Prognozu Etkileyen. Prof.Dr.M.Akif. Yeşilipek

Transkript

1 Kemik İliği i Naklinde Prognozu Etkileyen Faktörler Prof.Dr.M.Akif Yeşilipek

2

3

4

5 * 709 RIC + Hematolojik malignensi,hla,hla-a,b,c,dr A,B,C,DR allel düzeyinde, * Tx sonucu ile ilişkili tek donör özelliği i HLA uyumu. * bölgede b MM Gr II-IV IV agvhh (p=0.035) Gr III-IV IV agvhh (p<0.001) * 2 bölgede b MM Mortalite (p<0.001) * Kemik iliği i kullanılan lan olgularda GF daha fazla (p=0.002) * Donör yaşı şı,, parite ve cinsiyet farkı etkili bulunmamış ış.

6 * HLA, Donör yaşı şı,cmv,abo,,cmv,abo,ırk,cins ve parite OS DFS Donör yaşı ve HLA MM etkili (p<0.0001), Gr III-IV IV agvhh cgvhh Donör yaşı (p=0.002) HLA-A A MM (p=0.006) HLA-B B MM (p<0.0001) HLA-DRB1 MM (p<0.0001) Donör yaşı (p=0.005) Parite >2 (p<0.0001) Genç donör kullanılması GVHH OS,DFS HLA uyumu aynı olan donörlerden genç olanı tercih edilmeli

7 *Mortalite : HLA-A,B,C,DR A,B,C,DR MM Etkili, HLA-DQ ve DP MM Etkisiz *Gr III-IV IV agvhh * cgvhh : HLA-A A MM Etkili HLA-B,C,DR,DP Risk var, (anlamlı değil) HLA-DQ MM Etkisiz : HLA-A A MM Etkili DR ve DP MM Risk var, (anlamlı değil) * GF : HLA-C C MM Etkili

8

9 Çalışmalarda tanımlanm mlanmış risk faktörleri * HLA uyum derecesi ve uyumsuzluk bölgesi, b * Verici tipi, * Kök K k hücre h kaynağı ğı, * Alıcı/verici yaşı şı, * ABO uyumu, * Alıcı/verici cinsiyet, * Hazırl rlık k rejimi, GvHH profilaksi rejimleri, * Verilen hücre h sayısı, * Kadın n vericinin paritesi, v.b Bu faktörlerin etkinliğine ine yönelik y farklı sonuçlanm lanmış birçok çalışma mevcuttur. Ancak çocuklardaki HKHN sonuçlar larını etkileyen risk faktörleri ile ilgili yapılm lmış çalışma azdır

10 Çocuklarda benign hastalıklarda engrafman, agvhh, kgvhh ve sağkal kalımı etkileyen donör özelliklerinin incelenmesi Dr.Mediha Akcan Pediatrik Hematoloji Uzmanlık k Tezi 2011

11 Hastalar ve YöntemY Akdeniz Üniversitesi Çocuk Kemik İliği i Nakil Ünitesi Ağustos Haziran 2011 Benign hastalıklar için i in yapılm lmış HKHN Birinci nakiller Nakil sonrası en az 3 ay geçmi miş olan nakiller Retrospektif 248 HKHN 240 HKHN

12 Demografik veriler (%47) kız, k 128 (%53) erkek Yaş ortancası: : 7 yıl y l (0.3-29) 21 farklı benign hastalık Vericilerin 139 (%58) erkek, 101 (%42) kadın Vericilerde yaş ortancası: : 12 yıl y l (1-50) Vericilerin 137 (%64.4) si 18 yaş ve altı

13 Demografik veriler-2

14 Vericilerin dağılımı

15 Alıcı-verici HLA uyum derecesi

16 HLA uyumsuzluklarının dağılımı

17 Verici tipine göre HLA uyum derecesi

18 Verici tipine göre kök hücre kaynağı dağılımı

19 Kök hücre kaynağına göre HLA uyum derecesi

20 Diğer nakil özellikleri Hazırl rlık k rejimi : %73.8 myeloablatif %26.2 azaltılm lmış yoğunluklu rejim GVHH profilaksisi : %75 CsA + Mtx Cinsiyet uyumu : %50.4 farklı cinsiyet %49.6 aynı cinsiyet Kan grubu uyumu : ABO uyumlu %62.5 Major uyumsuzluk %15.4 Minor uyumsuzluk %16.7 CMV seroloji : 199 hastanın n bilgisine ulaşı şıldı Hasta CMV (+)/verici CMV (+): 148 nakil Hasta CMV (-)/verici( CMV (+): 9 nakil

21 Engrafman (yamanma) Engrafman sağlanma oranı : %92.8 (n= 220) Graft yetmezliği : %7.2 (n= 17) Nötrofil engrafmanı : ortanca 14. gün g n (8-109) Trombosit engrafmanı : ortanca 19. gün g n (7-229)

22 Engrafmanı etkileyen risk faktörleri

23 Verici tipi X Engrafman *Verici tipinin engrafman üzerine etkisi gösterilemedi

24 HLA Uyumu X Engrafman *HLA tam uyumlu grupta engrafman sağlanma oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu

25 HLA Uyumu X Engrafman *HLA tam uyumlu ile 1-uyumsuz grup arasında engrafman açısından anlamlı fark bulundu

26 HLA Uyumu X Engrafman *HLA A-uyumsuz ile B-uyumsuz gruplar arasında engrafman açısından fark bulunmadı

27 Kök k Hücre H Kaynağı X Engrafman Kemik iliği i vs kordon kanı p=0.003 Çevre kanı vs kordon kanı p=0.01 Kordon kanında nda graft yetmezliği i oranı: : %25

28 Kök k Hücre H Kaynağı X Engrafman *Nötrofil ve **Trombosit engrafmanı EN ERKEN ÇEVRE KANI EN GEÇ KORDON KANI

29 Diğer özellikler Verilen hücre h sayısı Alıcı-verici cinsiyet ABO uyumu Hazırl rlık k rejimi ATG kullanımı Hasta yaşı Verici yaşı CMV serolojisi Engrafmanı etkilemedi

30 Tek değişkenli analizlerde : - HLA uyumu - Kök k hücre h kaynağı engrafmanı anlamlı olarak etkilerken Çoklu risk analizinde engrafmanı etkileyen anlamlı bir risk faktörü var mı? m

31 Engrafmanı etkileyen anlamlı bir risk faktörü bulunamadı

32 agvhh etkileyen risk faktörleri

33 Akut GVHH %15.6

34 Verici tipi X agvhh Kardeş verici vs Akraba dışı verici p=0.002

35 Verici tipi X agvhh Kardeş verici vs Akraba dışı verici p=0.016

36 Kök k hücre h kaynağı X agvhh Kök k hücre h kaynağı ğının agvhh gelişimi imi üzerine etkisi gösterilemedi. g

37 HLA Uyumu X agvhh HLA uyumsuz grupta daha yüksek oranda agvhh ve Evre II-IV agvhh gelişti.

38 HLA Uyumu X agvhh **HLA 1-uyumsuz grupta daha yüksek oranda Evre II-IV agvhh gelişti.

39 HLA Uyumu X agvhh *HLA B35 antijeni taşıyan grupta agvhh daha yüksek oranda görüldü

40 HLA Uyumu X agvhh **HLA-DR11 antijeni taşımayan grupta Evre II-IV agvhh daha yüksek oranda görüldü

41 Hasta yaşı X agvhh Hasta yaşının etkisi (p=0.039)

42 Verici yaşı X agvhh Verici yaşı şının n etkisi (p=0.001)

43 Verici yaşı X II-IV IV agvhh Verici yaşının etkisi (p<0.001)

44 Diğer özellikler Kök k hücre h kaynağı Verilen hücre h sayısı Cinsiyet agvhh ve ABO uyumu Evre II- IVaGVHH Hazırl rlık k rejimi gelişimini imini etkilemedi ATG kullanımı CMV serolojisi

45 Özet Tek değişkenli analizlerde : 1- Akraba dışıd verici grubunda kardeş vericiye göre g daha yüksek y oranda agvhh görüldü. 2- HLA uyumsuz grupta daha fazla agvhh görüldü. 3- HLA-B35 antijeni agvhh gelişimi imi için i in predispozan faktör r iken HLA-DR11 antijeni koruyucu bir faktör olabilir mi? 4- agvhh gelişen en grupta hasta yaşı ve verici yaşı anlamlı derecede yüksy ksekti. kti.

46 Çoklu değişkenli analiz Verici tipi ve ileri hasta yaşı agvhh gelişiminde iminde anlamlı bir risk faktörü!!!!

47 Çoklu değişkenli analiz Evre II-IV IV agvhh gelişiminde iminde ileri hasta yaşı anlamlı risk faktörü

48 Kronik GVHH %15.2 (n=36) oranında nda görüldü %9.7 (n=23) sınırlı kgvhh %5.5 (n=13) yaygın kgvhh

49 agvhh X kgvhh *agvhh gelişmiş grupta daha yüksek oranda kgvhh görüldü

50 Kök k hücre h kaynağı X kgvhh *Çevre kanı grubunda kemik iliğine ine göre g daha yüksek y oranda kgvhh görüldü (p=0.044)

51 Hasta yaşı X kgvhh Hasta yaşı şının n etkisi (p=0.032)

52 Verici yaşı X kgvhh Verici yaşı şının n etkisi (p=0.002)

53 Diğer özellikler Verici tipi Verilen hücre h sayısı Cinsiyet kgvhh gelişimini imini ABO uyumu etkilemedi Hazırl rlık k rejimi ATG kullanımı CMV serolojisi kgvhh gelişen en grupta nötrofil engrafmanının daha erken gelişti tiği i görüldg ldü (p=0.035)

54 kgvhh agvhh gelişmi miş olması ve çevre kanı kullanımının kgvhh gelişiminde iminde anlamlı bir risk faktörü olduğu u görüldg ldü.

55 Risk faktörleri Özet Engrafman: Risk faktörü bulunamadı agvhh: Verici tipi ve ileri hasta yaşı kgvhh: agvhh varlığı ve kök k k hücre h kaynağı

56 Mortalite ve sağkal kalım analizleri Ortalama izlem süresi: s 35.5 ± 3.3 ay (ortanca 25 ay:0-139 ay) İzlem süresince s %4.6 (n=11) aplazi %10.8 (n=26) otolog rekonstruksiyon Mortalite oranı : %20.4 Transplant ilişkili mortalite : %11.6 Genel sağkal kalım : %79.6 Hastalıks ksız sağkal kalım : %68.3

57 Mortalite nedenleri

58 Verici tipi X Mortalite Aile içi verici grubunda kardeş verici grubuna göre mortalite daha yüksek bulundu (Log rank,mantel Cox:p=0.006)

59 Verici tipi X Mortalite Akraba dışı verici grubunda kardeş vericiye göre mortalite daha yüksek bulundu (log rank-mantel cox; p<0.001)

60 Verici yaşı X Mortalite Verici yaşı yükselirken mortalite artıyordu Yaşayanlarda ayanlarda verici yaşı :14± Mortalite grubunda verici yaşı şı:24.1± (p=0.001)

61 Kök k hücre h kaynağı X Mortalite Mortalite kordon kanı grubunda kemik iliği grubuna göre g daha yüksekti y (log rank-mantel cox cox; ; p=0.001)

62 Kök k hücre h kaynağı X Mortalite Mortalite kemik iliği i ve çevre kanı gruplarında benzer bulundu. Mortalite kordon kanı grubunda çevre kanı grubuna göre g daha yüksekti y (log rank-mantel cox cox;p=0.012)

63 HLA uyumu X Mortalite Mortalite HLA uyumsuzluğu u varlığı ığında anlamlı oranda yüksek y bulundu (log rank-mantel cox cox; ; p<0.001)

64 HLA uyumu X Mortalite HLA 1-uyumsuzlu1 uyumsuzluğu mortaliteyi anlamlı oranda etkiledi (log rank-mantel cox; ; p<0.001)

65 Engrafman X Mortalite Engrafman sağlanamamas lanamaması mortaliteyi artıyordu (log rank-mantel cox; ; p=0.003)

66 agvhh X Mortalite agvhh varlığı mortaliteyi anlamlı derecede etkiledi (log rank-mantel cox; ; p=0.005)

67 agvhh X Mortalite Evre II-IV IV agvhh varlığı mortaliteyi anlamlı derecede etkiledi.(log log rank-mantel cox; ; p<0.001)

68 ABO uyumu Alıcı-verici cinsiyet Alıcı-verici CMV serolojisi Hazırl rlık k rejimi kgvhh varlığı gösterilemedi Mortalite üzerine etkisi

69 Mortalite Evre II-IV IV agvhh varlığı ve ileri verici yaşı mortaliteyi etkileyen risk faktörleri olarak bulundu (Kordon kanı hariç) (n=215)

70 Mortalite Evre II-IV IV agvhh varlığı ve Verici tipi mortaliteyi etkileyen risk faktörleri olarak bulundu (n=240)

71 Genel sağkal kalım (%79.5)

72 Verici tipi X Sağkal kalım 1-Kardeş verici grubunda sağkalım aile içi ve akraba dışı verici grubuna göre daha iyi (p=0.006 ve p<0.001) 2-Aile içi ve akraba dışı verici gruplarında sağkalım benzer bulundu.

73 Kök k hücre h kaynağı X Sağkal kalım Kemik iliği i ve çevre kanı grubunda sağkal kalım benzer bulundu.

74 HLA uyumu X Sağkal kalım HLA uyumunun sağkal kalım üzerine anlamlı etkisi vardı

75 Sağkalımı etkileyen faktörler (KK hariç, n=215)

76 Sağkalımı etkileyen faktörler (n=240)

77 Sonuçlar 1. Engrafman HLA uyumu ve kök k k hücre h kaynağı engrafmanı etkilerken risk analizinde anlamlı bir risk faktörü bulunamadı. 2. agvhh Verici tipi, HLA uyumu, HLA-B35 ve HLA-DR11 antijeni, ileri hasta yaşı ve verici yaşı agvhh gelişimini imini etkilerken; verici tipi ve ileri hasta yaşı risk faktörü olarak bulundu.

78 Sonuçlar 3. kgvhh agvhh gelişimi, imi, çevre kanı kullanımı,, ileri hasta ve verici yaşı kgvhh gelişimini imini etkilerken; sadece agvhh gelişimi imi ve çevre kanı kullanımı risk faktörü olarak bulundu. 4. Mortalite Evre II-IV IV agvhh varlığı ığı, akraba dışıd verici, engrafman sağlanamamas lanamaması mortaliteyi etkileyen anlamlı risk faktörüyd ydü.

79 Sonuçlar 5.Sa Sağkalım Evre II-IV IV agvhh yokluğu, u, engrafman varlığı ığı,, kök k k hücre h kaynağı ğı,, hasta yaşı şının küçük k olması ve verici tipi sağkal kalımı etkileyen risk faktörleri olarak bulundu.

80 Sonuçlar ABO uyumu Alıcı-verici cinsiyet Alıcı-verici CMV serolojisi durumu Hazırl rlık k rejimi (MA X RIC) ATG kullanımının nakil sonuçlar ları üzerine etkisi gösterilemedi. g

81 Teşekkürler