oluşturduğu;

x 1,x 2,,x n ler bilinmeyenler olmak üzere, doğrusal denklemlerin oluşturduğu; 4. BÖLÜM DOĞRUSAL DENKLEM SİSTEMLERİ Doğrusal Denklem Sistemi x,x,,x n ler bilinmeyenler olmak üzere, doğrusal denklemlerin oluşturduğu; a x + a x + L + a x = b n n a x + a x + L + a x = b n n a x + a

Detaylı

ELN3052 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - 2 TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI:

ELN3052 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - 2 TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI: ELN35 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI: Control System Toolbox içinde dinamik sistemlerin transfer fonksiyonlarını tanımlamak için tf,

Detaylı

Lineer Denklem Sistemleri

Lineer Denklem Sistemleri Lineer Denklem Sistemleri Yazar Yrd. Doç.Dr. Nezahat ÇETİN ÜNİTE 3 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Lineer Denklem ve Lineer Denklem Sistemleri kavramlarını öğrenecek, Lineer Denklem Sistemlerinin

Detaylı

LĐMĐT ÖSS ÖYS YILLAR SAĞDAN VE SOLDAN LĐMĐT. ÇÖZÜM: x=2 f(x) de yerine yazılır cevap:7

LĐMĐT ÖSS ÖYS YILLAR SAĞDAN VE SOLDAN LĐMĐT. ÇÖZÜM: x=2 f(x) de yerine yazılır cevap:7 YILLAR 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 ÖSS ÖYS LĐMĐT Tanım : Bir x0 A = [ a,b ] alalım, f: A R ye veya f: A - { x 0 } R ye bir fonksiyon olsun. Terimleri A - { x 0 } kümesine ait ve x

Detaylı

Excel' de formüller yazılırken iki farklı uygulama kullanılır. Bunlardan;

Excel' de formüller yazılırken iki farklı uygulama kullanılır. Bunlardan; 7. FORMÜLLER SEKMESİ Excel in en çok kullanılan yönü hesaplama yönüdür. Hesaplamalar Formüller aracılığıyla yapılır. Formüller sekmesi anlatılırken sık kullanılan formüller ve formül yazımı da anlatılacaktır.

Detaylı

Otomatik Kontrol (Doğrusal sistemlerde Kararlılık Kriterleri) - Ders sorumlusu: Doç.Dr.HilmiKuşçu

Otomatik Kontrol (Doğrusal sistemlerde Kararlılık Kriterleri) - Ders sorumlusu: Doç.Dr.HilmiKuşçu 1 2 1 3 4 2 5 6 3 7 8 4 9 10 5 11 12 6 K 13 Örnek Kararlılık Tablosunu hazırlayınız 14 7 15 Kapalı çevrim kutupları ve kararlıkları a. Kararlı sistem; b. Kararsız sistem 2000, John Wiley & Sons, Inc. Nise/Cotrol

Detaylı

Dijital Kontrol Sistemleri Prof.Dr. Ayhan Özdemir. Dengede bulunan kütle-yay sistemine uygulanan kuvvetin zamana göre değişimi aşağıda verilmiştir.

Dijital Kontrol Sistemleri Prof.Dr. Ayhan Özdemir. Dengede bulunan kütle-yay sistemine uygulanan kuvvetin zamana göre değişimi aşağıda verilmiştir. Dengede bulunan kütle-yay sistemine uygulanan kuvvetin zamana göre değişimi aşağıda verilmiştir. u(t):kuvvet u(t) F yay F sönm Yay k:yay sabiti m kütle Sönümlirici b:ösnümlirme sabiti y(t):konum 1 1 3

Detaylı

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

Dr. Fatih AY Tel:

Dr. Fatih AY Tel: Bilgisayar Programlama Ders 5 Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net Fonksiyonlar Fonksiyonlar Büyük programlar geliştirmenin en iyi yolu, onu orijinal programdan daha kolay

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA DERSİ 3. DERS NOTU Konu: MATLAB de Temel İşlemler Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU 1 MATLAB (Matrix Laboratory) sayısal hesaplama dilidir. MathWorks firması tarafından geliştirilmiş

Detaylı

Denklemler İkinci Dereceden Denklemler. İkinci dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler. a,b,c IR ve a 0 olmak üzere,

Denklemler İkinci Dereceden Denklemler. İkinci dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler. a,b,c IR ve a 0 olmak üzere, Bölüm 33 Denklemler 33.1 İkinci Dereceden Denklemler İkinci dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler a,b,c IR ve a 0 olmak üzere, ax 2 + bx + c = 0 biçimindeki her açık önermeye ikinci dereceden bir bilinmeyenli

Detaylı

MATLAB Temelleri. EEM104 - Bilgisayar Programlama. Matlab ın Açılış Ekranı. Dr. Mehmet Siraç Özerdem EEM Dicle Üniversitesi. Launch Pad.

MATLAB Temelleri. EEM104 - Bilgisayar Programlama. Matlab ın Açılış Ekranı. Dr. Mehmet Siraç Özerdem EEM Dicle Üniversitesi. Launch Pad. MATLAB Temelleri EEM104 - Bilgisayar Programlama EEM Dicle Üniversitesi Matlab ın Açılış Ekranı Launch Pad Komut geçmişi penceresi Komut penceresi 1 Matlab ın Açılış Ekranı Çalışma alan penceresi Geçerli

Detaylı

Otomatik Kontrol. Kapalı Çevrim Kontrol Sistemin Genel Gereklilikleri

Otomatik Kontrol. Kapalı Çevrim Kontrol Sistemin Genel Gereklilikleri Otomatik Kontrol Kapalı Çevrim Kontrol Sistemin Genel Gereklilikleri H a z ı r l aya n : D r. N u r d a n B i l g i n Kapalı Çevrim Kontrol Kapalı Çevrim Kontrol Sistemin Genel Gereklilikleri Bir önceki

Detaylı

Bölüm: Matlab e Giriş.

Bölüm: Matlab e Giriş. 1.Bölüm: Matlab e Giriş. Aşağıdaki problemleri MATLAB komut penceresinde komut yazarak çözünüz. Aşağıdaki formüllerde (.) ondalıklı sayı için, ( ) çarpma işlemi için kullanılmıştır. 1.. 8.5 3 3 1500 7

Detaylı

VEKTÖR UZAYLARI 1.GİRİŞ

VEKTÖR UZAYLARI 1.GİRİŞ 1.GİRİŞ Bu bölüm lineer cebirin temelindeki cebirsel yapıya, sonlu boyutlu vektör uzayına giriş yapmaktadır. Bir vektör uzayının tanımı, elemanları skalar olarak adlandırılan herhangi bir cisim içerir.

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB Bilgisayar Programlama MATLAB Doç. Dr. Ġrfan KAYMAZ Matlab Ders Notları Konular: MATLAB ortamının tanıtımı Matlab sistemi (ara yüzey tanıtımı) a) Geliştirme ortamı b) Komut penceresi c) Başlatma penceresi

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

SAYISAL ANALİZ. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ. Sayısal Analiz. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ

SAYISAL ANALİZ. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ. Sayısal Analiz. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ SAYISAL ANALİZ Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Sayısal Analiz 1 SAYISAL ANALİZ 2. Hafta MATLAB İLE GRAFİK ÇİZİMLERİ Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Sayısal Analiz 2 İÇİNDEKİLER 1. plot Komutu İle

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi. Astronomi ve Uzay Bilimleri. AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ. Öğr. Gör.

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi. Astronomi ve Uzay Bilimleri. AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ. Öğr. Gör. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ Öğr. Gör. Yahya DEMİRCAN 2012 İçindekiler Octave:... 3 Dosya indirme ve kurulum:... 3 Linux...

Detaylı

Ayrık Fourier Dönüşümü

Ayrık Fourier Dönüşümü Ayrık Fourier Dönüşümü Tanım: 0 n N 1 aralığında tanımlı N uzunluklu bir dizi x[n] nin AYRIK FOURIER DÖNÜŞÜMÜ (DFT), ayrık zaman Fourier dönüşümü (DTFT) X(e jω ) nın0 ω < 2π aralığında ω k = 2πk/N, k =

Detaylı

BMT 101 Algoritma ve Programlama I 11. Hafta. Yük. Müh. Köksal Gündoğdu 1

BMT 101 Algoritma ve Programlama I 11. Hafta. Yük. Müh. Köksal Gündoğdu 1 BMT 101 Algoritma ve Programlama I 11. Hafta Yük. Müh. Köksal Gündoğdu 1 C++ Fonksiyonlar Yük. Müh. Köksal Gündoğdu 2 C++ Hazır Fonksiyonlar Yük. Müh. Köksal Gündoğdu 3 C++ Hazır Fonksiyonlar 1. Matematiksel

Detaylı

Nazım K. Ekinci Matematiksel İktisat Notları ax 1 + bx 2 = α cx 1 + dx 2 =

Nazım K. Ekinci Matematiksel İktisat Notları ax 1 + bx 2 = α cx 1 + dx 2 = Naım K. Ekinci Matematiksel İktisat Notları 0.6. DOĞRUSL DENKLEM SİSTEMLERİ ax + bx = α cx + dx = gibi bir doğrusal denklem sistemini, x ve y bilinmeyenler olmak üere, çömeyi hepimi biliyoru. ma probleme

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Lineer. Cebir. Ünite 6. 7. 8. 9. 10

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI. Lineer. Cebir. Ünite 6. 7. 8. 9. 10 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS TAMAMLAMA PROGRAMI Lineer Cebir Ünite 6. 7. 8. 9. 10 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINLARI NO: 1074 AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINLARI

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 10. SINIF MATEMATİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 10. SINIF MATEMATİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 07-08 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 0. SINIF MATEMATİK DERSİ 0... Olayların gerçekleşme sayısını toplama ve çarpma prensiplerini kullanarak hesaplar. 0... Sınırsız sayıda tekrarlayan nesnelerin dizilişlerini

Detaylı

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI İlkay TÜRK ÇAKIR SANAEM- TAEK HPFBO-Çukurova Üniversitesi GENEL ÖZELLİKLER -I Taşınabilir bilimsel bir görselleştirme programıdır. Gnuplot fonksiyonların ve verilerin grafigini komut

Detaylı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı Haliç Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Bölümü Math 3 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı 9 Kasım 27 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: 3: Bitiş Saati: 4:5 Toplam Süre: Dakika Lütfen adınızı ve soyadınızı

Detaylı

KONTROL SİSTEMLERİ-1 LABORATUVARI DENEY -1. Öğr. Gör. Güzin ÖZMEN Arş. Gör. Fehmi SEVİLMİŞ

KONTROL SİSTEMLERİ-1 LABORATUVARI DENEY -1. Öğr. Gör. Güzin ÖZMEN Arş. Gör. Fehmi SEVİLMİŞ KONTROL SİSTEMLERİ-1 LABORATUVARI DENEY -1 Öğr. Gör. Güzin ÖZMEN Arş. Gör. Fehmi SEVİLMİŞ Konya, 2017 Kontrol Sistemleri-1 Laboratuvarı Kuralları 1.) Deneyler iki haftada bir, ders programında belirtilen

Detaylı

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM. 4.1. Aritmetik işlemler

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM. 4.1. Aritmetik işlemler DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 4.1. Aritmetik işlemler Bu bölümde öğrencilerin lisede bildikleri aritmetik işlemleri hatırlatacağız. Bütün öğrencilerin en azından tamsayıların toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini

Detaylı

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

Yukarıdaki program çalıştırıldığında aşağıdaki sonucu elde ederiz.

Yukarıdaki program çalıştırıldığında aşağıdaki sonucu elde ederiz. HIZLI ÇALIŞAN ve AZ HAFIZA KULLANAN MATLAB PROGRAMI YAZMA: Matlab programlarında eğer döngüler kullanılıyor bunların içlerindeki komutların yapılması belirli bir süre alır. Matlab programlarının hızını

Detaylı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı Haliç Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Bölümü Math 3 Lineer Cebir Dersi Ara Sınavı 6 Kasım 27 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: 3: Bitiş Saati: 4: Toplam Süre: 6 Dakika Lütfen adınızı ve soyadınızı

Detaylı

MATEMATİK ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI DENEME. Diğer sayfaya geçiniz.

MATEMATİK ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI DENEME. Diğer sayfaya geçiniz. MATEMATİK. DENEME ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI. f : X tanımlı y = f() fonksiyonu için lim f ( ) = L ise aşağıdaki önermelerden kaç tanesi kesinlikle doğrudur? 0 I. X dir. 0 II. f() fonksiyonu

Detaylı

Fonksiyonlar (Altprogram)

Fonksiyonlar (Altprogram) Fonksiyonlar (Altprogram) C Programlama Dili fonksiyon olarak adlandırılan alt programların birleştirilmesi kavramına dayanır. Bir C programı bir ya da daha çok fonksiyonun bir araya gelmesi ile oluşur.

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ MATEMATİK

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ MATEMATİK YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ MATEMATİK SORU 1: Aşağıdaki grafik, bir okuldaki spor yarışmasına katılan öğrencilerin yaşa göre dağılışını göstermektedir. Öğrenci sayısı 5 3 9 10 1 14 Yaş 1.1: Yukarıdaki

Detaylı

Ders: MAT261 Konu: Matrisler, Denklem Sistemleri matrisi bulunuz. olmak üzere X = AX + B olacak şekilde bir X 1.

Ders: MAT261 Konu: Matrisler, Denklem Sistemleri matrisi bulunuz. olmak üzere X = AX + B olacak şekilde bir X 1. Ders: MAT6 Konu: Matrisler, Denklem Sistemleri. A = matrisi bulunuz.. A = a b c d e f ve B = ÇALIŞMA SORULARI- olmak üzere X = AX + B olacak şekilde bir X matrisi satır basamak hale getirildiğinde en fazla

Detaylı

6. Ders. Mahir Bilen Can. Mayıs 16, 2016

6. Ders. Mahir Bilen Can. Mayıs 16, 2016 6. Ders Mahir Bilen Can Mayıs 16, 2016 Bu derste lineer cebirdeki bazı fikirleri gözden geçirip Lie teorisine uygulamalarını inceleyeceğiz. Bütün Lie cebirlerinin cebirsel olarak kapalı ve karakteristiği

Detaylı

Ders 9: Bézout teoremi

Ders 9: Bézout teoremi Ders 9: Bézout teoremi Konikler doğrularla en fazla iki noktada kesişir. Şimdi iki koniğin kaç noktada kesiştiğini saptayalım. Bunu, çok kolay gözlemlerle başlayıp temel ve ünlü Bézout teoremini kanıtlayarak

Detaylı

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları

HSancak Nesne Tabanlı Programlama I Ders Notları DİZİLER Bellekte ard arda yer alan aynı türden nesneler kümesine dizi (array) denilir. Bir dizi içerisindeki bütün elemanlara aynı isimle ulaşılır. Yani dizideki bütün elemanların isimleri ortaktır. Elemanlar

Detaylı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Final Sınavı

Math 103 Lineer Cebir Dersi Final Sınavı Haliç Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Bölümü Math 3 Lineer Cebir Dersi Final Sınavı 8 Ocak 28 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: 4: Bitiş Saati: 5:5 Toplam Süre: Dakika Lütfen adınızı ve soyadınızı

Detaylı

EŞİTLİK KISITLI TÜREVLİ YÖNTEMLER

EŞİTLİK KISITLI TÜREVLİ YÖNTEMLER EŞİTLİK KISITLI TÜREVLİ YÖNTEMLER LAGRANGE YÖNTEMİ Bu metodu incelemek için Amaç fonksiyonu Min.z= f(x) Kısıtı g(x)=0 olan problemde değişkenler ve kısıtlar genel olarak şeklinde gösterilir. fonksiyonlarının

Detaylı