KOB LER N ULUSLARARASI REKABET GÜÇLER N ARTIRMADA TEDAR K Z NC R YÖNET M N N ÖNEM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOB LER N ULUSLARARASI REKABET GÜÇLER N ARTIRMADA TEDAR K Z NC R YÖNET M N N ÖNEM"

Transkript

1 T.C BAfiBAKANLIK D fl Ticaret Müsteflarl hracat Gelifltirme Etüd Merkezi KOB LER N ULUSLARARASI REKABET GÜÇLER N ARTIRMADA TEDAR K Z NC R YÖNET M N N ÖNEM HAZIRLAYAN Esin fien fiube Müdürü / Araflt rma Dairesi Gözden Geçirilmifl 2. Bask Ekim 2006-ANKARA

2

3 Ç NDEK LER ÖNSÖZ G R fi TEDAR K Z NC R VE TEDAR K Z NC R YÖNET M NED R? ETK N B R TEDAR K Z NC R YÖNET M filetmelere NELER KAZANDIRIR? TEDAR K Z NC R TASARIMI TEDAR K Z NC R ANAL Z NDE ELE ALINAN KONULAR TEDAR K Z NC R N N KÖTÜ YÖNET LMES TEDAR K Z NC R PERFORMANSININ YÖNLEND R C UNSURLARI: ENVANTER, NAKL YE/LOJ ST K, ÜRET M FAAL YETLER, B LG LOJ ST K (NAKL YE) ENVANTER ÜRET M FAAL YETLER B LG TEDAR K Z NC R YÖNET M NDE PERFORMANS DE ERLEND RMES TEDAR K Z NC R N N PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE TOPLAM KAZANÇ F YATI HESAPLAMASI TEDAR K Z NC R YÖNET M NDE N TEL PERFORMANS ÖLÇÜTLER TEDAR K Z NC R YÖNET M NDE N CEL PERFORMANS ÖLÇÜTLER ÜRÜNE UYGUN TEDAR K Z NC R N N BEL RLENMES TME VE ÇEKME STRATEJ S TEDAR K Z NC R YÖNET M N N filetme YÖNET M LE L fik S ENVANTER GEREKS N MLER N HESAPLAMAK SATIN ALMA VE TEDAR K STOK YÖNET M VE MALZEME KULLANIMI (ELLEÇLEME)

4 6. TEDAR K Z NC R YÖNET M VE E-T CARET E- PAZARYERLER NIN GLOBAL TEDAR K YÖNET M UYGULAMALARINDAK YER TEDAR K Z NC R YÖNET M N N REKABET GÜCÜNE KATKISI YARARLANILAN KAYNAKLAR TEDAR K Z NC R YÖNET M LE LG L WEB S TELER E-T CARET LE LG L B LG ALINAB LECEK WEB S TELER

5 ÖNSÖZ Günümüzde birçok iflletme, rekabet üstünlü ü elde etmede iflletmeler aras iliflkilerin önemini anlam fl ve gerek tedarikçileri gerekse müflterileriyle olan iliflkilerini karfl l kl iflbirli i ve menfaat esas na ba l olarak yeniden yap land rmaya bafllam fllard r. Özellikle, tedarikçilerle gelifltirilen s k iflbirli inin; ürün kalitesinin art r lmas, sat n al nan ürünlerin maliyetinin düflürülmesi, üretim ve da t m esnekli inin gelifltirilmesi, müflteri memnuniyetinin art r lmas gibi konularda son derece olumlu katk lar sa lad görülmektedir. Tedarik zinciri yönetimi; tedarikçiler, üreticiler, da t mc lar ve müflteriler üzerinde oluflan bir a daki malzeme, bilgi ve parasal ak fllar n yönetimini içermektedir. Bu ak fllar n farkl iflletmeler aras nda ve kendi içindeki koordinasyonu ve entegrasyonu ise tedarik zinciri yönetiminin baflar l olmas n sa layacakt r. Küresel pazarda dinamik pazar taleplerinin istenen zamanda karfl lanmas rekabet üstünlü ü aç s ndan kritik öneme sahiptir. hracatç lar m z n uluslararas pazarlarda baflar l olabilmesi, tedarikçisi oldu u sektörlerle iliflkileri ve tedarik zinciri ortaklar n da dikkate alarak genifl perspektifle de erlendirmeler yapmas na ba l d r. Bugün, müflterinin arad bir ürünü kalitesinden ödün vermeden- en ücra noktada bile bulabilmesi, iflletmeler taraf ndan iyi ve do ru kurgulanm fl bir Tedarik Zinciri Yönetimi ile mümkündür. Özellikle g da, otomotiv, tekstil, turizm ve nakliye sektörlerindeki tedarik zinciri yönetimi uygulamalar gelece in ticaret biçiminin de sinyallerini vermektedir. 3. bin y lda rekabet, firmalar aras nda de il tedarik zincirleri aras nda olacakt r. hracatç lar m z n küresel düzeyde rekabet güçlerini art racak yeni çözümler sunmak amac yla haz rlanan yay n m zda; tedarik zinciri yönetimi ve uluslararas rekabet gücünü art rmadaki önemi hakk nda genel bilgiler, performans kriterleri, iflletme yönetimi ve tedarik zinciri yönetimi iliflkisi, tedarik zinciri yönetiminde elektronik ticaretin sa layaca f rsatlar ve biliflim teknolojilerinin, tedarik zinciri yönetiminin etkinli i ve etkilili ini art rmadaki rolü konular na yer verilmifltir. Yay n n ihracatç firmalar m za faydal olmas dile iyle, HRACATI GEL fit RME ETÜD MERKEZ 5

6

7 G R fi Yeni ekonomi; yeni ifl modelleri, yeni ifl kurallar, yeni müflteri profilleri ve baflta tedarikçiler olmak üzere müflterilerle yeni iliflkileri gündeme getirmifltir. Yeni pazarlama stratejileri tamamen müflteri odakl olup, iflletmeler müflterileriyle sürekli ve dinamik olarak etkileflim içinde olmak zorundad rlar. Tedarik zinciri yönetiminin rekabet aç s ndan önemi, ihracatç lar m z taraf ndan da anlafl lm flt r. Art k önemli olan, flirketler aras rekabette de il, flirketlerin içinde bulunduklar tedarik zincirleri aras ndaki rekabette baflar l olmakt r. Tedarik zinciri ortaklar n n ulaflmak istedikleri, son kullan c yani müflteri dir. Kendi tedarik zincirlerini en etkin, ekonomik ve verimli bir flekilde modelleyenler ve yönetenler pazardan daha fazla oranda pay almaktad r. hracatç lar m z n; rekabetin k yas ya yafland uluslararas pazar ve bu pazardaki yeni trendleri çok iyi incelemesi, ihraç edece i ürünü tedarikçilerinden en uygun koflullarla ve zaman nda sa layarak, zaman nda üretip müflterisine teslim etmesi, rekabette baflar flans n art racakt r. Ayn zamanda, ihracatç lar m z n tedarikçi oldu u zincir içinde yerini ve rolünü bilerek teklif sunmas rakiplerine göre daha avantajl hale gelmesini sa layacakt r. B2B (Business to Business) olarak tan mlanan, al c ve sat c n n da iflletme oldu u ticarette ihracatç lar m z n, al c iflletmenin ihtiyaçlar na uygun teklif sunabilmesi rekabette baflar l olmas n n anahtar d r. Firma yöneticisinin, ifl stratejisini olufltururken bu stratejiye uyumlu flekilde tedarik zinciri yönetimini gerçeklefltirmesi gerekmektedir. Baflar l bir tedarik zinciri yönetimi ile maliyetler azalacak, belirsizlikler ortadan kalkacak ve ihracatç lar m z n rekabet güçleri de artacakt r. Günümüz flartlar, firmalar n ürün fiyatlar n, dolay s yla maliyetlerini ve verimliliklerini daha iyi kontrol etmelerini zorunlu k lmaktad r. Bunu gerçeklefltirmek sadece flirket içi süreçleri iyilefltirmekle olmamakta ayn zamanda tedarik zincirinin parças olan sat c, müflteri, da t mc ve nakliyeci ile karfl l kl güvene dayal bir iflbirli ine gidilmesini gerektirmektedir. Tedarik zincirini oluflturan halkalar n, zincir ortaklar n n birbiriyle iletiflimde olmas, karfl l kl bilgi al flveriflinde bulunarak al nan kararlardan haberdar olabilmesi çok daha etkin çal fl lmas n sa layacakt r. Birden fazla flirketi kapsayan tedarik zinciri yönetimi yap s, tek bir flirket gibi davranarak kaynaklar n ortak kullan m sayesinde bir sinerji yaratmaktad r. Bu sinerjinin sonucu ise yüksek kaliteli, düflük maliyetli, piyasaya h zl bir fleklide sunulan ve müflteri memnuniyeti sa layan hizmet ya da ürün olarak ortaya ç kmaktad r. 7

8 Global pazarda iflletmelerin var olabilmesi, dinamik pazar taleplerinin istenen zamanda karfl lanmas yla mümkündür. Dinamik talep yönetimi ise geleneksel sat n almadan çok daha fazlas n gerektirmekte ve tedarik zincirinin karmafl k yap s daha da karmafl klaflt rmaktad r. flletmelerin pazar talebinin karfl lanmas nda; toptanc, perakendeci, da t m merkezi, 3. parti lojistik iflletmeleri gibi kanal üyelerinin yan nda süreçsel-ifllevsel, kültürel ve en önemlisi insan unsuru kriterinin en önemli k s t olarak yer almas konunun önemini art rmaktad r. flletmeler bir yandan pazara eriflim zaman n ve maliyetleri düflürmeyi planlarken, di er yandan karl l n ve etkinli in artmas n istemektedirler. Bu da iflletmeleri gerçek anlamda rekabet avantaj yaratabilmeleri için mevcut tedarik zincirlerini sorgulayarak yönetimsel, mühendislik ve iliflkiler baz nda tekrar tan mlamalar n zorunlu k lmaktad r. Dikey entegrasyonlar n popülerli ini yitirmesi, uluslararas ifllemlerin yo unlaflmas, yeni bilgi teknolojileri, müflterilerin çabukluk ve güvenli hizmet yönünde artan bask lar ile operasyonlardaki ve pazarlardaki küreselleflme, tedarik zinciri yönetimini önemli bir f rsat ve iflletme stratejilerinin merkezi konumuna getirmifltir. Bu geliflmelerin sonucu olarak; gerek teorik ve gerekse uygulama alan nda yeni tedarik zinciri yönetimi yaklafl m ve yöntemleri gelifltirilmektedir. Literatürde ve uygulamada firmalar n karfl s na çok say da ortaklafla planlama, tedarik zinciri analizi ve yeniden tasar m yaklafl mlar, tedarik zinciri yönetimi yaz l mlar, zincir optimizasyonu modelleri ç kmaktad r. Küresel birleflmeler ve ortakl klar, yayg n, etkin ve düflük maliyetli iflletmelerin rekabette daha baflar l olmalar ve e-ticaret ortam n n giderek yayg nlaflmas, e-pazaryeri, flirket içi ve flirketler aras network lerin yayg nlaflmas yeni ekonominin dayatt dönüflümlerdir. Tedarik zinciri yönetimini firmalar n ihtiyaçlar na göre modellendirip, günümüz koflullar na uygun halde sunmak büyük önem tafl maktad r. Tedarik zincirinde tüm halkalar h zl, verimli ve karl bir flekilde yönetmek, düflen maliyetler, artan verimlilik ile aç a ç kan insan ve finans kaynaklar n n baflka flekillerde kullan m n n sa lad kalite art fl ve zaman nda gerçekleflen üretim, depolama, nakliye, da t m ve perakende; firmalar n rekabet güçlerini art r p, pazar paylar n geniflletmeleri için farkl l k yaratan bir avantaj haline gelmifltir. 8

9 1. TEDAR K Z NC R VE TEDAR K Z NC R YÖNET M NED R? hracatç firmalar m z aç s ndan bak ld nda, büyük bir ço unlu u için tedarik giderleri, en önemli gider kalemleri aras nda yer al r. Tedarik sürecindeki verimsizlik ve aksakl klar, stok kontrolü, nakliye planlamas, üretim planlamas ve müflteri iliflkileri gibi flirketin di er alanlar na da yans r. fiekil 1 : Tedarik Zinciri Kaynak: Simchi-Levi&al, 2000 Tedarik Zinciri : Mal ve hizmetlerin tedarik aflamas ndan, üretimine ve nihai tüketiciye ulaflmas na kadar birbirini izleyen tüm halkalar kapsar. fl süreçleri aç s ndan bak ld nda, tedarik zinciri; sat fl süreci, üretim, envanter yönetimi, malzeme temini, da t m, tedarik, sat fl tahmini ve müflteri hizmetleri gibi pek çok alan içine almaktad r. Tedarik Zinciri Yönetimi : Müflteriye, do ru ürünün, do ru zamanda, do ru yerde, do ru fiyata tüm tedarik zinciri için mümkün olan en düflük maliyetle ulaflmas n sa layan malzeme, bilgi ve para ak fl n n entegre yönetimidir. Bir baflka deyiflle zincir içinde yer alan temel ifl süreçlerinin entegrasyonunu sa layarak müflteri memnuniyetini art racak stratejilerin ve ifl modellerinin oluflturulmas d r. 9

10 fiekil 2: Tedarik Zincirine Geçifl Süreci Aflamalar 1.1. ETK N B R TEDAR K Z NC R YÖNET M filetmelere NELER KAZANDIRIR? Etkin bir tedarik zinciri yönetimi, iflletmenin üretim ve pazarlamaya iliflkin faaliyetlerini olumlu yönde etkileyecek; daha fazla müflteri memnuniyeti, daha etkin ve verimli bir iflletme olunmas n sa layacak, daha düflük maliyetler ve daha yüksek kar ile birlikte istikrarl büyümenin yolunu açacakt r. Tedarik zinciri yönetiminin etkin olmas iflletme aç s ndan; Girdilerin teminini garantileyerek, üretimin devaml l n sa lar Tedarik süresini azaltarak, pazardaki de iflikliklere k sa sürede cevap verilmesini sa lar 10

11 Tüketici taleplerini en iyi flekilde karfl layarak kaliteyi art r r Teknoloji kullanarak, yenili i teflvik eder Toplam maliyetleri azalt r flletmenin tüm bilgi, materyal ve para ak fl yönetilebilir duruma gelir. Etkin bir Tedarik zinciri yönetiminin iflletmeye sa lad faydalara iliflkin yap lan bir çal flmada; tedarik zinciri optimizasyonu ile iflletmeye sa lanan katma de er afla daki tabloda özetlenmifltir. Tablo 1: Tedarik Zinciri Optimizasyonunun flletmeye sa lad Katma De er Kaynak: PRTM ISC Benchmark Study Tedarik zinciri yönetiminin kritik baflar ölçütleri flunlard r: Do ru ürün Do ru miktar Do ru zaman Do ru yer Yüksek esneklik En az toplam maliyet En k sa çevrim süresi En az toplam stok düzeyi Tedarik zinciri yönetimi; siparifl yönetimi, üretim, depolama ve fiziksel da t m olanaklar n birlikte ele al r ve toplam maliyeti en az olan lojistik stratejileri, kaynak kullan m ve organizasyon yap s na odaklan r. Oysa ki, üretim planlama sistemlerinde, kaynak ve kapasite planlan r, fakat da t m kaynaklar efl zamanl olarak planlanmaz. 11

12 fiekil 3: Tedarik Zincirinin Bileflenleri Tedarik zinciri yönetimi, sürekli olarak çal fl lmas gereken, de iflimin ve yenili in sürekli yap lmas gereken dinamik bir yap ya sahiptir. SCOR - Tedarik Zinciri fllemleri Referans Modeli (www.supply-chain.org) bu konuda iflletme yöneticilerine yol gösterici olmaktad r. Tedarik Zinciri Konseyi taraf ndan gelifltirilen ve bir yönetim arac olan bu modelde; planlama, kaynak bulma, üretme, teslim ve geri dönüfller (mal iadesi, kazanç v.b.) olmak üzere befl süreç ele al nmaktad r. 1. Planlama süreci; arz-talep dengesini gözeterek kaynak, hammadde, üretim ve teslim ihtiyaçlar n belirlemeyi içermektedir. 2. Kaynak süreci; planlanan veya gerçekleflen talebi karfl lamak için mal ve hizmetlerin temini ifllerini içermektedir 3. Yapma/Üretim süreci; planlanan veya gerçekleflen talebi karfl lamak için üretimin yap lmas ifllerini kapsamaktad r. 4. Teslim süreci; üretilen mal n teslimine iliflkin siparifl, nakliye ve da t m yönetimini ilgilendiren iflleri kapsamaktad r. 5. Geri dönüfl süreci; herhangi bir nedenle mallar n iadesi, müflterilerin ödemeleri gibi müflteri yan t sistemi konular n içerir. SCOR modelinde, müflteri talebinin karfl lanmas n n her bir aflamayla ba lant l olan tüm faaliyetlerin tan mlanmas n içerir. Model, zincir orta iflletmeler aras nda paylafl lan standart bir yöntem olup, ayn zamanda geliflim-yerleflim ve tedarik zinciri yaz l m uygulamalar n tamamlay c ortak bir model olarak kullan labilmektedir. 12

13 1.2. TEDAR K Z NC R TASARIMI Tedarik zinciri tasar m üç temel alt bafll kta ele al nm flt r: Geniflletilmifl Organizasyon Yap s, Bilgi Paylafl m Yap s ve Üretim Yönelimi. 1. Geniflletilmifl Organizasyon Yap s : Zinciri oluflturan di er ortaklar n da yap ya dahil edilmesi ile ilgilidir. Tedarik zinciri yönetimi, ürünün tasar m ndan, üretim ve sat fl na kadar tüm aflamalarda yer alan üretici, sat c, müflteri, da t c ve bayi gibi kanallar n geniflletilmifl flirket çat s alt nda birbirine ba land ve müflterinin almak isteyebilece i ürün ve servisin bu çat alt nda oluflturuldu u bir de er iflbirli idir. 2. Bilgi Paylafl m Yap s : Bilgi paylafl m na esas olan dosya bafll klar flunlard r: Sat fl-ürün/pazar (tarihsel ve tahmini), Tafl ma-flekil/miktar/s n f (nakliye özellikleri, oranlar/maliyetler, yükler), Stok-parça/bölge (stok seviyesi, maliyet faktörleri, hizmet seviyeleri), Üretim-parça/fabrika/hat (üretim seviyesi, maliyetler, kapasite), Depolama-parça/bölge (miktar, kapasite, maliyetler). Bilgi Paylafl m n n Kritik Faktörleri; planlama süresi, ürün karmas, analiz kapsam, s n rlamalar ve prensiplerden oluflur. flletmenin stok politikas, üretim politikas, nakliye planlar, hizmet seviyesi, stok tutma maliyeti de tedarik zinciri yönetimi tasar m nda göz önünde bulundurulmas gereken politika ve parametreleri oluflturmaktad r. Minimum maliyet, maksimum hizmet, iyimser sat fl, kötümser sat fl, maliyet de iflimlerine iliflkin dosyalar da çözüm dosyalar olarak tan mlanmaktad r. 3. Üretim Yönelimi (Orientation): Üretim yönelimi, temelde üretimin stok için mi yoksa siparifl için mi yap laca noktas nda odaklanmaktad r. Üretim yönelimi konusunda verilecek karar ürüne göre de iflir. tme-çekme stratejilerine de bu do rultuda karar v e r i l i r TEDAR K Z NC R ANAL Z NDE ELE ALINAN KONULAR Tedarik zinciri yönetiminin uygulanmas ile üretim ve pazarlama süreçleri de iflecektir. Bunun sonucu olarak; tedarikçi entegrasyonu sa lanacak, tam zaman nda üretim gerçeklefltirilecek, s f ra yak n stok bulundurulacak, sat n almaya iliflkin sistemde otomasyona geçilecek ve talepler düzenli olarak karfl lanabilecektir. KOB özelli ine sahip ihracatç lar m z n kendi tedarik zincirlerini de erlendirmeleri aç s ndan, tedarik zinciri analizinde ele al nan konular afla da özetlenmeye çal fl lm flt r. 13

14 Tedarikçiler: Malzeme ve parçalar nereden temin edilecek? Üretim: Yar mamul ve malzemeler nerededir? Ne miktarda ve ne zaman üretim yap lacak? Depolama: Son ürünler ve parçalar nerede depolanacak? Depolanacak parça miktar nedir? Depolama sistemi nas l olmal d r? Nakliye: Tafl nacak ürünlerin ebatlar nedir? Tafl ma yöntemi ne olacak? Sevkiyat rotas nedir? Da t m: Hangi malzeme ne miktarda ve ne zaman sevk edilecek? Tafl ma yöntemi nedir? Müflteri: Hangi ürünler sat lacak? Hizmet düzeyi ve hizmet maliyetleri nedir? Pazar Koflullar : Tedarik zinciri yönetimi ile pazar koflullar nda de ifliklik oldu unda ne yap lmal? Zaman nda teslimat geciktiren dar bo az noktalar nda ne gibi çözümler olmal? Bunlar n siparifllere ne gibi etkisi olur? Etkin bir tedarik zinciri yönetimi ile yukar daki sorulara k sa sürede cevap bulunabilir. Sat n alma, mal n flirket içinde da t m, üretilmifl mal n depolanmas, depodan mal n al n p tüketiciye ulaflt r lmas farkl ifl süreçleridir. Her biri kendi içinde iyi bilinmesi gereken süreçlerdir. Bu süreçlerin takibi, elektronik ortamda daha da kolay yap labilir TEDAR K Z NC R N N KÖTÜ YÖNET LMES Tedarik zincirinin kötü yönetilmesi iflletmelerin rakiplerine oranla rekabet güçlerini yitirmelerine neden olacakt r. flletmenin tedarik zincirinin kötü yönetimi nedeniyle u rad kay plar flu flekilde özetlemek mümkündür: 2. Gerekti inden fazla ve ifllevsiz envanterden kaynaklanan kar kay plar, 3. Beklenmeyen taleplerin karfl lanmas ndan ve yanl fl yürütülen tahsis ifllemlerinden kaynaklanan gelir kay plar, 4. Taleplerin karfl lanmamas ve beklentilerin yanl fl yönlendirilmesi neticesinde oluflan müflteri kay plar, 5. Müflteri hizmetleri ve ürün iyilefltirme taleplerini daha iyi karfl layabilen rakiplere karfl kaybedilen pazar pay, 14

15 6. Operasyonel belirsizlikleri ortadan kald rabilmek için çok fazla zaman ayr lan planlama çevrimleri neticesinde oluflan üretim zaman kay plar, 7. Zaman nda ve istenilen miktarda ürün teslim etmek konusunda yaflanan yetersizlik nedeniyle ortakl k f rsatlar n n kaç r lmas na yol açar. Örne i biraz daha somutlaflt ral m; tekstil sektöründe çal flan ihracatç m z sonbahar sezonu için kaç gömlek üretece ine karar verirken pek çok belirsizlik ve risklerle karfl karfl yad r. Firman n üretim miktar na karar vermesi gerekmektedir. Nihai tüketicilerin tepkilerini, renk ve model tercihlerini ö renebilmesi, gerekli girdileri tedarik ederek üretimi gerçeklefltirmesi ve en k sa sürede perakendecilere veya müflterilerine sunabilmesi bir baflka ifade ile k sa sürede yan t verebilmesi rakiplerine karfl avantajl konuma gelmesini sa layacakt r. Bu durumda, arz-talep dengesini kurma sorumlulu unu tümüyle perakendecinin üzerine y karsak, yeterince kar marj b rakmad m z için riski azaltmak amac yla daha az siparifl verecektir. Sonuç olarak tedarik zincirinde yer alan tüm oyunculara tafl d klar riski paylaflacak teklifler sunulmal d r. Zincirdeki en zay f halka yüzünden; herkes kaybeder, perakendeci az siparifl yüzünden müflterilerin bir k sm n n talebini karfl layamay nca baflar s zl k beraberinde gelecektir. Üreticinin toptan sat fl fiyat n yüksek tutmas, toplam pazar pay n da küçültecektir. Tedarik zinciri yönetiminde yaflanan baflar s zl klar yeni uygulamalar ve e ilimleri de gündeme getirmifltir. Yaflanan geliflmeleri afla da tabloda oldu u flekilde özetlemek mümkündür: Tablo 2: Tedarik Zinciri Uygulamalar nda Yaflanan De iflmeler 15

16 2. TEDAR K Z NC R PERFORMANSININ YÖNLEND R C UNSURLARI: ENVANTER, NAKL YE/LOJ ST K, ÜRET M FAAL YETLER, B LG fiekil 4: Tedarik Zinciri Performans n n Yönlendirici Unsurlar Tedarik zinciri yönetimi öncelikli olarak iflletme içinde ve iflletmeler aras nda temel ifl fonksiyonlar n ve ifl süreçlerini birbirine ba layarak daha yüksek performansl ve birbirine kuvvetle ba l ifl modelleri yaratmakt r. Tedarik zinciri yönetimi tüm lojistik aktivitelerini ve üretim faaliyetlerini de bünyesine alarak pazarlama, sat fl, ürün gelifltirme, finans ve bilgi teknolojilerini de kapsayacak flekilde koordinasyonu sa lar. Bu tan mla birlikte iflletmelerin içindeki Tedarik zinciri yöneticilerinin yetki ve sorumluluklar artm flt r. Yöneticiler üretimi etkileyecek her konuyu planlamak, yapmak veya yapt rmak ve de kontrol etmek durumundad rlar. 16

17 Tedarik zincirinde üç ak fl vard r: Mal ak fl, Parasal Ak fl, Bilgi Ak fl ve bu üç ak fl oldukça iç içe geçmifltir. Mal ak fl tek yönlü olarak tedarikçiden müflteriye do ru hareket ederken, bilgi ak fl karfl l kl olarak hareket etme özelli ine sahiptir. Bu üç ak fl, ürün özelliklerine, zincir yap s na göre farkl l k gösterebilmektedir. fiekil 5: Tedarik Zincirinde Mal, Para ve Bilgi Ak fl Ürünler fakl l k gösterdikçe tedarik zincirleri de farkl laflacakt r: G da sanayii, otomotiv ana ve yan sanayii ile tekstil sektörü için rekabet zinciri yap lar farkl l k arz etmektedir. Tedarik süreleri farkl olan ürünlerin tedarik zinciri yap lar da farkl olacakt r. Nakliye, Depolama, Üretim Faaliyetleri ve Envanter, Bilgi tedarik zincirinin yönlendirici unsurlar n oluflturmaktad r y l nda Grenoble Ecole de Management taraf ndan yap lan bir çal flmada, Avrupa ülkelerinde uluslararas ticaret aç s ndan bak ld nda, maliyet kalemleri içinde nakliyeye iliflkin masraflar n % 40, Depolaman n 17

18 %26, Envanterin %18, dari masraflar n % 16 paya sahip oldu u görülmüfltür. Ayn çal flmada, g da (bakkaliye) sektörünün etkin lojistik ve tedarik zinciri sayesinde %10 maliyet azaltarak 30 milyar $ daha fazla kazanç sa layabildi i tespit edilmifltir LOJ ST K (NAKL YE) Genellikle tedarik zinciri lojistik ile kar flt r lmaktad r. Oysa, lojistik, tedarik zinciri de ildir, onun önemli ve büyük bir parças d r. Lojistik yönetimi ifllemleri giren ve ç kan malzemenin tafl nmas n, depolanmas n, elleçlenmesini, siparifl al m n, lojistik a tasar m n, stok yönetimini, arz talep planlamas n, 3. parti servis sa lay c lar n yönetimini kapsamaktad r. De iflken ölçülerde olmak üzere malzeme temini, sat n alma, üretim planlamas, zamanlama, paketleme, montaj ve müflteri hizmetleri de bu kapsam içine girmektedir. Kapsam içine ayr ca stratejik, operasyonel ve taktik planlamalar da al nmaktad r. Tedarik zinciri yönetiminin baflar s n ; lojistik zincirinin etkinli i ve h zl yan t verebilme özelli i etkiler. Lojistik ifllerinde artan d fl kaynak kullan m, artan maliyet bask s nedeni ile müflteri hizmet taleplerini dengeleme gereklili i do mufltur. Daha iyi, daha ucuz hizmete, daha h zl ve daha kolay flekilde ve 24 saat X 7 gün kesintisiz eriflmek önemli hale gelmifltir. Lojistik, ülkelerin Gayri Safi Yurt çi Has la (GSY H) lar içinde %10-15 lik bir paya sahiptir. Bu oran çeflitli ülkeler için farkl l k göstermekle birlikte ABD için %10,5, Meksika için %15,3, Belçika da %11,4, Almanya %13,1, Yunanistan %12,6, Çin %16,5 civar ndad r. Tablo 3: Lojistik Maliyetleri Kaynak: Capacity Building Workshop Ekim 2004, Olivier Aba n n Sunuflundan al nm flt r. 18

19 Lojistik yönetimi müflterilerin ihtiyaçlar n karfl lamak üzere, ham maddenin bafllang ç noktas ndan, ürünün tüketildi i son noktaya kadar olan tedarik zinciri içindeki malzemelerin, servis hizmetlerinin ve bilgi ak fl n n etkili ve verimli bir flekilde, her iki yöne do ru hareketinin ve depolanmas n n, planlanmas, uygulanmas ve kontrol edilmesidir. Burada müflteri olarak nitelendirilen son kullan c olmaktad r. Üretici ve 3. Parti Lojistik hizmeti veren kurulufllar stratejik bir ortakl k çerçevesinde ayn müflteriye hizmet götürmek zorunda olan ifl ortaklar olmaktad r. Üretim d fl ndaki hizmetler 3. Parti Lojistik taraf ndan planlanmakta ve yerine getirilmektedir. Lojisti e bir iflletme aç s ndan bak lacak olursa, üç farkl alan vard r. 1. Tedarik Lojisti i (Inbound logistics) tedarik ve malzeme yönetimi fonksiyonlar n kapsar. 2. Üretim Lojisti i (Productions logistics), iflletmenin üretim operasyonlar na destek hizmet veren malzeme yönetimi fonksiyonunu kapsar. 3. Da t m Lojisti i (Outbound logistics), fiziksel da t m olarak da adland r lan ürünlerin müflterilere fiziksel olarak teslimat n içeren fonksiyonu kapsar. Bu ay r m neden önemlidir? Tedarik taraf nda, iflletme müflteridir. Da t m taraf nda ise sat c d r. Bir sat n al c veya sat c olarak iflletmenin gücü ifllerin gerçeklefltirilmesindeki baflar y büyük ölçüde etkileyecektir. Ayr ca tedarik/da t m lojisti i de flirket içi faaliyetlerde pek çok baflka unsuru da kapsar. Lojistik, pazarlama planlamas n n en karmafl k konusu olabilir. Lojistik genellikle mallar n hareketiyle iliflkili olsa da, hizmetler de benzer sorunlarla karfl karfl ya kal rlar. Lojistik, hem finansal hem de idari aç dan bir flirketin kaynaklar n derinden etkileyebilir. Gelirlerin yüzde 33 ten fazlas lojisti e gidebilir ve lojistik genel olarak flirketin çekirdek ifli nin (ana odak) d fl nda var olur. Verimli lojistik ço u zaman pazar pay n elde etmenin, koruman n ve büyütmenin belirleyici faktörüdür. hracatç m z, pazarlama aç s ndan bakt nda, da t m sürecinin lojistik yönlerini planlarken flu konular göz önünde bulundurmal d r: Geçifl Süresi: Ürünün, tercih edilen bir tafl ma biçimiyle sevkiyat noktas ndan tasarlanan var fl noktas na tafl nmas n n ald süredir. Denizyolu, demiryolu ve karayolu tafl mac l haftalar bulan bir süre alabilir, oysa havayolu geçifl süresi saatlerle ölçülür; internet geçifl süresi ise saniyelerle. Bir istisna olarak internet hariç, maliyet bir h z ifllevidir; geçifl süresi ne kadar k sa olursa, fiyat o kadar yüksek olur. 19

20 Teslim Süresi: Bir ürünün siparifli ile teslimi aras ndaki süredir. (Her ne kadar geçifl süresinin uzunlu u teslim süresinin uzunlu unu etkilese de, teslim süresinin geçifl süresiyle kar flt r lmamas gerekir.) Teslim süresi siparifl ifllemi, finansal transferler, gümrük k rtasiye iflleri ve yükleme gibi teslimi yavafllatan bütün di er faktörleri kapsar. Uzun bir teslim süresine katlanabilen bir flirket genellikle tafl mac l n daha ucuz, daha yavafl biçimlerini kullanarak avantaj sa lar. S n r Geçifl Maliyeti: Bu, her bir girifl kap s na ba l geliflen tafl mac l k maliyetidir. Sözgelimi komflu ülkenin hedef tüketicisine bir ürünü gümrük ve liman ücretlerinin farkl l ndan dolay daha dolays z bir yol yerine önce denizyoluyla göndermek, sonra da onu kamyonla s n rdan geçirmek daha ucuz olabilir. Ülkeler liman giderlerini ve gemilerden girifl için al nan ücretleri sürekli olarak uyarmaks z n yeniden ayarlarlar, bu nedenle lojistik müdürleri ve pazarlama planlay c lar her zaman bu konudan haberdar olmal d rlar ENVANTER Tedarik zinciri yönetiminde envanterin rolü; Yak n gelecekte olabilecek talebi tahmin Üretim ve da t m maliyetlerinin düflürülmesi/ölçek ekonomileri aç s ndan önem arz etmektedir. Envanter: Hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullan c ya kadar olan ifllemlerin envanterini kontrol etmeye yönelik planlama yapmak iflletme yöneticisinin yapmas gereken kritik ifllerden biridir. Tafl ma s ras nda meydana gelen kay p ve çal nma oran ve tutumlar envanter kay tlar ile aç a ç kar labilir. Depolanm fl malzemeye tahsis edilen sermaye miktar ve depolama yerine iliflkin masraflar n azalt lmas olmak üzere iki nedenden dolay envanter kontrolü zorunludur. Envanteri basitlefltirip etkili k lmak neredeyse her flirketin hedefi haline gelmifltir ve bu yükün ço u, tedarikçilerin omuzlar na yüklenmifltir. Tedarikçiler de buna karfl l k kendi envanterlerini kontrol etmenin pefline düflmelidirler. Uluslararas flirketler uzun mesafeli ifllemlerin yol açt sorunlar dikkate alarak stoklar yerli firmalardan çok daha fazla miktarlarda el alt nda tutmaya e ilim gösterirler. Bununla birlikte, global olarak bile, ancak birkaç günü ya da haftay (bazen de saati) karfl layabilecek yeterli miktarda malzeme ve mamul ürün depolanmas yayg n bir uygulamad r (tam zaman nda üretim ya da di er ad yla JIT-Just in Time olarak bilinen bir kavram). Bu sistem büyük ölçüde tedarikçilerin iflbirli ini gerektirir ve flirketler bu ba lay c iliflkiyi bütün kat l mc lar için de erli k lmak amac yla tedarikçilerinin say s n düflürmeye e ilimlidirler. Hem iflgücü hem de malzemeden tasarrufu art rarak verimlilikte art fla uyum sa lan r. 20

21 Uluslararas bir ifllem için depolama tesisleri planland zaman göz önünde bulundurulmas gereken dört ana faktör; boyut, koflul, sistem ve yerlefltirmedir. Üretim öncesi malzemeler ya yurtiçinde ya da (daha da sorunlu olarak) yurtd fl nda düzgünce depolanmal d r. Genifl tesisler iç pazarda belki bulunabilir ama d fl pazarda gerekli boyutta ve gerekli say da ambar olmayabilir. Hatta boyutsal aç dan uygun yerler oldu u zaman bile, ambar n hava koflullar n n kontrolü yetersiz olabilir. Yükleme boflaltma makinesi, forklift, konveyör ve benzerleri gibi yükleme, boflaltma sistemleri hiç de ideal olmayabilir ve belki de malzemelerin depolanmas na zarar bile verebilirler. Bir baflka muhtemel sorun ise liman ve iç tafl mac l k yollar üzerinden gelen mallar n konuldu u depolar n etkili olduklar zaman bile, kötü yerlerde bulunmalar ya da çok az olmalar, bir flirketin siparifl ifllemini yerine getirme, ürün üretme ve onlar al c ya teslim etme gücünü alabildi ine s n rlayabilir. hracatç lar m zdan, hedef bir pazarda bilhassa az geliflmifl ülkelerde çal flt klar nda kendi tesislerini infla etmeleri istenmesi al fl lmad k bir durum de ildir. hracatç ekonomik aç dan depolama tesislerini infla etmek istedi i ve bunu yapabildi i zaman bile, yerel mevzuat projeyi önleyebilir ya da durdurabilir. Yerel kanunlar hedef pazarda bir yabanc n n mülkiyete sahip olmas n ya da bir yerel ortak olmadan faaliyet göstermesini olanaks z k labilir. Bu her iki uç durumda da, yabanc flirket bütün da t m sürecinden men edilebilir. hracatç lar n malzemeleri ya da ürünleri özel bir ifllem ya da genifl depolama yerleri gerektiriyorsa, depolama ifllemi baflar için belirleyici faktör haline gelebilir. Bunun erkenden ve çok iyi düflünülüp planlanmas kritik önem tafl r ÜRET M FAAL YETLER Geçifl süresinin yavafll bir ürünü almak için gerekli olan teslim süresini ne kadar kolay uzatabiliyorsa, siparifli yerine getirmede etkisiz olmak da o kadar kolay uzatabilir. Öte yandan, siparifl verme süreci tipik olarak içerden kontrol edildi inden, firman n pazarlamaya iliflkin birimi sipariflin düzgün ifllemesinin bütün sorumlulu unu mutlaka kabul etmelidir. hracatç lar m z, siparifl prosedürlerini mümkün oldu u kadar çabuk ve basit k lmak için çaba harcamal d r. (Sipariflleri h zla yerine getiren bir flirket ödemeyi zorlamada daha etkili olacakt r). Faks ve le siparifl sistemleri uluslararas iflte h zl bir flekilde standart hale gelmektedir. Zira bu iletiflim araçlar saat dilimi farkl l klar ne olursa olsun ifller. Benzer flekilde uluslararas telefon mesajlar ve uydu telefonlar her gün, günün yirmi dört saatinde en uzak yeri ve siparifl al c s n bile ulafl l r k labilir. Müflteriler, da t m zincirinin bütün üyelerinin teknolojik s n rlamalar ndan haberdar olmal d r. Siparifl süreci ancak bu sürecin en yavafl kat l mc s n n h z kadar hareket edebilir. 21

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu TEDARİK FONKSİYONUNUN KAPSAMI VE İŞLETME AÇISINDAN ÖNEMİ Geniş anlamda tedarik fonksiyonu, işletmenin üretimde bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu üretim faktörlerinin temin edilip

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır.

Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma yapmaktadır. İnsan Kaynaklarının Dönüşümü 2010 Araştırması Sonuçları www.mercer.com 2010 PERYÖN & Mercer İK Dönüşümü Araştırması Mercer küresel/yerel bazda yılda 700 ün üzerinde İK nın farklı konularında araştırma

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT

ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT mali ÇÖZÜM 215 ÖZEL (YAP-SAT) NfiAAT F RMALARINDA MAL YET S STEM N N OLUfiTURULMASI Ö r. Gör. Ender BOYAR Fatih Üniversitesi stanbul Meslek Yüksek Okulu Ö r. Gör. Ali Haydar GÜNGÖRMÜfi Fatih Üniversitesi

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Risk nedir? Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Projeler, proje yöneticilerinin do rudan kontrol edemeyecekleri olaylardan etkilenebilirler. Proje gerçek durumun bütün boyutlar n kapsayamaz. D fl faktörler,

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI. Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU

SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI. Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU SİİRT ÜNİVERSİTESİ 2015 MALĠ YILI Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü FAALĠYET RAPORU Ocak 2016 1 SUNUġ Siirt Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği 14.10.2008 tarih ve 27024 sayılı Resmî Gazetede

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Madde 1. AMAÇ Madde 2. KAPSAM Madde 3. HUKUKİ

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ 840UH0013

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ 840UH0013 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ 840UH0013 ANKARA, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Risk Yönetimi. Gürcan Banger

Risk Yönetimi. Gürcan Banger Risk Yönetimi Gürcan Banger Risk Yönetimine giriş Bu sunumun amacı, sivil toplum alanında hizmet tedarik projelerinde, süreç boyunca ortaya çıkması muhtemel risk alanlarının tespiti ve takibi ile oluşabilecek

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uygulama Önerileri 229 Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar

Detaylı

... müflterilerin ifllerini kendi iflimiz gibi görerek uzun ömürlü iliflkiler kurmak.

... müflterilerin ifllerini kendi iflimiz gibi görerek uzun ömürlü iliflkiler kurmak. EDSM Enerji kimdir? EDSM Enerji, Enerji Kaynaklar n n ve Enerjinin Kullan m nda Verimlili in Artt r lmas na liflkin Yönetmelik gere ince, binalara ve endüstriyel tesislere enerji yönetim planlama ve strateji

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

KOBİ LERİN ULUSLARARASI REKABET GÜÇLERİNİ ARTIRMADA TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNİN ÖNEMİ

KOBİ LERİN ULUSLARARASI REKABET GÜÇLERİNİ ARTIRMADA TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNİN ÖNEMİ KOBİ LERİN ULUSLARARASI REKABET GÜÇLERİNİ ARTIRMADA TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNİN ÖNEMİ Hazırlayan Esin ŞEN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KOBİ LERİN ULUSLARARASI

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni

www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Mayıs 2016 Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni www.pwc.com.tr UFRS Bülten Güncel Raporlama Konularına Kısa Bir Bakış Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Bülteni Faaliyet bölümü raporlamasının temel amacı nedir? Faaliyet bölümü açıklamaları

Detaylı

Hukuk için Biliflim, Biliflim için Hukuk... Kurultay : 1-A ve 1-B No lu Salonlar Sergi (Stant) : 2 No lu Salon zmir Uluslararas Fuar Alan - Kültürpark Ülkemizin bilgi otoyollar ile sar ld günümüzde, bilgiyi

Detaylı

28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016

28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016 28 Mayıs 2016 tarihli ve 29725 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmıştır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No : 6282-3 Karar Tarihi : 13/05/2016 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar

İKİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU AMBAR HİZMETLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR (Yönetim Kurulunun 20/05/2009 tarih ve 2009/191 sayılı Kararı) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İstisnalar Amaç MADDE 1

Detaylı

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ)

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) 8.2. Ders İçerikleri 8.2.1. Zorunlu Dersler MLY 101 Denetim Ticari faaliyetler ile ilgili olayların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

ATAÇ Bilgilendirme Politikası

ATAÇ Bilgilendirme Politikası ATAÇ Bilgilendirme Politikası Amaç Bilgilendirme politikasının temel amacı, grubun genel stratejileri çerçevesinde, ATAÇ İnş. ve San. A.Ş. nin, hak ve yararlarını da gözeterek, ticari sır niteliğindeki

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL STANBUL-2009 Yay n No : 2149 flletme-ekonomi Dizisi : 329 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-067 - 1 Copyright

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P. TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU

BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P. TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU BAYMAK ELEKTR KL AN SU ISITICI BANYO T P / MUTFAK T P TS 6844 / EN 60335-2 - 35 e UYGUN ÜRET LM fit R. MONTAJ VE KULLANMA KILAVUZU 63 9810.0211 - Rev.02-17/06/2008 ELEKTR KL AN SU ISITICI GARANT

Detaylı

KEfiKE DEMEY N, YALITIM YAPTIRIN!

KEfiKE DEMEY N, YALITIM YAPTIRIN! ZODER, yal t m konusunda kamuoyunu ve sektörü bilinçlendirmek üzere faaliyet gösteren, s, su, ses ve yang n yal t m malzemesi üretici, sat c, uygulay c ve ithalatç lar n ayn çat alt nda toplayan bir sektör

Detaylı

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF İKİNCİ ESNEK (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ BU TANITIM FORMUNDA YER ALAN BİLGİLER, SERMAYE PİYASASI KURULU TARAFINDAN 23.12.2015 TARİH

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak

Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak www.pwc.com Finans birimleri dijital çağın fırsatlarından nasıl yararlanacak Geleceğin öncü finans fonksiyonu tanımı nasıl değişecek? Dijital dönüşümü anlamak Gündemimiz 1 Günümüzden Geleceğe Finans Fonksiyonu

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

Murahhas Aza. Denetimden Sorumlu Komite Üyesi. Denetimden Sorumlu Komite Üyesi. Denetleme Kurulu Üyesi

Murahhas Aza. Denetimden Sorumlu Komite Üyesi. Denetimden Sorumlu Komite Üyesi. Denetleme Kurulu Üyesi Sayfa No.1 1. Raporun Dönemi 01.01.2009 31.12.2009 2. Ortaklığın Ünvanı Makina Takım Endüstrisi A.Ş. 3. Yönetim ve Denetleme Kurulu Üyeleri Türk Ticaret Kanunu ve ilgili düzenlemeler gereğince Şirketimiz

Detaylı

ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z

ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z ÜRET M, PAZARLAMA VE SATIfi PLANLARINIZI YEN DEN GÖZDEN GEÇ RECEKS N Z MARKET DONANIMLARI VE YAZILIMLARI 2009 Market donan mlar ve yaz l mlar pazar araflt rmas, sektördeki tüm firmalara aç k kollektif

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı