ULUSLARARASI filetmec L K

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSLARARASI filetmec L K"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2591 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1560 ULUSLARARASI filetmec L K Yazarlar Prof.Dr. Celil KOPARAL (Ünite 1-3) Doç.Dr. Hatice Zümrüt TONUS (Ünite 4) Doç.Dr. Nezihe Figen ERSOY (Ünite 5) Prof.Dr. Nurhan AYDIN (Ünite 6) Yrd.Doç.Dr. Fuat GÜLLÜPINAR (Ünite 7) Prof.Dr. Saime ÖNCE (Ünite 8) Editör Prof.Dr. nan ÖZALP ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2012 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Doç.Dr. Volkan Yüzer Ö r.gör. Orkun fien Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flman Okt. Ayd n F nd ko lu Grafikerler Aysun fiavl Hilal Küçükda aflan Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Uluslararas flletmecilik ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Haziran 2012

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... ix Uluslararas flletmecili e Girifl... 2 ULUSLARARASI filetmec L N TANIMI... 3 ULUSAL VE ULUSLARARASI filetmec L N KARfiILAfiTIRILMASI... 4 Kültür... 4 Finansal Ortam... 5 Hukuki Çevre... 5 Tüketici Tercihleri... 5 ULUSLARARASI filetmec L ÖNEML KILAN GEL fimeler... 5 Teknoloji... 5 Rekabet... 6 Standardizasyon... 6 fl Çevresi... 6 Uluslararas flletmecili in Politik Etkisi... 7 Ekonomik Entegrasyon ve Globalleflme... 7 ULUSLARARASI filetmec L N TAR HSEL GEL fi M... 8 Ticaret Dönemi... 8 Sömürgecilik Dönemi... 8 Ayr cal klar Dönemi... 9 Uluslararas Dönem Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Ülke D fl Faaliyetler ÜLKE DIfiINA AÇILMA ÜLKE DIfiI FAAL YET TÜRLER hracat Dolayl hracat Do rudan hracat Do rudan Yabanc Yat r m Ortakl k ORTAK filetme KURARKEN MÜLK YET STRATEJ S NE ETK EDEN FAKTÖRLER Faaliyet Gösterilen Ülkenin Ekonomik Durumu Faaliyet Gösterilen Ülkenin Tutumu Yerel flletmelerin Seçimi Üst Yönetim Düflüncesi YEREL ORTAK BULMA ZORLU U Yerel Orta n Geçmiflteki Çal flma Sisteminin Yetersizli i Yerel Ortaklara Olan Güvenin Azl Uluslararas flletme ile Yerel flletmenin Ç karlar Aras ndaki Çeliflki ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler Serbestçe Hareket Etme Yetene i Kazanma ORTAK filetme KURMA NEDENLER Sermaye ile lgili Riskler Sermaye htiyac Baflar Faktörleri htiyac Politik Bask lar Evsahibi Ülke Hükümetiyle yi liflkiler Kurma htiyac ORTAKLIK TÜRLER Lisans Anlaflmas Franchising Joint Venture Yönetim Sözleflmesi Anahtar Teslim Projeler Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE Uluslararas flletmelerde Örgüt Yap lar G R fi TEMEL ÖRGÜT YAPILARI Bafllang ç Bölüm Yap s Uluslararas Bölüm Yap s Global Yap Düzenlemeleri Global Ürün Bölümü Global Bölge Bölümü Global Fonksiyonel Bölüm Karma Örgüt Yap lar GELENEKSEL OLMAYAN ÖRGÜTSEL YAKLAfiIMLAR fiirket Birleflmelerinde Örgütsel Yaklafl mlar Ortak Giriflimcilikte Örgütsel Yaklafl mlar Keiretsu çin Örgütsel Düzenlemeler YAN fi RKET YÖNET M KURULUNUN KULLANILMASI ULUSLARARASI filetmeler N ÖRGÜTSEL ÖZELL KLER Biçimsellik Uzmanl k Merkezleflme Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar... 55

5 çindekiler v Uluslararas flletmelerde nsan Kaynaklar Yönetimi G R fi ULUSLARARASI filetmelerde NSAN KAYNA I VE NSAN KAYNAKLARI YÖNET M ULUSLARARASI filetmelerde NSAN KAYNA I SA LAMA POL T KALARI Etnosentrizm Polisentrizm Geosentrizm Regiosentrizm ULUSLARARASI filetmelerde TEMEL NSAN KAYNAKLARI YÖNET M FONKS YONLARI fle Alma E itim ve Gelifltirme E itim htiyac n De erleme E itim Yöntemleri ve Prosedürleri Ülke D fl nda Görevli Yöneticilere Verilecek E itimler Performans De erleme Ücret Yönetimi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden-i Yaflam n çinden-ii Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Uluslararas Pazarlama ULUSLARLARASI PAZARLAMA NED R? ULUSLARARASI PAZARLAMA TEOR LER filetmeler N ULUSLARARASI PAZARLARA KATILMA fiek LLER ULUSLARARASI PAZARLARA YÖNELMEN N NEDENLER ULUSLARARASI PAZARLARA G RMEN N filetmelere SA LADI I ÜSTÜNLÜKLER ULUSLARARASI PAZARLAMA ÇEVRES Ekonomik Çevre Faktörleri Yasal ve Politik Çevre Faktörleri Demografik Çevre Faktörleri Kültürel Faktörler Do al Çevre Faktörleri Teknolojik Çevre Faktörleri ULUSLARARASI PAZARLARDA PAZARLAMA ARAfiTIRMASI ULUSLARARASI PAZARLARDA PAZARLAMA KARMASI YÖNET M Uluslararas Pazarlarda Ürün Kararlar Ürün Karmas Kararlar Standardizasyon ve Uyarlama Ürün Planlamas nda Stratejik Alternatifler ÜN TE 5. ÜN TE

6 vi çindekiler Uluslararas Pazarlarda Fiyatland rma Kararlar ve Yönetimi Fiyatland rma Çerçevesi Uluslararas Ödeme fiekilleri Uluslararars flletmelerde Da t m Uluslararas Pazarlamada Da t m Kanal Planlamas D fl Pazarlarda Fiziksel Da t m Yönetimi Uluslararas Tutundurma Yabanc lar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 7. ÜN TE Uluslararas Finansal Piyasalar ve Uluslararas Finansal Yönetim G R fi ULUSAL VE ULUSLARARASI F NANSAL P YASALAR Uluslararas Finans Etkileyen Geliflmeler ULUSLARARASILAfiMANIN F NANSAL YÖNET ME GET RD LAVE BOYUTLAR DÖV Z P YASALARI Vadeli Döviz Piyasalar DÖV Z KURU S STEMLER ULUSLARARASI filetmeler N F NANSMANI ULUSLARARASI YATIRIM KARARLARI ULUSLARARASI filetmelerde SERMAYE BÜTÇELEMES Uluslararas Sermaye Bütçelemesinde Risk ULUSLARARASI filetmelerde ÇALIfiMA SERMAYES YÖNET M Merkezilefltirilmifl Nakit Yönetimi Uluslararas Tahsilat ve Ödemeleri H zland rma Ödemelerin Netlefltirilmesi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Uluslararas flletmelerde Örgüt Kültürü G R fi KÜLTÜR VE ÖRGÜT TANIMLARI ÖRGÜT KÜLTÜRÜ Örgüt Kültürünü Etkileyen ç Çevre Unsurlar Örgüt Kültürünü Etkileyen D fl Çevre Unsurlar ULUSLARARASI filetmeler VE KÜLTÜR L fik S ULUSLARARASI filetmeler VE ÖRGÜT KÜLTÜRÜ

7 çindekiler vii ULUSLARARASI filetmeler VE ULUSAL KÜLTÜR ULUSLARARASI filetmelerde FARKLILIKLARIN YÖNET M KÜLTÜREL FARKLILIKLARIN ULUSLARARASI filetmeler Ç N POTANS YEL ÜSTÜNLÜKLER KÜLTÜREL FARKLILIKLARIN ULUSLARARASI filetmeler Ç N POTANS YEL SINIRLILIKLARI ULUSLARARASI filetmelerde FARKLI ÖRGÜT KÜLTÜRÜ T PLER Aile Kültürü Eyfel Kulesi Kültürü Güdümlü Füze Kültürü Kuluçka Makinesi Kültürü ULUSLARARASI filetmeler VE FARKLI KÜLTÜREL DE ERLER Güç Mesafesi (Power Distance) Belirsizlikten Kaç nma (Uncertainity Avodiance) Bireycilik-Toplumculuk (Individuality) Eril Yaklafl m ve Diflil Yaklafl m (Masculinity) ÇOK KÜLTÜRLÜ TAKIMLAR ÇOK KÜLTÜRLÜ TAKIM OLUfiTURMANIN LKELER ULUSLARARASI filetmeler N ÖRGÜT YAPILARI SONUÇ Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden S ra Sizde Yan t Anahtar Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Uluslararas Muhasebe G R fi MUHASEBE VE ULUSLARARASI MUHASEBEN N KAPSAMI MUHASEBE S STEMLER NDEK FARKLILIKLAR flletme ile flletmeye Sermaye Sa layanlar Aras ndaki liflkiler Di er Ülkelerle Politik ve Ekonomik Ba lar Ülkelerin Yasal Sistemleri Ülkelerin Ekonomik Sistemleri ve Enflasyon Seviyesi Ülke Kültürü ULUSLARARASI MUHASEBE VE RAPORLAMA STANDARTLARININ KULLANIMI Uluslararas Muhasebe Standartlar Kurulu Türkiye de Uluslararas Finansal Raporlama Standartlar le lgili Geliflmeler ULUSLARARASI filetme FAAL YETLER Ç N MUHASEBE Yabanc Paral fllemlerin Muhasebelefltirilmesi Yabanc Paral Finansal Tablolar n Çevrimi Yabanc Paral Finansal Tablolar n Konsolidasyonu Yabanc Paral Finansal Tablolar n Çevriminde Kullan lan Yöntemler Cari ve Cari Olmayan Kalemler Yöntemi Parasal ve Parasal Olmayan Kalemler Yöntemi Zaman Faktörüne Dayal Yöntem Cari Kur (Kapan fl Kuru) Yöntemi ÜN TE

8 viii çindekiler Finansal Tablolar n Çevrimine Esas Olan Muhasebe Standartlar ULUSLARARASI VERG LEME LE LG L KONULAR Transfer Fiyatlamas Vergi Cennetleri Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar

9 Önsöz ix Önsöz flletme biliminde 1980 sonras büyük geliflmeler olmufltur. Bu geliflmeler Dünya ekonomisindeki geliflmelere paralel olarak yer alm flt r. Globalleflme olgusu bütün Dünyay sarm fl ve global her geliflme ve kriz ülkeleri etkilemifltir. Ülkelerin birbirleriyle ticaretleri artm fl ve uluslararas ticaret konular gündeme gelmifltir. Uluslararas iflletmecilik konular gündeme geldi inden uluslar aras finansman, insan kaynaklar, örgütleme, üretim, etik vb. konular önem kazanm flt r. Kitab n yay nlanarak bas m na haz rlanmas nda de erli katk lar ndan dolay ifl arkadafllar ma teflekkür ederim. Editör Prof.Dr. nan ÖZALP

10 1ULUSLARARASI filetmec L K Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Uluslararas iflletmecilik faaliyetlerinin kategorilerini betimleyebilecek, Uluslararas iflletmecilik ile ulusal iflletmecili i karfl laflt rabilecek, Uluslararas iflletmecili i önemli k lan geliflmeleri aç klayabilecek, Uluslararas iflletmecili in tarihsel geliflimini aç klayabileceksiniz. Anahtar Kavramlar Uluslararas flletmecilik Uluslararas flletme Uluslararas Ticaret Uluslararas Yat r m Teknoloji Rekabet Standardizasyon fl Çevresi Ekonomik Entegrasyon Globalleflme çindekiler Uluslararas flletmecilik Uluslararas flletmecili e Girifl ULUSLARARASI filetmec L N TANIMI ULUSAL VE ULUSLARARASI filetmec L N KARfiILAfiTIRILMASI ULUSLARARASI filetmec L ÖNEML KILAN GEL fimeler ULUSLARARASI filetmec L N TAR HSEL GEL fi M

11 Uluslararas flletmecili e Girifl ULUSLARARASI filetmec L N TANIMI En küçü ünden en büyü üne hemen her ulus, de iflik türde uluslararas iflletmecilik faaliyetlerini yürüten iflletmelere sahiptir. Dünyan n her yerinde üretilen çok çeflitli ürün ve hizmetlerin ticaretini yapmak ve bu ürün ve hizmetleri yerel pazarlarda haz r bulundurmak yoluyla uluslar n ç kar sa lamalar uluslararas iflletmecilik faaliyetleri sayesindedir. Uluslararas iflletmecili in olmad bir dünya hayal etmek güçtür. Tüketilen her fley, üretilen her fley ve yerine gelifltirilen her finansal etkinlik, uluslararas iflletmecilik faaliyetlerinden etkilenir. En küçü ünden en büyü üne hemen her ulus, de- iflik türde uluslararas iflletmecilik faaliyetlerini yürüten iflletmelere sahiptir. Dünyan n her yerinde üretilen çok çeflitli ürün ve hizmetlerin ticaretini yapmak, bu ürün ve hizmetleri yerel pazarlarda haz r bulundurmak yoluyla uluslar n ç kar sa lamalar, uluslararas iflletmecilik faaliyetleri sayesindedir. Süpermarket raflar n n incelenmesi, d flar dan gelme meyve ve sebzelerden, flaraplardan ve peynirlerden mutfak gereçlerine ve di er kiflisel ürünlere kadar ithal ürünlerin zengin bir çeflidini aç a vuracakt r. Teknolojinin ilerlemesi ve fazla yay lmas, modern ticaretin geliflmesine önemli katk sa lam flt r. Karada (trenler) ve deniz tafl mac l nda (buharl gemiler) bafllayan basit ilerlemeler, telekomünikasyondaki, h zl ve güvenilir kara, deniz ve hava tafl tlar ndaki modern araçlar ndan dünyan n her yerindeki egzotik tatillere kadar uzanan ürün ve hizmetlerdeki hayret verici geliflmelerle en yüksek noktaya varm flt r. Dahas, modern ticaret orta düzeydeki ürünleri, dünyan n dört bir yan ndaki üretim süreçlerinde kullan lan tamamlay c parçalar (otomobiller, bilgisayarlar v.b.) ve ileri teknolojiyi içine almaktad r. Finansal hizmetler gibi, yak n zamanlara kadar yaln zca yerel olarak mevcut olan baz hizmetler, bugün modern telekomünikasyon sistemleri sayesinde dünyan n en uzak yerlerine kadar girebilmektedir. fiimdi internet yoluyla ticaretin do ufluna tan kl k edilmektedir. Uluslararas iflletmecilik, iflletmeler taraf ndan düzenlenen, ulusal s n rlar n d - fl nda yürütülen, her türlü iflletmecilik faaliyetidir. Gittikçe küçülen bir ölçekte olsa da baz uluslararas iflletmecilik faaliyetleri, politik ve stratejik amaçlar n gerçeklefltirilmesi için halen devletler taraf ndan yürütülmektedir. Bununla birlikte, uluslararas iflletmecilik faaliyetleri, çok büyük bir oranda özel iflletmeler taraf ndan üstlenilmektedir. Uluslararas iflletmecilik konusunda terminoloji aç s ndan farkl terimler kullan lmaktad r. Bunlar aras nda uluslararas iflletmeler (International firms), global ifl-

12 4 Uluslararas flletmecilik Uluslararas iflletmecilik faaliyetleri; uluslararas ticaret ve uluslararas yat r md r. letmeler (global firms), transnasyonel iflletmeler (transnational firms), dünya iflletmesi (world business) say labilir. Bu iflletmeler aras nda en önemli fark strateji aç - s ndand r. Elinizdeki kitaplarda ö rencilerin kavram aç s ndan zorluk çekmemeleri için genellikle uluslararas iflletme terimi kullan ld. Ancak gerekti inde ve farkl bir anlam anlatmak için di er terimlere de yer verildi. Uluslararas iflletmecilik faaliyetleri iki ana kategoriye ayr lmaktad r. Bunlar; uluslararas ticaret ve uluslararas yat r md r. Bir iflletme ürün ve hizmetlerin ihracat ve ithalat yla meflgul oldu u zaman d fl ticaret gerçekleflir. Bir iflletme, ana ülkesinin d fl nda iflletmecilik faaliyetleri yürütmek amac yla kaynak transfer etti i zaman, uluslararas yat r m meydana gelir. flletmenin uluslararas yat r m faaliyetleri, tamam na sahip olunan flube taraf ndan yap lan yat r m ya da yerel bir iflletmeyle Joint Venture biçiminde kurulan ortakl ktan lisans anlaflmas, franchising faaliyeti ya da anahtar teslim projelere kadar de iflen biçimlerde yürütülebilir. Uluslararas SIRA ticaret S ZDE ile uluslararas yat r m aras ndaki fark nas l aç klan r? ULUSAL VE ULUSLARARASI filetmec L N KARfiILAfiTIRILMASI AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P TELEV ZYON NTERNET 1 Ulusal iflletmecilikteki gibi uluslararas iflletmecilikte de ifllere, fonksiyonlara ve süreçlere iliflkin ayn temel ilkeler uygulan r. Bununla birlikte, ulusal ve uluslararas iflletmelerin içinde faaliyet gösterdikleri ortam önemli ölçüde farkl l k gösterir ve bu nedenle uluslararas iflletmenin iflletmecilik uygulamalar nda ülkeden ülkeye de ifliklik yapmas n gerekli k lar. Ulusal iflletme yöneticisinden farkl olarak, uluslararas iflletme yöneticisi daha büyük güçlükler, belirsizliklerle ve daha önemlisi, daha büyük risklerle karfl karfl ya gelir. Uluslararas iflletme yöneticisinin görevleri çok daha mücadeleci olmak zorundad r. Bu güçlükler, belirsizlikler ve riskler politik, ekonomik, hukuki, kültürel çevredeki de iflik yabanc para piyasalar ve döviz kuru sistemlerindeki farkl l klardan kaynaklan r. Birçok durumda, bu sorunlar, karar alma ve uygulama sürecini, ülke içi koflullardan K Tdaha A P zor, bazen de daha tehlikeli k lan s k nt lar olarak de erlendirilir. Daha önemlisi, kültürel de erlere duyars z kararlar, ço u zaman iflletmenin performans n, yönetiminin etkinli ini, gelecekteki faaliyetlerini, ciddi biçimde etkilemeden TELEV ZYON çözümlenmesi çok zor olan anlaflmazl klara yol açar. Ev sahibi ülkenin ekonomik, politik ve hukuki çevrelerindeki sürekli de iflimin dinamik yap s, uluslararas iflletme yöneticisinin hemen her gün ilgilenmesi gereken yeni güçlükleri ortaya ç kar r. Uluslararas iflletmecili in ulusal iflletmecilikten farkl l klar kültür, finansal ortam, NTERNET hukuki çevre, tüketici tercihleri faktörleri aç s ndan incelemek uygun olacakt r. 2 Ulusal iflletme SIRA yöneticisine S ZDE k yasla uluslararas iflletme yöneticisi neden çok daha mücadele eder? Kültür flletmenin faaliyet gösterdi i her ülke, kültürel aç dan farkl d r. Baflar l olmak için iflletme, ev sahibi ülke kültürünce belirlenen görgü, gelenek, de er ve normlar çerçevesinde, kültürel aç dan duyarl bir flekilde faaliyet göstermelidir. Uluslararas iflletme yöneticisi, karfl durmak ya da kendi kültürü içinde faaliyet gösteriyormufl gibi davranmak yerine, ifl yaflam n n, sosyal yaflam n bütün yönlerindeki kültürel farkl l klara sayg göstermeli ve uymaya çal flmal d r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P

13 1. Ünite - Uluslararas flletmecili e Girifl 5 Uluslararas iflletme yöneticisi, evsahibi ülkenin farkl kültürü içinde SIRA baflar l S ZDE olabilmek için nas l davranmal d r? 3 Finansal Ortam Ulusal s n rlar n ötesinde iflletme yönetmek, farkl para birimlerini kullanmay, iflletmenin faaliyet özgürlü ünü s n rlayan farkl devlet yasalar n dikkate almay gerektirir. Örne in; ana ülkeye transfer edilecek kâr miktar na iliflkin s n rlamalar gi- S ORU bi. Hükümetler, yerel para biriminin dünyan n bafll ca para birimleri cinsinden de- erine iliflkin günlük kararlardan sabit ya da dalgal kur sistemlerine kadar, farkl döviz kuru politikalar ve sistemleri uygularlar. Bu uygulamalar, uluslararas finansal ifllemlerin yüksek risk ve belirsizlik tafl yan yap s na ek riskleri ve belirsizlikle- ri getirir. Baflar l olmak için iflletme, bu farkl l klar n ve birleflik sorunlar n üstesinden gelecek uygun bir strateji gelifltirmelidir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Hukuki Çevre flletmelerin faaliyetlerini ve baflar s n etkileyebilecek kanun, tüzük K T ve A Pyönetmelik- lerle özel duyarl l k göstermesini gerektiren hukuki çevre, ülkeden ülkeye farkl l k gösterir. Ev sahibi ülkenin kanunlar na sayg s zl k ya da itaatsizlik, iflletmenin mali durumuna ve imaj na büyük ölçüde zarar verebilir. Örne in; TELEV ZYON varl klar n ortak mülkiyetine iliflkin kanunlar, ço u zaman çok karmafl k, bürokratik, engelleyici ve zaman al c d r. Yat r m yapmak ya da mevcut iflletmeyle devam etmek konusunda baflar s zl kla sonuçlanabilen uzun görüflmeleri gerekli k lan yasal zorluklar, ço u zaman ev sahibi ülke hükümetiyle iflletme aras nda ciddi tart flmalar n NTERNET kayna olur. Tüketici Tercihleri Tüketici zevk ve tercihlerindeki farkl l klar, kültürel farkl l klardan kaynaklanan talep modelleri, iflletmenin maliyetlerini en aza indirecek, iflletmenin de erini koruyacak uygun üretim, tedarik ve pazarlama stratejilerini benimsemesini gerekli k - lar. Standart global ürünlerde bile ev sahibi ülke, tüketicisine daha yararl olacak ürün sunmak için baz de ifliklikler gerekebilir. Örne in; ev sahibi ülke dilinde ürünün ad çirkin, ambalaj yak fl ks z olabilir. ULUSLARARASI filetmec L ÖNEML KILAN GEL fimeler Yukar da de indi imiz ulusal ve uluslararas iflletmecilik aras ndaki farkl l klar, uluslararas iflletmecili in incelenmesi için geçerli nedenlerdir. Bununla birlikte, teknoloji, rekabet, standardizasyon, ifl çevresi, uluslararas iflletmecili in politik etkisi, ekonomik entegrasyon ve globalleflme gibi geliflmelerin bir sonucu olarak, uluslararas iflletmecilik son y llarda daha fazla önem kazanm flt r: Teknoloji Teknolojik geliflmeler, dünyan n her köflesine uluslararas iflletmecilik uygulamalar yla kazand r labilir. Bu nakil yaln zca her gün kullan lan ürün ve hizmetler biçiminde de il, ayn zamanda ça dafl yönetim, üretim, pazarlama, lojistik sistemleri biçiminde de gerçekleflir. letiflim ve bilgi teknolojisindeki çarp c geliflmeler sayesinde, teknolojik kazançlar n yararlar dünya genelinde paylafl l r. Ev sahibi ülkeye, araflt rma ve gelifltirme giderlerinden tasarruf sa layan bu teknolojik yan ürünler, ço u zaman yerel ortaklar, tedarikçi iflletmeler ve e itim kurumlar yla paylafl l r. K T A P TELEV ZYON NTERNET

14 6 Uluslararas flletmecilik Rekabet Uluslararas iflletmenin yerel bir iflletmeyle ortakl k ya da flube biçiminde ev sahibi ülkeye girifli, özellikle geliflmekte olan ülkelerde, ülke içi rekabeti kamç layabilir ve artan iflletmecilik baflar lar na yol gösterebilir. Dünya çap nda üstün tecrübe, bilgi, teknoloji ve di er ilgili kaynaklara sahip olan uluslararas iflletmeler, ço u zaman daha düflük fiyatta, daha yüksek kalitede ürün ve hizmetler sunma yetene ine sahiptir. K sa dönemde, etkin biçimde rekabet edemeyen yerli iflletmeler endüstriyi terketmeye zorlanabilirler. Bununla birlikte, uzun dönemlerde ölçek ekonomileri, yat r mdaki büyüme ve araflt rma gelifltirme faaliyetleri sayesinde üretim, yönetim ve pazarlamada, daha etkili tekniklerin ortaya ç kmas n sa layacakt r. Standardizasyon: Dünya pazarlar nda genellikle geçerli olan normlar n ve uygulamalar n benimsenmesini ifade eder. ç Çevre, iflletmenin, üzerinde önemli ölçüde kontrol sahibi oldu u çevredir. D fl Çevre, iflletmenin, üzerinde çok az kontrol sahibi oldu u ya da hiçbir kontrole sahip bulunmad çevredir. Standardizasyon Özellikle geliflmekte olan ülkelerdeki iflletmelerin, karfl laflt klar en önemli güçlüklerden biri, pazarlama gibi temel iflletme fonksiyonlar nda, daha önemlisi, ürünlerinin tasar m ve flartnamesinde evrensel standartlar n bulunmamas d r. Standardizasyon, dünya pazarlar nda genellikle geçerli olan normlar n ve uygulamalar n benimsenmesini ifade eder. Baz durumlarda sonuç, dünyan n her yerinde benzer sat fl tekniklerinin uygulanmas yla sat lan bir standart üründür. Pek ço u ABD ve Bat Avrupa da belirlenen bu standartlar, ço u zaman uluslararas iflletmeler taraf ndan global iflletmecilik stratejilerinde örneklendirilerek (benchmarks) kullan l r. Ortak standartlar, tüketicilerle di er ilgili taraflarca (örne in, sa l k ve güvenlik otoriteleri) daha kolay ve daha etkili k yaslamalar n yap lmas n mümkün hale getirir. Tüketicilerin zevk, tercih ve ç karlar ndaki, pazar talep modellerindeki, ulusal ve bölgesel farkl l klar; teknoloji, iletiflim, ulaflt rma ve reklamc l k alan ndaki ilerlemelerin bir sonucu olarak azalm flt r. Bu durum, ürün standardizasyonunu daha kolay bir tercih haline getirmifltir. Daha yayg n standardizasyonda ek bir nedense, ulus devletlerin ekonomilerini entegre etme, vatandafllar n n ortak refah n yükseltme konusundaki artan giriflimleriyle sa lanm flt r. Avrupa ortak pazar n n yarat lmas, bu giriflimlerin en önemli ve en heyecan verici örneklerinden biridir. 370 milyonun üzerinde ikamet eden kiflisiyle Avrupa ortak pazar, Avrupa Birli i içindeki ve d fl ndaki uluslararas iflletmelere, benzer özellik ve flartnameye sahip ürünlerini pazarlama konusunda, s n rs z f rsat ve olanaklar sunmaktad r. fl Çevresi flletme, iç ve d fl çevresi içinde faaliyet gösterir. ç çevre, iflletmenin, üzerinde önemli ölçüde kontrol sahibi oldu u çevredir. fiirket misyonunu, örgüt yap s n, ifle alma politikas n ve tedarikçi firmalarla iliflkilerini belirlemek yoluyla iflletme, kendi iç çevre faktörlerini kararlaflt r r. D fl çevre; iflletmenin, üzerinde çok az kontrol sahibi oldu u ya da hiçbir kontrole sahip bulunmad çevredir. flletmenin ne ölçüde kontrole sahip olabilece i, genellikle pazar gücünün sonucudur. Bu yüzden iflletme, ister ulusal ister uluslararas ister global olsun, d fl çevre faktörlerine uyum sa lamal d r; yoksa baflar s zl n n sonuçlar na katlan r. Örne in; sa l k ve güvenlik yasalar ndaki ticaret politikalar ve hukuki çevredeki de iflmeler kaç n lmazd r. Dünyan n en büyük spor giyim imalatç lar ndan biri olan Nike, çocuk iflgücü istihdam etti i kuflkusuyla Asyal ortaklar ndan biriyle lisans anlaflmas n iptal etmeye zorlanm flt r. flletme faaliyetlerinin artan ölçüde uluslararas laflmas sayesinde, iç ve d fl çevre faktörleriyle ilgilenme yöntemleri daha standart hale gelme e ilimi göstermektedir. Bu geliflmenin bafll ca nedeni, uluslararas anlamda büyümeyi amaç edinen yerli ifl-

15 1. Ünite - Uluslararas flletmecili e Girifl 7 letmelerin, ço u zaman, çevresel de iflmelere uyum sa layarak, mevcut uluslararas iflletmelerle rekabet etmeleridir. Bir baflka deyiflle uluslararas iflletmecilik, yerli iflletmelerin uluslararas laflmaya bir haz rl k olarak, baflar l iflletmecilik politikalar n ve tekniklerini benimsemelerinde önemli bir rol oynamaktad r. Örne in; ABD ve Avrupa iflletmelerinin ço unlu u, uluslararas pazarlarda oldu u gibi, kendi pazarlar nda da rekabetçi kalabilmek için, kalite çemberleri, tam zaman nda üretim sistemi ve toplam kalite yönetimi gibi Japon yönetim tekniklerini benimsemifllerdir. Uluslararas flletmecili in Politik Etkisi Uluslararas iflletmecilik faaliyetlerinin geliflmesinde ve özendirilmesinde hükümetler önemli bir rol oynar. Hükümetler yabanc (do rudan) yat r mlar ülkelerine çekebilmek için, ço u zaman komflular yla rekabet ederek, çok çeflitli finansal ve finansal olmayan teflvikler sa larlar. Ticaretin ve yat r mlar n artan ölçüde liberalleflmesi, yerli endüstrilerin düzensizli i, devlet iflletmelerinin özellefltirilmesi, yabanc iflletmeye çekici gelmektedir. Bu programlar çok büyük uluslararas ifl f rsatlar yaratmaktad r. Uluslararas iflletmecili in bu alandaki bafll ca etkisi, s n rlar uluslararas ticaret ve yat r mlara açmas, sistem ve yöntemleri standartlaflt rmas, özellikle insan haklar, çocuk iflgücü konusunda uluslararas anlamda kabul edilebilir de- erlerle tutumlar benimsemesi, konular nda demokratik kurulufllar n geliflmesine cesaret vererek hükümetler üzerindeki bask olmufltur. Örne in; Dünya Ticaret Örgütü üyeli ine hak kazanmak için Çin hükümeti, kapitalizme karfl tutumunu yumuflatmakta, insan haklar sicilini düzeltmeyi taahhüt etmekte, ticaret ve yat r m politikalar n liberallefltirmekte, çok düflük bir oranda da olsa devlet iflletmelerini özellefltirmektedir. Ekonomik Entegrasyon ve Globalleflme kinci Dünya Savafl n n sonundan beri uluslararas laflma sürecinin en temel etkilerinden biri, ulusal ekonomilerin tek bafl na b rak lmalar n n sona ermesi olmufltur. Uluslararas ticaret ve yat r mlar n yerini, kademeli olarak ulus devletler aras ndaki iflbirli i ve koordinasyonu artt rmak için tasarlanan ölçüler almaktad r. Daha genifl co rafik alanlar üzerindeki iflbirli i ve koordinasyon ihtiyac, serbest ticaret bölgeleri biçiminde bölgesel gruplaflmalar n oluflumuna yol açm flt r. Uluslararas iflletmecilik faaliyetlerinin büyümesindeki h zl art fla cevap olarak, ayr ayr ekonomilerin daha büyük ekonomik bölgeye kar fl p bütünleflti i bölgesel ekonomik entegrasyon yaratma giriflimleri anlaml bir flekilde artm flt r. Uluslararas iflletmecilik faaliyetleri yaln zca geliflmekle kalmam fl, ayn zamanda farkl hükümetlerin etkileme ve denetleme yetene inin çok ötesine geçerek, çok daha çeflitli ve karmafl k hale gelmifltir. Bütün bu geliflmelerin sonucundaysa ulusal ekonomilerin ayr ayr ya da bölgesel gruplar halinde global ekonomiye kat l p, bütünleflti i yeni bir dünya ekonomik düzeninin ortaya ç kmas d r. Globalleflme; dünya pazarlar ndaki mal ve hizmet üretiminin birbirine ba l (entegre) oldu- u dinamik bir süreçtir. Ulusal hükümetler aç s ndan, ekonomilerini baflka ekonomilerle entegre etme konusunda en zorlay c neden, globalleflmenin, fark na var - lan yararlar n maksimize etmek için, ortak önlemler alabilme yetene ine sahip olabilmektir. Global ekonominin h zla ortaya ç k fl, do abilecek ç kar çat flmalar n n çözümlenmesinde ve global faaliyetlerin gözlenmesinde, global yönetimle meflgul olan uluslararas kurulufllar n rol ve etkinliklerinin yeniden gözden geçirilmesini gerekli k lmaktad r; bu kurulufllar IMF ve Birleflmifl Milletleri kapsamaktad r.

16 8 Uluslararas flletmecilik 4 Ulusal hükümetlerin, ekonomilerini baflka ekonomilerle entegre etmelerinin temel nedeni sizce nedir? S ORU ULUSLARARASI filetmec L N TAR HSEL GEL fi M Günümüzde, tüm dünyada büyük önem tafl yan uluslararas iflletmecilikle ilgili konular n geliflimi, uzun y llar süren birtak m geliflmeler sonucunda gerçekleflip; çeflitli dönemlerden geçilerek bugünkü duruma gelinmifltir. Uluslararas iflletmecili- in tarihsel süreç içindeki geliflimini dört ayr dönem halinde inceleyebiliriz. Birinci dönem; y llar aras ndaki süreyi kapsayan ticaret dönemi, ikinci dö- nem; y llar aras ndaki sömürgecilik dönemi, üçüncü dönem; y llar aras ndaki ayr cal klar dönemi, 1945 den günümüze kadar geçen süreyi kapsayan dördüncü dönemse uluslararas dönemdir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Ticaret dönemi, kimi bireylerin ülke d fl nda flanslar n K T Adeneyerek P ve d fl ülkelerden sat n ald klar mallar Avrupa ya göndermek yoluyla büyük TELEV ZYON kârlar sa lad dönemdir. NTERNET Ticaret Dönemi Ticaret dönemi, 1500 lü y llar n bafllang c ndan 1850 lerde Avrupa da Sanayi devriminin ortaya K Tç k fl na A P kadar devam etmifltir. Birçok risklerle karfl lafl lan bu dönemde s n rl ticaret faaliyetleri yer alm flt r. Ticaret dönemini, kimi bireylerin ülke d fl nda flanslar n deneyerek d fl ülkelerden sat n ald klar mallar Avrupa ya göndermek yoluyla TELEV ZYON büyük kârlar sa lad dönem olarak tan mlayabiliriz. Bu dönemde, say s çok az olan k ymetli metallerin, baharatlar n, ipeklerin vb. mallar n ticareti daha çok göze çarpmaktayd. Özellikle ipek ve baharat yollar n n etkisiyle zenginleflen XVII. ve XVIII. yüzy l n büyük ngiliz, Hollanda ve Frans z ticaret iflletmeleri, NTERNET bugünün uluslararas iflletmelerine öncülük etmifllerdir. Bunlar genellikle üretim iflletmelerinden ziyade ticaret iflletmeleriydi. Zaten bu dönemde özellikle sermaye olanaklar n n s n rl olmas üretim faaliyetlerinin genifl çapta yap lmas na izin vermiyordu. Bu dönemde, ülkeleraras iliflkilerin yap s ve politik bask lar, daha genifl çapta faaliyetlere olanak sa lam yordu. Bununla birlikte, çeflitli ülkeler de baz ngiliz, Hollanda ve Frans z iflletmelerine ticari ve politik alanda birçok ayr cal klar tan nd. Bu bir anlamda bat ülkelerinin üstünlük sa lamas na yarad. Osmanl mparatorlu u zaman nda Frans zlara birçok kolayl klar n tan nmas yani kapitülasyonlar bu dönemde bafllam flt. Bu dönemde ayr ca bankac l k önem kazanmaya bafllad. Ülke d fl yat r ma a rl k verilmesi bankac l k faaliyetini zorunlu k ld. Çeflitli kimseler bankac l k faaliyetini kârl bir ifl olarak gördüler. Örne in; Floransa daki Medici Ailesi, XV. yüzy lda bankac l kta önemli giriflimlerde bulunmufl ve o dönemde dünyan n bilinen bölgelerinde bankalar kurmufltur. Ticaret dönemi Asya, Afrika ve Lâtin Amerika da kolonilerin oluflturulmas yla Bat iflletmelerine, Japonya ve Çin de baz ayr cal klar tan nmas yla sona ermifltir. Sömürgecilik dönemi, 1850 den 1914 e kadar devam etmifltir. Sanayi devriminin bir sonucu olarak büyük iflletmeler kurulmufltur. Sömürgecilik Dönemi Sömürgecilik dönemi, Sanayi devriminden (1850) I. Dünya Savafl n n hemen bafllang c na (1914) kadar devam etmifltir. Co rafi kefliflerin tamamlan p ülkelerin birbirleriyle olan ticari ba lar n n iyice geniflledi i bu dönemin en belirgin özelli i, Sanayi devriminin sonucunda büyük iflletmelerin kurulmufl olmas d r. Avrupa daki büyük Sanayi devrimi sonunda, Avrupa iflletmelerinin faaliyet konular da de iflmifltir. Daha önce, ticaret döneminin bir özelli i olan d flar dan sat n al nm fl egzotik mallar n ülke içinde sat larak kâr elde edilmesi yerine, daha ko-

ULUSLARARASI filetmec L K

ULUSLARARASI filetmec L K T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2591 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1560 ULUSLARARASI filetmec L K Yazarlar Prof.Dr. Celil KOPARAL (Ünite 1-3) Doç.Dr. Hatice Zümrüt TONUS (Ünite 4) Doç.Dr. Nezihe

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010

Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN. LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 Doç. Dr. Nurhan BABÜR TOSUN I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M STANBUL - 2010 I LET fi M TEMELL MARKA YÖNET M Yay n No : flletme-ekonomi Dizisi : 1. Bask - Ocak 2010 - stanbul ISBN Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ)

MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) MUHASEBE VE DENETİM YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZSİZ) 8.2. Ders İçerikleri 8.2.1. Zorunlu Dersler MLY 101 Denetim Ticari faaliyetler ile ilgili olayların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi I Prof. Dr. Kas m KARAHAN flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi Hizmet Pazarlamas II Yay n No : 1695 flletme-ekonomi Dizisi : 194 2. Bask - Aral k 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 589-4 Copyright

Detaylı

Bir Çal flan flten Ç karmak

Bir Çal flan flten Ç karmak Bir Çal flan flten Ç karmak Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta,

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL I Doç.Dr. Faz l GÜLER T E M E L STAT ST K II Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-594 - 3 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği

PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği PROJE ODAKLI İŞ GELİŞTİRME; Kent Atölyeleri örneği A.Faruk GÖKSU-ÇEKÜL Vakfı www.cekulvakfi.org.tr www.kentselyenileme.org ÇEKÜL Vakfı, kurulduğu günden bugüne kadar, Kendini Koruyan Kentler adı altında,

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2213 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1215 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI Ö RETMENL K UYGULAMASI-I Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1)

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) TEKNE 1/11/95 ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (TEKNE - SÜRE) (Yard mc tercüme metin) 1/11/95 TEKNE 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak, geminin (afla dakiler) nedeniyle

Detaylı

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR

I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR I Derleyen: Yrd. Doç. Dr. GÜLBU EROL MEDYA ÜZER NE ÇALIfiMALAR II Yay n No : 1730 letiflim Dizisi : 29 1. Bas fiubat 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-624 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL

Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL Dr. Edin Güçlü Sözer POSTMODERN PAZARLAMA MARKA ÇA INDA L DERL K Ç N P M MODEL STANBUL-2009 Yay n No : 2149 flletme-ekonomi Dizisi : 329 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-067 - 1 Copyright

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el

10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el 10 y l önce Alarko ve Carrier ortakl k için el s k m t. 1996 y l nda ba layan ve üç y l süren görü meler sonunda ortakl k ko ullar olu turuldu. Beklentiler... Aray lar... Aç l mlar... Hedeflerimiz; - leri

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Girifl Kapsam Tan mlar Muhasebe Standartlar yla lgisi Uygulama Tart flma Aç klama Yükümlülü ü Standartlardan Ayr lma Hükümleri Yürürlük

Detaylı

fi RKETLER MUHASEBES Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES Onbirinci Bask

fi RKETLER MUHASEBES Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES Onbirinci Bask I Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Plan na Göre Haz rlanm fl ve Son De iflikliklere Göre Gözden Geçirilmifl fi RKETLER MUHASEBES

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri

Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri Prof. Dr. Yunus Kishalı Beykent Üniversitesi İstanbul Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğleri Tekdüzen Hesap Çerçevesi Tekdüzen Hesap Planı

Detaylı

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU 300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. PLAN 113 YATIRIM LARI TANITIM KILAVUZU AVIVASA EMEKL L K VE HAYAT A.fi. GEL R AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKL L K YATIRIM U Genifl

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

İNTERNETTE PAZARLAMA. Prof.Dr. İbrahim KIRCOVA

İNTERNETTE PAZARLAMA. Prof.Dr. İbrahim KIRCOVA İNTERNETTE PAZARLAMA Prof.Dr. İbrahim KIRCOVA Yay n No : 1206 flletme-ekonomi Dizisi : 88 T pk 5. Bask - Ekim 2012 - STANBUL ISBN 975-295 - 085 - X Copyright Bu kitab n bu bas s için Türkiye deki yay n

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7

1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3. Paylaflmak...7 1.2.4. Etkilemek ve Yönlendirmek...7 1.2.5. Mutlu Olmak...7 V Ç NDEK LER BÖLÜM I TEMEL LET fi M B LG LER 1. LET fi M N KAVRAMSAL ÇERÇEVES, AMAÇ, TÜR VE ÖZELL KLER...2 1.1. letiflim Kavram...2 1.2. letiflimde Amaç...6 1.2.1. Varolmak... 7 1.2.2. Ö renmek...7 1.2.3.

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE GELECEĞİ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU YENİ MEVDUAT SİGORTA SİSTEMİ ÖNERİSİ BANKA BİRLEŞME VE DEVİRLERİ Dr. Mehmet GÜNAL Ankara, Haziran 2001 ÖNSÖZ Türkiye

Detaylı

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu

Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu Bölüm 8 Tedarik Fonksiyonu TEDARİK FONKSİYONUNUN KAPSAMI VE İŞLETME AÇISINDAN ÖNEMİ Geniş anlamda tedarik fonksiyonu, işletmenin üretimde bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu üretim faktörlerinin temin edilip

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI 6 15 MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Bandrol Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde bandrol taşıması zorunlu değildir. Yay n No : 2840 Hukuk

Detaylı

MARKA OLMAK. T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK. * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi

MARKA OLMAK. T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK. * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi MARKA OLMAK I T. Sabri ERD L * Yeflim UZUN ** MARKA OLMAK 2. BASKI * Marmara Üniversitesi ** stanbul Ayd n Üniversitesi e-mail: serdil@marmara.edu.tr e-mail: yuzun@hotmail.com II MARKA OLMAK Yay n No :

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı