Kalk nma Merkezi. KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR. Yay n No:4

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kalk nma Merkezi. KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR. Yay n No:4"

Transkript

1 Kalk nma Merkezi 1 KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR Yay n No:4

2 KALKINMA MERKEZ DERNE Turgut Özal Bulvar Bay nd rl k Cad.343. Sok. BALEK Apt. B Blok Kat:1 No:5 Ba lar/d YARBAKIR Tel: Faks: Kitab Haz rlayan Kalk nma Merkezi Derne i 2 ED TÖRLER Murat ÖZTÜRK M.Tahir DADAK Joost JONGERDEN Grafik Tasar m: Etik Ajans Tel: Bask : Gün Matbaac l k Adres: Beflyol Mah. Akasya Sok. No: 23/A Küçükçekmece STANBUL Tel: DERNE TÜRK YE TEMS LC L katk lar yla

3 çindekiler 1) ÖNSÖZ-Editörlerin Notu >> Syf: 5 2) MAKALELER 2-1) Bir Kez Daha Köylü Üretim Tarz Üzerine, JAN DOUWE VAN DER PLOEG >> Syf: 7 2-2) Neo-Liberal Politikalar ve Yoksulluk: Yoksulluk Üzerine Etkileri ve Türkiye de Yoksullu un Azalt lmas, MURAT ÖZTÜRK >> Syf: ) Kalk nmada Alternatif Yaklafl mlar: Toplumsal Cinsiyet ve Kalk nma, AYfiE GÜNDÜZ HOfiGÖR >> Syf: ) Tar msal Üretimde Kad n Eme i: Tütün Üreticisi Kad nlar, MELDA YAMAN ÖZTÜRK- ÖZGÜN AKDURAN >> Syf: ) Kalk nd ran Sürdürülebilirlik Yolunda: Bütünlükçü Mera Yönetimi, DURUKAN DUDU >> Syf: ) Kent-Kir Ayr m n n Ötesinde: Kalk nma çin Yeni Bir Uzam, JOOST JONGERDEN >> Syf: ) Yitirilen ve Yeniden Kazan lan Yerler Üzerine: Alternatif G da Co rafyas ve Sürdürülebilir Bölgesel Kalk nma Üzerine Düflünceler, JOHANNES S.C. WISKERKE >> Syf: ) Tar m, G da Ve Tasar m: Da l ml Bir Ekonomide Yeni G da A lar, EZIO MANZINI >> Syf: ) Tohumlar: Metalardan Paylafl lanlara; GUIDO RUIVENKAMP >> Syf: 191 3) Yazarlar n K sa Özgeçmiflleri >> Syf: 222 4) Kalk nma Merkezi Hakk nda >> Syf: 224

4 4 KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F VE YEN YAKLAfiIMLAR

5 >> ED TÖRÜN NOTU 21. Yüzy l n bafllar nda gerek sosyal bilimlerin gerekse siyasal aktörlerin gündeminde önemli yer iflgal eden konular aras nda tar m, köylülük, g da, yoksulluk ve göç konular önemli bir yer tutmaktad r. 20. Yüzy l n kalk nmac perspektifinden bak ld nda bu gün yaflanmakta ve sorgulanmakta olan köylülü- ün devam edip edemeyece i, tar m g da zincirlerinin hem girdi hem de ürün taraf nda oluflan uluslararas laflma ve tekelleflme, kaliteli g da ve açl k sorunlar, karakter de ifltiren yoksulluk ve süregiden göç hareketleri yeni yaklafl mlara ihtiyaç do urmaktad r. Bu derlemede yer alan çal flmalar da bu sorular ve insani ihtiyaçlardan hareketle, belirtilen konular çeflitli aç lardan ele alan ve alternatif kalk nma perspektifleri ve çözümlere odaklanm fl bulunmaktad r. 5 Bir üretim ve yaflam tarz olarak k rsal alanlar n giderek gerilemesi, k rsal nüfusun azalmas, politika yap c lar n, hükümetlerin ihmali bir yana, yaflam n her alan na nüfuz eden kapitalist üretim iliflkilerinin beklenen sonucudur. K rsal hayat biçimlerinin gerilemesi, k r yoksullu u ile birlikte kentlere ak n eden köylülerin da kat l m ile daha da artan bir kent yoksullu unu da beraberinde getirmektedir. Her iki durumda da yaflam koflullar bu insanlar için zorlu ve sürdürülemez bir manzara arz etmektedir. Bu manzara hem köye, köylülü e ve kente, hem tar ma, hem de göç ve yoksulluk olgusuna çözüm getirebilmek için daha zengin ve alternatif sunan yaklafl mlar gerektirmektedir. Bu kitapta yer alan çal flmalar n bir bölümü bu alternatif yaklafl mlar n, bu alandaki insan deneyimlerine de yer vererek, neler olabilece ine iliflkin birkaç örnek sunmaktad r. Di er yandan gerek sürekli, kaliteli ve yeterli g da olarak özetlenebilecek g da güvenli i sorunu ve gerekse asgari g da erifliminin çok uzaklar na düflerek açl k içinde yaflayana milyonlarca insan n hayatta kalabilme mücadelesi görmezden gelinebilecek konular de ildir. Bu sorunlar n da temelinde tar m n ve g - dan n sanayileflmesi ve üretim süreçlerinin kar amac na göre yeninden flekillendirilmesi, tar m ve g da alan n n da finans sermayesinin egemenli ine girmesi gibi geliflmeler oldu u art k dolays z bir flekilde gözlenebilir duruma gel-

6 mifltir. Yeterli, sürekli, kaliteli ve herkese yetecek kadar g da üretimi de alternatif yaklafl m ve politika önerilerine acil ihtiyaç duyulan alanlar n bafl nda gelmektedir. Kitapta yer alan çal flmalar n bir k sm da tohumdan sofraya kadar çeflitli aflamalarda g da sorunlar na alternatif yaklafl mlar getirmektedir. Bu sorunlar n sadece üretime, da t ma iliflkin teknik sorunlar olmay p ayn zamanda temelli politik sorunlar oldu una iflaret ederek çözümün de politik yaklafl mlar gerektirdi ini ortaya koymaktad r. Dünyan n birçok ülkesinde k rsal alanlara yönelik kalk nma politikalar hayata geçirilmektedir. K rsal alandaki topluluklar n geliflmesine yönelik yap lan planlamalar veya gerçeklefltirilen uygulamalar birçok farkl yaklafl m içermektedir. Özellikle son y llarda k rsal alanlarda uygulanan klasik politikalar n handikaplar ve bu çal flmalar n yararlan c gruplar üzerinde kimi zaman oluflan olumsuz etkileri de olabilmekte ve olumsuzluklar bertaraf etmek amac yla farkl aray fllar gündeme gelmektedir. Klasik kalk nma yaklafl mlar na alternatif olarak niteleyebilece imiz, insan ve çevrenin korunmas n oda na alan bu yaklafl mlara iliflkin bir bütünlük sa laman n güç olmas na ra men çeflitli aray fllar, uygulamalar gerçeklefltirilmekte ve bunlar n sonuçlar da tart fl lmaktad r. 6 Yay n n girifl bölümünde ayr ca Türkiye d fl ndaki yazarlar n makalelerine k sa yorumlar yap lm fl ve bu görüfllerin Türkiye gerçekli i ile ba lant lar na iflaret edilmeye çal fl lm flt r. K rsal kalk nma alan nda önemli çal flma ve fikirlere sahip olan bu yazarlar n makalelerine yer verdi imiz bu yay n n ülkemizdeki bu alanda yap lacak çal flmalara ve politika üretmek isteyenlere katk sunmas n umut etmekteyiz. Ayr ca bu yay n n dilinin Türkçe ve Kürtçe olmas da bir ilktir; bu bak mdan da ortakl klar m z, paylafl mlar m z gelifltirme perspektifinden bir alternatif yaklafl m örne i oluflturmaktad r. Çal flmalar n bizimle paylaflan tüm yazarlara katk lar ndan dolay teflekkür ediyoruz. Ayr ca bu yay n Türkçeden Kürtçeye çevrilmesinde büyük emek, özveri ve katk lar olan Çekdar ERKIRAN ve Mezlûm DO AN a da özenli çal flmalar için teflekkür ederiz. Ayr ca ngilizce makaleleri Türkçeye çeviren Metin ÇULHAO LUNA a ayr ca teflekkür ederiz. Murat ÖZTÜRK M.Tahir DADAK Joost JONGERDEN

