ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2918 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1875 ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI Yazarlar Doç.Dr. Elif UÇKAN DA DEM R (Ünite 1, 3) Prof.Dr. S. R dvan KARLUK (Ünite 2) Doç.Dr. Funda Rana ADAÇAY (Ünite 4) Prof.Dr. Nurdan ASLAN (Ünite 5, 6, 7) Prof.Dr. Selahattin TOGAY (Ünite 8) Editör Doç.Dr. Elif UÇKAN DA DEM R ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2013 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Prof.Dr. Cengiz Hakan Ayd n Yrd.Doç.Dr. Evrim Genç Kumtepe Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flman Hatice Çal flkan Grafikerler Hilal Küçükda aflan Aysun fiavl Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Uluslararas ktisat Politikas ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, Ocak 2013

3 çindekiler iii çindekiler Sunufl... ix Uluslararas Ticaret Politikalar ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI - GENEL KT SAT POL T KASI L fik S... 3 ULUSLARARASI T CARET POL T KASI TERC HLER... 4 Serbest D fl Ticaret Politikas Tezleri... 4 Ekonomik Etkinlik Art fl... 4 Dinamik Kazançlarda Art fl... 5 Rant Aray fl n n Sona Ermesi... 5 Korumac D fl Ticaret Politikas Tezleri... 6 D fl Ticaret Dengesinin yilefltirilmesi... 7 D fl Ticaret Hadlerinin yilefltirilmesi... 7 Piyasa Baflar s zl klar na Müdahale: D flsall klar... 9 flsizli in Azalt lmas Korunan Endüstride stihdam n Artt r lmas Hazineye Gelir Sa lanmas Ulusal Güvenlik/Savunma Tezi Dampinge Karfl Korunma D fl Sübvansiyona Karfl Korunma Bebek Endüstri Tezi Stratejik Ticaret Politikas ULUSLARARASI T CARET POL T KASI ARAÇLARI thalat Tarifeleri Tarife D fl K s tlamalar thalat Kotalar hracat Sübvansiyonlar Gönüllü hracat K s tlamalar Kamu Al mlar na liflkin Düzenlemeler Yerli Katk Zorunlulu u Ürün Standartlar Anti-Damping ve Telafi Edici Vergi Uygulamalar Emek Standartlar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Gümrük Tarifeleri ve Tarife D fl K s tlamalar G R fi GÜMRÜK TAR FELER GÜMRÜK VERG LER GÜMRÜK TAR FELER N N KISM DENGE ANAL Z NDE EKONOM K ETK LER ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler Üretim Etkisi Tüketim Etkisi Gelir Etkisi Yeniden Da t m Etkisi OPT MUM TAR FE KORUYUCU GÜMRÜK TAR FELER NE EKONOM K ARGÜMAN: GENÇ SANAY LER VE ETK N TAR FE ORANI TAR FE DIfiI KISITLAMALAR Miktar K s tlamalar Di er Tarife D fl K s tlamalar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE 4. ÜN TE Uluslararas Ticaretin Serbestlefltirilmesi ve Ekonomik Entegrasyonlar ULUSLARARASI T CARET N SERBESTLEfiT R LMES GATT 1947 Süreci GATT 1947 nin Temel lkeleri GATT 1947 nin Güçlü ve Zay f Yönleri Dünya Ticaret Örgütü Süreci EKONOM K ENTEGRASYON TEOR S Ekonomik Entegrasyon Aflamalar Ekonomik Entegrasyonlar n Refah Etkileri: Gümrük Birlikleri Gümrük Birliklerinin Statik Etkileri Ticaret Yaratma Ticaret Sapt rma Gümrük Birlikleri ve kinci En yi Teorisi Gümrük Birliklerinin Dinamik Etkileri EKONOM K ENTEGRASYON ÖRNEKLER Avrupa Birli i Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi Güney Amerika Ortak Pazar Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Uluslararas Ticaret Politikalar ve Ekonomik Kalk nma ULUSLARARASI T CARET VE EKONOM K KALKINMA SERBEST ULUSLARARASI T CARET POL T KALARI VE EKONOM K KALKINMA D fla Dönük Kalk nma... 79

5 çindekiler v hracata Dayal Kalk nma D fl Ticaretin Kalk nma Aç s ndan Yaratt Olumlu Etkiler Azgeliflmifl Ülkelerin Özellikleri Aç s ndan Karfl laflt rmal Üstünlükler Teorisinin Elefltirisi D fl Ticaret Hadlerinin Geliflimi ve Singer - Prebisch Tezi hracata Dayal Sanayileflme Stratejisine Yönelifl Nedenleri hracata Dayal Sanayileflme Stratejisinin Araçlar hracata Dayal Sanayileflme Stratejisinin Elefltirisi ve Uygulamada Karfl lafl lan Sorunlar KORUMACI ULUSLARARASI T CARET POL T KALARI VE EKONOM K KALKINMA çe Dönük Kalk nma thal kamesine Dayal Kalk nma çe Dönük Sanayileflme ve thal kamesine Dayal Sanayileflme thal kamesine Dayal Sanayileflme Stratejisinin Araçlar thal kamesine Dayal Sanayileflme Stratejisinin Elefltirisi ve Uygulamada Karfl lafl lan Sorunlar hracata Dayal Sanayileflme ve thal kamesine Dayal Sanayileflme Stratejilerinin De erlendirilmesi: Bütünlefltirilmifl Strateji Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Döviz Piyasas ve Döviz Kuru Sistemleri DÖV Z P YASASI Döviz Piyasas n n Kat l mc lar Döviz Piyasas n n fllevleri Döviz Piyasas n n Özellikleri DÖV Z KURU Dolays z ve Dolayl Kotasyon Döviz Al fl ve Sat fl Kurlar Düz Kur ve Çapraz Kur Nominal ve Reel Döviz Kuru Sat n Alma Gücü Paritesi Mutlak Sat n Alma Gücü Paritesi Nispi Sat n Alma Gücü Paritesi Big Mac Endeksi ve Ipod Endeksi Döviz Piyasas fllemleri: Arbitraj ve Spekülasyon Piyasalar Aras Fiyat Fark ndan Do an Arbitraj Dolayl ve Dolays z Kur Fark ndan Do an Arbitraj Spekülasyon Spot ve Vadeli Döviz Piyasalar Spot Döviz Piyasas ve Forex Piyasa Vadeli Döviz Piyasas DÖV Z KURU S STEMLER Sabit Döviz Kuru Sistemi Kat Sabit Kur Sistemi Geleneksel Sabit Kur Sistemi ÜN TE

6 vi çindekiler Ara Döviz Kuru Sistemleri Dalgal Döviz Kuru Sistemi Dalgal Döviz Kuru Sisteminin Olumlu Yönleri Dalgal Döviz Kuru Sisteminin Olumsuz Yönleri Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar ÜN TE Ödemeler Dengesi ve Denkleflme Mekanizmalar ÖDEMELER DENGES Ödemeler Dengesi Kavram Ödemeler Dengesi Tablolar ve Kay t lkeleri Çift Kay t lkesi fllemlerin Kay t Tarihi (Mülkiyet De iflimi Tarihinde Kay t) Piyasa De eri ile Kay t Ödemeler Dengesinin Temel Hesaplar Cari fllemler Hesab Sermaye ve Finans Hesab Resmî Rezerv Hesab Ödemeler Dengesi Aç ve Fazlas statistik Hatalar : Net Hata ve Noksan Hesab D fl Ödeme Dengesizlikleri Nedenleri Tasarruf-Yat r m Özdeflli i Aç s ndan Cari Hesap Dengesi Bütçe Dengesi Aç s ndan Cari Hesap Dengesi ÖDEMELER DENGES NDE DENKLEfiME MEKAN ZMALARI Otomatik Denkleflme Mekanizmalar Dalgal Kur Sistemi ve D fl Denge Klasik D fl Denkleflme Mekanizmas : Fiyat- Alt n Para Ak m Mekanizmas Keynesyen Millî Gelir De iflmesi ve D fl Denkleflme Mekanizmas Parasalc Görüfl ve D fl Denkleflme Mekanizmas D fl Denklefltirme Politikalar Sabit Kur Sistemi ve Devalüasyon Harcama De ifltirici Politikalar ve Faiz Oran De iflmesi ile D fl Denge Toplam Harcama (Massetme) Yaklafl m Harcama Kayd r c Politikalar ve D fl Denge Döviz Gelirlerini Artt rmaya Yönelik Politikalar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar

7 çindekiler vii Aç k Ekonomi Makro ktisad Ç VE DIfi EKONOM K DENGEN N SA LANMASI ktisat Politikas Amaçlar ktisat Politikas Araçlar ç Ekonomik Dengenin Sa lanmas ç Denge ve Mal Piyasas ç Denge ve Para Piyasas D fla Kapal Ekonomide Genel Denge: Mal ve Para Piyasas Dengesi D fl Dengenin Sa lanmas Farkl Sermaye Hareketlerine Göre D fl Denge D fla Aç k Ekonomide Genel Denge: ç ve D fl Denge Aç k Ekonomide Para ve Maliye Politikalar Aç k Ekonomide Döviz Kuru Sistemleri Sabit Döviz Kuru Sistemi Esnek Döviz Kuru Sistemi SERMAYE HAREKETL L VE DÖV Z KURU S STEMLER NE GÖRE KT SAT POL T KALARI: MUNDELL-FLEMING MODEL Tam Sermaye Hareketlili i Durumunda Döviz Kuru Sistemlerine Göre Para ve Maliye Politikalar Sabit Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalar Esnek Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalar S n rl Sermaye Hareketlili i Durumunda Döviz Kuru Sistemlerine Göre Para ve Maliye Politikalar Sabit Döviz Kuru Sisteminde Maliye Politikas Sabit Döviz Kuru Sisteminde Para Politikas Esnek Döviz Kuru Sisteminde Maliye Politikas Esnek Döviz Kuru Sisteminde Para Politikas Tam Sermaye Hareketsizli i Durumunda Döviz Kuru Sistemlerine Göre Para ve Maliye Politikalar Sabit Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalar Esnek Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalar Politika Açmazlar : ç ve D fl Denge mkâns z Üçlü Hipotezi ki Kutup Hipotezi Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Okuma Parças S ra Sizde Yan t Anahtar Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar Uluslararas Parasal Sistem ALTIN STANDARDI DÖNEM Alt n n Özellikleri ve Mal Para Sisteminin flleyifli Klasik Alt n Standard Sistemi Aç k Ekonomide Mal Para Sistemi Olarak Alt n Standard ÜN TE 8. ÜN TE

8 viii çindekiler Alt n Ak m Mekanizmas ve Oyunun Kural Alt n Ak m Mekanizmas n n Dayand Varsay mlarla lgili De erlendirmeler Klasik Alt n Standard ile lgili De erlendirmeler Merkez Bankalar n n Rolü ki Savafl Aras Dönemde Alt n Standard Dünya Bunal m Bretton Woods Sisteminin Do ufl Süreci: Keynes Plan ve White Plan Bretton Woods Sisteminin Yap s Bretton Woods un lk Dönemi: Dönemi kili Ticaret Anlaflmalar Dolar K tl Sorunu ve Bu Sorunun Çözümü Bretton Woods un Çöküfl Süreci: Dönemi BRETTON WOODS SONRASI DÖNEM Köfle Çözümü (Ortan n Boflalmas ) ve mkâns z Üçlü Hipotezi Geliflmekte Olan Ülkelerin Temel Sorunlar : Dalgalanma Korkusu ve lk Günah Tam Dolarizasyon Önerisi Bretton Woods - II Tart flmalar SDR nin Yeni Rolüne liflkin De erlendirmeler Özet Kendimizi S nayal m Yaflam n çinden Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan Kaynaklar

9 Sunufl ix Sunufl Son y llarda gündelik ekonomik yaflant m z içinde uluslararas ifllemlerin ne kadar büyük bir yere sahip olmaya bafllad n hepimiz fark etmekteyiz. Dünya giderek küçülüyor ve adeta global bir köye dönüflüyor. Bu de erlendirmeyi yaparken sadece tafl mac l n geliflti ini, teknolojinin ifllemlerin h z n artt rd n, iletiflimin insanlar aras ndaki mesafeleri ortadan kald rd n de il; ayn zamanda mallar n, hizmetlerin ve sermayenin al n p sat lmas için uluslararas piyasalar n en az ulusal piyasalar kadar etkin ifllemeye bafllad n da ifade etmeye çal fl yoruz. Günümüz dünyas nda uluslararas ekonomik ifllemlerdeki bu geliflmeler, Uluslararas ktisat Politikas ders konular n n kapsam n de ifltirmekte ve sürekli güncellenmelerini gerekli k lmaktad r. Anadolu Üniversitesi ktisat Fakültesi için yaz lm fl olan bu Uluslararas ktisat Politikas kitab, uluslararas iktisat teorisine dayan larak uluslararas iktisat politikalar ndaki güncel geliflmeler paralelinde yaz lm fl bir ders kitab d r. Kitab n amac, ö rencilerin uluslararas iktisat politikalar n analiz edebilmelerine yard mc olmakt r. Bu kitap bir ekip çal flmas ürünüdür. Öncelikle ekibin bafl nda yer alan rektörümüz Prof.Dr. Davut AYDIN a teflekkürü bir borç bilirim. Ayr ca ktisat Fakültesi Dekan Prof.Dr. S. R dvan KARLUK a ve Aç kö retim Fakültesi Dekan Prof.Dr. Kerim BANAR a ve flletme Fakültesi Dekan Prof.Dr. Melih ERDO AN a kitab n yaz m sürecinde verdikleri destek için teflekkür ederim. Kitapta yer alan ünitelerin yaz m - n üstlenen de erli ö retim üyeleri ve meslektafllar m Prof.Dr. S. R dvan KARLUK a, Prof.Dr. Nurdan ASLAN a, Prof.Dr. Selahattin TOGAY a ve Doç.Dr. Funda Rana ADAÇAY a, titiz ve özverili çal flmalar ndan dolay sonsuz teflekkürlerimi sunar m. Ayr ca kitap yaz m sürecinin sorunsuz bir flekilde tamamlanmas n sa layan Doç.Dr. Müjgan BOZKAYA ve ekip arkadafllar na da teflekkürlerimi iletirim. Uluslararas ktisat Politikas ders kitab n n tüm ö rencilerimize yararl olmas - n dilerim. Editör Doç.Dr. Elif UÇKAN DA DEM R Eskiflehir, 10 A ustos 2012

10 1ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Uluslararas iktisat politikas ile genel iktisat politikas aras ndaki iliflkiyi ortaya koyabilecek, Ülkelerin farkl uluslararas ticaret politikas tercihlerini belirleyebilecek, Serbest d fl ticaret politikas n savunan tezleri aç klayabilecek, Korumac d fl ticaret politikas tezlerini tart flabilecek, Uluslararas ticaret politikas araçlar n de erlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebilecek bilgi ve beceriler kazanabileceksiniz. Anahtar Kavramlar thalat Tarifesi thalat Kotas D fl Ticaret Dengesi D fl Ticaret Hadleri D flsall klar Bebek Endüstri Tezi Stratejik Ticaret Politikas Damping çindekiler Uluslararas ktisat Politikas Uluslararas Ticaret Politikalar ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI - GENEL KT SAT POL T KASI L fik S ULUSLARARASI T CARET POL T KASI TERC HLER ULUSLARARASI T CARET POL T KASI ARAÇLARI

11 Uluslararas Ticaret Politikalar ULUSLARARASI KT SAT POL T KASI - GENEL KT SAT POL T KASI L fik S Bir ülkede uluslararas iktisat politikas ile genel iktisat politikas (ulusal iktisat politikas ) karfl l kl etkileflim içindedir. Bilindi i gibi genel iktisat politikas, iç ekonomik denge ve d fl ekonomik dengeyi ayn anda sa lamay amaçlamaktad r. ç ekonomik denge, ekonominin tam istihdam düzeyine ulaflt r lmas ve enflasyonun kabul edilebilir bir düzeyde tutulmas ile sa lanmaktad r. D fl ekonomik dengeye ise ödemeler bilançosu dengesinin sa lanmas, di er bir ifadeyle ülkeye giren döviz tutar ile ülkeden ç kan döviz tutar n n eflitlenmesi ile ulafl lmaktad r. ç ekonomik denge ile d fl ekonomik dengenin ayn anda sa lanmas ile genel ekonomik dengeye ulafl lmaktad r. ç ekonomik denge ve d fl ekonomik dengeyi ayn anda sa layarak genel ekonomik dengeyi sa lamay amaçlayan bir hükûmetin yerli üreticiyi korumak amac yla uygulad ithalat tarifesi ilgili mal n yurt içi üretimini ve istihdam artt r rken, tüketicilerin ilgili mal daha yüksek fiyatla sat n almalar na neden olacakt r. Di er taraftan ithalat tarifesi, ülkenin ödemeler bilançosu fazlas vermesi veya ödemeler bilançosu aç n n kapat lmas sonucunu do uracakt r. Görüldü ü gibi, uluslararas iktisat politikas n n en önemli politikalar ndan biri olan uluslararas ticaret politikas n n bir arac olan ithalat tarifesi, sadece ülkenin d fl ekonomik dengesini de- il, iç ekonomik dengesini de etkileyebilmektedir. Hükûmetlerin uygulad klar para ve maliye politikalar iç ekonomik dengenin yan s ra uluslararas ticaret ve uluslararas yat r mlar üzerinde yaratt klar etkiler arac l yla d fl ekonomik denge üzerinde de etkili olmaktad r. Görüldü ü gibi, uluslararas iktisat politikas genel ekonomik dengenin sa lanmas için izlenen politikalarla iç içe geçmifl durumdad r. Uluslararas iktisat politikas ile genel iktisat politikas n n karfl l kl etkileflimi içinde uluslararas ticaret politikas çok önemli bir yere sahiptir. Bilindi i gibi hükûmetler d fl ekonomik dengeyi sa lamak üzere harcama kayd r c politikalara baflvurabilmektedir. Harcama kayd r c politikalar, toplam talebin yerli ve ithal mallar aras nda kayd r lmas n sa layan ithalat tarifeleri, ithalat kotalar, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonlar ya da vergileri fleklinde do rudan d fl aç klar üzerinde etkili olan politika araçlar d r. Harcama kayd r c politikalar içinde yer alan ithalat tarifeleri, ithalat kotalar, ithalat veya ihracat sübvansiyonlar veya vergileri uluslararas ticaret politikas araçlar d r. Uluslararas iktisat politikas : Hükûmetlerin ticaret ve üretim faktörleri ak fllar n n hacmine, yönüne ve kapsam na yönelik müdahalelerini içermektedir. Uluslararas ticaret politikas : Hükûmetlerin uluslararas ticaretin hacmine, yönüne ve kapsam na yönelik müdahalelerini içeren politikad r.

12 4 Uluslararas ktisat Politikas Literatürde genellikle uluslararas ticaret politikas yerine d fl ticaret politikas terimi kullan lmaktad r. Bu ünite kapsam nda da iki terim birbirinin yerine kullan lm flt r. ULUSLARARASI T CARET POL T KASI TERC HLER Günümüzde hükûmetlerin izledikleri uluslararas ticaret politikalar n anlayabil- AMAÇLARIMIZ mek için öncelikle hükûmetlerin hangi nedenlere dayanarak serbest d fl ticaret politikas n veya korumac d fl ticaret politikas n benimsediklerini belirlemek gerek- AMAÇLARIMIZ mektedir. Bu nedenle afla da, serbest d fl ticaret politikas tezleri ve korumac d fl ticaret politikas K T Atezleri P bafll klar alt nda, hükûmetlerin bu politikalar benimseme nedenleri aç klanm flt r. Üretim sapma maliyeti: Üretim faktörlerinin karfl laflt rmal üstünlü e sahip olunan mallar n üretiminden karfl laflt rmal üstünlü e sahip olunmayan mallar n üretimine aktar lmas yla ortaya ç kmaktad r. MAKALE Tüketim sapma maliyeti: Tüketicilerin karfl laflt rmal üstünlü e sahip olunmayan mallar dünya fiyat ndan daha yüksek iç fiyattan sat n almak durumunda kalmalar ndan kaynaklanan maliyettir. fiekil 1.1 Serbest D fl Ticaret ve Ekonomik Etkinlik Serbest D fl Ticaret Politikas Tezleri Uluslararas ticaret teorisi analizlerinden hat rlanaca gibi, iflbölümü ve uzmanlaflmaya dayanan serbest d fl ticaret ülke refah n n art fl için en iyi politikad r. Hükûmetler serbest d fl ticaret politikas n ekonomik etkinli i artt rd, dinamik kazançlar yaratt ve rant aray fl n sona erdirdi i için benimsemektedir. Ekonomik Etkinlik Art fl MAKALE Korumac d fl ticaret politikas araçlar n n kullan lmad, serbest d fl ticaret koflullar n n geçerli oldu u bir ekonomide ülke karfl laflt rmal üstünlü e sahip oldu u mallar üretmekte tüketiciler bu mallar dünya fiyatlar ndan sat n almakta ve böylece ekonomik etkinli e ulafl lmaktad r. Aksi durumda ülke karfl laflt rmal üstünlü- e sahip olmad mallar üreterek ekonomik etkinsizlik yaratmaktad r. Ekonomik etkinsizlik iki nedenle ortaya ç kmaktad r. lk neden, üretim faktörlerinin karfl laflt rmal üstünlü e sahip olunan mallar n üretiminden karfl laflt rmal üstünlü e sahip olunmayan mallar n üretimine aktar lmas yla ortaya ç kan üretim sapma maliyetidir. kinci neden ise tüketicilerin ilgili mallar dünya fiyat ndan daha yüksek iç fiyattan sat n almak durumunda kalmalar ndan kaynaklanan tüketim sapma maliyetidir. fiekil 1.1 de X mal üreten bir küçük ülke için serbest d fl ticaret ve ekonomik etkinlik, k smi denge analizi ile incelenmifltir. Görüldü ü gibi X mal piyasas nda denge G noktas nda oluflmufltur. G noktas ayn zamanda otarfli durumunda X mal n n denge fiyat n ve denge miktar n temsil etmektedir. G noktas na P x karfl l k gelen denge fiyat serbest ticaret dünya fiyat düzeyi- D x S x nin üzerindedir. Bu durum ülkenin X mal üretiminde karfl laflt rmal üstünlü e sahip olmad - Üretim Tüketim sapma sapma maliyeti G n göstermektedir. Ülkenin X maliyeti mal ithalat na ithalat tarifesi uygulad n varsayd m zda X C F P w+t A B D E mal n n iç fiyat P w olan dünya P w fiyat n n üzerine ç kmakta, fiyat art fl X mal n n yerli üreticilerinin üretimlerini artt rmalar sonucunu do urmaktad r. Ülkede Q x karfl laflt rmal üstünlü e sahip

13 1. Ünite - Uluslararas Ticaret Politikalar olunmayan X mal n n üretiminin artmas yla birlikte ABC üçgeninin temsil etti i üretim sapma maliyeti, yani ekonomik etkinsizlik ortaya ç kmaktad r. X mal n n fiyat - n n P w+t olmas yla birlikte tüketiciler daha az X mal talep etmektedir. Bu durum, DEF üçgeninin temsil etti i tüketim sapma maliyeti yani ekonomik etkinsizlik yaratmaktad r. fiimdi de ülkenin X mal ithalat na tarife uygulamad n, di er bir ifadeyle ülkede serbest d fl ticaret politikas n n uyguland n varsayal m. Bu durumda ülkede üretim sapma maliyeti ve tüketim sapma maliyeti oluflmayacak ve ekonomik etkinlik nedeniyle ülkenin refah artacakt r. thalat tarifesine iliflkin ayr nt l analize kitab m z n ikinci ünitesinde yer verildi i için konuya burada k saca de inilmekle yetinilmifltir. Dinamik Kazançlarda Art fl Serbest d fl ticaret politikas fayda-maliyet analizine dayanan ve statik kazanç olarak nitelendirilebilecek olan ekonomik etkinlik kazanc n n yan s ra, uzun dönemde ortaya ç kabilen ve bu nedenle dinamik kazançlar olarak nitelendirilen baflka kazançlar da yaratmaktad r. Ek kazan mlar olarak da adland r lan dinamik kazançlar, fayda-maliyet analizinde yer almayan ve ölçülmesi zor kazançlard r. Ancak buna ra men son y llarda dinamik kazançlar n ekonomiye katk s n n, ekonomik etkinlik kazan m ndan daha fazla oldu u görüflü genel kabul görmektedir. Serbest d fl ticaret politikas n n yaratt dinamik kazançlardan biri, ölçek ekonomileridir. Korumac d fl ticaret politikas n n benimsendi i bir ekonomide rekabet azal r ve firmalar n elde etti i kâr artar. Kâr art fl, koruma nedeniyle daralan iç piyasalarda üretim yapmay cazip hâle getirir ve korunan endüstrilerde üretim yapan firma say s n artt r r. Böylece firmalar n daralan üretim hacimleri nedeniyle ölçek ekonomilerinden yararlanma olanaklar ortadan kalkar. Di er bir ifadeyle her bir firman n üretim ölçe i etkinsiz olur. Serbest d fl ticaret politikas n n yaratt dinamik kazançlardan bir di eri, artan rekabettir. Serbest d fl ticaret koflullar nda üretim yapan üreticiler ve giriflimciler, ithal mallarla rekabet edebilmek için yeni aray fllar içine girmektedir. Bu aray fllar ileri teknolojiyi ve yenilikleri beraberinde getirmektedir. Otarfli: Uluslararas ticaretin olmad, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tan mlamaktad r. Ölçek ekonomileri: Üretim hacminin genifllemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düflmesinden kaynaklanan ölçek ekonomileri, içsel ölçek ekonomileri ve d flsal ölçek ekonomileri olarak ikiye ayr lmaktad r. çsel ölçek ekonomileri, firman n kendisinden kaynaklanan maliyet tasarruflar d r. D flsal ölçek ekonomileri ise firman n mensubu oldu u endüstriden kaynaklanan maliyet tasarruflar d r. Endüstride üretim ölçe inin artmas firmalara maliyet tasarrufu sa l yorsa, firmalar n d flsal ölçek ekonomilerinden yararland kabul edilmektedir. 5 leri teknoloji ve yenilikler firmalara uzun dönemde ne kazand rabilir? Rant Aray fl n n Sona Ermesi thalat ithalat tarifeleri yerine ithalat kotalar ile k s tland nda hükûmetler ithalat k s tlamas ndan herhangi bir gelir elde etmezler. thalat tarifesinde ortaya ç kan ve hazineye gelir olarak kaydedilen tutar, ithalat kotas uygulamas nda ithalatç n n kazanc n oluflturmaktad r. thalat kotas uygulamas nda hükûmet ithalatç lara ithalat lisans alma zorunlulu u getirmektedir. lgili mal n ithalat n, ithalat lisans n alm fl olan ithalatç gerçeklefltirmekte ve böylece ithalat k s tlamas ndan do an kazanc ithalatç elde etmektedir. Bu durum, ilgili mal n ithalatç lar aras nda bir rekabet ortam yaratmakta ve ço u zaman ithalatç lar ithalat lisans n alabilmek için farkl ek maliyetlere katlanmaktad r. Böylece ekonomi için üretim sapma maliyeti ve tüketim sapma maliyetinin yaratt refah kayb na ek olarak yeni bir refah kayb ortaya ç kmaktad r. Serbest d fl ticaret politikas uygulamas nda ekonomik etkinsizlik nedeniyle bir refah kayb olmad gibi rant aray fl ndan kaynaklanan ek bir refah kayb da oluflmamaktad r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ 1

14 6 Uluslararas ktisat Politikas fiekil 1.2 thalat kotas : thalatç n n kazanc P x D x A C B G D F S x thalatç n n kazan c E P w+q P w Q x fiekil 1.2. de X mal ithalat na kota uygulayan bir küçük ülkede ithalatç n n kazanc k smi denge analizi yard m yla incelenmifltir. fiekil 1.2. de görüldü ü gibi ithalat kotas uygulamas X mal fiyat n P w den P w+q ya yükseltmifltir. Fiyat art fl, ithalat tarifesi uygulamas nda oldu u gibi ithalat kotas uygulamas nda da üretim sapma maliyeti ve tüketim sapma maliyeti nedeniyle ekonomik etkinsizlik yaratm flt r. thalat kotas ile ithalat tarifesi aras ndaki fark, d fl ticaretin k s tlanmas ndan do an, BDFC dikdörtgeni ile temsil edilen gelirin kimin kasas na girece i noktas nda ortaya ç kmaktad r. thalat tarifesinde bu gelir kamu harcamalar n n finansman nda kullan lmak üzere hazineye giderken ithalat kotas nda ithalat lisans na sahip olan ithalatç n n kasas na girmektedir. Resim 1.1 D fl Ticarette Korumac l k: Serbest d fl ticaret politikas n n pozitif refah etkileri bilinse de günümüzde ülkeler korumac d fl ticaret politikas araçlar na s kl kla baflvurmaktad r. Kaynak: Eriflim tarihi: 3 Temmuz Korumac D fl Ticaret Politikas Tezleri Adam Smith den günümüze, serbest d fl ticaret politikas n n yukar da k saca belirtilen nedenlerle en iyi politika oldu u tezi savunulsa bile gerçek hayatta serbest d fl ticaret politikas sadece Hong Kong ta uygulanmaktad r. Yasal olarak Çin in bir parças olan Hong Kong da Çin den ba ms z bir ekonomi politikas yürütülmektedir. Hong Kong korumac d fl ticaret politikas araçlar ndan hiçbirinin kullan lmad, serbest d fl ticaret politikas n n tam anlam yla benimsendi i tek örnektir. Bu durumda, serbest d fl ticaret politikas n n iktisatç lar n savundu u ideal bir politika

15 1. Ünite - Uluslararas Ticaret Politikalar 7 önerisi olman n ötesine geçemedi i anlafl lmaktad r. Acaba hükûmetleri korumac d fl ticaret politikas uygulamaya iten nedenler nelerdir? fiimdi bu sorunun yan t n, di er bir ifade ile korumac d fl ticaret politikas tezlerini belirlemeye çal flal m: D fl Ticaret Dengesinin yilefltirilmesi Hükûmetlerin korumac d fl ticaret politikas uygulamalar n n nedenlerinden biri, korumac araçlar n ülkenin d fl ticaret dengesini iyilefltirmesidir. Korumac araçlara baflvuruldu unda ithalat azal r ve böylece d fl ticaret dengesi iyileflir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), ödemeler bilançosu aç sorunu ile karfl karfl ya kalan bir ülkenin, geçici olarak d fl ticaretini k s tlamas na olanak tan maktad r. Ancak d fl ticaret dengesinin iyilefltirilmesi amac yla baflvurulan korumac uygulamalar karfl s nda ilgili ülkeye gerçeklefltirdikleri ihracat miktar s n rlanan ülkelerin misilleme yapmas hâlinde ortaya ticaret savafllar olarak nitelendirilebilecek bir durum ç kmakta ve bu durumdan korumac l k uygulayan ülkelerin tümü zarar görmektedir. Çünkü sonuçta dünya ticaret hacmi daralmakta ve dünya refah azalmaktad r. D fl ticaret dengesi: Ülkenin mal ihracat ile ithalat aras ndaki farkt r. D fl ticaret dengesi ödemeler dengesinin (bilançosunun) Cari fllemler Hesab SIRA içinde S ZDE yer al r. D fl ticaret dengesinin sa lanmas için ithalat n k s tlanmas d fl nda SIRA hangi S ZDE önlemlere baflvurulabilir? 2 Ödemeler dengesi içinde yer alan d fl ticaret dengesi, kitab m z n Ödemeler Dengesi ve Denkleflme Mekanizmalar isimli alt nc ünitesinde ayr nt l olarak ele al nm flt r. D fl Ticaret Hadlerinin yilefltirilmesi Korumac d fl ticaret politikas n n d fl ticaret hadlerinin iyilefltirilmesi için uygulanmas, esasen ülke refah n n artt r lmas amac tafl maktad r. AMAÇLARIMIZ Örne in hükûmetler Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ): Uluslararas ticaretin serbestleflmesini korumac d fl ticaret politikas araçlar ndan biri olan ithalat tarifeleri arac l yla AMAÇLARIMIZ amaçlayan d fl ve bu amaç do rultusunda ticaret hadlerini iyilefltirebilir ve böylece ülke refah n artt rabilir. Ancak bu ticaret düzenlemeler yapan uluslararas kurulufltur. haddi iyileflmesi ve refah art fl, ithalat yap lan ülkelerin ticaret K haddini T A Pbozar ve refah n düflürür. K sacas, bir ülkenin ticaret haddinin iyileflmesi ve refah n n artma- AMAÇLARIMIZ s, di er ülkelerin ticaret hadlerinin bozulmas ve refahlar n n azalmas pahas na AMAÇLARIMIZ Büyük ülke: Dünya ticaret gerçekleflmektedir. Bu durum, di er ülkelerin de korumac d fl ticaret politikas hacminde büyük paya sahip olan ülkedir. Bu nedenle araçlar na baflvurarak misilleme yapma olas l klar n güçlendirmektedir. büyük ülke herhangi K Tbir A P thalat tarifesi veya benzeri bir korumac d fl ticaret politikas arac l yla d fl ticaret haddinin iyileflmesi, büyük ülke varsay m alt nda, P x /P m (P ihracat /P ithalat ) ora- s n rlad nda ilgili ülke söz mal n ithalat n konusu mal n en büyük n n n art fl ile gerçekleflir. Korumac d fl ticaret politikas olarak ithalat tarifesi kullan ld n varsayd m zda, ilgili tarife ithal mal n ihraç mal cinsinden ithalatç s oldu u için mal n nispi fiyat n dünya talebi azalmakta ve fiyat düflmektedir. Di er bir düflürerek P x /P m oran n n artmas na neden olacak ve ülkenin d fl ticaret haddini iyilefltirecektir. Ancak burada unutulmamas gereken bir nokta vard r: Bu analiz sade- mal cinsinden nispi fiyat ifadeyle ithal mal n ihraç MAKALE MAKALE ce büyük ülke varsay m alt nda geçerlidir. Di er bir ifadeyle düflmektedir. sadece büyük ülke, Böylece büyük ülke için P x /P m oran ithalat tarifesi veya benzeri bir araçla d fl ticaret haddini de ifltirebilir ve bu yolla ülke refah n etkileyebilir. fiimdi bu anlatt klar m z fiekil 1.3. üzerinde inceleyelim: artmakta ve d fl ticaret haddi iyileflmektedir. MAKALE MAKALE Küçük ülke dünya ticaretinde büyük paya sahip olmad ndan ithalat n s n rlad mal n dünya talebini ve dolay s yla fiyat n etkileyemez. Uluslararas iktisat teorisi kitab m zdaki iki ülke ve iki mal varsay m m z hat rlayarak büyük ülke olan A ülkesinin B ülkesine X mal ihraç etti ini, B ülkesinden Y mal ithal etti ini ve ticaretin dengede oldu unu düflünelim. AMAÇLARIMIZ Bu durumda ticaret AMAÇLARIMIZ

16 8 Uluslararas ktisat Politikas Optimum tarife oran : D fl ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleflmesini sa layan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refah n artt ran tarife oran d r. fiekil 1.3 thalat Tarifesinin D fl Ticaret Haddi Etkisi: Büyük Ülke TOT 1 ticaret haddinde ve E noktas nda dengede olacakt r. Daha sonra A ülkesinin B ülkesine ithalat tarifesi uygulad n varsayal m. Bu durumda A ülkesinin teklif e risi ithal mal eksenine, yani sola do ru kayacak ve OC A * halini alacak; X mal ihracat X 1 den X 2 ye ve Y mal ithalat Y 1 den Y 2 ye azalacak ve d fl ticaret haddi TOT 1 den TOT 2 ye yükselecektir. Ticaret E * noktas nda dengede olacakt r. Görüldü ü gibi, A ülkesi B ülkesinden gerçeklefltirdi i Y mal ithalat na tarife uygulad - nda, bir taraftan ticaret hacmi daralmakta, di er taraftan d fl ticaret haddi iyileflmektedir. ki ülke ve iki mal varsay m alt nda, ithalat tarifesinin büyük ülkenin d fl ticaret haddini iyilefltirmesinin iki temel nedeni vard r. lk neden, büyük ülke olan A ülkesinin X mal n n tek üreticisi olmas ndan veya dünya X mal üretiminin çok büyük bir bölümünü karfl l yor olmas ndan kaynaklanmaktad r. Bu durum, A ülkesinin X mal üretiminde monopolcü güce sahip oldu unu göstermektedir. X mal üretiminde monopolcü güce sahip olan A ülkesi, X mal ihracat n k s tlad nda (fiekil 1.3. te ithalat tarifesi nedeniyle X mal n n ihracat X 1 den X 2 ye azalm flt r), X mal dünya arz azalmakta ve böylece X mal n n dünya fiyat artmaktad r. kinci neden ise büyük ülke olan A ülkesinin Y mal n n tek tüketicisi olmas ndan veya dünya Y mal talebinin çok büyük bir bölümünü karfl l yor olmas ndan kaynaklanmaktad r. Bu durum, A ülkesinin Y mal tüketiminde monopsoncu güce sahip oldu u- Y na iflaret etmektedir. Y mal tüketiminde monopsoncu TOT 2 TOT 1 güce sahip olan A ülkesi, Y mal ithalat n k s tlad nda (fiekil 1.3. te ithalat tarifesi OC* A OC nedeniyle Y mal n n ithalat A Y 1 den Y 2 ye azalm flt r), Y Y 1 E OC mal dünya talebi azalmakta Y B 2 E* ve bu nedenle Y mal n n dünya fiyat düflmektedir. Bununla birlikte, ithalat tarifesi nedeniyle d fl ticaret haddi iyileflen A ülkesinin refah n n artaca kesin de ildir. Çünkü A ülkesinin refa- X X 2 X 1 h, iki karfl t yönlü de iflimden etkilenecektir. Bu de iflimlerden ilki, d fl ticaret haddinin iyileflmesidir. D fl ticaret haddinin iyileflmesi ülke refah n olumlu yönde etki- leyecektir. kinci de iflim ise ticaret hacminin daralmas d r. Ticaret hacminin daralmas ise ülke refah n olumsuz yönde etkileyecektir. Ülke refah n n art fl, ithalat tarifesinin d fl ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden büyük olmas na ba l d r. Ülkede refah art fl sa layacak olan bu tarife oran, optimum tarife oran olarak adland r lmaktad r. Optimum tarife oran konusu, kitab m z n Gümrük Tarifeleri ve Tarife D fl K s tlamalar isimli ikinci ünitesinde ayr nt l olarak ele al nm flt r. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ

17 1. Ünite - Uluslararas Ticaret Politikalar 9 Piyasa Baflar s zl klar na Müdahale: D flsall klar Piyasa mekanizmas ve mekanizman n etkin kaynak da l m gerçeklefltirmesini sa layan görünmez el, baz alanlarda ekonomik etkinli i sa lamada yetersiz kalmaktad r. Ekonomik etkinli in sa lanamad durumlara, piyasa mekanizmas n n baflar s zl anlam nda piyasa baflar s zl klar denilmektedir. Piyasa baflar s zl klar - n n temel nedenleri, d flsall klar, kamu mallar, eksik bilgi, aksak rekabet ve gelir da l m nda adaletsizliktir. Piyasa baflar s zl klar n n telafisi için devlet (hükûmet) müdahalesine ihtiyaç duyulmaktad r. D flsall k, belirli bir üretim sürecinde marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten; belirli bir tüketim sürecinde marjinal sosyal faydan n marjinal özel faydadan farkl olmas durumudur. D flsall klar üretim sürecinde oldu u gibi tüketim sürecinde de ortaya ç kabilir. Üretimde d flsall k durumunda, ilave birim mal üretiminin topluma yükledi i maliyet (marjinal sosyal maliyet-msc), ilave birim mal üretiminin üreticiye yükledi i maliyete (marjinal özel maliyet-mpc) eflit de ildir. Aradaki fark, ilave birim mal üretiminin topluma yükledi i maliyet (marjinal d flsal maliyet-mec) tir. Üretimde olumlu d flsall k durumunda; MSC < MPC Üretimde olumsuz d flsall k durumunda; MSC > MPC fiimdi üretimde olumlu d flsall klar n varl nda korumac d fl ticaret politikas araçlar ndan ithalat tarifesi uygulamas n fiekil 1.4. üzerinde inceleyelim: fiekil 1.4. te serbest ticaret koflullar nda S 1 miktar nda X mal üreten,d 1 miktar nda X P x mal tüketen bir ülkede, MSC < MPC olarak gerçekleflmifltir. Bu durumda X mal n n S x =MSC<MPC yurt içi üretiminde olumlu S x =MSC=MPC d flsall k mevcuttur. D 1 tüketim miktar nda ise d flsall k mevcut de ildir (D x = MSU = MPU). Di er bir ifadeyle D 1 miktar nda, marjinal sosyal S w+t fayda marjinal özel faydaya S w eflittir. Üretimde olumlu d flsall n varl, X mal n n üre- x =MSU=MPU D timinin artt r lmas gere ine Q x iflaret etmektedir. X mal n n S 1 S 2 D 2 D 1 üretiminin artt r lmas için ithalat tarifesine baflvurulmufl, tarife X mal n n fiyat n p w dan p w+t ye yükseltmifltir. Böylece X mal üretimi S 2 ye artm fl ve bu düzeyde MSC = MPC eflitli i sa lanm flt r. Görüldü ü gibi, ithalat tarifesi uygulamas piyasa baflar - s zl n telafi etmifltir. D flsall klar: Bir karar biriminin (firma veya tüketici) bir baflka karar birimine sa lad fiyatland r lamayan fayda veya yükledi i fiyatland r lamayan maliyettir. fiekil 1.4 Üretimde Olumlu D flsall k ve thalat Tarifesi

18 10 Uluslararas ktisat Politikas 3 Üretimde olumsuz d flsall n varl nda ithalat tarifesine baflvurulmal m d r? flsizli in Azalt lmas Korumac d fl ticaret politikas iflsizli in azalt lmas nda rol oynayabilir. Örne in ithalat tarifesi uygulamas tüketicilerin tercihlerini ithal mallardan yerli mallara kayd rmalar na neden olur. Yerli mal talebinin art fl, firmalar n üretim hacimlerini geniflletir. Bu süreçte firmalar iflgücü taleplerini artt r r ve böylece ülkedeki iflsizli in azalt lmas na yard mc olur. Bu tez, özellikle küresel kriz dönemlerinde daha fazla taraftar toplamaktad r. Nitekim 2007 y l nda bafllayan ve çok k sa sürede tüm dünya ülkelerini etkisi alt na alan küresel mali krizden ç k fl önlemleri ba lam nda, iflsizlik sorunu SIRA ile S ZDE karfl karfl ya kalan ülkelerde korumac d fl ticaret politikalar uygulamalar ciddi bir politika tercihi olarak de erlendirilmektedir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Korunan Endüstride stihdam n Artt r lmas Korumac d fl ticaret politikas korumac l k uygulanan endüstride istihdam n artmas na yard mc K olur. T A PKorumac l k nedeniyle ithal mallar n yerli mallara k yasla daha pahal hale gelmesi nedeniyle tüketici tercihi ithal mallardan yerli mallara kayar. Talep art fl yerli mallar n fiyatlar n da artt r r. Artan fiyatlar karfl s nda daha fazla üretim yapmak isteyen üreticiler, iflgücü talebinde bir art fl yarat rlar. Böylece korunan endüstride istihdam artar. Ancak bu istihdam ülkedeki toplam istihdam artt rmaz çünkü artan iflgücü talebi di er endüstrilerden iflgücü transferi ile karfl lan r. Di er bir ifadeyle korunan endüstrideki istihdam art fl, di er endüstrilerdeki istihdam azal fl pahas na gerçekleflir; ülkedeki toplam istihdam art fl na bir katk sa lamaz. MAKALE Hazineye Gelir Sa lanmas Gelir ve varl k MAKALE üzerinden vergi toplamakta zorlanan ülkelerde tüketim üzerinden al nan vergiler kamu harcamalar n n en önemli finansman kayna d r. Bu ülkeler genellikle yerli mallar n tüketimi üzerinden al nan vergilerin yan s ra ithal mallar n tüketiminden de gümrük vergisi tahsil etmeyi arzular. Böylece kamu harcamalar n n finansman nda kullan lmak üzere hazineye giren gelir artar. Ulusal Güvenlik/Savunma Tezi Ülkenin ulusal güvenli i veya ulusal savunmas aç s ndan bir endüstri hayati öneme sahip olabilir. Herhangi bir diplomatik kriz veya ulusal güvenli i tehdit edecek bir geliflme karfl s nda haz rl kl olmak amac yla ilgili endüstri için korumac d fl ticaret politikas araçlar uygulanabilir. Damping: Firman n üretti i mal ihraç etti i pazarda, iç pazarda satt fiyattan daha düflük fiyata satmas d r. Damping bir fiyat farkl laflt rmas d r. Anti-damping vergisi: Mal n ihraç fiyat ile iç fiyat aras ndaki farka karfl l k gelmektedir. Dampinge Karfl Korunma Korumac d fl ticaret politikas araçlar ndan ithalat tarifesi, dampinge karfl korunma amaçl olarak uygulanmaktad r. Yabanc firmalar taraf ndan iç piyasada yap lan damping, ithal mal fiyat n n yerli mal fiyat ndan daha düflük olmas nedeniyle rekabeti bozmakta ve yerli üreticiler için bir tehdit oluflturmaktad r. Bu durumda haks z rekabeti ortadan kald rmak üzere ithalat tarifesi uygulamas na gidilmekte; uygulanan ithalat tarifesi ise anti-damping vergisi olarak adland r lmaktad r. Anti-damping vergisi, özellikle geliflmifl ülkeler taraf ndan son y llarda s kça baflvurulan bir korunma önlemi hâlini alm flt r. DTÖ verilerine göre, y llar aras nda DTÖ ye toplam 2601 adet anti-damping vergisi uygulamas bildirilmifltir. lgili dönemde toplam anti-damping vergisi uygulamalar n n yaklafl k dörtte bi-

19 1. Ünite - Uluslararas Ticaret Politikalar 11 ri Çin in ihraç ürünlerine uygulanm flt r. Çin i, Kore, Tayvan, ABD ve Japonya izlemifltir. Bu bilgilerden, dampinge sadece geliflmekte olan ülkelerin de il, ABD ve Japonya gibi geliflmifl ülkelerin de baflvurmufl olduklar anlafl lmaktad r (http://www.wto.org/english/tratop_e/adp_e/ad_measuresbyexpcty.pdf Eriflim tarihi: 12 Haziran 2012). D fl Sübvansiyona Karfl Korunma thal mal ülkesinde sübvansiyonla üretilmiflse, bu mal ithal edildi inde yerli üretim üzerinde haks z rekabet yaratmaktad r. Dolay s yla mal ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon de erinde bir ithalat tarifesi uygulamakta; uygulanan ithalat tarifesi, telafi edici vergi olarak adland r lmaktad r. DTÖ verilerine göre, y llar aras nda DTÖ ye toplam 164 adet telafi edici vergi uygulamas bildirilmifltir. lgili dönemde, ihraç ürünlerine en çok telafi edici vergi uygulanm fl olan ülke, anti-damping vergisi uygulamas nda oldu u gibi, Çin dir. Çin in en yak n takipçileri ise Hindistan ve Avrupa Birli i (AB) ülkeleridir (http://www.wto.org/english/tratop_e/scm_e/cvd_meas_exp_country_e.pdf Eriflim tarihi: 12 Haziran 2012). AB ülkelerinin de telafi edici vergi uygulamas na maruz kalmalar, geliflmifl ülkelerin bir yandan uluslararas ticaretin serbestlefltirilmesi giriflimlerine destek olurken, di er taraftan da ihraç ürünlerine uygulad klar sübvansiyonlarla uluslararas ticarette haks z rekabet yaratmay sürdürdükleri gerçe ini aç kça ortaya koymaktad r. Bebek Endüstri Tezi Bebek endüstri tezi, 18 yüzy l n sonlar na do ru A. Hamilton ve F. List taraf ndan gelifltirilmifl, 20 yüzy lda özellikle Latin Amerika ülkeleri taraf ndan benimsenmifltir. Tez, mevcut durumda ithalata dayal bir endüstrinin uzun dönemde karfl laflt rmal üstünlük elde edece i varsay m na dayanmaktad r. lgili endüstrinin karfl laflt rmal üstünlük potansiyeline sahip oldu u düflünülmektedir. fiimdi bir ülkede belirli bir endüstrinin düflük maliyetli ithal mallar nedeniyle büyüyemedi ini varsayal m. Bebek endüstri tezine göre e er bu endüstriye geçici olarak (bebeklik dönemi sona erene kadar) korumac d fl ticaret politikas uygulan rsa ölçek ekonomilerinin ortaya ç kmas yla endüstrideki firmalar n birim maliyetleri düfler. Ölçek ekonomileri, her biri üretim kapasitesini art rm fl ve daha fazla ç kt üretmeye bafllam fl olan ve bu nedenle uzun dönem ortalama maliyetleri azalan firmalara özgü olabilir. Bu durumda içsel ölçek ekonomilerinden söz edilir. Ölçek ekonomileri firmalar için d flsal fakat endüstri için içsel olabilir. Firmalar n ortalama maliyetlerinin azalmas n n nedeni, endüstrideki ç kt n n artmas ise bu durumda d flsal ölçek ekonomilerinden söz edilir. Ölçek ekonomilerinin içsel veya d flsal olmas sonucu de- ifltirmez. Sonuç itibariyla bebek endüstri ihracatç endüstri durumuna gelir ve böylece endüstri üzerindeki geçici korumac d fl ticaret politikas uygulamalar sona erdirilir. Bebek endüstri tezi: Literatürde çocuk sanayi argüman veya genç endüstri tezi olarak da ifade edilmektedir. Telafi edici vergi: Üretim sürecinde sübvanse edilmifl olan mala, sübvansiyon de erinde ithalat tarifesi uygulamas d r. Bebek endüstri tezine iliflkin grafi in yer ald fiekil 1.5. te A ülkesi için otomobil endüstrisinin yeni geliflmekte olan bir endüstri oldu unu varsayal m. Ülkenin bebek endüstri tezine dayanarak otomobil endüstrisine korumac AMAÇLARIMIZ d fl ticaret politikas araçlar ndan ithalat tarifesi uygulamaya bafllad n düflünelim. Bugünkü oto- AMAÇLARIMIZ

20 12 Uluslararas ktisat Politikas fiekil 1.5 mobil iç piyasas n n yer ald (A) Paneli nde, ülkedeki otomobil iç fiyat n n dünya fiyat ndan yüksek oldu u ve serbest ticaret koflullar nda ülkenin hiç otomobil üretmeyip talebi ithalatla karfl lad görülmektedir. Ancak A ülkesi hükûmetinin ülkenin otomobil endüstrisinde karfl laflt rmal üstünlük potansiyeline sahip oldu- unu düflünerek ithalata geçici süreyle tarife uygulad n kabul edelim. thalat tarifesi nedeniyle fiyatlar yükselmifl ve yerli firmalar 20 birim otomobil üretmeye bafllam flt r. Di er taraftan, ithalat tarifesi ABCD ve EFG alanlar kadar refah kayb yaratm flt r. fiekil 1.5 in (B) Paneli nde görüldü ü gibi, A ülkesi otomobil üretimini artt rd kça ölçek ekonomilerinden yararlanmaya bafllayacak, üretim maliyetleri düflecek ve iç fiyatlar dünya fiyatlar na eflitlenecektir. Böylece otomobil endüstrisi bebek endüstri olmaktan ç kacak ve ülke ithalat tarifesi uygulamas na son verecektir. Ayr - ca bu rekabetçi yerli üretim, KLM alan kadar bir üretici art da yaratacakt r. A ülkesi ithalat tarifesi öncesinde otomobil talebinin tamam n (80 adet) ithalatla karfl - larken, bebek endüstri tezine dayanarak uygulayaca geçici ithalat tarifesi sonucunda, 80 adet olan toplam otomobil talebinin 50 adedini dünya fiyat ndan üreterek yerli üretimle karfl layacak, 30 (LN mesafesi) birimini ise ithal edecektir. Bebek Endüstri Tezi P P S S C G 4 3 D A B E F P w+t P w D M L N 3 P w D (A) Paneli Q K (B) Paneli Q Bugünkü ç Piyasa Gelecekteki ç Piyasa Stratejik Ticaret Politikas Son y llarda ticaret ve finans alan nda küreselleflmenin giderek h z kazanm fl olmas, ülkelerin rekabet gücü kavram n gündeme getirmifltir. Bu ba lamda, ülkelerin rekabet güçlerini artt racak hükûmet politikalar tart fl lmaya bafllanm flt r. Geliflmifl ülkelerde uluslararas ifllemlerin artan önemi ile birlikte ekonomik yap da de iflime u ram fl ve hizmetler sektörü ekonominin belkemi ini oluflturmaya bafllam flt r. Hizmetler sektöründeki nispi büyüme ve imalat sanayindeki iflgücü oran n n düflmesi, sanayileflmenin yerini sanayisizleflmenin almaya bafllad yönündeki düflünceleri güçlendirmifltir. Geliflmifl ülkeler bu süreçte imalat sanayi ürünlerinin ihracatç s konumundan ithalatç s konumuna gelmifltir. Geliflmifl ülkelerdeki sanayisizleflme sürecini önlemek üzere hükûmetlerin stratejik ticaret ve sanayi politikalar uygulayarak yüksek ücretli ve yüksek iflgücü katma de erine sahip olan endüstrileri veya ileri teknoloji endüstrilerini teflvik etmeleri gerekti i öne sürülmektedir. Bu politikalar n baflar l olmas durumunda ülkelere karfl laflt rmal üstünlükler sa layacak yeni mallar n üretilmesi mümkün olacak ve ülkeler bu yeni ürünlerle küresel pazarda rekabet gücü elde edecektir.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012

Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda. BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev Ürünlerin Vergilendirilmesiyle lgili Olarak Yay nlanan Tebli ler Hakk nda BFS - 2012/03 stanbul, 30.01.2012 Türev ürünlerin vergilendirilmelerine iliflkin aç klamalar n yap ld Maliye Bakanl Genel

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi)

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) HW II (Ozan Eksi) Mankiw 12-3: Iş yöneticileri/iş adamlar ve politika yap c lar ço¼gu zaman Amerikan Endüstrisinin rekabet edilebilirli¼gi (Amerikan

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Finansal Sistem; fonun arz ve talebini dengeleyen ve fonları zaman, miktar, vade ve kişiler bazında kullanılabilir hale getiren bir sistemdir. Finansal Sistemin görevleri: Malların,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC

Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC Yrd. Doç. Dr. Nurullah UÇKUN YATIRIMLARDA STRATEJ K KARAR VERME SÜREC STANBUL-2010 Yay n No : 2332 flletme-ekonomi Dizisi : 386 1. Bas m - Mart 2009 2. Bas m - Nisan 2010 ISBN 978-605 - 377-253 - 8 Copyright

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ 11 1.1. Makro Ekonomi Biliminde Yöntem 12 1.2. Kavramsal Çerçeve 13 1.3. Makro Ekonomi Bilimi Literatürü 16 1.3. 1. Klasik Makro Ekonomi Bilimi

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2004-30.06.2004 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon Kurulu

Detaylı

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi

TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR. Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 1 2. B Ö L Ü M TMS 19 ÇALIfiANLARA SA LANAN FAYDALAR Yrd. Doç. Dr. Volkan DEM R Galatasaray Üniversitesi Muhasebe-Finansman Anabilim Dal Ö retim Üyesi 199 12. Bölüm, TMS-19 Çal flanlara Sa lanan Faydalar

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Monopol. (Tekel) Piyasası

Monopol. (Tekel) Piyasası Monopol (Tekel) Piyasası Sonsuz sayıda alıcı karşısında tek satıcının olduğu piyasa yapısına tekel diyoruz. Tekelci firmanın sattığı malın ikamesi yoktur ya da tanım gereği piyasaya giriş engellenmiştir.

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü.

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. TÜRK YE N N GÖSTERGELER PROJEKS YON > Haz rlayan: Alaattin AKTAfi ala.aktas@gmail.com > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. Ocakta yüzde 0,80

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT

Para Arzı. Dr. Süleyman BOLAT Para Arzı 1 Para Arzı Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarına para arzı (money supply) denir. Kağıt para sisteminin günümüzde tüm ülkelerde geçerli olan itibari para uygulamasında, paranın hangi

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

POMPA ve KOMPRESÖRLER

POMPA ve KOMPRESÖRLER POMPA ve KOMPRESÖRLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi POMPA ve KOMPRESÖRLER SITCNo :742,743 ArmonizeNo :8413,8414 TÜRKİYE DE ÜRETİM

Detaylı

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar.

2) Global piyasada Alman otomobillerine olan talep artarsa, di er bütün faktörler sabit tutuldu unda euro dolara kar. EKON 436 2. Vize A Ad-Soyad renci No 1) Akbank' n u anki toplam mevduat n 100 milyar TL, toplam rezervinin 30 milyar TL ve toplam kredilerinin 70 milyar TL oldu unu kabul edelim. Zorunlu kar k oran ise

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I

Ö RETMENL K UYGULAMASI-I T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2213 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1215 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES OKULÖNCES Ö RETMENL L SANS PROGRAMI Ö RETMENL K UYGULAMASI-I Yazarlar Doç.Dr. Mehmet GÜLTEK N (Ünite 1)

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ TEKNOPARKLAR Oda Raporu Hazırlayanlar Yavuz BAYÜLKEN Cahit KÜTÜKOĞLU Genişletilmiş Üçüncü Basım Mart 2010 Yayın No : MMO

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Tesislerinin kuruluşu ile çalışma usul

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 31.12.2004-31.12.2005 dönemine ilişkin

Detaylı

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği KONU SİRKÜLER 2009 / 32 Sigorta Primi Desteklerine Yönelik Yeni Düzenlemeler (5921 Sayılı Kanun) Genel Olarak İşsizlikle mücadeleye yönelik bir yasal düzenleme olarak nitelendirilebilecek olan 5921 Sayılı

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET. Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör.

2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET. Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör. 2007 MAL ZLEME RAPORU (ARA RAPOR) EKONOM YE GÜVEN VE BEKLENT LER ANKET Yrd. Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Arfl. Gör. Murat ÇAK Arfl. Gör. Murat fieker 1 SMMMO Yay n No 89 Kapak Tasar m ve Uygulama: Evren

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop

Chapter 9. Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop Chapter 9 Ticaret Politikasının Araçları (devam. 2. Kısım) Slides prepared by Thomas Bishop Copyright 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. İhracat Teşviki (İmport Subsidy) İhracat teşvikleri

Detaylı

16.03.2016. Euro Bölgesi 0,00% Japonya -0,10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,1125 1,4304 114,145 2,9110 1238,15 39,72

16.03.2016. Euro Bölgesi 0,00% Japonya -0,10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,1125 1,4304 114,145 2,9110 1238,15 39,72 Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,1101 1,4299 113,794 2,8687 1234,07 39,72 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,1125 1,4304 114,145 2,9110 1238,15 39,72 Düşük

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili?

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Hasan Çağlayan Dündar Araştırmacı Ayşegül Dinççağ Araştırmacı

Detaylı

DIfi T CARET DÜNYASI. örnek olay ve tablolar

DIfi T CARET DÜNYASI. örnek olay ve tablolar DIfi T CARET DÜNYASI örnek olay ve tablolar ULUSLARARASI MEVZUAT DÜZENLEMES SÖZLEfiMELER INCOTERMS 2000 BELGELER ÖDEME fiek LLER UCP 600 IN KULLANIMI VE ÖRNEKLER DIfi T CARETLE LG L ÜRÜNLER ULUSAL MEVZUAT

Detaylı

ÜRETİCİ ÜLKELERİN PETRO-POLİTİĞİ 2010-2025 OCAK 2010

ÜRETİCİ ÜLKELERİN PETRO-POLİTİĞİ 2010-2025 OCAK 2010 EKONOMİ ÜRETİCİ ÜLKELERİN PETRO-POLİTİĞİ 2010-2025 OCAK 2010 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com PETROLÜN POL T K GÜCÜ SÜRECEK Dünya genelinde

Detaylı

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19)

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19) Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19) BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgi ve İşlemler Mevcut önlem ve soruşturma MADDE 1 (1) Çin Halk Cumhuriyeti

Detaylı

Gündem 29.09.2015. Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Amerika 0,25% İsviçre -0,75% Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10%

Gündem 29.09.2015. Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Amerika 0,25% İsviçre -0,75% Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Açılış 1,1191 1,5187 120,495 3,0477 1145,82 Yüksek 1,1248 1,5242 120,601 3,0614 1148,34 Düşük 1,1148 1,5157 119,698 3,0291 1128,19 Kapanış 1,1244 1,5174 119,920

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) Part III (Open Economy, Long-Run) HW 1-Cevaplar (Ozan Eksi) Each question is 10 points

TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) Part III (Open Economy, Long-Run) HW 1-Cevaplar (Ozan Eksi) Each question is 10 points TOBB-ETU, Iktisat Bölümü Macroeconomics II (IKT 234) Part III (Open Economy, Long-Run) HW 1-Cevaplar (Ozan Eksi) Each question is 10 points Mankiw, Chapter 5, Problem 1-a) Tüketicilerin ekonominin gelece¼gine

Detaylı

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ ENERJI VE EKONOMI ARAŞTIRMALARI MERKEZI EMİN AKHUNDZADA SERAY ÖZKAN ARALIK 2014 Azerbaycan Enerji Görünümü 1İran Enerji Görünümü www.hazar.org HASEN Enerji

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı