Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri 5/4/2014 1

Transkript

1 Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri 5/4/2014 1

2 Öğrenci geçmeli mi? Bu soru Kopenhag daki bir Üniversitenin fizik dersi sınavından alınmıştır: Soru: Bir gökdelenin yüksekliğini barometre ile nasıl bulursunuz? 5/4/2014 2

3 Öğrencilerden birinin cevabı: "Barometrenin ucuna bir ip bağlarsınız. Sonra gökdelenin tepesinden asıp sallarsınız. Barometre yere değdiğinde ipin boyuyla barometrenin boyunun toplamı gökdelenin yüksekliğini verecektir." 5/4/2014 3

4 Bu cevap öğretim üyesini çileden çıkartmaya yeter ve öğrenci dersten kalır. Öğrenci cevabının doğruluğu konusunda itirazda bulunur ve üniversite sorunu çözmek için başka bir öğretim üyesini görevlendirir. 5/4/2014 4

5 Yeni öğretim üyesi, cevabın aslında doğru olduğuna, fakat kayda değer bir fizik bilgisinin varlığını göstermediğine karar verir. Sorunu çözmek üzere; en azından asgari bir temel fizik bilgisi olup olmadığını anlamak için öğrenciyle yüz yüze görüşmek ister. 5/4/2014 5

6 Öğrenciye altı dakika süre vererek sorunun sözlü cevabını vermesini ister. İlk beş dakika, genç sessizliğe gömülür. Alnı düşünceden kırış kırış olmuştur. Öğretim Üyesi zamanın tükenmekte olduğunu hatırlattığında genç çeşitli cevaplarının olduğunu, fakat hangisini kullanacağına karar veremediğini söyler. Tekrar acele 5/4/2014 etmesi tavsiye edilince genç söyle 6

7 "İlk olarak, barometreyi gökdelenin tepesine çıkartıp kenarından aşağı bırakıp yere inene kadar geçen süreyi ölçersiniz. Binanın yüksekliği; formülü uygulanarak hesaplanabilir. Fakat barometre için kötü bir 5/4/ seçim."

8 "Veya güneş parlıyorsa, barometrenin yüksekliğini ölçersiniz. Sonra onu bir yere dikip gölge uzunluğunu ve sonra da gökdelenin gölge uzunluğunu ölçebilirsiniz. Bundan sonrası basit bir orantıyı çözmek olacaktır. 5/4/2014 8

9 "Yahut da gökdelenin dışarısında bir yangın çıkış merdiveni varsa, barometreyi bir cetvel gibi kullanarak yukarıya çıkarken gökdelenin boyunu barometre yüksekliği biriminden sayıp bunları toplayabilirsiniz." 5/4/2014 9

10 "Fakat bu konuda farklı bir cevap istiyorsanız, barometrenin ucuna bir sicim bağlayıp onu bir sarkaç gibi sallandırabilirsiniz. Önce yer seviyesinde, daha sonra da gökdelenin tepesinde. Yüksekliği; formülündeki farktan yararlanarak 5/4/2014 bulabilirsiniz. 10

11 "Eğer ille de sıkıcı ve tutucu olmak istiyorsanız, tabii ki barometre ile gökdelenin tepesindeki yer seviyesindeki basıncı ölçer, milibar cinsinden çıkan farkı feet'e çevirebilirsiniz ve yüksekliği bulursunuz. Ancak bizler daima zihnin bağımsızlığı ve bilimsel metotlar kullanma konusunda teşvik edildiğimiz içindir ki, en iyi yol şüphesiz hademenin kapısını çalmak ve yeni bir barometre isteyip istemediğini sorarak, gökdelenin yüksekliğini söylemesi durumunda, ona bu barometreyi vereceğimizi söylemek olurdu." Sizce öğrenci geçmeli mi? 5/4/

12 Ölçme Değerlendirme Nedir? Ölçme ve değerlendirme, öğretme ve öğrenmenin etkililiğini belirlemek amacı ile yapılan, eğitimle ilgili verilerin toplanmasını ve yorumlanmasını içeren çok adımlı, sistematik bir süreçtir. En genel anlamı ile ölçme, bir nesneye ilişkin gözlemlerin sayı ve sembollerle ifade edilmesi, değerlendirmede ölçme sonuçlarını bir ölçüte vurarak, ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varma süreci olarak tanımlanabilir. 5/4/

13 Ölçme ve Değerlendirmenin Amaçları Öğrencilerin mevcut bilgi ve becerilerini teşhis etmek (diagnostik amaç) : Öğretim programının yapılandırılmasına yardımcı olmak amacı ile öğrencilerin programda belirtilen kazanımlara ulaşması aşamasındaki sürecin takip edilmesi ve denetlenmesi (formatif amaç) : Öğretim sonuncunda öğrencinin ulaştığı en son düzeyi belirlemek amacı ile veri sağlama (summatif amaç) : 5/4/

14 Niels Henrik David Bohr Nobel Prize in Physics in /4/

15 Ölçme Değerlendirme Nedir? Ölçme ve değerlendirme, öğretme ve öğrenmenin etkililiğini belirlemek amacı ile yapılan, eğitimle ilgili verilerin toplanmasını ve yorumlanmasını içeren çok adımlı, sistematik bir süreçtir. En genel anlamı ile ölçme, bir nesneye ilişkin gözlemlerin sayı ve sembollerle ifade edilmesi, değerlendirmede ölçme sonuçlarını bir ölçüte vurarak, ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varma süreci olarak tanımlanabilir. 5/4/

16 En İyi Ölçme-Değerlendirme Tekniği? Değerlendirmenin Amacına Öğretilen İçeriğe Öğretilen İçeriğin Özelliklerine Nasıl Öğretildiğine 16 5/4/2014 Ali ERYILMAZ

17 Ölçme Değerlendirmeye Bakış 17 Daha az vurgu Geleneksel ölçme değerlendirme teknikler Öğrenme ve öğretmeden bağımsız bir değerlendirme Ezbere kolay öğrenilen bilgileri değerlendirme Birbirinden bağımsız parçalı bilgileri değerlendirme Bilimsel bilgiyi değerlendirme Öğrencinin bilmediğini öğrenmek için değerlendirme Dönem sonu değerlendirme etkinlikleri Sadece öğretmenin değerlendirmesi Daha çok vurgu Alternatif ölçme değerlendirme teknikleri Öğrenme ve öğretmenin bir parçası olan değerlendirme Anlamalı, derin olan bilgileri değerlendirme Birbirine bağlı, iyi yapılanmış bir bilgi ağını değerlendirme Bilimsel anlamayı ve bilimsel mantığı değerlendirme Öğrencinin ne anladığını öğrenmek amacı ile değerlendirme Dönem boyunca devam eden değerlendirme etkinlikleri Öğretmenle beraber grup değerlendirmesi ve kendi kendini değerlendirme 5/4/2014 Ali ERYILMAZ

18 Ölçme ve Değerlendirmenin Amaçları Öğrencilerin mevcut bilgi ve becerilerini teşhis etmek (diagnostik amaç) : Öğretim programının yapılandırılmasına yardımcı olmak amacı ile öğrencilerin programda belirtilen kazanımlara ulaşması aşamasındaki sürecin takip edilmesi ve denetlenmesi (formatif amaç) : Öğretim sonuncunda öğrencinin ulaştığı en son düzeyi belirlemek amacı ile veri sağlama (summatif amaç) : 5/4/

19 Geleneksel/Alternatif Ölçme Değerlendirme Teknikleri Geleneksel Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Çoktan seçmeli testler Doğru yanlış soruları Eşleştirme soruları Tamamlama (Boşluk doldurma) soruları Kısa cevaplı yazılı yoklamalar Uzun cevaplı yazılı yoklamalar Soru-cevap Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Performans değerlendirme Ürün seçki dosyası (Portfolyo) Kavram haritaları Yapılandırılmış grid Tanılayıcı dallanmış ağaç Kelime ilişkilendirme Proje Drama Görüşme Yazılı raporlar Gösteri Poster Grup ve/veya akran değerlendirmesi 5/4/ Kendi kendini değerlendirme

20 Çoktan seçmeli Testler Hazırlık süresinin uzun olmasına karşın test sonuçlarını puanlamanın çok çabuk yapılabilmesi, Geniş bir alanı tarayabildiği için konu bilgisi yoklama içeriğinin geniş olması Cevapların öğrenci tarafından kaydedilmesinin zaman almaması, Yanlılık faktörünü minimuma indirgemesi olarak sıralanabilir.

21 Çoktan seçmeli testler Kısmi bilgiyi değerlendirme imkanı yoktur Tahmin yüzdesi yüksektir (4 seçenekli bir soruda bu oran %45 ulaşabilir) Dil ve terminoloji önemli bir etki yapar Düşünme stili etkili olabilir Soruda seçeneklerin yerleri önemlidir Cevabın nedeni bilmek mümkün değil Soru Biri tuzlu diğeri de tatlı suda yaşayan iki terliksi hayvan (paremesyum) arasında aşağıdaki organellerden hangisi farklıdır? a) Kasılgan koful b) Çekirdek c) Ribozom d) Endoplazmik retikulum e) Mitokondri İki canlı arasında kasılgan koful farklıdır çünkü tuzlu suda yaşayan terliksi hayvan dışarıya daha fazla atık madde atar Koful depo organıdır. Tuzlu suda yaşayan paremesyum suya daha fazla ihtiyacı vardır. Kasılgan kofulda suyu depo ederek gerektiğinde kullanabilir. Tatlı suda yaşayan paremesyumun suya gereksinimi olduğu için alabilir Sadece kasılgan koful farklıdır. Biri (tuzlu suda yaşayan) hücre içine su alırken diğeri (tatlı suda yaşayan) su atar

22 Geleneksel ve Alternatif Ölçme Değerlendirme Açılımı

23 Tanılayıcı Dallanmış Ağaç

24 Tanılayıcı Dallanmış Ağaç A ifadesi (Doğru) d y B ifadesi (Yanlış) C ifadesi (Doğru) d y d y D ifadesi (Doğru) E ifadesi (Doğru) F ifadesi (Yanlış) G ifadesi (Yanlış) d y d y d y d y 1 => 2 puan 2 => 1 puan 3 => 3 puan 4 => 2 puan 5 => 1 puan 6 => 2 puan 7 => 0 puan 8 => 1 puan 5/4/

25 Yapılandırılmış Grid

26 Yapılandırılmış Grid Analiz Yöntemi Her sorunun cevabı için uygun kutucukların seçilmesi Bu formüle göre öğrencilerin puanları 1, 0 ve +1 arasında değişir. Bu puanı on üzerinden değerlendirmek için önce negatifliği ortadan kaldırmak amacı ile 1 ile toplanır ve elde edilen sayı 5 ile çarpılır.

27 Yapılandırılmış Grid Analiz Yöntemi Kutucuk numaralarının mantıksal veya işlevsel sıraya göre dizilmesi (Cevap 5,6,9,7 ve 2) Soru 1-5 numara 6 dan önce mi? Cevap evet ise art arda mı geliyor? Soru 2-6 numara 9 den önce mi? Cevap evet ise art arda mı geliyor? Soru 3-9 numara 7 den önce mi? Cevap evet ise art arda mı geliyor? Soru 4-7 numara 2 dan önce mi? Cevap evet ise art arda mı geliyor?

28 Yapılandırılmış Grid (Örnek etkinlik)

29 Yapılandırılmış Grid (Örnek etkinlik)

30 Yapılandırılmış Grid (Örnek etkinlik)

31 Kelime İlişkilendirme

32 Kelime İlişkilendirme: Uygulama Metodu Işık Işık Işık Işık Işık Işık Işık Işık Işık Işık Işık 5/4/

33 Kelime İlişkilendirme: Değerlendirme Öğrencilerin her anahtar kelimeye verdikleri cevap kelimelerin sayısı ve niteliği Anahtar kelimelere verilen cevap kelimeleri arasındaki örtüşme ve yakınlık (İlişki Katsayısı) Zihin haritası (tanılama amaçlı)

34 Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Tek bir doğru cevabı olan çoktan seçmeli testlerinde içinde bulunduğu geleneksel değerlendirme dairesinin dışında kalan tüm değerlendirmeleri kapsar Otantik (gerçek hayatla ilişkili) ve öğrenci merkezlidir. Ürün kadar sürecinde değerlendirilmesi dikkate alınır Kısmi bilginin değerlendirilmesi sağlanır Dereceleme ölçekleri (rubrikler) kullanılır

35 Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Performans değerlendirme Ürün seçki dosyası (portfolyo) Kavram Haritaları Proje Drama Görüşme Yazılı Raporlar Gösteri Poster Grup ve/veya akran değerlendirmesi Kendi kendini değerlendirme

36 Portfolyo (Kişisel Gelişim Dosyası) En genel anlamı ile portfolyo öğrencilerin dönem veya yıl boyunca yaptıkları çalışmaların belli standartlara göre organize edilmiş bir koleksiyonudur veya öğrencinin bir veya birden fazla konu alanında yaptığı çalışmalarının sistematik, amaçlı ve anlamlı koleksiyonu olarak tanımlanmaktadır Üç ana bölümden oluşur Özgeçmiş Bu kısım öğrencinin ortaya koyduğu çalışmaların hangi aşamalardan geçtiğini yansıtır. Öğretmene veya portfolyonun sunulduğu diğer kişilere öğrenci ürünlerinin gelişimsel tarihi ile ilgili bilgi vererek onu daha iyi tanımasına yardımcı olur Ürünler içindekiler olarak ta adlandırabileceğimiz bu bölüm portfolyo içinde öğrenci tarafından konulan tüm çalışmaları kapsar Yansıtma Bu bölümde öğrenci yaptığı çalışmaların bir ölçüde muhakemesini yapmak amacı ile kendisi ile ilgili görüşlerini yansıtır. Bu yüzden, neleri iyi yaptım?, buradaki amacım neydi? hangi alanlarda zayıfım? tipinde sorular sorarak cevap arayabilir.

37 Portfolyo Türleri Sergileme: Bu tip portfolyo öğrencinin kendisini en iyi yansıttığına inandığı, temsili değeri olan çalışmaları kapsar. Henüz tamamlanmamış çalışmaları kapsamaz. Bu tip portfolyoyu becerilerini ve çalışmalarının sergileme amacı ile en iyi çalışma örneklerini sunan bir sanatçının portfolyosuna benzetilebilir. Öğrenciler portfolyolarını ebeveynlerle paylaşabilirler. Fakat öğrencilerin günlük çalışmaları ile ilgili delilleri tam olarak ortaya koymadığından öğretimi yönlendirecek bir bilgi vermez. Değerlendirme ve not vermek içinde uygun bir seçenek değildir. Bu tip portfolyolar ürün odaklı portfolyo şeklinde de düşünülebilir.

38 Portfolyo Türleri Çalışma: Öğretmen-Öğrenci portfolyosu olarak ta isimlendirilen çalışma portfolyosu öğretmen ve öğrenciye süreci beraber ölçme ve değerlendirme fırsatı sunar. İkisi birlikte öğrenme anlamında büyüme ve gelişmeyi gösteren örnekleri seçer. Bu açıdan sadece biten değil devam eden çalışma örneklerini de kapsayabilir. Ebeveynlerde bu sürece katkıda bulunabilir. Öğrenci düşünce, fikir ve eserlerin gelişen bir hazinesi olan çalışma portfolyoları formatif değerlendirme amacı ile kullanılabilir. Esasında bu tip portfolyolar süreç odaklı portfolyo olarak ta düşünülebilir.

39 Portfolyo Türleri Deerlendirme: Öğretmen alternatif değerlendirme portfolyosu da denilen bu tipte tüm maddeler puanlanır, sıralanır ve değerlendirilir. Öğretmen her öğrencinin kişisel portfolyosunu bir değerlendirme amaçlı olarak saklar. Esasında bu tip bir değerlendirme yaklaşımı bir bütüncül (holistik) değerlendirme modeli olarak düşünülebilir.

40 Portfolyonun içerebileceği materyaller Yazılı ödevler, ders notları, çizimler, modeller Bir kitap incelemesi Bir otobiyografi (herhangi bir alandan olabilir) Gazete veya magazin yazıları Kavram yanılgılarının düzeltildiğini gösteren bir makale Problem çözme, tartışma ve grup proje raporları Diyagramlar, fotoğraflar, resimler Video teyp, konuşma kasetleri, okuma, soru sorma teknikleri, Grup ödevleri veya grup çalışmaları Öz değerlendirmeler Mülakat ve gözlem kayıt notları Portfolyo içeriği ile ilgili veliye ve/veya öğretmene yazılan öğrenci mektupları Öğretmen kontrol ve değerlendirme listeleri Öğrencilerin zorlukla tekrar yapmak istediği ödevler Laboratuar deney raporları Gelecek ile ilgili planlanan hedefler Konferans veya seminer notları

41 Portfolyoların değerlendirilmesi Portfolyo değerlendirilmesinde genel olarak bir sınıflama cetveli olan dereceleme ölçekleri (puanlama yönergeleri) kullanılır.

42 Portfolyoların değerlendirilmesi için örnek bir rubrik

43 Proje Öğrenci merkezli bir öğrenme yöntemi olan proje bireysel ve grup etkinlikleri için uygundur. Bilimsel süreç ve bilimsel düşünme becerilerinin, yaratıcılığın, iletişimin, eleştirel düşünmenin, ilgi ve motivasyonun geliştirilmesi açısından son derece önemlidir. Bütün araştırma projelerinde bir takım temel ortak noktalar vardır: bir konunun seçilerek problemin tanımlanması, bu problemi cevaplayabilmek kullanılan yöntem, yöntem sonucunda elde edilen bulgular ve bunların yorumlanmasını içeren son bölüm.

44 Projeyi oluşturan öğeler 1- Konunun seçilmesi: 2- Amacın belirlenmesi: 3- Bilgi toplama: 4- Deney yapma: 5- Bulgular ve tartışma:

45 Projeyi oluşturan öğeler 6- Yazım: Şu ana kadar yapılan tüm işlemlerde elde edilen yazılı veya sözlü tüm verilerin yazılı biçimde düzenlenmesi önemlidir. Yazılı olarak düzenlediğiniz (ki bu bir poster biçiminde de düzenlenebilir) metinde şu sıra takip edilebilir: i) proje ile ilgili bir özet (en üstte öğrenci ile ilgili bilgiler (isim, adres vb) hemen altında amaç, metot, ve sonuç) ii) Proje başlığı, iii) Projenin içindekiler, iv) projenin amacı, v) bilgi toplama aşamasında elde edilen veriler, vi) materyal ve metot, vii) bulgular ve tartışma, viii) sonuç ve öneriler. Bu sıralamayı proje süreci esnasında kullandığınız tüm kaynakları içeren kaynakça bölümü takip etmelidir.

46 Proje Değerlendirme Ölçeği

47 Proje Değe rlendirme Ölçeği

48 Proje Değerlendirme Ölçeği

49 Proje Değerlendirme Ölçeği

50 Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini sergileyen bir ürün oluşturmasını gerektiren bir alternatif değerlendirme biçimidir. Deney yapma, uzun bir kompozisyon yazısı ve matematik işlemler yapma gibi farklı şekillerde olabilir. Bireysel çalışmalarla olduğu kadar grup çalışmalarıyla da gerçekleştirilebilir Ürün kadar sürecinde değerlendirilmesine odaklanır Gerçek hayatla ilişkili (otantik) etkinliklerin yapılmasına fırsat tanır Performansın değerlendirilmesinde dereceleme ölçekleri kullanılır

51 Performans Değerlendirme Performans değerlendirme kullanılırken aşağıdaki uyarılar dikkate alındığında öğrencilerin performansı pozitif bir biçimde arttırılabilir: a) Seçilen performans ödevleri öğretilen konularla açık bir biçimde ilişkili olmalı. b) Ödevler üzerinde çalışmaya başlamadan önce değerlendirme kriterleri öğrencilerle paylaşılmalı. c) Ödevleri yapmadan önce öğrenciler ulaşılması hedeflenen standartlar ve kabul edilebilir performanslar hakkında açık bir biçimde bilgilendirmeli. d) Öğrenciler kendilerini değerlendirme hususunda da cesaretlendirmeli. e) Öğrencilerin performansları kazanımlara uygun olarak yorumlanmalı

52 Performans Değerlendirme Nabız etkinliği Sandviç hazırlama

53 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik) Performansın değişen boyutlarını dikkate alarak puanlamak amacı kullanılan puanlama yönergeleridir. Bütüncül (holistik) ve analitik (tahlili) olmak üzere iki biçimi vardır. Bütüncül rubrikler öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasını içerir. Örneğin, bütüncül rubriklerde bir öğrencinin cevabındaki genel yeterlilik veya kalite çok iyi, yeterli, kısmen yeterli ve yetersiz olmak üzere dört genel kategoride değerlendirilebilir.

54 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik)

55 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik) Analitik (tahlili) rubrikler ise önce performans veya ürünün parçalarını ayrı ayrı puanlamasını sonrada bu bireysel puanları toplayarak toplam puanı hesaplamasını gerektirir. Fen Ve Tekn. Laboratuvar Raporuna Yönelik Bir Analitik Derec. Ölçeği

56 Fen ve Teknoloji Laboratuar Raporuna yönelik bir Analitik dereceleme ölçeği

57 Kendi kendini değerlendirme Öğrencilerin kendilerini değerlendirmesi; ilgileri, özellikleri, güçlü ve zayıf yönleri hakkında bilgi toplamasına yardım ederek güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarına yardım eder. Performansının düzeyi hakkında karar vermek için kişisel yada kişiler arası kriter koymada öğrencilere fırsatlar sunar. Kendini değerlendirmesiyle öğrencinin motivasyonunun yükselmesine yol açar. Başlangıçta kendin değerlendirme, öğrencilerin deneyimsizliği nedeniyle yanılgılara neden olabilir. Yine de öğrenciler daha fazla deneyim kazandıkça aldıkları kararlar daha doğru olacaktır.

58 Kendi kendini değerlendirme

59 Kendi kendini değerlendirme

60 Grup değerlendirmesi Öğrencilerin oluşturduğu küçük grupların iş birliği içerisinde, ortak öğrenme amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmek amacı ile çalışma esnasında ortaya koydukları performans ve çalışma sonundaki ürünü değerlendirmek amacı ile yapılan değerlendirmelerdir.

61

62 Grup değerlendirmesi ile ilgili açık uçlu sorular Grup çalışmasındaki konunuz hakkında ne düşünüyorsunuz? Bugün grubunuzda neler oldu? Bu konuda neler hissediyorsunuz Grup çalışmanızda iyi olan neydi? Daha iyi ne yapılabilirdi? Öğrendikleriniz hakkında ne düşünüyorsun?

63 Portfolyo (Kişisel Gelişim Dosyası) En genel anlamı ile portfolyo öğrencilerin dönem veya yıl boyunca yaptıkları çalışmaların belli standartlara göre organize edilmiş bir koleksiyonudur veya öğrencinin bir veya birden fazla konu alanında yaptığı çalışmalarının sistematik, amaçlı ve anlamlı koleksiyonu olarak tanımlanmaktadır Üç ana bölümden oluşur : Özgeçmiş : Bu kısım öğrencinin ortaya koyduğu çalışmaların hangi aşamalardan geçtiğini yansıtır. Ürünler : Bu bölüm portfolyo içinde öğrenci tarafından konulan tüm çalışmaları kapsar. Yansıtma : Bu bölümde öğrenci yaptığı çalışmaların bir ölçüde muhakemesini yapmak amacı ile kendisi ile ilgili görüşlerini yansıtır. 5/4/

64 Portfolyo Türleri Sergileme : Bu tip portfolyo öğrencinin kendisini en iyi yansıttığına inandığı, temsili değeri olan çalışmaları kapsar. Henüz tamamlanmamış çalışmaları kapsamaz. Değerlendirme ve not vermek için uygun bir seçenek değildir. Bu tip portfolyolar ürün odaklı portfolyo şeklinde de düşünülebilir. 5/4/

65 Portfolyo Türleri Çalışma : Öğretmen ve öğrenciye süreci beraber ölçme ve değerlendirme fırsatı sunar. İkisi birlikte öğrenme anlamında büyüme ve gelişmeyi gösteren örnekleri seçer. Bu açıdan sadece biten değil devam eden çalışma örneklerini de kapsayabilir. Esasında bu tip portfolyolar süreç odaklı portfolyo olarak da düşünülebilir. 5/4/

66 Portfolyo Türleri Değerlendirme : Bu tipte tüm maddeler puanlanır, sıralanır ve değerlendirilir. Öğretmen her öğrencinin kişisel portfolyosunu bir değerlendirme amaçlı olarak saklar. 5/4/

67 Portfolyoların Değerlendirilmesi Portfolyo değerlendirilmesinde genel olarak bir sınıflama cetveli olan dereceleme ölçekleri (puanlama yönergeleri) kullanılır. 5/4/

68 Proje Öğrenci merkezli bir öğrenme yöntemi olan proje, bireysel ve grup etkinlikleri için uygundur. Bilimsel süreç ve bilimsel düşünme becerilerinin, yaratıcılığın, iletişimin, eleştirel düşünmenin, ilgi ve motivasyonun geliştirilmesi açısından son derece önemlidir. Bütün araştırma projelerinde bir takım temel ortak noktalar vardır: Bir konunun seçilerek problemin tanımlanması, Bu problemi cevaplayabilmek için kullanılan yöntem, Yöntem sonucunda elde edilen bulgular, 5/4/ Bulguların yorumlanmasını içeren son bölüm.

69 Projeyi Oluşturan Öğeler 1- Konunun seçilmesi: 2- Amacın belirlenmesi: 3- Bilgi toplama: 4- Deney yapma: 5- Bulgular ve tartışma: 5/4/

70 Projeyi oluşturan öğeler 6- Yazım: Yazılı metinde şu sıra takip edilebilir: i) Proje ile ilgili bir özet (en üstte öğrenci ile ilgili bilgiler (isim, adres vb) hemen altında amaç, metot, ve sonuç), ii) Proje başlığı, iii) Projenin içindekiler, iv) Projenin amacı, v) Bilgi toplama aşamasında elde edilen veriler, vi) Materyal ve metot, vii) Bulgular ve tartışma, viii) Sonuç ve öneriler, ix) Kaynakça. 5/4/

71 Proje Değerlendirme Ölçeği 5/4/

72 Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini sergileyen, bir ürün oluşturmasını gerektiren bir alternatif değerlendirme biçimidir. Deney yapma, uzun bir kompozisyon yazısı ve matematik işlemler yapma gibi farklı şekillerde olabilir. Bireysel çalışmalarla olduğu kadar grup çalışmalarıyla da gerçekleştirilebilir. Ürün kadar sürecin de değerlendirilmesine odaklanır. Gerçek hayatla ilişkili (otantik) etkinliklerin yapılmasına fırsat tanır. Performansın değerlendirilmesinde dereceleme ölçekleri kullanılır. 5/4/

73 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik) Performansın değişen boyutlarını dikkate alarak puanlamak amacıyla kullanılan puanlama yönergeleridir. Bütüncül (holistik) ve analitik (tahlili) olmak üzere iki biçimi vardır. Bütüncül rubrikler öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasını içerir. Örneğin, bütüncül rubriklerde bir öğrencinin cevabındaki genel yeterlilik veya kalite çok iyi, yeterli, kısmen yeterli ve yetersiz olmak üzere dört genel kategoride değerlendirilebilir. 5/4/

74 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik) 5/4/

75 Dereceleme Ölçekleri (Rubrik) Analitik (tahlili) rubrikler ise, önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlamasını, sonra da bu bireysel puanları toplayarak toplam puanı hesaplanmasını gerektirir. Fen ve Teknoloji Dersi Laboratuvar Raporuna Yönelik Bir Analitik Dereceleme Ölçeği: 5/4/

76 Kendi Kendini Değerlendirme 5/4/

77 Grup Değerlendirmesi Öğrencilerin oluşturduğu küçük grupların iş birliği içerisinde, ortak öğrenme amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmek amacı ile çalışma esnasında ortaya koydukları performans ve çalışma sonundaki ürünü değerlendirmek amacı ile yapılan değerlendirmelerdir. 5/4/

78 5/4/

79 Grup Değerlendirmesi ile İlgili Açık Uçlu Sorular Grup çalışmasındaki konunuz hakkında ne düşünüyorsunuz? Bugün grubunuzda neler oldu? Bu konuda neler hissediyorsunuz? Grup çalışmanızda iyi olan neydi? Daha iyi ne yapılabilirdi? Öğrendikleriniz hakkında ne düşünüyorsunuz? 5/4/

80 KAYNAKÇA Eğitimde ölçme ve değerlendirme,doç.dr.halil Tekin,14.Baskı,2000 İnternet, Measurement and evaluatıon 5/4/

81 GİRİŞ Fizikte ne öğretmeliyiz? Fiziği nasıl öğretmeliyiz? Fizik Bilgisini nasıl ölçmeliyiz?

82 BİREY NASIL ÖĞRENİR? Öğrenen bireyler olarak çocuklar; Beyin ve zihin gelişimi üzerine çalışmalar;

83 Öğrenen Bireyler Olarak Çocuklar Bireyin zihinsel gelişimi belirgin evrelerde gerçekleşir. Çocuklar düşünebilir, fakat bilgi ve deneyimleri eksiktir. Bilgi ve deneyim eksikliği ve gelişmemiş mantıksal düşünme yetenekleri kavram yanılgılarına neden olabilir. Bilgi/beceri öğretmenden öğrenciye olduğu gibi aktarılamaz.

84 Beyin ve Zihin Gelişimi Üzerine Çalışmalar Nöroloji, bilişsel ve gelişim psikolojisi alanındaki çalışmalar PET ve MRI teknolojileri Beynin farklı bölgeleri farklı zamanlarda öğrenmeye hazır olabilir Öğrenme beynin fiziksel yapısını değiştirir Genetik, bireysel ve çevresel faktörler öğrenmeyi etkiler.

85 Yapılandırmacı Öğrenme Teorisi Bireyler her yaşta ön bilgi ve inanışlara sahiptir. Önbilgiler öğrenmeyi tetikleyebilir veya engelleyebilir. Öğrenme aktif, sürekli ve gelişimsel bir süreçtir. Öğrenmede mevcut kavramsal yapı yeniden düzenlenir. Bilgi ve anlayışlar bireysel ve sosyal olarak eşsiz bir şekilde yapılandırılır.