BIM Pilot Projesi Başlangıç Rehberi
BIM e geçmek göz korkutucu görünebilir. Bu rehber, organizasyonunuz içerisinde BIM i uygulamaya geçirmenize yardımcı olabilecek basit bir çerçeve sunar. BIM in başarılı bir şekilde uygulamaya geçirilmesi, bir şirketin vizyonu ve liderlerinden başlayıp BIM i projelerinde her gün kullanacak olan çalışanlara kadar uzanan birçok entegre iş bileşeninin göz önünde tutulduğu dikkatli ve planlanmış bir yaklaşım gerektirir. Pilot projeler ayrıntılı şekilde düşünülmüş bir BIM uygulama planının sadece bir bileşenidir. Bu Rehber, bir çerçevenin genel hatlarını vererek, BIM pilot projelerini uygulama planları yapan organizasyonlara yardımcı olur ve BIM e Geçiş El Kitabı na bir giriş niteliği taşır. BIM Pilot Deployment Workbook Organizational BIM Deployment Plan Project BIM Deployment Plan 2
BIM nedir? BIM nedir? Yapı Bilgi Modellemesi (BIM), bir akıllı 3D tasarım modeli oluşturmakla başlayan ve sonra bu modeli koordinasyonu, simülasyonu ve görselleştirmeyi kolaylaştırmak için kullanan ve aynı zamanda iş sahipleri ve hizmet sağlayıcılara bina ve altyapı planlama, tasarlama, inşa etme ve yönetmeyi geliştirmelerinde yardımcı olan bir süreçtir. BIM; mimarlara, mühendislere, yapı profesyonellerine ve iş sahiplerine daha tasarım ve yapı sürecinin ilk aşamalarından itibaren proje ile ilgili içgörü sağlayarak, daha bilinçli kararlar vermelerine yardımcı olur ve karşılarına çıkabilecek sorunları azaltır. BIM in avantajından yararlanılan bir projede bilgi koordineli ve tutarlıdır; projenin ömrü boyunca verimli bir çalışma ortamı yaratır. BIM aynı zamanda planlama, maliyet tahmini ve proje kontrolünü de geliştirdiği için ekiplerin daha kolay birlikte çalışmasını ve iletişim kurmasını sağlar. 3
BIM nedir? BIM in uygulamaya geçirilmesi kaçınılmaz olarak iş ve süreçlerinizin yanı sıra kullandığınız teknolojiyi de etkileyecektir. BIM e geçtiğiniz anda organizasyonunuzun işlerinde, süreçlerinde ve teknolojisinde değişiklikler olacağının farkında olmalısınız, böylelikle şirketinizi BIM in sunduğu avantajlardan yararlanabilecek şekilde konumlandırabilirsiniz. Mimarlar Açısından BIM in En Önemli Avantajları (2009 ve 2012) 2012 2009 Mühendisler Açısından BIM in En Önemli Avantajları (2009 ve 2012) 2012 2009 İş Sahipleri Açısından BIM in En Önemli Avantajları (2009 ve 2012) 2012 2009 Belgede Daha Az Hata ve Atlama İş Sürekliliklerinin Korunması Belgede Daha Az Hata ve Atlama 57% 50% 61% 43% 35% 43% Yeni İşlerin Pazarlanması 49% Yeni İşlerin Pazarlanması 43% Daha Az Yeniden Çalışma İhtiyacı 36% 41% 43% 41% Yeni Hizmetlerin Sunulması Yeni Hizmetlerin Sunulması Daha Düşük İnşaat Maliyeti 48% 43% 30% 41% 38% 30% Daha Az Yeniden Çalışma İhtiyacı 45% 38% Belgede Daha Az Hata ve Atlama 34% 38% Daha Kısa Proje Süresi 22% 25% Kısalan İş Akışları Daha Az Yeniden Çalışma İhtiyacı Daha Az Şikayet/Hukuki İhtilaf 44% 26% 17% 34% 28% 25% Kaynak: McGraw-Hill İnşaat, SmartMarket Raporu: Kuzey Amerika da BIM İşi Değeri, Kasım 2012 4
Bir BIM pilot projesini uygulamaya geçirme çerçevesi BIM uygulama süreci, iş bileşenlerinin tamamı tarafından desteklenmelidir. Sadece IT nin inisiyatifinin veya Ar-Ge biriminin sorumluluğunda olamaz veya sadece bir proje ya da disiplin düzeyinde ele alınamaz. Burada sunulan uygulama çerçevesi, yönetici vizyonu ve sponsorluğuyla başlatılan organizasyonun liderleri ve proje iş ekipleri tarafından yürütülen bir organizasyonel dönüşüme dayanmaktadır. Çerçeve üç temel stratejiyi esas alır, bu stratejilerin her birinin başarısı diğerlerinin performansına sıkı sıkıya bağlıdır: Ancak, bu ekipler, işletmenin yöneticileri ve BIM uygulaması konusunda bilgili uzmanlar tarafından desteklendikleri zaman, pilot projelerle BIM i uygulamaya geçirebilir, projelerin sonuçlarını ölçebilir ve daha sonra şirket geneline ölçeklenecek faydaları görebilirler. Projenin büyüklüğü ne olursa olsun, tek bir disiplinde veya multidisipliner bir çalışma yürütülsün, faydalanabileceğiniz bir BIM uygulama iş akışı vardır. 5
BIM vizyonu BIM in uygulamaya geçirilmesindeki başarının esası, BIM sürecinin benimsenmesiyle organizasyon açısından nelerin başarılacağına, dönüşümün birincil öğelerinin neler olduğuna ve bu geçiş sürecinin çeşitli aşamalarda nasıl uygulanacağına dair yönetim ekibinin kısa ve öz, net bir şekilde ortaya koyulmuş vizyonudur. Bu sadece bir vizyon beyanı değildir; BIM in organizasyonu nereye taşıyacağının ayrıntılı açıklamasıdır. Aşağıda belirtilen yayınlanmış referansları ve rehberleri BIM standartlarının ve en iyi uygulamalarının hayata geçirilmesi için kullanabilirsiniz: ABD EMEA APAC... veya Autodesk BIM e Geçiş El Kitabı iyi bir başlangıç noktası olabilir ancak her organizasyonun koşullarına uyabilecek tek bir yol haritası yoktur. BIM in uygulamaya geçirilmesinde başarılı olabilmek için organizasyonların belirli ihtiyaçları ve iş değerleri üzerine eğilen bir stratejisinin olması gerekir. Organizasyonun vizyonuna göre en iyi tanımlama ve yürütmenin yapılabileceğine dair rehberlik yapacak bir danışmanı sürece dahil etmek bir BIM pilotunun başarısı açısından çok önemli olabilir. 6
BIM in avantajlarını gerçek anlamda görebilmek için yönetim ekibinin BIM i organizasyonun genelini kapsayan stratejik hedeflerle ilişkilendirerek konumlandırması gereklidir. Etkili bir BIM vizyonu oluşturmak için göz önünde tutulacaklar: İlham verecek ve motive edecek şekilde davranın Vizyon, organizasyonun değişik öğelerini ortak paydada buluşturabilmesi için geniş etki alanına sahip olmalı ve yeterince motive edici olmalıdır. Bir teknoloji denemesi olarak sunulan BIM pilot projesi, ilerlemenin sürdürülebilmesi için tek başına yeterli olmayacaktır. Eğitim verin Yönetim ekibinin BIM eğitimi alması ve kurumsal stratejileri belirlerken BIM in etkilerini göz önünde bulundurması gerekebilir. İyi bir başlangıç yolu, BIM pilot uygulamasında daha önce başarılı olmuş güvenilir bir danışmanla ilerlemektir. Soruları tanımlayın Kim, ne, nerede, ne zaman ve neden sorularının cevaplanması organizasyonun BIM vizyonu hakkında tüm ayrıntıların net bir şekilde ortaya konulmasını sağlayacaktır. Bazı soruları cevaplamak zor olabilir ve yönetim ekibinin riskler almasını gerektirebilir. Başarıya giden yolda dönüm noktaları belirleyin Aşamalı başlangıç yapma ve dönüm noktaları belirleme ilk bocalamalarının üstesinden gelinmesine yardımcı olur. Bu dönüm noktalarının aşılması, şirket içerisinde enerji yaratan ve son aşamaya giden yolda süreci ivmelendiren kısa vadeli başarıların yaratılmasını sağlar. 7
Artan entegre değişim Organizasyonun stratejik hedefleriyle uyumlu sonuçların ve performansın üretilebilmesi için BIM liderlik ekibi, BIM vizyonunun eylem içeren taktiklere çevrilmesini de garantilemelidir. Bir organizasyonun sürekli ve sürdürülebilir değişimi yönetmesi zor olabilir ve her organizasyonun kültürüne ve kendine has özelliklerine göre şekillendirilen stratejiler gerekebilir. BIM uygulama inisiyatifleriyle ilişkili değişimin yönetilmesinde kullanılabilecek bazı taktikler: 1. Açığın kapatılması 2. Yüksek seviyede iletişim Yöneticilerin ve BIM liderliğinin Yüksek seviyede iletişim planı aksiyonlarına şirket içi tüm paydaşların BIM e geçiş değerlendirmeler, eğitim ve dönüm sürecindeki sorumluluklarını gözler noktaları izlenerek değişimin önüne serer, dönüşüm sürecine doğrulanması gibi aşağıdan enerji katılmasına yardımcı olur yukarı doğru yaklaşımlar da eşlik ve teorik yönetici stratejilerinin etmelidir. gündelik eylem planlarına dönüşmesinin önündeki engelleri ortadan kaldırır. 8
3. Eğitim ve öğretim BIM teknolojisinin benimsenmesi yeni beceri ve çalışma yöntemlerini gerektirir. Dolayısıyla doğru projede doğru insanların çalıştığından emin olunması için eğitime yatırım yapılması gerekir. 4. Sözleşmeler ve yasal zorunluluklar BIM araçları ve ilişkili süreçler, iş sahipleri ile ortakları arasındaki sözleşme kaynaklı ilişkiyi etkileyebilir. BIM kaynaklı işbirliği, geleneksel süreçlerde ciddi bir değişikliğe neden olduğu için tüm proje paydaşlarıyla önceden açık bir şekilde ele alınmalıdır. 5. Uyumluluk, denetim ve kalite kontrolü Proje değerlendirmeleri sayesinde BIM liderlik ekipleri bir BIM pilot projesinin ana ölçütleri, standartları ve süreçlerini nasıl etkilediğini değerlendirebilir. BIM liderlik ekibi hataları yakalayabilir, standartları ve süreçleri geliştirebilir ve en iyi uygulamaların benzerlerini üretebilir. 6. BIM in olgunluk seviyesinin ölçülmesi BIM liderlik ekibi, organizasyonun vizyonunda ortaya konulan hedeflere ve dönüm noktalarına doğru ilerleyişini ölçebilmek için temel göstergeler belirleyecektir. Kullanışlı BIM ölçüm setlerinden biri BIM olgunluk seviyesi olabilir. Burada organizasyonun, içerisinde ve projelerinde BIM i uygulamaya geçirme kapasitesi ölçülür. 9
BIM pilot projenize başlayın Ön hazırlıklar tamamlandıktan sonra artık bir pilot proje belirleme zamanı gelir. BIM uygulayıcıları kurgusal bir proje veya yarışma projesi üzerinde çalışmak, en son projelerinden birini yeniden yapmak veya bir müşteri için yepyeni bir projeye başlamak gibi değişik yaklaşımları değerlendirebilir. Bunların hepsi olasıdır ve bu seçim alınmaya hazır olunan riske ve gündelik projeleri götüren mevcut insan gücüne bağlıdır. Herhangi pilot proje, BIM in tasarım ve/veya yapım süreçlerini nasıl geliştirdiğini gerçekten anlayabilmek için tüm kilit aşamalarda ölçümleme yapmayı içermelidir. Süreçte paydaşlara sağladığı tüm avantajlar da herhangi bir yatırım getiri hesaplaması için belgelenmelidir. Şirketler, tamamlanan BIM projesi sayısı arttıkça, projeleri daha hızlı ve iyi bir şekilde tamamladıklarını ve daha yüksek getiri elde ettiklerini fark eder. Tıpkı çizim tahtalarından 2D CAD e geçiş sürecinde olduğu gibi, BIM e geçişte de sistemde uzmanlaşılana kadar verimlilikte bir miktar düşüş görülebilir. Bu nedenle BIM pilot proje ekibinin, yeni sistemin öğrenilmesine ket vurmaması açısından aynı anda hem geleneksel 2D CAD projelerinde ve hem de BIM projelerinde çalışmaması önerilir. 10
Eğer yeni bir projeye başlama opsiyonu varsa, yeni teknolojiyi benimsemeye aday ve BIM in kendilerine kazandıracakları hakkında fikir sahibi olan bir müşteri seçmek ideal olacaktır. BIM modelleri tesis yönetimi ve orijinal tasarım niyetinin daha net ortaya konulması gibi çok sayıda avantaj sunar. Değişime direnme çok temel bir insan özelliğidir ancak çalışma biçimimizde sürekli gelişme gösterme ihtiyacı da temel bir insan özelliğidir. BIM e geçiş yönetimin ve kilit konumdaki personelin ve hatta organizasyon genelinde herkesin pozitif desteğini gerektirir. Sürecin en başından itibaren hep birlikte doğru beklentiler oluşturulmalı, bir yol haritası belirlenmeli ve çalışanlar gereken düzeyde eğitilmelidir. Küçük adımlarla başlayıp güven oluşturduktan ve temel becerileri kazandıktan sonra BIM e geçiş her yeni projede daha da hızlanacaktır. İnşaat şirketleri açısından tasarımların inşa edilebilirliğini değerlendirmek zordur. 2D araçlarla, belirli bir miktarda tahmin işi devreye girer ve çok deneyimli bir kişinin bile çizimleri incelerken hata yapma olasılığı vardır. BIM ile tasarımı 3D olarak gerçekçi bir şekilde temsil edebilir ve tüm öğelerin nasıl bir araya geldiğini görebilirsiniz. Mimardan bir 3D model almamış olsanız bile tasarım niyetini doğrulamak için mimarın 2D çizimine dayanarak bir yapı modeli inşa edebilirsiniz. Bu modeli, inşa edilebilirliği belirleme ve miktarları doğrulamadan, planlama ve inşaat sırasına kadar her şey için kullanabilirsiniz. Bunun bir sonucu olarak, iş sahiplerinin farklı tasarım tercihlerinin maliyeti, programı ve lojistiği nasıl etkilediğini anlamasına da yardımcı olabilirsiniz. 11
Autodesk Yetkili İş Ortağınız, bu bilgilerin gözden geçirilmesinde ve bir iş süreç analizi yürütülmesinde size yardımcı olarak, başarılı bir BIM pilot projesi planlamanızı sağlayabilir. Yüklenicilere göre; firmalarının tasarım/yapım öncesi aşamasında BIM kullanarak gelişme gösterdikleri alanların yüzdeleri Kaynak: McGraw Hill İnşaat, 2013 Çok Kanallı Koordinasyon 60% Tasarım Niyetinin Görselleştirilmesi 52% Autodesk BIM e Geçiş El Kitabı şirketinizin mevcut durumu, ihtiyaçları ve hedeflerini değerlendirmenize yardımcı olan ve buna göre şirketinizin kapsamlı bir profilini üretmenizi sağlayan ücretsiz bir araçtır. İnşa Edilebilirlik Değerlerlendirmesi için Modelleme 34% Bir Modelden Miktar Belirleme 30% Modelin Program ile Entegrasyonu (4D) 29% Modelin Maliyet ile Entegrasyonu (5D) 24% Sanal İş Sahası Planlama ve Lojistik 23% Değer Mühendisliği 16% Yapım Öncesinde Mevcut Koşulları bir Modele Aktaran Lazer Tarama 13% Güvenlik Planlama/Eğitimi 6% Kaynak: McGraw-Hill İnşaat, SmartMarket Raporu: Küresel Pazarlarda BIM in İnşaat Sektöründeki İş Değeri: Dünya Çapındaki Müteahhitler Yapı Bilgi Modellemesi ile İnovasyonu Nasıl Başarıyor, Ocak 2014 12
Autodesk and the Autodesk logo are registered trademarks or trademarks of Autodesk, Inc., and/or its subsidiaries and/or affiliates in the USA and/or other countries. All other brand names, product names, or trademarks belong to their respective holders. Autodesk reserves the right to alter product and services offerings, and specifications and pricing at any time without notice, and is not responsible for typographical or graphical errors that may appear in this document. 2014 Autodesk, Inc. All rights reserved. 13