7 Bir kez daha köylü üretim tarz üzerine 7 Jan Douwe van der Ploeg

8 8 Girifl Murat Öztürk Tar mda köylü üretim yap s, kapitalizmin tar ma girifli ve yayg nlaflmas sürecinde öne ç kan ve üzerinde en çok tart fl lan konu olagelmifltir. Köylü tipi tar m farkl teorik yaklafl mlarda önemli bir araflt rma nesnesi haline getiren sorular; köylü üretiminin geçici bir durum mu oldu u yoksa kal c m oldu u, geçici bir durum ise hangi flartlarda ortadan kalkaca de ilse varl n nas l sürdürebildi i, zaman içinde nas l bir dönüflüm geçirdi i gibi sorular olagelmifltir. Siyasal teoride ve eylemde ise köylülü ün müstakil bir s n f m yoksa temel s n flar aras na ara bir kategori mi oldu u, özellikle iflçi s n f n n siyasal eyleminde bir ittifak oluflturup oluflturamayaca öne ç kan tart flma konular olmufltur. 20 Yüzy l n sonlar ve 21. yüzy l n bafl nda köylü nüfusun h zla azalmas ve tar m üretiminin hemen her ülkede GSYIH içindeki pay n n azalmas, tar m n global ekonomik ve siyasal geliflmelerden derinden etkilenmesi, klasik tar m sorununun ele al n fl nda farkl yaklafl mlar gündeme getirmifltir. Bu dönemde öne sürülen dikkat çeken tezlerden biri de köylülü ün sona ermekte oldu u görüflüdür. Van der Ploeg, bu çal flmada dile getirdi i görüflleri ile köylülü ün sona ermekte oldu u tezine karfl ç karak; evet bir yandan h zl bir köylülükten ç k fl vard r; fakat di er yandan da yeninden köylüleflme de yaflanmaktad r karfl l n vermektedir. Ploeg, hem neo-klasik iktisatta hem de Marksist yaklafl mda istenemeyen bir durum olarak kabul edildi ini ileri sürdü ü köylülü ün yeniden ortaya ç k fl n kendi kavramlaflt rmas ile yeni köylülük olarak adland rmaktad r. Sonra da bu yeniden köylüleflmenin özelliklerine ve kalk nmaya, temel baz toplumsal sorunlar n çözümüne getirebilece i katk ya dikkat çekmektedir. Van der Ploeg, tarihi arka plan üzerine yerlefltirdi i köylü tipi üretim- giriflimci köylülük-flirket tar m yap lar n n modernleflme ile iliflkisini kurarak, bu farkl üretim tüplerini hem içsel özellikleri ile k yaslamakta hem de 21 yüzy l bafl ndaki pazar flartlar çerçevesinde de erlendirerek görüfllerini gelifltirmektedir. Bu çerçevede Ploeg, 1960 lara kadar tüm dünyada hakim olan kapitalist çiftçi ile köylüleri, kapitalist tar m ile kapitalist olmayan tar m bir birine karfl t olarak gören ikilik (düalizm) yaklafl m n n, sonraki y llardaki geliflmeleri aç klamakta yetersiz kald n ileri sürmektedir. Ploeg, 1960 lardan bafllayarak, giriflimci tar m n ortaya ç kmas na at fta bulunarak, giriflimci tar mc l n yükselmesinin köylü tarz tar m ortadan kald rmad na

9 dünyan n birçok yerinde, köylü tar m n n devam etti ine, son yirmi y ld r da hayli önem tafl yan yeni yeniden köylüleflme süreçlerine tan k olundu unda dikkat çekmektedir. Ard ndan k rsal iliflki a lar na ait siyasal ekonomik yörüngeleri, çeliflkileri ve dinamikleri maddi olarak flekillendiren e ilimlere dikkate çekerek köylülü ü yeniden kavramlaflt rmas ve de iflen tarihsel koflullara uyarlanmas gerekti ini dile getirmektedir. Avrupa ya odaklanmakla birlikte geliflmekte olan dünyay da kapsayan bir kavray flla, geliflen flartlarda köylü tar m n anlamak için Ploeg in sorusu Çiftçiler asl nda ne yap yorlar? fleklindedir. Bu soruya Ploeg iki tespitle cevap vermektedir: Birincisi, giriflimci yan tt r; dibe do ru daha ileri yar fl anlam ndad r. kincisi ise tart flmal olmakla birlikte sa lam, güçlü ve umut verici yeniden köylüleflme sürecidir. Ploeg Avrupa da giriflimci tar m n gerileme içinde oldu unu buna karfl n köylü tar m n n içsel dirençleri nedeni ile devaml - l k gösterdi ini iddia etmektedir. Bu iki üretim tipi aras ndaki esas farklar n ise de erin üretimi, da t m ve edinilebilmesi olarak tespit eden Ploeg, köylü üretim tarz n n özgüllü ünün de er üretimi olarak tan mlanmas ve bunun faydal bir biçimde kalk nma tart flmalar ile iliflkilendirilebilece ini ileri sürmektedir. 9 Ploeg kimilerinin iddia etti i gibi yeniden köylüleflme süreçlerini hiçbir flekilde salt geçmifle dönüflten ibaret görmemektedir. Ona göre bu geliflme, modern ama birçok bak mdan gene de tuhaf bir dünyada ayakta kalmaya daha yeterli ve çekici yollardan yard mc olacak iliflkilerin ve ö elerin (eski yeni, maddi ve sembolik) aktif biçimde yeniden kurulmas d r. Ploeg bu durumun görünmezlikten kurtar lmas, içerdikleri potansiyel ve umutlar n aç a ç kar lmas, bu alandaki deneyimlerin, paylafl lmas bir biri ile iliflkilendirilmesini bu amaçla köylülü ün yeniden kuramsallaflt r lmas ve yeniden köylüleflme süreçlerinin analizinin yap lmas için toplum bilimcileri göreve ça rmaktad r. Köylülü ün s n f olarak analizinde özerklik aray fl na, köylülerin üretim faaliyetlerindeki çeflitlendirme çabalar na, pazarla iliflkilerindeki e ilimlere vurgusu ile köylülü ün yeninden kavramlaflt r lmas için baz ipuçlar sunmaktad r. Ploeg, çal flmas nda, köylü olma halini nihai ad m olarak de il zaman içinde süreklilik tafl yan ve keskin dalgalanmalar sergileyen bir ak fl olarak ele almak gerekir diyerek yönteme iliflkin de öneride bulunmaktad r.

10 aile tar m n n yeniden dikkat çekmeye bafllamas, tüm dünyadaki tar m aç s ndan önemli de ifliklikleri yans t r; ayn durum, tüm dünyada halen yürütülmekte olan k rsal araflt rmalar n gücünü ve olgunlu unu da yans tmaktad r. Sa lam bir kuramsal zemin, genifl ve yöntemsel olarak iyi yap land r lm fl ampirik bir odaklanma ve en az bunlar kadar önemli olmak üzere günümüzdeki de iflim süreçlerine dikkatle bakma ve bu süreçlerde yer alma bir araya geldi inde, bunlar n hepsi, ideolojik zincirlerden kurtulma kapasitesine katk da bulunmaktad r. Sonuçta, çözüldü ve bitti diye bak lan görünüflteki eski moda konular (örne in aile tar m gibi) bugün yeniden ve aç k biçimde ele al nmaktad r: bu konular, pratikte önemli ve yeni kalk nma yörüngeleriyle iliflkili esin verici yeni kuramsal gündemlere dönüflmüfltür. Kan mca, aile tar m na yönelik bu yenilenmifl ilgi Avrupa da bugün sürmekte olan kimi tart flmalarla örtüflmektedir. Bu tart flmalarda, köylülük ve köylü tar m kavramlar, Avrupa n n k rsal kesiminde cereyan etmekte olan, karmafl k ve birbiriyle çeliflkili çeflitli geçifl süreçlerinin kavranmas ndaki ana ö eler olarak ortaya ç kmaktad r. (2) 10 Bu katk, birbiriyle iliflkili üç dayana a oturmaktad r. Birincisi, bugün aile tar - m birbirine z t iki kümelenmeyi kapsamaktad r: Tar mda, köylü ve giriflimci tarzlar. Bu ikisi aras ndaki fark n ortaya konulmas, baflka fleylerin yan s ra, Avrupa da giriflimci tar m n neden ölmekte oldu unu (3), buna karfl l k köylü tar m n n içsel direnci nedeniyle nas l devaml l k sergiledi ini anlamak bak m ndan önemlidir (Ploeg, 2003). kincisi: Birbirine z t bu iki üretim tarz n n özü ve aralar ndaki bafll ca farkl l klar as l olarak mülkiyet iliflkilerinde de ildir; öz ve farkl l klar, daha çok, de erin üretimi, da t m ve edinilmesinin (farkl ) s ralan fl biçimlerinde yatmaktad r. Üçüncüsü, köylü üretim tarz n n özgüllü ünün de er üretimi olarak tan mlanmas, yararl bir biçimde kalk nma tart flmalar yla (yeniden) iliflkilendirilebilir. Bu katk, bütünüyle olmasa bile Avrupa ya odaklanmaktad r. Temelde, flu görüflü savunmaktad r: Köylü tar m Avrupa da yayg nd r ve günümüzde yeniden köylüleflme fleklinde özetlenebilecek yeni tepkilerle daha da güçlenmektedir. Üçüncü Dünya ülkeleri söz konusu oldu unda sonuç oldukça aç kt r: köylü tar m n n içsel olarak geri say lmas hiçbir biçimde mümkün de ildir. Köylü tar m kalk nmaya ve de iflime engel olmak flöyle dursun bunlar için mükemmel (2) Köylü kavram n n k rsal çal flmalara yeniden sokulmas (üstelik Hendri Mendras n La fin des paysans adl çal flmas n n yay nlanmas ndan 40 y l sonra!) özellikle Fransa da dikkat çekici bir durumdur (örne in bak n z, Hervieu, 2005 ve Jollivet, 2001). Bu sat rlar n yazar da 1999 y l nda Hollanda da k rsal gerçekli in büyük bölümünün köylü ve köylü üretimi ba lam nda anlafl lmas gerekti ini ileri süren Sanal Çiftçi bafll kl bir çal flma yay nlam flt. Nitekim çal flman n ngilizce tercümesinin alt bafll Hollanda köylülü ünün geçmifline, bugününe ve gelece ine at fta bulunuyordu (Ploeg, 2003). Bunun kadar anlaml bir nokta da, uzun y llar bir tabu olarak kalan köylü teriminin art k siyasal söylemde de boy gösteriyor olufludur. Örne in bak n z, Prodi, 2004 ve Valentini, (3) Ortada gerçekten ironik bir durum vard r: Köylülü ün ölümü ile ilgili bunca ilan n (örne in, bak n z Gudeman, 1978, ayr ca Schultz, 1964) ard ndan flimdi de giriflimci tar m n ölümü olas l yla karfl karfl yay z (biraz örtük biçimde de olsa bunu flimdiden ilan eden bir örnek olarak bak n z, Buckwell et al, 1997).

11 bir bafllang ç noktas oluflturabilir (örne in Jollivet, 2011 taraf ndan ikna edici biçimde gösterildi i gibi, ayn geçmiflte oldu u gibi). Klasik ikili in ötesine geçme Köylülükle ilgili tart flmalar, uzunca bir süre, kapitalist çiftçilerle köylüleri k rsal çal flmalarda ana ve birbirine karfl t kategoriler olarak ele alan ikililik (düalizm) tezinin (4) egemenli i alt nda kalm flt r. Ayn düalizmin, kapitalist tar mla aile tar m aras nda da oldu u ileri sürülmüfltür. Bu katk da ileri sürdü üm görüfl ise flu: Bu düalizm tezi 1960 lara kadar tüm dünyadaki tar m sistemlerindeki merkezi çeliflkilerden birini yans tm fl olsa bile, daha sonra h zla de iflmekte olan dünyay kavramada giderek yetersiz kalmaya bafllam flt r. Burada, belirli bir yer ay rarak, dünyadaki pek çok k rsal iliflki a na ait siyasal-ekonomik hatlar, çeliflkileri ve dinamikleri maddi olarak yeniden flekillendiren iki tarihsel e ilimi ele alaca m. Bu yeni e ilimler fl nda köylülü ün yeniden kavramlaflt r lmas, çarp c bir de ifliklik sergileyen tarihsel koflullara uyarlanmas gerekti ini savunaca m lardan bafllayarak, gerek merkezde gerekse çevrede yeni bir geliflme e ilimi ortaya ç km flt r. Bu e ilime bu yaz da giriflimci tar m n ortaya ç kmas olarak at fta bulunaca m. Giriflimci tar m n nüveleri köylü tar m n n içinde uzun süredir uykuda olmas na karfl n (Ploeg, 2003: bölüm 2), bu tarz tar m ancak 1960 larda ve 70 lerde, farkl ritimlerde ve tutarl l kta olsa bile hemen hemen tüm dünyada, bafllat lan büyük çapta ve devlet öncülü ündeki modernleflme projesinin ortaya ç kar p pekifltirdi i yeni koflullarla birlikte, gündeme gelip geliflebilirdi (Abramovay, 1992: 197 tar msal modernleflmede devletin rolünün tüm dünyada geçerli olufluna iflaret etmektedir). Zamana ve uzama iliflkin özgüllükler nedeniyle modernleflme projesi pek çok biçime bürünmüfltür (Ellis ve Biggs, 2001). Avrupa da, ilk baflta Mansholt Plan ve bundan ç kan Ortak Tar m Politikas (CAP) modernleflmenin bafll ca arac olmufltur. Modernleflme de, tek tek üye devletler düzeyinde, devlet taraf ndan gerçeklefltirilen kapsaml müdahalelerce desteklenmifltir. Asya ülkelerinde modernleflme en baflta iyi bilinen yeflil devrim biçimini alm flt r. Yeflil devrim, mucize tohumlarla birlikte gübreler, haflere ilaçlar, yay m ve e itim hizmetleri ve piyasaya yönelik müdahalelerden oluflan bir pakettir. Latin Amerika söz konusu oldu unda, Peru daki genifl çapl toprak reformu program ( döneminde) tipik bir modernleflmeyi temsil ederken Meksika da ilk Asya-tipi yeflil devrim denenmifl (ayn süreç Kolombiya da DRI program ile yaflanm flt r). Bunun ard ndan gelen etkili bir ganaderización (hayvanc l a dönme) (Gerritsen, 2002) süreci, baflka Orta ve Güney Amerika ülkeleri de dahil olmak üzere k rsal kesimi de ifltirmeye bafllam flt r. Brezilya da (Cabello Norder, 2004) modernleflmenin ilk, genifl çapl ve yayg n etkilerinin ifadesi, en bafl- 11 (4) kilik (düalizm) tezi Boeke (1947), Lenin (1961), Kautsky (1970) ve Mariategui nun (1925) klasik çal flmalar na kadar gerilere gider. Bu tezin modern zamanlara ustaca uyarlanmas ve çözümlenmesi için bak n z, De Benedictis ve Cosentino nun elkitab (1979).

12 ta kahve tar m ndan soya tar m na geçifl fleklindeki büyük de iflimdir. Bu de iflim, daha sonraki modernleflme evrelerinin temelini atm flt r. Büründü ü özel biçimler, tüm dünyadaki tar msal üretimin oluflum halindeki uzamsal bölünmesinde iflgal etti i özgül yer ne olursa olsun modernleflme, en baflta, üretim ölçe inde büyük geniflleme ve bununla ilgili olarak tar msal iflgücünün d flar ya ak fl anlam na gelir. Modernleflmenin ikinci özelli i ise üretimde yo unlaflman n emek itkili biçimlerinin yerini alan, teknoloji itkili yo unlaflman n devreye girmesidir. Ölçekteki ve yo unlaflmadaki art flla ilgili olarak, çok yönlü ve h zl bir metalaflma süreci ortaya ç km flt r. Bu metalaflma süreci, ilkinin hem sonucu hem de önkofluludur. Baflta tar msal iflletmelerin girdi taraf olmak üzere metalaflma ve üretim sürecinin kapsaml biçimde yeniden yap - lanmas birbiriyle birlikte giden iki süreçtir (5). Bunlar, tar m n modernleflmesiyle birlikte ortaya ç kan yeni giriflimci tar mc l k tarz n n özünü oluflturmufltur. 12 Ancak giriflimci tar mc l n yükselmesi köylü tarz tar m ortadan kald rmam flt r. Tüm dünyada, birçok yerde, köylü tar m n n devam etti i önemli cepler kalm flt r. Üstelik son yirmi y ld r hayli önem tafl yan yeni yeniden köylüleflme süreçlerine tan k oluyoruz. Bu süreçlerden kimileri nitel olup, kendilerini zaman zaman özellikle nicel terimlerle ortaya koymaktad r. Bunun yan s ra, hem nicel hem de nitel boyutta kendini ortaya koyan ve giderek ço alan ifadeler söz konusudur. fiekil 1 ortaya ç kan görünümü flematik biçimde özetlemektedir. Burada da görülmektedir ki ortada tek bir merkezi çeliflki yoktur. fiekil 1 ayr ca farkl tar mc l k tarzlar aras nda karmafl k, ço u zaman kafa kar flt r c ara yüzeyler bulundu una iflaret etmektedir. Ara yüzeylerden her birinde önemli, üstelik ço u durumda kafa kar flt r c çak flma olacakt r ayn kümelenmenin bir parças ndan di erine çeliflkili ancak birleflik hareketler olmas gibi. fiekil 1: Farkl ancak birbiriyle ba lant l üretim tarzlar Kapitalist tar m Giriflimci tar m Köylü tar m (5) K rsal kalk nma programlar söz konusu oldu unda, bu programlar nesnel olarak köylülü ü meta iliflkilerine daha fazla dahil etme yönünde ifllemekte, köylü meta üretimini iç ve uluslararas pazarlar için standartlaflt rmaya ve rasyonellefltirmeye yönelmektedir. (Bernstein, 1977: point 23)

13 Analitik aç dan, farkl tar mc l k tarzlar aras ndaki temel farkl l klar n de erlendirilmesi kolayd r. Bunlar, tar mc l kla pazarlar aras ndaki farkl iliflkilerde ve bunlar n beraberinde getirdi i tar msal üretim süreçlerinin farkl düzenlenifllerinde yatmaktad r. Tablo 1 de özetlendi i gibi, üretim sürecini oluflturan ö eler bu sürece metalar (+) veya meta olmayanlar (-) olarak dahil olabilir. Bu, tar mla u raflan birimlerle farkl pazarlar aras nda kurulu iliflkilere ba l d r: lgili ö eler (emek, di er kaynaklar) kendilerine karfl l k düflen pazarlar taraf ndan m hareketlendiriliyor yoksa bunlar metalaflmam fl devrelerde mi üretiliyor, yeniden üretiliyor ve/veya mübadele ediliyor? Tablo 1: Meta üretiminde farkl biçimler Meta üretimi tarz Üretilen ç kt Di er kaynaklar flgücü (Amaç) (Hane) (DP) (Kendine) (Küçük) PCP (Geçimlik) (Basit) SCP (Gelir) (Kapitalist) CCP (Art De er) Tablo 1, küçük meta üretiminde (KMÜ) üretilen ürünün (en az ndan k smen) pazarland n, dolay s yla bir dizi meta temsil eder flekilde görülmesi gerekti- ini ortaya koymaktad r. Bununla birlikte, bu tarz tar mc l kta, ne iflgücünün ne de di er temel kaynaklar n (toprak, su, tohum, hayvanlar, bilgi, a lar vb) emek sürecine meta olarak girmiyor olmalar temel önemdedir bunlar, geçmiflleri farkl kullan m de erleridir: meta olma durumundan d flar ç kar lm fllard r (Appadurai, 1986). Basit meta üretiminde (BMÜ) küçük meta üretiminin (KMÜ) ötesine belirleyici bir geçifl vard r: emek d fl ndaki tüm maddi ve toplumsal kaynaklar emek sürecine metalar olarak girerler. Böylece, hakim olan meta iliflkileri piyasalar n mant olarak (Friedmann, 1980) emek sürecine de sokulmufl olur. Meta üretiminin kapitalist tarz (KMÜ) tam bir metalaflmay temsil eder: gerek iflgücü gerekse di er kaynaklar emek sürecine metalar olarak dahil olurlar ve üretilen tüm ç kt meta olarak dolafl ma girer. Bundan sonraki bölümde köylü tar mc l k tarz n (PCP), giriflimci tar mc l k tarz n da (SCP) olarak tart flaca m. Kan mca bu yaklafl m, köylüleri eksik pazarlarla ancak k smen bütünleflmifl bir kesim olarak tan mlayan Ellis in yaklafl m ile ayn do rultudad r (1988:4) (6). Ayn yaklafl m, Bernstein n daha önceki meta iliflkilerinin yo unlaflmas nosyonuyla da örtüflmektedir: bu, köylü üretiminin meta 13 (6)Özellikle üçüncü dünya ülkeleri söz konusu oldu unda, köylülü ün tan m olarak eksik pazarlar nosyonunun kullan lmas n tatmin edici bulmuyorum. Tam olarak iflleyen pazarlar (eksik pazarlara karfl t olarak) kapitalizmin merkezinde de görülemez. Avrupa n n tar m ve g da pazarlar tipik olarak eksik pazarlard r. Buna karfl l k k smi bütünleflme, bu yaz da daha sonra da ileri sürece im gibi, Avrupa tar m nda yayg n ve bilinçli olarak yarat lm fl bir olgudur.

14 iliflkileriyle oluflturuldu u çeflitli yollar n ve düzeylerin birbirinden ayr flt r lmas na yard mc olabilir (1977). Dolay s yla, köylü üretimini düflük derecede metalaflma ile iliflkilendirirken, giriflimci tar m n ileri düzeyde metalaflmay temel ald n savunuyorum (giriflimci tar m, Ellis in de savundu u piyasalarla tam olarak bütünleflmifltir. (1988:4)). Köylülük durumu Tablo 1 de ortaya konulan ayr mlar farkl tar mc l k türlerinin en az ndan analitik düzeyde birbirinden ayr flt r lmas bak m ndan yararl olsa bile, belirli tarzlar n neden ortaya ç kt n (ve yeniden belirdi ini) ve bu farkl tarzlara içkin olan dinamikleri (zamanla yeniden üretilme anlam nda) aç klamaz. Bunu sa lamak için, söz konusu tarzlar toplum ba lam na yerlefltirmek gerekir. Köylülük durumu kavram na baflvurarak burada bunu köylü üretim tarz için yapmaya çal flaca m (ayr ca bak n z, fiekil 2). 14 Köylü yaln zca ayk r bir s n f n parças (Shanin, 1972) de ildir; kendisi de ayk r bir dünya ile karfl karfl yad r. Dolay s yla, insanlar teslimiyete, ba ml l a, yoksunlu a ve kötüleflen geçim koflullar n n derdine mahkûm eden bir toplumda özerklik (hayatta kalma, onur, daha iyi bir yaflam beklentisi) için verilen mücadele, köylülük durumu için merkezi önem tafl r. Köylülü ün aç kça baflka toplumsal kategorilerle birlikte verdi i bu özerklik mücadelesi, köylülü ün kendi denetimindeki bir kaynak taban n n oluflturulmas, gelifltirilmesi, geniflletilmesi ve savunulmas fleklini al r ve burada toprak ve yaflayan do a (ürünler, hayvanlar, gün fl, su) vazgeçilmez ö elerdir (Toledo,1992; Sevilla Guzman ve Molina,1990). Köylüler, bu kaynaklarla (ki bunlar yaln zca do al kaynaklarla s n rl olmay p yerel bilgi, toplumsal a lar, belirli kurumlar gibi genifl bir kesime yay lan toplumsal kaynaklar da içerir) ortak üretimde bulunurlar. Buradaki stratejik bir unsur, ortak üretime olanak tan yan kaynak taban n n esas olarak meta olmayanlardan oluflmas d r (bunlar bir zamanlar meta olup sonra meta olmayana dönüfltürülen varl klar da olabilir). Pazarlardan belirli bir mesafede bulunma, istenilen ekonomik ifllevsellik için ço u durumda (yeni kurumsalc iktisat taraf ndan savunuldu u gibi, örne in bak n z Saccomandi, 1998) bir önkofluldur. Köylü üretim birimi, tam tam na, tar m belirli ve stratejik olarak düzenlenmifl biçimde girdi pazarlar ndan uzaklaflt ran, ancak ayn zamanda (gene belirli ve stratejik bir düzen içinde) onu di er pazarlara ba layan (tar m n ç kt k sm nda) kurumsal biçimdir.

15 fiekil 2: Köylülük Durumu Geçim Pazar Efl Üretim Geri Bildiri Kendi Denetimindeki Kaynak Baz Di er Etkinlikler Özerklik Mücadelesi Düflman Çevre Efl üretim, insan ile yaflayan do an n ya da daha genel olarak al n rsa toplumsal olanla maddi olan n sürüp giden karfl laflmas ve karfl l kl etkileflimidir. Efl üretimde ve onun arac l yla hem toplumsal hem de maddi olan karfl l kl olarak dönüflüm geçirir. Bunlar, tutarl bir kal ba uygun görünecek yararl, yeterli ve gelecek vadeden kaynaklar haline gelebilmeleri için sürekli flekillendirilir ve yeniden flekillendirilir: köylü tarz üretim. Daha sonra bu köylü tarz üretim üzerinde daha ayr nt l olarak duraca m. Burada yapmaya çal flt m, köylü üretim tarz n belirli bir toplumsal ba lama yerlefltirmek tir; bu yerlefltirmeyle birlikte söz konusu tarz n do as, dinamikleri ve tüm dünyada kendini sürdürebilmesi kan mca daha iyi kavranacakt r. 15 Bu arada efl üretim de kendi ad na piyasalarla eklemlenir. Ancak bu eklemlenme, daha sonra üzerinde duraca m z, özgül, stratejik bir düzenleme içinde gerçekleflir. Üretilen ürünün bir bölümü sat l r, bir bölümü köylü ailesinin kendi ihtiyaçlar için kullan l r, bir bölümü de bir sonraki üretim çevrimine dahil edilir. Dolay s yla, üretimin sonuçlar, üzerine oturdu u kaynak taban n güçlendirecektir (ve gene ayn nedenle dolayl olarak daha fazla özerkli e katk da bulunacakt r). Hiç kuflkusuz, üretken olan n yeniden üretimine, tar mc ailenin kendini yeniden üretmesine ve sat fla ayr lan paylar hayli de iflken olacakt r. Bu paylar belirleyen, zaman n ve mekân n özgüllükleri, bir de iflin içindeki aktörlerin baflvurduklar stratejilerdir. Ancak, göreli paylardaki de ifliklik köylülük durumunun temel niteli ini de ifltirmez, buna içkin olan köylü üretim tarz na da bir de ifliklik getirmez. Belirleyici olan, üretim sürecinin bir yanda geçime imkân tan rken di er yanda zaman içinde yeniden üretimi (muhtemelen genifllemifl yeniden üretimi) mümkün k lacak flekilde yap lanm fl olmas d r.

16 Köylü üretim tarz Köylü üretim tarz, bir bütün olarak toplumda köylülü ün konumunu tan mlayan daha genel iliflkilere yerleflikti ( köylülük durumu ). Bu özel konumlan fl, düzenleyici bir ilke olarak köylü üretim tarz yla ilgili önemli uzant lara sahiptir. En baflta, bir bütün olarak kaynak taban n n s n rl kalaca n gösterir (Janvry, 2000: 9-11). Bu s n rl l k yaln zca kökenle ilgili bir sonuç de ildir. Ayr ca, kuflaktan kufla a süren yeniden üretim varl klar n daha fazla çocuk aras nda paylaflt r lmas ve sonuçta üretim birimi bafl na düflen kaynak miktar n n azalmas söz konusudur. Kaynak taban n n üretim faktörleri için piyasalara ba l l k iliflkilerinin oluflturulmas yoluyla geniflletilmesinden kaç n l r; çünkü bu hem özerklik aran fllar na ters düfler hem de yüksek ifllem maliyetleri getirir. (7) Mevcut kaynaklar n (göreli) k tl, teknik etkinlik (Yotopoulos, 1974) ve soyut teknik de iflimin (Salter, 1966) merkezi konuma yerleflmesi anlam na gelir: köylü üretim tarz nda, verili kaynaklarla mümkün olan azami ç kt n n elde edilmesi ve bunun söz konusu kaynaklar n kalitesini bozmadan gerçeklefltirilmesi gerekir. (8) 16 Önemli olan ikinci bir özellik de kaynak taban n n nicel bileflimiyle ilgilidir: emek görece bolken eme in nesneleri (toprak, hayvanlar vb) görece k t kalacakt r. Birinci özellikle birlikte ele al nd nda bu özellik, köylü üretiminin yo- un olaca (baflka bir deyiflle, emek nesnesi bafl na üretimin görece yüksekli- i) ve geliflme yörüngesinin sürmekte olan yo unlaflma süreciyle flekillenece- i anlam na gelir. Kaynak taban n n kendi içindeki iliflkilerin niteli i de çok önemlidir. Bundan kastedilen, üçüncü bir özelliktir: kaynak taban birbirine z t ve çeliflkili ö eler (emek ve sermaye, el eme i ve zihinsel emek) fleklinde ayr flmam flt r. Eldeki toplumsal ve maddi kaynaklar organik bir birli i temsil eder (9) ; bunlar, emek sürecinde do rudan yer alanlar n sahipli inde ve denetimindedir. Süreçteki aktörler aras ndaki iliflkileri yöneten (ve bunlar n sözü geçen kaynaklarla iliflkilerini tan mlayan) kurallar tipik olarak yerel kültürel repertuar ve toplumsal cinsiyet iliflkilerinden türerken (bunlarca getirilirken) Çayanovcu türde iç dengeler (örne in angarya ile tatmin aras ndaki denge gibi) de eflit derecede önemli rol oynar. Dördüncü özellik (öncekilerden türeyen) eme in merkezi konumuyla ilgilidir: yo unluk düzeyleri ve daha ileriye do ru geliflme hassas biçimde eme in nice- (7) Kaynak taban n geniflletmek için meta iliflkilerine girmek hiç kuflkusuz mümkün olmayan bir fley de ildir. Ancak, böyle bir durum ortaya ç kt nda, daha sonra da ileri sürece im gibi köylü tarz giriflimci tar m tarz na dönüflmüfl olur. Köylü tarz üretimde tipik olan, büyümenin (yani kaynak taban ndaki genifllemenin) organik olmas d r; baflka bir deyiflle bu büyüme daha önceki üretim devrelerini ve onlar n yaratt zenginli i temel al p oradan ilerler. (8) Köylülükle ilgili kültürel repertuarda kendi iflletmesini tüketme büyük bir günah olmasa bile hep önemli bir hata olarak görülür. (9) Bu organik bütünlük, maddi kaynaklar n sermaye olarak üretim sürecine girmemesini de kapsar. Bunlar eme in nesneleri ve araçlar olup öyle kal rlar.

17 li ine ve niteli ine ba l d r. Bununla ba lant l olarak önem tafl yan di er unsurlar ise emek yat r mlar (teraslamalar, sulama sistemleri, yap lar, gelifltirilmifl ve titizlikle seçilmifl büyük bafl hayvanlar vb), uygulanan teknolojilerin niteli i ( mekanik olana karfl beceri yönelimli, bak n z: Bray, 1986) ve yeni ürünler (Wiskerke ve Ploeg, 2004) veya köylü yenilikçili idir (Osti, 1991). Beflinci olarak, köylü üretim birimi ile piyasalar aras nda kurulu iliflkilerin özgüllü üne iflaret etmek istiyorum. fiekil 3 te özetlendi i gibi, köylü üretim tarz olarak yap land r lm fl üretim süreci, tipik olarak, görece özerk ve tarihsel olarak güvence alt na al nm fl yeniden üretimi temel al r (ve ayn zamanda onu içine al r). Üretimde tek tek her çevrim, daha önceki çevrimlerde üretilen ve yeniden üretilen kaynaklar üzerine infla edilir. Dolay s yla bunlar üretim sürecine kullan m de erleri, eme in nesneleri, meta üretiminde ve ayn zamanda üretim biriminin yeniden üretiminde kullan lan araçlar olarak dahil olurlar (10). Bu örüntü, piyasaya ba ml yeniden üretime önemli ölçüde ters düfler (fiekil 4 te özetlendi i gibi ): burada, tüm kaynaklar n, üretim sürecine metalar olarak girdikten sonra kendilerine karfl l k düflen pazarlara yönelik harekete geçirilmeleri gerekir. Dolay s yla, meta iliflkileri emek ve üretim sürecinin kalbine nüfuz eder. Bu durumda fiekil 4 giriflimci üretim tarz n anlatmaktad r. 17 fiekil 3: görece özerk, tarihsel olarak güvence alt ndaki yeniden üretim sistemi Dolan m Alan Pazarlanan ürünler Üretim Alan Yeniden üretilen üretim faktörleri ve girdiler Üretilen ürünler Yeniden üretilen üretim faktörleri ve girdiler (10) Dolay s yla, üretim ve yeniden üretim süreçleri burada bir bütünlü ü temsil etmektedir. Bu ikisi birbirine s k s k ya geçiflmifltir. Giriflimci tar m tarz nda yeniden üretimle ilgili görevler giderek daha fazla baflka kurulufllara do ru d flsallaflmaktad r. Bir zamanlar n üretim-yeniden üretim organik birli inin yerini, yeni meta iliflkilerinin karmafl k a ve teknik-idari reçeteler almaktad r (bak n z, Benvenuti et al, 1989)

18 fiekil 4: piyasaya ba ml yeniden üretim Dolan m alan Üretim faktörleri ve girdi harcamalar Pazarlanan üretim Üretim alan Üretim faktörleri ve girdilerin kullan m Üretim 18 Son olarak, alt nc ve muhtemelen belirleyici bir özellikten söz etmek istiyorum: köylü üretim tarz temel olarak katma de er yarat lmas ve üretken istihdam aray fl na, sonra da bunlar n yarat lmas na yöneliktir. Kapitalist ve giriflimci üretim tarzlar nda, kârlar ve gelir düzeyleri emek girdisi azalt larak art - r labilir asl nda her ikisi de eme in d flar ya yönelmesiyle yol al r. Köylülük durumundaki yeri nedeniyle, köylü üretim tarz nda bu durum ortaya ç kamaz. Burada emansipasyon ( düflman çevreye karfl baflar yla ayakta durma ) zorunlu olarak üretim birimi (tar msal iflletme) bafl na toplam katma de erin büyümesiyle örtüflür. Bu, kaynak taban n n yavafl ama sürekli büyümesiyle ya da teknik etkinlikte iyileflmeyle gerçekleflir. Ancak, ço u durumda, iki hareket birleflip iç içe geçer ve böylelikle kendi kendini yaflama geçiren özerk bir u raya kavuflur. Tar msal iflletme bafl na devam eden katma de er art fl, köylü üretim tarz nda, birbiriyle ba lant l iki düzeyde efl zamanl art fllarla ayn do rultuda yol al r: biri, bir bütün olarak köylü toplulu u, di eri ise üretim sürecinde yer alan aktörler olarak tekil bireylerdir. Bir bütün olarak köylü toplulu u al nd nda (birkaç istisna d fl nda) belirli bir kaynak taban n n belirli bir ailenin sahipli inde olmas genel olarak kabul görür. Bugün geçerli kültürel repertuarlar çerçevesinde (veya Scott un terimleriyle ahlaki ekonomilerde, 1976) ilerleme hiçbir flekilde bitiflik kaynaklar n da devral nmas olarak tan mlanmaz. Köylü toplulu u düzeyinde böyle bir durum kendi kendini tahrip anlam na gelir. Dolay s yla, tekil üretim birimleri kendi üretim birimleri içinden ve bunlar n arac l yla geliflmeye çabalar (kuflkusuz farkl h zlarda (11) ve farkl baflar düzeylerinde). Bu da, topluluk düzeyinde (veya bölge ekonomisinde) katma de erin genel büyümesine katk da bulunur. Tipik kapitalist ve/veya giriflimci tar m örüntüsü tekil iflletmeler büyürken, da- (11) Burada bir kez daha Çayanov un çal flmas bugün de de erini korumaktad r. Son döneme ait bir uygulama için bak n z, Broek, 1988.

19 ha ileri toplulaflma düzeylerinde toplam katma de erin artmamas, hatta azalmas (12) - köylü ekonomisinden temel olarak d fllanm flt r. Tarih boyunca, tar m sektörlerinin toplam tar msal iflgücü aç s ndan mutlak say olarak tüm dünyada sürekli artmas n n, (Hayami ve Ruttan, 1985) demografik büyümenin tar m n daha da büyümesine dönüflmesinin nedeni de budur (Boserup, 1965). Ancak 1950 lerden sonrad r ki bu tür iliflkiler kesintiye u ram fl (1850 ile 1950 aras nda Hollanda da toplam tar msal iflgücü 300 binden 670 bine ç km fl, 1957 den sonra ise mutlak say da azalma bafllam flt r) ve bunlar n yerini yeni iliflkiler alm flt r (benzer veriler için bak n z, Hayami ve Ruttan, 1985). (13) Bireysel aktörlerle ilgili olarak iki önemli husus dikkate al nmal d r. Birincisi, emek sürecinde yer alanlar (gene birkaç istisna d fl nda) bu sürece ücretli emek iliflkisi içinde kat lmazlar. Burada söz konusu olan, akrabal k, cinsiyet, yafl, din ve karfl l kl l k gibi hayli karmafl k ve farkl laflm fl iliflkilerin yönlendiricili idir. Dolay s yla, toplam katma de er içinde kiflilerin paylar niceli e vurulamaz; ancak bu paylar n eflit olmad kesindir. Bu paylar, hüküm süren toplumsal ve kültürel iliflkilerin tan mlad farkl konumlar yans t r. kincisi, bugün ile gelecek aras ndaki denge burada kritik biçimde gündemdedir. fiimdiki tüketim, Sara Berry nin kitab n n o güzel isminde (Babalar o ullar için çal fl rlar) oldu u gibi, gelecekteki kazan mlar ve getirileri art rmak için bast r labilir. Böyle olunca, vas fl ve iflin içinde yer alan iflgücünün gerekli kaynak taban n n stratejik ve vazgeçilmez bir özelli i oldu u varsay labilir. Buradan hareketle de üretim birimi bafl na ne kadar fazla katma de er sa lan rsa (ki bu da genellikle iflin içindeki köylü ailesinin düzeyiyle örtüflür) bireysel aktörler için de o kadar fazla getiri sa lanaca varsay labilir. Bu, özellikle iç iliflkilerin görece demokratik (otoriter olmayan) oldu u durumlar için geçerlidir. 19 Giriflimci tar msal üretim tarz Ne köylüler ve giriflimciler, ne de iki temel tar mc l k tarz aras nda yaln zca tek bir farkl l k vard r. Köylü tar mc l k tarz, giriflimci tar mc l k gibi, çeflitli boyutlar yla birlikte eklemlenir. Bu boyutlardan her biri, belirli bir eklemlenmede en önemlisi olarak ön plana ç kabilir. Bir dizi g da skandal na tan k olan ve giderek daha fazla enerji kriziyle karfl laflan ileri derecede sanayileflmifl toplumlarda tar m n bir efl üretim olarak düzenlenmifl olma derecesi ay rt edici bafll ca boyut olarak ön plana ç kabilir. G da maddeleri k tl çeken, iflsizli in kronik ve k rsal kesimde gelirlerin düflük oldu u üçüncü dünya ülkelerinde, genel k rsal (12) Giriflimci tar mc l k söz konusu oldu unda bunun nedeni, tekil tar msal iflletmelerin baflka tar msal iflletmelerin ortadan kald r lmas ve devir al nmas yla büyümeleridir (konunun daha genifl ele al n fl için bak n z, Ploeg 2003a, bölümler 6, 7 ve 8). Kârlarda ve kârl l kta art fl merkezi önemdedir. Bu art fl, durgunluk, hatta katma de erde azalma oldu u dönemlerde de pekâlâ gerçekleflebilir. Latin Amerika daki tipik haciendalar n (Latin Amerika daki büyük tar msal iflletmeler) yayg n tar msal alan kullan m ve günümüzdeki ganaderizacion (hayvanc l a dönüfl) süreçleri bunun mümkün oldu unu göstermektedir (Gerritsen, 2002). (13) Daha sonraki azalma genel bir süreç de ildir: kimi kesimlerde iflgücünde sürüp giden ve h zlanm fl bir azalma varken di erlerinde iflgücü girdisi aç s ndan de iflmezlik, hatta art fl söz konusudur.

20 kalk nma yörüngesi (ölçek genifllemesine karfl yo unlaflma) muhtemelen söz konusu farkl l klar n belirlenece i bafll ca boyut olacakt r. Gene ayn boyut ayr ca belli bafll savafllar n cereyan etti i arenay da tan mlar. Nihayet, sürekli bir bas nç alt nda kalan tar m sistemlerinde piyasaya ba ml l k (göreli özerkli e karfl t olarak) belirleyici etmen olarak öne ç kabilir. Buradan ç kan sonuç, köylü ve giriflimci tar mc l k tarzlar aras ndaki belirgin farkl l klar n zamana ve mekâna göre önemli de ifliklikler gösterebilece idir. Bir durumda bafll ca ve en ilgili farkl l k olarak ortaya ç kan, bir baflka durumdaki en görünür ve en ilgili farkl l ktan keskin biçimde ayr olabilir. Gene de, bu tür benzemezlikler, farkl temel düzenlenme tarzlar ile bunlar n farkl toplumsal formasyonlarla etkileflim yollar na ait temel farkl l klara indirgenebilir. Bu arada, iki tarz tar mc l ay rt eden, farkl ve potansiyel olarak anlaml boyutlar n, mekanik olmasa bile güçlü biçimde karfl l kl iliflki içinde olduklar da bir gerçektir. Örne in, iyi düzenlenmifl bir efl üretim girdi piyasalar na daha az ba ml l a katk da bulunacakt r; girdi pazarlar na daha az ba ml l k ise tar m üzerinde genel bir bas nç oldu unda daha fazla canl l a ve sa l kl l a olanak tan yabilir. Ayn flekilde, bir kez sa lam biçimde kuruldu unda böyle bir örüntü, h zlanm fl ölçek genifllemesinden çok sürekli yo unlaflmaya dönüflecektir (eme in artan niceli i ve niteli i temelinde). 20 Tablo 2, köylü ve giriflimci tar mc l k tarzlar n n karfl t, ancak karfl l kl iliflkili biçimde eklemlendikleri bafll ca boyutlardan baz lar n özetlemektedir. Bu boyutlardan kimileri do rudan do ruya tar msal üretim sürecinin düzenlenifliyle ilgiliyken di erleri daha ileri toplulaflma düzeyleriyle ilgilidir. (14) Tablo 2: Köylü ve giriflimci tarz tar msal üretimler aras ndaki temel farkl l klara flematik bak fl Köylü tarz Do ay Temel alma ve içsellefltirme; efl üretim ve efl oluflum merkezi Girdi taraf nda piyasalardan uzaklaflma; ç kt taraf nda farkl laflma (düflük metalaflma düzeyi) Giriflimci tarz Do adan kopufl; yapaylaflt rma Piyasaya ileri derecede ba ml l k; ileri düzeyde metalaflma > (14) Tablo 2 den hareketle bir baflka çal flmamda (Van der Ploeg, 2003b) talya daki Emilia Romagna bölgesinde (daha somut olarak Parma peynirinin üretildi i bölge) süt ve süt ürünleri iflletmecili inde görülen uzun dönemli e ilimleri ( ) incelemifltim. Bu örnek, küreselleflme ve liberallefltirmenin farkl etkilerini net biçimde analiz etme olanaklar sa lamaktad r. Görülmektedir ki, giriflimciler iflletmelerinde faaliyetlerini durdurma yönünde güçlü bir e ilim sergilerken, küreselleflmeye, liberalizasyona ve bunlar n etkilerine direnebilenler özellikle köylülerdir.

Kalk nma Merkezi. KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR. Yay n No:4

Kalk nma Merkezi. KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR. Yay n No:4 Kalk nma Merkezi 1 KIRSAL KALKINMADA ALTERNAT F ve YEN YAKLAfiIMLAR Yay n No:4 KALKINMA MERKEZ DERNE Turgut Özal Bulvar Bay nd rl k Cad.343. Sok. BALEK Apt. B Blok Kat:1 No:5 Ba lar/d YARBAKIR Tel: 0412

Detaylı

Bir kez daha köylü üretim tarz üzerine. Jan Douwe van der Ploeg

Bir kez daha köylü üretim tarz üzerine. Jan Douwe van der Ploeg Bir kez daha köylü üretim tarz üzerine 7 Jan Douwe van der Ploeg 8 Girifl Murat Öztürk Tar mda köylü üretim yap s, kapitalizmin tar ma girifli ve yayg nlaflmas sürecinde öne ç kan ve üzerinde en çok tart

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler

KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler KÜRESELLEfiME VE fi HUKUKUNDA YEN GEL fimeler Av. Dr. Erdal EGEMEN 19. yüzy l n bafllar ndan bu yana uluslararas çal flma iliflkileri, fl Hukuku nun önemli bir konusunu olufltura gelmifltir. Gerçekte de

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Girifl Kapsam Tan mlar Muhasebe Standartlar yla lgisi Uygulama Tart flma Aç klama Yükümlülü ü Standartlardan Ayr lma Hükümleri Yürürlük

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN*

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Yeni Nükleer Reaktörler: Tasar m Kriterleri Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Girifl: Nükleer reaktörler halen dünyadaki elektrik üretiminin %16-17 sini sa lamaktad rlar. 50 y l aflk n bir geçmifle sahip nükleer

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN

ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU. K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN ARAMAYA L fik N HÜKÜMLER N N DURUMU K l c n yapamad n adalet yapar. KANUN SULTAN SÜLEYMAN 80 ARAMALI VERG NCELEMES NDE CEZA MUHAKEMELER KANUNU NUN

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi ÇÖZÜM Say : 90-2008 KISM SÜREL VEYA ÇA RI ÜZER NE ÇALIfiANLAR LE BU KANUNA GÖRE EV H ZMETLER NDE AY ÇER S NDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIfiANLAR 01.10.2010 TAR H NE KADAR YEfi L KART ALAB LECEKLER Mustafa BAfiTAfi*

Detaylı

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n Anne baba olmaya Evde Pedagog ile haz rlan n Bebek bekliyorsunuz ve çok yo un duygular içindesiniz. Bebe inizin geliflimini en iyi flekilde sa lamak istiyorsunuz. flte tam bu durumdaki anne baba adaylar

Detaylı

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Dursun Yıldız SPD Başkanı 2 Nisan 2016 Giriş Gelişmenin ve karşı duruşun, doğuya karşı batının, kuzey kıyısına karşı güney kıyısının, Afrika ya karşı

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r.

1.Proje nedir? Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Proje Döngüsü 1 1.Proje nedir? 1 Tan m Proje benzersiz bir ürünü ya da hizmeti ortaya koyabilmek için gösterilen s n rl süreli / geçici bir u ra t r. Projenin s n rl bir süre içerisinde ve s n rl para

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı

Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Özet Metin Ekonomik Büyümenin Anlaşılması: Makro Düzeyde, Sektör Düzeyinde ve Firma Düzeyinde Bir Bakış Açısı Overview Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industrylevel, and Firm-level Perspective

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Gerçekten liberalleflmifl bir biliflim sektörü...

Gerçekten liberalleflmifl bir biliflim sektörü... Gerçekten liberalleflmifl bir biliflim sektörü... 44 Gerçekten liberalleflmifl bir biliflim sektörü... 44 44 Doç Dr. Hüseyin ALTAfi Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ö retim Üyesi Türk Telekom ve Türksat

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR

2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR 2. KIRSAL KALKINMA MALİ DESTEK PROGRAMI İLE İLGİLİ SORULAR 1. SORU: Kırsal kalkınma programında sadece eğitim amaçlı projelere destek verileceği yazılmıştır. Uygulamaya yönelik (örneğin, tarımsal ürünlerin

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı