HematoLog TÜRK HEMATOLOJ DERNE ÖZET 2012: 2 1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HematoLog TÜRK HEMATOLOJ DERNE ÖZET 2012: 2 1"

Transkript

1 TÜRK HEMATOLOJ DERNE HematoLog 2012: 2 1 Dr. Teoman Soysal 1 - Dr. Ahmet Emre E kazan 2 1 İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji Bilim Dalı, İstanbul 2 Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Hematoloji Kliniği, Diyarbakır e-posta: Tel: Anahtar Sözcükler Kronik miyeloid lösemi, KML, Philadelphia kromozomu, BCR-ABL, imatinib Kron k M yelo d Lösem, Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav ÖZET Kronik miyeloid lösemi (KML) Ph kromozomu taşıyan klonal bir hematopoetik pluripotent kök hücre hastalığıdır ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan sınıflamalarda miyeloproliferatif bir neoplazi olarak tanımlanır. Miyeloid seri hücrelerinin aşırı ve kontrolsüz çoğalması ile ortaya çıkar. Hastalığın klinik seyrinde üç evre bulunmaktadır. Bu üç evre, hastaların tanı anında büyük çoğunluğunu oluşturan kronik evre (KE), hastalık tedavi edilmeyip doğal seyrine bırakıldığında veya tedaviye yanıt alınamadığında gözlemlenebilen akselere (hızlanmış) evre (AE) veya blastik evre (BE) lerdir. Hastalığın tanısında çevresel kan yayması, kemik iliği incelemesi, moleküler ve konvansiyonel sitogenetik yöntemler kullanılmaktadır. Günümüzde KML tedavisinin amacı BCR-ABL içeren hücreleri yok etmek, böylece moleküler remisyon ve şifa sağlamaktır. KML de ölçülebilir tedavi hedefleri hematolojik, sitogenetik ve moleküler yanıt elde etmek ve bunun devamlılığını sağlamaktır. Yeni tanı konulmuş kronik evre KML hastalarında kullanılabilecek çeşitli tedavi yaklaşımları bulunmaktadır. Klasik sitotoksik kemoterapi (örn. hidroksiüre) kronik evre boyunca KML nin denetimini ve hematolojik yanıt alınmasını sağlayabilir, ancak sitogenetik ve moleküler yanıt oluşturmaz. Allojeneik hematopetik kök hücre nakli, uzun süreli remisyon sağlaması ve %50 ye varan kür oranları ile imatinib öncesi dönemde önemli bir tedavi seçeneği olarak KML tedavisinde yer almıştır. BCR-ABL tirozin kinaz inhibitörü olan imatinib mesilat (STI571) 6

2 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav 7 ve onu izleyen diğer tirozin kinaz inhibitörleri klinik uygulamaya girdikten sonra KML tedavisinde önemli bir dönem başlamıştır. Bu ajanlarla hematolojik, sitogenetik ve moleküler yanıtlar hedeflenebilmektedir. KRON K M YELO D LÖSEM Kronik miyeloid lösemi tan m, epidemiyolojisi ve klinik bulgular Kronik miyeloid lösemi (KML) miyeloid seri hücrelerinin aşırı ve kontrolsüz çoğalmasına yol açan bir hematopoetik pluripotent kök hücre hastalığıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan sınıflamalarda miyeloproliferatif bir neoplazi olarak tanımlanır (1). 9. kromozomdaki Abelson (ABL) protoonkogeni ile 22. kromozomdaki breakpoint cluster region (BCR) geninin 22. kromozom üzerinde füzyonuna yol açan resiprokal bir translokasyon [t(9;22)q34;q11)] sonucu ortaya çıkmış anormal 22. kromozom olan Philadelphia (Ph) kromozomu KML olgularının yaklaşık %95 inde tespit edilmektedir (1-4). KML ilk olarak 1845 yılında lökositoz, masif splenomegali ve splenomegalinin nedenini açıklayacak başka bir etiyolojinin saptanmadığı iki hastada tarif edilmiştir (2). KML nin yıllık insidansı 1-2/ olup erişkin lösemilerinin %15-20 sini oluşturmaktadır. Erkeklerde kadınlardan daha fazla görülür (E/K=3/2) ve her yaşta görülmekle birlikte, hastalara sıklıkla 50 ve 60 lı yaşlarda tanı koyulmaktadır (4). Etiyolojisi bilinmemekle birlikte iyonize radyasyona maruz kalmanın KML riskini arttırdığı bildirilmiştir (5). Hastalığın klinik seyrinde 3 evre bulunmaktadır. Bu üç evre, hastaların tanı anında büyük çoğunluğunu oluşturan kronik evre (KE), hastalık tedavi edilmeyip doğal seyrine bırakıldığında veya tedaviye yanıt alınamadığında gözlemlenebilen ve hastalık progresyonunu gösteren akselere (hızlanmış) evre (AE) veya blastik evre (BE) lerdir. KE-KML beyaz küre sayısında artış ile birlikte kemik iliğinde miyeloid proliferasyonu ve matürasyonu ile ortaya çıkan ancak genellikle komplikasyonların görülmediği dönemdir. Tedavi edilmeyen KE-KML olgularında hastalık, ortalama 3-5 yıl sonra hızlanmış evreye ilerler. Hızlanmış ve blastik evrelere gidiş riski, hastalığın ilk 2 yılında %10, sonraki yıllarda ise her yıl için %15-20 civarındadır. Hastaların büyük çoğunluğunda hastalık sinsi bir başlangıç gösterir. Genellikle rutin testler sırasında saptanan lökositoz ile tanı koyulan bu hastaların %20-40 ı tanı sırasında belirtisizdir. Anemiye bağlı halsizlik, efor kapasitesinde azalma, splenomegaliye bağlı karında şişlik, ağrı, çabuk doyma en sık rastlanan semptomlardır. Trombosit işlev bozukluğuna bağlı kanama ve tromboz; hiperviskozite ve hiperlökositoza bağlı kulak çınlaması, görme bozukluğu, dispne, priapizm, konfüzyon ve koordinasyon bozukluğu gibi semptom ve bulgular KE-KML de daha nadir görülür ve hızlanmış ve blastik evrelere gidişle birlikte görülme sıklıkları artar (6,7).

3 8 2012: 2 1 HematoLog Kronik miyeloid löseminin en sık rastlanan fizik muayene bulgusu splenomegali olup, hastaların yaklaşık %50 sinde saptanmaktadır (8). Dalak büyüklüğü lökosit sayısı ile ilişkili olup, enfarkt gelişmedikçe palpasyon ile hassasiyet saptanmaz (8). Hastaların %10-20 kadarında hepatomegali saptanabilir. Cilt ve diğer doku infiltrasyonları ise nadir görülen bulgular olup AE- veya BE-KML de daha sık görülür (6,7). KML de tanı anında lökositoz tipik bulgudur ve blasttan parçalı nötrofillere kadar granülositer seri olgunlaşmasının tüm evrelerinin görülebileceği bir granülositoz durumu tabloya hakimdir. Miyeloblastlar tipik olarak %1-2 civarındadır ve KE-KML de %10 u geçmez. Bazofil sayısı her zaman artmış olarak bulunur ve hastalığın erken döneminde lökosit sayısı artmadan önce bile tespit edilebilir. Trombosit sayısı hastaların yarısından fazlasında artmıştır ve trombositler görünüm olarak değişkendir. Olguların %25 inde periferik kanda megakaryositlere rastlanır. Lökosit alkalen fosfataz (LAP) skoru KML de düşüktür ancak enfeksiyon varlığında, KML tedavisi sonrasında, AE ve BE esnasında yüksek bulunabilir (6,7). KML de kemik iliği hipersellülerdir ve miyeloid eritroid hücre oranı miyeloid dizi lehine artmıştır (miyeloid/eritroid oranı normalde 3/1 iken KML de 20:1 düzeyinde bile olabilir). Megakaryosit sayısı sıklıkla artmıştır. Fokal, nadiren ciddi oranda kemik iliği fibrozu tabloya eşlik edebilir ve kemik iliği fibrozu, dalak büyüklüğü, çevresel kandaki artmış blast oranı, düşük hemoglobin ve ek kromozomal anomaliler ile ilişkilendirilmiştir (9,10). AE-KML de kemik iliğinde veya çevresel kanda %10-19 blast görülür, bu evrede tedaviye rağmen cevap kaybedilebilir ve kemik iliğinde ilave klonal kromozom anomalileri görülebilir. Tedaviye rağmen organomegalinin devam etmesi ya da artması, kemik ağrısı, ateş, kilo kaybı hızlanmış evrenin klinik özellikleridir. Eozinofil ve bazofil sayısında artma, çevresel kan ve kemik iliğinde immatür hücre sayısının artması, Ph kromozomuna ek olarak başka kromozom anomalilerinin saptanması AE-KML nin laboratuvar bulguları arasındadır. AE- ve BE-KML tanımları Tablo 1 de özetlenmiştir. Kemik iliği veya çevresel kanda %20 ve üzeri blast saptanması veya ekstramedüller (dalak, lenf nodları, cilt, meninksler, kemik) blastik hastalığın gösterilmesi ile ortaya çıkan dönem ise blastik evreyi ifade etmektedir. Çoğu hastada blastik evre öncesinde AE bulguları ortaya çıkmaktadır ancak hastaların yaklaşık %20 sinde öncesinde hiçbir semptom ve bulgu olmaksızın doğrudan BE ye ilerleme görülebilir. AE-KML de görülen bulgulara ek olarak lenfadenopati gelişimi blastik evrenin önemli belirtilerinden birisidir. Akut löseminin bütün belirtileri BE-KML de görülebilir ve BE de yaşam süresi ortalama 4 ay kadardır. Hastalığın klinik gidişi değişkendir. Olguların %10 u ilk 2 yıl içinde kaybedilir, daha sonraki yıllarda beklenen ölüm oranı yaklaşık %20 dir. Değişik risk gruplarını belirleyen prognostik modeller geliştirilmiştir. En sık kullanılan evreleme modeli Sokal indeksidir (12). Dolaşımda bulunan blastlar

4 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav 9 Tablo 1 KML de Akselere (hızlanmış) ve Blastik Evre Tanımları (Vardiman JW, et al. Chronic myelogeneous leukemia, BCR-ABL1 positive. In: Swerdlow SH, Campo E, Harris NL, et al., (Eds). World Health Organization classification of Tumours of Haematopoietic and Lymphoid Tissues. IARC Press, Lyon 2008:32-37 [11] den uyarlanmıştır). Akselere (hızlanmış) evre* Tedaviye rağmen artan dalak boyutu ve lökosit sayısı (>10 x 10 9 /L) Tedavi ile kontrol altına alınamayan inatçı trombositoz (>1000 x 10 9 /L) Tedavi ile ilişkisiz inatçı trombositopeni (<100 x 10 9 /L) Tanı anındaki karyotipleme sonrasında gelişen klonal sitogenetik evolusyon varlığı Çevresel kanda bazofiller %20 Çevresel kan ve/veya kemik iliğinde %10-19 oranında blast varlığı Blastik evre* Blast oranı %20 Ekstramedüller blast proliferasyonu Kemik iliğinde büyük agregat veya yığınlar halinde blast varlığı *Tanı, listedeki bir veya birden fazla özelliğin varlığı ile konulur. (%), splenomegali, trombosit sayısı, sitogenetik klonal evolusyon ve yaş önemli prognostik faktörlerdir. Ayrıca başka bir prognostik skorlama sistemi olan Hasford indeksi (13) de kullanılabilmekle birlikte, Sokal indeksi günlük pratik uygulamada daha sıklıkla yer bulmuştur. Sokal indeksi: SI = Exp x (yaş ) x (dalak büyüklüğü* ) x [(trombosit sayısı/700) ] x (periferik blast yüzdesi ) *Dalak büyüklüğü kot altı uzunluk cm Sokal risk grubu Risk puanı Düşük risk < 0.8 Orta risk Yüksek risk >1.2 Kronik Miyeloid Lösemi Tan s Kronik miyeloid lösemi sitogeneti i Ph kromozomu 9. kromozomdaki ABL protoonkogeni ile 22. kromozomdaki BCR geninin 22. kromozom üzerinde füzyonuna yol açan bir translokasyon sonucu ortaya çıkmış anormal 22. kromozomdur. KML tanılı hastaların %90-95 inde saptanır. Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemilerinin (ALL) %5 inde, erişkin ALL lerinin %15-30 unda ve akut miyeloblastik lösemilerinin (AML) %2 sinde saptanır. Ph translokasyonu kromozom 9q34 teki

5 : 2 1 HematoLog 3 ABL gen segmentini, kromozom 22q11 deki 5 BCR gen segmentine ekler ve sonuçta hibrit BCR-ABL geni oluşur. Tipik bir konvansiyonel sitogenetik inceleme sırasında 20 metafaz incelenmelidir (4,11). Kronik miyeloid lösemi moleküler geneti i KML de etkilenen genler ABL ve BCR dir. Ph translokasyonu bir füzyon geni olan BCR-ABL nin oluşumu ile sonuçlanır. BCR-ABL geni BCR-ABL geninin 5 ucu BCR den, 3 ucu ABL den gelen eksonlardan oluşur. KML olgularının çoğunda ve Ph (+) ALL hastalarının 1/3 ünde BCR geni majör BCR olarak adlandırılan 12. ve 16. eksonlar arasındaki 5.8 kb lik bir bölgeden kırılmaktadır. Kırılmanın bu bölgeden meydana gelmesi ile 210 kd moleküler ağırlığında BCR-ABL füzyon proteini meydana gelmektedir. KML hastalarının çok az bir kısmında ve ALL lerin 2/3 ünde kırılma e2 ekzonunda oluşmakta minör BCR geni oluşmakta ve 190 kd ağırlığında BCR-ABL proteinini kodlamaktadır. Kırılmanın e19 ekzonunda olmasıyla ise mikro BCR geni oluşmakta ve 230 kd ağırlığında olan BCR-ABL proteinini kodlamaktadır. Kırılmanın ABL de sabit BCR de ise değişken olması, ABL geninin sağlıklı hücreleri transformasyona uğratarak kanser hücresine dönüşmesine neden olduğunu, BCR geninin ise hastalığın fenotipini belirlediğini ortaya koymuştur (4,11). Kronik Miyeloid Lösemide Tedavi Kronik miyeloid lösemi tedavisi Klasik Sitotoksik Kemoterapi KML tedavisinin tarihsel gelişimi Şekil 1 de gösterilmiştir (14) li yıllardan başlayarak ilk zamanlarda en çok kullanılan ilaç olan busulfan, kemik iliği baskılanmasının uzun sürmesi ve bazen geri dönüşümsüz olması nedeniyle günümüzde pek kullanılmamaktadır (15). Hidroksiüre (HÜ), ribonukleotid redüktaz enzimini inhibe ederek DNA sentezini engelleyen bir ajandır. Etkisi çabuk başlar, yan etkisi busulfana göre daha azdır ve günümüzde lökostaz komplikasyonlarını önlemek amacıyla miyeloid hiperplaziyi azaltıp lökosit sayısını hızlıca düşürmek için kullanılmaktadır (16,17). Hidoksiüre ya da busulfan gibi tek bir ajanla kemoterapi kronik evre boyunca KML nin denetimini ve lökosit sayısının normal değerlerde tutulması ve semptomatik splenomegalinin kontrol altına alınmasını sağlayabilir ancak sitogenetik ve moleküler yanıt oluşturmaz ve uzun süreli sağkalım üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur (18). nterferon-alfa ( FN-α) İmatinib öncesi dönemde interferon-alfa (İFN-α) uzun süre ilk tedavi seçeneği olmuştur. İFN-α erken KE-KML olgularında kullanıldığında, olguların

6 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav 11 ekil 1 Kronik miyeloid lösemi tedavisinin tarihsel gelişimi (Pavlu J. ve ark. larının makalesinden değiştirerek alınmıştır (14)). (OKİT: Otolog hematopoetik kök hücre nakli, Allo-KİT: Allojeneik hematopoetik kök hücre nakli). %70 inden fazlasında hematolojik yanıt (19), %15-30 unda ise majör sitogenetik yanıt alınmıştır (20). Sağkalımda önemli uzama sadece sitogenetik yanıt alınan hastalarda görülmüştür. Tam sitogenetik yanıt alınan hastalarda 10 yıllık sağkalım yaklaşık %80 dir (21). Sitozin arabinozidin interferon alfa tedavisine eklenmesi de bir tedavi seçeneği olarak kullanılmıştır (22). Sitozin arabinozid tedavisinin (20 mg/ m 2 /gün, ayda 10 gün), İFN-α ya (5 MÜ/ m 2 /gün) eklenmesi ile sitogenetik yanıt ve sağkalım avantajı sağlanmıştır. Allojeneik Hematopoetik Kök Hücre Nakli Allojeneik hematopoetik kök hücre nakli (AHKHN) ise, uzun süreli remisyon sağlaması ve %50 ye varan kür oranları ile imatinib öncesi dönemde KML tedavisinde önemli bir tedavi seçeneği olarak yer almıştır (14). Ancak transplantasyon işlemine bağlı olarak erken mortalite olasılığı ve graftversus-host hastalığı başta olmak üzere çeşitli komplikasyon olasılıkları vardır. AHKHN in yaşlı hastalarda tedaviyle ilişkili mortalite olasılığı daha fazladır. Hastalığın evresi allojeneik kemik iliği naklinin başarısında önemlidir. Kronik evrede uygulandığında blastik evrede uygulananlara oranla hastalıktan bağımsız yaşam süresi daha uzundur. İmatinib in tedavide kullanıma girmesi ile birlikte KML tanısı ile yapılan transplantasyon sayılarında hızlı bir düşüş olmuş ve AHKHN KML için ilk tedavi seçeneği olmaktan çıkmıştır. Otolog kök hücre nakli (OKHN), 1970 li yıllarda KML tedavisinde yer almışsa da, daha sonraki yıllarda terk edilen bir tedavi yöntemidir.

7 : 2 1 HematoLog Tirozin Kinaz nhibitörleri matinib Mesilat Anormal BCR-ABL gen ürünü normale göre daha fazla tirozin kinaz aktivitesine sahiptir. ABL spesifik tirozin kinaz inhibitörlerinin (TKİ) selektif olarak lösemik hücre kolonilerinin proliferasyonunu engellediği, normal hücreleri ise daha az etkilediği saptanmıştır. BCR-ABL tirozin kinaz inhibitörü olan imatinib mesilat (STI571) 1998 de klinik uygulamaya girmiş ve KML tedavisinde önemli bir dönem başlamıştır (23). İmatinib Ph (+) KML ve ALL tedavisinde tirozin kinaza yönelik hedeflenmiş selektif bir moleküldür. BCR-ABL otofosforilasyonunun ve substrat fosforilasyonunun inhibisyonunu sağlayarak etkilenen hücrelerin proliferasyonu ve BCR-ABL onkoproteininin etkilerini bloke ederek etki gösterir (24). İmatinib ABL kinaz bölgesindeki aminoasitlere bağlanır ve adenozin trifosfatın bağlanmasını bloke ederek BCR-ABL proteininin inaktif formda kalmasını sağlar. Böylece adenozin trifosfattan fosfat transferini engeller ve sinyal ileti yolaklarını bloke ederek hücre büyümesinin duraklamasına ve hücre ölümüne neden olur. İmatinib kinaz cebini kapladığı zaman BCR-ABL nin etkisi inhibe olur, substratı fosforile edilemez. KE-KML hastalarında imatinib tedavisinin dozu oral olarak 400 mg/gün dür (25). Miyelosüpresyon, ödem, cilt döküntüleri, kas ve iskelet ağrıları, bulantı, kusma, ishal, halsizlik ve başağrısı, doza bağımlı hepatotoksisite gibi yan etkiler görülebilir (26). Bu yan etkiler genellikle tedavinin ilk 4 haftası içinde ortaya çıkar. İlaca bağlı yan etkiler nedeniyle tedavinin sonlandırılması hastaların ancak %5 kadarında görülmüştür. Miyelosüpresyona bağlı gelişen sitopeniler kronik evre KML hastalarında tedaviye birkaç gün ara verdikten sonra düzelebilir ancak ileri evre hastalarda düzelme daha uzun sürede olur. Randomize bir faz III çalışma olan IRIS çalışmasında yeni tanı alan KML hastalarında imatinib mesilat ile interferon-alfa/ara-c kombinasyonu karşılaştırılmıştır (27). Majör sitogenetik yanıt oranı (MSY) ilk yıl sonunda imatinib alan kolda %83, interferon/ara-c alan grupta ise % 20 saptanmış, bu da imatinib mesilatın ilk basamak KML tedavisinde standart seçenek olmasına sebep olmuştur. IRIS çalışmasında 60 aylık izlemde imatinib alan hastalarda majör sitogenetik yanıt %92, tam sitogenetik yanıt ise %87 saptanmış ve elde edilen sitogenetik yanıtın sürekli olduğu görülmüştür (28). KML de imatinib etkinliği 300 mg/gün ve üzeri dozlarda saptanmıştır. 600 mg/gün üzerindeki dozlarda hastaların yaklaşık %25 inde 3. ve 4. derece miyelosüpresyon gözlemlenir, doz azaltıldığında veya tedavi kısa bir süre kesildiğinde miyelosüpresyon ortadan kalkar. Di er Tirozin Kinaz nhibitörleri Dasatinib ve nilotinib imatinibe dirençli ya da tedaviye yanıtın bozulduğu hastalar için geliştirilmiş olan, yakın geçmişte bazı ülkelerde ilk seçenek tedavi olarak da ruhsatlanmış yeni TKİ lerdir.

8 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav 13 Kronik evredeki KML hastalarında nilotinib ile 6. ayda tam sitogenetik yanıt oranı imatinibe direçli olgularda % 30, imatinibi tolere edemeyen olgularda ise % 35 bulunmuştur (29). Dasatinib ile yapılan bir çalışmada yine kronik evredeki imatinibe direçli olgularda 6. aydaki tam sitogenetik yanıt %22, imatinibi tolere edemeyenlerde ise %56 bulunmuştur (30). İlk basamak tedavide kullanıldıkları faz II çalışmalarda tam sitogenetik yanıt oranı 12. ayda nilotinib (2x400 mg/gün) ile %96-97, dasatinib ile %92 olarak bildirilmiş ve bunu imatinib ile yeni nesil TKİ lerin karşılaştırıldığı çalışmalar izlemiştir (31-33). Bu çalışmalarda da hem dasatinib hem de nilotinib ile 12. aydaki tam sitogenetik yanıt oranı imatinib koluna göre daha yüksek bulunmuştur (dasatinib 100 mg/gün vs imatinib sırasıyla %77 vs %66, p<0.0001) (nilotinib 2x300 mg/gün vs imatinib sırasıyla %80 vs %65, p<0.0001) (34,35). Bu veriler anılan yeni nesil TKİ lerin ilk basamak tedaviler için bazı ülkelerde ruhsatlandırılmalarına yol açmıştır. Ancak henüz uzun dönem karşılaştırmalı sonuçları yeterince bilinmemektedir. Dasatinib ve nilotinib, her ikisi de BCR-ABL geninde gelişen T315I mutasyonuna etkisizdirler. Günümüzde KML tedavisinde izlenebilecek yollar Tablo 2 de özetlenmiştir. KML de ikinci basamak tedaviler ayrı bir bölümde daha geniş anlatılmaktadır. Tablo 2 Kronik Miyeloid Lösemi de Tedavi Önerileri Kronik evre, birinci basamak İmatinib 400 mg/gün * Kronik evre, ikinci basamak İmatinib tolere edilemediginde İmatinibe yanıtsız Nilotinib 400 mg 2x1 veya dasatinib 100 mg/gün Nilotinib 400mg 2x1 veya dasatinib 100 mg/gün Allojeneik kök hücre nakli (yüksek hastalık riski ve düşük transplantasyon riski olan hastalarda) Kronik evre, üçüncü basamak Nilotinib ve dasatinib yanıtsız Allojeneik kök hücre nakli Akselere (hızlanmış) ve blastik evre Birinci basamak İkinci basamak (imatinib dirençli) İmatinib, takiben allojeneik kök hücre nakli Nilotinib veya dasatinib, takiben allojeneik kök hücre nakli (not: Nilotinib BE-KML de ruhsatlı değildir.) * Yakın zamanda pek çok ülkede dasatinib ve nilotinib ilk basamak tedavide kullanım için ruhsatlandırılmıştır.

9 : 2 1 HematoLog Kronik Miyeloid Lösemi Tedavisinde Yan t Takibi Kronik miyeloid lösemide yan t ölçütleri Günümüzde KML tedavisinin amacı BCR-ABL içeren hücreleri yok etmek böylece moleküler remisyon ve şifa sağlamaktır. KML de ölçülebilir tedavi hedefleri hematolojik, sitogenetik ve moleküler yanıt elde etmek ve bunun devamlılığını sağlamaktır. Günlük pratikte tirozin kinaz inhibitor tedavisine yanıt değerlendirmesinde European LeukemiaNet (ELN)-Avrupa Lösemi Ağı ölçütleri kullanılmaktadır (36). Bu ölçütlere göre; 1) Tam hematolojik yanıt (THY): Lökosit < 10000/mm³ Trombosit <450000/mm³ Miyelosit + metamiyelosit < %5 Bazofil <%20, blast ve promiyelosit olmaması Ekstramedüller tutulum olmaması Splenomegali tespit edilmemesi 2) Sitogenetik yanıt (SY): Tam sitogenetik yanıt (TSY): Ph (+) metafaz %0 Kısmi sitogenetik yanıt (KSY): Ph (+) metafaz %1-35 Majör sitogenetik yanıt (MSY) (TSY+KSY): Ph (+) metafaz %35 Minör sitogenetik yanıt: Ph (+) metafaz %36-65 Minimal sitogenetik yanıt: Ph (+) metafaz % ) Moleküler yanıt (MY): Majör moleküler yanıt (MMY): BCR-ABL nin ABL ye oranının uluslararası skalaya göre %0.1 olması Tam moleküler yanıt: BCR-ABL mrna transkriptlerinin gerçek zamanlı ve/veya nested PZR ile iki ardışık ölçümde tespit edilememesi (duyarlılık > 10 4 ) olarak tanımlanmıştır. Kronik miyeloid lösemi tedavisinde yanıt hematolojik, sitogenetik ve moleküler olarak değerlendirilmektedir. Hematolojik takip fizik muayene, tam kan sayımı ve çevresel kan yaymasını kapsamakta olup; tam hematolojik yanıta ulaşılana kadar 2 haftada bir, tam hematolojik yanıt oluştuktan sonra da en az 3 ayda bir yapılmalıdır. Sitogenetik takip kemik iliği incelemesinde Ph (+) metafaz bakılması esasına dayanır; sitogenetik yanıt, fluoresans insitu hibridizasyon (FİSH), ve/

10 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav 15 veya konvansiyonel sitogenetik incelemeleri ile takip edilir. Tam sitogenetik yanıt elde edilene kadar 6 aylık aralar ile ve tam sitogenetik yanıt elde edildikten sonra da yılda bir veya daha seyrek sitogenetik değerlendirme yapılması önerilmektedir. Moleküler izlem periferik kandan moleküler testler (gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu/real time polymerase chain reaction) (GZ-PZR) ile MMY ye ulaşılana kadar 3 ayda bir yapılmalıdır, daha sonrasında ise en az 6 ayda bir tekrarlanmalıdır (36). İlaca yetersiz yanıt ya da yanıtsızlık veya yanıt kaybı durumunda mutasyon analizleri yapılmalıdır. İmatinib tedavisine tam yanıt olduğundan söz edebilmek için yanıt için tedaviye başladıktan sonraki 3 ay içinde tam hematolojik yanıt, 6 ay içinde majör sitogenetik yanıt, 12 ay içinde tam sitogenetik yanıt ve 18. ayda majör moleküler yanıtın sağlanmış olması gerektiği bildirilmektedir (36). Kronik miyeloid lösemi olgularının takibi ayrı bir bölümde daha geniş anlatılmaktadır. Erken KE-KML hastalarında imatinib tedavisine yanıtın değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gerekenler Tablo 3 te gösterilmiştir. Günümüzdeki bilgiler ışığında imatinib tedavisi, ilacı kesmeyi gerektiren yan etkiler, etkinlik kaybı, nüks ya da hastalık progresyonu olmadığı sürece ömür boyu sürdürülmelidir. matinib Direnci İmatinib tedavisine başladıktan sonra ilk 3 ay içinde tam hematolojik yanıt gelişmemesi, altı ay içinde hiç sitogenetik yanıtın oluşmaması, 12. ayda majör sitogenetik yanıtın oluşmaması ya da 18. ayda tam sitogenetik yanıtın olmaması durumu birincil-primer direnç olarak değerlendirilir. Hematolojik yanıtın ve sitogenetik yanıtın kaybedilmesi ve hastalık ilerlemesi durumunda ise ikincil-sekonder dirençten söz edilir (38-40). Günlük klinik pratikte en sık kullanılan ve klinik öneme sahip olan direnç mekanizması BCR-ABL mutasyonları ile oluşur. Çok sayıda mutasyon değişik derecelerde dirence yol açar. En fazla dirence neden olanlar Y253H, E255K, F317L ve T315I mutasyonlarıdır. T315I yalnızca imatinib değil, dasatinib ve nilotinib direncine de neden olmaktadır (41,42). İmatinibe direnç gelişmesi durumunda direnç nedeni veya mutasyon tipi ve hastanın özelliklerine göre imatinib doz arttrılması (600 veya 800 mg/ gün) ya da sıklıkla başvurulduğu gibi başka bir tirozin kinaz inhibitörü ile tedaviye geçilmesi veya transplantasyon seçilebilecek tedavi yollarıdır. matinib Direnç Geli me Mekanizmalar TKİ lere karşı yanıtsızlık/yanıt kaybı-direnç gelişme nedenleri arasında; (a) hastanın tedaviye uyum(suzluğu)u, (b) diğer ilaçlar ile etkileşim (sitokrom P450 ailesi),

11 : 2 1 HematoLog Tablo 3 Erken Kronik Evredeki Hastalarda İmatinibe Yanıtın Değerlendirilmesi (36,37)* De erlendirme zaman (ay) YANIT Optimal Suboptimal Yan ts z Uyar Başlangıç THY ve en azından minör SY (Ph+ %65) en az KSY (Ph+ %35) 12 TSY yüksek risk; KKA/Ph+ SY yok (Ph+ > %95) THY dan az - KSY dan az (Ph+>%35) KSY (Ph+ %1-35) SY yok (Ph+ > %95) - KSY dan az (Ph+ > %35) MMY dan az 18 MMY MMY dan az TSY dan az - Tedavinin herhangi bir döneminde Stabil veya MMY MMY kaybı/ mutasyonlarβ THY kaybı; TSY kaybı; mutasyonlarϕ; KKA/Ph+ BCR-ABL kopya sayısı artışı; KKA/Ph- KKA: klonal kromozomal anomali, KKA/Ph + : Ph + hücrelerde ek KKA, KKA/Ph-: Ph- hücrelerde ek KKA, THY: tam hematolojik yanıt, KSY: kısmi sitogenetik yanıt, TSY: tam sitogenetik yanıt, MMY: majör moleküler yanıt (BCR-ABL /ABL %0.1), β: imatinibe duyarlı BCR-ABL kinaz alan mutasyonları, ϕ: imatinibe duyarlılığı düşük BCR-ABL kinaz alan mutasyonları *Türk Hematoloji Derneği Kronik miyeloid lösemi ve Kronik Miyeloproliferatif Hastalıklar Ulusal Tanı ve Tedavi Rehberi. Sürüm 1.01-Mart den ve Avrupa Lösemi Ağı ölçütlerinden uyarlanmıştır. (c) BCR-ABL gen amplifikasyonu, (d) BCR-ABL kinaz mutasyonları, (e) ilacın hücre içine alınmaması/hücre dışına atılması, (f) diğer tirozin kinazların aşırı yapımı, (g) ek sitogenetik anomaliler sayılabilir. Kaynaklar 1. Tefferi A, Vardiman JW. Classification and diagnosis of myeloproliferative neoplasms: the 2008 World Health Organization criteria and point-of-care diagnostic algorithms. Leukemia. 2008;22(1): Geary CG. The story of chronic myeloid leukemia. Br J Hematol 2000;110(1): Nowell PC, Hungerford DA. Chromosome studies on normal and leukemic human leukocytes. J Natl Cancer Inst. 1960;25: Goldman JM, Melo JV. Chronic myeloid leukemia advances in biology and new approaches to treatment. N Engl J Med 2003;349(15):

12 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav Preston DL, Kusumi S, Tomonaga M, et al. Cancer incidence in atomic bomb survivors. Part III. Leukemia, lymphoma and multiple myeloma, Radiat Res. 1994;137(2 Suppl):S Kantarjian HM, Dixon D, Keating MJ, et al. Characteristics of accelerated disease in chronic myelogenous leukemia. Cancer. 1988;61(7): Alimena G, Dallapiccola B, Gastaldi R, et al. Chromosomal, morphological and clinical correlations in blastic crisis of chronic myeloid leukaemia: a study of 69 cases. Scand J Haematol. 1982;28(2): Savage DG, Szydlo RM, Goldman JM. Clinical features at diagnosis in 430 patients with chronic myeloid leukaemia seen at a referral centre over a 16-year period. Br J Haematol. 1997;96(1): Georgii A, Vykoupil KF, Buhr T, et al. Chronic myeloproliferative disorders in bone marrow biopsies. Pathol Res Pract. 1990;186(1): Thiele J, Kvasnicka HM, Schmitt-Graeff A, et al. Bone marrow features and clinical findings in chronic myeloid leukemia--a comparative, multicenter, immunohistological and morphometric study on 614 patients. Leuk Lymphoma. 2000;36(3-4): Swerdlow SH, Campo E, Harris NL, et al. (Eds). World Health Organization Classification of Tumours of Haematopoietic and Lymphoid Tissues, IARC Press, Lyon 2008: Sokal JE, Cox EB, Baccarani M, et al. Prognostic discrimination in good-risk chronic granulocytic leukemia. Blood. 1984;63(4): Hasford J, Pfirrmann M, Hehlmann R, et al. A new prognostic score for survival of patients with chronic myeloid leukemia treated with interferon alfa. Writing Committee for the Collaborative CML Prognostic Factors Project Group. J Natl Cancer Inst. 1998;90(11): Pavlu J, Szydlo RM, Goldman JM, et al. Three decades of transplantation for chronic myeloid leukemia: what have we learned? Blood. 2011;117(3): Medical Research Council s Working Party for Therapeutic Trials in Leukaemia. Chronic granulocytic leukaemia: comparison of radiotherapy and busulphan therapy. Br Med J. 1968;(1): Kennedy BJ. Hydroxyurea therapy in chronic myelogenous leukemia. Cancer. 1972;29(4): Schwartz JH, Cannellos GP. Hydroxyurea in the management of the hematologic complications of chronic granulocytic leukemia. Blood. 1975;46(1): Goldman JM. Chronic myeloid leukemia: a historical perspective. Semin Hematol. 2010;47(4): Kantarjian HM, Smith TL, O Brien S, et al. Prolonged survival in chronic myelogenous leukemia after cytogenetic response to interferon-alpha therapy. The Leukemia Service. Ann Intern Med. 1995;122(4): Claxton D, Deisseroth A, Talpaz M, et al. Polyclonal hematopoiesis in interferoninduced cytogenetic remissions of chronic myelogenous leukemia. Blood. 1992;79(4): Kloke O, Niederle N, Qiu JY, et al. Impact of interferon alpha-induced cytogenetic improvement on survival in chronic myelogenous leukaemia. Br J Haematol. 1993;83(3):

13 : 2 1 HematoLog 22. Guilhot F, Chastang C, Michallet M, et al. Interferon alfa-2b combined with cytarabine versus interferon alone in chronic myelogenous leukemia. French Chronic Myeloid Leukemia Study Group. N Engl J Med. 1997;337(4): Hughes TP, Kaeda J, Branford S, et al. Frequency of major molecular responses to imatinib or interferon alfa plus cytarabine in newly diagnosed chronic myeloid leukemia. N Engl J Med. 2003;349(15): O Dwyer ME, Druker BJ. STI571: an inhibitor of the BCR-ABL tyrosine kinase for the treatment of chronic myelogenous leukaemia. Lancet Oncol 2000;1: NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines ). Chronic Myelogenous Leukemia. Version Thanopoulou E, Judson I. The safety profile of imatinib in CML and GIST: longterm considerations. Arch Toxicol [Epub ahead of print] 27. O Brien SG, Guilhot F, Larson RA, et al. Imatinib compared with interferon and low-dose cytarabine for newly diagnosed chroic-phase chronic myeloid leukemia. N Engl J Med 2003;348: Druker BJ, Guilhot F, O Brien SG, et al. Five-year follow-up of patients receiving imatinib for chronic myeloid leukemia. N Engl J Med 2006; 355: Kantarjian HM, Giles F, Gattermann N, et al. Nilotinib (formerly AMN107), a highly selective BCR-ABL tyrosine kinase inhibitor, is effective in patients with Philadelphia chromosome-positive chronic myelogenous leukemia in chronic phase following imatinib resistance and intolerance. Blood. 2007;110(10): Hochhaus A, Baccarani M, Deininger M, et al. Dasatinib induces durable cytogenetic responses in patients with chronic myelogenous leukemia in chronic phase with resistance or intolerance to imatinib. Leukemia. 2008;22(6): Cortes JE, Jones D, O Brien S, et al. Nilotinib as front-line treatment for patients with chronic myeloid leukemia in early chronic phase. J Clin Oncol. 2010;28(3): Rosti G, Palandri F, Castagnetti F, et al. Nilotinib for the frontline treatment of Ph+ chronic myeloid leukemia. Blood 2009; 114: Cortes JE, Jones D, O Brien S, et al. Results of dasatinib therapy in patients with early chronic-phase chronic myeloid leukemia. J Clin Oncol. 2010;28(3): Saglio G, Kim DW, Issaragrisil S, et al. Nilotinib versus imatinib for newly diagnosed chronic myeloid leukemia. N Engl J Med. 2010;362(24): Kantarjian H, Shah NP, Hochhaus A, et al. Dasatinib versus imatinib in newly diagnosed chronic-phase chronic myeloid leukemia. N Engl J Med. 2010;362(24): Baccarani M, Cortes J, Pane F, et al. Chronic myeloid leukemia: an update of concepts and management recommendations of European LeukemiaNet. J Clin Oncol 2009; 27: Türk Hematoloji Derneği Kronik miyelositik lösemi ve Kronik Miyeloproliferatif Hastalıklar Ulusal Tanı ve Tedavi Rehberi. Sürüm 1.01-Mart Apperley JF. Part I: mechanisms of resistance to imatinib in chronic myeloid leukaemia. Lancet Oncol 2007; 8:

14 Kron k M yelo d Lösem Kl n k Bulgular, Tanı, Tedav Litzow MR. İmatinib Resistance Obstacles and Opportunities. Arch Pathol Lab Med 2006;130: Bixby D, Talpaz M. Seeking the causes and solutions to imatinib-resistance in chronic myeloid leukemia. Leukemia. 2011;25(1): Soverini S, Colarossi S, Gnani A, et al. Contribution of ABL kinase domain mutations to imatinib resistance in different subsets of Philadelphia-positive patients: by the GIMEMA Working Party on Chronic Myeloid Leukemia. Clin Cancer Res. 2006;12: Jabbour E, Soverini S. Understanding the role of mutations in therapeutic decision making for chronic myeloid leukemia. Semin Hematol. 2009;46 (2 Suppl 3):S22-6.

KRON K FAZ KRON K M YELO D LÖSEM DE K NC NES L T ROZ N K NAZ NH B TÖRÜ KULLANIMI

KRON K FAZ KRON K M YELO D LÖSEM DE K NC NES L T ROZ N K NAZ NH B TÖRÜ KULLANIMI TÜRK HEMATOLOJ DERNE 2012: 2 1 Dr. brahim C. Haznedaro lu Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji Ünitesi, Ankara e-posta: haznedar@yahoo.com Tel: 0312 305 15 42

Detaylı

I. BÖLÜM KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ (KML) TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

I. BÖLÜM KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ (KML) TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ (KML) I. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2012 KRONİK LENFOSİTİK LÖSEMİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK MİYELOİD

Detaylı

Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar

Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar Dr. Talia İleri Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji

Detaylı

Kronik Miyeloid Lösemide İmatinib Tedavisi

Kronik Miyeloid Lösemide İmatinib Tedavisi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 30 (2) 63-66, 2004 ORİJİNAL YAZI Kronik Miyeloid Lösemide İmatinib Tedavisi Tülay ÖZÇELİK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji

Detaylı

KRONĐK MĐYELOPROLĐFERATĐF HASTALIKLARDA TANI VE TEDAVĐ KILAVUZU

KRONĐK MĐYELOPROLĐFERATĐF HASTALIKLARDA TANI VE TEDAVĐ KILAVUZU KRONĐK MĐYELOPROLĐFERATĐF HASTALIKLARDA TANI VE TEDAVĐ KILAVUZU Kronik Miyeloid Lösemi (KML) (1.Versiyon/Mayıs 2010) Miyeloid öncül hücrelerin anormal klonal çoğalması ile karakterize bir kök hücre hastalığı

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Kronik Miyeloid Lösemide İlk Seçenek Tedavi

Kronik Miyeloid Lösemide İlk Seçenek Tedavi DERLEME Kronik Miyeloid Lösemide İlk Seçenek Tedavi Ahmet Emre EŞKAZAN, a Teoman SOYSAL b a Hematoloji Kliniği, Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Diyarbakır b Hematoloji BD, İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Hematoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 20 Kasım 2014 Perşembe

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Hematoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu. 20 Kasım 2014 Perşembe Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 20 Kasım 2014 Perşembe SABAH TOPLANTISI Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Y.O ; 16 yaş erkek hasta,

Detaylı

RENCİ ve TEDAVİSİ. Doç. Dr. Fevzi Altuntaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

RENCİ ve TEDAVİSİ. Doç. Dr. Fevzi Altuntaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi İMATİNİB B DİRENCD RENCİ ve TEDAVİSİ Doç. Dr. Fevzi Altuntaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi KML Güncel Tanı ve Tedavi 10 Mayıs 2008, Konya SUNU AKIŞI BCR-ABL / SRC

Detaylı

MİYELODİSPLASTİK SENDROM

MİYELODİSPLASTİK SENDROM MİYELODİSPLASTİK SENDROM Türk Hematoloji Derneği Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2013 30.01.2014 İnt. Dr. Ertunç ÖKSÜZOĞLU Miyelodisplastik sendrom (MDS) yetersiz eritropoez ve sitopenilerin varlığı ile ortaya

Detaylı

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Neyi ölçer? Hücre çapı, hacmi, yüzey alanı ve granülaritesini

Detaylı

AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ

AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ Prof Dr Ali Ünal Dr Leylagül Kaynar Akut Lenfoblastik Lösemi tedavisinde en önemli hedef; - Başlangıçta uygulanan remisyon indüksiyon tedavisi ile

Detaylı

2009 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde yaklaşık 22.475 kişide KML vardır.

2009 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde yaklaşık 22.475 kişide KML vardır. 1 GİRİŞ Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 18.10.2010 tarihinde çevirisi yapılan Kronik Miyelojenöz Lösemi (KML) kitapçığına yeniden basım izni verdiği için minnetle teşekkür

Detaylı

FİLADELFİYA KROMOZOMU POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LEUKEMİADA TEDAVİ

FİLADELFİYA KROMOZOMU POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LEUKEMİADA TEDAVİ FİLADELFİYA KROMOZOMU POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LEUKEMİADA TEDAVİ Zahit Bolaman Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi AYDIN Filadelfiya kromozomu pozitif akut lenfoblastik leukemia da klinik özellikler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Kronik Miyelojenöz Lösemi Nedir?... Hata! Yer işareti tanımlanmamış.

İÇİNDEKİLER. Kronik Miyelojenöz Lösemi Nedir?... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. 0 İÇİNDEKİLER Kronik Miyelojenöz Lösemi Nedir?... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Bcr-abl geni nasıl oluşur?... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Sebepler ve Risk Faktörleri... Hata! Yer işareti tanımlanmamış.

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi

Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı ÇOCUKLUK ÇAĞI

Detaylı

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Onkolojide Sık Kullanılan Terimler Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Kanser Hücrelerin aşırı kontrolsüz üretiminin, bu üretime uygun hücre kaybıyla dengelenemediği, giderek artan hücre kütlelerinin birikimi..

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

PHİLADELPHİA KROMOZOM - POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİ TEDAVİSİ. Prof Dr Ali Ünal, Uz Dr Serdar Şıvgın ÖZET

PHİLADELPHİA KROMOZOM - POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİ TEDAVİSİ. Prof Dr Ali Ünal, Uz Dr Serdar Şıvgın ÖZET PHİLADELPHİA KROMOZOM - POZİTİF AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİ TEDAVİSİ Prof Dr Ali Ünal, Uz Dr Serdar Şıvgın ÖZET Philadelphia kromozom pozitif akut lenfoblastik lösemi ( Ph + ALL), erişkin ALL nin genetik

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

ÜNİTE 19 KANSER VE GENETİK

ÜNİTE 19 KANSER VE GENETİK ÜNİTE 19 KANSER VE GENETİK Prof. Dr. Gönül OĞUR 19.1. Normal Hücre-Kanser İlişkisi Vücut hücreleri, konsepsiyonu (spermin ovumu döllemesi) takiben oluşan zigotun ilk hücrelerinin defalarca tekrarlanan

Detaylı

Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış. Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD

Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış. Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD Metafaz fazında hücrelere uygulanan sitogenetik analiz altın standarttır

Detaylı

TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ. bölüm

TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ. bölüm Ulusal Tedavi Kılavuzu 2011 erişkin AKUT MİYELOİD LÖSEMİ (APL DIŞI AML) TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. bölüm Akut Lösemiler Tanı ve Tedavi Kılavuzu erişkin AKUT MİYELOİD LÖSEMİ (APL DIŞI AML) TANI VE TEDAVİ

Detaylı

Giriş Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 15.09.2010 tarihinde çevirisi

Giriş Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 15.09.2010 tarihinde çevirisi 1 Giriş Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 15.09.2010 tarihinde çevirisi yapılan Lösemi kitapçığına yeniden basım izni verdiği için minnetle teşekkür eder. Bu kitapçık

Detaylı

BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ Tıbbi Genetik Anabilim Dalı

BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ Tıbbi Genetik Anabilim Dalı BAŞKENT ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ Tıbbi Genetik Anabilim Dalı ĐLAÇ DĐRENCĐ GELĐŞEN KRONĐK MYELOĐD LÖSEMĐ OLGULARINDA BCR-ABL1 T315I MUTASYONLARI VE AHI1 GEN ĐFADELENME DÜZEYLERĐNĐN BELĐRLENMESĐ UZMANLIK

Detaylı

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR 01.05.2013-14.11.2013 TARİHLERİ ARASINDA SAĞLIK BAKANLIĞI EK ONAYI ALINMADAN KULLANILABİLECEK ENDİKASYON DIŞI HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ İLAÇLARI LİSTESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER LİSTEYE EKLENENLER SIRA NO İLAÇLAR

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

SİNYAL İLETİMİ ve KANSER. Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD

SİNYAL İLETİMİ ve KANSER. Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD SİNYAL İLETİMİ ve KANSER Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD Reseptör Tirozin Kinaz (RTK)= Protein Tirozin Kinaz RTK lar hücre membranında yerleşim gösterir. İnsan

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları

İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları İnvaziv Aspergilloz da Tedavi Yaklaşımları Dr. Murat Akova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi, Ankara 1 2 3 İnvaziv aspergillozda mortalite

Detaylı

(İlk iki harfleri - TR)

(İlk iki harfleri - TR) VET-A Kayıt Tarihi:. /. /.. THD Veritabanları Kemik İliği Yetmezliği Veritabanı Hasta Kayıt Formu VET-A HEKİM BİLGİLERİ 1. Merkez 2. Hekim HASTA BİLGİLERİ 3. Hasta Kodu Sistem tarafından otomatik olarak

Detaylı

MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI

MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI PROF. DR. RAUF HAZNEDAR Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İlik dışı plazmasitomlar ; Plazma hücre hastalıklarının

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler Prof.Dr. Adnan Aydıner İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü İstanbul William, WN et al. Nature Reviews, 2009 a Güncel Hedef Tedaviler EGFR İnhibitörleri EGFR: transmembran

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

Multipl Myelomda otolog kök hücre nakli sonrası tedaviler. Dr. Gülsan Türköz SUCAK

Multipl Myelomda otolog kök hücre nakli sonrası tedaviler. Dr. Gülsan Türköz SUCAK Multipl Myelomda otolog kök hücre nakli sonrası tedaviler Dr. Gülsan Türköz SUCAK Multiple Myelomda etkili ajanlar 1. Alkilleyiciler 2. Kortikosteroidler (Prednizolon, Dexamethazon) 3. Antrasiklinler (Doxorubisin,

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

Kronik Lenfositik Lösemi- Allojeneik Kök Hücre Naklinin Yeri

Kronik Lenfositik Lösemi- Allojeneik Kök Hücre Naklinin Yeri Kronik Lenfositik Lösemi- Allojeneik Kök Hücre Naklinin Yeri Dr Şahika Zeynep Akı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloi B.D. Allojeneik kök hücre nakli kür şansı veren tedavi seçeneği Dirençli hastalık/yüksek

Detaylı

Giriş. idiyopatik. 100.000 kişide 0.5. getiren. şekilde akamaz. edilmektedir.

Giriş. idiyopatik. 100.000 kişide 0.5. getiren. şekilde akamaz. edilmektedir. 1 Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 18.01.2011 tarihinde çevirisi yapılan bu kitapçığın yeniden basım izni verdiği için minnetle teşekkür eder. Konular Polisitemia vera

Detaylı

KMML ve JMML monosit (bir tür kan hücresi) olarak adlandırılan tek bir hücre DNA sında bir veya daha fazla akkiz değişiklik (mutasyon) ile başlar.

KMML ve JMML monosit (bir tür kan hücresi) olarak adlandırılan tek bir hücre DNA sında bir veya daha fazla akkiz değişiklik (mutasyon) ile başlar. 1 Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 08.02.2011 tarihinde çevirisi yapılan bu kitapçığın yeniden basım izni verdiği için minnetle teşekkür eder. Konular Kronik miyelomonositik

Detaylı

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI TAM KAN SAYIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı Tam Kan Sayımı

Detaylı

Myeloproliferatif Hastalıklar ve Genetik

Myeloproliferatif Hastalıklar ve Genetik Myeloproliferatif Hastalıklar ve Genetik Ajlan Tükün 5 Ekim 2013 Myeloproliferatif Hastalıklar (MPDs) Klonal myeloid hastalık grubu Bir hematopoetik kök hücrede genetik değişiklik Periferik kanda WBC,

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları Prof.Dr. Serra KAMER Cevap Aranan Sorular Kemik Lezyonlarında Palyatif Radyoterapi Plazmositom tedavisinde küratif radyoterapi Kim ne zaman- tedavi sıralaması?

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ

FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ FEN TEDAVİSİNDE GENEL ANTİBİYOTERAPİ EĞİLİMİ Prof. Dr. Esin ŞENOL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Fen Antibiyotik Kullanımında Yeni Karşılaşılan Problemler

Detaylı

KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ VE KRONİK MİYELOPROLİFERATİF NEOPLAZİLER TANI VE TEDAVİ KILAVUZU

KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ VE KRONİK MİYELOPROLİFERATİF NEOPLAZİLER TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 KRONİK MİYELOİD LÖSEMİ VE KRONİK MİYELOPROLİFERATİF NEOPLAZİLER TANI VE TEDAVİ KILAVUZU (Sürüm 1.02 - Ekim 2013) ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 Kronik Miyeloid

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

Giriş. Bu broşürde ET tanısı, tedavisi, ilave bilgi kaynakları ve destek konusu tartışılmaktadır.

Giriş. Bu broşürde ET tanısı, tedavisi, ilave bilgi kaynakları ve destek konusu tartışılmaktadır. 1 Hematoloji Uzmanlık Derneği, the Leukemia & Lymphoma Society(LLS)'e 15.01.2011 tarihinde çevirisi yapılan bu kitapçığa yeniden basım izni verdiği için minnetle teşekkür eder. Konular Esansiyel trombositoz

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ MEDĠKAL ONKOLOJĠ

Detaylı

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Nötropenik hastalarda fungal infeksiyonlar Nötropeni invaziv

Detaylı

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011 SİTOMEGALOVİRUS (CMV) Prof. Dr. Seyyâl ROTA Gazi Ü.Tıp Fakültesi LOW SYSTEMIC GANCICLOVIR EXPOSURE AND PREEMPTIVE TREATMENT FAILURE OF CYTOMEGALOVIRUS REACTIVATION IN A TRANSPLANTED CHILD J Popul Ther

Detaylı

NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR

NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR Kontrolsüz bırakılırsa hastayı genellikle ölüme götüren bir hastalık olan kanser, düzensiz hücre büyümesi ve diferansiyasyonunda ortak özellikler

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı B. Aysin Sermen Daha güçlü.. Daha atletik.. Daha genç.. Daha huzurlu.. Daha mutlu.. Daha akıllı.. Daha sağlıklı.. Daha akıllı ve sağlıklı

Detaylı

Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013

Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013 Dr.Ceyhun Bozkurt Dr.Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları EAH Çocuk Onkoloji Bölümü 20.04.2013 S.T. 15 Yaş Kız Hasta Başvuru tarihi: 12.08.2010 Yakınması: Mide bulantısı Kusma İshal Kolunda

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

Juvenil myelomonositer lösemi. Doç. Dr. Barış Kuşkonmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji

Juvenil myelomonositer lösemi. Doç. Dr. Barış Kuşkonmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [Barış Kuşkonmaz] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Sunumum ile

Detaylı

Kronik Lenfositer Lösemi Tedavi Rehberi. Epidemiyoloji

Kronik Lenfositer Lösemi Tedavi Rehberi. Epidemiyoloji Kronik Lenfositer Lösemi Tedavi Rehberi Epidemiyoloji Kronik lenfositer lösemi (KLL) 4,2/100.000/yıl sıklığı ile en sık görülen lösemi tipidir. Ortanca görülme yaşı 67 72 arasındadır. KLL hastalarının

Detaylı

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH Hair Cell Lösemi (HCL) HCL ilk olarak1958 yılında (Bouroncle ve ark) tanımlanmıştır Nadir görülen, yavaş seyirli, B-hücreli

Detaylı

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI Ülkemizde Hematolojik Kanserlerin Yükü, Coğrafi Dağılımı, Demografik Karakteristiği, İmmünohistokimyasal Özellikleri ve Klinik Davranışı Epidemiyolog Danışman Doç. Dr. Mutlu

Detaylı

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ ÖZET BELGE TARİHİ: 7 KASIM 2014 ORAL MUKOZİT (listelenmiş tedavi uygulamalarının etkinliğini destekleyen

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi +90 216 BR.HLİ.103 World Hospital Standarts Approved by JCI Acreditation Certificate K-Q TSE-ISO-EN 9000 Saray Mah. Siteyolu Cad. No:7 34768

Detaylı

Santral Sinir Sistemi Rabdoid Teratoid Tümörü Radyoterapisi. Dr. Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Nisan 2013

Santral Sinir Sistemi Rabdoid Teratoid Tümörü Radyoterapisi. Dr. Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Nisan 2013 Santral Sinir Sistemi Rabdoid Teratoid Tümörü Radyoterapisi Dr. Ayşe Hiçsönmez AÜTF Radyasyon Onkolojisi Nisan 2013 RT nin yeri varmı? RT endike ise doz ve volüm? Hangi teknik? Kurtarma tedavisinde RT?

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK. Prof. Dr. Yahya Büyükaşık. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK. Prof. Dr. Yahya Büyükaşık. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi THD TÜRKBA ALTINDA BİR HEMATOLOJİ HASTA KAYIT PROGRAMI: ÇEKİRDEK Prof. Dr. Yahya Büyükaşık Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hematoloji Ünitesi, ANKARA Klinik tıp alanında bilimsel yaklaşım

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Malign Fibröz Histiositom Tan s yla zlenen Hastalarda Radyoterapi Sonras Kronik Myelositer Lösemi Geliflimi: Olgu Sunumu

Malign Fibröz Histiositom Tan s yla zlenen Hastalarda Radyoterapi Sonras Kronik Myelositer Lösemi Geliflimi: Olgu Sunumu ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI OLGU SUNUMU / CASE REPORT International Journal of Hematology and Oncology Malign Fibröz Histiositom Tan s yla zlenen Hastalarda Radyoterapi Sonras Kronik Myelositer

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ TEST LİSTESİ * Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde yapılmakta olup

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

Doç. Dr. Fadime Akman

Doç. Dr. Fadime Akman RADYOTERAPİNİN TÜMÖR ÜZERİNE ETKİSİ Dr. Fadime Akman DEÜTF Radyasyon Onkolojisi AD 2005 TÜMÖR HÜCRELERİ NELER YAPIYOR? Prolifere olan steril Veya farklılaşmış Dinlenme veya G0 ÖLÜ Radyasyonun etki mekanizmaları

Detaylı

HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ

HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ (KÖK HÜCRE) NAKLİ MERKEZİ Sağlıkta referans merkezi olma vizyonuyla faaliyetlerini sürdüren Bayındır

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Fanconi Anemisinde Hematopoetik Kök Hücre Transplantasyonu

Fanconi Anemisinde Hematopoetik Kök Hücre Transplantasyonu 1945 K SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOC Fanconi Anemisinde Hematopoetik Kök Hücre Transplantasyonu Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji

Detaylı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı Plazma Hücreli Lösemi Prof.Dr.Ercüment Ovalı Wladyslaw Antoni Gluzinski 1906 da 47 yaşında kemik ağrısı, kosta kırığı, idarda porteinöz birikim ve lokositoz ile başvuran bir hastada mevcut lokositozda

Detaylı

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Myeloid hücrelerinin prolif; farklılaşmasını, canlılığını ve aktivasyonunu regüle ederler Nötropeni insidans

Detaylı

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD 15-30 yaş arası ve > 55 yaş olmak üzere iki dönemde sıklık artışı (+) Erkek ve kadınlarda en

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya Prostat Spesifik Antijen ve Günümüzdeki Gelişmeler Prostat Kanseri 2004 yılı öngörüleri Yeni tanı 230.110 Ölüm 29.900 Jemal A, CA Cancer J Clin 2004 Kanserler arasında görülme sıklığı #1 Tümöre bağlı ölüm

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

KAYNAK:Türk hematoloji derneği

KAYNAK:Türk hematoloji derneği KAYNAK:Türk hematoloji derneği HİT, heparinin tetiklediği bir immün yanıt sonucu, trombositlerin antikor aracılı aktivasyonu ve buna bağlı tüketimi ile oluşan, trombositopeni ve tromboz ile karakterize

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

OLGU SUNUMU. Dr. Ziya Kuruüzüm. DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD OLGU SUNUMU Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD VHÇG, Hepatit Kampı, Bolu, 01.03.2014 Olgu MŞ, 58 yaş, erkek, emekli Rutin yapılan tetkikler sırasında anti-hcv pozitif

Detaylı