ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ

ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ

ÖĞRETİM STRATEJİLERİ

1) SUNUŞ (Ausubel) Bilginin anlamlı bir şekilde öğretimidir Anlamlı öğrenme amaçlanır Kavram ilke ve genellemelerin öğretiminde kullanılır Tümdengelim yöntemi kullanılır Öğretmen merkezlidir Öğrencinin aktif olması istenir Bilişsel alanın bilgi basamağındadır

AŞAMALARI 1. Ön organize edicilerin sunumu 2. Yeni konuya geçiş 3. Konunun örneklerle pekiştirilmesi 4. Özet ve tekrar

2)BULUŞ STRATEJİSİ (Bruner) Öğretmenin rehberliğinde öğrencinin bilgiyi bulması,bilgiye ulaşmasıdır Bulma,keşfetme,hayal gücü,merak ve güdülenmişlik esastır Yaparak yaşayarak öğrenme vardır Öğretmen soru,örnek ve ipuçları ile öğrenciyi bilgiye ulaştırır Sezgisel düşünme önemlidir

İLKELERİ 1. Öğrenci merkezlidir 2. Öğretmen rehberdir 3. Tümevarım yöntemi kullanılır 4. Bilişsel alanın en az kavrama basamağındadır 5. Fen bilimleri,matematik ve dil öğretiminde kullanılır

ARAŞTIRMA İNCELEME (J.Dewey) Öğrenciye yaşamsal deneyim kazandırma, hayata hazırlama amaçlanır Problem çözme ve üst düzey düşünme becerisi kazandırılır Okul hayata hazırlanılan kurumdur Hayatilik ve yaşama yakınlık ilkesi önemlidir Okul ile hayat birleştirilmelidir

AŞAMALARI 1. Problemin hissedilmesi tanımlanması sınırlandırılması 2. Veri toplama 3. Hipotez oluşturma 4. Kaynak taraması yapma araçları organize etme 5. Test hipotezin oluşturulması 6. Çözüm ve öneriler

ÖĞRETİM MODELLERİ (KURAMLAR)

TAM ÖĞRENME (Öğretim) Öğrenemeyen öğrenci yoktur Olumlu öğrenme ortamı sağlanır ve her öğrenciye ihtiyaç duyduğu ek zaman verilirse herkes öğrenir Bir ünitenin en az %70 inin tüm öğrenciler tarafından öğrenilmesi amaçlanır

İŞBİRLİKÇİ (Kubaşık) ÖĞRENME Öğrencilerin ortak bir amaç çerçevesinde yardımlaşma,dayanışma ve kollektif anlayış çerçevesinde birlikte çalışması öğrenmesi problem çözmesidir.

Gruplar Heterojendir İLKELERİ Olumlu bağlılık esastır Paylaşılmış liderlik vardır Eşit başarı fırsatı vardır Bireysel sorumluluk esastır Bireysel performans değil grubun performansı önemlidir Bireysel değerlendirme değil grubun ve sürecin değerlendirilmesi yapılır

YAPILANDIRMACILIK Öğrencinin ön bilgilerini yeni öğrendikleri ile yorumlaması sentezlemesidir Bilgiyi transfer edebilmesidir Ön bilgilerini yeni durumlara aktarabilmesidir Öğrenmeyi öğrenmesidir

Öğrenci merkezlidir Öğretmen rehberdir İLKELERİ Tümdengelim yöntemi kullanılır Sarmal programlama kullanılır Öğrenme temel kavramlar etrafında gerçekleşir Bilgi öğrencinin ürünüdür Evrensel,nesnel bilgi yoktur;bilgi öznel,görecelidir

Öğretim programları öğrenciye göre hazırlanır Programlar esnek dinamiktir Öğrenci bilgiye 1.cil kaynaktan ulaşır Dersin başında öğrencinin ön bilgileri kontrol edilir Değerlendirme öğrenci ile birlikte süreç+performans odaklı yapılır Değerlendirmede portfolyolar kullanılır Amaç öğrenmeyi öğrenmektir

PROJE TABANLI ÖĞRENME Öğrencinin hayal gücü ve yaratıcı zekasını kullanarak,bilimsel aşamaların da yardımıyla özgün orijinal ürünler ortaya koyabilmesidir Problem çözme bilimsel süreç becerilerini kullanabilme El kas becerisi kazandırma Özgün ürünler ortaya koyabilme

İLKELERİ Öğrenci merkezlidir Öğretmen rehberdir En az uygulama basamağındadır Bilimsel yöntemler kullanılır Süreç sonunda ürün ortaya çıkarılır Ürünlerin sunumu ve sergisi yapılır Disiplinler arası ilişki vardır Süreç sonunda proje raporu hazırlanır Değerlendirme öğrenci ile birlikte süreç+ürün odaklı yapılır

AKTİF(Etkin) ÖĞRENME Öğrencinin yaparak yaşayarak öğrenmesidir Öğrenme sorumluluğunun öğrenci tarafından üstlenilmesidir Öğrencinin katılımcı olması iş yapmasıdır

İLKELERİ Öğrenci merkezlidir Öğretmen rehberdir Öğrenme sorumluluğu öğrenciye aittir Bilgiye 1.cil kaynaktan ulaşılır Aktif öğrenmenin olduğu sınıflarda: *enerji *üretim *dinamizm vardır

Aktif öğrenmenin olduğu sınıflarda öğrenci *özgüven *özdenetim *özdüzenleme *duyarlılık *gruba ait olma *özyeterlilik *kendini ve süreci değerlendirme becerisi kazanır

ÖĞRETİM DURUMLARI MODELİ Öğrenme beyinde gerçekleşir,davranışa yansır Öğrenme hem içsel hem dışsal faktörlerin etkisi ile oluşur 5 tür öğrenme ürünü vardır Sözel bilgi Zihinsel beceri Bilişsel strateji Tutum öğrenme Psikomotor öğrenme

Sözel Bilgi Bilişsel alanın bilgi basamağındaki öğrenmelerdir (tanım yapma,özellik sayma,neden söyleme,sonuç söyleme,sıralama yapma,tekrar etme) Tutum Öğrenme Öğrencinin ilgi eğilim algı ve değerlendirmesidir (sevmesi,istekli olması,gönüllü olması vs)

Zihinsel Beceri Öğrencinin nasılı öğrenmesidir 8 tür zihinsel beceri vardır İşaret öğrenme Uyarıcı tepki öğrenmesi Zincirleme öğrenme Sözel öğrenme Ayırt etmeyi öğrenme Kavram öğrenme İlke öğrenme Problem çözmeyi öğrenme

Bilişsel Strateji (Metabiliş) Öğrencinin özgün farklı sonuçlara ulaşması kendine özgü öğrenmesidir (Farklı bir yol bulması,özgün ürün tasarlaması) Psikomotor Öğrenme Öğrencinin el ve kas becerisine dayalı öğrenmeleridir (araç gereç kullanma,kalem tutması,yazı yazma)

Zeka çok boyutludur ÇOKLU ZEKA Birey doğuştan tüm zeka boyutlarına sahiptir Her birey sahip olduğu zeka boyutuna göre öğrenir Zeka boyutları birbirinden bağımsız değildir

Zeka Boyutları *Sözel dilsel zeka *Mantıksal matematiksel zeka *Görsel uzamsal zeka *Bedensel kinestetik zeka *Müziksel ritmik zeka *Sosyal kişilerarası zeka *İçsel özedönük zeka *Doğal(doğacı)zeka

ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

ÖRNEK OLAY Yaşanmış ya da yaşanması muhtemel bir olayın sınıf ortamına getirilerek öğrencilere karar verme,problem çözme,eleştirel düşünme becerisi kazandırmak amacıyla kullanılan öğretim yöntemidir

GÖSTERİP YAPTIRMA Öğrencilere psikomotor beceri kazandırma ayrıca bir işin nasıl yapıldığını kılavuz eşliğinde öğretmek amacıyla kullanılan öğretim yöntemidir Öğrenci beceriyi kendi başına değil bir başkasının eşliğinde öğrenir

TARTIŞMA Bireylerin duygu ve düşüncelerini demokratik tutum ve saygı çerçevesinde ifade etmesidir. Yarışmak ya da mücadele etmek değildir İkna etmek,düşünceleri empoze etmek değildir

TEKNİKLERİ BÜYÜK GRUP TARTIŞMASI Tüm sınıfın aktif olarak katıldığı tartışma tekniğidir KÜÇÜK GRUP TARTIŞMASI Sınıfın gruplara bölünerek yapıldığı tartışma tekniğidir SEMPOZYUM Bilimsel edebi felsefi konularda yapılan ayrıntılı detaylı açıklamadır

PANEL Güncel ilgi çekici konu yada problem ile ilgili bireylerin duygu ve düşüncelerini ifade etmesidir ZIT PANEL Sınıfın iki gruba ayrılarak yapılan karşılıklı soru cevap uygulamasıdır.soru ve cevap grupları oluşturulur FORUM Konu yada problrm ile ilgili farklı görüşlere sahip olan kişilerin düşüncelerini ifade etmesidir. Süreç tamamen soru-cevap şeklinde yapılır

AÇIK OTURUM Konu yada problemin bir grup konuşmacı tarafından farklı boyutları ile ele alınması düşüncelerin ifade edilmesidir. Başkandan söz alınarak konuşulur. Birkaç kez konuşulabilir MÜNAZARA İki farklı görüşe sahip olan gurupların yarış ve üstünlük esasına dayalı yaptıkları uygulamadır. Kazanan kaybeden vardır. Puanlama yapılır

BRİFİNG Konu yada problem hakkında kısa öz bilgilendirmektir. Daha çok teknik bilgilendirme olarak ta bilinir NUTUK Duygulu coşkulu heyecanlı konuşma türüdür

DÜŞÜNME BECERİLERİ YARATICI DÜŞÜNME Öğrencinin yeni bilgiye ulaşması,bulmasıdır. Yeni özgün sonuçlara ulaşmasıdır *hayal gücü *bulma keşfetme *deneme yanılma *farklı özgün olma *risk alma *özgüven

YANSITICI DÜŞÜNME Öğrencinin bilgiyi kullanması,transfer etmesi,beceriye dönüştürmesidir *kendini değerlendirme *özeleştiri yapma *karar verme,sorumluluk alma *ders çıkarma,günlük tutma,otobiyografi yazma *disiplinlerarası düşünme *bilgiyi transfer etme *bireysel bağımsız davranabilme

ELEŞTİREL DÜŞÜNME Akıl ve mantık ilkelerine uygun düşünmektir. *Olanı olduğu gibi kabul etmeme *Akılcı rasyonel düşünme *Çok yönlü olasılıklı düşünme *Analiz sentez değerlendirme yapabilme *Kuşkucu olma *Araştırmacı sorgulayıcı olma

METABİLİŞSEL DÜŞÜNME *Öğrencinin nasıl öğrendiğinin farkına varması kendine özgü yöntemlerle öğrenmesi bilgiye ulaşmasıdır. *Öğrenme süreçlerini denetleyebilmesidir *Nasıl öğrendiğinin ve hangi yöntemleri kullanmasının bilincinde olmasıdır

ARGÜMANTASYON Temellendirme,ispatlama,kanıtlama,bir şeyi gerekçeleri ile açıklamaktır LATERAL DÜŞÜNME Konu olay yada problemin çok yönlü çok boyutlu düşünülmesidir ANALOJİ (METAFOR) Bir şeyi benzer başka bir şey ile ilişkilendirerek açıklamak. Benzerliklerden yola çıkarak sonuca ulaşmaktır

KAVRAM HARİTALARI *Novak tarafından geliştirilen iki boyutlu görsel araçlardır *İki boyutlu olması en ve boy u ifade eder.

ÖZELLİKLERİ VE OLUMLU YÖNLERİ *Kapsam temellidir,bütncüldür *Anlamlı öğrenmeyi sağlamada etkilidir *Kavramlar arası ilişkiyi gösterir *Kavram yanılgılarını belirleme ve gidermede kullanılır *Kavramı ve olguyu somutlaştırır görselleştirir *Ölçme değerlendirme amacıyla kullanılır *Görsel uzamsal zekayı geliştirir *Daha cok somut işlemler döneminde kullanılır

ÖĞRETİM TEKNİKLERİ

A) GRUPLA ÖĞRETİM TEKNİKLERİ MİKROÖĞRETİM Öğretmen adayı yetiştirmek ayrıca adayların ihtiyacı olan beceri ve deneyimi kazandırmak amacıyla kullanılan öğretim tekniğidir. *Öğret yeniden öğret vardır *Anında dönüt-düzeltme yapılır

BENZETİM(Smülasyon) Öğrencilere psikomotor beceri kazandırma, maliyeti azaltma,riski önleme,hata payını en aza indirgemek amacıyla gerçeğe benzer ortamlar oluşturularak kullanılan tekniktir. BEYİN FIRTINASI Konu yada problemin çözümüne dönük kısa süreli hızlı ve yaratıcı düşünmeye dayalı kullanılan tekniktir.

WORKSHOP(Çalıştay,Düşünme atölyesi) Konu yada problemin çözümüne dönük uzman ve deneyimli kişilerin yaptıkları ayrıntılı,detaylı çalışmadır *Uzmanlık ve deneyim vardır *Ayrıntılı ve detaylı çalışma yapılır *Çalıştay raporu hazırlanır

ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNME Öğrencilere karar verme sistemli düşünme,farklı açılardan düşünebilme değerlendirebilme becerisi kazandırmak amacıyla kullanılan tekniktir Şapka Renkleri Beyaz Şapka: Objektif,akılcı,tarafsız Kırmızı Şapka: Duygusal Siyah Şapka: Karamsar,olumsuz,kötümser Sarı Şapka: İyimser,olumlu Yeşil Şapka: Yaratıcı,yenilikçi Mavi Şapka: Karar ve değerlendirme

KARTOPU Başlatılan küçük grup etkinliğinin yeni üyelerin katılımıyla büyük grup etkinliğine dönüştürülmesidir. Yada öğrencinin kazandığı bilgi,becerisini geliştirmesi artırması genişletmesidir *Kartopu tekniğinde büyüme gelişme vardır. *Hem nicel hem nitel olarak

BİLİŞSEL ÇIRAKLIK Öğrencinin kendi başına bireysel bağımsız öğrenebilmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Öğrenciye verilen destek giderek azaltılır ve en son kendi başına öğrenmesi beklenir

SOKRAT SEMİNERİ Felsefi edebi sanatsal konu yada problem ile ilgili yapılan üst düzey metin incelemesidir (Makale,kitap,köşe yazısı vs) SOKRATİK YÖNTEM (TARTIŞMA) Buldurma tekniğidir. Soru örnek ve ipuçları ile öğrencinin bilgiye ulaştırılmasıdır. doğurtma tekniği olarak ta bilinir

SORU CEVAP *Öğrencilerin derse karşı ilgi ve dikkatini artırma *iletişimi artırma,monotonluğu azaltma *Konuyu tekrar pekiştirme *Eksik ve yanlış öğrenmeleri belirleme önleme giderme *Geribildirim verme geribildirim alma amacıyla kullanılır

İSTASYON Öğrencilere birlikte çalışma becerisi kazandırma başlanmış bir işe katkı sağlama,yarım kalan işleri tamamlama aynı konuyu farklı etkinliklerle tekrar ve pekiştirmek amacıyla öğrenme köşeleri oluşturularak kullanılır *Ürüne dönük çalışmalar tercih edilmelidir *İstasyonlarda farklı etkinlik yaptırmaya özen gösterilmelidir

GÖRÜŞ GELİŞTİRME İçerisinde belirgin çelişki zıtlaşma kutuplaşma ve karşıt düşüncelerin olduğu konularda zıtlaşma kutuplaşma ve karşıt düşünceleri ortadan kaldırmak amacıyla kullanılır *Tutum skalaları kullanılır *Görüş ve tutum değişikliği olması beklenir *Öğrencilerin görüşlerini ispatlamaları gerekçeleri ile açıklamaları istenir

ROL OYNAMA Konu yada problem ile ilgili bireylerin duygu ve düşüncelerini kendi kişiliğinden, kimliğinden sıyrılarak; bir başkasının kişiliğine kimliğine bürünerek ifade etmesidir. *Senaryo ve yazılı metin vardır *Sahne ve kostüm oluşturulabilir

DRAMA Konu yada problem ile ilgili öğrencilerin duygu ve düşüncelerini hayal gücü ve yaratıcı zekalarını kullanarak canlandırması dramatize etmesidir. *Hayal gücü ve yaratıcılık vardır *Doğal ve doğaçlama bir şekilde olur *Özgün olması önemlidir

KONUŞMA HALKASI Öğrencilere empatik düşünme becerisi kazandırma ayrıca duygu ile düşünceyi birbirinden ayırt edebilmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılan öğreti tekniğidir. *Obje nesne kullanılarak ta yapılabilir

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM TEKNİKLERİ PROGRAMLI ÖĞRETİM Öğretimin bireyselleştirilmesi ayrıca hata payının en aza indirgenmesi amacıyla,pekiştireç ilkeleri doğrultusunda öğretme makineleri aracılığı ile kullanılan öğretim tekniğidir

İLKELERİ Küçük Adımlar: öğrenme materyalinin küçük parçalara bölünmesidir Etkin Katılım: öğrencinin aktif katılımıdır Bireysel Hız: her öğrencinin kendi hizinda ilerlemesidir Anında Dönüt Düzeltme: öğrenciye her davranışı ile ilgili geribildirim vermektir Başarı: Pekiştireç

BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİM Öğretimin bireyselleştirilmesi ayrıca tekrar destekleme ve pekiştirme amacıyla bilgisayarların öğretimde kullanılmasıdır. *Tekrar ve destekleme amacıyla kullanılır *Yazılım programları kullanılır (tekrar,pekiştirme,alıştırma,benzetim,problem çözme,kelime işlemci yazılımlar)

UZAKTAN ÖĞRETİM Öğretimin bireyselleştirilmesi ayrıca farklı mekan ve yerlerdeki bireylerin aynı anda eş zamanlı olarak öğretim hizmetlerinden faydalanması amacıyla kullanılır * Senkronik ve Asenkronik olarak iki şekilde yapılır

TUT(D)OR DESTEKLİ ÖĞRETİM Özel ders birebir der anlamındadır. Tamamlayıcı ve destekleyici olma özelliği taşır KELLER PLANI Öğretimin homojen gruplar şeklinde yapılmasını öngören anlayıştır

SINIF DIŞI ÖĞRETİM TEKNİKLERİ GEZİ GÖZLEM Öğrencilere somut yaşantı edindirme,yaparak yaşayarak öğrenme fırsatı sağlama,1.cil kaynaktan bilgiye ulaştırmak amacıyla kullanılır *Gezi planı yapılmalıdır *Yasal izin alınmalıdır *Değerlendirme hemen yapılmalıdır

EV ÖDEVLERİ Öğrencilere bireysel çalışma becerisi kazandırma çalışma disiplini ve zaman planlama becerisi edindirme konuyu tekrar ve pekiştirme aileyi de eğitim sürecine dahil etmek amacıyla kullanılır. SERGİLER Öğrencilerin ortaya çıkardıkları ürünlerin sunumudur.

Tüm Meslektaşlarıma Başarılar Diliyorum Süleyman Koçdemir s.kocdemirr@gmail.com