Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stock Market"

Transkript

1 632 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Rusya Borsası nın Petrol Fiyatlarına Bağımlılığı Dependence on Oil Prices of Russian Stoc Maret Asst. Prof. Dr. Dile Özdemir (Atatür University, Turey) Asst. Prof. Dr. Özge Buzdağlı (Atatür University, Turey) Ph.D. Candidate Murat Adağ (Atatür University, Turey) Prof. Dr. Ömer Selçu Emsen (Atatür University, Turey) Abstract In the period after transition, economically full-liberal policy implementations applied by Russia Federation has been taen attention as cyclical movement. No variations of goods is said to be effective about the main reasons about cyclical movement in liberalisation. As a ind of indicator of the Russian economy, stoc maret s sensitivity to oil prices analyzed. In this context, especially change of oil prices, exchange rate and money supply effects on Russia are analyzed for the period of 1996M1-2015M12. Stationarity of the series is investigated by Lee ve Strazicich (2003) unit root test with multiple structural breas, existence of cointegration relation between series is tested by Mai (2012) method of cointegration with multiple structural brea, and cointegration coefficients are predicted with Dynamic Ordinary Learst Square-DOLS method. Furthermore, causality relations between series are investigated by Hacer and Hatemi-J (2012) symmetric causality test. As a result, Russian stoc maret is positively effected by oil prices, real effective exchange rate and real money supply. Also causality tests showed that bidirectional causality relation found on stoc maret with oil prices and real effective exchange rate, and unidirectional causality from real money supply to stoc maret. 1 Giriş Petrolün arz ve talebinin esneliği düşü bir mal olması nedeniyle fiyatlarında meydana gelen değişmeler hem petrol ihracatçısı hem de petrol ithalatçısı üleler açısından önemli bir etiye sahiptir. Özellile gelişmete olan ülelerin alınabilme ve alınma için de sanayileşmeleri gereği diate alındığında, sanayi çarlarının döndürebilirliği büyü ölçüde petrole bağımlı olmalarını açınılmaz ılmatadır. Bu durum da eonomilerinin ırılganlığını artıran unsurlar arasında görülebilir. Dolayısıyla petrol fiyatlarındai artışlar petrol ithalatçısı üleleri olumsuz yönde etileren, eonomisinde mal çeşitliliği düşü olan petrol ihracatçısı üleleri ise azançlı hale getirmetedir. Petrol ihraç eden üleler arasında bulunan Rusya ise günümüzde Suudi Arabistan ve ABD den sonra üçüncü büyü petrol üreticisi onumundadır (Dünya Banası 2015). Diğer taraftan eonomide yeterli çeşitleme yapamayan ülelerden olan Rusya nın eonomisi petrol fiyatlarına arşı olduça duyarlıdır. Rusya nın petrol ihracatına bağımlılığının göstergeleri arasında, petrol fiyatlarında yaşanan şo niteliğindei düşüşlere paralel olara 2015 te ortaya çıan eonomi daralma ve uygulanan ambargo paralelinde yaşadığı borç rizi gösterilebilir. Diğer taraftan üresel büyümenin belentilerin altında gerçeleşmesi (2014 te %2,6 dan, 2015 te %2,4 e düşmesi) ve petrol fiyatlarındai düşüşün belentilerin ötesinde devam etmesi Rus eonomisinde %3,7 li bir GSYİH daralmasıyla sonuçlanmıştır. Rusya nın halihazırdai resesyonu ticaretin, para transferinin ve sermaye aımlarının azalması analıyla bölgedei diğer üleleri de olumsuz etilemetedir (Dünya Banası Rusya Eonomi Raporu, 2016). Diğer bir ifadeyle yayılma-bulaşma-domino etileri diye ifade edilen husus, Rusya ile önemli ticareti olan ülelere de sıçramatadır. Bu çerçevede Türiye nin petrol ve enerji ithalatında en önemli ticari partnerlerinden biri olması nedeniyle Rus eonomisindei olumsuz gelişmelerin Türiye eonomisi üzerine yansımaları olması açınılmazdır. Petrol fiyatlarındai düşüşün Rus eonomisinde yarattığı olumsuz etiler yalnızca GSYİH daralmasıyla sınırlı almamış, diğer maroeonomi göstergelere de negatif yansımıştır. Temel göstergelerden bazılarındai değişimler Tablo 1 de verilmetedir. Temel Maroeonomi Göstergeler M2, % değişim 17,9 15,4 7,3 7,2 Nominal döviz uru Rb/USD (ortalama) 31,1 31,8 38,4 60,6 Rezervler (altın dahil), milyar $ 537,6 509,6 385,5 368,4 Cari açı (milyar $) 71,3 33,4 58,3 69,6 Borsa endesi (RTS) 1,527 1, Tablo 1. Rusya nın Döneminde Temel Maroeonomi Göstergelerindei Değişmeler Kayna: Dünya Banası Rusya Eonomi Raporu Tablo 1 de görüldüğü gibi 2015 yılındai olumsuz gelişmeler Rusya da M2 nin azalmasına, rezervlerde erimeye, cari açığın artmasına ve Rb/USD urunun yüselmesine neden olmuştur. Ayrıca borsa endesi RTS de de büyü

2 SESSION 3D: Finans III 633 oranda düşüş yaşandığı, dolayısıyla Rus borsasının petrol fiyatlarındai değişmelerden etilendiği düşünülebilir. Şiretlerin üretim sürecinde petrolün önemli bir girdi olması nedeniyle, petrol fiyatlarındai yüseliş üretim maliyetlerini artırara, şiretlerin ârlılığını azaltan bir unsur olara görülebilir. Şiretlere ait hisse senedi fiyatları şiretlerin belenen ârına göre belirlendiğinden, petrol fiyatlarındai risler borsada ayrıca fiyatlandırılmatadır. Bu nedenle petrol şolarının borsa üzerinde anlamlı etiye sahip olduğu; petrolün üretim sürecinde girdi veya çıtı olara ullanılmasına göre fiyatlarındai artış ya da azalışların hisse senedi fiyatlarını değiştirebildiği ileri sürülebilir (Asteriou vd, 2013). Bu bağlamda Şeil 1 de dönemi için petrol fiyatları ile borsanın izlediği seyir görülmetedir. Şeil 1. Borsa ve Petrolün Seyri Şeil 1 de üst ısımda görülen RTSI ile alt ısımda görülen petrol fiyatlarındai dalgalanmaların paralelli gösterdiği ileri sürülebilir. Bu apsamda çalışma, yuarıdai şeilde gözlenen paralelliğin eonometri anlamda tutarlılı arz edip etmediğini amaçlamata; yani dünyanın en büyü petrol ihracatçısı üleleri arasında yer alan Rusya için borsanın petrol fiyatlarına duyarlılığını incelemeyi amaçlamatadır. 2 Literatür Petrol fiyatlarının borsa üzerindei etileri arz ve talep şolarına, ülelerin gelişmişli derecelerine ve petrol ihracatçısı ve ithalatçısı olmasına göre farlılı gösterdiğinden, literatürde petrol fiyatlarındai değişimlerin borsa üzerine etileri hususunda tam bir görüş birliğinin bulunduğu söylenemez. Borsa ve petrol fiyatları arasındai ilişileri inceleyen çalışmaların temelinde ise borsa ile para arzı arasındai ilişileri ele alan çalışmalar yatmatadır. Bu çalışmalar arasında Hamburger ve Kochin (1972), Modigliani (1972), Keran (1971) ile Homa ve Jaffe (1971) örne gösterilebilir (Gupta, 1974). Çalışmada literatür araştırması, genelde borsa ve başta para arzı olma üzere bir ısım maroeonomi değişenler boyutuyla ele alan çalışmalar ile özelde petrol fiyatları boyutuyla ele alan çalışmalar ve daha özelde Rusya üzerine yapılan çalışmalardan oluşturulmuştur. Böylece literatürdei baış açılarından hareetle Rusya özelinde yapılaca analizler için hem model hem de yöntem arayışına teori dayana teşil ettirtilmeye çalışılmıştır. Gupta (1974), para arzında gözlenen herhangi bir notadai dönüşümün borsa üzerinde ileride yaratacağı etileri ölçmeyi amaçlamıştır. Bu çerçevede olasılı yalaşımı ullanılara para arzındai t döneminde ortaya çıaca değişililerin borsa değeri üzerine etilerini araştırmıştır. Aylı veriler ile M2 ve Standard and Poor's'un 425 Endüstriyel indes değerleri 1948:1-1970:12 veri dönemi için inceleme onusu yapılmıştır. Analiz sonuçlarında M1'e göre M2'nin daha iyi bir sinyalci olduğu tespit edilmiştir. Goodhart vd. (2003) tarafından yapılan çalışmada Brezilya ve G. Kore'de döviz uru ve hisse senedinde varlı fiyatları üzerine para politiasının etileri ele alınmıştır. G. Kore ve Brezilya için arası dönem, günlü veriler ullanılara analiz edilmiştir. Serilerdei oynalı değerleri GARCH yalaşımı ile belirlenmiş ve oynalı serileri VAR modeli ile analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgularda sıı para politia uygulamalarının hisse getirileri üzerine avantajlı yansımalarının olduğu ortaya onulmuştur. Phylatis ve Ravazzolo (2005) borsa ve döviz uru arasındai ısa ve uzun dönemli dinamileri eş-bütünleşme ve ço değişenli Granger nedenselli analizleri ile inceleme onusu yapmışlardır arası dönem için

3 634 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Pasifi Havzası ülelerde (Hong Kong, Malezya, Singapur, Tayland ve Filipinler) aylı verilerle yapılan analizlerde ontrol değişen olara da TÜFE alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre borsa ile ur arasında pozitif yönlü ilişilerin olduğu tespit edilmiştir. Pethe ve Karni (2000), Hindistan üzerine yaptıları çalışmada borsa ve maroeonomi değişenler arasındai ilişileri incelemişlerdir. Maroeonomi değişenler olara döviz uru, geceli faiz oranları, dar anlamda para arzı, geniş anlamda para arzı ve sanayi üretim indesi alınmıştır. Eş-bütünleşme ve hata düzeltme modelinin ullanıldığı çalışmada aylı veriler ile arası dönem incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre maroeonomi değişenler ile borsa arasında ısa dönemde zayıf da olsa ilişiler ortaya onuluren, uzun dönemde ilişinin olmadığı gözlenmiştir. Rahmanov (2007), petrol şolarının Kazaistan, Rusya ve Urayna da GSYİH, enflasyon, faiz oranı, ücretler ve reel efetif döviz uru üzerindei etisini inceleme amacıyla 1995:Q1-2008:Q2 dönemine ait verilerden yararlanara VAR analizi yapmıştır. Kazaistan için petrol fiyatlarındai artışın, enflasyonda artışa neden olduğu, döviz urunu ve faiz oranını etilemediği bulgusuna ulaşılmıştır. Urayna da petrol fiyatlarındai artışın, enflasyonda ve ücretlerde artışa neden olduğu, reel döviz uru ve faiz oranı üzerinde ise anlamlı etisinin olmadığı görülmüştür. Rusya özelinde ise petrol fiyatlarındai artışın yalnızca GSYİH yi pozitif etilediği, petrol fiyatlarındai azalışın ücretleri, reel döviz uru ve enflasyonu azalttığı ortaya onmuştur. Basher ve Sadorsy (2006) yılındai çalışmalarında, petrol fiyatları değişiminin 21 gelişmete olan ülenin borsalarındai etisini incelemişlerdir. 1992: :10 dönemine ait verilerin ullanıldığı çalışmanın sonuçlarına göre, petrol fiyatlarının gelişmete olan üle borsaları üzerinde pozitif ve anlamlı etiye sahip olduğu görülmüştür. Asteriou vd. (2013), petrol fiyatlarındai değişimlerin borsa ve faiz oranları üzerindei etilerini petrol ihracatçısı 13 üle ve petrol ithalatçısı 18 ülenin 1988: :12 dönemi için incelemişlerdir. Granger nedenselli ile Johansen eşbütünleşme testi ve hata düzeltme modelinden yararlanara yaptıları analiz sonuçlarında petrol fiyatlarındai dalgalanmaların petrol ithalatçısı ülelerin borsaları üzerindei etilerinin, petrol ihracatçısı ülelerdeinden daha anlamlı olduğu, ayrıca hem ısa dönemde hem de uzun dönemde petrol fiyatlarının borsa ile etileşiminin faiz oranlarıyla etileşiminden daha güçlü olduğu ortaya onmuştur. Son olara petrol fiyatlarındai dalgalanmaların gelişmiş ve gelişmete olan üleler açısından farlılı gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Fang ve You (2014), Çin, Hindistan ve Rusya gibi gelişmete olan eonomilerde petrol fiyatları ve hisse senedi getirileri arasındai dinami etileşimi araştırma amacıyla 2001: :05 dönemine ait aylı verilerle yaptıları çalışmalarında yapısal VAR (SVAR) yöntemini ullanmışlardır. Analiz sonuçlarında Hindistan da petrol tüetimindei artış tarafından tetilenmediği sürece yüselen petrol fiyatlarının Hindistan eonomisi üzerinde her zaman negatif etisinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca üresel taleptei artıştan aynalanan petrol fiyatları şounun Çin eonomisi üzerinde anlamsız bir etiye sahip olduğu görülmüştür. Küresel talepten aynalanan petrol şounun Rus hisse senedi getirilerinde ise anlamlı bir düşüşe yol açtığı bulgusuna ulaşılmıştır. Yalçın (2015), çalışmasında petrol piyasasındai arz ve talep şoları nedeniyle artan petrol fiyatlarının Kazaistan, Rusya ve Urayna borsaları üzerindei etisini 2000: :07 dönemi için incelemiştir üresel rizi değişeninin de yer aldığı modelini SVAR yöntemiyle analiz edere, üç ülenin borsalarının petrol fiyatları şolarına verdiği tepilerin farlılaştığını ortaya oymuştur. Kazaistan ın tüetimi tarafından belirlenmediği sürece petrol fiyatlarının Kazaistan borsasını etilemediği; Urayna dai petrole özgü talep şounun Urayna Borsası nı hem örnelem döneminde hem de riz sonrası dönemde pozitif etilediği; Rusya nın petrole özgü talep şounun Rus Borsası nı yalnızca riz sonrası dönemin il aylarında anlamlı ve pozitif etilediği, üresel petrol talebinin ve petrol arzının ise borsa üzerinde anlamlı etisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Gay (2008), Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin borsalarının 1999: :06 yılları arasındai aylı verileri ullanara döviz uru ve petrol fiyatlarıyla olan ilişisini ARIMA modeli ile incelediği çalışmasında BRIC ülelerinin borsaları üzerinde döviz uru ve petrol fiyatlarının önemli etisi olmadığını ortaya oymuştur. Hayo ve Kutan (2005), Rus Borsası nın günlü getirilerini asimetri GARCH modeli ile inceledileri çalışmalarında, Rusya borsasının getirilerinin tahmininde S&P500 getirileri ve petrol endesi getirilerinin önemli olduğunu göstermişlerdir. Jalolov ve Miyaoshi (2005), EGARCH modeli ile arasındai aylı verilerle yaptıları çalışmada, Almanya Borsası'nın aylı Rusya borsasını tahminlemede aralarındai ticaret ve yatırım nedeniyle daha başarılı olduğunu bulmuşlardır. Bununla birlite doğalgaz veya petrolün önemsiz olduğunu belirtmişlerdir. Bununla birlite doğalgaz veya petrolün önemsiz olduğunu belirtmişlerdir. Saleem ve Vaiheosi (2008), üresel, yerel ve ulusal para rislerinin Rusya borsasında fiyatlandırılıp fiyatlandırılmadığını analiz etmişlerdir arası dönem için çolu GARCH-M yalaşımının ullanıldığı çalışmada ulusal para risine yerel, ulusal ve üresel borsaların etileri incelenmiş; Rusya borsası ile Rus rublesi arasında anlamlı ilişiler yaalanmıştır.

4 SESSION 3D: Finans III 635 Anatolyev (2008) tarafından 1995: :12 döneminde Rusya Borsasını etileyen fatörlerin incelendiği çalışmada, temel fatörlerden petrol fiyatları ve yabancı döviz urlarının etisinin zayıfladığı, diğer fatörlerden Amerian hisse senetleri fiyatları ve yerel faiz oranlarının etisinin arttığı bulgusuna ulaşılmıştır. Peresetsy (2011), 2000: :10 dönemi için Rusya borsa endesi ve petrol fiyatlarını GARCH, TGARCH ve Sıradan En Küçü Kareler modelleri ile incelediği çalışmasında S&P500 endesinin tüm örnelem dönemi için, NIKKEI endesinin ise 2008: :09 döneminde etili olduğu bulunmuştur. Ayrıca petrol fiyatlarının 2006 yılına adar borsa üzerinde etili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Göçer ve Bulut (2015), petrol fiyatlarındai değişimlerin Rusya eonomisi üzerindei etilerini 1992:Q1-2014:Q4 dönemi için incelemişlerdir. Hacer ve Hatemi-J (2012) simetri nedenselli testi ve Mai (2012) çolu yapısal ırılmalı eşbütünleşme testlerinden yararlanara gerçeleştirdileri analizlerinde petrol fiyatlarından ihracata, dış ticaret dengesine ve milli gelire doğru nedenselli ilişilerinin olduğunu tespit etmişlerdir. Ayrıca eşbütünleşme testi sonuçlarında petrol fiyatlarındai artışın, Rusya nın ihracatını, dış ticaret dengesini ve milli gelirini arttırdığı ortaya onmuştur. Literatür özetleri genel olara borsa endesi ile para arzı başta olma üzere reel ur, enflasyon oranı gibi bir ısım maroeonomi değişenler arasındai ilişileri araştırıren, özellile petrol gelirlerine bağımlılığın yüse olduğu ülelerde ise petrol gelirleri ya da petrol fiyatlarının da etilerini araştırdığı gözümetedir. 3 Ampiri Analiz Bu çalışmada petrol ihracatçısı olan Rusya borsası ile petrol fiyatları arasındai ilişiler analiz onusu yapılacatır. Temelde bu ii değişenler arasındai ilişiler inceleniren, aynı zamanda ontrol değişenler olara yuarıdai literatürden hareetle urdai ve para arzındai değişimin etileri de araştırılmıştır. Öncelile serilerin durağanlıları Lee ve Strazicich (2003) çolu yapısal ırılmalı birim ö testiyle incelenmiştir. Daha sonra seriler arasında eşbütünleşme ilişisinin olup olmadığının tespiti için Mai (2012) çolu yapısal ırılmalı eşbütünleşme testi yapılmış ve seriler arasındai uzun dönem ilişileri Dinami En Küçü Kareler (Dynamic Ordinary Learst Square-DOLS) yöntemiyle tahmin edilmiştir. Ayrıca seriler arasındai Hacer ve Hatemi J (2012) simetri nedenselli testleri uygulanmıştır. 3.1 Veri Seti ve Model Rusya borsası ile petrol fiyatları, reel efetif döviz uru ve reel para arzı arasındai ilişinin analiz edilmesinde 1996M1:2015M12 dönemine ait veriler ullanılmıştır. Rusya borsasını temsilen RTSI (Russian Trading System Index) brent petrol fiyatları, reel efetif döviz uru (ABD Doları/Ruble) ve M2 para arzı değişenleri ullanılmıştır. Değişenler için Federal Reserve Ban of St. Louis, Rusya Merez Banası ve Bloomberg internet sitelerinden faydalanılmıştır. Çalışmada ullanılan değişenler mevsimsel dalgalanmalar gösterdiği için hareetli ortalamalar yöntemiyle mevsimselliten arındırılmış ve serilerin doğal logaritması alınmıştır. Çalışmada ullanılan temel model aşağıda belirtilmiştir. lnrtsi t = β 0 + β 1 lnbrent t + β 2 lnreer t + β 3 lnm2 t + ε t (1) 3.2 Yapısal Kırılmalı Birim Kö Testi Zaman serisi analizlerinde veri döneminde yapısal ırılma varen bu yapısal ırılmaları diate almadan birim ö testi yapma hatalı sonuçlar verebilmetedir (Perron 1989). Yapısal ırılmayı göz önüne alan testler, ırılmanın te ya da ço olmasına veya ırılma döneminin dışsal ya da içsel olara belirlenmesine göre sınıflandırılabilir. Çalışmada ullanılan Lee-Strazicich (2003), yapısal ırılmanın içsel ve ii tane olduğu duruma örnetir. Lee-Strazicich test süreci şu şeildedir: yt = δ Zt + et, et = β et 1 + εt, ε443 t~ iid N(0, σ2) (2) Burada Zt dışsal değişenler vetörüdür (Lee ve Strazicich, 2003). Lee- Strazicich, B modeli trentde bir ereli ırılmaya izin vermesi nedeniyle ço fazla anlamlı abul edilmemete ve bu nedenle Perron un ve Zivot- Andrews in asine Lee-Strazicich (2003) A ve C modelleriyle çalışmatadır. Model A düzeyde ii ırılmaya izin verir ve Z t = [1, t, D 1t, D 2t ] şelinde ifade edilebilir. Burada t T Bj + 1, j = 1, 2 için D jt = 1 ve diğer durumlarda ise D jt = 0 değerini alır. T Bj ırılma tarihini gösterir. Model C düzeyde ve trentde ii ırılma içermetedir ve Z t = [1, t, D 1t, D 2t, DT 1t, DT 2t ] şelinde ifade edilir. Burada t T Bj + 1, j = 1, 2 için DT jt = t T bj ve diğer durumlarda ise 0 değerini alır. Model A ve Model C de nın değerine bağlı olara sıfır ve alternatif hipotezler şu şeildedir: H 0 = y t = μ 0 + d 1 B 1t + d 2 β 2t + y t 1 + θ 1t (3) H a = y t = μ 1 + γ t + d 1 D 1t + d 2 D 2t + θ 2t (4)

5 636 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Burada θ 1t ve θ 2t terimleri durağan hata terimlerini; t = T Bj + 1, j = 1, 2 için B jt = 1 ve diğer durumlarda B jt = 0 ve d = ( d 1, d 2 ) değerini alır. Model C içinse (3) ve (4) nolu eşitliğe sırasıyla DT jt değerleri elenmelidir. Burada hem H 0 altında hem de H a altında ırılmaya izin verdiğinden testin yorumu nettir. Lee-Strazicich (2003) sürecinde, ii ırılmalı LM birim ö test istatistiği şu şeilde hesaplanabilir: y t = δ Z t + S t 1 + u t (5) Burada S t = y t ψ x Z t δ ve t=2, T; δ, y t nin z t üzerine regresyonundan elde edilen atsayıları; y 1 ve Z 1, y t ve Z t nin il gözlemleridir. Bu testte birim ö hipotezi şu şeilde test edilmetedir: H 0: = 0 birim ö Ha: < 0 yapısal ırılmalı durağanlı (7) LM t test istatistiği bu hipotezi test etme için hesaplanan LM istatistiğidir. Lee-Strazicich (2003) ırılma tarihlerini grid-search süreci ullanara içsel biçimde tespit etmetedir. Ayrıca ırılmanın il gözlemlerde ya da son gözlemlerde olması ço anlamlı olmaması nedeniyle, il ve son gözlemlerde belirli bir sınıra adar dışlamaya gidilir. Örneğin il ve son %5 gözlem çıarılara ırılma notalarını test istatistiğinin minimum olduğu notalar belirlenir. Bu teste ilişin riti değerler Lee-Strazicich (2003) tarafından üretilmiştir. Hesaplanan test istatistileri riti değerlerden üçü olduğunda, H 0 hipotezi reddedilmete, diğer bir ifadeyle incelenen serinin durağan olduğu abul edilmetedir. Serilerin durağanlığı Lee-Strazicich(2003) birim ö testi ile incelenmiş ve test sonuçları Tablo 2 de verilmiştir. Değişenler Test İstatistiği LNRTS -2,5714 LNBRENT -1,8294 LNREER -1,7736 LNM2-1,5850 ΔLNRTS -13,0222 ΔLNBRENT -13,4803 ΔREER -10,7154 ΔLM2-13,0391 Model A Kırılma Tarihi Kriti Değerler Test İstatistiği -5,0267-4,4038-4, %1: -4,545 %5: -3,842 %10: -3,504-5, , , , ,0172 Not: Tabloda yer alan riti değerler Lee ve Strazicich (2003) den alınmıştır. Model C Kırılma Tarihi ve Değerleri ( λ1:0,1250) ( λ2:0.5083) ( λ1:0,4458) ( λ2:0,8750) ( λ1:0,1458) ( λ2:0,7958) ( λ1:0,1333) (λ2:0,5260) ( λ1:0,1292) (λ2:0,1458) ( λ1:0,6125) ( λ2:0,6458) ( λ1:0,1292) ( λ2:0,1500) ( λ1:0,1250) ( λ2:0,1667) Tablo 2. Lee ve Strazicich (2003) Birim Kö Testi Sonuçları Kriti Değerler %1: -6,41 %5: -5,74 %10: -5,32 %1: -6,32 %5: -5,73 %10: -5,32 Serilerin düzey değerleri için yapılan testte hesaplanan test istatistileri %1 anlamlılı düzeyinde riti değerlerden büyü olduğundan, H 0 hipotezi abul edilmiş ve yapısal ırılmalar altında serilerin birim ö içerdiği sonucuna varılmıştır. Serilerin birinci farları alındığında ise hesaplanan test istatistileri %1 anlamlılı düzeyinde riti değerlerden üçü olduğundan, H 0 hipotezi reddedilmiş ve serilerin durağan hale geldiği görülmüştür.

6 SESSION 3D: Finans III Mai (2012) Eşbütünleşme Testi Birim ö testi sonuçlarına göre, serilerin tümünün aynı dereceden durağan olması, eşbütünleşme ilişisinin varlığını araştırma için sağlanması gereen il aşamadır. Birim ö testlerinde olduğu gibi eşbütünleşme ilişisinde de yapısal ırılmalar eşbütünleşme testinin performansını etilemetedir. Bu amaçla eşbütünleşme ilişisi Mai (2012) çolu yapısal ırılmalı eşbütünleşme testi ile araştırılmıştır. Mai (2012) beş yapısal ırılmayı içsel olara belirleyen bir eşbütünleşme yöntemidir. Mai (2012), yapısal ırılmaların varlığı durumunda seriler arasında eşbütünleşme ilişisini test etme için dört farlı model ullanır: Model 0 = y t = μ + i=1 μ i D i,t + β x t + u t, (7) Model 1 = y t = μ + i=1 μ i D i,t + β x t + γtrend + u t, (8) Model 2 = y t = μ + μ i D i,t + β x t + β i x t D i,t + i=1 i=1 u t (9) i=1 i=1 γ i trend D i,t + u t Model 3 = μ + μ i D i,t + β i=1 x t + β i x t D i,t + γtrend + (10) Model 0, sabit terimde ırılmanın olduğu trendsiz modeli (7 nolu model); Model 1, sabit terimde ırılmanın olduğu trendli modeli (8 nolu model); Model 2, sabit terimde ve eğimde ırılmanın olduğu modeli (9 nolu model) ve Model 3, sabit terimde, eğimde ve trendde ırılmanın olduğu modeli (10 nolu model) göstermetedir Şöyle i, Mai (2012) çalışmasında belirtilen modellerle gauss odları arasındai farlılıları daha sonrasında endisi ile yapılan yazışmalar sonucunda uyumlu hale getirmiştir. Burada t=1,2,.,t dir. y t ve x t = (x 1t,., x mt) gözlemlenebilen I(1) değişenlerini ve u t hata terimini göstermetedir. D i,t ula değişenler olup t > T Bi ien, 1 değerini, diğer durumlarda 0 değerini almatadır. Ayrıca masimum ırılma sayısını ve T Bi ırılma zamanını gösterir. Mai (2012) eşbütünleşme testi, önsel şart olara belirlenmemiş ırılma sayısının masimum ırılma sayısına eşit ya da daha üçü olduğunun varsayıldığı Bai ve Perron (1998) tarafından önerilen yapısal ırılma testine ve Kapetanios (2005) tarafından geliştirilen yapısal ırılmalı birim ö testine dayanır (Mai, 2012). Mai (2012) eşbütünleşme testinin hipotezleri şöyledir: H 0 = Yapısal ırılmlar altında eşbütünleşme yotur H α = Yapısal ırılmlar altında eşbütünleşme vardır (11) Hipotezleri test etme için gereli olan riti değerler, Monte Carlo simülasyonuyla hesaplanmış ve Mai (2012) de verilmiştir. Hesaplanan test istatistileri riti değerden üçü olduğunda H 0 reddedilmete ve seriler arasında eşbütünleşme ilişisinin var olduğuna arar verilmetedir. Bu çalışmada eşbütünleşme ilişisi Mai (2012) testi ile incelenmiş ve sonuçlar Tablo 3 de verilmiştir. Test İstatistiği Kriti Değer %1 %5 %10 Yapısal Kırılma Tarihleri Model 0-5,148-6,555-6,038-5, :05,1998:07,2008:03,2008:09,2011:07 Model 1-5,155-6,784-6,250-5, :05,1998:07,2008:03,2008:09,2011:07 Model 2-6,744** -7,232-6,702-6, :10, 2008:06 Model 3-9,667*** -9,428-8,800-8, :01, 1997:08,1999:01,2007:04,2009:04 Tablo 3. Mai (2012) Çolu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Testi Sonuçları Tablo 3 de yer alan Mai Eşbütünleşme testi sonuçlarına göre Model 0 ve Model 1 de eşbütünleşme ilişisinin olmadığı, Model 2 ve Model 3 de test istatistiği riti değerlerden üçü olduğundan Ho hipotezi reddedilmiş ve seriler arasında eşbütünleşme ilişisinin olduğu belirlenmiştir. Model 2 de ii ırılmada, Model 3 de ise beş ırılmada eşbütünleşme ilişisi bulunmuştur. Sabit terimde, eğimde ve trendde ırılmanın olduğu Model 3 temel alınara eşbütünleşme ilişisinin varlığı abul edilmiş ve ırılma tarihleri uzun dönemli atsayıların tahmininde ula değişenler olara modele dahil edilmiştir. 3.4 Eşbütünleşme Katsayılarının Tahmini Eşbütünleşme atsayıları, seriler arasında eşbütünleşme ilişisinin varlığını gözönünde bulunduran DOLS yöntemiyle tahmin edilmiştir. Bu yöntemde, StocWatson (1993), OLS (Ordinary Least Square: En Küçü Kareler) tahmincisindei sapma ve içselli sorunlarını giderebilme için, modele açılayıcı değişenlerin düzey değerleriyle birlite, farlarının gecimelerinin (lag) ve öncüllerinin de (lead) elenmesini önermiştir. DOLS tahmincisinin ullanılabilmesi için, seriler arasında eşbütünleşme ilişisinin var olması geremetedir. Bu yöntemin en önemli üstün yanlarından birisi; bağımlı değişen I(1) olma şartıyla, bağımsız değişenlerden bazılarının I(1), bazılarının I(0) olmasına izin vermesidir. Tablo 4 dei sonuçlar incelendiğinde Rusya Borsası nı; petrol fiyatlarındai %1 li artışın %0.288 oranında, reel efetif döviz urundai %1 li artışın %1.299 oranında ve reel para arzındai %1 li artışın ise %0.56 oranında artırdığı görülmetedir. K1 ve K2 ulaları istatistii açıdan anlamlı değilen, K3 ulasını ifade eden 1999:01 dönemi Rusya nın 1998 dei borç rizinin borsaya negatif yansıması olara abul edilebilir. K4 ulasını

7 638 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 ifade eden 2007:04 ise borsayı pozitif etilediği görülmetedir yılında Rusya eonomisinin %8,5 oranında büyümesi, %3,9 oranında sabit sermeye yatırımlarının artması ve ihracat artışının borsaya olumlu etisini temsil ettiği söylenebilir. K5 ulasını ifade eden 2009:04 dönemi ise 2008 üresel finansal rizin yansıması olara abul edilebilir. Bağımlı değişen: LNRTS Değişenler Katsayı St Hata t istatistiği Olasılı değeri c LNBRENT LNREER LNM K K K K K R R Not: Newey-West standart hataları ullanılmıştır. Kula değişenler; K1: 1997:01; K2:1997:08, K3:1999:01, K4:2007:04, K5:2009:04 Tablo 4. Uzun Dönem Eşbütünleşme Katsayıları 3.5 Simetri Nedenselli Testi Simetri nedenselli testi öncelile Hacer ve Hatemi-J (2006) testi ile öne çımıştır. Anca bu testte gecime uzunluğunun dışsal olara belirlenmesi bir esili olara görüldüğünden Hacer ve Hatemi-J (2012) tarafından yapılan çalışmayla bu esili giderilere gecime uzunluğunun içsel olara belirlenmesi mümün hale getirilmiştir. Optimal gecime uzunluğu VAR modelinde boostrap simülasyonu ile tahmin edilmiştir. VAR modelinde Schwarz Bayesian Kriterinin (SBC) minimum olduğu gecime uzunluğu bulunmatadır. Schwarz Bayesian Kriteri aşağıda 12 nolu eşitlite belirtilmiştir. SBC = ln(detω j) + ( n2 lnt ), = 0,1,2, K) (12) T Burada gecime uzunluğu, Ω j; varyans ovaryans matrisinin determinantı, n, denlem sayısı ve T ise toplam gözlem sayısıdır. Hacer ve Hatemi-J (2012) simetri nedenselli testinin boş hipotezi granger nedenselli testlerinde olduğu gibi birinci değişenden iincisine doğru bir nedenselli ilişisi yotur şelindedir. Hesaplanan Wald istatisti değeri boostrap riti değerlerden büyüse, nedenselliğin olmadığı boş hipotez reddedilir. Bootstrap riti değerlerini hesaplama için bootstrap simülasyonunu defa terarlamata ve her bir simülasyonda Wald istatistiğini hesaplamatadır. Bu çalışmada da simetri nedenselli testi uygulanmış ve sonuçlar Tablo 5 te sunulmuştur. Hipotez LNRTS=> LNBRENT LBRENT=> LRTS LNRTS=> LNREER LNREER=> LNRTS Wald Test İstatistiği Kriti Değerler %1 %5 % *** *** ** *** RTS =>M * M2 =>RTS *** Karar Borsadan Petrol Fiyatlarına doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Petrol Fiyatlarından Borsaya doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Borsadan Reel Efetif Döviz Kuruna doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Reel Efetif Döviz Kurundan Borsaya doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Borsadan Para Arzına doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Reel Para Arzından Borsaya doğru bir nedenselli ilişisi vardır. Not: *, ** ve *** sırasıyla %10,%5 ve %1 anlamlılı düzeyinde birinci değişenden, iincisine doğru bir nedenselli ilişisinin varlığını göstermetedir. Tablo 5. Simetri Nedenselli Testi Sonuçları Tablo 5 te yer alan simetri nedenselli testi sonuçlarına göre RTSI ile petrol fiyatları, reel efetif döviz uru ve para arzı ile çift yönlü nedenselli ilişisi mevcuttur. Simetri nedenselli testinin boş hipotezinin reddedildiği anlamlılı düzeylerine ve atsayıların büyülüğüne baıldığında, reel para arzının, reel efetif döviz urunun ve

8 SESSION 3D: Finans III 639 petrolün borsaya olan etisinin daha güçlü olduğu söylenebilir. Bu bulgular Rusya Borsası nın petrol fiyatlarına ura ve para arzına güçlü bir şeilde duyarlı olduğunu göstermetedir. 4 Sonuç Üle borsalarının başta para arzı olma üzere bir taım maroeonomi değişenlerle ilişisini ele alan yaygın bir literatürün varlığı diat çemetedir. Bu çalışmada önemli bir petrol ihracatçısı olan Rusya nın borsası ile petrol fiyatları arasındai ilişiler analiz onusu yapılmıştır. Rusya borsası ile petrol fiyatları arasındai ilişiler inceleniren, çalışmada literatürden hareetle ontrol değişenler olara urdai ve para arzındai değişimin etileri de modele dahil edilmiştir. Kur ve para arzının modele dahilinde, urun bir tür asimetri yansımalar sergilemesi ve para arzının da finansal derinleşme göstergesi olara abul edilmesi bu düşüncenin temelini oluşturmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Rusya Borsası nı etileyen değişenler en güçlüden en zayıfa göre sıralandığında; reel döviz urunun (%1.299), reel para arzının (%0.56) ve petrol fiyatlarının (%0.288) artırdığı görülmetedir. Dolayısıyla Rusya Borsası ile reel döviz uru, reel para arzı ve petrol fiyatları arasında pozitif yönlü ilişilerin olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan Rusya Borsası üzerine bu ülenin endine özgü rizi (1998 rizinin 1999:01 döneminde) negatif etileri ile yüse büyümesinin (2007:04) pozitif etileri yaalanmış ien; üresel eonomi rizin (2008 rizinin 2009:04 döneminde) negatif etili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca yapılan simetri nedenselli testi sonuçlarına göre RTSI ile petrol fiyatları, reel efetif döviz uru ve para arzı ile çift yönlü nedenselli ilişiler yaalanmıştır. Elde edilen bulgular bir bütün olara değerlendirildiğinde, Rusya Borsası nın petrol fiyatlarına, ura ve para arzına güçlü bir şeilde duyarlı olduğu gözleniren, aynı zamanda dışsal şolardan da yadsınamadığı diat çemetedir. Petrol gelirlerine yüse derecede bağımlı bir eonomi olan Rusya eonomisinin dışsal unsurlarca belirlenen petrol fiyatlarındai dalgalanmalara duyarlı bir eonomi yapısının varlığı, aynı zamanda bu ülede zımnen doğal aynaların laneti argümanı nın uvvetli bir şeilde varlığına işaret etmetedir. Rusya nın halihazırda dünya siyasal yapısında esi Sovyetlerden gelen güçlü aseri yapısını bireysel tüetim ihtiyaçları arşılayaca ölçüde eonomi yapı ile çeşitlendirememesinin petrole dayalı ırılgan bir eonomi yapı içerisinde almasına yol açtığı söylenebilir. Kaynaça Anatolyev, S. (2008). A 10-Year Retrospective on the Determinants of Russian Stoc Returns. Research in International Business and Finance, 22(1): Asteriou, D., Dimitras, A., Lendewig, A.(2013). The Influence of Oil Prices on Stoc Maret Returns: Empirical Evidence from Oil Exporting and Oil Importing Countries, International Journal of Business and Management; 8 (18): Basher, S. A., Sadorsy, P. (2006). Oil Price Ris and Emerging Stoc Marets, Global Finance Journal, 17(2), Fang, Chung-Rou, You, Shih-Yi (2014). The Impact of Oil Price Shocs on The Large Emerging Countries' Stoc Prices: Evidence from China, India and Russia, International Review of Economics and Finance, 29: Gay Jr, R. D. (2008). Effect of Macroeconomic Variables on Stoc Maret Returns for Four Emerging Economies: A Vector Regression Model for Brazil, Russia, India, and China. ProQuest. Goodhart, C., Mahadeva, L., Spicer, J. (2003). Monetary Policy s Effects During The Financial Crises in Brazil and Korea, International Journal of Finance and Economics, 8: Göçer, İ., Bulut, Ş. (2015). Petrol Fiyatlarındai Değişimlerin Rusya Eonomisine Etileri: Çolu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme ve Simetri Nedenselli Analizi, Çanırı Karatein Üniversitesi İİBF Dergisi, ss Gupta, M. C. (1974). Money Supply and Stoc Prices: A Probabilistic Approach, The Journal of Financial and Quantitative Analysis, 9(1): Hacer, R.S. ve Hatemi-J, A. (2006). Tests for Causality between Integrated Variables Using Asymptotic and Bootstrap Distributions: Theory and Application, Applied Economics, 38(13): Hacer, R.S. ve Hatemi-J, A. (2012). A Bootstrap Test for Causality with Endogenous Lag Length Choice: Theory and Application in Finance, Journal of Economic Studies, 39(2): Hayo, B., & Kutan, A. M. (2005). The Impact of News, Oil Prices, and Global Maret Developments on Russian Financial Marets. Economics of Transition, 13(2): Jalolov, M., Miyaoshi, T. (2005). Who Drives the Russian Financial Marets?, Developing Economies, 43(3):

9 640 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Kapetanios, G. (2005). Unit-Root Testing Against The Alternative Hypothesis of up to m Structural Breas, Journal of Time Series Analysis, 26(1): Lee, J. ve Strazicich, M.C. (2003). Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test With Two Structural Breas, The Review of Economics and Statistics, 85(4): Mai, D. (2012). Tests for Cointegration Allowing for an Unnown Number of Breas, Economic Modelling, 29(5): Peresetsy, A. A. (2011). What determines the Behavior of the Russian Stoc Maret, MPRA paper, Pethe, A., Karni, A. (2000). Do Indian Stoc Marets Matter? Stoc Maret Indices and Macro-Economic Variables, Economic and Political Weely, 35(5): Phylatis, K., Ravazzolo, F. (2005). Stoc Prices and Exchange Rate Dynamics, Journal of International Money and Finance, 24: Rahmanov, Ramiz (2007). Do Oil Price Shocs Matter for Transition Economies? Evidence from Kazahstan, Russia and Uraine, Central European University Department of Economics, pp Saleem, K., Vaihesi, M. (2008). Pricing of Global and Local Sources of Ris in Russian Stoc Maret, Emerging Marets Review, 9: Stoc, J. ve Watson, M. W. (1993) A Simple Estimator of Cointegrating Vectors in Higher Order Integrated Systems Econometrica, 61(4): Yalçın, Y. (2015). Petrol Fiyatı Şolarının BDT Borsaları Üzerine Etisi: Rusya, Kazaistan ve Urayna, Gazi Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, 17(1):

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

IJ ER ISSN:

IJ ER ISSN: IJ ER International Journal of Social Sciences and Education Research Online, http://dergipar.gov.tr/ijsser Volume: 3(5), 207 Hisse senedi fiyat endesi ile maroeonomi değişenler arasındai ilişinin analizi:

Detaylı

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma

Türkiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüketimi Üzerindeki Etkisi: Çoklu Yapısal Kırılmalı Bir Araştırma EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 5 Sayı: 2 Nisan 25 ss. 97-26 Türiye de Sanayileşme, Finansal Gelişme, Eonomi Büyüme ve Kentleşmenin Enerji Tüetimi Üzerindei Etisi: Çolu Yapısal Kırılmalı

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Eletroni Dergisi Sayı 12 Oca 2015 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME, ENERJİ TÜKETİMİ VE İTHALAT İLİŞKİSİ ÖZET Canan SANCAR 1 Melie ATAY POLAT 2 Bu çalışmada Türiye de eonomi

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Uluslararası Ham Petrol ve Altın Fiyatlarının Amerian Doları ile İlişisi: Amiri Bir Uygulama Mehmet Şentür 1 Yusuf Erem Abaş 2 Uğur Adıguzel 3 Özet Bu çalışmada, uluslararası altın ve etrol fiyatlarının

Detaylı

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ

FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ FİNANSAL KALKINMA, TİCARİ AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR ANALİZ Salih TÜREDİ * Metin BERBER ** ÖZ Bu çalışmada, finansal alınma ve ticari açılı ile eonomi büyüme ilişisi,

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1

TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TODA VE YAMAMOTO NEDENSELLİK YAKLAŞIMI 1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Yıl 2, Sayı, 206 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 2, Year 2, No., 206 TÜRKİYE DE TURİZM VE TİCARİ AÇIKLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ:

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR *

EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR * Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14 (1) 2013, 112-124 EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR * THE EFFECTS OF EURO/TL VOLATILITY ON THE PERFORMANCE

Detaylı

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan/2014 Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Murat YILDIRIM Yılmaz BAYAR Abdülkadir KAYA

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Arzu ÖZMERDİVANLI Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Muhasebe ve Vergi Bölümü Özet: Hisse

Detaylı

Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği

Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği M. TIRAŞOĞLU ve B. Y. TIRAŞOĞLU Hisse Senetleri, Banka Kredileri ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği Arş. Gör. Muhammed TIRAŞOĞLU İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü muhammed.tirasoglu@istanbul.edu.tr

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği SESSION 3A: Küresel Kriz ve Finans 183 Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği Bekir Elmas, Atatürk Üniversitesi Ömer Esen, Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık Ekonomide Değişim www.pwc.com.tr 15. ÇözümOrtaklığı Platformu Temel göstergelerde neler değişti? Ortalama Büyüme, % Milli gelir hesaplama yönteminde revizyon Ekonomik Büyüme Oranları % 12.0 10.0 8.0 6.0

Detaylı

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators *

MIXED REGRESYON TAHMİN EDİCİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. The Comparisions of Mixed Regression Estimators * MIXED EGESYON TAHMİN EDİCİLEİNİN KAŞILAŞTIILMASI The Comparisions o Mixed egression Estimators * Sevgi AKGÜNEŞ KESTİ Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Matemati Anabilim Dalı Selahattin KAÇIANLA Ç.Ü.Fen Edebiyat

Detaylı

Testing the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: The Case of Turkey

Testing the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: The Case of Turkey EconWorld016@Barcelona 01-03 February 016; Barcelona, Spain esting the Weak- Form of the Efficient Market Hypothesis: he Case of urkey Ümit Bulut, Ahi Evran University, R ubulut@ahievran.edu.tr Abstract

Detaylı

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET Bu çalışmada 1962-1992 yılları arasında Türk İmalat Sanayiinde

Detaylı

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi Türiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Almon Gecime Modeli ile İncelenmesi Nusret ÖBAY *, Şenol ÇELİK Bingöl

Detaylı

SESSION 2C: Finansal Krizler 381

SESSION 2C: Finansal Krizler 381 SESSION 2C: Finansal Krizler 381 2000-2014 Yılları Arasında Türkiye ve Rusya da Finansal Risklerin Temel Ekonomik Veriler Üzerine Etkilerinin Analizi The Analysis of the Effects of Financial Risks in Turkey

Detaylı

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI*

İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: BOOSTRAP PANEL GRANGER NEDENSELLİK TESTİ Nurgün TOPALLI* Özet: Bu çalışmada Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Güney Kore, Filipinler, Malezya, Tayland ve

Detaylı

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Saadet Kasman 2. Doğum Tarihi : 20.12. 1969 3. Unvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Ekonomi Vanderbilt University, ABD 2002 Y.Lisans Ekonomi

Detaylı

Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S.

Sanayi Sektörü İş Hacminin Ekonometrik Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover. Yrd. Doç. Dr. S. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Sanayi Setörü İş Hacminin Eonometri Analizi* Econometric Analysis of Industrial Sector Turnover Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

PETROL FİYATI ŞOKLARININ BDT BORSALARI ÜZERİNE ETKİSİ: RUSYA, KAZAKİSTAN VE UKRAYNA

PETROL FİYATI ŞOKLARININ BDT BORSALARI ÜZERİNE ETKİSİ: RUSYA, KAZAKİSTAN VE UKRAYNA Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 17/1 (2015) 64-81 PETROL FİYATI ŞOKLARININ BDT BORSALARI ÜZERİNE ETKİSİ: RUSYA, KAZAKİSTAN VE UKRAYNA Yeliz Yalçın * Öz: Petrol fiyatlarındaki

Detaylı

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ

MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ MALİYE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ RESEARCH JOURNAL OF PUBLIC FINANCE March 2017, Vol:3, Mart 2017, Cilt:3, Issue:1 Sayı:1 ISSN: 2149-5203 ISSN: 2149-5203 journal homepage: www.maliyearastirmalari.com Türiye

Detaylı

TÜRKİYE DE EĞİTİM-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK VE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE DE EĞİTİM-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK VE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ TÜRKİYE DE EĞİTİM-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK VE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Özet Tuncer GÖVDELİ 1 Bu çalışmada, Türkiye de eğitim ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1923 ile 2014

Detaylı

Yrd. Doç. Dr., Gaziantep Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, bkoksel@gantep.edu.tr **

Yrd. Doç. Dr., Gaziantep Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, bkoksel@gantep.edu.tr ** Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 41 Volume: 8 Issue: 41 Aralık 2015 December 2015 www.sosyalarastirmalar.com ISSN: 1307-9581 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE

Detaylı

THE EFFECT OF MACROECONOMIC FACTORS ON STOCK PRICES IN FINANCIAL CRISES PERIODS

THE EFFECT OF MACROECONOMIC FACTORS ON STOCK PRICES IN FINANCIAL CRISES PERIODS Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.127-136. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2009,

Detaylı

İMKB 100 ENDEKSİ İLE BAZI MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELEMEYE YÖNELİK BİR UYGULAMA

İMKB 100 ENDEKSİ İLE BAZI MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELEMEYE YÖNELİK BİR UYGULAMA AKADEMİK BAKIŞ, SAYI 16, NİSAN, 2009 Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694-528X, İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız- Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat-

Detaylı

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1

ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 ZAMAN SERİSİ ANALİZİ VE YAPISAL KIRILMA 1 Zaman serisi ekonometrisinde sahte regresyona neden olacak durağan olmama durumlarından sakınmak amacıyla, elimizde yer alan zaman serilerinin durağanlık açısından

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: DÖNEMİ ANALİZİ 1

TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: DÖNEMİ ANALİZİ 1 Eonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 11, Yıl 11, Sayı 1, 2015 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 11, Year 11, No. 1, 2015 TÜRKİYE DE İÇ BORÇLANMA-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ:

Detaylı

Altın Fiyatlarını Etkilemesi Beklenen Faktörler Üzerine Bir İnceleme

Altın Fiyatlarını Etkilemesi Beklenen Faktörler Üzerine Bir İnceleme Altın Fiyatlarını Etkilemesi Beklenen Faktörler Üzerine Bir İnceleme Altın Fiyatlarını Etkilemesi Beklenen Faktörler Üzerine Bir İnceleme Veysel İNAL 1 Mücahit AYDIN 2 Özet Çalışmamızda bir yatırım aracı

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı

Turizm Sektörünün Türkiye nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Turizm Setörünün Türiye nin Eonomi Büyümesi Üzerindei Etisi: VAR Analizi Yalaşımı Yrd. Doç. Dr. Ozan BAHAR Muğla Üniversitesi,

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Kastamonu Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi Eim 2015, Sayı:10 TÜRKİYE DE SAĞLIK VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ Murat Can GENÇ 1 Özet: Sağlı, verimliliği artırma

Detaylı

TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER SAKARYA İKTİSAT DERGİSİ CİLT 6, SAYI 2, 207, SS. 4-5 THE SAKARYA JOURNAL OF ECONOMICS, VOLUME 6, NUMBER 2, 207, PP. 4-5 TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Pınar

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi Ergün ŞİMŞEK Amasya Üniversitesi Amasya

Detaylı

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 Kırgızistan da Dış Ticaret ve Yurtdışından Transferlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı The Effect of Foreign Trade and Remittances

Detaylı

DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ

DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ EMPIRICAL ANALYSIS OF THE REALATIONSHIP BETWEEN EX- CHANGE RATE AND ISTANBUL STOCK EXCHANGE 100 AND SECTOR INDEXES

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s Niğde Üniversesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 1, s.1-12 1 SABİT SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ ÖZ Ahmet ŞAHBAZ 1 Bu çalışmada sab sermeye yatırımları ve

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH

TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM THE ANALYSIS OF R&D EXPENDITURES IN TURKEY: AN ECONOMETRIC APPROACH TÜRKİYE DEKİ AR-GE HARCAMALARININ ANALİZİ: EKONOMETRİK BİR YAKLAŞIM Arş. Gör. Mustafa KOÇ Sakarya Üniversitesi mustafakoc@sakarya.edu.tr Arş. Gör. Tuğba KOÇ Sakarya Üniversitesi tcekici@sakarya.edu.tr

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE:

DİCLE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ DERGİSİ YIL: 7 * CİLT/VOL.: 7 * SAYI/ISSUE: YÜKSELEN PİYASA EKONOMİLERİNDE FİNANSAL GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN ANALİZİ Öz Dilek ŞAHİN Bu çalışmanın amacı finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Bu kapsamda

Detaylı

DÖVİZ KURU İLE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ: GELİŞEN ÜLKELER ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURU İLE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ: GELİŞEN ÜLKELER ÖRNEĞİ DÖVİZ KURU İLE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ: GELİŞEN ÜLKELER ÖRNEĞİ Doç. Dr. Utku ALTUNÖZ utkual@hotmail.com ÖZET Çalışmada döviz kuru ile hisse senedi arasındaki ilişki

Detaylı

FİNANSAL AKTİF FİYATLARI VE BORSA GETİRİSİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

FİNANSAL AKTİF FİYATLARI VE BORSA GETİRİSİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA FİNANSAL AKTİF FİYATLARI VE BORSA GETİRİSİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA Mehmet ŞENTÜRK * Yusuf Ekrem AKBAŞ ** ÖZ Dünyada yaşanan finansal küreselleşmenin etkisi ve sermayenin uluslararası

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2013 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi ÖZET Halime TEMEL NALIN Sevinç GÜLER Bu çalışmanın amacı, İMKB 100 Endeksinde işlem hacmi

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos 1 Türkiye de Otomotiv Üretiminin Dış Ticaret Açığına Etkileri: Eşik Değerli Hata Düzeltme Modeli ÖZET Bu çalışmada Türkiye nin dış ticaret açığı sorununun çözümü için otomotiv üretiminin etkin olarak kullanılıp

Detaylı

YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ÇOK BOYUTLU ÖLÇEKLEME YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ÇOK BOYUTLU ÖLÇEKLEME YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2012, Cilt:8, Yıl:8, Sayı:2, 8:45-55 YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ÇOK BOYUTLU ÖLÇEKLEME YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Mustafa İBİCİOĞLU * MULTIDIMENSIONAL

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 2016 Cilt: 5 Sayı: 3 MANAS Journal of Social Studies 2016 Vol.: 5 No: 3 DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Doç. Dr. Selçuk KENDİRLİ Hitit Üniversitesi,

Detaylı

KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ KREDİ HACMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Kadir TUNA * Hakan BEKTAŞ ** ÖZ Bu çalışmada, mevduat bankaları yurtiçi kredi hacmi ile gayri safi yurtiçi hasıla arasındaki

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1997-2015) Yasemin YURTOĞLU Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü Doktora Öğrencisi yaseminyurtoglu@hotmail.com

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI

TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI TÜRKİYE NİN İKTİSADİ BÜYÜMESİNDE TURİZM SEKTÖRÜNÜN KATKISI Harun TERZİ * Uğur Korut PATA ** ÖZ Bu çalışmada Türiye de 1964-2014 dönemi yıllı verilerle, gayri safi yurtiçi hasıla ile üleye gelen turist

Detaylı

PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ

PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ Zehra ABDİOĞLU Doç. Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, İİBF Ekonometri Bölümü maraszehra61@hotmail.com Nurdan DEĞİRMENCİ Öğr. Gör.,

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:20 2014 68-87 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİ İLE OECD ÜLKELERİNDE SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ GEÇERLİLİĞİNİN

Detaylı

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model 1 Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi 2 Para Politikası AD Eğrisi 3 4 Eğrisi Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest, and Money Toplam

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARI İLE İMALAT VE KİMYA-PETROL- PLASTİK SEKTÖRLERİNİN ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZ M. Başaran ÖZTÜRK* Gülüzar

Detaylı

İstatistikçiler Dergisi

İstatistikçiler Dergisi www.istatisticiler.org İstatistiçiler Dergisi (008) 68-79 İstatistiçiler Dergisi BAĞIMLI RİSKLER İÇİ TOPLAM HASAR MİKTARII DAĞILIMI Mehmet PIRILDAK Hacettepe Üniversitesi Fen Faültesi, Atüerya Bilimleri

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

*************************************** Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi

*************************************** Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi *************************************** Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi BSPAD, Cilt 1, Sayı 3 www.bankasermaye.com *************************************** Çoklu Yapısal Kırılmalar

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ Sultan KOÇAK Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü / TÜRKİYE, E-mail: sultankocak072010@hotmail.com Feyza

Detaylı

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems Available online at www.alphanumericournal.com alphanumeric ournal Volume 3, Issue 1, 2015 2015.03.01.OR.02 MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA İLE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDE ETKİNLİK PLANLAMASI Murat ATAN * Sibel

Detaylı

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi M. Ozan AKI Yrd.Doç Dr. Erdem UÇAR ABSTRACT: Bu çalışmada, sıvıların seviye ölçümünde dalgalanmalardan aynalı meydana

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Reel Döviz Kuru, Dış Ticaret Dengesi, Çoklu Yapısal Kırılmalı Birim Kök ve Eşbütünleşme Testi. Jel Kodları: C23, C33, F31, F41.

Anahtar Kelimeler: Reel Döviz Kuru, Dış Ticaret Dengesi, Çoklu Yapısal Kırılmalı Birim Kök ve Eşbütünleşme Testi. Jel Kodları: C23, C33, F31, F41. Genişletilmiş Marshall-Lerner Koşulu Çerçevesinde Reel Döviz Kuru Değişimlerinin Türkiye'nin Dış Ticaret Performansına Etkileri: Çoklu Yapısal Kırılmalı Zaman Serisi Analizi Özet İsmet GÖÇER * Bekir ELMAS

Detaylı

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri *

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Maliye Finans Yazıları - 2016 - (106), 29-48 29 Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Selim GÜNGÖR 1 - Lütfiye SÖNMEZ 2 - Özge KORKMAZ 3 - Süleyman Serdar KARACA

Detaylı

Seçilmiş Makroekonomik Değişkenlerle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Ampirik Bir İnceleme Öz

Seçilmiş Makroekonomik Değişkenlerle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Ampirik Bir İnceleme Öz Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2016 Cilt: 53 Sayı: 616 M. COŞKUN - K. KİRACI - U. MUHAMMED 61 Metin COŞKUN 1 Kasım KİRACI 2 Usman MUHAMMED 3 Seçilmiş Makroekonomik Değişkenlerle Hisse Senedi Fiyatları

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

AN APPLICATION TO EXAMINE THE RELATIONSHIP BETWEEN REIT INDEX AND SOME FIRM SPECIFIC VARIABLES.

AN APPLICATION TO EXAMINE THE RELATIONSHIP BETWEEN REIT INDEX AND SOME FIRM SPECIFIC VARIABLES. FİRMAYA ÖZGÜ DEĞİŞKENLERLE GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIKLARI (GYO) GETİRİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELEMEYE YÖNELİK BİR UYGULAMA 1 Cumhur ŞAHİN Arş. Grv., Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İİBF, İşletme

Detaylı

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%)

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%) 4. Cari Denge 211 yılında GSYH nin yüzde 9 una kadar ulaşan cari açık, devam eden dönemde uygulanan makroihtiyati tedbirler ve kredilerdeki yavaşlama neticesinde azalma eğilimine girmiştir (Grafik-4.1).

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

ELEKTRİK TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ: G-8 ÜLKELERİ

ELEKTRİK TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ: G-8 ÜLKELERİ ELEKTRİK TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ: G-8 ÜLKELERİ Özet Dilek KUTLUAY ŞAHİN Çankırı Karatekin Üniversitesi İ.İ.B.F İktisat Bölümü Ekonomik büyümeyi sağlayan önemli faktörlerden

Detaylı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı 1. Proje Kapsamında Eğitim Talep Edilmiş ise, Eğitimin İçeriği Hakkında bilgi veriniz. Ekonometri alanı iktisat teorisi, işletme, matematik ve istatistiğin birleşmesiyle

Detaylı

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2013, C:5, S:1, s. 147-153 Year:2013, Vol:5, No:1, s. 147-153 Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ Rüstem YANAR Yrd.Doç.Dr., Gaziantep Üniv. İİBF, İktisat Bölümü E-posta: yanar@gantep.edu.tr Güldem KERİMOĞLU Gaziantep Üniv. SBE E-posta:

Detaylı

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: DÖNEMİ

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: DÖNEMİ ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol. : 11 - S ayı/no: 3 : 135 148 (2011) TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ZAMAN

Detaylı

YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI *

YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI * YAPISAL KIRILMALARI GÖZ ÖNÜNE ALARAK TÜRK İMALAT SANAYİ EKONOMİK DEĞİŞKENLERİ ARASINDA UZUN DÖNEM İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI * A. Neyran ORHUNBİLGE Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Sayısal

Detaylı

Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 19/2 (2017) 603-614 Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği Kemal EYÜBOĞLU * Sinem

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACAT ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ ÖZET Ayberk ŞEKER 1 (Yalova Üniversitesi, ayberk.seker@yalova.edu.tr)

Detaylı

İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi: Türkiye Uygulaması

İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi: Türkiye Uygulaması The PDF version of an unedited manuscript has been peer reviewed and accepted for publication. Based upon the publication rules of the journal, the manuscript has been formatted, but not finalized yet.

Detaylı

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma YAPISAL KIRILMA ALTINDA PARA TALEBİNİN İSTİKRARI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ A. Nazif Çatık Working Paper No: 06 / December

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

TÜRKİYE DE HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE GSYİH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE GSYİH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ TÜRKİYE DE HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE GSYİH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ Doç. Dr. Feride ÖZTÜRK Bülent Ecevit Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi feride.ozturk@beun.edu.tr ÖZET Ekonomik teori

Detaylı

LINEAR AND NONLINEAR COINTEGRATION RELATIONSHIP BETWEEN STOCK PRICES AND EXCHANGE RATES IN TURKEY

LINEAR AND NONLINEAR COINTEGRATION RELATIONSHIP BETWEEN STOCK PRICES AND EXCHANGE RATES IN TURKEY TÜRKİYE DE HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU ARASINDA DOĞRUSAL VE DOĞRUSAL OLMAYAN EŞ BÜTÜNLEŞME İLİŞKİSİ Doç.Dr. Bülent DOĞRU Gümüşhane Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü buldogru@gumushane.edu.tr Arş.Gör.Mürşit

Detaylı

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan)

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Yayınlar Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Sadullah Çelik ve Yasemin Özerkek, (2009), Panel Cointegration Analysis of Consumer Confidence and Personal Consumption

Detaylı

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

İMKB İLE ULUSLAR ARASI HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ENTEGRASYON İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMA TESTLERİ İLE ANALİZİ *

İMKB İLE ULUSLAR ARASI HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ENTEGRASYON İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMA TESTLERİ İLE ANALİZİ * Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (17) 2009, 40-71 İMKB İLE ULUSLAR ARASI HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ENTEGRASYON İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMA TESTLERİ İLE ANALİZİ * THE ANALYSIS OF INTEGRATION RELATION BETWEEN

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASASI VE REEL EKONOMİK FAALİYETLER ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

HİSSE SENEDİ PİYASASI VE REEL EKONOMİK FAALİYETLER ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.333-348. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2011,

Detaylı

Jell Sınıflandırması: Q 20, Q42, 047, C22

Jell Sınıflandırması: Q 20, Q42, 047, C22 Arş.Gör. Veysel İNAL 1 Doç. Dr. Selim İNANÇLI 2 Arş.Gör. Mustafa ÇALIŞKAN 3 Alternatif Enerjinin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Saklı Testi Bu çalışmada Türkiye de GSYH nın yıllık büyümesi ile toplam enerji

Detaylı

Ar-Ge Yatırımları ve Büyüme: İmalat Sektörü Üzerine Ampirik Bir Çalışma

Ar-Ge Yatırımları ve Büyüme: İmalat Sektörü Üzerine Ampirik Bir Çalışma Istanbul University Journal of the School of Business İstanbul Üniversitesi İşletme Faültesi Dergisi Vol/Cilt: 45, No/Sayı:1, May/Mayıs 016, 53-64 ISSN: 1303-173 http://dergipar.ulabim.gov.tr/iuisletme

Detaylı

Gibson Paradoksunun Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Açısından Geçerliliğinin Araştırılması

Gibson Paradoksunun Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Açısından Geçerliliğinin Araştırılması Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 19/1 (2017) 211-222 Gibson Paradoksunun Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Açısından Geçerliliğinin Araştırılması Serkan KÜNÜ * Selim BAŞAR

Detaylı

Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Türkiye de Eğitim Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı Özet Mürüvvet PAMUK İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi 9-11 Aralı 2009 Ço Yüse Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardai OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü {myalcin, aan}@istanbul.edu.tr Sunum İçeriği Giriş

Detaylı

Global Business Research Congress (GBRC), May 24-25, 2017, Istanbul, Turkey.

Global Business Research Congress (GBRC), May 24-25, 2017, Istanbul, Turkey. Global Business Research Congress (GBRC), May 24-25, 2017, Istanbul, Turkey. ANALYSIS OF FRAGILITY LEVELS OF FRAGILE FIVE IN TERMS OF EXCHANGE RATES DOI: 10.17261/Pressacademia.2017.409 PAP-GBRC-V.3-2017(24)-p.241-245

Detaylı