2. ÜNİTE GİRİŞİMCİ VE BAŞARILI GİRİŞİMCİLERİN ÖZELLİKLERİ

Transkript

1 2. ÜNİTE GİRİŞİMCİ VE BAŞARILI GİRİŞİMCİLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Çevrenizdeki girişimcilerden nları başarıya götüren nedenleri, varsa başarısız girişimcilik deneyimi lanlardan da bunun nedenlerini srunuz. 2. Sizce günümüzde hangi iş kllarında yapılan girişimler daha kârlıdır, bunların nedenleri ne labilir, gazete, dergi ve İnternet ten araştırınız.

2 NELER ÖĞRENECEĞİZ? Bu ünitenin snunda; 1. Girişimciyi tanımlayacak, 2. Girişimciliğin fnksiynlarını öğrenecek 3. Girişimcilerde lması gereken başlıca özellikleri kavrayacak, 4. Swt analizinin ne lduğunu ve nasıl yapıldığını öğrenecek, 5. Başarılı girişimcilerden bazılarını tanıyacak, 6. Başarısız girişimcilik örnekleri hakkında bilgi sahibi lacak, 7. Girişimcilikte başarısızlığı başlıca nedenlerini öğreneceksiniz. ANAHTAR KAVRAMLAR Girişimci Kişisel Özellikler Davranışsal Özellikler Başarı Başarısızlık Ssyal Özellikler 72

3 A. GİRİŞİMCİ KİMDİR? GİRİŞİMCİLİK 1 Girişimci, insan ihtiyaçlarını karşılamak üzere eknmik mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirilebilmesi için üretim faktörlerini bir araya getiren kişi larak tanımlanabilir. Bir başka tanıma göre ise girişimci; risk ve belirsizlik rtamında yeni iş imkânlarını üretebilmenin yanında fırsatları, kaynakları ve kazancı arttırarak büyüyebilmek için kullanabilen kişi larak ifade edilmektedir. Resim : Girişimci üretim faktörlerini bir araya getiren kişidir. Girişimcinin faaliyetlerindeki asıl hedef kâr elde etmektir. Girişimci, bir yandan risk altına girmekte diğer taraftan üretim faktörlerini temin ederek işletmektedir. Bu nedenle girişimcide yöneticilik özelliklerinin de bulunması gerekir. Girişimci bir ayakkabı satıcısı ya da tamirci labileceği gibi fabrika ya da hlding kuran kişi de labilir. Burada dikkat edilmesi gereken nkta, girişimcinin temel unsurlarını luşturan knuların başkalarının baktığı ama göremediği fırsatları görüp bunları birer iş fikrine dönüştürebilmesi ve risk almaya yatkın lmasıdır. Ancak, girişimcilik ile para sahipliğinin birbirinden kesinlikle ayrılması gerekmektedir. Çünkü girişim kavramı, paranın varlığından çk yeni ürün ve üretim tekniklerini, geniş bir vizynu veya değişen kşullara uyum yeteneğini çağrıştırır. Dlayısıyla, girişimcilik yeteneklerine sahip fakat yeterli sermayesi lmayan kişiler ptansiyel birer girişimci larak kabul edilebilir. Girişimcilik, 17. yüzyıla kadar aktif ve kendini riske atmaya meyilli bireyleri anlatmak için kullanılmıştır. Daha snraki yıllarda girişimci ile ilgili klasik tanımlar bir işletmeyi başlatma üzerine daklanmıştır. 18. yüzyılın başında ise eknmist Richard Cantilln tarafından henüz belirginleşmemiş bir bedele satmak üzere girdileri bugünden satın alan ve üreten kişi larak tanımlanmıştır. Klasik anlamda girişimci, fırsatları tanımlayıp bu fırsatlardan yararlanmak için gerekli kaynakları bir araya getiren, kâr ve büyüme amacı ile risk ve belirsizlik karşısında yeni bir işletme yaratan kişidir. Eknmik gelişme sürecine bağlı larak girişimci tanımına yeni nitelikler eklenmiştir. Cantilln dan snra Jetin Baptise Say girişimcinin risk üstlenme kadar üretim girdilerini örgütleme ve yönetme niteliğine sahip lması gereği üzerinde de durmuştur Girişimcinin yenilikçi ve dinamik lma özelliğini ise eknmik kalkınmada, insan kaynaklarını temel yapı taşlarından birisi larak ilk kez vurgulayan ve gün- 73

4 deme getiren Jseph Schumpeter dir. Schumpeter in çalışmalarında girişimcilik, yenilik yaratma ve teknljik buluştur şeklinde açıklanmaya çalışılmış ve yeni ürünler, yeni hizmetler, yeni süreçler, yeni arz kaynakları ve yeni pazarlar yaratmak için yeni kaynakların yaratılması gibi knulara ağırlık verilmiştir. Schumpeter in bakış acısıyla girişimci, tplumda değişimi yaratacak kişi ve kurumlar larak tanımlanmaktadır. Ancak günümüzde, girişimcilik anlayışı klasik anlamını fazlası ile aşmıştır. Resim : Günümüz girişimcilik anlayışı klasik anlamını fazlasıyla aşmıştır. Günümüzde girişimci, fırsatları tanıyan ve ele geçiren, gerekli lan zaman, beceri ve çaba ile bu fırsatları işleyebilir ve pazarlanabilir fikirlere dönüştüren, değer yaratan, değer katan, rekabetçi pazarın riskini üstlenen ve yaptığı bu faaliyetlerden ödül alan birisi larak görülmektedir. Girişimciler; saatlerce çalışmaya istekli, standartlara uymayan kavramları irdeleyen ve kendi kişisel sezgilerine göre hareket etmeyi benimseyen kişiler larak da nitelendirilmektedir. Başarılı lmayı hedefleyen girişimcilerden, pazar payı analizlerini iyi yapmaları, stratejilerine uygun perfrmans planları geliştirmeleri, en gerçekçi snuçlara ulaşmalarını sağlayacak bütün insani, teknljik, finansal ve diğer çevresel kaynakları ve fırsatları gözlemleyerek dğru zamanda değerlendirmeleri beklenir. Girişimcilikle karıştırılan kavramlardan biri, hukuki bir kavram lan işveren ya da patrndur. Patrn, girişimci labileceği gibi sermaye sahipliği, işveren ya da yöneticilik kavramlarının yerine de kullanılabilir. Girişimcilik ise bunlardan farklı larak devamlı risk almak suretiyle diğerlerinin göremediği ya da cesaret edemediği iş fırsatlarını değerlendiren kişidir. Girişimci işi syut hâlden alıp smut şekle dönüştüren ve gerçekleştiren kişidir. Değişik üretim faktörlerini bir araya getirerek risk alan ve bu riskin snuçlarına katlanan kimsedir. Girişimci güncel larak mevcut kaynakların ve yeteneklerin ötesine 74

5 Resim : Girişimci başkalarının cesaret edemediği iş fırsatlarını değerlendirir. GİRİŞİMCİLİK 1 uzanarak önce fırsatları hayal eden, fırsatları arayan, nları kvalayan, fırsatlara hazır lan ve nları tetikte bekleyen kişidir. Fırsatları yakalayan, snradan bu fırsatlara uygun kaynakları ve yetenekleri araştırıp tedarik eden kişidir. Girişimci aynı zamanda prblemden fırsatı kavrayıp geliştiren yani prblemi çözen, nu yenilik kalıbı altında şekillendiren snra bunları pazarlanabilir hâle getiren ve bunların snucunda da maddi ve manevi bir ödül bekleyen kişidir. Girişimcilik bir anlayış ve davranış biçimidir. Girişimciler girişimci lmayanlara göre beceri, yetenek, kapasite, deneyim, bilişsel algılama ve fırsatı kavrama yönünden güçlü, hızlı ve esnektir. Mtive lma, fırsatları keşfetme, kaynaklarının yeterli lup lmadığına bakmaksızın fırsatları kvalama, yakalama ve uygulama yönünden farklı, özel, uzman, becerikli, aktif, yöneten, esnek ve Resim : Girişimci prblemleri çözendir. eylemci kişilerdir. Ancak işini yaparken devletinin, tplumun, müşterilerin ve çalışanlarının çıkarlarını kruyan kişidir. Resim : Girişimci risk alır, lasılıklardan lanakyaratır. Girişimciler başkalarının kas ve karışık larak gördüklerini fırsat larak gören ve işletme dünyasındaki değişimi rtaya çıkaran bireylerdir. Onlar, pazardaki engelleri aşmak için mücadele eden, farklı beceri ve sesleri bir araya getiren ve bir bütünde dengeleyen rkestra şeflerine benzetilebilirler. İyimser, çk çalışan ve bağımsızlıktan tatmin lan bireyler lan girişimciler, kendilerinin ve işletmelerinin başarısını sağlamak için risk alma yönünde güçlü bir değer yapısına ve planlamayı kullanma becerisine sahiptirler. Girişimci her zaman bilinmeyenle ilgilenen, geleceği kucaklayan, lasılıklardan lanaklar yaratan ve kasları uyuma çevirebilen yaratıcı kişiliğe sahip kişidir. 75

6 Görülebileceği gibi girişimciyi tek bir cümle ile tanımlamak basit ve klay bir şey değildir. Ancak hemen herkesin üzerinde hemfikir lduğu belirleyici girişimci kavramı üç önemli nktayı içine alır. Bunlar; * Kendi yaşam tarzını değiştirme inisiyatifini kendi eline alabilme cesareti, * Kendisinin veya çevresindeki kaynak yetenekleri rganize ederek ssyal eknmik ve kişisel çerçevede anlamlı, farklı ve değer yaratan özelliği, * Hayal gücünü kullanarak prblemleri çözüp tüm bunların karşılığında maddi-manevi ödülü ve başarısızlığı (riski) göze alabilmesidir. B. GİRİŞİMCİLERİN FONKSİYONU Tplumda girişimci rlünü ynayan kimselerin yüklendikleri işlerin bütünü girişimcilerin fnksiynları larak adlandırılır. Girişimci, her alandaki yeniliği başlatan kişi lduğu gibi yeniliklerin sürdürülmesi ve geliştirilmesi de nun karar ve uygulamaları snucunda gerçekleşir. Bu karar ve uygulamaları yönlendiren girişimci kültür ve Resim : Girişimci her alanda yeniliği başlatan kişidir. zihniyetinin luşumunda, bu kişilerin girişimci lmadan önceki uğraşıları, eğitim düzeyleri gibi tplumsal ve eknmik nitelikleri ile bireysel özellik ve davranış byutları etkili lur. Çağdaş bir girişimcinin yerine getirmesi beklenen fnksiynlar şöyle sıralanabilir: * Yeni mal ve hizmet üretmek veya bilinen mal ve hizmetlerin nitelik ve kalitelerini yükseltmek: Girişimciler yeni mal ve hizmet üreterek ya da bilinen mal ve hizmetlerin nitelik ve kalitesini yükselterek piyasaya katkıda bulunurlar. Örneğin; cep telefnları iletişim hizmetine klaylık amacıyla piyasaya çıkarılmış, ilk yıllarda sadece knuşmak ve mesaj laşmak için kullanılırken Resim : Yeni iş fikirleri üreten girişimcilerden bir görünüm 76

7 bugün çk sayıda yeni özellikler eklenmiştir. Önceki yıllarda tek çeşit hatta tek marka diş macunu kullanılırken günümüzde değişik özellikte, daha güçlü krumalı çeşitleri mevcuttur. * Yeni üretim yöntemleri geliştirmek ve uygulayabilmek: Girişimciler bazen yeni mal ve hizmetleri üretmek yerine, eskiden beri üretilmekte lan bir kısım mal ve hizmetlerin üretim yöntemlerini veya pazara sunuş biçimlerini değiştirmek suretiyle büyük kârlar sağlayabilirler. Örneğin, Amerikalı tmbil endüstri kralı Henry Frd, güne kadar tek tek yapılan tmbillerin üretiminde akan iş şeridi ve mntaj hattını kullanıp seri üretimi gerçekleştirmesi snucu çk büyük kârlar sağlamış ve tmbil endüstrisinde önderlik fnksiynunu yüklenmiştir. * Resim : Yeni üretilmiş ve pazara sunulmuş mal çeşitlerinden değişik görünümler * Endüstride yeni rganizasynlar kurmak: Girişimciler belirli bazı örgütlenmelere giderek gerek örgütsel ve gerekse çevresel yapıyı değiştirir. Örneğin; eknmide birden bire tekellerin rtaya çıkması, kartel, knsern, tröst, knsrsiyum, krner, pl, ring, füzyn, hlding, merger vb. çeşitli işveren birliklerinin girişimciler veya işletmeler arası anlaşmalar ve birlikler şeklinde belirmesi bu duruma uygun düşen luşumlardır. Girişimcilerin örgütlenerek çeşitli işletme birliklerini kurmalarının temel amacı, piyasaya hâkim lmak ve bu ylla kazançlarını mümkün lan en yüksek düzeye çıkarmaktır. * Yeni pazarlara ulaşmak: Girişimciler ülke içinde ve dışında yeni pazarlar bularak ve pazar paylarını genişleterek mal ve hizmet satışlarını arttırmayı amaçlar. Bunun için de değişik çözüm ylları arar- Resim : Girişimci amaçlarından biri yeni pazarlara ulaşmaktır. 77

8 lar. Örneğin; tüketicilerin satın alma güçlerini yükseltici çabalara girişmek, eknmik kalkınmayı sağlamak ve gelir dağılımını daha dengeli hâle getirmek için mevcut engelleri kaldırmak bu yllardan bazılarıdır. Ham madde ve benzeri maddelerin sağlanabileceği yeni kaynaklar bulmak: Girişimciler ülke içinde veya dışında üretim kşullarını değiştirecek ham madde kaynakları bulup denetimleri altında tplarlar. Petrl ve petrl ürünlerini, demir ve çelik madenlerini ele geçirme mücadeleleri bunların belli başlı örneklerini luşturur. Bu çeşit kaynakları denetimi altına alan şirket veya girişimciler rakiplerine ranla daha büyük kârlar sağlarlar. Resim : Girişimci yeni kaynaklar bulmak zrundadır. Yukarıda sayılanların dışında ayrıca günümüz girişimcilerinin üstlendikleri ve yerine getirdikleri bazı fnksiynlar bulunmaktadır. Bunlardan başlamaları şunlardır: Bir iş fikrini ve düşünceyi işletme-girişim hâline getirerek üretim ve pazarlama yapmak Başkalarının göremediği fırsatlardan yararlanmak Yeni ve ptansiyel pazarlar luşturmak Yeni teknlji geliştirerek mal ve hizmet üretmek Yeni ptansiyel kaynakların üretimde kullanılarak insanlığın hizmetine sunulmasını sağlamak İş hayatında değişimi sağlamak İşsizliğin azaltılmasını ve istihdamın artırılmasını sağlamak Eknmik gelişme ve kalkınmayı sağlamak Girişimcilerin fnksiynları genel larak değerlendirildiğinde girişimlerin tplum açısından yarattıkları faydanın ilk larak yeni iş fikirlerinin dğması ve gelişmesi alanında lduğu görülmektedir. Girişimciler iş hayatında ve piyasadaki bşlukları, fırsat ve ptansiyelleri değerlendirerek eknmik katkı sağlarlar. Aynı zamanda üretecekleri mal ve hizmetleri farklı kesimlerin beğenisine sunarak ptansiyel pazarlar luşmasının da önünü açarlar. Girişimcilerin kâr paylarını artırabilme güdüsüyle ürünlerinde yenilikler yapma ihtiyacının dğması nları yeni teknljiler kullanmaya teşvik eder bu da mevcut teknljinin gelişmesine yardımcı lur. 78

9 ETKİNLİK GİRİŞİMCİLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ GİRİŞİMCİLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ Kararlılık Güven Srumluluk Riski göze alabilme İş bitiricilik Planlılık Atılımcılık Çk yönlü lma Önderlik Uyumlu lma Ssyallik Adil lmak Dürüst lmak Tarafsız lmak Örnek lmak Yukarıda girişimcilerin temel özelliklerinden bazıları verilmiştir. Siz de bunlara, bir girişimcide lması gereken başka özellikleri de ekleyerek her biri hakkında fikirlerinizi söyleyiniz. Bu özelliklerin bir ya da bir kaçının eksik lmasının ne gibi snuçlar dğurabileceğini düşününüz. 79

10 C. GİRİŞİMCİDE OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER Özellikle başarılı girişimcilerin birçk rtak özellikleri lmasına karşın gerek çalışma alanları, gerek yaptıkları işler açısından çk farklı özelliklerinin lduğu da görülmektedir. Başlıca rtak özellikler; risk alabilme, srumluluk üstlenme, dinamik bir kişilik, yeniliğe, değişime ve dönüşüme açık bir yapı, ihtiraslı ve büyük lma tutkusu ve başarıya daklanma gibi özellikler sayılabilir. Bu niteliklere sahip lmayan girişimcilerin başarılı lmaları mümkün değildir. Resim : Girişimciler zenginlik yaratma misynunu üstlenirler. Girişimci kişilikte bulunması gereken özellikler arasında, girişimcilik ruhuna sahip lmak ilk sırada sayılmaktadır. Herhangi bir bireyin sahip lduğu girişimcilik ruhu, katma değer yaratan faaliyetler ve zenginlik (blluk) yaratma misynunu üstlenerek fırsatları sermaye larak kullanma isteği larak da ifade edilebilir. Girişimcilik ruhu genetik larak var labileceği gibi aile, çevre, eğitim, gelir vb. çeşitli unsurların da girişimcilik ruhunun gelişmesinde çk önemli etkenler lduğu kabul edilebilir. Girişimcilik ruhu, sadece kişisel özelliklerle değil, mtive edici faktörlerle de açıklanabilmektedir. Bunun yanında girişimcilik klay bir meslek ya da sanat değildir. Her ne kadar girişimcilik eğilimi lan insan sayısı fazla lsa da, girişimcilik kültürünün yetersizliği, mali ve finans imkânlarının azlığı, ülke eknmisine lan güvenin azlığı, eğitim düzeyinin düşük luşu vb. sebeplerden dlayı girişimci lan insanların sayısı azdır. Girişimci kişilik yaratıcı kişilikten izler taşır. İkisi de benzer kavramlar lmakla beraber aralarındaki fark; yaratıcı kişilerin kâr güdüsü ile çalışmamalarıdır. Bu, yaratıcı kişilere esnek davranabilme fırsatını verirken girişimcilerin ise böyle bir avantajları yktur. Yaratıcı kişilerin başlattıkları sürecin başarıya ulaşması girişimci kişilerin sağlayacakları itici güç ile mümkün lmaktadır. İşletmelerin çğu daha iş hayatlarına başlamalarının ilk zamanlarında başarısızlığa uğramaktadır. Bu başarısızlıkta, girişimcilerin Resim : Girişimcilik özelliklerine sahip lmayanlarınbaşarılı lma şansı yktur. 80

11 sahip lmaları gereken kişilik özelliklerine sahip lmayışları ya da girişimci labilecek yeterlilikte bulunmayışlarının rlü büyüktür. Zaten bu ve benzeri kişisel özelliklere sahip lmayan ve iş hayatında girişimci kişilik özelliklerinin dışında hareket edebilen girişimcilere rastlanılması da mümkün değildir. Çağdaş eknmilerde girişimcilerin fnksiynu yöneticiler arasında dağılma eğilimi göstermekle birlikte, işletmenin stratejilerini ve çevresiyle ilişkilerini belirleyip düzenleyen bir trite larak devam etmektedir. Bu bakımdan girişimcilerin kendisini yöneticilerden ayıran kişiliğe sahip lmaları gerekir. Ancak, girişimcilerin diğer insanlardan farklı kişilik özelliklerine sahip lmaları başarılarının bir garantisi değildir, sadece başarıya ulaşma lasılığını arttırır. Girişimci kişiliğe sahip insanlar, hayatları byunca önemsiz durumları bile çk önemli duruma çevirebilirler. Girişimciler, tplumun vizyn sahibi üyeleridir. Geçmişte değil, gelecekte yaşarlar. Girişimcilerin başlıca özelliklerini kişisel, davranışsal ve ssyal özellikler larak üçe ayırmak mümkündür. 1. Kişisel Özellikler İş hayatında başarılı lmanın göstergesi sadece para kazanmak değildir. Başarı aynı zamanda hayatı zenginleştirmek ve kişisel tatminle de ilgili bir kavramdır. Şimdiye kadar girişimcilikle ilgili yapılan araştırmalarda girişimciliğe farklı açılardan bakılmıştır. Buna rağmen bütün araştırma snuçlarından; hayal, risk alma, yenilik, yaratıcılık, başarı arzusu, güç arzusu ve fırsatçılık gibi benzer özellikler rtaya çıkmıştır. Başarılı kabul edilen girişimcilerde bu gibi kişisel özellikler bulunurken başarılı girişimcileri başarısız lanlardan ayıran tek bir özellikler bütünü de yktur. Girişimcilik bir takım özelliklerin bileşimidir. Girişimci kişiler bu özelliklerin bazılarını fazlaca önemserken bazılarını az önemseyebilir ya da hiç önemsemeyebilirler. Başka bir ifade ile bu özelliklerin hepsi bir girişimcinin kişiliğinde baskın lmayabilir yani her özelliğin girişimci kişiliğin luşmasına etkisi farklı ağırlıktadır. Günümüzde girişimci bir kişiliğe sahip lmak çk önemlidir. Çünkü girişimciler etrafı izlemekle kalmazlar, her zaman mükemmele ulaşma ylunda yenilik arayışı içindedirler. Bu tür kişiliğe sahip lmak kendi işinin patrnu lmak isteyen insanların en büyük dayanağıdır. Girişimci kişiler azı çğa çevirmenin en smut örnekleridir. Bu özellikleri dğrultusunda ideallerini ve enerjilerini paylaşırken başarısız lan kişilere tleransları çk az lur. Zrlukları aşmaya yatkın, bağımsızlık ihtiyaçları yüksek, fırsatçı, riske yatkın, pzitif düşünen, iyimser, vizyn sahibi yaratıcı, kendine güvenen insanlardır. Girişimcilerin başlıca kişisel özellikleri şunlardır: Hayalcilik Girişimcilerin çcukluk dönemlerinde başlayan ve hayatları byunca devam eden hayallerinin smutlaşması girişimciliğin dak nktasını luşturmaktadır. Başarılı lmak; hayaller kurmaya ve kurulan hayalleri gerçekleştirebilmek için çalışmaya 81

12 bağlıdır. Düşünmüş ya da düşünüyr lmak başarıya giden ylun çğunu kat etmiş lmak demektir. Resim : Hayallerin smutlaşması girişimciliğin dak nktasını luşturur. Girişimcilerin hayalcilik özellikleri, hayal mühendisliği kavramı çerçevesinde açıklanmaktadır. Hayal mühendisliği; her türlü düşünceye lumlu perspektif kazandırmaya yönelik, geleceğin belirsizliklerini öngörebilme temeline turmuş, her zaman ulaşılabilenden daha fazlasını kapsayan, özgün ve yalın fikir üretme tarzı şeklinde tanımlanabilir. Başka bir ifadeyle, sağlam verilerin yaratıcılıkla bütünleştirilmesini ve ptansiyelden eyleme etkin dönüşümü tanımlar. Hayal mühendisliği hayalleri sınırlamaz aksine hayallerin gerçeğe dönüşmesini klaylaştıran unsurlar taşır. Hayal kurmada önemli lan hayallerin gerçeğe dönüşmelerini sağ- dönüşmesini klaylaştıran unsurlar taşır. Resim : Hayal mühendisliği, hayallerin gerçeğe layacak değerlere, değişime ve perfrmansa yl açacak ufka sahip lmaktır. Riske Katlanma Risk; bir kimsenin davranış ya da kararları snucunda kaybetme şansına maruz kalması demektir. Risk almak; kayba uğramak, tehlikeye girmek, devam eden bir layın snucunun tam belirlilikle ifade edilememesi gibi anlamlar da taşır. Riske 82

13 Resim : Girişimciler risk eğilimi yüksek lan insanlardır. GİRİŞİMCİLİK 1 katlanmak ise kişilerin risk ile ilgili algılarına bağlıdır. Bir başka ifade ile riske katlanma; bir karar uygulanırken başarısız lma ihtimalinin dikkate alınma derecesidir. Riske katlanma hâli snuç hakkındaki beklentilerin etkisi ile gelişir. Yüksek randa riske katlanma eğilimi lan kişilerin tercihlerini, snucu an belirsiz lan alternatiflerden yana kullandıkları görülmektedir. Girişimciler için risk; getirinin maksimum lacağına lan inanç ve akılcılıkla girişimi desteklemek demektir. Girişimciler risk alma eğilimleri yüksek lan insanlardır. Girişimcilerin bir girişimi başlatırken ve yönetirken riske attıkları kaynakları; mali yapıları, insani ilişkileri, aile ilişkileri, kariyer imkânları vb. kaynaklardır. Girişimcilerin riski sevmelerinin sebebi ise rekabet dünyasında önde lmayı istemelerinin gereğidir. Riske katlanmak girişimciliğin ayrılmaz bir parçasıdır. Girişimciler riske girerek yeniliklerin öncüsü labilir ve bunu yaparken başarısızlığı göze alırlar. Riske katlanma eğiliminin; layların gerçekleşme lasılıklarını düşünmeden, maliyet ve fayda gibi hesaplamalar yapmadan riske girmek lmadığı unutulmamalıdır. Ancak birçk girişimci ne zaman risk alacağını bilir. Önemli lan hangi tür risklerin, ne ölçüde ve hangi şartlarda alınacağıdır. Risk bu ölçülerde değerlendirilmeli ve snuçtan emin lunmalıdır. Yenilik ve Yaratıcılık Yenilik, girişimci kişiliğin ayrılmaz bir parçasıdır ve girişimci kişileri diğer canlılardan ayıran bir içgüdüdür. Yaratıcılık ise girişimcilikle yaşamın her anında iç içe lan bir kavramdır ve her ikisi de bireycilik temellidir. Yaratıcılık süreci snunda luşan çıktılar girişimcilik için anahtar görevini yerine getirirler. Resim : Yenilik ve yaratıcılık girişimcinin kişisel özelliklerindendir. 83

14 Yönetim Becerisi Girişimciler; işletmelerinin yönetiminden srumlu labilecekleri gibi bu görevlerini prfesynellere de devredebilirler. Her şeye rağmen işletmenin stratejilerini ve uzun dönem hedeflerini belirleme knumunda ldukları için Resim : Girişimcinin başarılı lması yönetim becerisine bağlıdır. yönetim becerilerine sahip lmaları ve işletme içerisinde amaçların gerçekleştirilmesini klaylaştıracak iklimi luşturmaları gerekir. Ayrıca yönetim yetkisini kullansın ya da kullanmasın girişimcilerin yönetim becerisine sahip lmalarının işletmenin başarılı lmasında büyük rl ynadığı unutulmamalıdır. Öğrenme Azmi Öğrenme, tüm canlı varlıkların sahip lduğu ve nları diğer varlıklardan ayıran temel özelliklerden biridir. Her canlı dğumundan itibaren, yaşamak, çevresine uyum sağlamak ve bu uyumu sürdürebilmek için sürekli larak öğrenmek zrundadır. Değişen çevreye uyum sağlamak, tüm canlıların varlıklarını sürdürmeleri için temel kşuldur. Dlayısıyla, dinamik bir çevrede faaliyet gösteren girişimcilerin başarılı labilmelerinin ve rekabetçi avantaj elde edebilmelerinin temel şartı öğrenmektir. Resim : Girişimci öğrenmek için azimli lmalıdır. Girişimcilerin öğrenmek için azimli lmaları hem yeterince bilgi sahibi lmadıkları iş alanlarında hem de deneyim elde ettikleri alanlarda kendilerini geliştirebilmeleri için gereklidir. İşletmesini geliştirmek isteyen girişimciler her zaman bilgi kapasitelerini arttırmaya ve öğrenmeye açık lmalıdırlar. Hırslılık ve Kararlılık Girişimcilik; hırslılık ve kararlılık işidir. Cesurca atılımlar yapmak ve hedeflere ulaşmada aynı kararlılık çizgisini krumak girişimciliğin dğası gereğidir. Girişimcilerin başarısızlığa uğrama sebeplerinden birisi de yeterince hırslı lmamalarıdır. 84

15 Girişimcinin kendini geliştirmeye çalışmasında ve düşüncelerini yaşama geçirmede sahip lacağı kararlılık ise başarılı lması için önemli bir şarttır. Resim : Kararlı insanlar başarana kadar çabalar. Girişimciler için hırs; dğrudan kârı hedeflemek ve düşündüklerine tutku ile inanmak dğrultusunda rtaya çıkan bir kavramdır. Kararlılık ise karşılaştığı zrluklarla yılmadan mücadele edebilme gücüdür. Kararlı insanlar; çalışmayı severler, sıra dışı bir perfrmans gösterirler ve çözümü elde edene kadar çabalamaktan geri durmazlar. İyimserlik ve Kendine Güven İyi bir girişimci; her şeyi iyi yanı ile gören, her durumdan bir çıkış ylu uman, her düşünceyi ve yapılan her işi iyi tarafından değerlendiren bir kişiliğe sahip lmalıdır. Bu durum İyimser; her felakette bir fırsat, kötümser, her fırsatta bir felaket görür. ifadesi ile daha iyi anlatılabilir. Başarısızlık veya başarısız lma lasılığına karşı klay klay kötümserliğe düşmemek girişimcilerin rekabet avantajı elde etmedeki en büyük şanslarından biridir. İyi bir girişimci; srumluluk alırken ve bu srumluluğunu yerine getirmek için çalışırken kendine güven duyar. Kendine güvenen bir insan; çalışmaktan kaçınmaz; sürekli ilerleme isteği duyar, en iyiyi arar ve içinde lduğu durumun gereğini yerine getirmeye çalışır. Girişimci bir insanın kendine güvenmesi arzu edilen bir özelliktir. Ancak kendine güven hissinin lması gerekenden fazla lması insanın kibir taşımasına sebep lur ki; bu da birçk prblemin kaynağıdır. Çünkü kibirli insanlar her şeyi bildiklerini sandıklarından kendilerine sunulan önerileri kabul etmezler. Kendine güvenmek ile kibirli lmanın arasına tarafsızlık kavramı ile bir sınır knulabilir. Tarafsızlık ise kişinin kendini daha iyi tanımaya çalışması; fiziki, ruhi ve mantık kapasitelerini iyice değerlendirmesidir. Resim : İyi bir girişimci; srumluluk alırken ve bu srumluluğunu yerine getirmek için çalışırken kendine güven duyar. 85

16 Önsezi ve Fırsatçılık Önsezi kavramının kelime anlamı; hiçbir belirti ykken bir şeyin lacağının anlaşılması ya da içe dğmasıdır. Girişimcilik ise yeni bir işletme kurmak için piyasalardaki fırsatları tespit etme, değerlendirme ve geliştirmeyi içeren bir süreç lduğuna göre önsezilerin güçlü ve fırsatçılığın gelişmiş lmasının girişimciliğin temellerinden lduğu söylenebilir. Girişimciler, fırsatları herkesten önce tespit edebilme ve değerlendirebilme yeteneklerini geliştirecek mettlar bulmak için düşünsel ve fiziki kapasitelerini fazlasıyla kullanırlar. Zaten girişimcilerin işi piyasaları takip edip ptansiyel fırsatları kllamaktır. Girişimcilerin dinamik çevrede değişen kşullara bağlı larak beliren fırsatları görebilmeleri Resim : Girişimci iş piyasasını takip edip fırsatları önsezilerinin gücüne bağlıdır. Bir girişimci için önsezi; bilgiye dayanan, fırsatları yakalama ve değer- değerlendirmelidir. lendirme tekniğidir. Fırsatları değerlendirmede elbette ki önseziler çk önemlidir. Vizyn Bir girişimci için vizyn, geçmişte ve şimdi düşünülmemiş ya da başarılamamış lan, gelecekte başarmayı düşündüğü yapılması gerekenler ile ilgili net larak ifade edilen ve girişimcinin kendine özgü düşünceleridir. Vizyn, bir kişinin kendine özgü görüş açısını ve derinliğini ifade eder. Vizyn süzgecinden geçmemiş düşünceler ham hayaller lmaktan öteye gidemez. Vizyn aynı zamanda girişimcinin yeniliğe, yaratıcılığa ve rijinalliğe açıklığının, başkalarının görüşlerinden ve katkılarından ilham alma derecesinin de bir göstergesidir. Vizynun değer kazanması ise başkaları tarafından anlaşılması ve paylaşılması ile mümkün lur. Resim : Vizyn girişimcinin yeniliğe, yaratıcılığa ve açıklığının, başkalarının görüşlerinden ve katkılarından ilham alma derecesinin bir göstergesidir. 86

17 Girişimciler açısından vizynun luşturulmuş lması işletmeleri için tekdüze düşüncelerden arınmaları açısından çk önemlidir. Bunun snucunda işletmelerin başarısı artacaktır. Vizyn sahibi lmak; arzulanan değerler, başarıyı elde etme, tplumla etkileşim kurma ve amaçlara ulaşabilmek için mtive edici bir güçtür. Bu mtive edici gücün perfrmansının krunması; vizyna çerçeve luşturan değerlerin, uzun döneme sarkan farklı bakış açıları ile belirlenmiş lmasına bağlıdır. İşte bu nktada girişimciler ile yöneticilerin başka bir farkı da rtaya çıkmaktadır. Vizyn luşturabilmek için gereken özellikler ise şunlardır: 1. Yöntem luşturma 2. Yaratıcı lma 3. Yardımseverlik 4. Örnek lmak 5. Başarıyı paylaşabilmek Odaklanma Girişimciler başarılı lmak için işlerine ve işlerini ayakta tutan güçlerine daklanırlar. Tüm varlıklarını yani enerjilerini, kaynaklarını ve zamanlarını bütünleştirerek işlerine yğunlaşırlar. Çalışırken işlerinden başka bir şey düşünmezler. Bu knuda önemli lan, dğrularının hangi knularda yğunlaştığıdır. Dğruların getirdiği başarıların kalıcı lması gerektiğine, kalıcılığın sağlanması düşünmez. Resim : Girişimci çalışırken işinden başka bir şey için değişime ayak uydurmaya ve amaçlara ulaşmak için var güçleri ile çalışmaya inanırlar. Başarma İhtiyacı Başarı ihtiyacı kavramı, yüksek düzeyde perfrmans gösterme ya da rekabet rtamında öne çıkma arzusunu ifade eder. İnsanı bu yönde mtive eden güdü ise başarı güdüsü larak adlandırılmaktadır. Başarı ihtiyacı yüksek lan insanlar hesaplı risk alır, hızlı geri besleme ister, işten başka bir şeyle ilgilenmezler. Kendilerine güvenleri tamdır, srumluluk almak için gönüllüdürler, enerjiktirler ve amaçlarının engellenmesine izin vermezler. Başarı ihtiyacı yüksek lan insanlar girişimcilik ni- 87

18 telikleri gerektiren meslekler seçerler. Seçtikleri meslekler ya da kurdukları işler zrlu, riskli, karar verme srumluluğu lan ve perfrmanslarını ölçebilecekleri işlerdir. Böyle insanlar sürekli larak kendilerini geliştirmeye çalışan tiplerdir. Girişimciler yüksek başarı ihtiyacının etkisi altındadırlar. Bu nedenle kendilerini başarı ile özdeşleştirmeyi isterler. Başarı ihtiyacı yüksek lan girişimcilerin varlığı ülkelerin eknmik kalkınmalarına da önemli derecede katkı sağlar. Girişimciler başarılı lmayı ödül beklentisinden çk kendi kişisel gelişimleri için isterler. Bunun için prfesynellerle çalışırlar ve işlerini şansa bırakmazlar. Snuca kendi çabalarıyla ulaşmak isterler. Bağımsızlık İhtiyacı Resim 2.24: Girişimcinin kendine güveni tamdır, srumluluk almak için gönüllüdür. Girişimci lmanın ana sebeplerinden birisi, kendi işinin patrnu lma isteği yani bağımsızlık ihtiyacıdır. Bağımsızlık, özgür hareket edebilme; karar alma ve kendini ifade etme knularında insanın kendi çizdiği güven sınırları içinde istediği gibi hareket edebilmesi demektir. Bağımsızlık ihtiyacı yüksek lan bireyler hiyerarşik yapılara, statükya ve triteye önem vermezler. Başka değer yargılarından syutlanarak hareket tarzlarını kendi luşturdukları değer yargıları ile belirlerler. Çevreyi kendi bakış açılarıyla yrumlayıp kendi istedikleri zaman, kendileri için çalışırlar. İşletme kurmanın başlıca nedenleri; kâr elde etme ve tpluma hizmet etmedir. Bunlara bağlı larak süregelen özel amaçlar ise ssyal prestij elde etme ve bağımsız çalışma arzusudur. İnsanların birçğu yaratılışları gereği başkalarına bağımlı larak çalışmak istemezler. Çalışma kşulları ne kadar ağır lursa lsun, ne kadar engel içerirse içersin ya da kârlılık ne kadar az lursa lsun, kendi kendinin patrnu lma arzusu insanlara kendi imkânları ranında bağımsız çalışma isteği aşılar. Bağımsız çalışma; tplumda değişime sebep lma ve tplumu etkileyebilme rtamını da yarattığı için girişimciler bu uğurda riskleri göze alarak kendi işlerini kurarlar. 88

19 Resim 2.25: Bağımsızlık ihtiyacı yüksek lan bireyler hiyerarşik yapılara, statükya ve triteye önem vermezler. Enerjik Olma Enerjikliğin girişimciler açısından ifade ettiği anlam; tempsu yüksek bir iş hayatına sahip lmak, yönetim, üretim, yenilik, yaratıcılık, liderlik gibi knularda etkileyici bir tutum göstermek ve sn larak da bu günün işini yarına bırakmamak felsefesiyle çalışmaktır. İyi bir girişimci; yerinde duramayan, sürekli bir şeyler yapmak için çabalayan, gücünü arttırmaya çalışan ve gücünü başarıya giderken dengeli larak kullanmanın yllarını arayan insandır. Resim 2.26: Girişimci bugünün işini yarına bırakmaz. Prblem Çözme Yeteneği Girişimcilerin prblem içeren durumlar karşısında dğru bir çözüm ylu bulmak için gerekli yeteneğe sahip lmaları şarttır. Prblem çözme faaliyetlerinin anahtarı ise karar verme işidir. Karar verme birden fazla alternatif arasından uygun lanı tercih etmek demektir. Karar vermenin girişimcilikle ilgili yönü prblemleri çözme, srunları giderme, yenilikler yapma, kaynakların etkin dağılımını sağlama ve çeşitli pazarlıklara katılma knuları ile belirginleşir. Girişimci sıfatını taşıyan bir insanın vaz- 89

20 geçemeyeceği en önemli iş karar vermektir. Resim 2.27: Yğun ancak kararsız ve beceriksiz bir yönetici örneği Planlama Planlama, işletmeler için amaç geliştirme ve bu amaçlara ulaşmak için çeşitli alternatiflerin değerlendirilmelerini kapsayan süreçleri içerir. Bu süreçler dış tehlike ve fırsatlarla işletme içi güçler ve zayıflıkların sistematik kntrlünün temelleri üzerine kurulmuştur. Girişimcilerin karşılaşacakları belirsizlikleri mümkün lduğunca azaltmaları gerekir. Girişimcilerin önlerinin açık lması gerekir. Bunun için de planlamaya ihtiyaç duyarlar. Planlama sayesinde hesaplı bir şekilde risk alarak bu risklere karşı gerçekçi bir cesaretle tutum alırlar. Başarılı lmaları planlarının uzun dönemli stratejiler üzerine kurulmuş lmasına bağlıdır. Hedeflere ulaşabilmek için uzun vadeli planların yanında kısa vadeli planlar da yapılır. Önemli lan, planların, gerçekçi yani işletmenin kaynaklarına ve çevrenin kşullarına uygun aynı zamanda dinamizm içeren yani gerektiğinde hş görülebilecek yapıda hazırlanmış lmalarıdır. Bilindiği gibi planlama, yönetim fnksiynunun en önemli işlevidir. Planlama sayesinde girişimciler kaynaklarını etkin bir şekilde bir araya getirebilir ve pazarda önlerine çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirler. Resim 2.28: Planlama işletme kaynaklarına ve çevre kşullarına uygun lmalıdır. 90

21 Esneklik GİRİŞİMCİLİK 1 Başarılı girişimcilerin prensiplerinin ve planlarının her zaman tlerans payı lmalıdır. Bu tlerans payından prensiplerin ve planların istenildiği zaman istenildiği yöne çekilmeleri anlaşılmamalarıdır. Glballeşen, yğun bir dönüşüm ve değişime sahne lan çağımızda katı planlarla ayakta kalma lasılığı pek yüksek değildir. Teknik, süreçler, değer yargıları sürekli değişirken ve bilgi stratejik bir üretim faktörü hâline gelmişken planlara sıkı sıkıya bağlı kalmanın bir anlamı yktur. Bu yüzden planlar dinamik çevrenin değişen kşullarına karşı çabuk tepki verebilmek için değişik alternatifler içermelidir. Alternatif hareket seçeneklerinin lması girişimcilerin ufuklarının açık lmasına yardımcı larak rekabet avantajı elde etmelerini sağlayacaktır. Resim 2.29: Planlar çevrenin değişen kşullarına karşı değişik alternatifler içermelidir. Hataları Kabul Etme Her gün yeniden kurulan, sanayi tplumuna ait kurum ve kararların yerini bilgi tplumuna ait kurum ve kararların aldığı dünyada, ülkelerin eknmik gelişmesindeki en temel girdilerden biri lan girişimcilerin hatalara karşı gösterecekleri tutum çk önemlidir. Günümüz dünyasında iş çevresi bu kadar hızlı değişirken, yenilik yaratma düzeyi piyasada ayakta kalmanın temel aracı iken, hatalar üzerine düşünmemiş, hataların kaynaklarını belirlememiş, sınırlarını çizmemiş ve hataları erken uyarı aracı larak görmemiş bir girişimcinin başarılı lması mümkün değildir. Girişimciler, ait ldukları tplumda algılamaları herkesten farklı lan, algılarını hayallere, hayallerini ise prjelere dönüştüren insanlardır. Girişimcilerin başarılı lmaları tplumun yaratıcılığa ve aykırı düşünmeye geçit vermesinde yatmaktadır. Yaratıcı yönü ön plana çıkarılarak değerlendirecek hataların, ülkeler için zenginlik kaynağı lan girişimcilerin önemli kaynaklarından lduğu unutulmamalıdır. Girişimcinin hayallerini zenginlik kaynağı haline getirebilmesi için hatanın kaynakları ve sınırları üzerinde bilgiye ve bilgiye dayanan fikre sahip lmaları gerekir. Bu yüzden girişimci hatayı kabul etmeli ve kaynağını öncelikle kendisinde aramalıdır. Hataların 91

22 Resim 2.30: Hata yapmak insana özgüdür, girişimci de hata yapabilir, önemli lan aynı hatayı tekrarlanamamaktır. lmaması ya da minimum düzeyde lması işlerle ilgili bilinmesi gereken her şeyin girişimci tarafından hiçbir bşluk kalmayacak şekilde ilgililere öğretilmesi gerekir. Burada bilinmesi gereken başka bir nkta da hatanın hem bireysel hem de tplumsal kaynaklı labileceğidir. Hata yapmak insana özgü lduğuna göre önemli lan hata yapmak değil aynı hatayı tekrarlamamaktır. Hata yapma özgürlüğü lmayan veya hatayı kabul edemeyen girişimcilerin canlılıkları çk kuvvetli lamaz. Başarılı bir girişimci; çevresindeki insanlara hangi hataların hş görüleceğini hangilerinin ise hşgörü alanını dışında kalacağını net bir şekilde anlatabilmelidir. Hatalardan kaçmak, analiz edilmesini ertelemek, hataları kabullenip tartışma alanına getirmemek bir girişimcinin yakalanabileceği en önemli tuzaktır. Strese Karşı Dayanıklılık Stres, herkes tarafından bilinmesine rağmen çğunlukla hem yanlış hem de farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Stres ifadesi lumsuzluk çağrışmaktadır, fakat bu düşünce yanlıştır. Çünkü stres çalışma rtamındaki şartlara göre zararlı veya zararsız labilir. Çalışma yaşamında stres kaynağı lan birçk psikljik ve ssyljik faktör vardır. Bu faktörler; işletmelerin yapısı, içeriği ve işletme içi iletişim ile yakından ilgilidir. Aynı zamanda insanların ruhsal ve fiziksel yapılarına da etki eder. İnsanın dengesini bzabilecek unsurlar taşıyabilir. İş yaşamında girişimcileri, yrgunluk, sinir bzukluğu ve endişe içeren deneyimler bekler. İşlerin istenildiği gibi gitmemesi, satış- Resim 2.31: İyi bir girişimci, stres kavramını iyi kavrayabilmeli, stresle mücadele yllarını öğrenmelidir. 92

23 ların düşmesi, rekabetin yğunluğu, tecrübe eksikliği, sermayenin zayıflığı, teknljik ve eknmik değişim, tüketici tercihlerindeki değişim, geleceği öngörememe ve benzeri faktörler başarısızlık lasılığını dlayısı ile stres düzeyini arttırır. Bu yüzden girişimciler stresle başa çıkmak durumundadır. İyi bir girişimci lmanın stres knusu ile ilgili gerekleri; stres kavramını iyi kavrayabilmek, stresle mücadele yllarını öğrenmek, iyi ve kötü stresi ayırabilmektir. 2. Davranışsal Özellikler Girişimcilik özelliğine sahip kişiler, kşullar tarafından kısıtlanmaya razı lmaz; fırsatları fark eder, inisiyatif kullanarak harekete geçer ve istediğini elde edinceye kadar sabreder. Kendi davranışları snucunda şartları değiştirebileceklerine dair bir inanç taşır. Bu nedenle girişimci eylemlere dğru yönelirler. Girişimci özelliği taşımayan kişiler ise kendilerini rüzgâra bırakırlar. Resim 2.32: Girişimci farklı işleri yapar ya da işleri farklı yapar. Girişimci kişiler başarıyı; sıkışık bir iş takvimine uymak, bir prjeyi bütçesinin altında bir maliyetle tamamlamak ve kazanmak larak tanımlarlar. Bu nedenle girişimci özelliği lan kişiler ya kendi işlerini kurarlar ya bir değişime önderlik ederler ya da büyük kuruluşların içinde girişimci faaliyetlerde bulunurlar. Aynı zamanda çevrelerinde yaşam kalitesini artıracak sivil tplum faaliyetlerinde bulunurlar. Bu tür kişiler başarıyı geleceğe yönelik değişim yaratmakla eşanlamlı görür. Girişimciler bir işe başlayacakları zaman aşağıdaki davranışsal özellikleri sergilerler: * Sürekli değişim fırsatları kllar. * Değişime daklı hedefler belirler. * Prblemleri öngörür ve önler. * Farklı işler yapar ya da işleri farklı yapar. * Harekete geçer. * Hedefe ulaşana kadar uğraşmayı ve çaba göstermeyi sürdürür. * Değişimi tasarlamak ve başlatmakla kalmaz, snlandırır ve başarır. 93

24 3. Ssyal Özellikler Girişimcilerin başarıya ulaşmak için sahip lmaları gereken özelliklerden biri de insani ilişkiler yani iyi iletişim kurma becerisidir. Persneli iyi bir şekilde mtive etme, yönlendirme ve etkili iletişim, girişim sürecinin her aşamasında gerekli ve önemlidir. Resim 2.33: Girişimci insanlara sevgi ile yaklaşmalıdır. Girişimci, insanlarla iyi geçinebilen, ilişkileri sağlam lan bir tutum içinde lmalıdır. İletişimin etkin ve ilişkilerin sağlam lması; güvenilir lma, hızlı karar alabilme, belirsizlik ve riske karşı yüksek tlerans gösterme, strese dayanıklı lma, ikna kabiliyetine sahip lma, iletişimi klayca başlatabilme, çevrenin farkında lma ve geri beslemeye önem verme faktörlerinin bütünleşmesi ile mümkün lur. Girişimci insani ilişkilerde becerikli ve sempatik lmalıdır. Bu ylla çalışanların mtive edilmeleri klaylaşır. Girişimcinin insani ilişkilerde başarılı lmak için dikkat etmesi gereken faktörler ise şunlardır: * İnsanlarla iletişim kurulduğunu unutmamalıdır. * Tpluma yararlı mal ve hizmetler üretmelidir. * Her insanın farklı özellikte lduğu gerçeğini kabullenmeli ve buna göre hareket etmelidir. * Çalışanlarının gerekli ek eğitimleri almalarını sağlamalıdır. * Çevreyi tanımalı, çevre tarafından tanınmalıdır. * İnsanlara sevgi ile yaklaşmalıdır. * Adil, tarafsız ve dürüst lmalıdır. * Çalışanlarına her türlü ssyal lanakları sağlamalıdır. * Başkalarına verdiği sözleri tutmalıdır. * Değişik fikir ve önerilere açık lmalıdır. * Vergilerini düzenli larak ödemeli ve tpluma örnek lmalıdır. * Hataya karşı tleranslı lmalı, çalışanlara ufuk kazandırmalıdır. Resim 2.34: Girişimcilikte iyi iletişim kurma becerisi önemlidir. * Knuşmadan önce dinlemeli, dedikdu ve söylentiye itibar etmemelidir. * Davranışlarıyla tpluma örnek lmaya çalışmalıdır. 94

25 ETKİNLİK GİRİŞİMCİLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ EVET 1. Kendinizi girişimci larak tanımlayabilir misiniz? 2. Girişimci (kendi işinizin patrnu) lmayı hiç düşündünüz mü? yaşına kadar iş deneyiminiz ldu mu? (Yaz çalışması ve staj dahil) 4. Ailenizde girişimci var mı? 5. Girişimcilik sizce zr mu? Hiç denediniz mi? 6. Kendinize güveniyr ve yeterli buluyr musunuz? 7. Bş vakitlerinizde tek başınıza kalmak yerine arkadaşlarınızla mı lmayı seçersiniz? 8. Esnek çalışma saatleriniz ve daha yüksek geliriniz lsun ister misiniz? 9. Girişimcilikle ilgili bir dergi takip ediyr musunuz? 10. Girişimcilik knusunda bir kitap kudunuz mu? 11. Girişimcilikte başarı için teknlji kullanımı önemli mi? 12. Girişimcilikte prje yönetimi sizce önemli mi? 13. İş alanı lacak bir iş fikriniz var mı ve fikrinizi İşe dönüştürebilecek misiniz? 14. Sektör, müşteri ve pazar analizi yaptınız mı? veya gerektiğini biliyr musunuz? 15. Rekabet avantajı için dğru müşteri ilişkileri yönetimi gerekli midir? 16. Girişimcilikte başlangıçta iş planı lmalı mı? 17. Girişimcilik ile ilgili bir grup veya siteye üye misiniz? 18. Girişimcilik kulübü ve derneklerini biliyr musunuz? 19. Kriz dönemlerinde girişimciler daha başarılı labilirler mi? 20. Bayilik ve Franchising kelimeleri size tanıdık geliyr mu? HAYIR 95

26 EVET HAYIR 21. Kendinize örnek aldığınız veya beğendiğiniz bir girişimci var mı? 22. Girişimcilik eğitiminin üniversite ve firmalarca verildiğini biliyr musunuz? 23. Girişimcilikle ilgili seminer, eğitim veya etkinliğe katıldınız mı? 24. Girişimcilik sizce ülkemizde klay mı? 25. Ülkemizdeki girişimci kişi ve şirketler sizce başarılı mı? 26. İşinizi kurma ve geliştirmede bazı kurumlardan destek alabileceğinizi biliyr musunuz? 27. Girişim için kaynak sağlayan risk sermayesi şirketleri lduğunu biliyr musunuz? 28. Girişimcilere devlet yeterli klaylığı ve desteği sizce sağlıyr mu? 29. İşinizi kurma snrasında satışlarınızı nasıl artıracağınızı biliyr musunuz? 30. Girişim fikrinizi satmak ister misiniz? 31. İşinizi dğru yönetebileceğinizi düşünüyr musunuz? 32. İletişim yeteneğiniz ile karşınızdakini ikna edebilir misiniz? 33. Sizi girişimci lmaktan sermayenizin lmaması mı alıkyuyr? Değerlendirme: Yukarıdaki 33 sruya verdiğiniz cevaplara göre girişimci lup lmadığınızın yanı sıra ptansiyel bir girişimci lup lmadığınızı da anlayacaksınız. Eğer sruya EVET cevabı verdiyseniz kendinize girişimci diyebilirsiniz. Testin tümünü cevaplandırdınız ve arası sruya HAYIR dediyseniz girişimci değilsiniz ama bu testi uygulayarak girişimciliğe lan ilginizi göstermiş luyrsunuz. Dlayısıyla eğer 10 sruya dahi EVET cevabı verdiyseniz Ptansiyel girişimcisiniz. Kaynak: 96

27 Ç. GİRİŞİMCİ OLABİLİR MİYİM? GİRİŞİMCİLİK 1 Günlük hayat içerisinde her gün aklında bir iş fikri lan insanlarla karşılaşmak mümkündür. Ancak gerçekte kurulan işlerin sayısı düşünülenlerden çk azdır. Kişinin kendi kendinin patrnu lmak, başkalarından emir alarak çalışmamak, mevcut iş seçeneklerinin verdiği maddi-manevi kazanımlardan daha fazlasına ulaşmak gibi insanı girişimci lmaya iten pek çk neden vardır. Bunlardan başka ayrıca; kendi geleceğini kendi karar ve çabaları ile şekillendirmek, bağımsız ya da esnek bir iş rtamına sahip lmak, iş fırsatlarını değerlendirmek gibi düşünceler de girişimciliğin başlıca nedenlerindendir. Bazı durumlarda ise yaşam kşulları insanı girişimciliğe iter. Resim 2.35: İyi bir girişimci rganizasyn ve yönetim örgüsünü luşturmalıdır. İş fikri her ne lursa lsun, başarılı bir girişimcilik örneği sergileyebilmek için bilgi birikimi, beceri ve davranış biçimi lmak üzere üç ana yeteneğe gereksinim vardır. Girişimci labilmek için bir iş fırsatı, müşteriler, üretim süreçleri, işletme yönetimi, pazar, rakipler, teknik knular, yardım alınabilecek kaynaklar gibi knularda bilgi sahibi lunmalıdır. Bireyler bilgilerini becerileriyle desteklemeli, aynı zamanda; işinin gerektirdiği teknik knularla, pazarlama, finansal yönetim, rganizasyn, planlama ve liderlik gibi knularda da beceri sahibi lmalıdırlar. Girişimci işini kurduğunda bilgi ve becerisini nispeten geliştirmesi ve yeni beceriler edinmesi klaydır. Ancak, davranışların gelişmesi zaman alır ve klaylıkla değiştirilemez ya da geliştirilemez. Çünkü başarılı bir girişimci inisiyatif alır, ısrarcıdır, yüksek kalite için çaba gösterir, verimliliğe yğunlaşır, srunları rijinal yöntemlerle çözer, hesaplanabilen riskleri alır, ikna edicidir, fırsatları görür ve harekete geçer. Sürekli bilgi kaynaklarına ulaşmaya çalışır, anlaşmaların tatminkâr bir şekilde neticelenmesi için çaba gösterir, sistematik larak plan yapar, kendine güvenir, atılgandır ve etkileyici stratejiler kullanır. Bu nedenle sadece bilgi ve beceriye sahip bir insan işini kurmayı bir şekilde başarsa bile çk uzun süre sürdüremeyecektir. Örneğin; uygun davranış özelliklerine sahip lmayan bir girişimci büyük sıkıntılarla karşılaştığında ısrarcı lmayacak, fırsatları görüp değerlendiremeyecek ya da yeni bir işe girmek için riski hesaplasa dahi almak istemeyecektir. Girişimcilik deneyimini başarıya ulaştırmak için kişi öncelikle iş kurmaya karar vermeli, bunun için gerekli mtivasyna sahip lmalıdır. Ardından uygun bir iş fikri 97

28 Resim 2.36: Gerekli mtivasynu sağlamış girişimci ve çalışanlarından bir görünüm 98 ve pazar seçimi yapmalı, tüm bu aşamalardan snra ise gerekli kaynakları ve yetenekleri bir araya getirebilmelidir. Bu dört ana faktörü başarı ile bir araya getirdikten snra bir iş planı hazırlamalı ve gerekli rganizasyn ve yönetim örgüsünü luşturmalıdır. Tüm bu faktörler içerisinde şüphesiz tek başına en önemli lanı mtivasyndur. Girişimci başarı ptansiyeline sahip lduğunu düşündüğü bir iş fikrini, uygulamaya geçmeden hatta detaylı larak araştırmaya başlamadan önce genel larak söz knusu iş fikrinin uygulanmasına engel temel bir faktörün lup lmadığını bilmek zrundadır. Bu ön değerlendirme kesinlikle işin başarı şansını ya da kârlılığını araştıran bir çalışma değildir. Buradaki amaç sadece detaylı iş planı luşturma çalışmasından önce, iş fikrini kısaca değerlendirerek iş planı çalışmasının ilerideki safhalarında karşısına çıkabilecek bir lanaksızlığı önceden görerek vakit kazanmaktır. Girişimci iş kurma sürecinde yerine getirilmesi gereken yasal zrunlulukları bilmeli, çözümü zr lan herhangi bir durumda, iş fikrinin yapılabilirliği, kârlılığı gibi faktörleri araştırmaya başlamadan önce bu zrunlulukların nasıl çözülebileceğini araştırmalıdır. Örneğin; kreş, çcuk kulübü, gıda maddeleri üretimi, sağlık hizmetleri gibi detaylı yasal mevzuatlarla yönlendirilen iş alanlarına girecekse bu tür işletmelerin kurulmasında hem teknik yapının hem de idari yapının luşumunu belirleyen tüm düzenlemelere uygun davranmalıdır. Resim 2.37: Girişimci geleceği tahmin edebilmelidir. Çeşitli iş fikirleri bir takım genel meslek başlıkları altında yer almakla birlikte, iş fikrinin özel kapsamında piyasada luşmuş mevcut deneyimlere sahip lmayı gerektirmektedir. Örneğin; bilgisayar destekli metal işleme tezgâhları ile çeşitli metal ürünler üretecek lan bir atölyenin kurulması makine mühendislerinin genel uzmanlık alanlarını ilgilendiren bir iş türüdür. Ancak bu iş alanında başarılı bir işletme lmak için kullanılan makineler ve üretim teknikleri çk hassas işlemler gerektirmektedir. Ayrıca, hızlı ve kaliteli ürün üretmek bu tür işletmelerin temel başarı kriterini luşturmaktadır. Bu nedenle işletmenin bu alanda deneyimli mühendis ve

29 Resim 2.38: Girişimci yapacağı işle ilgili larak ön değerlendirme yapmak zrundadır. GİRİŞİMCİLİK 1 ustalara sahip lması gerekmektedir. Gereken nitelikte teknik özelliklere ve deneyime sahip elemanları bulma ptansiyeli bu alanda iş kuracak girişimcilerin en öncelikli gereksinimidir. Ön değerlendirme aşamasında, bulunduğu bölgede bu tür elemanların bulunmasının mümkün lup lmadığını belirlemek girişimci açısından öncelikli bir araştırma knusudur. Ön değerlendirme aşaması, iş fikrinin genel özelliklerinin piyasanın özellikleri ve girişimcinin kişisel özellikleri ile ana başlıklar bazında karşılaştırılması gereken dönemdir. Girişimci tarım alanında, örneğin kesme çiçek serası knusunda bir işe giriyrsa açık havada ve tprakla iç içe çalışmayı kabul etmelidir ya da çeşitli iş fikirlerinde geçerli lacağı gibi günün her saatinde iş başında labilmelidir. Sadece kârlılığını düşünerek bu tür bir işe girmek girişimciler için dğru bir karar değildir. Girişimciliğin kişi için bir yaşam tercihi lup lmadığına bu aşamada karar verilmelidir. Resim 2.39: Girişimci iş fikri ile ilgili larak uzman çalışanlarından görüş almalıdır. İş kurmak için tplumun birçk kesiminde çk para sahibi lmak gerektiği inancı vardır. Birçk iş fikri bu inanışın aksine çğu insan tarafından karşılanabilecek parasal kaynaklarla kurulabilmektedir. Bunun yanında girişimci kendi işini kurma knusunda harekete geçmiş, hedeflerini iyi belirlemiş ve bu knuda yüksek bir mtivasyna sahip ise finansal kaynaklar işin kurulması knusunda çözüm bekleyen nlarca faktörden sadece bir tanesidir. Bu aşamada gereken, detaylı çözümler bulmak değil genel lanaksızlıkların lup lmadığını görmektir. Eğer finansal kaynak gereksinimi girişimci açısından temini lanaksız bir düzeyde ise iş fikri yeniden ele alınmalıdır. İş fikirleri özellikle üretimle ilgili lan girişimciler, üretim sistemlerinin kurulmasında ne tür alt teknik süreçlerin yer alması gerektiğini bir ön incelemeden geçirdikten snra sistem gruplarının temininin ve işletilmesinin kendi finansal bütçeleri ya da kendi bölge şartları içinde lanaklı lup lmadığını görmek zrundadır. Örneğin; deri işleme knusunda iş kuracak bir girişimci, teknik işlem akışının genelini ele aldıktan snra çevresel etkilerin günümüzde önemle ele alınmaya başlanması nedeniyle, işletmenin atık işlemleri sürecinin çözümünün lanaklı lup lmadığını araştırmalıdır. Bu nktada bir çözüm ylu bulunamaz ise iş fikrinin uygulanması lanaksız hâle gelecektir. Örnekteki deri işleme işletmesini kurmak isteyen girişimci rtak kullanımda lan bir arıtma tesisine ulaşamıyr ve kendi teknik sürecinin ge- 99

30 Resim 2.40: Her girişimcinin kendine özgü fikirleri vardır, önemli lan dğru fikirler üzerinde kararlı labilmektir. rektirdiği arıtma tesisini yatırım kalemleri arasına almak zrunda kalacaksa bunu ön değerlendirme aşamasında görmek zrundadır. Girişimci; iş fikirlerinin gerektirdiği pazarlama faaliyetlerinin işletmenin başarılı lması açısından önemini ve önündeki zrlukları incelemelidir. Ön değerlendirme aşamasında ele alınması gereken nktalar pazarlamanın başarılı lması için özel dağıtım kuruluşlarına ya da özel araç ve sistemlere gerek lup lmayacağıdır. Örneğin; iş fikri piyasada henüz bilinmeyen bir ürünü üretmek ya da satmak ise yğun ve bütçeli bir tanıtım kaçınılmazdır. Üretilen ürün sğuk zincir ile ya da belirli sürelere dayalı larak tüketicilere ulaştırılacak ise taşıma araçları ve ürün depları özel şartlar taşımalıdır. Piyasada kurulu işler girişimciler için genellikle iş fikri kaynaklarıdır. Bir iş klundaki başarılı işletmeler benzer işlerin kurulmasına neden lmaktadır. Kendi işini kurmak isteyenler için önemli bir nkta da her bir girişim örneğinin kendine özgü faktörleri lduğudur. Bir girişim belirli bir sektörde, piyasada ve çevrede, belirli insan, sermaye, bilgi, malzeme kaynakları ile girişimcinin bireysel hedeflerine göre kurulmuş farklı özelliklerde ve tek lan işletmedir. Kendi işini kurmak isteyen girişimci adayları çevrelerinde gördükleri ve bir benzerini kurmayı hedefledikleri işletme örneklerini çk iyi analiz etmelidirler. Bu aşamada önemli lan nkta işletmelerin başarılarının altında yatan temel faktörü görebilmektir. ETKİNLİK SWOT ANALİZİ NEDİR? SWOT analizi; incelenen kurumun, tekniğin, sürecin, durumun veya kişinin güçlü (Strenghts) ve zayıf (Weaknesses) yönlerini belirlemekte, dış çevreden kaynaklanan fırsat (Opprtunities) ve tehditleri(threats) saptamakta kullanılan bir tekniktir. SWOT analizinin kullanıldığı başlıca durumlar şunlardır: Yeni bir pazara girerken pazarın yapısının çözümlenmesinde Stratejik bir plan geliştirilmesi aşamasında İş süreçlerinin geliştirmesinde Srun tanımlama ve çözüm luşturulması aşamalarında İnsan kaynakları geliştirilmesinde ve perfrmans yönetiminde Nicel verilerin yetersiz, bilgilerin kişilerin belleklerinde lduğu durumların analizinde 100

31 ADI : SOYADI : CİNSİYETİ : YAŞI : ÖĞRENİM DURUMU : KİŞİSEL SWOT ANALİZİ ÖRNEĞİ DEĞERLER Aşağıdakilerden hangisi kişisel değerlerinizdir? Lütfen 10 tanesini işaretleyiniz. 1. Çevreye ve tpluma saygı 16. Muhafazakârlık 2. Kendine saygı ve özen 17. Kişisel kalite 3. Dürüstlük 18. Küreselleşme 4. Yenilikçilik 19. Yaratıcılık 5. Başkalarının haklarına saygı 20. İşbirliği yapabilme 6. Sözünde durma 21. Srunlarla baş edebilme 7. Empati, özveri 22. İletişim kurabilme 8. Dayanışma, dstluk 23. İkna kabiliyeti 9. İnsana ve emeğe saygı 24. Güne ayak uydurabilme 10. Üretkenlik ve verimlilik 25. Teknljiyi takip edebilme 11. Uzlaşma 26. Eğitime önem verme 12. Çalışkanlık 27. Adaletli lma 13. Kişisel kalite 28. Rekabet gücü 14. Bilimsellik 29. Sürekli değişim ve gelişim 15. Kazanma hırsı 30. Fırsatları fark edebilme GÜÇLÜ YÖNLER Aşağıdakilerden hangisi güçlü yönlerinizdir? Lütfen 10 tanesini işaretleyiniz. 1. Bilgi ve becerilerim 16. Takım çalışmasına yatkınlığım 2. Genel kültürüm 17. Kendi başıma yetebilmem 3. Enerjik ve çalışkan lmam 18. İnisiyatif kullanabilmem 4. Stratejik düşünebilmem 19. Kararlı lmam 5. Vizyn sahibi lmam 20. Pzitif enerjim 6. Bilgisayar becerilerim 21. Sakin ve sabırlı lmam 7. Yabancı dil becerilerim 22. Organizasyn yeteneğim 8. Yöneticilik becerilerim 23. Paylaşımcı kimliğim 9. Yaratıcılık becerilerim 24. Empati yapabilmem 10. Girişimcilik özelliğim 25. Analitik düşünebilmem 11. Sürekli gelişme isteğim 26. Prblem çözebilmem 12. Hızlı iş yapma becerim 27. Kriz yönetme becerim 13. Pzitif enerjim 28. Dış görünüşüm 14. Kntrllü ve dikkatli lmam 29. Knsantre labilmem 15. Stratejik yaklaşımım 30. Mantıklı ve ölçülü davranışlarım 101

32 ZAYIF YÖNLER Aşağıdakilerden hangisi geliştirilebilir alanlarınızdır? Lütfen 10 tanesini işaretleyiniz. 1. Mesleki bilgi ve becerilerim 11. Vermekte isteksizliğim 2. Öğretim ve eğitimim 12. İstemekte isteksizliğim 3. Yabancı dilim 13. Hedefsiz yaşamam 4. Bilgisayar kullanma yeteneğim 14. Çabuk sinirlenmem 5. Değişimi zr kabullenmem 15. Sabırsız lmam 6. İletişim ve raprlama kabiliyetim 16. Mtivasyn eksikliğim 7. Planlama ve zamanlamada zayıflığım 17. Güvensizliğim 8. Hızımı kntrl edememem 18. Aşırı duygusal lmam 9. Kendimle barışık lmamam 19. Liderlik yanımın eksikliği 10. Başkalarıyla barışık lmamam 20. Detaylara bğulmam TEHLİKE VE TEHDİTLER Yukarıda belirttiğiniz kişisel zayıf yönlerinizi geliştiremediğiniz taktirde sizi bekleyen tehlike ve tehditler nelerdir? Lütfen 10 tanesini işaretleyiniz. 1. Kendime saygımın azalması 11. Çcuklarla kucak farkına düşme 2. Başkalarının bana saygısının azalması 12. İtibar kaybı 3. İstediğimi elde edememe 13. Çağın gerisinde kalma 4. Başarısızlık duygusu 14. Edilgen ve silik lma 5. Yönetici ya da lider lamama 15. İtibar kaybı 6. Arkadaşlarımı ve çevremi kaybetme 16. Karamsarlık ve ruhsal çöküntü 7. Eknmik sıkıntılar 17. Huzursuz ve stresli lma 8. İş bulamama krkusu 18. Kimsenin aklına gelmeme 9. Evlenememe, aile lamama krkusu 19. Ticari itibarın kayblması 10. Çcuklarımın idlü lamama 20. Tplumda güvenilmeyen bir kimlik ÖRNEK ALDIĞINIZ KİŞİLER Kendinize örnek aldığınız, idl larak gördüğünüz şahsiyetlerden aşağıdaki 10 kişiyi işaretleyiniz. 1. Atatürk 11. Sakıp Sabancı 2. Annem/Babam 12. Barack Obama 3. Öğretmenim 13. Abim/Ablam 4. Başbakan 14. Fatih Terim 5. Cumhurbaşkanı 15. Turgut Özal 6. Bill Gates 16. Halis Kesemen 7. Bir yakınım 17. Kadir Has 8. Fatih Sultan Mehmet 18. Al Pacin 9. Yıldırım Bayezid 19. Mevlana 10. Rahmi Kç 20. Steven Spilberg 102

33 D. GİRİŞİMCİLİK ÖRNEKLERİ GİRİŞİMCİLİK 1 Bireyler; kendi işinin patrnu lmak, işiyle ilgili kararlarda direkt söz sahibi lmak, kâr etmek, başarı ve güç ihtiyacı gibi pek çk unsurun etkisiyle girişimci lmak yani kendi işletmelerini kurmak isterler. Aynı zamanda rakiplerinden daha iyi işler rtaya kymak veya herhangi bir işi en iyi şekilde yapabilmek için bir yl geliştirme ihtiyacı hissettiklerinde, kendi başlarına bir iş kurmak ve işlerinden srumlu lmak isterler. Yüksek başarı ihtiyacına sahip bireyler, davranışlarının snuçlarına katlanma ve srunları çözme srumluluğuna sahiptir. Böyle durumlarda gerekli analizleri yapar, başarı lasılıklarını araştırır, zrlukları aşmak için bütün ylları dener. Bu tip bireyler, laylara daha fazla daklanarak bu layları değişim ptansiyeline göre değerlendirirler. Böyle bir durumda; eknmik değişimlerden çabuk etkilenme, uzun çalışma saatleri nedeniyle yrgun düşme, yüksek finansal risklerle başa çıkma, çalışanlara, müşterilere ve diğer çevrelere karşı tam srumluluk taşıma gibi lumsuzluklar; girişimci için daha az önem taşır. Resim 2.41: Girişimcinin diğer insanlardan farklı özelliklerinin lması gerekir. Tüm dünyada lduğu gibi ülkemizde de her yıl yüzlerce birey kendi işini kurmayı denemeye karar vermekte, birçğu da başarılı lmaktadır. Başarılı bir iş kurmak zrlu bir ylculuk lmakla birlikte her şeyden önce bireyin girişimci lmak için istekli lması gerekir. Ancak sadece istekli lmak tek başına yeterli değildir. Özgüven, mtivasyn, gerçekçi lmak, başarma ve mücadele isteği, hesaplı risk almak, yeni fikirlere açık lmak, yaratıcılık ve yenilikçilik gibi nitelikler bir girişimci adayının sahip lması gerekenlerin başında gelmektedir. Bu özelliklerin yanında; başkalarının deneyimlerinden yararlanmak, iyi araştırma yapmak ve çeşitli kurum ve kuruluşlardan destek almak knularında da kendini geliştirmelidir. Yani sahip lduğu nitelikleri işlevsel kılmalı, yaşama geçirmeyi bilmelidir. Girişimcilikte başarısız lma tehlikesi bireylerin cesare- Resim 2.42: Girişimci fark edilen lmalıdır. 103

34 tini kırabilir. Ancak kendi işinin patrnu lma ve para kazanma isteği lan bireylerin bu krkularını yenip bir hedef kymalı ve bu hedef için yapılması gerekenleri adım adım takip etmelidir. Girişimci lma isteği lan bireyin her şeyden önce dikkat etmesi gereken hususlar aşağıda sıralanmıştır. * Girişimci adayı yazılı ve görsel kaynakları taramalı, başarılı girişimcilerin yaşam öykülerini kuyarak bunlardan ders çıkarmalıdır. * Seminer, knferans, İnternet grupları ve akademik kaynakları takip etmelidir. * Kurmak istediği işle ilgili risk ve avantajları öğrenmeli, piyasa kşullarını ve eknmistlerin öngörülerini takip etmelidir. * Tahminleri gerçekçi lmalı, piyasa kşullarına göre bir pazarlama stratejisi geliştirmelidir. * Hedeflerini sayısal değerlerle ifade etmeli, gerçekçi lmalı, aşırı iyimser lmaktan kaçınmalıdır. * Bir iş planı hazırlamalı, sadece neyi hedeflediğini yazmak yerine, finansal byutta hangi kaynaklara sahip lduğunu ve bunları nasıl işletebileceğini belirlemelidir. * Mevcut rakiplerini tanımalı ve gelecekte karşılaşabileceği rakiplere karşı öngörülerde bulunmalıdır. * Hukuksal süreçlerden ve srumluluklardan haberdar lmalıdır. * Piyasa eğilimlerini yakından takip etmeli, hedef kitleyi belirleyerek pazarlama kanallarını bu dğrultuda geliştirmelidir. * Kısa, rta ve uzun vadede ölçülebilen hedefleri lmalıdır. * Kötü ihtimalleri göz önünde bulundurmalı, tehlike anında kullanabileceği başka yöntemleri lmalıdır. * İyi bir çevre ve geniş bir iletişim ağına sahip lmalıdır. Günümüzde hem dünya da hem de ülkemizde başarılı lmuş çk sayıda girişimci lmakla birlikte büyük umutlarla kurulmuş ancak çeşitli hatalar nedeniyle başarısızlıkla snuçlanmış girişimcilik örnekleri de bulunmaktadır. Aşağıda ülkemizde ve dünyada başarılı ve başarısız girişimcilik örneklerinden bazıları verilmiştir. 1. Başarılı Girişimcilik Örnekleri 1.1. Ferdinand Prsche Babası yksul bir musluk tamircisi lan Ferdinand Prsche 1875 te Avusturya da dğdu. Çcukluğunda babasının yanında, elinde tamir takım çantasıyla çğu kez işlere gitmiş, bu arada teknik işlere karşı merakı iyice artmıştı. Sadece iş zamanı değil, bş zamanında da elektrik tamirleriyle uğraşan Prsche, liseyi bitirdikten snra Teknik Üniversite ye gitti fakat kaydlamadı, dinleyici öğrenci larak dışarıdan derslere katıldı. Otmbile lan merakı genç yaşlarda başlayan Prsche, elektrik mtr- 104

35 Resim 2.43: Ferdinand Prsche ( ) GİRİŞİMCİLİK 1 ları üreten bir firmada iş bularak daha snra bir tmbil şirketinde çalışmaya başladı. Prsche burada kendi tasarımı lan tmbilini yapma fırsatı yakaladı. Elektrik mtrunda iyice uzmanlaşan Prcshe, istenildiği tarzda yerleştirilebilen dingilli elektrik mtruyla çalışan bir tmbil üreterek günümüze kadar başarısını kruyan bir tmtiv devini yarattı Steven Spielberg On iki, n üç yaşlarından beri film yönetmeni lmak istediğini biliyrdu. On yedi yaşındayken bir hafta snu Universal Stüdylarını gezmek için düzenlenen bir tura katılması, O nun hayatını değiştirdi. Gerçek bir filmin çekimlerini izlemek için gruptan ayrıldı. Snra da kendini, bir saat byunca ilginç film hikâyelerini dinleyeceği Universal in Yazı İşleri Müdürü nün dasında, kyu bir sinema shbetinin içinde buluverdi. Müdür de Spielberg in senarylarını ilgiyle dinliyrdu. İlk ziyaretinden ders aldı ve laylara yaklaşım biçimini değiştirdi. Ertesi gün, takım elbisesini giydi, babasından kalan ve içine sadece bir sandviç ve iki şekerleme kyduğu evrak çantasını aldı ve sanki ranın kırk yıllık çalışanıymış gibi film setine tekrar gitti. O gün çk işi lan bir set görevlisi tavrı takınarak hızlı adımlarla içeri girdi. Kendisine terk edilmiş bir treyler buldu ve plastik harflerle kapıya Steven Spielberg-Yönetmen yazdırdı. Snra tüm yaz byunca, yazarlar, editörler ve yönetmenlerle tanışıp shbet etmeye, en çk özlemini çektiği bu dünyada yalanıp her knuşmadan bir şeyler elde etmeye ve film dünyasını öğrenip kendini geliştirmeye devam etti. Spilberg, 20 yaşında kendi çektiği küçük bir filmi yöneticilere gösterdi ve hemen ardında bir televizyn dizisinin yedi yıl byunca yönetmenliğini yapmak için teklif aldı. Böylece rüyalarını gerçeğe dönüştürdü. Resim 2.44: Steven Spielberg (1946-) 105

36 1.3. Canan Çelebiğlu Tkgöz Babası Ali Cavit Çelebiğlu vefat ettiğinde kendisi 16, ağabeyi 19 yaşındaydı. Henüz lisede kurken kendisini babasının kurduğu ve uçaklara yer hizmeti veren şirketin içinde buldu. Uçak içi temizledi, bagaj attı, havaalanındaki bagaj traktörlerini kullandı. Zrluklarla büyüttükleri hlding, bugün havacılık, gıda, turizm ve taşımacılık alanında çalışmaktadır Luis Renault Resim 2.46: Luis Renault ( ) mtrlar için uğraştığı günlerde jeneratör sistemlerine de el atar, getirdiği yeniliklerle adeta devrim yapar de henüz 21 yaşında iken kardeşleri ile ilk şirketini kurar yılında Paris-Truville arasında düzenlenen bir yarışta Renault lar yaptıkları özel tmbille yarışı rahat kazanırlar. Bunun üzerine çk miktarda sipariş almaya başlarlar. Ancak Luis Renault asla Tamam şimdi ldu. demez, daima daha mükemmeli arar. Nitekim kapalı karseri Resim 2.45: Canan Çelebiğlu Tkgöz (1966-) Luis Renault 1877 de Paris te dğdu. Babası iyi kazanan bir yün taciridir. Luis makine hastasıdır, daha 5 yaşındayken arkadaşlarından duyduğu lkmtifi görmek için istasyna kşarak buhar kazanını, pistnları, bacaları, çözmeye kalkar. Luis genç yaşlarda satın aldığı bir arabayı ağabeyleriyle birlikte adeta yeniden imal eder, bir sürü ilaveler yapar. Araçta üç ileri ve bir geri vitesli mekanik dişlisiyle yeni bir çığır açar. Üstelik mtrdaki gücü kayış ve zincirle değil sabit bir mil (şaft) aracılığı ile dğrudan dğruya arka dingile aktarırlar. Araç daha verimli lur ve sessizliği ile dikkat tplar. Luis daha güçlü ve daha devirli Resim 2.47: İlk arabasıyla Luis Renault 106

37 lan ilk aracı da yapar. Genç girişimci daha yılın snunda Billancurt daki garajı fabrikaya çevirir ve yanında tam 110 kişiyi çalıştırmaya başlar. Talep katlana katlana artınca seri üretime geçer ve işçilerini ihtisas sahibi yapmaya bakar. Biri yalnız bya, öbürü sadece döşeme üzerinde derinleşir, işlerinde uzman lurlar. Şirket kuruluşundan 9 yıl snra New Yrk, Lndra ve Berlin de şubeler açar, derken gemi ve uçak mtrları üretmeye başlar yılında 4400 işçisiyle bir sanayi devi lur, bundan dört yıl snra da 1918 çalışanların sayısı 22 bini aşar. Bugün çk sayıda tmtiv şirketini de bünyesine katan bu tmtiv devi faaliyetlerine her gün bir yenisini katmaya devam etmektedir Max Grundig 1908 de Almanya nın Nürnberg şehrinde dğan Max Grundig yksul bir ailenin çcuğuydu. Max Grundig zr kşullar altında büyüdü. Babası ambar işçisiydi ve kendisi 12 yaşındayken vefat etti. Max derslerinde başarılı değildi ama makinelere karşı sevgisi ve tutkusu vardı. Max Grundig, ailesinin içinde bulunduğu zrluğu bilerek yaşadığı şehirdeki dükkânlarda iş aramaya başladı, snunda bir dükkâna çırak larak girdi. Dükkân sahibinin bir de tamir atölyesi vardı. Satış dükkânında bir iki yıl çalıştıktan snra tamir atölyesine alındı ve 18 yaşına kadar burada çalıştı. Daha snra aynı atölyenin daha büyük üretim fabrikasına yönetici larak atandı. En büyük tutkusu Almanya da 1926 da yayına geçen rady işini yapmaktı. Çünkü el becerisi kuvvetliydi, radyyu da seviyrdu, imkânı lsa kendi eliyle yüzlercesini üretebilirdi. Ancak elinde biriktirdiği çk az parası Resim 2.48: Max Grundig ( ) vardı. Bir tanıdığının yardımıyla kendi şirketini kurarak rady kanallarını çeken transfrmatörü üretti. Grundig ilk büyük fabrikasını kurduğunda 40 yaşındaydı. O yıl yeni düğmeleriyle, ses ayarlarıyla, rta ve uzun dalgalarla birlikte kısa dalgayı da bulan Grundig, radyda çığır açtı. Onun getirdiği yenilik, radynun en uzak mesafelerden dinlenebilmesini sağlıyrdu li yıllardan snra Grundig, dünyanın en büyük rady üreticisi ldu yılında televizyn ve alıcılarını üretmeye başladı. Kendi ülkesinde şube açmakla kalmadı, dış ülkelere de şubeler açtı. Fiyatları makul düzeyde tutarak satışları arttırdı ve kârını katladı Sakıp Sabancı Sakıp Sabancı, 7 Nisan 1933 tarihinde Kayseri nin Akçakaya köyünde fakir bir çiftçi ailesinin çcuğu larak dünyaya geldi. Çk genç yaşlarda, Bssa Un 107

38 Fabrikası nda veznedarlıkla iş hayatına başladı. Sırasıyla, Çiftlik Müdürü ve Bssa Tekstil İşletmesi Müdürü ldu. Babasının 1966 yılında vefatından snra kurulan hldingin yönetim kurulu başkanlığına getirildi. Resim 2.49: Sakıp Sabancı ( ) 1964 yılından itibaren, 25 yıl süreyle Adana ve Kcaeli Sanayi Odaları; Türkiye Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği Üyeliği ve Başkanlığı yaptı yılında Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği TÜSİAD ın Yönetim Kurulu Başkanlığı nı üstlenen Sakıp Sabancı, yılları arasında Yüksek İstişare Knseyi Başkanlığı nı yaptı. Sabancı, Hacı Ömer Sabancı Vakfı (VAKSA) nın kurucuları arasındaydı. Sakıp Sabancı ya 1997 yılında Cumhurbaşkanı tarafından Devlet Üstün Hizmet Madalyası ; İsviçre-Zürih teki Avrupa Eknmi Enstitüsü tarafından Avrupa Kristal Dünya Ödülü verilmiştir. Sakıp Sabancı 1999 yılında New Yrk da FABSIT Vakfı tarafından Yılın İşadamı ödülünü, Türk-Amerikan İşadamları Derneği (TABA) tarafından Türkiye Tanıtım Ödülü almıştır Sinan Öncel Sinan Öncel, 1965 yılında İstanbul da dünyaya geldi. Çalışmaya ilkkulda başlayan Öncel, rtakul sıralarındayken bir kuaförde çıraklık yapıyrdu. Üniversite yılları da hem iş hem ticaret arasında geçti yılında, Cağalğlu nda bir dükkân sahibi lmuştu. Terlik macerası da bu yıllarda başladı. Küçücük dükkânında fasn larak terlik yaptırıp satmaya başladığında Öncel 24 yaşındaydı. Bir kampanyadan elde ettiği gelirle ünlü bir ayakkabı markasının Türkiye temsilciliği ardından da dünyanın en büyük terlik üreticilerinden birinin distribütörlüğünü aldı yılında kendi terlik markasını piyasaya sürdü. Bir terlikten beklenmeyecek ölçüde yenilikçi bir çizgisi ile taraftar terliklerinin ardından asker ve aileleri için hazırladığı terlikleri pazara sundu. Resim 2.50: Sinan Öncel 108

39 1.8. Bill Gates ve Paul Allen GİRİŞİMCİLİK 1 Bill Gates Harvard Üniversitesine hukuk kumak için girmesine rağmen özel ilgisi bilgisayar prgramcılığıydı. 1 Ocak 1975 tarihinde yayınlanan bir dergide gördüğü bilgisayara prgram yüklemek istediğini söylediğinde elinde ne bilgisayar ne de göstermeyi taahhüt ettiği prgram vardı. Bill Gates ve arkadaşı Paul Allen sekiz haftada prgramı yazdılar ve bilgisayar üstündeki denemeleri başarılı ldu. Bill Gates, Harvard ı bıraktı ve bilgisayar firmasının üretim yaptığı şehre taşınarak kendi şirketini kurdu. Her ne kadar Bill Gates kadar ön plana çıkmasa da şirketin kurucu rtaklarından lan Paul Allen da Washingtn Eyalet Üniversitesi ndeki eğitimini bırakarak şirketin kurulmasını sağladı. Nitekim Bill Gates in Harvard ı bırakmasında Paul Allen ın etkisi büyüktür. Bir dünya devi lan bilgisayar şirketleri sayesinde Bill Gates en zenginler sıralamasında çğu zaman ilk sırada yer alırken Allen, 22 milyar dlarlık servetiyle dünyanın en zenginleri arasında ilk 10 daki yerini krumaya devam ediyr. Resim 2.51: Bill Gates (1955-) Resim 2.52: Paul Allen 1953-) 1.9. Lucian Benettn İtalya da zrlu savaş snrası dönemde gazete satarak ailesine katkıda bulunmaya çalışan Lucian Benettn, kız kardeşi Guiliana çk güzel örgü ördüğü için küçük bir kazak şirketi kurmaya karar verdi. İngiltere ye giderek yünü byama tekniğini öğrendi te ilk mağazalarını açtılar ve buna zaman içinde yenileri eklendi yılında, Lucian Benettn, snradan şirketin merkez fisi lan Villa Minelli yi satın aldı ve ilk fabrikasını kurdu da Paris teki mağazalarını açtıklarında Benettn un stili, renkleri ve hedeflediği müşteri kitlesi markanın yükselmesini sağladı. Markası 2005 yılında tam 120 ülkedeydi. Resim 2.53: Lucian Benettn (1935-) 109

40 Başarısız Girişimcilik Örnekleri Resim 2.54: İş yaşamında çk sayıda başarısız girişim örneklerine de rastlamak mümkündür. Girişimcilik alanında gerek ülkemizde gerekse dünyada çk sayıda başarı hikâyesine tanık lmak mümkünse de snu başarısızlık ve hayal kırıklığı ile biten örneklerine de rastlamak mümkündür. Özellikle sn yıllarda ldukça yaygınlaşan İnternet girişimciliğinde başarısız girişimcilik örneklerine rastlanmaktadır. Bunun yanı sıra küresel krizin etkisiyle daha önceleri ldukça başarılı girişimcilik örnekleri larak piyasada yer alan bazı girişimlerin de snlandığı görülmektedir. Girişimcilerin en büyük hatası genellikle başarısızlığı düşünmemekten kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte araştırmalara göre, girişimde en riskli dönemin ilk 6 ay lması nedeniyle bu süre içinde firmanın geleceğini şekillendirmek tamamen girişimciye kalmaktadır. Çğu zaman gözden kaçan ufak hatalar ya da iş yğunluğu nedeniyle hesaba katılmayan nktalar bir anda girişimcinin karşısına büyük srunlar larak çıkabilmektedir. Girişimcilerin başarısızlığına neden lan en önemli hatalar şu şekilde açıklanabilir: Taklit: Yapılan bir girişimin başarılı lduğunu görerek, aynı yerde, aynı tipte, benzer hizmetler veren bir şirket kurmak eskiden beri gelen çk yaygın bir anlayıştır. Oysa her işletmenin kendi içinde bir dinamiğe sahip lduğunu, bir başkasının yaptığının aynısını yaparak öne geçmenin mümkün lmayacağını girişimcinin anlaması gerekir. Bunun için girişimci işinde yenilik getirmeli, bir iş fikrini hayata geçirirken yenilikçi tarafını mutlaka ön plana çıkarmalıdır. Yanlış işe girmek: Küçük girişimcinin yaptığı en büyük hatalardan biri çevresinden etkilenerek yatırım yapmasıdır. Araştırmadan, sadece iyi örneklere bakarak yatırım yapılan işler büyük randa başarısızlıkla snuçlanmaktadır. Örneğin; simit kafeler ya da İnternet kafeler günümüzün mda yatırımları gibi gözükse de herkesin bu alanlara yatırım yapmayı düşünmesi ve hatta yapması başarısız girişimcilik örneklerinden lmaya adaydır. Girişimcinin sermayesi azsa ve risk alacak gücü yksa rijinal yatırım fikirleri bulmasında fayda vardır. Resim 2.55: Girişimci fikirlerini kısıtlamamalıdır.

41 Yetersiz sermaye: Yapılacak işin mutlaka bir iş planı çıkarılmalı, planda hangi aşamada ne kadarlık kaynağa ihtiyaç duyulacağı net larak belirtilmelidir. Söz knusu kaynağa ulaşmak için kullanacak yöntemler de iş planında yer almalıdır. Birçk girişimcinin düştüğü hatalardan bir tanesi, kuracağı işin ne kadar maliyet gerektireceğini önceden hesaplayamadan veya varını yğunu tek bir işe kanalize ederek işletme kurmasıdır. Yeni bir işin girişimci için kârlı bir yapıya dönüşmesi, gelir getirmesi mutlaka belli bir süre gerektirir ki, bu süre de yapılacak işin niteliğine göre değişir. Girişimcinin bu süreyi geçirecek ve gerektiğinde ek kaynak yaratacak imkânları önceden sağlaması gerekir. Yüksek maliyet: Her yeni iş fikrinin büyük gelir getireceğini düşünmek başlı başına bir hatadır. İş fikri girişimciye göre çk dğru labilir; ancak eğer yeterli pazar araştırması yapılmamışsa snucu hayal kırıklığı labilir. Girişimcinin sermayesi kısıtlıysa, daha ylun başında gereksiz masraflardan mutlaka kaçınmalı, maliyetleri kntrl altına alması gerekir. Yanlış yönetim: Genellikle aile işletmesi lan KOBİ ler, kurumsallaşmakta ve işi prfesynel yöneticilere devretmekte zrlanır. Şirketin ptansiyeli gelişirken yönetimin hâlâ aile içinde kalması işletme içinde çatışmalara neden labilir. Bu nedenle, belli büyüklükteki şirketlerin aile işletmesi yapısından kurtulması, hatta işin başındayken prfesynel bir ekiple çalışmayı tercih etmesi en dğru bir yldur. Ayrıca Küçük lsun benim lsun. anlayışı da şirketlerin büyüme ylunda adım atmasını engelleyebilmektedir. Hedefsizlik: Ölçeği her ne lursa lsun, her işletmenin belli planlar dâhilinde hayata geçirilecek hedeflere ihtiyacı vardır. Gelişmek ve ilerlemek için bu hedeflere dğru atılan adımlar, aynı zamanda işletmenin mtivasynuna da yansıyacaktır. Girişimcilerin en büyük hatalarından bir tanesi, değişen kşullara bağlı larak hedeflerinde köklü değişiklikler yapmasıdır. Bu dğrultuda gerek şirket yapısı gerekse insan kaynağı gibi alanlarda sürekli değişiklik yaşayan işletmelerde bu durum istikrarsızlığa neden labilmektedir. Hatalı istihdam: Küçük işletmelerin ve işe yeni başlayan yatırımcıların düştüğü hatalardan bir diğeri, prfesyneller yerine yakın çevresine iş imkânı sağlamasıdır. Dğru istihdam yerine, yeterince yetkin lamayan yakınlarına iş verilmesi, işletmenin rta ve uzun vadede verimsiz çalışmasına neden lmaktadır. Gereksiz krkaklık veya cesaret: Resim 2.56: Gereksiz krkaklık kadar gereksiz cesaret de başarısızlıkta etkendir. Girişimcilerin faaliyet gösterdiği iş klunda uzmanlara danışmadan, 111

42 Resim 2.57: Girişimci aldığı kararları çalışanlarıyla paylaşmalıdır. yalnızca hislerine dayanarak cesur kararlar alması işlerine zarar verebilmekte ya da atmaları gereken riskli bir adımda fazlasıyla çekingen davranabilmektedirler. Örneğin; ülkemizdeki KOBİ ler ve girişimciler, danışmanlardan destek almak yerine, kendi birikimleri dğrultusunda hareket etmeyi tercih etmektedir. Bunun yerine işletmeyi derinden etkileyecek knularda bir uzmandan destek alınması daha dğru ve yerinde bir hareket lacaktır. Bilgi ve teknljiden uzak durmak: Girişimcinin sektöründeki teknljik yenilikleri mutlaka takip etmesi gerekir. Oysa birçk işletmenin teknik açıdan kurulduğu dönemde edinilenden çk farklı bir dnanıma erişemediği görülmektedir. Bu durum, özellikle küçük işletmelerde yaygındır. Yğun rekabet rtamında teknlji, şirketleri bir adım öne çıkarmak için önemli bir araçtır. Persnele karşı açık lmamak: Küçük işletme sahiplerinin, kendi şirketleri için aldığı kararları genellikle çalışanlarıyla paylaşmak veya tartışmaya açmak gibi bir alışkanlıkları yktur. Bu durum, yeni fikirlerin gelişmesini engellediği gibi, işyerinde mtivasyn eksikliğine de yl açabilmektedir. Müşteriyi yeteri kadar tanımamak: Yeni kurulan işletmelerin hatalarından bir tanesi de ürün veya hizmetleriyle ulaşmak istedikleri müşteri kitlesini yeteri kadar tanıyamamasıdır. Bunun için girişimcinin müşteri ihtiyaçlarını dönemsel dlarak takip ederek ihtiyaca uygun çözümler geliştirilmesi gerekir. Finansman ve yönetiminde amatörlük: Tahsilâtlarla ödeme planlarının nakit krizine yl açmayacak nitelikte lması işletme devamlılığında ldukça önemlidir. Bu knudaki hatalı davranışların, birçk kârlı işletmeyi, yalnızca nakit sıkışıklığı nedeniyle zr durumda bıraktığı bilinmektedir. Sadece işletmenin kârlı lması değil, aynı zamanda nakit akışının genel ödeme planına uygun lmasına da dikkat etmek gerekir. Resim 2.58: Girişimci nakit akışını dğru yönetemezse başarısız lur. 112

43 Resim 2.59: Yönetim anlayışını değiştirmek değişimin gerisinde kalmamak için gereklidir. Müşteri sayısını artıramamak: Müşteri sayısını artırmaya yönelik prgramlar geliştirememek, yeni işletmelerin sıkıntılarından bir diğeridir. Bunun için, farklı tekniklerle farklı müşteri gruplarına hitap edebilecek çözümler geliştirmek gerekir. Çk büyük de lsa, tek bir mdele bağlı kalmak risk teşkil ettiğinden, müşteri tabanını mümkün lduğunca geniş bir alana yaymak, işletme açısından faydalı bir uygulama lacaktır. Değişimin gerisinde kalmak: Yönetim ve işletme dinamikleri sürekli larak değişmekte, geçmişte girişimciyi başarıya götüren yllar bugün geçerliliğini yitirebilmektedir. Bu nedenle, gerektiğinde hem yönetim arayışını hem de üretilen ürün ve hizmetleri değişen şartlara adapte etmek gerekir. Büyüme yönetimini yapamamak: Büyüme, şirketlerde yeni yönetim anlayışını da beraberinde getirir. Ancak, birçk işletmenin bu adaptasyn sürecini yönetmekte başarısız lduğu bir gerçektir. Bu nedenle, kntrllü büyürken, işletmenin yönetim becerisini de geliştirmek gerekir. Ölçüsüz büyüme: Büyürken kntrlü kaybetmek, işletmeler için bir diğer riskli durumdur. Bir anda çk hızlı ve kntrlsüz büyümek, kısa vadede iyi gibi görünse de, rta ve uzun vadede şirketler için risklidir. Ülkemizde de girişimcilerin çğunda var lan bir gerçeklik, sürekli büyüme isteğidir. Ancak bu isteği kntrl altında tutmayı öğrenmek de önemlidir. 113

44 114 ÖZET Girişimci, insan ihtiyaçlarını karşılamak üzere eknmik mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirilebilmesi için üretim faktörlerini bir araya getiren kişi larak tanımlanabilir. Girişimcinin faaliyetlerindeki asıl hedef kâr elde etmektir. Girişimci, bir yandan risk altına girmekte diğer taraftan üretim faktörlerini temin ederek işletmektedir. Bu nedenle girişimcide yöneticilik özelliklerinin de bulunması gerekir. Tplumda girişimci rlünü ynayan kimselerin yüklendikleri işlerin bütünü girişimcilerin fnksiynları larak adlandırılır. Girişimci, her alandaki yeniliği başlatan kişi lduğu gibi yeniliklerin sürdürülmesi ve geliştirilmesi de nun karar ve uygulamaları snucunda gerçekleşir. Çağdaş bir girişimcinin yerine getirmesi beklenen fnksiynlar; Yeni mal ve hizmet üretmek veya bilinen mal ve hizmetlerin nitelik ve kalitelerini yükseltmek Yeni üretim yöntemleri geliştirmek ve uygulayabilmek Yeni üretim yöntemleri geliştirmek ve uygulayabilmek Endüstride yeni rganizasynlar kurmak Yeni pazarlara ulaşmak Ham madde ve benzeri maddelerin sağlanabileceği yeni kaynaklar bulmaktır. Başarılı girişimcilerin birçk rtak özellikleri lmasına karşın gerek çalışma alanları, gerek yaptıkları işler açısından çk farklı özelliklerinin lduğu da görülmektedir. Başlıca rtak özellikler; risk alabilme, srumluluk üstlenme, dinamik bir kişilik, yeniliğe, değişime ve dönüşüme açık bir yapı, ihtiraslı ve büyük lma tutkusu ve başarıya daklanma gibi özellikler sayılabilir. Bu niteliklere sahip lmayan girişimcilerin başarılı lmaları mümkün değildir. Girişimcilik özelliğine sahip kişiler, kşullar tarafından kısıtlanmaya razı lmaz; fırsatları fark eder, inisiyatif kullanarak harekete geçer ve istediğini elde edinceye kadar sabreder. Kendi davranışları snucunda şartları değiştirebileceklerine dair bir inanç taşır. Bu nedenle girişimci eylemlere dğru yönelirler. Girişimci özelliği taşımayan kişiler ise kendilerini rüzgâra bırakırlar. Girişimcilikte başarısız lma tehlikesi bireylerin cesaretini kırabilir. Ancak kendi işinin patrnu lma ve para kazanma isteği lan bireylerin bu krkularını yenip bir hedef kymalı ve bu hedef için yapılması gerekenleri adım adım takip etmelidir. Girişimcilik alanında gerek ülkemizde gerekse dünyada çk sayıda başarı hikâyesine tanık lmak mümkünse de snu başarısızlık ve hayal kırıklığı ile biten örneklerine de rastlamak mümkündür. Girişimcilerin başarısızlığına neden lan en önemli hatalar; taklit, yanlış işe girmek, yetersiz sermaye, yüksek maliyet, yanlış yönetim, hedefsizlik, hatalı istihdam, gereksiz krkaklık veya cesaret, bilgi ve teknljiden uzak durmak larak sıralanabilir. Bunların yanında ayrıca; persnele karşı açık lmamak, müşteriyi yeteri kadar tanımamak, finansman ve yönetiminde amatörlük, müşteri sayısını artıramamak, değişimin gerisinde kalmak, büyüme yönetimini yapamamak ve ölçüsüz büyüme başarısız girişimciliğin başlıca nedenlerindendir.

45 DEĞERLENDİRME SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi, insan ihtiyaçlarını karşılamak üzere eknmik mal ve hizmet üretiminin gerçekleştirilebilmesi için üretim faktörlerini bir araya getiren kişidir? A. Girişimci B. Yönetici C. Lider D. Tacir 2. Girişimcinin yenilikçi ve dinamik lma özelliğini eknmik kalkınmada, insan kaynaklarını temel yapı taşlarından birisi larak ilk kez vurgulayan ve gündeme getiren eknmist aşağıdakilerden hangisidir? A. Say B. Cantilln C. Smith D. Schumpeter 3. Aşağıdakilerden hangisi girişimcinin fnksiynlarından değildir? A. Yeni mal ve hizmet üretmek veya bilinen mal ve hizmetlerin nitelik ve kalitelerini yükseltmek B. Yeni üretim yöntemleri geliştirmek ve uygulayabilmek C. Endüstride yeni rganizasynlar kurmak D. Daha fazla para kazanmak 4. Bir kimsenin davranış ya da kararları snucunda kaybetme şansına maruz kalmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir? A. Zarar B. Kar C. Risk D. Ceza 5. Aşağıdakilerden hangisi girişimcinin kişisel özelliklerinden değildir? A. Hayalcilik B. Hırs ve kararlılık C. Enerjik lma D. Bağımlı lma 115

46 6. Aşağıdakilerden hangisi bir girişimcinin vizyn luşturabilmek için gereken özelliklerinden değildir? A. Yöntem luşturma B. Yaratıcı lma C. Yardımseverlik D. Başarıyı kimseye kaptırmamak 7. Aşağıdakilerden hangisi girişimcinin davranışsal özelliklerinden değildir? A. Sürekli değişim fırsatları kllar. B. Prblemlerle ilgilenmez nları yöneticilerine bırakır. C. Farklı işler yapar ya da işleri farklı yapar. D. Harekete geçer. 8. Bir girişimci ssyal özellikleri gereği aşağıdakilerden hangisini yapmamalıdır? A. İnsanlarla iletişim kurulduğunu unutmamalıdır. B. Kendine ve çevresine yararlı mal ve hizmetler üretmelidir. C. Her insanın farklı özellikte lduğu gerçeğini kabullenmeli ve buna göre hareket etmelidir. D. Çalışanlarının gerekli ek eğitimleri almalarını sağlamalıdır. 9. Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir girişimcinin dikkat etmesi gereken hususlardan değildir? A. Kimseyi dinlemeden sadece düşüncelerine daklanarak fikirlerini gerçekleştirmeye çalışmalıdır. B. Seminer, knferans, İnternet grupları ve akademik kaynakları takip etmelidir. C. Kurmak istediği işle ilgili risk ve avantajları öğrenmeli, piyasa kşullarını ve eknmistlerin öngörülerini takip etmelidir. D. Tahminleri gerçekçi lmalı, piyasa kşullarına göre bir pazarlama stratejisi geliştirmelidir. 10. Aşağıdakilerden hangisi girişimcinin başarısızlığına neden lan başlıca hatalardan değildir? A. Taklit B. Yanlış işe girmek C. Çk çalışmak D. Yüksek maliyet 116