T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI EKONOMİK KRİZLER AÇISINDAN KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİLERİ VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Özlem YÜREKLİ Danõşman Yrd. Doç. Dr. Mevlüt KARABIÇAK ISPARTA 2004

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i KISALTMALAR... iv TABLOLAR... v ÖZET... vi ABSTRACT...vii BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ Çalõşmanõn Konusu Çalõşmanõn Önemi Çalõşmanõn Amacõ Çalõşmanõn İçeriği... 4 İKİNCİ BÖLÜM KÜRESELLEŞME KAVRAMI Tanõm ve Kavramsal Çerçeve Küreselleşme Olgusunun Ortaya Çõkõşõ ve Gelişim Süreci Küreselleşmeyi Hazõrlayan Faktörler Teknolojik Gelişmeler Politik Gelişmeler Ekonomik Gelişmeler Dõş Ticarette Serbestleşme Sermaye Hareketlerinde Serbestleşme İş Gücü Piyasalarõnõn Serbestleşmesi Küreselleşmeni İş Gücü Piyasalarõna ve Çalõşma Düzenine Etkisi İşgücünün Küreselleşmesi Küreselleşmenin Olumlu ve Olumsuz Yönleri Küreselleşmenin Olumlu Yansõmalarõ Küreselleşmenin Olumsuz Yansõmalarõ Elde Edilen Gelirin Paylaşõmõ Açõsõndan İstihdam Olanaklarõ Açõsõndan Piyasalarda Oluşan Güvensizlik Açõsõndan Politikalarõn Geçersizliği Açõsõndan Para Politikalarõ Açõsõndan: Maliye Politikasõ Açõsõndan: Küreselleşmeye Yönelik Yaklaşõmlar İktisadi Küreselleşme ve Çeşitleri Finans Piyasalarõ Açõsõndan Küreselleşme Kõsa Vadeli Sermaye Hareketleri Doğrudan Yabancõ Yatõrõmlar Üretim Piyasalarõ Açõsõndan Küreselleşme Çok Uluslu Şirketler Uluslararasõ Ticaret Aşõrõ Kaynak Tüketiminin Yol Açtõğõ Sorunlar i

3 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KRİZ KAVRAMI VE KÜRESEL NİTELİKLİ EKONOMİK KRİZLER Ekonomik Kriz Krizin Kavramsal Çerçevesi ve Nedenleri Ekonomik Kriz Türleri Para Krizleri Bankacõlõk ve Finansal Alandaki Krizler İç ve Dõş Borç Krizi Siyasal Sistemden ve Sosyo-Ekonomik Yapõdan Kaynaklanan Krizler Küresel Nitelikli Ekonomik Krizler ve Sonuçlarõ Latin Amerika Krizi Latin Amerika Ülkelerinin Genel Görünümü Kriz Dönemi Krizin Odağõnda Olan Ülkeler Meksika Brezilya Arjantin Asya Krizi Asya Krizinin Nedenleri ve Gelişim Süreci Krizden En Çok Etkilenen Ülkeler Tayland Endonezya Güney Kore Malezya Çin in Konumu Asya Krizinin Sonuçlarõ Rusya Krizi Rusya Krizinin Nedenleri ve Gelişim Süreci Rusya Krizinin Sonuçlarõ Küresel Krizlerin Türkiye Ekonomisine Etkileri Asya Krizinin Etkileri Rusya Krizinin Etkileri DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ORTAYA ÇIKAN EKONOMİK KRİZLER VE BU KRİZLERDE KÜRESELLEŞMENİN ROLÜ Türkiye Ekonomisinin Küreselleşme Sürecine Entegrasyonu Sorunu Öncesi Dönemdeki Gelişmeler Türkiye nin Kuruluş Yõllarõ Dünya Ekonomik Bunalõmõ ve Türkiye ye Etkileri Krizi Sonrasõ Türkiye Ekonomisi Sonrasõ Dönem Ocak Kararlarõ Ocak Kararlarõnõn Hedefleri Ocak Kararlarõ Sonrasõ Gelişmeler Nisan Kararlarõ ii

4 İstikrar Programõ Yapõsal Düzenlemeler Nisan Kararlarõ Sonrasõ Gelişmeler Yõlõ Enflasyonu Düşürme Programõ Programõn Hedefleri Programõn Zayõf Yönleri Programõn Uygulanmasõ Ve Kasõm 2000 Krizi: Şubat 2001 Krizi: Güçlü Ekonomiye Geçiş Programõ: Sonuç ve Öneriler KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ iii

5 KISALTMALAR AB BDT ÇHC ÇUŞ DİBS ERM FEB GATT GATS GB GSMH GSYİH HDR ILO IMF IMKB ITO KKBG KVSH SSCB TBMM TCMB TMSF TEFE TÜFE UN UNDP WB WTO : Avrupa Birliği : Bağõmsõz Devletler Topluluğu : Çin Halk Cumhuriyeti : Çok Uluslu Şirketler : Devlet İç Borçlanma Senetleri : Avrupa Döviz Kuru Mekanizmasõ : Amerika Merkez Bankasõ : Gümrük Tarifeleri ve Genel Ticaret Anlaşmasõ : Hizmet Ticareti Genel Anlaşmasõ : Gümrük Birliği : Gayri Safi Milli Hasõla : Gayri Safi Yurt İçi Hasõla : İnsani Kalkõnma Raporu : Uluslararasõ Çalõşma Örgütü : Uluslararasõ Para fonu : İstanbul Menkul Kõymetler Borsasõ : Uluslararasõ Ticaret Örgütü : Kamu Kesimi Borçlanma Gereği : Kõsa Vadeli Sermaye Hareketleri : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği : Türkiye Büyük Millet Meclisi : Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasõ : Tasarruf Mevduatõ Sigorta Fonu : Toptan Eşya Fiyat Endeksi : Tüketici Fiyat Endeksi : Birleşmiş Milletler : Birleşmiş Milletler Kalkõnma Programõ : Dünya Bankasõ : Dünya Ticaret Örgütü iv

6 TABLOLAR Tablo 1: Küresel Sermaye Hareketleri Tablo 2: Dünya Nüfusunun Gelir Gruplarõ Açõsõndan Dağõlõmõ Tablo 3: GSYİH nõn Sektörler İtibariyle Ortalama Büyüme Oranlarõ Tablo 4: Dünyanõn En Büyük On Çok Uluslu Şirketi Tablo 5: Gelişmekte Olan Ülkelerin En Büyük On Çok Uluslu Şirketi Tablo 6: Dünyada Üretim ve Dõş Ticaret Hacmindeki Yõllõk Yüzde Değişmeler Tablo 7: Arjantin in Ekonomik Göstergeleri Tablo 8: Bazõ Doğu Asya Ülkelerinin Büyüme Hõzlarõ Tablo 9: Asya da Özel Sektöre Açõklan Banka Kredileri Tablo 10: Asya Ülkelerinin Cari İşlemler Açõklarõ Tablo 11: Rusya nõn Dõş Borç Servisi Tablo 12: İMKB da Gerçekleştirilen Hisse Senedi İşlemleri ve Döviz Rezervlerindeki Hareketler Tablo 13: Türkiye- Rusya Ticari İlişkileri Tablo 14: Türkiye nin Dõş Ticaret Dengesi Tablo 15: Türkiye nin Dõş Borç Stokunun Yõllar İtibariyle Seyri Tablo 16: 12 Aylõk TÜFE ve TEFE Oranlarõ Tablo 17: Türkiye ye Yönelik Net Sermaye Akõmlarõ Tablo 18: Merkez Bankasõnõn Haftalõk Döviz Rezervi v

7 ÖZET Dünya ekonomisi yeni bin yõlõ uzun süredir içinden çõkamadõğõ bir durgunlukla karşõlamõştõr. Geride kalan bin yõlõn son yõllarõna birbirini takip eden krizler damgasõnõ vurmuştur lõ yõllarõn başlarõnda sosyalist bloğun çöküşü bir taraftan kapitalist sistemin zaferini diğer taraftan da globalizasyon sürecinin alternatifsizliğini ve bu süreçten geri dönüşüm imkansõzlõğõnõ ilan etmiştir. Ancak çok geçmeden küreselleşme sürecinin parlayan yõldõzlarõ olan Doğu Asya ülkelerinde baş gösteren kriz yine bu süreç nedeniyle tüm dünyayõ etkilemiş ve global bir krize dönüşmüştür. Bu krizleri Rusya, Latin Amerika (özellikle Arjantin) ve Türkiye krizleri izlemiştir. Kriz yaşanan ülkelerin hepsinde de IMF yönlendirmeli politikalarõn uygulanmasõ bu kurumun ciddi eleştirilere maruz kalmasõna neden olmuştur. Bu doğrultuda Türkiye de yaşanan Kasõm 2000 ve Şubat 2001 krizlerinin 2000 yõlõnda uygulamaya konulan IMF tarafõndan hazõrlanan Enflasyonu Düşürme Programõnõn eksikliklerinden kaynaklandõğõ savunulmaktadõr. Bu program Merkez Bankasõnõn etkin bir para politikasõ uygulama yeteneğini sõnõrlandõrmõş ve piyasadaki likidite oluşturma mekanizmasõnõ tamamen uluslararasõ sermaye akõmlarõnõn girişine terk etmiştir. Sonuçta piyasalar spekülatif sermaye akõmlarõna karşõ savunmasõz kalmõş ve küçük bir gerginlikten bile nem kapan sermaye hareketlerinin çok kõsa sürede ülkeyi terk etmesi iki ağõr kriz yaşanmasõna neden olmuştur. Günümüzde de pek çok olumlu gelişmeye rağmen bazõ alanlardaki yetersizlikler hâlâ aşõlamamõştõr. İç ve dõş borçlar artmaya devam etmektedir. İhracatta elde edilen önemli artõşla birlikte cari işlemler açõğõ büyümektedir. Bankacõlõk sistemi istenilen etkinliğe kavuşturulamamõştõr. IMKB da günlük işlem hacmi çok düşüktür. Yeni krizlere yol açõlmamasõ için mali ve parasal politikalarõn birbiriyle uyumlu olmasõ, ekonomik birimlerce yanlõş anlaşõlmalara yol açacak ve ülkeyi kriz ortamõna sokacak çelişkili açõklamalardan süratle vazgeçilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: kriz, küreselleşme, gelişmekte olan ülkeler vi

8 ABSTRACT The world economy has welcomed the new millennium by a stagnation which it has not been able to accomplish. Consecutive crises have made their mark over the last years of the past millennium. Collapse of the socialist block at the beginning of the 1990s has proclaimed on one hand the triumph of the capitalist system, and on the other hand, that there is not an alternative for the process of globalization and also the preclusion of giving up this process. Nevertheless, shortly after, the crises arising at the rising stars of the globalization process, namely the East Asian countries, again has influenced the whole world, and has turned into a global crisis. These crises have been pursued by the crises in Russia, South America (especially Argentina) and Turkey. Due to application of IMF oriented politics at all those countries encountering the crisis, it has caused that, that institution to be severely criticized. It has been defended that, the shortcomings of the Inflation Reducing Program that was prepared and put into practice by IMF in the year of 2000 have caused the November 2000 and February 2001 crises experimented within this framework. This program has restricted the capability of executing an effective monetary policy, and the liquidity constituting mechanism entirely has been left to the entering of the international capital movements. Consequently, the markets have been left defenseless against the speculative capital movements, and the capital movements that become susceptible even in case of a slightest movement have left the country causing to confrontation of two major crises. Today despite of many positive developments, some of the inadequacies have not yet been passed over. The internal and external debts continue to increase. Along with the important increases achieved in the field of exportation, also current accounts deficit expands. The banking system does not have the desired effectiveness. The daily transaction volume at Istanbul Stock Exchange is very low. In order to avoid new crises, fiscal and monetary policies must be concordant with each other, and some inconsistent statements which might lead the country to new crises mediums must be relinquished. Key Words: crisis, globalization, developing, country vii

9 BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1.1. Çalõşmanõn Konusu 20. yüz yõlõn sonlarõna doğru dünyadaki ekonomik ve siyasi dengelerde bazõ değişimler yaşanmaya başlanmõş ve böylece dünya yeniden yapõlanma sürecine girmiştir li yõllarõn başlamasõyla birlikte dünya ekonomisinin göstergeleri de bozulmaya başlamõştõr. Şöyle ki işsizlik ve enflasyon oranlarõ artarken, büyüme ve verimlilik oranlarõnda önemli düşüşler yaşanmaya başlanmõştõr. Büyüme oranlarõnda düşüş ve işsizlik oranlarõnda artõş yaşanan bir ortamda aynõ zamanda fiyatlar genel düzeyinin de artõş göstermesi o ana kadar iktisat literatüründe yeri olmayan bir olgudur ve yaşanan bu yeni süreç stagflasyon olarak adlandõrõlmõştõr. Dünya ekonomisinde ortaya çõkan bu genel ekonomik krize karşõ uygulanan keynesyen ekonomi politikalarõnõn krizi çözmekte başarõsõz kalmasõ, ekonomi politikasõ alanõnda bir karşõ devrim oluşmasõna zemin hazõrlamõştõr. Neo-liberal olarak adlandõrõlan bu harekete göre, ekonomik krizin sebebi devletin ekonomiye aşõrõ derecede müdahale etmesidir. Devlet aşõrõ kaynak kullanmakta ve bu kaynaklarõ israf etmektedir. Neo-liberal iktisatçõlara göre ekonomik krizin aşõlabilmesi için devletin ekonomiye müdahalesinin en aza indirgenmesi, piyasalarõn serbestçe işlemesini engelleyen faktörlerin ortadan kaldõrõlmasõ, vergilerin azaltõlmasõ ve KİT lerin özelleştirilmesi gerekmektedir. Dünya ekonomik alanda bu gelişmelere sahne olurken siyasi alanda da tüm dünyayõ etkileyecek bir gelişme yaşanmõştõr. Bu gelişme 1985 yõlõnda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği nde (SSCB) Gorbaçov un iktidara gelmesiyle birlikte aşõrõ merkezi planlamaya dayalõ sosyalist ekonomik düzenden vazgeçilip, serbest piyasa modeline dayalõ kapitalist ekonomik düzene geçiş yapõlmasõdõr. Dünyadaki ideolojik bölünmüşlüğün ortadan kaldõrõlõp iki kutuplu dünya düzeninden vazgeçilmesi olarak yorumlanabilecek bu karar, siyasal ve ekonomik boyutlarõ itibariyle tüm dünyayõ etkileyen sonuçlar doğurmuştur. İki kutuplu dünya düzeninin varlõğõna dayalõ olarak geliştirilmiş olan askeri ittifaklarõn, ekonomik ve siyasal 1

10 organizasyonlarõn varlõk nedenleri tartõşõlmaya başlanmõştõr. Eski düzen yõkõlõrken yeni dünya düzeni tartõşmalarõ ve bu düzenin nasõl olacağõ sorusu ve sorunu gündeme oturmuştur. Kapitalist dünyadaki liberalizasyon, sosyalist dünyadaki demokratikleşme ve yeniden yapõlanma politikalarõnõn giderek yaygõnlaşmasõ sonucunda tek kutuplu ve tek ideolojili bir dünya oluşmaya başlamõştõr. Ekonomiler hõzla liberalleşmiş, uluslararasõ ticaret önem kazanmõş, ekonomide kamu sektörünün ağõrlõğõnõn azaltõlmasõ amacõyla özelleştirme uygulamalarõ yaygõnlõk kazanmõş, dõşa kapalõ olan ekonomilerin dõşa açõlmalarõ ile birlikte ulusal ekonomilerin ve pazarlarõn dünya ekonomisine entegrasyonu süreci hõz kazanmõştõr. Soğuk savaşõn bitmesi, demokratikleşme ve serbestleşme eğilimlerinin hakim olmaya başlamasõ, II. Dünya Savaşõndan sonra kurulan siyasi ve ekonomik dengelerin değişmesi sonucu ortaya çõkan bu olgu küreselleşme olarak nitelendirilmiştir. Milletlerarasõ ekonomik ve sosyal ilişkilerin giderek artmasõ, artan ilişkilerin devletlerin hukuk sistemlerini dahi etkiler hale gelmesi, yeni kurum ve kuruluşlarõn ortaya çõkmasõ, kitle iletişim araçlarõnõn yaygõnlaşmasõ ve giderek ucuzlamasõ dünyayõ küçük bir köy haline getirerek küreselleşme olarak adlandõrõlan olgunun giderek yaygõnlaşmasõnõ sağlamõştõr. Özellikle iletişim teknolojisinde yaşanan baş döndürücü gelişmeler değişimin değişmez bir ilke olduğunu ortaya koymuştur. Küreselleşme kavramõ ve beraberinde getirdiği sorunlar gerek akademik gerekse de siyasi çevreler tarafõndan önemli tartõşmalara konu olmuştur. Dolayõsõyla bu konuda farklõ görüşler savunulmaktadõr. Küreselleşme taraftarlarõ bu olgunun doğal ve kaçõnõlmaz olduğunu ve bu sürecin dõşõnda kalmak için çabalayan ekonomilerin başarõsõz olacağõnõ iddia etmektedirler. Küreselleşme karşõtlarõ ise, bu gelişmeyi emperyalizmin yeni bir biçimi olarak nitelemekte ve karşõ konulmasõ gereken bir süreç olarak değerlendirmektedirler. 2

11 1.2. Çalõşmanõn Önemi Küreselleşme sürecinden gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler farklõ şekilde etkilenmektedir. Gelişmiş ülkeler kendi durumlarõnõn korumak ve dünya ekonomisi üzerindeki hakimiyetlerini sürdürebilmek gayretini gösterirken, gelişmekte olan ülkeler sanayileşmiş ülkeleri yakalayabilmek ve kalkõnabilmek amacõnõ taşõmaktadõrlar. Yalnõz şurasõ bir gerçektir ki küreselleşme daha çok gelişmiş ülkelerin kontrolünde yol alan bir süreçtir. Bu sürecin işleyişinde çok uluslu şirketler (ÇUŞ) ve uluslararasõ kuruluşlar önemli bir role sahiptir. Bu çalõşmada küreselleşmenin önemli aktörlerinden birisi konumundaki bu kuruluşlarõn payõ ayrõntõlõ olarak incelenmiştir li yõllar devletlerin geleneksel sistem ve politikalardan hõzla uzaklaşarak küresel dünyaya ayak uydurmak amacõyla gerekli ekonomik düzenlemeleri yapmaya başladõklarõ yõllar olmuştur. Bu süreçte içe dönük politikalar terk edilirken ekonomileri dõşa açmaya yönelik yapõsal uyum programlarõ uygulanmaya başlanmõştõr. İlginçtir ki ülkelerin dünya ile entegrasyon amacõyla yaptõklarõ bu dönüşümden sonra yaşanan krizler hem daha sõk hem de daha derin olmaya başlamõştõr. Yaşanan dönüşüm süreci nedeniyle bir ülkede çõkan ekonomik kriz diğer ülkelere de kolaylõkla sõçrayabilmektedir. Bu bağlamda çalõşmamõzda 1980 sonrasõ yaşanan ekonomik krizler ve bu krizlerin diğer ülkelere etkileri irdelenmiştir. Bir çok gelişmekte olan ülkenin küresel dünya ekonomisine entegrasyon yönünde başlattõklarõ yeni yapõlanmalar elbette ki ülkemizi de doğrudan etkilemiştir. Türkiye, 1980 öncesinde yaşadõğõ ağõr ekonomik darboğazlar ve krizler sonrasõnda 24 Ocak 1980 tarihinden itibaren eski ekonomik ve politik tercihlerinde değişiklik yapma yoluna giderek küresel ekonomiye entegre olma kararõ almõştõr Çalõşmanõn Amacõ Küreselleşme ekonomik, siyasal, kültürel, sosyal v.b. hayatõn tüm alanlarõnda etkiye sahip olan bir süreçtir. Ancak biz bu çalõşmada bu sürecin etki 3

12 alanõnõ sõnõrlandõrarak sadece ekonomi alanõndaki etkilerini incelemeye çalõşacağõz. Bu çalõşmanõn amacõ yaşanmakta olan dönüşümün artõ ve eksilerini irdeleyerek bu süreçte ülkemizin ortaya koyduğu çabalarõ ve sonuçlarõnõ değerlendirmektir. Çalõşmamõzda amaç edinilen bir diğer noktada dünyanõn her hangi bir ülkesinde meydana gelen olumlu yada olumsuz bir gelişmenin çok kõsa bir sürede diğer ülke ekonomilerini de etkilediğinin kanõtlanmasõdõr. Bunun en güzel örneği 1997 yõlõnda Malezya ve Hong Kong borsalarõnda bazõ şirketlerin iflasõ sonucu ortaya çõkan ekonomik krizin çok kõsa süre içerisinde önce ABD ve AB gibi gelişmiş batõ ülkelerini etkilemiş; daha sonra da oluşan panik nedeniyle ilgili ülkelerde yatõrõmõ bulunmayan ülkelerde bile çalkantõlara yol açmõş olmasõdõr. Yani dünyanõn bir yerinde oluşan olumsuzluklar ülkede yatõrõmlarõ bulunan ülkeleri doğrudan etkilerken krizden kaynaklanan panik nedeniyle bu ülkede yatõrõmõ bulunmayan ülkelerin borsalarõnõ da psikolojik olarak dolaylõ bir şekilde etkilemektedir. Çalõşmamõzõn hazõrlanma aşamasõnda öncelikle küreselleşme ve kriz ile ilgili mevcut literatür taranmõştõr. Türkiye ekonomisinin tarihi perspektifi incelenmiştir. Daha sonra elde edilen kaynaklar çerçevesinde çalõşmanõn teorik kõsmõ tamamlanmõştõr. Ayrõca Hazine Müsteşarlõğõ, Dõş Ticaret Müsteşarlõğõ, Devlet İstatistik Enstitüsü ve Merkez Bankasõ web adreslerinden gerekli veriler toplanarak çalõşma tablolarla zenginleştirilmeye çalõşõlmõştõr Çalõşmanõn İçeriği Üç bölümden oluşan çalõşmanõn birinci bölümünde küreselleşme kavramõ geniş ölçüde tanõmlanmõştõr. Bu olgunun ortaya çõkõşõ, oluşumunda etkili olan faktörler ve ülkelere sağladõğõ getiriler ve maliyetleri üzerinde durulmuş, sonra küreselleşme yaklaşõmlarõ ve çeşitleri hakkõnda ayrõntõlõ bilgi verilmiştir. Bilindiği gibi küreselleşme ile özdeşleşen bir olgu da kriz dir. Çalõşmanõn ikinci bölümünde bu kavram ele alõnmõştõr. Bu çerçevede krizin nedenleri ve türleri üzerinde durulmuştur. Kriz ile küreselleşme arasõndaki bağ irdelenmeye çalõşõlmõştõr. 4

13 Daha sonra dünyada yaşanan küresel nitelikli krizler sebepleri ve sonuçlarõyla birlikte ortaya konulmuştur. Son bölümde ise Türkiye ekonomisinin Cumhuriyetin kurulmasõndan bu yana geçirdiği yapõsal değişim bir yandan tarihi süreç içerisinde dönemler itibariyle, diğer yandan ise değişim ve istikrar politikalarõnõn uygulandõğõ dönemler ve sonuçlarõ itibariyle incelenmiştir. 5

14 2.1. Tanõm ve Kavramsal Çerçeve İKİNCİ BÖLÜM KÜRESELLEŞME KAVRAMI Küreselleşme kavramõnõn ortaya çõkõşõnda küresel köy tasvirinin önemli bir rolü vardõr. Küresel kavramõ ilk kez Mc Luhan nõn Küresel Patlamalar adlõ kitabõnda, yaşanan değişimi ifade etmek için küresel köy terimini kullanmasõyla literatüre girmiştir. Mc Luhan eserinde bir yandan medya, öte yandan dünya çapõnda bir kitlesel tüketim üzerinde durmuş ve bize dünyanõn nasõl küçülmekte ve birbirine yaklaşmakta olduğunu anlatmõştõr. Mc Luhan a göre dünya, insanlarõn birbirleriyle yoğun iletişimi nedeniyle herkesin birbirinden haberdar olabileceği bir köy ortamõna dönüşmektedir. Tõpkõ kabile toplumunun üyeleri gibi küresel köyün üyeleri de birbirinden haberdardõr ve birbirlerine bağõmlõdõrlar. Aradaki tek fark küresel köyün mekansal olarak tüm dünyayõ kaplamasõdõr. 1 Dünyanõn «küresel köy» haline geldiği görüşü, ülkeler arasõndaki sõnõrlarõn öneminin giderek azaldõğõ ve böylece yer kürenin uzak köşelerinde yaşayan farklõ insan gruplarõ arasõndaki ilişkilerin sõnõrlara takõlmadan oldukça yoğun ve hõzlõ bir şekilde gerçekleştiğini dile getirmektedir. 2 Küreselleşme kavramõ 1980 lere doğru Harvard, Stanford, Columbia gibi prestijli Amerikan işletme okullarõnda kullanõlmaya başlanmõş ve yine bu çevrelerden çõkmõş bazõ iktisatçõlar tarafõndan popülerize edilmiştir. Hemen aynõ yõllarda uluslararasõ iktisadi kuruluşlarõn yayõnlarõnda ve raporlarõnda yer almaya başlamõştõr. Dünyanõn bir bölgesinde meydana gelen ekonomik bir gelişmenin diğer ülkeleri de etkilemesi olgusu, içinde bulunduğumuz yüzyõla ve özellikle de küreselleşmenin hõz kazandõğõ yüzyõlõn son çeyreğine özgü değildir. Özellikle büyük coğrafi keşiflerin yapõldõğõ ve yeni ticaret yollarõyla yeni ticaret alanlarõnõn ortaya 1 TUTAR, H., Küreselleşme Sürecinde İşletme Yönetimi, Hayat Yayõnlarõ, İstanbul, 2000, s AK, M. Z., Küresel İktisat,Politikalarõ ve Türkiye Ekonomisi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2001, s. 4 6

15 çõkarõlmaya başlandõğõ 1400 lü yõllardan bu yana, dünya ekonomileri birbirlerinden etkilenmeye başlamõşlardõr. 3 Bununla beraber teknoloji ve iletişimde meydana gelen büyük ilerlemelerin etkileyip yönlendirdiği süreçler küreselleşme kavramõyla açõklanmaya çalõşõlmaktadõr. Bilginin, hammaddelerin, mal ve hizmetlerin artan bir biçimde uluslararasõ dolaşõm ve paylaşõma girmesi 20. yüzyõlõn şahit olduğu bir gelişmedir li yõllarda başlayan ve özellikle 1990 lõ yõllarõn başlamasõyla korkunç bir süratle hõzlanan bir süreçtir. Özellikle telekomünikasyon ve haberleşme alanlarõnda görülen baş döndürücü gelişmelerle birlikte, artõk dünyanõn herhangi yerinde meydana gelen gelişme anõnda başka yerlerde duyulmakta ve daha da önemlisi başka yerleri etkilemektedir. Artõk hiçbir ülke, dünyanõn gelişmiş yada gelişmemiş herhangi bir ülkesi veya bölgesinde meydana gelen hiçbir olaydan kendini izole edememekte ve mutlaka bu gelişmelerin yansõmalarõna maruz kalmaktadõr. 4 Yani küreselleşme inanõlmaz bir hõz, esneklik, çok yönlülük, kalõcõ değişim ve hatta bazen güvensizlik anlamõna gelmektedir. 5 DPT tarafõndan hazõrlanan raporda 6 ise küreselleşme; ülkeler arasõndaki ekonomik, politik, sosyal ilişkilerin yaygõnlaşmasõ ve gelişmesi, ideolojik ayrõmlara dayalõ kutuplaşmalarõn çözülmesi, farklõ toplumsal kültürlerin, inanç ve beklentilerin daha iyi tanõnmasõ, ülkeler arasõndaki ilişkilerin yoğunlaşmasõ gibi farklõ görünen ancak birbiriyle bağlantõlõ olgularõ içerdiği, bir anlamda maddi ve manevi değerlerin ve bu değerler çerçevesinde oluşmuş birikimlerin ulusal sõnõrlarõ aşarak dünya çapõnda yayõlmasõ olarak tanõmlanmaktadõr. Küreselleşme, sermaye ve üretim faaliyetlerinin ulusal sõnõrlarõn kõsõtlanmasõ olmadan dünya genelinde serbestçe hareket edebilmesidir. Bu bağlamda küreselleşme iki temel faktör üzerine oturtulmuş bir olgudur. Bu faktörlerden birisi 3 MALKOÇ, S., Cumhuriyetin 75. Yõlõnda Dünya Ekonomik Krizlerinin Türkiye ye Yansõmalarõ ve Güncel Bir Örnek: Rusya Krizi, T.C. Dõş Ticaret Müsteşarlõğõ, MALKOÇ, S., s Dünya Ekonomi Bülteni, Küresel Kargaşa,. T.C. Başbakanlõk D.T.M. Yay. S.17,1999, s.6. 6 DPT, Dünya Kürselleşme ve Bölgesel Bütünleşmeler, Yayõn No: 2375-ÖİK: 440, Ankara, s.1, Ocak

16 teknolojik ilerlemenin iletişimde yarattõğõ baş döndürücü devrim, diğeri ise, ulus devletin gücünü her geçen gün aşõndõran serbest piyasa ekonomisinin (serbestleşme /özelleştirme) genel kabul görmesidir. 7 Küreselleşme ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel alanlarda bazõ ortak değerlerin yerel ve ulusal sõnõrlarõ aşarak dünya çapõna yayõlmasõnõ da ifade eder. Bu bağlamda küreselleşme, dünyada uygulanan ekonomik sistem ve ekonomi politikalarõnõn giderek birbirine yakõnlaşmasõdõr. 8 Küreselleşme, dünyada bir çok ekonomik, finansal, politik, ulusal güvenlik, çevresel, sosyal, kültürel ve ulusal bölgeler arasõ, teknolojik bağlantõlar, piyasalar ve bireyler yoluyla kõtalararasõ mesafeleri birbirine bağlayan bir ağ olarak tanõmlanmaktadõr. Veya William GREIDER tarafõndan yapõlan daha içsel ve tasviri bir şekilde Globalleşme, harikulade bir makinaya benzer. İmha ettiklerinin karşõlõğõnõ alõr. Modern ziraatõn makineleri gibi büyük ve hareketlidir. Fakat çok karmaşõk ve güçlüdür. Koşarcasõna sahalar açar ve sõnõrlarõ önlenemez. Hareketlilik devam ettiğinden, makine, arkasõnda büyük tahribat izleri bõrakõrken, aynõ zamanda büyük miktarda refah ve zenginliği beraberinde getirmektedir. Zengini daha zengin, fakiri daha fakir yapmaktadõr. Fakat direksiyonda kimse yoktur. Bu hõzõnõ ve yönünü kontrol eden bir iç dinamiği veya direksiyonu olmayan bir makinedir. Burada bahsedilen makine modern kapitalizdir. 9 Diğer bir tanõma göre küreselleşme, sõnõrlarõ yerine pazarlarõ ve üretim alanlarõnõ önde tutan, bilgi, sermaye, mal ve hizmetlerin sõnõr tanõmayan dünyanõn her tarafõnda belirli kurallara bağlõ olarak sõkõntõsõz bir şekilde dağõtõlabileceği serbest pazar ekonomisine ve hür teşebbüsün egemenliğine dayalõ süreçtir KAZGAN, G., Küreselleşme ve Ulus Devleti Yeni Ekonomik Düzen, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayõnlarõ, İstanbul, s. 21, DPT, Küreselleşme Özel İhtisas Raporu, Ankara, s. 3, ÖZ, E., Globalleşme nedir., http: // /arsive /e_oz2.doc, GARİH, Ü., Globalleşme Sürecinde Türkiye, Hayat Yayõnlarõ, İstanbul, s. 40,

17 Küreselleşme, ülke ekonomilerinin dünya ekonomisi ile entegrasyonu; diğer bir ifadeyle dünyanõn tek bir pazarda bütünleşmesi olarak tanõmlanabilir. Küreselleşmenin ön aşamasõ, bir bölge içerisinde yer alan komşu ülkelerin kendi aralarõnda ortak pazar oluşturmalarõnõn, ekonomik sorunlara ortak çözümler aramalarõnõ ifade eden bölgesel entegrasyonlardõr. 11 Küreselleşme, paranõn ve mallarõn dolaşõmõndan daha fazla bir şeydir. Zaman ve mekan kavramlarõnõn eski anlamõnõ yitirmesi, sõnõrlarõn ortadan kaybolmaya başlamasõ ve yeryüzündeki tüm insanlarõn (ve ülkelerin) karşõlõklõ bağõmlõlõğõnõn artmasõdõr. Ayrõca bu kavram dünyadaki tüketim alõşkanlõklarõndaki benzeşmeyi de ifade etmektedir. Kõsaca belirtmek gerekirse, «küreselleşme, uzak yerleşimleri birbirlerine bağlayan dünya çapõndaki toplumsal ilişkilerin yoğunlaşmasõ» 12 olarak tanõmlanabilir. Küreselleşme, ülke ekonomilerinin dünya ekonomisi ile entegrasyonudur. Yani; dünyanõn tek bir pazarda bütünleşmesidir. Dünya ekonomisinin küreselleşmesi denince, genellikle uluslararasõ uzaklõğõn kaybolmasõ nedeniyle ekonomilerin giderek daha fazla birbirlerine entegre hale gelmesi ve işbirliğinin artmasõ; böylece daha yüksek büyüme oranlarõna ulaşõlarak refahõn maksimize edilmesi ifade edilmek istenir. 13 Sonuçta küreselleşme sözcüğü son yõllarda dünyada yaşanan gelişmelerin tanõmlanmasõ için kullanõlan bir kelimedir. Bu gelişmelerin politik, ekonomik, kültürel, toplumsal ve teknolojik boyutlarõ olduğu için, küreselleşmenin tanõmõ ve anlamõ kişiden kişiye farklõlõk göstermektedir. Bazõlarõ küreselleşmenin dünyada refahõ artõracağõnõ, gelişmekte olan ülkelerle gelişmiş ülkeler arasõndaki farklarõ azaltacağõnõ öne sürerken, küreselleşmeyi sömürgeciliğin çağdaş biçimi olarak nitelendirenlerin sayõsõ da küçümsenemeyecek kadar çoktur. Küreselleşme bazõ kesimlerce artan işsizlik, gelir dağõlõmõnda bozulma ve batõ demokrasileri için bir 11 IŞIK, K., Küreselleşme Emperyalizmin Yeni Masalõ, İmge Kitabevi, 3. Baskõ, İstanbul, s. 9, Şubat GIDDENS, A., Modernliğin Sonuçlarõ, Çeviren: E. KUŞDİL, Ayrõntõ Yayõnlarõ, İstanbul, s. 62, GÜRSES, M., Küresel Ekonomi, Maliye Dergisi, s. 128, Mayõs- Ağustos

18 tehdit olarak algõlanõrken; onu çoğulcu demokrasinin yeryüzüne yayõlma süreci olarak algõlayanlar da mevcuttur. Aslõnda küreselleşmeyle ilgili olarak böyle farklõ görüşlerin ortaya sürülmesi çok normaldir. Çünkü, küreselleşme olarak anõlan bu değişim süreci kimilerine servet ve refah getirirken, kimilerine ise yoksulluk ve refah kaybõ getirmektedir. Bu nedenle bu süreçten kazançlõ çõkanlarõn bu değişimi kaçõnõlmaz olarak nitelendirmeleri ne kadar doğalsa zarar görenlerin de eleştirerek olumsuz yönlerine odaklanmalarõ o kadar doğaldõr Küreselleşme Olgusunun Ortaya Çõkõşõ ve Gelişim Süreci Küreselleşme yeni bir olgu değildir. II. Dünya Savaşõ sonrasõ gelişen küreselleşmeyi 1914 öncesi dönemde yaşanmõş olan küreselleşme olgusundan ayõran temel özellik; ikinci küresel dönemde uluslararasõ örgütlerin yönetsel gücü ve bazõ ülkelerin güçlü koordinasyonudur. Küreselleşmenin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelere bazõ yararlar sağladõğõ inkar edilemez; ancak ekonomik yönetişim ve politika geliştirmek konusunda gelişmekte olan ülkeleri pasif bõraktõğõ da bir gerçektir. 15 Küreselleşme sadece tanõmõ konusunda değil, ne zaman ortaya çõktõğõ konusunda da görüş birliği sağlanamayan bir kavramdõr. Bu konuda üç ayrõ görüş mevcuttur. Bu görüşlerin ilkine göre; küreselleşme süreci tarihin başlangõcõ ile aynõ yaştadõr. Ancak son yõllarda bu değişim süreci ivme kazanmõştõr. İkinci görüşe göre, modernleşme ve kapitalizmin gelişimi ile küreselleşme yaşõttõr ve şu andaki durum bu sürecin hõzõnda bir artõş yaşanmasõ olayõdõr. Bir başka görüşe göre ise, küreselleşme son yõllarda ortaya çõkan bir olgudur. Bu görüşe göre küreselleşme olgusu, sanayi ötesi toplum, modern ötesi toplum ve kapitalist düzenin çözülmesiyle gündeme gelmiştir Asomedya, Küreselleşme, Ankara, s. 26, Nisan HIRST, P., THOMPSON G., Küreselleşme Sorgulanõyor, Dost Kitabevi, Ankara, s. 8, Eylül EROĞLU, Ö., ALBENİ, M., Küreselleşme, Ekonomik Krizler ve Türkiye, Bilim Kitabevi, Isparta, s. 23,

19 Uluslararasõ ekonomik ilişkilerin ve karşõlõklõ bağõmlõlõğõn geçtiğimiz yüzyõlõn ortalarõnda başladõğõnõ ileri süren iktisat tarihçilerine göre, 1850 lerden başlayan, özellikle 1870 lerden I. Dünya Savaşõna kadar geçen dönemde çoğu Avrupa ve Kuzey Amerika ülkeleri arasõnda mal, sermaye ve işgücü dolaşõmõnda önemli artõşlar yaşanmõştõr. İrlanda, İsveç ve İtalya gibi Avrupa nõn yoksul ülkeleri Kuzey Amerika ya göç verirken, yüksek tutarlarda sermaye İngiltere tarafõndan deniz aşõrõ sömürgelere ve Kuzey Amerika ya, Fransa tarafõndansa Kõta Avrupa sõnõn çevre ülkelerine yönelmiştir. Yine o dönemde taşõma maliyetlerindeki düşüş, uluslararasõ mal ticaretinde büyük artõşlara neden olmuştur. Hem uluslararasõ göçler hem de uluslararasõ ticaretin artmasõ mal piyasalarõnõn bütünleşmesine, mal fiyatlarõnõn ve işçi ücretlerinin ülkeler arasõnda gösterdiği farklõlõklarõn azalmasõna neden olmuştur. Bazõ iktisat tarihçileri, bu birinci küreselleşme dalgasõndan Avrupa nõn o zamanlar yoksul olan İsveç, İrlanda, ve İtalya gibi ülkelerinin yararlanarak kalkõndõklarõnõ, küreselleşmeye karşõ koyarak korumacõ politikalarla içe kapanan Portekiz ile İspanya nõnsa yaralanamayarak geri kaldõklarõnõ söylemektedirler. 17 Öte yandan, küreselleşme diye bir eğilim uzun süredir varolsa da bu eğilim doğrusal bir çizgi izlememektedir. Her an kesintiye uğrayabilmekte, hõzõnõ kaybedebilmekte, nitelik değiştirebilmekte, karşõt eğilimlerin basõncõ altõna girebilmekte, toplumsal etkiler veya sõcak savaş / hegemonya savaşõ adõ altõnda geriye dönüşler yaşayabilmektedir. Nitekim tarihsel gelişmeler böyle ilginç sapmalara tanõklõk etmektedir. Bunlardan birisi, Birinci Dünya Savaşõ nõn bitimine yakõn, 1917 den itibaren rakip bir ekonomik / politik sistemin, sosyalist sistemin, ortaya çõkõşõdõr. İkinci önemli sõnõrlandõrõcõ gelişme, yine iki savaş arasõnda kapitalist sistemin büyük bir ekonomik bunalõm yaşamasõdõr. 18 Hem savaş sonrasõ ekonomik çöküntünün getirdiği sorunlarõ aşmak, hem de o yõllarda yaşanan dünya ekonomik bunalõmõndan çõkmak için ülkeler işbirliği yerine rekabetçi politikalar izlemişlerdir. Bu politikalar sonucu, ülkeler karşõlõklõ devalüasyonlar yaparak dõş ticarette üstünlük yakalamaya çalõşõrken bu politikalarõn sonucu dünya ticaret hacminde bir daralma 17 Asomedya, Küreselleşme, s OYAN, O., Küreselleşme Paradoksu. Söylenceden Gerçeklere, Türk-İş 97 Yõllõğõ, 1990 larõn Bilançosu Değerlendirme Yazõlarõ, Türk-İş Yay., s. 11., Ankara

20 yaşanmõştõr. Yine o dönemde serbest ticaret yerine korumacõ eğilimlerin ülkelerin dõş ekonomik politikalarõna damgasõnõ vurduğu görülmektedir. 19 Küreselleşme günümüzdeki anlamõyla etkisini ancak II. Dünya Savaşõ sonrasõ, Birleşmiş Milletlerin (UN) kurulmasõ ve Marshall yardõmlarõnõn yapõlmasõ ile birlikte göstermeye başlamõştõr yõlõnda Sovyetler Birliği nin dağõlmasõyla beraber ortaya çõkan durumda eski iki kutuplu bloklaşma ortadan kalkmõş ve devreye bölgesel güçlerle bölgeler arasõ rekabet girmiştir. Bu gelişme küreselleşme sürecine hõz kazandõrmõştõr Küreselleşmeyi Hazõrlayan Faktörler Küreselleşmeyi hazõrlayan faktörleri en basit haliyle ele aldõğõmõz zaman göze iki temel gelişme çarpmaktadõr. Bunlardan birincisi 1970 lerden itibaren dünya ekonomisinde istikrarlõ olarak büyüme ve gelişme yaratan Bretton Woods sisteminin yõkõlmasõdõr. İkincisi ise, II. Dünya Savaşõ ndan hemen sonra başlayõp uzunca bir süre devam eden soğuk savaşõn 1970 lerde çözülmeye başlayarak 1991 de resmen bitmesidir. Birbirini izleyen bu oluşumlarõ takiben uluslararasõ ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkiler kabuk değiştirmiştir. 21 Küreselleşme sürecinin ülke ve topluluklar üzerindeki etkilerini açõklayan önemli göstergelerden biri günümüz ekonomilerindeki gelişmelerdir. Bu gelişmelerin dayandõğõ en belirleyici unsur, dünya genelinde ticaretin serbestleşmesi ve yaygõnlaşmasõdõr. Bu gelişme sonuçta küresel rekabetin artmasõna ve bölgesel 19 Asomedya, s EROĞLU, Ö., ALBENİ, M, s. 24 II. Dünya Savaşõ sonlarõndan 1970 li yõllara, yani sanayileşmiş ülkelerin ulusal paralarõnõ Amerikan dolarõna karşõ dalgalanmaya bõrakmalarõna kadar, dünyada hakim olan para sistemine Bretton Woods Sistemi denilmektedir. Bir döviz kuru rejimi olarak bu sistem ayarlanabilir sabit kur sistemine dayanmaktadõr. Sistemin temel özellikleri şöyle sõralanabilir: ABD dõşõndaki tüm ülkeler ulusal paralarõnõ sabit kurlardan Amerikan dolarõna bağlamõşlardõr. Bu sabit kurlara dolar paritesi denir. Piyasada döviz kurlarõnõn parite etrafõnda %1 gibi çok dar sõnõrlar içerisinde dalgalanmasõna izin verilmiştir. Kurlarõn bu sõnõrõn altõnda veya üstünde oluşmasõ halinde merkez bankalarõnõn döviz piyasasõna müdahale etmesi öngörülmüştür. Sistemin bir diğer özelliği de tüm ülkelerin paralarõ dolara bağlanõrken dolarõn altõna bağlanmasõdõr. 1 onz altõn= 35 dolar olarak belirlenmiştir. Amerikan Merkez Bankasõ (FEB) yabancõ merkez bankalarõna arz edecekleri dolarlar karşõlõğõnda altõn satmayõ taahhüt etmiştir. 21 SEYREK,İ., Küreselleşme Sürecinde İktisat Politikalarõ ve Yansõma Tezi, Gazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:4, Sayõ:2, Güz 2002, Ankara, s

21 entegrasyonlarõn çoğalmasõna, bölge içi ticaretin gelişmesine yol açmõştõr. Bu bütünleşme hareketleri kapsadõğõ ülkeler açõsõndan, dünya çapõnda ya da belli bir grup ülkenin üyeliğine açõk iktisadi kuruluşlar olarak da sõnõflandõrõlabilir. Bu kuruluşlar ekonomik gelişmede büyük ölçüde belirleyici rol oynamaktadõrlar. 22 Ebette ki küreselleşmenin tek bir nedene bağlanmasõ çok yanlõş olacaktõr. Küreselleşme sürecinin oluşumuna bir çok faktör katkõda bulunmuştur. En önemlilerini teknolojik gelişmelerin oluşturduğu bu faktörleri dört ana başlõk altõnda toplayabiliriz Teknolojik Gelişmeler Bilgi ve iletişim teknolojisinde yaşanan ve halen de yaşanmakta olan büyük atõlõmlar yapõlmasaydõ, yirminci yüzyõlõn son çeyreğine damgasõnõ vuran ve küreselleşmeyi de içine alan bu büyük dönüşüm mümkün olmayacaktõ. Bu nedenle teknolojideki atõlõmõ, bugün yaşanan (ve onu önceki küreselleşme dalgalarõndan ayõran) biçimiyle küreselleşmenin en önemli belirleyicisi olarak görmek yanlõş olmayacaktõr. 23 Teknoloji, küreselleşme sürecinde yeterli koşul değildir; fakat olmazsa olmaz koşuldur. Günümüzde olağanüstü hõzla ucuzlayarak yaygõnlõk kazanan enformasyon teknolojileri, uluslararasõndaki etkileşim sürecinde, küresel dönüşümü hõzlandõrmaktadõr. 24 Teknolojik gelişmeye bağlõ olarak özellikle iletişim ve ulaşõm maliyetlerinin süratle azalmasõ, bilgiyi özgürleştirerek paylaşõmõnõ kolaylaştõrõrken küreselleşme sürecinin etkilerini farklõlaştõrmakta ve büyütmektedir. Örneğin; ilk ticari uydu 1969 yõlõnda uzaya fõrlatõlõrken, bugün dünyanõn değişik bölgelerine bilgi taşõyarak hizmet veren iki yüzden fazla uydu bulunmaktadõr. Yine 1950 lerin 22 KARABIÇAK, M., Küreselleşme Sürecinde Gelişmekte Olan Ülke Ekonomilerinde Ortaya Çõkan Yönelim ve Tepkiler, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 7, S: 1, Isparta, s. 12, ULUGAY, O., Küreselleşme Korkusu, Timaş Yayõnlarõ, Yayõn No: 661 Yaşadõğõmõz Dünya Dizisi:8, İstanbul,. s. 51, BOZKURT, V. Küreselleşme Kavram, Gelişim ve Yaklaşõmlar, kuresel html,

22 sonlarõna kadar Atlantik i ve Pasifik i tamamen geçen tek bir iletişim kablosu bulunmazken, bugün kablolarõn sayõsõ bir milyonu aşmaktadõr. 25 Teknoloji, ekonomik ilişkiler ağõnõn ayrõlmaz bir parçasõdõr. Günümüzde yeni teknolojiler elde etmek amacõyla, gerek özel işletmeler, gerekse kamu kuruluşlarõ araştõrma ve geliştirme faaliyetlerine oldukça büyük fonlar ayõrmaktadõrlar. 26 Zira daha önce fiziki uzaklõklarõn neden olduğu engeller ve yüksek maliyetler ülkeler arasõndaki ekonomik ilişkileri, teknoloji ile bilgi alõşverişini önemli ölçüde kõsõtlamaktaydõ. Teknolojik gelişmeler hem yeni olanaklar sağlayarak hem varolan araçlarõn kullanõm maliyetlerini düşürerek küreselleşmeye katkõda bulunmaktadõr. Bunlarõn başõnda özellikle son on yõlda gelişen uydu iletişimi, fax, elektronik posta gibi uluslararasõ iletişimi imkan dahiline sokan gelişmiş telekomünikasyon sistemleri gelmektedir. Teknolojik gelişmeler sayesinde uluslararasõ finansal piyasalar gerçek anlamõyla küresel bir nitelik kazanmõştõr. Milyarlarca dolar saniyelerle ölçülebilen bir zamanda kõtalar arasõnda gidip gelebilmektedir. Örneğin Amerikan Merkez Bankasõ nõn (F.E.D.) yaptõğõ açõklamalar, bir başka ülkedeki faiz oranlarõnõ anõnda etkileyip, borsalarda servetlerin kazanõlmasõna ya da yitirilmesine yol açabilmektedir. Teknolojik gelişmelerin sağladõğõ hõzlõ iletişim olanaklarõ bu kadar düşük maliyetlerle kullanõlabiliyor olmasa, bu işlemlerin hayal edilmesi dahi çok güç olacaktõr Politik Gelişmeler 1940 lõ yõllarõn sonlarõna doğru başlayan soğuk savaş, dünyanõn politik olduğu kadar ekonomik olarak da bloklaşmasõna yol açmõştõr. O yõllardan 1990 lara kadar geçen dönemde yeryüzünde üç dünya barõnmaktaydõ: Birinci dünya, ikinci dünya ve üçüncü dünya. Birinci dünya, liderliğini A.B.D. nin üstlenmiş olduğu 25 GIDDENS, A., Elimizden Kaçõp Giden Dünya, Çeviren: O. AKINHAY, Alfa Yayõnlarõ, İstanbul, s. 23, SEYİTROĞLU, H., Uluslararasõ İktisat Teori, Politika ve Uygulama, 13. Baskõ, İstanbul, s. 722, Asomedya, Küreselleşme, s

23 gelişmiş ülkelerden oluşmaktaydõ. Bu ülkelerdeki siyasi yapõ çoğulcu demokrasiye, ekonomik yapõysa piyasa ekonomisine dayanmaktaydõ. İkinci dünya, liderliğini Sovyetler Birliği nin yaptõğõ sosyalist ülkelerden oluşmaktaydõ. Bu ülkelerdeki siyasi yapõ tek parti yönetimine, ekonomik yapõysa planlamaya dayanmaktaydõ. Üçüncü dünya ise, çoğunluğu batõnõn eski sömürgeleri olan, gelişmekte olan ülkelerden oluşmaktaydõ. Üçüncü dünyanõn belli bir lideri yoktu. Bu ülkelerdeki siyasi örgütlenme çoğulcu demokrasiden askeri diktatörlüklere kadar çeşitlilik gösterirken, ekonomik yapõlarsa birinci ve ikinci dünyanõn sunduğu alternatif modeller arasõnda gidip geliyordu. Bu üçe bölünmüş dünyada birinci ve ikinci dünya arasõnda ideolojik, politik, ekonomik alanlarda yaklaşõk kõrk yõl süren soğuk savaş, Sovyetler Birliği nin dağõlmasõyla birlikte 1990 larõn başõnda sona erdi ve ikinci dünya ortadan kalktõ. O günlerden itibaren küreselleşme sözcüğü daha çok kullanõlõr olmuştur. 28 Kimilerine göre farklõ gelişmişlik düzeylerindeki ülkelerden oluşan tek bir dünya vardõr. Temelde ticaretin serbestleştirilmesi, tarife ve kotalarõn kaldõrõlmasõ, dõş finansal imkanlarõn serbestleştirilmesi ile uluslararasõ sermaye akõşõ üzerindeki kontrollerin bertaraf edilmesi 29 küresel boyutta kaynak dağõlõmõnda etkinlik sağlayacak ve refah artõşõndan tüm ülkeler yararlanacaklardõr. Bu tek dünyadaki gelişmekte olan ülkeler, Güneydoğu Asya ülkelerinin yaptõğõ gibi küresel ekonomiyle bütünleşerek yüksek büyüme hõzlarõna erişebilir ve gelişmiş ülkelerle arasõndaki açõğõ kapatabilirler. 30 Bazõ ekonomistler ise yeryüzünde ekonomik alanda Kuzey ve Güney arasõndaki çelişkilerin ve çatõşmalarõn geçerliliğini hâlâ korumakta olduğunu savunmaktadõrlar. Bu görüştekiler, gelişmekte olan ülkelerin büyümelerinin piyasa mekanizmasõna ve uluslararasõ sermayenin insafõna terk edilemeyeceği görüşünü savunmaktadõrlar Asomedya, Küreselleşme, s EKİN, N., s EROĞLU, Ö., ALBENİ, M., s Asomedya, s

24 Doğu blokunun yõkõlmasõ sonrasõnda liberal piyasa ekonomisine yönelik güven duygusu artmõştõr. Yani, duvarlarõn yõkõlmasõnõn ardõndan, küreselleşmenin önündeki en büyük engellerden birisi kalkmõştõr. Başta A.B.D. olmak üzere, Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Dünya Bankasõ (WB) ve Uluslararasõ Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlarõn öncülüğünde sürdürülen küreselleşme süreci gittikçe hõz kazanmaktadõr. 32 Ancak bu sürece gösterilen tepkiler de aynõ hõzla artõş göstermektedir. 11 Eylül saldõrõlarõ bunun en açõk örneğidir Ekonomik Gelişmeler Gelişmiş ülkelerde iç piyasalarõn doymasõ, özellikle 1970 lerdeki petrol krizi sonrasõnda dõş piyasalara açõlma arayõşõ ile iktisadi faaliyetlerin hacimlerinin artmõş olmasõ küreselleşme sürecini ortaya çõkaran ekonomik faktörlerin başõnda gelmektedir. Ekonomik yönden bugün yeryüzündeki ülkelerin önemli bir kõsmõ birbiriyle etkileşime başlamõştõr. Tayland da başlayan bir kriz, bütün Asya yõ etkilediği gibi, bizi de etkileyebilmektedir. Ya da Rusya da yaşanan bir krizin arkasõndan Türkiye den bu ülkeye ihracat yapan bir çok firma kapõsõna kilit vurmak zorunda kalabilmektedir. Bu da doğal olarak ülkeleri kendi politikalarõ kadar, başka ülkelerin politikalarõ konusunda da duyarlõ olmaya zorlamaktadõr. Yani artõk ülkelerin iç işlerinde yaşadõğõ sorunlar ile dõş ilişkilerinde yaşadõğõ sorunlar arasõndaki sõnõr giderek daralmaktadõr. Dõş ticaretin, sermaye hareketlerinin ve iş gücü hareketliliğinin serbestleştirilmesi gibi etkenler ekonomik alanda küreselleşmeyi hõzlandõran diğer faktörlerdir Dõş Ticarette Serbestleşme Dünya ticaretinde geçmişteki uygulamalar incelendiğinde, özellikle II. Dünya Savaşõndan hemen önceki dönemlerde, ülkelerin ticarette yoğun olarak 32 BOZKURT, V. Küreselleşme Kavram, Gelişim ve Yaklaşõmlar, s

25 korumacõ politikalar izledikleri ve ülkeler arasõndaki uygulamalarda da önemli farklõlõklar olduğu, sonuç olarak ticarette haksõz rekabet koşullarõnõn ortaya çõktõğõ gözlenmektedir. Bu kõsõtlayõcõ uygulamalardan rahatsõz olan batõlõ sanayileşmiş ülkeler II. Dünya Savaşõ sonrasõnda dünya pazarlarõna açõlarak ekonomik hayatõ canlandõrmak istediler. Böylece henüz savaş sona ermeden 1944 yõlõnda Bretton Woods da toplanarak savaş sonrasõ dünya ekonomik sisteminin kurallarõnõ belirlediler. Toplantõda alõnan kararlarla, 1973 yõlõna kadar süren ve Bretton Woods sistemi olarak anõlan uluslararasõ para sistemi, IMF ve WB õn temelleri atõlmõş oldu. 33 Ardõndan de Havana da elliye yakõn ülkenin temsilcileri uluslararasõ ticaretin serbestleştirilmesi amacõyla toplanarak, Uluslararasõ Ticaret Örğütü nün (ITO) kuruluş yasasõnõ hazõrladõlar. Fakat bu kuruluşlarõn fonksiyonlarõnõn, ülkelerin iç ekonomik politikalarõna müdahale etme niteliği taşõdõğõ gerekçesiyle, ITO sözleşmesi bazõ sanayileşmiş ülkeler tarafõndan imzalanmamõştõr. ITO sözleşmesinin bazõ ülkeler tarafõndan imzalanmamasõ üzerine 23 ülke belirli mallarda tarife indiriminde bulunmak üzere birbiriyle anlaşmaya varmõştõr. ITO nun ulusal parlamentolar tarafõndan onaylanmasõna kadar geçecek sürede, bu indirimleri uygulamaya koyabilmek için geçici olarak Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasõ (GATT) imzalanmõş ve bu indirimler anlaşmaya taraf olan tüm ülkelere yaygõnlaştõrõlmõştõr. Başlangõçta geçici bir anlaşma niteliğinde olan GATT, İTO nun onaylanmamasõ üzerine sürekli bir kuruluş haline gelmiştir. Anlaşmaya göre, daha serbest bir dünya ticaretinin sağlanmasõ ve bunun için de başta gümrük vergileri olmak üzere miktar kõsõtlamalarõnõn kaldõrõlmasõ, ülkeler arasõnda dõş ticaret rejimlerinin uyumlu hale getirilmesi amaçlanmõştõr. Böylece üye ülkelerin birbiriyle adil ve tam rekabet koşullarõ altõnda ticaret yapabilecekleri serbest ve açõk bir ticaret sistemi oluşturulmak istenmiştir yõlõnda Uruguay da yapõlan Bakanlar Konferansõ ile başlamõş ve anlaşmalarõn sonuçlarõnõ içeren Nihai Senet ise ancak 1994 yõlõ Nisan ayõnda imzalanabilmiştir. Onay işlemlerinin tamamlanmasõnõn ardõndan anlaşma, 1 Ocak 33 GÜRAN, N., AKTÜRK, İ., Uluslararasõ İktisadi Kuruluşlar, 5. Baskõ, Isparta, s. 28, İGEME, GATT- Uruguay Round, Uluslararasõ Ticarete ve İş Çevrelerine Etkileri, Ankara, s. 5,

26 1995 te yürürlüğe girerek, bu tarihten itibaren GATT õn yerini yeni bir örgüt olan Dünya Ticaret Örgütü ne (WTO) bõrakmasõ öngörülmüştür Sermaye Hareketlerinde Serbestleşme Sermaye hesaplarõnõn serbestleşmesi, gelişmekte olan ülkelerin küresel finans piyasalarõna entegre olmasõnda önemli bir süreçtir. Fakat, özellikle kõsa vadeli sermaye akõmlarõnõn yönetimi kolay değildir. Eğer gelişmekte olan ülkeler sürece yetersiz kurumlarla ve rasyonel olmayan politikalarla katõlõrlarsa, sermaye hesaplarõnõn serbestleşmesinden kazanacaklarõndan fazlasõnõ kaybedebilirler. 36 Küreselleşmeye yol açan faktörlerden birisi de finansal liberalizasyon dur. Finansal liberalizasyon ulusal finans piyasalarõnõ birbirinden ayõran engellerin yõkõlmasõnda belirleyici rol oynamõştõr. Genellikle hükümetlerin bankacõlõk sistemi üzerindeki resmi denetim ve kõsõtlamalarõn kaldõrõldõğõ veya önemli ölçüde gevşetildiği deregülasyon uygulamalarõnõn bir sonucu olarak değerlendirilmektedir. 37 Faiz oranlarõ ve kredi tavanlarõna ilişkin kõsõtlamalarõn kaldõrõlmasõ, bankalarõn hisse senedi işlemlerine serbesti getirilmesi, tahvil ihracõna konmuş sõnõrlamalarõn iptali, çeşitli bankacõlõk işlemlerinden vergi ve harç alõmõna son verilmesi ve özellikle kambiyo rejimlerinde yapõlan değişikliklerle uluslararasõ sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi, bu açõdan büyük önem taşõmaktadõr. 38 Gelişmiş ülkeler arasõnda sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi 1950 li yõllarõn sonlarõna doğru başlamõştõr. Bu ülkelerin çoğu cari işlemlere yönelik kambiyo denetimlerini bu yõllarda kaldõrmõştõr. Diğer yandan ödemeler dengesinde sermaye hareketleri başlõğõ altõnda değerlendirilen sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi, ancak 1973 yõlõnda Bretton Woods sisteminin çöküşünden sonra başlamõştõr. Bu sistemin çöküşüne esas olarak A.B.D. nin izlediği para ve maliye 35 TÜMERTEKİN, E., ÖZĞÜÇ, N., s ŞAMİLOĞLU, F., Küreselleşme Sürecinde TR nin Finansal Kaynak Sorunu, Gazi Kitabevi, Ankara, 1. Baskõ, s. 13, Mayõs AKSOY, T., Çağdaş Bankacõlõktaki Son Eğilimler ve Türkiye de Uluslar Üstü Bankacõlõk(Sistematik ve Analitik Bir Yaklaşõm), S.P.K.Yayõnlarõ, Yayõn No: 109, Ankara, s. 107, SAYILGAN, Ş., Uluslararasõ Finansal Entegrasyon Süreci ve Ekonomik Sonuçlarõ, Banka ve Ekonomik Yorumlar, Yõl: 35, S: 12, İstanbul, s. 3,

27 politikalarõ sebep olmuştur lõ yõllarõn sonlarõna doğru A.B.D. yönetimi Vietnam Savaşõnõn doğurduğu finansman ihtiyacõnõ vergiler yerine parasal genişleme ile karşõlamaya başlayõnca A.B.D. nin elinde tuttuğu altõn rezervlerinin dünyada dolaşõmda bulunan tüm dolarlarõ karşõlayamayacağõ ortaya çõkmõş ve sistem bir güven bunalõmõna düşmüştür. Daha sonra A.B.D. nin dolarõ devalüe etmesi ve fiyatlarõ kõsa bir süre için dondurmasõ da sistemi kurtarmaya yetmemiştir yõlõnda A.B.D. altõn-dolar konvertibilitesini tanõmadõğõnõ ilan ederek sistemin çöküşünü gerçekleştirmiştir li yõllarõn ikinci yarõsõnda, petrol fiyatlarõndaki büyük artõşlar nedeniyle ellerinde büyük fonlar biriktiren petrol zengini Arap Ülkeleri uluslararasõ sermaye piyasalarõna girerek Avrupa ile A.B.D. ye büyük fonlar aktarmõşlardõr. Döviz piyasalarõ, 1970 lerin ortalarõnda küresel bir boyut kazanan ilk finansal piyasalar olmuştur. Yaşanan gelişmeler A.B.D., İngiltere, Almanya ve Kanada nõn 1970 lerde sermaye hareketleri üzerindeki denetimlerini kaldõrmalarõna yol açmõştõr. Bu ülkeleri 1980 de Japonya, 1990 da da İtalya ve Fransa izlemiştir. A.B.D. de tahvil piyasasõnõn küreselleşmesine yönelik yasalarõn çõkarõlmasõyla A.B.D. tahvil piyasasõ Euro- Tahvil piyasasõna dönüşmüş, böylece fon arzõ artarak faiz oranlarõ üzerinde düşürücü etki yapmõştõr. 40 İngiltere deki asõl gelişme ise 1989 Ekiminde gerçekleştirilen borsanõn liberalleşmesidir. Böylece borsada aracõ kurum statüsüyle ilgili sõnõrlamalar kaldõrõlarak, yerli yabancõ tüm aracõlara borsaya giriş imkanõ verilmiş ve alõm-satõm kurallarõ serbestleştirilmiştir. 41 Özellikle Latin Amerika, Uzakdoğu, Güneydoğu Asya ve Doğu bloğu ülkeleri bu değişim sürecinin dõşõnda kalmamak için çaba harcamõş ve büyük bir özveriyle ekonomik ve finansal liberalizasyon çalõşmalarõna başlamõştõr Asomedya, Küreselleşme, s EROĞLU, Ö., ALBENİ, M., s AKSOY, T., s ULUDAĞ, İ., Finansal Liberalizasyon ve Küreselleşme Sürecinde Oluşan Ekonomik Etkiler, Marmara Üviversitesi Uluslararasõ Stratejik Araştõrmalar Merkezi (U.S.A.M.) 1998 Yõlõ Konferanslar Serisi, İstanbul, s. 91,

28 Sermaye piyasasõnõn liberalleşmesi, ülkeye giren ve çõkan sõcak para akõşõnõ kontrol altõna almayõ amaçlayan yasal düzenlemelerin ortadan kaldõrõlmasõnõ gerektirir. Bu çerçevede ülkelere gelen sõcak paralar fabrika yapmak ya da iş sahasõ yaratmak için kullanõlmamaktadõr. Şirketler anlõk bir kararla çekilebilecek olan bu paralarla uzun vadeli yatõrõmlar yapmamaktadõr. Hatta bu tür sõcak paralarõn getirdiği risk, gelişmekte olan ülkeleri uzun vadeli yatõrõmlar için daha az cazip hale getirmektedir. Büyüme üzerindeki olumsuz etki daha da fazladõr. IMF gibi kuruluşlarõn sermaye piyasalarõnõn liberalleştirilmesinde savunduklarõ tez çok basittir: Serbest piyasalar daha verimlidir, verimliliğin artmasõ ile de büyüme artacaktõr. Liberalleşme ile özellikle doğrudan yabancõ yatõrõmlar gelişmekte olan ülkelere akacak ve buralarda üretimi, dolayõsõyla da büyümeyi artõracaktõr. Oysa ki elde edilen veriler bunun tam tersini göstermektedir. En yüksek miktarda yabancõ yatõrõmlarõ çeken Çin e baktõğõmõz zaman sermaye piyasalarõnda liberalleşmenin engellendiğini görüyoruz. 43 Aşağõdaki tabloda da görüldüğü üzere dünya ölçeğindeki sermaye hareketleri döneminde sadece 13.5 milyar dolar iken, 1996 yõlõ sonlarõna doğru yaklaşõk 215 milyar dolar seviyesine ulaşmõştõr. Küresel krizin etkisiyle 1997 ve 1998 yõllarõnda yavaşlasa da, sermaye hareketlerinin 1999 dan itibaren tekrar hõzlanmaya başladõğõ dikkat çekmektedir. Uluslararasõ sermaye piyasalarõnda bir günde el değiştiren döviz tutarõ ise 1.5 trilyon dolardõr. Bu miktar dünya mal ve hizmet ticareti ile karşõlaştõrõldõğõ zaman, ulaşõlan mal ve hizmet ticaretinin yaklaşõk elli katõ tutarõndadõr STIGLITZ, J. E., Küreselleşme Büyük Hayal Kõrõklõğõ, Türkçesi: A. TAŞÇIOĞLU/ D. VURAL, Plan B Yayõnlarõ, 1. Baskõ, İstanbul, s. 87, Ekim YILDIRIM, Z., Türkiye Dünyanõn Neresinde?, Açõk Oturum, İktisat Dergisi, Sayõ: 380, Temmuz, s. 136,

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Ağustos 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer.

81221- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. porselenden 81229- Seramikten musluk taşõ, lavabo, küvet, bide, pisuar vb. diğer. I. ÜRÜN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Sõhhi Tesisat ürünleri genellikle banyo ve mutfaklarda kullanõlan ve hijyenik yönüyle öne çõkan küvvet, lavabo, klozet, rezervuar, musluk gibi sürekli suyla temas halindeki

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi

Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikasõ: Türkiye Analizi Yrd. Doç. Dr. Burak Darõcõ ÖZET 2008 Global Finansal Kriz sürecinde finansal istikrarõn

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN

İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ORTAK ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN İSTANBUL TİCARET ODASI NA KAYITLI FİRMA KURULUŞLARINDA YABANCI ve SERMAYE DURUMU 2007 OCAK - HAZİRAN Yabancõ sermaye yatõrõmlarõ için Hazine Müsteşarlõğõ ndan ön izin alma mecburiyetinin 2003 Haziran ayõnda

Detaylı

İÇİNDEKİLER. İÇİNDEKİLER... i. KISALTMALAR... iv. ŞEKİLLER... vi. TABLOLAR... vii. GİRİŞ... viii 1. FİNANSAL KRİZLER... 1

İÇİNDEKİLER. İÇİNDEKİLER... i. KISALTMALAR... iv. ŞEKİLLER... vi. TABLOLAR... vii. GİRİŞ... viii 1. FİNANSAL KRİZLER... 1 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i KISALTMALAR... iv ŞEKİLLER... vi TABLOLAR... vii GİRİŞ... viii 1. FİNANSAL KRİZLER... 1 1.1. FİNANSAL KRİZLER VE KRİZ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1.1. Kriz... 2 1.1.2.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM

Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM Türkiye Cumhuriyeti KATILIM ÖNCESİ EKONOMİK PROGRAM ANKARA EKİM 2001 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 1. EKONOMİK GELİŞMELER... 3 1.1. Reel Ekonomi... 4 1.2. Enflasyon ve Ücretler... 5 1.3. Cari İşlemler Dengesi...

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE SİAD PLATFORMU 7. SİAD ZİRVESİ AÇILIŞ KONUŞMASI 19 Aralõk 2003 İzmir Sayõn Bakan, sayõn milletvekilleri,

Detaylı

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 25 Mayıs 2016 Ankara

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 25 Mayıs 2016 Ankara İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI 25 Mayıs 2016 Ankara Özet: Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Dış ticaret hadlerindeki olumlu gelişmeler ve tüketici kredilerinin ılımlı seyri cari dengedeki iyileşmeyi

Detaylı

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor

ALAN YATIRIM. Migros 1Ç 2006 Sonuçları. 18 Temmuz 2006. Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor ALAN YATIRIM 18 Temmuz 2006 Migros 1Ç 2006 Sonuçları AL Cirodaki Yüksek Artõş Karlõlõğõ Olumlu Etkiliyor Migros un 1Ç 2006 net satõşlarõ 719 milyon US$ olarak gerçekleşmiş ve şirketin cirosu geçen senenin

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr.

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 07 Temmuz 2005 Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 01 Günlük Bülten 07 Temmuz 2005! Cari açõk artmaya devam ediyor; parasal ve mali disiplinin, yapõsal

Detaylı

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. İlgi, Bilgiyi Döver mi?... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. İlgi, Bilgiyi Döver mi?... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Makroskop 23-29 Ağustos 2010 Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu Haluk Bürümcekçi (Yönetici Direktör) Tel: 0212 318 34 49 Email:

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Kõrgõzistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türk Cumhuriyetleri hakkõnda genel bilgiler veren yayõndõr.

Kõrgõzistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Türk Cumhuriyetleri hakkõnda genel bilgiler veren yayõndõr. HAZİRAN 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Bilgi Merkezi nden Önemli Hizmetler 4! Veri Tabanlarõ 5! Süreli

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN IN TÜRKİYE'DE GİRİŞİMCİLİK RAPORU TANITIM TOPLANTISI KONUŞMASI 27 ŞUBAT BEYLİKDÜZÜ FUAR VE KONGRE MERKEZİ Sayõn konuklar, değerli basõn mensuplarõ, Türk Sanayicileri

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi,

Girdilerin en efektif şekilde kullanõlmasõ ve süreçlerin performansõnõn yükseltgenmesi, GENEL TANIM Hepimizin bildiği üzere Endüstri Mühendisliği, insan, makine, malzeme ve benzeri elemanlardan oluşan üretim ve hizmet sektöründeki bu bütünleşik sistemlerin incelenmesi, planlamasõ, örgütlenmesi,

Detaylı

İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI

İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, Yõl.13, Sayõ.144, 1998, ss.48-61. Copyright 1998 İKTİSADİ KRİZLER- IMF POLİTİKALARI İLİŞKİSİ VE FINANCE AND DEVELOPMENT DERGİSİNDEKİ YANSIMALARI Alkan SOYAK * - Cengiz

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI I Gİ R İŞ Bilgi, geleneksel faktörlerin yanõ sõra üretimin en temel girdisi haline gelmiştir. Dünya ekonomisindeki küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerindeki

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Mart İçeri, Pire Dõşarõ... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Mart İçeri, Pire Dõşarõ... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Makroskop 24-3 Mayõs 21 Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu Haluk Bürümcekçi (Yönetici Direktör) Tel: 212 318 34 49 Email: haluk.burumcekci@fortis.com.tr

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık Ekonomide Değişim www.pwc.com.tr 15. ÇözümOrtaklığı Platformu Temel göstergelerde neler değişti? Ortalama Büyüme, % Milli gelir hesaplama yönteminde revizyon Ekonomik Büyüme Oranları % 12.0 10.0 8.0 6.0

Detaylı

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri Özet Bulgular 09 Ekim 2002 TS/BAS/02-83 TÜSİAD tarafõndan hazõrlanan Makina İmalatõ Sektöründe İş Mükemmelliği ve Elektronik İş Stratejileri

Detaylı

1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden

1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden ÖNSÖZ 1994 yõlõnda yaşanan derin bir ekonomik krizin en önemli nedenlerinden birisi kamu açõklarõ ve bu açõklarõn finansman gereksiniminin yeterince derinleşememiş olan mali sektör içindeki payõnõn oldukça

Detaylı

SU OLMAZSA HAYAT OLMAZ!!! SU OLMAZSA HAYAT OLMAZ!!!

SU OLMAZSA HAYAT OLMAZ!!! SU OLMAZSA HAYAT OLMAZ!!! SU OLMAZSA HAYAT OLMAZ!!! TEMMUZ 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Veri Tabanlarõ 4! Süreli Yayõnlar

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

24 OCAK 1980 ve 5 NİSAN 1994 İSTİKRAR PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

24 OCAK 1980 ve 5 NİSAN 1994 İSTİKRAR PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI 24 OCAK 1980 ve 5 NİSAN 1994 İSTİKRAR PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Salih KÖSE(*) Özet: 24 Ocak 1980 ile 5 Nisan 1994 İstikrar Programlarõ öncesinde ekonomik yapõnõn birbirine benzememesi gerek ekonomik

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU

SERMAYE PİYASASI KURULU SERMAYE PİYASASI KURULU 2003/48 HAFTALIK BÜLTEN 29/09/2003 03/10/2003 A. 1.1.2003 03.10.2003 TARİHLERİ ARASINDA KAYDA ALMA KARARI VERİLEN İHRAÇ TALEPLERİ: 01.01.2003 03.10.2003 tarihleri arasõnda Sermaye

Detaylı

Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma

Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma Almanya daki Türkler Entegrasyon veya Gettolaflma Prof. Dr. Faruk fien Giriş Türkiye nüfusunun yaklaşõk % 8 nin ülke dõşõnda yaşadõğõ tüm dünyadaki Türklerin en kalabalõk grubu Federal Almanya da yaşamaktadõr.

Detaylı

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş.

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş. 30.06.2008 Tarihinde Sona Eren Altõ Aylõk Döneme İlişkin Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kurumsal Yapõ 2.1. Ortaklõk Yapõsõ 2.2. Yönetim Kurulu 2.3. Denetleme Kurulu

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ

İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ İSTANBUL BOĞAZI NDAKİ KÖPRÜLERİN ETKİLERİ ÜZERİNE İsmail ŞAHİN 1 ve Demet ERSOY 2 SUMMARY (On the Effects of Bridges Crossing the Bosporus Strait in İstanbul) The Bosporus strait in İstanbul is a natural

Detaylı

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr.

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 13 Temmuz 2005 Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 01 Günlük Bülten 13 Temmuz 2005! Hükümet ten sosyal güvenlik yasasõ ile ilgili çelişkili açõklamalar

Detaylı

MERKEZ BANKASINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM OLARAK PARA KURULU SİSTEMİ, DÜNYADAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ

MERKEZ BANKASINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM OLARAK PARA KURULU SİSTEMİ, DÜNYADAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI MERKEZ BANKASINA ALTERNATİF BİR YAKLAŞIM OLARAK PARA KURULU SİSTEMİ, DÜNYADAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ

Detaylı

Yaz l Bas n n Gelece i

Yaz l Bas n n Gelece i Prof. Dr. Giso Deussen Bill Gates yazõlõ basõnõn geleceğini karanlõk görüyor: Yazõlõ basõnõn sonunun geldiğine inanõyor. Microsoft un kurucusu Ekim 2005 sonunda Fransõz gazetesi Le Figaro" ile yaptõğõ

Detaylı

Original Sin olgusu ve BRIC-T ülkelerinin Dış finansmana Dayalı Kalkınması. Tahsin BAKIRTAŞ

Original Sin olgusu ve BRIC-T ülkelerinin Dış finansmana Dayalı Kalkınması. Tahsin BAKIRTAŞ 5 inci İSTANBUL EKONOMİ ve FİNANS KONFERANSI 26-27 Kasım 215 Original Sin olgusu ve BRIC-T ülkelerinin Dış finansmana Dayalı Kalkınması Tahsin BAKIRTAŞ Original Sin olgusu Bugünün dünya finans düzeninde,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 24 Şubat 2016 Ankara

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 24 Şubat 2016 Ankara İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI 24 Şubat 2016 Ankara Özet: Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Dış ticaret hadlerindeki olumlu gelişmeler ve tüketici kredilerinin ılımlı seyri cari dengedeki iyileşmeyi

Detaylı

BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ. Nisna 2007 MERKEZİMİZE GELEN YENİ YAYINLAR

BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ. Nisna 2007 MERKEZİMİZE GELEN YENİ YAYINLAR BİLGİ VE DOKÜMAN YÖNETİMİ ŞUBESİ BİLGİ BÜLTENİ Sayõ -45 Nisna 2007 Hazõrlayan: Makbule Demirkan İÇİNDEKİLER * İTO Bilgi Merkezi Yeni Yayõnlar * Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri * Bilgi Kaynaklarõnõn

Detaylı

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş.

YAZICILAR HOLDİNG A.Ş. 31.03.2008 Tarihinde Sona Eren Üç Aylõk Döneme İlişkin Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kurumsal Yapõ 2.1. Ortaklõk Yapõsõ 2.2. Yönetim Kurulu 2.3. İdari Yapõ 2.4. Başlõca

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Merkez e Güven, Gerisini Merak Etme Sen...

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Merkez e Güven, Gerisini Merak Etme Sen... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Makroskop 20-26 Aralõk 2010 Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu Haluk Bürümcekçi (Yönetici Direktör) Tel: 0212 318 34 49 Email: haluk.burumcekci@fortis.com.tr

Detaylı

The Consequences of IMF s Policies in the Globalization Process: The Case of Azerbaijan

The Consequences of IMF s Policies in the Globalization Process: The Case of Azerbaijan MPRA Munich Personal RePEc Archive The Consequences of IMF s Policies in the Globalization Process: The Case of Azerbaijan Alkan Soyak and Zenfira Nesirova Qafqaz University 2003 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/2909/

Detaylı

Haziran 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02

Haziran 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 AYLIK EKONOMİK GÖRÜNÜM Haziran 2007 Ankara Ticaret Odasõ Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 İÇİNDEKİLER 2 EKONOMİNİN GÖRÜNÜMÜ.. 3 BÜYÜME VE İSTİHDAM... 6 -Üretimde artõş hõzõ

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

E-Business ve B2B nin A B C si

E-Business ve B2B nin A B C si E-Business ve B2B nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com Öneri

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK KURULUŞLAR (İKT206U)

ULUSLARARASI EKONOMİK KURULUŞLAR (İKT206U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI EKONOMİK KURULUŞLAR (İKT206U)

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ

KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ KENTİÇİ OTOBÜS TAŞIMACILIĞINDA BİR MODEL ÖNERİSİ, SİMÜLASYON TEKNİĞİ İLE PERFORMANS DEĞERLEMESİ Erdal Yõlmaz 1 SUMMARY One of the essential problems of a city is the problem of transportation and one basic

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 44 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR

27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR 27 Şubat 2003 TS/BAS/03-018 TÜRKİYE DE GİRİŞİMCİLİK ÖZET BULGULAR Türk Sanayicileri ve İşadamlarõ Derneği (TÜSİAD) nin Türkiye de Girişimcilik raporu Sabancõ Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Dilek Çetindamar

Detaylı

Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan'õn Türkiye SİAD Platformu Kayseri Başkanlar Kurulu konuşmasõ

Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan'õn Türkiye SİAD Platformu Kayseri Başkanlar Kurulu konuşmasõ TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanõ Tuncay Özilhan'õn Türkiye SİAD Platformu Kayseri Başkanlar Kurulu konuşmasõ 14 HAZİRAN 2001 KAYSERİ Sayõn Vali, Kayseri ilimizin değerli

Detaylı

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Tencere Dibin Kara, Seninki Benden Kara...

Makroskop. Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu. Tencere Dibin Kara, Seninki Benden Kara... Kurumsal Bankacõlõk Küresel Piyasalar Ekonomik Araştõrmalar ve Strateji Makroskop 29 Kasõm - 5 Aralõk 2010 Haftalõk Ekonomi ve Strateji Raporu Haluk Bürümcekçi (Yönetici Direktör) Tel: 0212 318 34 49 Email:

Detaylı

DPT Bünyesindeki Kurullar:

DPT Bünyesindeki Kurullar: DPT Bünyesindeki Kurullar: Yüksek Planlama Kurulu ve Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Mustafa Ateş Nisan 2001 Sayfada yer alan bilgiler Kurullar Sekreteryasõ Uzmanõ Mustafa Ateş in, 1999 yõlõnda Teşkilatça

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi

Detaylı

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr.

yaşlõlara olanaklar sunan, destekleyici ortamlarõn sağlanmasõ konusunda bilgiler veren yayõndõr. EKİM 2007 İÇİNDEKİLER! Bilgi Merkezimize Gelen Yeni Yayõnlar 1! Yeni Çõkan İTO Yayõnlarõ Özet Bilgileri 2! Bilgi Kaynaklarõnõn Tanõtõmõ 3! Veri Tabanlarõ 4! Süreli Yayõnlar 5! Seçilmiş Makaleler 6! Seçilmiş

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar

Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar Almanya - Türkiye: Az nl klar ve Ço unluklar Baha Güngör Türkiye Denek Taşõ ve Avrupa İçin Bir Şans Almanya da Almanlarla geçirdiğim 45 yõldan sonra, insanlarõ kendi ulusal, kültürel ve dini kökenlerinden

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK KALKINMA PLANI DPT: 2514 ÖİK: 532 DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU ANKARA Mayõs 2000 Ö N S Ö Z Devlet Planlama Teşkilatõ nõn Kuruluş ve Görevleri

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr.

HSBC. HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 14 Temmuz 2005 Bu rapor HSBC Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş nin Bireysel Müşterileri için hazõrlanmõştõr. 01 Günlük Bülten 14 Temmuz 2005! Birinci ve ikinci stand-by gözden geçirmeleri birleştirilebilir!

Detaylı

Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali. Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010

Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali. Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010 Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali Piyasaların Geleceği Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010 IMF Büyüme Tahminleri 12 10 8 6 4 2 0-2 -4-6 -8-10 2006Ç1 2006Ç4 2007Ç3 2008Ç2 2009Ç1 2009Ç4

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ

SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI SAYILARLA TÜRKİYE EKONOMİSİ GELİŞMELER (1980-2001) TAHMİNLER (2002-2005) AĞUSTOS 2002 Yayõn ve referans olarak kullanõlmasõ Devlet Planlama Teşkilatõnõn

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK

ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK JEOSTRATEJİK ÜÇLÜ ÇİN, AVRUPA VE RUSYA İLE YAŞAMAK Amerikan Dõşişlerinin Merkezi Arenasõ olarak Avrupa politikalarõnõn yerini Avrasya politikalarõ aldõ. Avrupa daki savaşlar Amerika yõ tehdit eder hale

Detaylı

Şubat 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02

Şubat 2007. Ankara Ticaret Odasõ. Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 AYLIK EKONOMİK GÖRÜNÜM Şubat 2007 Ankara Ticaret Odasõ Editör Önder DOĞAN onderdogan@atonet.org.tr Tel:0312 285 95 02 TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Türkiye, 2007 yõlõna, 2006 yõlõnda da çözümleyemediği

Detaylı

Haftalık Bülten. 29 Mayıs Piyasalar makro verilerde. dolu. dikkate. Euro/$ paritesi. yükseldi... Emtia karar verirken, nu diler. sürüyor...

Haftalık Bülten. 29 Mayıs Piyasalar makro verilerde. dolu. dikkate. Euro/$ paritesi. yükseldi... Emtia karar verirken, nu diler. sürüyor... Haftalık Bülten 29 Mayıs 2009 Piyasalar makro verilerde dolu dikkate nin,, göre S etti. olumlu verileri d. Euro/$ paritesi yükseldi... parite, piyasalarda güvenin geri dönmeye seviyelerini test etti. Paritenin

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler

Detaylı

İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta.

İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta. İklim koşullarõnda tuhaf şeyler olmakta. Sera etkisine ilişkin 10 soru 10 yanõt. Bildhuset / Jan Hهkan Dahlstr m Dünyanõn iklimi değişiyor. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarasõ İklim Değişikliği Paneli

Detaylı

TCMB O/N Faiz Oranları (% ) 70.0% 60.0% 50.0% 40.0% 30.0% 20.0% 10.0% 0.0%

TCMB O/N Faiz Oranları (% ) 70.0% 60.0% 50.0% 40.0% 30.0% 20.0% 10.0% 0.0% GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2006 YILI İLK 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu 2002 yılında başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde başlayan

Detaylı

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 23 Aralık 2015 Ankara

İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI. 23 Aralık 2015 Ankara İKTİSADİ GÖRÜNÜM VE PARA POLİTİKASI 23 Aralık 2015 Ankara Özet: Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Sıkı para politikası duruşunun ve alınan makroihtiyati önlemlerin etkisiyle yıllık kredi büyüme

Detaylı

I. Uluslararası Parasal Ortam 1

I. Uluslararası Parasal Ortam 1 İÇİNDEKİLER Ön Söz Teşekkür Öğrenciye Editör ün Notu XI XIII XV XIX I. Uluslararası Parasal Ortam 1 1. Döviz Piyasası 3 Döviz İşlem Hacmi 3 Coğrafi Döviz Kuru İşlemi 4 Spot Döviz Kurları 7 Döviz Arbitrajı

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı