ÖRÜNTÜLERİ TAMIYALIM Fred bu örüntünün ne olduğunu anlayamadım bir türlü. Bana birde sen anlatır mısın? -ÖRÜNTÜ NEDİR? Örüntü, bir nesne veya olay kümesindeki elemanların ardışık olarak düzenli bir biçimde birbirlerini takip ederek yenilenmesi olarak tanımlanabilir Bir örnek verebilir misin? Tabi Barni En basit örnek bir hafta içerisinde ardışık olarak günler veya bir sene içerisinde ardışık olarak gelen aylardır. Bunlar birer örüntüdür. - Barni sana çok önemeli bir bilgi daha vermek istiyorum. Yapay zekaya giden yol örüntülerden geçmektedir. Yüz tanıma sistemleri, optik karakter okuyucular, parmak izi tanıma sistemleri, DNA çözümleme sistemlerinde ki sıralanışlarda hep örüntülerden faydalanılır.. Örüntü bir desen veya bir model olabileceği gibi bir fikir bir kavram da olabilir. Bazı desenler belli bir şeyi tekrar ede ede oluşurlar. Örneğin fayans döşeli bir zemindeki gibi sürekli tekrarlanan bir sıra ve desen bir örüntüdür.. Matematikte de örüntü örnekleri görülebilir. Buna en güzel örnek Fibonacci dizisidir. Fibonacci dizisi sayıları 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597, 2584, 4181, 6765, 10946, vb. şeklinde devam eder. Dikkat edilecek olursa her sayı kendinden önce gelen iki sayının toplamı şeklinde sonsuza kadar gider.. 44
ETKİNLİK-1 Aşağıda verilen örüntülerde boşlukları tamamlayarak,örüntünün kuralını yazalım. ÖRÜNTÜ OLUŞTURUYORUZ. 20 50 25 50 30 50 50 Örüntünün kuralını yazalım: 2 2 4 6 16 26 Örüntünün kuralını yazalım: Aşağıdaki örüntüleri 7 basamak ilerleterek yapınız. ÖRNEK: Kural : Sayının 2 katının 2 eksiği ( Sayı : 5 ) ÖRÜNTÜ 5, 8, 14, 26, 50, 98, 194 HAYDİ SIRA SENDE! 9 15 21 27 39 45 Örüntünün kuralını yazalım: 20 10 30 15 40 20 Örüntünün kuralını yazalım: 9 7 13 11 17 21 19 1)Kural : Sayının 2 katının 1 fazlası ( Sayı :4 ) Örüntü : 2) Kural :Sayının 5 katının 1 eksilmesi (İlk sayı : 3) Örüntü : 3)Kural:Sayının 3 katının 2 eksi ( ilk sayı : 6 ) Örüntü : 4) Kural : Sayının 3 eksiğinin 2 katı ( İlk sayı :7 ) Örüntü : Örüntünün kuralını yazalım: 45
ETKİNLİK-2 Satır ve sütunlara dikkat ederek örüntüyü oluşturan sayıları bularak daireleri doldurunuz. Örüntü kuralına göre boş bırakılan kutularda ve dairelerde olması gereken sayıları yazınız. A b C D E 1 2 3 4 5 45 1440 12 43 62 32 17 82 68 35 41 75 61 2 42 240 4 89 23 22 29 96 52 48 39 ETKİNLİK-3 Aşağıdaki şekilde verilen sayılar belli bir kurala göre sıralanmıştır. Eksik bırakılan bölümleri tamamlayarak,örüntünün kuralını yazalım. 46
Yukarıdaki şekilde sayılar soldan sağa bir kurala, yukarıdan aşağıya bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı gelmelidir? 6 10 9 8 1 2? 4? 10 0 4 6 11? 12 14 4 16 16 32 Aşağıda verilen örüntülerden yanlış ve doğru olanları belirleyelim. 2,4,6,8,10,12,15 D Y 5,10,15,20,25,31 4,7,5,8,6,9,7,10 D Y 6,10,14,18,22,25 3,6,9,12,15,18,21 D Y 16,25,34,43,52 4,8,12,16,20,24 D Y 2,6,5,9,8,12,11 Aşağıdaki sorularda boşlukları tamamlayınız. D D D D Y Y Y Y 1-3, 6, 12, 24, 48, -----,------, -------, örüntüsünü tamamlayınız. 2-500 000, 50 000, 5000, --------, --------, ------- örüntüsünü tamamlayınız. 3-13, 18, 23, 28, ------, -------, 43, --------, ---------, 58 örüntüsünü tamamlayınız. 4-15, 22, 29, 36, 43, 50, 57, 64, 71 örüntüsünün kuralı nedir?( ) 5-2, 5, 11, 23, 47, 95 örüntüsünün kuralını bulunuz. Bu kurala göre : 3,-----,-----, 31,------ örüntüsünü tamamlayınız. 6-1, 2, 5, 14, 41, 122 örüntüsünün kuralını bulunuz. Bu kurala göre: ------, 8, -----, 68, ------ örüntüsünü tamamlayınız. 7-12, 15, 18, 21, 24, 27,30 örüntüsünün kuralı nedir? ( ) 47
Örüntüleri devam ettirelim. 1.adım 2.adım 3.adım 4.adım 5.adım 6.adım 1.adım 2.adım 3.adım 4.adım 5.adım Verilen sayı örüntülerinin kuralını bulup tamamlayalım. 5 9 13. 25 KURAL 16 14 20 18........ KURAL 6 12 18........ KURAL 5 25 75 95 285 305 KURAL 41 49 44 52 47 55 KURAL 48
ETKİNLİK-4 Örüntüdeki boşlukları doldurunuz. 49
ETKİNLİK-5 Aşağıda verilen örüntüde? yerine hangi sayı yazılmalıdır? Aşağıdaki şekilde sayılar soldan sağa bir kurala, yukarıdan aşağıya bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı gelmelidir? 5 8 12 6 9 13 8 11 9 8 Örüntüdeki A + B + C kaçtır? 11 12 14 1 2 4 16 16 32 Aşağıda verilen örüntüde boş tabloyu doldurunuz. 6 10 4 10 0 4 6 10 16 24 12 18 26 16 22 50
1. Aşağıdaki sayılar bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı 78 64 50 36 22 A) 8 B) 10 C) 16 D) 18 2. Aşağıdaki sayılar bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı 3 33 24 54 45 A) 51 B) 84 C) 48 D) 75 3) Aşağıdaki sayı dizilerinden biri diğerinden farklı kurala göre dizilmiştir. Farklı olan dizi hangisidir? A) 2 4 8 16 32 B) 5 10 20 40 80 C) 48 24 12 6 3 D) 35 28 21 14 7 B) 12 12 20 TEST-1 8 20 8 12 4)Yukarıdaki şekilde sayılar, soldan sağa bir kurala, yukarıdan aşağıya başka bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala göre? işaretinin yerine hangi sayı A) 6 C) 16 D) 36. 5) Aşağıdaki sayılar belirli bir kurala göre dizilmiştir.? işaretinin yerine hangi sayı 14 34 154 314 A) 74 B) 54 C) 134 D) 94 6. Aşağıdaki sayılar belli bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala uymayan sayı hangisidir? 14 16 20 26 32 44 56 A) 16 B) 26 C) 32 D) 44 32 4 16 2 8 7. Aşağıdaki sayılar bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala göre soru işareti yerine hangi sayı A) 64 B) 40 C) 2 D) 1 8. Aşağıdaki sayılar bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala göre soru işareti yerine hangi sayı 56 24 48 20 40 16 A) 4 B) 8 C) 32 D) 36 9)Aşağıdaki sayılar belirli bir kurala göre dizilmiştir.? işaretinin yerine hangi sayı gelmelidir? 7 17 77 157 A) 37 B) 27 C) 67 D) 47
10)Aşağıdaki şekilde sayılar soldan sağa bir kurala, yukarıdan aşağıya bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı 18 16 22 A) 20 B) 22 C) 24 D) 26 11)Aşağıdaki şekilde sayılar soldan sağa bir kurala, yukarıdan aşağıya bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre soru işaretinin yerine hangi sayı A) 256 B) 128 C) 32 D) 16 12. Aşağıdaki sayılar bir kurala göre dizilmiştir. Bu kurala göre? işareti yerine hangi sayı A) 212 B) 236 C) 252 D) 276 24 28 4 8? 16 64 64 128 12 36 84 156 372 9 19 5 7 21 15 17 3 13 13)Yukarıdaki şekilde sayılar, soldan sağa yukarıdan aşağıya toplam 33 olacaktır. Kuralı bozan sayı nedir? A) 7 B) 13 C) 17 D) 21 50 25 35? 40 14)Yukarıdaki tabloda sayıların; soldan sağa, yukarıdan aşağıya ve köşeden köşeye toplamları 135 olduğuna göre, soru işaretinin yerine hangi sayı A) 30 B) 35 C) 55 D) 60 4 2 8? 15)Yukarıdaki sayı tablosunda sayılar, soldan sağa, yukarıdan aşağıya ve köşeden köşeye toplandığında toplamın 15 olması için? işareti yerine hangi sayı A) 3 B) 5 C) 6 D) 8 9 19 11? 3 16)Yukarıdaki sayı tablosunda sayılar soldan sağa, yukarıdan aşağıya ve köşeden köşeye toplandığında toplamlar eşit ise? yerine hangi sayı gelir? A) 7 B) 13 C) 15 D) 17 17)Aşağıdaki sayı örüntüsünü tamamladığımızda? yerine hangi sayı 1 2 6 15 31? A)4 B)39 C)28 D)56 5 15 25.. 18)Noktalı yere hangi sayı A)45 B)35 C)55 D)65
5 10 8 16 14 16 48 24 19. Yukarıda verilen sayı örüntüsünün kuralı aşağıdakilerden hangisinde yoktur? A)2-4-2-4-2 B)3-6-4-8-6 C)4-8-10-20-22 D)6-12-10-20-18 14 42 26? 21 39 1 3 7 15 31 63 20)Yukarıdaki örüntünün kuralı nedir? A)İkişer artıyor B)Dörder artıyor C)3 ve katları artıyor D)2 ve katları artıyor 22) Alahattin lambasını birinci ovuşturmada dört tane cin çıkıyor. İkinci ovuşturmada cin sayısının iki katına çıktığı görüyor. Üçüncü ovuşturmada 32 cin çıktığına göre altıncı ovuşturmada kaç cin çıkar? A)128 B)256 C)258 D)312 4 12 48 24)Şekildeki sayılar bir kurala göre dizilmişlerdir. III. Şekildeki? işareti yerine hangi sayı yazılmalıdır? A) 65 B) 13 C) 78 D) 64 62 17 28 20 37 74 28 25)Şekildeki sayılar bir kurala göre dizilmişlerdir. Bu kurala göre? işareti yerine hangi sayı yazılmalıdır? 34 A) 49 B) 42 C) 96 D) 46? 61 7 21 84 6 18? 23)Tabloda sayılar belli bir kurala göre dizilmişlerdir. Buna göre? işareti yerine hangi sayı yazılmalıdır? A) 72 B) 24 C) 36 D) 90
TEST-2 5 9 17 29 45 1)Yukarıdaki örüntünün kuralını bulunuz.aynı kural aşağıdakilerden hangisinde vardır? A)2-5-11-23-47 B)4-9-15-22-39 C)3-7-15-27-43 D)9-13-20-33-44 21 27 32 39 45 5 8 12 17 23? 38 47 6) Yukarıda verilen sayılar bir kurala göre sıralanmıştır. Buna göre? yerine hangi sayı A)29 B)30 C)31 D)32 3 5 9 17.. 65 2)Örüntüsünde bir doğal sayı örüntü kuralını bozmaktadır.bu doğal sayı yerine hangisi A)30 B)31 C)33 D)34 8 14 26.. 3)Yukarıdaki sayı örüntüsünde noktalı yere hangi sayı A)52 B)54 C)50 D)56 4)"KELEBEK" sözcüğünün sayısal şifresi aşağıdaki seçeneklerden hangisi olabilir? A)3273654 B)3434357 C)3535674 D) 3454643 6 16 36 76.. 5)Yukarıdaki örüntüde noktalı yere hangi sayı A)96 B)136 C)116 D)156 7) Yukarıdaki örüntüde noktalı yere hangi sayı A)31 B)32 C)33 D)34 1 8 15 22... 8)Sayı örüntüsü devam ettirilince gelecek olan üç sayının toplamı kaç eder? A)107 B)108 C)118 D)126 7 12 18 25? 9)Yukarıdaki örüntüde soru işareti ile gösterilen yere hangi sayı A)30 B)31 C)32 D)33? 70 105 140? 10)Yukarıdaki örüntüde? olan yerlere hangi sayılar A)45 150 B)25 155 C)35 175 D)5 205 459 153 51? 11) Yukarıdaki örüntüde soru işareti ile gösterilen yere hangi sayı A)17 B)16 C)101 D)55
* Aşağıdaki örüntülerde,örüntüyü devam ettiren sayıyı bulunuz. 11 1 12)4 17 20 23 26 -? A) 28 B) 29 C) 30 D) 31 13) 24 25 27-28 30 31 -? A) 29 B) 30 C) 32 D) 33 14)) 5 10 20 25 50 -? A) 100 B) 75 C) 60 D) 55 15) 1 5 10 14 19 23 -? A) 24 B) 25 C) 26 D) 28 16) 20-23 21 24 22 25 -? A) 24 B) 23 C) 22 D) 21 21) 3 6 7 10 11 14 -? A) 17 B) 16 C) 15 D) 14 22) 30 29 31 30 32 31 33 -? A) 30 B) 31 C) 32 D) 33 23) 2 13 14 25 26 37 38 -? A) 50 B) 49 C) 48 D) 47 24) 3 4 6 7 9 10 -? A) 13 B) 12 C) 11 D) 10 17) 100 95 85 80 70 65 -? A) 55 B) 70 C) 73 D) 75 19 13 26 19? 23 18)40 38 37 35 34 32 -? A) 28 B) 29 C) 30 D) 31 19) 3 4 6 9-13 18 -? A) 24 B) 23 C) 22 D) 21 20) 10 20 15 30 25 50 -? A) 47 B) 45 C) 44 D) 42 1 7 5 12 7 15 25) Şekildeki sayılar bir kurala göre dizilmişlerdir. III. Şekildeki? işareti yerine hangi sayı yazılmalıdır? A) 29 B) 30 C) 31 D) 32