ELEKTROLİTİK BAZI BAZ Ç ÖZEL TİLERİNİ RADYOFREKANS ETKİLEŞİMLERİ. Yılmaz GÜNEY, Nedim KURHAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTROLİTİK BAZI BAZ Ç ÖZEL TİLERİNİ RADYOFREKANS ETKİLEŞİMLERİ. Yılmaz GÜNEY, Nedim KURHAN"

Transkript

1 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6.Ci1t, 3.Sayı (Eylül 2002) Etektrlitik Bazı Baz Çözeltilerinin Radyfrekans Etkil im1eri Y.Güney. '.Kurban ELEKTROLİTİK BAZI BAZ Ç ÖZEL TİLERİNİ RADYOFREKANS ETKİLEŞİMLERİ Yılmaz GÜNEY, Nedim KURHAN Ozet - Bu çalışma, farklı gemetrik özeikler taşıyan bbin türü ölçme hücreleri ile deneyler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Bir paralel LRC devresi luşturulmuş ve bu devre ile rady frekanslarda gözlem ve ölçümler yapılınış, literatürdeki çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Bbinlerdeki etkileşimler hem sığasal hem de indüktif yapıdadır ve sığasal etkileşim; sığasal eşienim mdeli ile. açıklanabilmekte, indüktif eşlenim ise yüksek iletkelik değerlerinde gözlenebilmektedir. Bu çalışmada, alan- çözelti etkileşiminin, dispersiyn ve kayıp faktörleri belirlenerek devre ara metreleri ve çözelti türü ile ilişkisi saptanmıştır. Anahtar Kelimeler - Dispersiyn :Faktörü LRC Devresi, Kayıp Faktörü, Abstract - This st\ldy has been perfrmed by ding experiments thrugh cil type measuring ce with different gemetrical prperties. A parauel LRC circuit was prepared, sn1e bservatins and measurements at radi frequencies were made with this circuit and then the results were cmpared with the existing literature. The interactins in cils have bth capacitive and inductive structure. Capasitive interactin can be explained by capacitive cupling mdel, when as inductive interactin can be bserved nly in hi gb cnductin values. In tb ıs study, the dispersin and lss factrs f the field-slutin interactin were relieved and their interactin with circuit parameters and slutin type were determined. her biri bir LRC devresinde bbin eleman larak kuanılmış ve reznans durumlan elde e ilmiştir. incelenecek çözeltiler titreşim devresinin bbin emanı içerisine daldırıldığında, devrenin reznans kjuarmın değiştiği ve bu nedenle bbin içehsindeki elektrmagnetik alanla çözelti arasında bir etrileşimin luştuğu gözlenmiştir. 1 ı Devreyi değişik yöntemlerle reznans d{ınınıuna getirdiğimizde, gerek reznans frekansının gere se devre kayıp direncinin değiştiği gözlenmektedir. Bu d6ğişiml er?enel larak bir titreşim bbininin kmpleks düktans ıle tarurnlanmasını gerektirmektedir. Gemetrik indüktansı L lan bir bbinin çözelti - RF alan eileşimi kınpleks indüktans ile, şeklinde gösterilebilir [ 6]. Burada *kmpleks bağıl magnetik geçirgenlik larak adland1nlmak:tadır. İçinde elektrlitik çözelti bulunan bir bbinsel ücrenin kmpleks indüktans larak belirtilmesi snucuilj lusan paralel reznans devresi Şekil 1.1 deki gibi göstqrilebıiır. p A Key wrds - LRC Circuit, Lss Factr, Dispersin Factr c I. GİRİŞ B Bu çalışmada, bir paralel LRC devresinin bbin elemanı etkileşim hücresi larak kuarulmış ve LRC devresinin reznans kşuanndaki değişinıleri incelenerek) çözeltialan etkileşim mekanizması anlaşılınaya çalışılmıştır. Bbin türü bir ölçme hücresinde çözelti- alan etkileşimi (tam larak anlaşamamasına rağn1en) [1,2,3,4], içinde çözelti bulunan bi r titreşim bbini ıçın bbin indüktansının knıpleks indüktans larak taruınlanması yluyla anlatılabilmektedir [5]. Şekil 1.1. Şekil 1.1. deki devrenin empedansı Z AB ve adniitansı A. ıse ' 1 R- ( L + jr C - J.l 0 Z R 2 +,.,'\21 ı ' 2 r_;2 l R2 A = = r 2 ı2 T 2 AB T UJ r- O \ T + (l) )l. ı...,o (1.1) II.KOMPLEKS İNDÜKTANS VE DiSPERSiYON Standart sayılabilecek cam tüpler üzerine, değişik kalınlıklarda yalıtılmış bakır teerden sıkı sarnnlarla slenidal sayılabilecek bbinler yapılmış, bu bbinlerin elde edilir. Titreşim devresinin reznans lduğu (İmA=O) gözönüne alındığında, k <}ş ulunda (1.2) ; SAÜ Fen Edebiyat Fak. Fizik Bl. 92

2 SA U Fen Bilimleı i Enstitüsü Dergisi 6 Cılt, J.Say1 (Eylül 2002) Elektrlitik Bazı Baz Çözeltilerinin Radyfrekans Etkileşimleri elde edilir. Burada r = 11 L0C lduğu dikkate alınırsa ı u= 2 (!) ') (()c.. (1.3) yazılabilir. Bu bağıntıda a.>0, devrenin kayıpsız titreşim? frekans1dır (rö =1/L0C). Aynı zamanda w0 bş devrenin reznans frekansı larak da düşünülebilir. r bbin içinde çözelti varlığındaki reznans frekansıdır. c 0 ve w frekanslan birbirlerine ya kın lmasına rağmen, önemli bir dğrulukla ayrı ayn belirlenebilmektedirler. ( 1.3) bağıntı s ın dan yararlanarak daha elveıişli bir tanını daı ise tr eşitliği elde edilir. Bu sn eşitlikte Xbş = R 1 r0l0 ve.. X çözelti = R ' 1 m0l0 lduğundan tplan1 kayıp faktörü! reznans devresinin bş durumund aki kaybı ile içinde çözelti bulunduğu zamanki kaybın tplamı larak düşünülebilir. Çözeltiye ait lan X ç özelti kayıp faktörü devre paran1etrelerine bağlı larak Şekil 1. I devresi göz önüne alınarak bulunabilir. Bu şekle göre İınA= O ve ı r0l0 1 RT = Q1 = 1 1 X T alırrdj ğı nda (2.4) (1.4) yazılabilir. Reznansta, reznans devresi titreşiın genliği deneysel larak beljrlenebileceğinden t'pklinde yapılabilir. Buradaki x_' dispersiyn faktörü larak adlandınlmaktadır [5,7,8,9,10]. Yaptığımız deney se 1 çalışmalarımızda, sabit bir c 0 duıumunda her bir çözelti 1... Jnsanh asynu için r reznans frekans ı belirlenerek, dispersiyn faktöıi.inün knsantrasyna göre değişırnleri saptanarak grafikleri çizilmiştir. III.TİTREŞİM DEVRESİNDEKİ Kt\YIPLAR Elektrlitik çözelti bulunduran titreşim devresi bbininin kmpleks indüktansla gösterilmesi, admitansın (1.1) bağıntısı ile gösterilebileceğini açıklamaktadır. Admitansta (J) 2 yerine (1.2) bağıntısı kuanılarak ve p.'- I alınarak empedans değeri, Z AB- 2L2 _m _ R T - şeklinde bulunur. Burada Rr = R +R' ve Q7 ==:: (J)0L0 1 R T tammlanıası yapılmıştır. (2. 1) Çözelti içeren titreşim devresi için kalite faktörii Q T larak bilinmekte lup, kayıp faktörü de kalite faktörünün tersi larak tanınılanabilmektedir. Buna göre kayıp faktöıü, (2.5) XT eşitliği yazılabilir. Denkleın (2.4) ve (2.5) bağıntılanndan yararlanılarak, bağıntısı bulunur. Bu e sitlikteki J s ilatör çıkış genliği ve V AO (2.6) Yp0 =sabit lup ise bbin içine daldınlan herhangibir çözelti için titreşim devresi genliğidir. R direnci ise parale 1 LRC reznans devresine seri bağlı bir dirençtir. Diğer parametreler daha önce tanımlandığı gibidir. Deneysel ölçn1elerde titreşim devresinin bş durnındaki reznans vltaj genliği, referans larak alındığından silatör çıkış genliği yerine reznans devresini11 bş titreşim genliği cinsinden yazılması uygun görüln1ektedir. Böylece V p =V R +V AO rcznans eşitliği titreşim devresinin reznansta lduğu bütün durumlar için geçerli lmasına rağmen, bş reznans devresi için bu e_şitlik V0 = V RO +V r şeklinde yazı1abilir. Burada V0 = Yp0 sabit silatör çıkış genliği, V R, bş devre reznans durumunda R üzerindeki " ı XT =-- QT (2.2) titreşjm genliği, V r ise daha önce V A larak gösterilen devre titreşim genliğinin bş devre duıun1undaki değeridir. V AO = vr şeklinde gösterilerek, bağıntıların kı. d ı f ade d'l b ı şe ın e e ı e ı ır. Q T = ml COL = ;:::. :::; Rr R+R' kalite daha sade bir biçimde ifade edilmesi u ygun göıülmektedir. Bu kabuere göre (2.6) bağıntısı, faktörü (2.2) denkleminde yerine yazılırsa kayıp faktörü.. ıçın, (2.3) şeklinde yazılabilir. Ayrıca bş reznans devresi için, (2.7) 93

3 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6.Cilt, 3.Sayı (Eylü 2002) EIEktı litik Bazı Baz Çözeltilerinin Radyfrekans Etkileşimleri Y.Güney, N.Kuı han YR _ R Vr - -==ı r ZAB(bş) devreden geçen açıklamalardan yararlanılarak, (2.8) akım şiddetini vern1ektedir. Yukarıdaki ve eşitliğinin varlığı görülür. V 0 V 0 = V RO + V r bağıntıs1ndan (2.9) ın bu değeri (2. 7) de yerine yazılır, X bş = R 1 r0l 0 lduğu da dikkate alınarak yalnızca çözeltiye ait kayıp faktörü için (X çözelti =X" tammlamasıyla), V _ r vr _ l (2. 1 O) bağıntısına ulaşılır [5,8,9]. Bu bağıntıdaki büyüklükler deneysel larak ölçü lebilmektedir ve anlamları daha önce tanımlanmıştır. Yaptığıınız deneylerde çözelti türü (baz), çalışma frekansı, bbin hücresi ve başka deneysel parametrelerin değiştirilmesi sırasında kayıp faktörü x" nün değerleri ve değişimlerı (2.1 O) bağıntısı kuanılarak bilgisayar prgramlarıyla hesaplanmış) elde edilen veriler tabara geçirilmiş ve bu tabardan yararlanılarak grafikler çizilmiştir. Sisteın parametrelerine bağlı larak kayıp faktöıiinün değişim grafikleri ve bu grafiklerden yapılan çıkarımlar çözelti - alan etkileşimi knusunda önemli bilgiler sağlamıştır. x: ve x'' için yapılan çıkarımlar tabar ve grafiklerle bir arada gösterilmiştir. R 0 dış direnç değeri, kayıp faktötünün yeterli ölçüde saptanabilmesi için ( ± 1 O) Q ci varlannda seçildiğinde, daha sağlıklı ölçülebilmiştir (Bunun tartışnıası başka bir makale knusudur). IV.KAYIP (X") ve DİSPERSİYON (X' ) FAKTÖR LERİNİN ÇÖZEL Tİ KONSANTRASYONU İLE DEGİŞİMİ Deneysel çalışmalarırruzda kuandığımız elektrlitik çözeltiler gene ikle elde edilebilecek en yğun knsantrasyndan başlanarak [8,10] yarılama ylu ile seyreltilmiş ve bu işlem ardışık larak, her bir çözelti için yirmi iki kez telaar lanarak başlangıçtan itibaren her bir knsantrasynun yarı değerinde bir çözelti dizisi elde edilmiştir. Cam tüp üzerine sanlmış titreşim bbini içerisine, tüpte bşluk bırakmayacak (pistn gibi) byutlarda seçil.rruş çözelti tüpleri daldirılarak bbin içerisindeki elektrınagnetik alanla çözeltilerin etkileşimi sağlanm1ştır. Her bir çözelti örneği için reznans kşulu (İmA =O ya da ayın anlamda V r max ) sağlanarak, reznans frekans ı ve titreşim vltaj genlikleri ölçülmüştür. ( 1.4) bağıntısı ile dispersiyn faktörleri (X') ve (2. 1 O) bağıntısı ile de kayıp faktörleri ( x" ), her bir knsantrasyn için bilgisayar prgramjarı ile taban çıkanlm1ş ve şekieri çizilnıiştir (tabl 1.1, şekil 1.2 vb.). Yukandaki açıklamalardan yararlanılarak Tabl 1.1 de gösterildiği gibi y 0 = 4N lan knsantrasyn değerine sahip bir sdyum hidrksit (NaOH) çözelbsi, daha önce açıklanan yöntemle seyreltilerek y 0 knsantrasynu darul lmak üzere yirnriikı adet farklı knsantrasynda sulu çözelti hazırlanmıştır [11 J. Sözü edilen tablda bu knsantrasyn değerleri -Lg 2 ( y 1 y 0) şeklinde gösterilerek uygun bir eksen seçiıni yapılmıştır. Her bir knsantrasyn için ölçülen titreşim devresi reznans frekans ı ( F r ) ve titreşim vltaj genliği ( V r ) gerekli sütunlarda gösterilnıiştir. Bbinin bş veya saf çözüci.i içerdiği durumlarda Fr= F0 = l MHz ve V r = Vr= Vlt larak seçilnıiştir. Diğer ilgili devre paraınetrejeri tablnun üst kısmında verilmiştir. Adı geçen tablda (1.4) ba ğıntısı ile x' ve (2.10) bağıntısı ile de x'' değerleri hesaplanarak bir knsantrasyn için ayrı ayrı gösterilmiştir. ' x' ve x" nün 'Tabl 1.1 de bulunan değerleıi esas alınarak, knsantrasyn l garitmasına göre grafikleri ise Şekil 1. 2 'de gösterildiği gibi çizdirilmiş tir. Tabl 1.1 Elektr 1 it..... NaOH Bbüı N.... :5 V..., : 5.40 V V ro... : 4.00 V F L (Bbin Byu).... : l 1.0 cm Frekans ) :. L uh T(Sıcaklık) MHz : 25 c R... : n Yıı (Nrmalite)... : 4.00 T\' -Lgı(YI Y) Fr(MHz) V r(vlt) x ' x " Bş G,OOO 0,00 Saf Su 2,00 4,00 0,000 0,00 ),83 3,95 0,2 lo 0,01 1 1,82 3,95 0, ı 2 ı,82 3,95 0,210 0,01 3 ı,82 3,90 0,210 0, ,80 0,205 0,0" 5 1,81 3,70 O, 198 0,05 6 1,81 3,50 O, ı 7 1,84 3,40 O, 165 O ı,89 3,1 O, l 33 O, l 4 9 ı' 93 2,85 O, ı ı,96 3,10 0,069 O, lg ı 1 ı, ,047 0,07 12 ı,98 3,60 0,030 0, ,98 3,80 0,021 0,03 14 ı,98 3,95 0,014 0,02 ıs 1,99 3,95 0,009 0, ,99 4,00 0,007 0, ,99 4,00 0,005 0, ,99 4, , ,99 4,00 0,00 ı 0,0 ı 20 2,00 4,00 0,000 0,00 ') ı ,00 0,000 0,00 94

4 SAU Fen B ilirn:eri Enstitüsü Dergisi 6.Cılt. 3.Sayı (Eylül 2002) Elektrlitik B:ızı Baz Çözeltilerinin Radyft ekans Etkileşimleri Şekil 1.2 'de görüldüğü gibi dispersiyn faktörünün knsantrasynla değişimi seyteltiklik arttıkça sıfır lirnitine, derişiklik arttıkça sabit bir lirnit değerine ulaşmaktadır. Kayıp faktöründeki değişim ise bütün knsantrasyn aralığı göz önüne alındığında bir maksimumdan geçmekte, seyrel tik knsantrasyn limitinde sıfıra yaklaşırken yğun knsantrasynlarda tam larak sıfn lmamaktadır. Şekil 1.4, de de x' ax değerleri çalışma frekansı büyiidükçe artınakta, küçüldükçe azalmaktadır. Ayrıca knsantrasyna bağlı larak derişiklik arttıkça Xnıax değeri sağa, seyreltikbk arttıkça sla dğru yaklaşmaktadır. Şekil 1.3 de sabit frekansta (F= MHz ) dört bbin için knsantrasyna göre kayıp faktörleri çizdirilrnişitr. Şekil 1.4 de ise sabit indüktanslı (L 0 = ±0.01 p.h) bir ölçme hücresi ile dört ayrı ı;,,"! 1 - -ı.,, NaOH -+--.ı: ü viHz v1Hz 1.20 l11ihz Hz ı" 016 ı , Şekil V. [x",-lg 2 (y 1 Y )] GRAFiKLERİ ÜZERİNDE İNDÜKT ANSIN VE ÇALIŞMA FREKANSININ ETKİSİ NaOH NazC03, NaOOCCH3 clektrlitik baz çözeltileri ile yedi ayrı bbin ve sekiz ayrı frekansla yapılan ve diğer deney paraınetreleri sabit tutularak elde edilen x" değerleri knsantrasyna göre Tabl 1.1 'e benzer şekilde çıkarılnuş lup bu tabardan yararlanarak (:( ', -Lg2 ( y 1 y 0)) grafikleri Şekil 1.3 ve Şekil 1.4 de NaOH için çizilnıiştir. Diğer çözeltiler için de benzer işlen1ler yapılarak, şekieıi çizdirile bilir. Şekil 1.3 'de indüktanslardaki değişimin maksimum kayıp faktöıii w (X max) üzerindeki etkisi görüln1ektedir. Bu etki bbin indüktansı arttıkça x :uax aıtrnakta, bbin indüktansı azaldıkça azalmaktadır. - "f... l."'r :.:_:_--r tıh 11 L3,ı. H 318.u:H 77.5 _uh -Lg :J (1' l 1') 12 ı;) u Şekil r,4, Sekil 1.4 ) frekansta kayıp faktörlerinin knsantrasyna göre değiş i ml eri görülnıektedir. VI. MAKSiMUM KA YIP (X rıax) FAKTÖRÜNÜN ÇALIŞMA FREKANS! VE ÖLÇME HÜCRESİ İNDÜKTANSINA BAGLlLlGI Şek il 1.4' de görüldüğü gibi frekans hariç tüm deney paran1etrelerinin aynı kalması durumunda ( x", F) ilişkisi incelendiğinde; frekansın büyümesine karşılık kayıp faktörünün de arttığı gözlenmektedir. Bu ilişkinin nasıl lduğu denen1e yluyla anıaşılmaya çalışılmış, değişik indüktans lı bbinler için ( x " F) ve (XII F 2) max ' max> ilişkileri tabarla verilmiş ve şekieri de, bu tabardan yararlanılarak çizihniştir. NaOH baz örneği için Tabl 1.2' den yararlanılarak her bir ölçme hücresi için ( X ıax, F2) grafiklerinin dğrusal lduğu yapılan ç z ınlerden anlaşjlınış, üç farklı indüktans değeri için çızılen grafikler şekil 1. 5: de gösteriln1iştir. F (MHz) Na OH F2 (MHz)2 2,00 4,00 1,80 3,24 1,60 2,56 1,40 1,96 1,20 1,44 1,00 1,00 0,80 0,64 0,60 0,36 Tabl 1.2. L0 =135.2 ph X max ( ı = 11. O ±O.1 cm) " L0 =111.3 H 0,118 0,077 C,087 0,068 0,071 0,053 0,054 0,039 0,040 0,029 0,025 0,019 0,014 0,012 0,009 0,006 L0 =91.8 J-lH 0,072 0,049 0,049 0,033 0,027 0,018 0,010 0,005 95

5 SAU Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisı 6.Cilt, J.Sayı (Eylü1 2002) Elektrlitik Bazı Baz Çözeltilerinin Radyfrekans Etkileşimleri Diğer çözelti ve bbinler için de benzer tabar luşturulduğunda bunlann şekierinin de dğrusal lduğu görülebilir... Xma>- ) tn, ölçme hücresi indüktansı L ye bağlılığı da benzer şekilde (x:a,. :L) tabarı luştunılarak şekier le verilebilir. Burada diğer devre parametreleri sabit tutulup, iki farklı frekans (F01 = MHz ve F02 = MHz için (X ıa>tt L) grafikleri şekil 1.6'da gösterilmektedir. Görüldüğü gibi (x:ıux,f2) ve Cx: ax' L) grafıkleri dğrusal lup başlangıçtan geçmektedir (şekil 1.5 ve şekil 1.6). çizildiğinde bunlardan elde edilebilecek y m değerleri ıçın, Y m?-jaoocch3 Y m 1\Ja2C03 'Y m NaOH > > lduğu gözlenir. Ayrıca farklı elektr1itler için X. ıax değerlerinin de yaklaşık larak aynı lduğu söylenebilir. Tabardan yararlanılarak NaOH,Na2C03,NaOOCCH3 elektılitik baz çözeltilerine ilişkin değişik reznans frekanslan için x lax a karşılık gelen çözelti knsantrasynları ( y m ler) frekansa göre çizilebilir. B u açıklamalardan yararlamlarak 1uştuıulan tabar yardımı ile çizilebilecek (y m, F) grafıklerinin de dğrusal lduğu gözlenebilmektedir. Tabl 1.3 de sekiz farklı frekans için x tax değerlerine karşılık gelen y m ler N aoh için gösterilmiştir ( y m, F). 1 1,. -"' max S.2,uH n u.h e 91.8 ph F (M Hz) L 0 = 91. Tabl 1.3. Na OH 8 H, 1 = 11. O cm y0 =4N X ı-3 N -Lg? (y 1 y0) 'Y m min Ym Ym max O.C4 2,00 11 f 1 2,6 1,80 11,3 2,5 2,7 2,9 2,5 2, ,5 2,3 2,4 2,5 1,40 11,6 2,2 2,3 2,4 1,20 11,8 1,8 1,9 2,0 1,00 12,0 1,6 1,6 1,9 0,80 12, ,2 1,7 0,60 12,4 1,1 1,0 1,3 '1 2 Şekil _1 2 H 2 ) F 2 3(X U Z Vl.SONUÇ Bu etkileşim mekanizmasının anlaşılabilmesi kapasitif kuplaj yöntemi ile mümkün labilmektedir [1,3, 12, 13].."l nıa.x H 2.00 MHz 1.80 MHz O (x ı O H) L Şekil 1.6 u." VII. MAKSIMUM KAYIP(Xınax) FAKTORUNE KARŞILIK GELEN ÇÖZEL Tİ KONSANTRAS [x", - YON(; (Ym) Lg 2 ( y 1 y 0)] kayıp faktörünün knsantrasyna göre bir maksimumdan geçn1esi bütün çalışmalarda rtak özeik larak görülmekte lup, bunu Tabl 1.1 ve şekil 1.2; 1.3; 1.4' de görebilrnekteyiz. Şekil 1.4 ve benzerleri Bu çalışmada elektrlitik üç baz çözeltisi alınarak, bu çözeltilerin, bir LRC paralel reznans devresi ile yüksek frekanslarda kayıp ve dispersiyn faktörleri incelenmiştir. Ayrıca bu faktörlerden yararlamlarak knsantrasyna göre değişimleri değerlendirilmiş, "?.,. (X max, p-) ıle (X max, L) grafikleri çizilmiştir. (X, - Lg 2 (y 1 )' 0)) eğrilerinde X max 'a karşılık gelen ynı da kısaca değerlendirmeler yapılmıştır. değerleri de tespit edilmiş, (y m, F) eğrileri hakkında Y m NaOOCCH3 > 'Y m Na2CQ3 >'Ynı NaOH lduğu gözlenmiş lup, bunun nedeni başka bir çalışma knusu larak değerlendirilecektir. KAYNAKLAR [1] ERMAKOV, V. I. High - Frequency Cnductivity f Slutins. Russian Jurnal f Physical Chemistry, V1.34) N 10, P.1072 (1960) [2] ÇETİN, M., Yüksek Freksanslı Magnetik Alanda (400 KHz-+ MHz) Elektrlit Çözeltilerin Magnetik Geçirgenlik ve Kayıp Faktörlerinin Knsantrasyna Göre Değişiminin incelenmesi. Diyarbakır Tıp Fak. Dergisi, Cilt:5 Sayı : l -2. pp , (1976) [3] DELAHA Y, P. REILLEY, C. K. New Instrumental Methds in Electrchemistry. Interscience Publishers Ltd.,Lndn, (1954) 96

6 SAU Fen Bilinıleri Enstitüsü Dergisi 6.Ci1t! 3.SaY1 (Eylül 2002) Elektrlitik Bazı Baz (;özeltilerinin Radyfrekans Etkileşimleri [4] FOR1v1AN, J. CRIPS. D. J. The Radi-Frequency Absrbtin Spectra f Slutins f Electrlytes. Trans. Faraday Sciety, 42(A), (1946) [5] ÇETİN, M., Multiple Inic Relaxatins in Electrlytic Slutins and the Radi-Frequency Investigatin f this Effect. Dçentlik Tezi, Diyarbakır, ( 1978) [6] ÇETİN, M. Yüksek Frekanslı Magnetik Alanda (100 KHz-4 MHz) Elektrlit Çözeltilerin Magnetik G-eçirgenlik ve Kayıp Faktörlerinin Knsantrasyna Göre Değişiminin incelenmesi. Dktra Tezi, Diyarbakır, (1973) [7] ÇETİN, M. Multiple Inic Relaxatins in Electrlytic Slu6ns and the Radi Frequency Investigatin f this Effect. Dçentlik Tezi, Diyarbakır, (1978) [8] ÇE1'İN, M. Measurement f Radj Frequency Lsses in Electrlytic Slutins. Bu. Tech. Univ., İstanbuL Vl.43, pp , (1990) L9] DEMiREL, İ. Rady Frekans Elektrmagnetik Alanla Elektrlitik Çözeltilerde ve Biy ljik Sıvılarda Tplanı İyn Knsantrasynunun Tayini, Dçentlik Tezi, Diyarba, - ( 1 980) [10] CONDON, E. M., ODISHAW,H. "Handbk f Physics". Chap. 7, ıvlcgra\;v-hi, (1967) [11] GL TEY, Y. Elektrlitik Çözeltilerde Rady F rekans Etkileşinıler; Dktra Tezi, İstanbul, (1993) [12] BLAEDEL, W. J., MALMSTADT, H. V., PETITJEAN, D. L., ANDERSON, W. K., Thery f Chemical Analysis by High - Frequency Methds. Analytical Chemistry, Vl. 24, N.8, p.l240, ( 1 952) [ 13] Vv EAST, R. C., "Handbk f Chemistry and Physics" 56 Th Editin, CI{.C Pres, Ohi, (1975) 97

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM FİNAL PROJE ÖDEVİ BİLGİSAYA DESTEKLİ TASAIM FİNAL POJE ÖDEVİ Teslim Tarihi 22 Ocak 2014 (Saat 17:00) Ödev rapru elden teslim edilecektir. İlgili MATLAB dsyaları ise sduehmcad@gmail.cm adresine gönderilecektir. Elden teslimler

Detaylı

DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta olmak üzere çok yoğun bir şekilde kullanılan devrelerdir.

DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta olmak üzere çok yoğun bir şekilde kullanılan devrelerdir. DC/DC gerilim çeviriciler güç kaynakları başta lmak üzere çk yğun bir şekilde kullanılan devrelerdir. 1. Düşüren DC/DC Gerilim Çevirici (Buck (Step Dwn) DC/DC Cnverter). Yükselten DC/DC Gerilim Çevirici

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

EEM 202 DENEY 5 SERİ RL DEVRESİ

EEM 202 DENEY 5 SERİ RL DEVRESİ SERİ RL DEVRESİ 5.1 Amaçlar i, v, v R ve v L için RMS değerlerini hesaplama Seri RL devresinde voltaj ve empedans üçgenlerini tanımlama Seri RL devresinin empdansının kazanç ve faz karakteristiklerini

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ

ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ TEKNOLOJİ, Yıl 5, (2), Sayı 1-2, 1-7 TEKNOLOJİ ELEKTROLİZ YÖNTEMİYLE ÇİNKO KAPLAMA PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ ÖZET Ahmet HASÇALIK, Cebeli ÖZEK Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 25.05.2015

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 25.05.2015 Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektrnik Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. KAZIM EVECAN 5.05.05 Özet: Bu dkümanda haberleşme elektrniği dersine başlamadan önce hatırlanması gereken ve temel bilgiler özet halinde

Detaylı

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1

Işığın Modülasyonu. 2008 HSarı 1 şığın Mdülasynu 008 HSarı 1 Ders İçeriği Temel Mdülasyn Kavramları LED şık Mdülatörler Elektr-Optik Mdülatörler Akust-Optik Mdülatörler Raman-Nath Tipi Mdülatörler Bragg Tipi Mdülatörler Magnet-Optik Mdülatörler

Detaylı

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu.

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ TEST ASANSÖRÜ KUYUSUNUN DEPREM YÜKLERĐ ETKĐSĐ ALTINDAKĐ DĐNAMĐK DAVRANIŞININ ĐNCELENMESĐ Zeki Kıral ve Binnur Gören Kıral Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜLATÖRÜ Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektrnik Mühendisliği Bölümü EEM 36 Haberleşme I DENEY 6 FM DEMODÜATÖRÜ 6. AMAÇAR. Faz kilitli çevrimin (P) prensibinin çalışılması. P M565 in karakteristiğinin anlaşılması

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI SS MTEMTİK DENEME SINVI 8. SINIF SS MTEMTİK DENEME SINVI. 4.. Güneş ile yut gezegeni arasındaki uzaklık 80000000 km dir. una göre bu uzaklığın bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir? ),8.0 9 km

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır.

DESTEK DOKÜMANI. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır. Ürün : GO Brdr-Tiger2Brdr-IK Bölüm : Brdr * Dkümanda GBrdr, Tiger2Brdr ve Đk kısaca Lg Đk ürünleri larak ifade edilmektedir. 1 Ocak 2010 tarihinden itibaran banka hesap numarası yerine IBAN numarası kullanılacaktır.

Detaylı

BENTONiT ÜZERİNE METAL KOMPLEKS BOYALARıN ADSORPSİYONU. Mustafa Can, Mahmut Özacar, İ.Ayhan Şengil

BENTONiT ÜZERİNE METAL KOMPLEKS BOYALARıN ADSORPSİYONU. Mustafa Can, Mahmut Özacar, İ.Ayhan Şengil 6.Cilt, 2.Sayı {Temmuz 02).. Bentnit zerine Metal Kmpleks Byalaran Adsrbsiynu M. Can, M. Özacar, İ.A. Şengi1 BENTONiT ÜZERİNE METAL KOMPLEKS BOYALARıN ADSORPSİYONU Mustafa Can, Mahmut Özacar, İ.Ayhan Şengil

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI SEMA TOPÇU* 1. GİRİŞ Dünya üzerindeki büyük su kütlelerinden meydana gelen buharlaşma ve canlıların terleme olayı atmosferdeki subuharının

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI DENEY NO:6 ELEKTROKOTER CĠHAZI KALĠBRASYONU Elektrkter; ameliyatlarda dkuyu yakarak kesme

Detaylı

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1)

KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) KONU: KURUMSAL YÖNETİM İLKELER (KURUMSAL YÖNETİM TEBLİĞİ SERİ II NO:17.1) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 30.12.2011 tarih Seri IV, N: 56 Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına

Detaylı

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9

Algoritma, Akış Şeması ve Örnek Program Kodu Uygulamaları Ünite-9 Örnek 1 Algritma, Akış Şeması ve Örnek Prgram Kdu Uygulamaları Ünite-9 Klavyeden girilen A, B, C sayılarına göre; A 50'den büyük ve 70'den küçük ise; A ile B sayılarını tplayıp C inci kuvvetini alan ve

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI

BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI BÖLÜM 2: REZONANS DEVRELERI Giriş (kaynak) ile çıkış (yük) arasında seçilen frekansların iletilmesi ya da süzülmesi için kullanılan iki kapılı devrelere rezonans devreleri adı verilir. İdeal seri ve paralel

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ

YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ YOL PROJELERİNDE YATAY KURPTA YAPILACAK KÜBAJ HESABININ YENİDEN DÜZENLENMESİ Yrd.Doc.Dr. Hüseyin İNCE ÖZET Yol projelerinde yatay kurpta enkesitler arasında yapılacak kübaj hesabında, kurbun eğrilik durumu

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMLARINDA HIZ DAĞILIMININ ENTROPY YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ. Mehmet Ardıçlıoğlu. Ali İhsan Şentürk. Galip Seçkin

AÇIK KANAL AKIMLARINDA HIZ DAĞILIMININ ENTROPY YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ. Mehmet Ardıçlıoğlu. Ali İhsan Şentürk. Galip Seçkin AÇIK KANAL AKILARINDA HIZ DAĞILIININ ENTROPY YÖNTEİ İLE İNCELENESİ ehmet Ardıçlıoğl Yard. Doç. Dr., Erciyes Üniv. ühendislik Fak. İnşaat üh. Böl. Kayseri, Tel: 352 4378, Fax: 9 352 4375784 E-mail: mardic@erciyes.ed.tr

Detaylı

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir.

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. Küçük Sinyal Analizi Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. 1. Karma (hibrid) model 2. r e model Üretici firmalar bilgi sayfalarında belirli bir çalışma

Detaylı

BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ

BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ BİR AKUSTİK DENEY ODASININ ARKA PLAN GÜRÜLTÜ PROBLEMİNİN İNCELENMESİ H. EROL (1), T. BELEK (1), T. DURAKBAŞA (2) ÖZET Bu çalışmada, arka plan gürültü probleminin ortaya çıktığı bir akustik deney odası

Detaylı

ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI

ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI 6Ci1t, lsay1 (Mart 2002) Eneji Sistemlerinde Kesme Y önterni ile Güvenilirlik Anafu FVatansever, FUysal, EYamkğ1u, YUyarğh ENERJİ SİSTEMLERİNDE KESME YÖNTEMİ İLE GÜVENİLİRLİK ANALIZI Fahri VATANSEVER,

Detaylı

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering ESM 14701 POWER QUALITY IN ENERGY SYSTEMS AND HARMONICS AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering FAZÖR (PHASOR) Elektrik terminolojisinde kullanılan iki

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Hal Değişkenleri Arasındaki Denklemler Aralarında sıfıra eşitlenebilen en az bir veya daha fazla denklem kurulabilen değişkenler birbirine bağımlıdır. Bu denklemlerden bilinen

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ ÖZET: Y. Bayrak 1, E. Bayrak 2, Ş. Yılmaz 2, T. Türker 2 ve M. Softa 3 1 Doçent Doktor,

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

Güç kaynağı, genel tanımıyla, bir enerji üreticisidir. Bu enerji elektrik enerjisi olduğu gibi, mekanik, ısı ve ışık enerjisi şeklinde de olabilir.

Güç kaynağı, genel tanımıyla, bir enerji üreticisidir. Bu enerji elektrik enerjisi olduğu gibi, mekanik, ısı ve ışık enerjisi şeklinde de olabilir. GÜÇ KAYNAKLARI Güç kaynağı, genel tanımıyla, bir enerji üreticisidir. Bu enerji elektrik enerjisi olduğu gibi, mekanik, ısı ve ışık enerjisi şeklinde de olabilir. Konumuz elektronik olduğu için biz elektronik

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

LCR METRE KALİBRASYONU

LCR METRE KALİBRASYONU 599 LCR METRE KALİBRASYONU Yakup GÜLMEZ Gülay GÜLMEZ Mehmet ÇINAR ÖZET LCR metreler, genel olarak indüktans (L), kapasitans (C), direnç (R) gibi parametreleri çeşitli frekanslardaki alternatif akımda ölçen

Detaylı

2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ

2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ 2. DA DEVRELERİNİN ANALİZİ 1 Hatları birbirini kesmeyecek şekilde bir düzlem üzerine çizilebilen devrelere Planar Devre adı verilir. Hatlarında kesişme olan bazı devreler de (şekil-a) kesişmeleri yok edecek

Detaylı

Çift sıkıştırma oranlı yay yorulma test cihazı tasarım ve imalatı

Çift sıkıştırma oranlı yay yorulma test cihazı tasarım ve imalatı BAÜ FBE ergisi Cilt:10, Sayı:1, 98-108 Temmuz 008 Çift sıkıştırma ranlı yay yrulma test cihazı tasarım ve imalatı emet GÖNEN 1, Ali ORAL, M. Cemal ÇAKIR 3 *Balıkesir Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN

REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ. Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN REKOMBİNANT E.coli KÜLTÜRLERİ İLE ENZİM ÜRETİMİNİN KİNETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Dilek KAZAN, Amable HOKTAÇSU ve Agnes ÇAMURDAN Boğaziçi Üniversitesi. Mühendislik fakültesukimya Mühendisliği Bolümü

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2

ELEKTRİK VE ELEKTRİK DEVRELERİ 2 1 ELEKTİK VE ELEKTİK DEVELEİ ALTENATİF AKIM Enstrümantal Analiz, Doğru Akım Analitik sinyal transduserlerinden çıkan elektrik periyodik bir salınım gösterir. Bu salınımlar akım veya potansiyelin zamana

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

8.Konu Vektör uzayları, Alt Uzaylar

8.Konu Vektör uzayları, Alt Uzaylar 8.Konu Vektör uzayları, Alt Uzaylar 8.1. Düzlemde vektörler Düzlemdeki her noktası ile reel sayılardan oluşan ikilisini eşleştirebiliriz. Buna P noktanın koordinatları denir. y-ekseni P x y O dan P ye

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

Görevde Yükselme Eğitimi Başvuru Kılavuzu 2011 GÖREVDE YÜKSELME EĞİTİMİ BAŞVURU KILAVUZU

Görevde Yükselme Eğitimi Başvuru Kılavuzu 2011 GÖREVDE YÜKSELME EĞİTİMİ BAŞVURU KILAVUZU GÖREVDE YÜKSELME EĞİTİMİ BAŞVURU KILAVUZU 2011 E r z i n c a n Ü n i v e r s i t e s i P e r s n e l D a i r e s i B a ş k a n l ı ğ ı Sayfa 0 İÇİNDEKİLER İçerik Sayfa Numarası Açıklamalar 2 Başvuru Bilgileri

Detaylı

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri

DENEY 5. ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri DENEY 5 ASİDİK VE BAZİK ÇÖZELTİLER ph Skalası ve ph Ölçümleri AMAÇ: Çeşitli asit ve baz çözeltileri için ph nın ve ph skalasının ne olduğunun anlaşılması, ph kağıtları ve ph-metre yardımı ile hazırlanmış

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME)

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) AMAÇ: MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) 1. Bir RL devresinde bobin üzerinden geçen akım ölçülür. 2. Farklı sarım sayılı iki bobinden oluşan bir devrede birinci bobinin ikinci bobin üzerinde oluşturduğu indüksiyon

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİİM REGÜASYONU DENEY 4-05. AMAÇ: Rezistif, kapasitif, ve indüktif yüklemenin -faz senkron jeneratörün gerilim

Detaylı

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara ÖZET. Güneydoğu Anadolu asfaltitleri

Detaylı

fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki olsun. Fonksiyonda meydana gelen artma miktarı

fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki olsun. Fonksiyonda meydana gelen artma miktarı 10.1 Türev Kavramı fonksiyonu için in aralığındaki bütün değerleri için sürekli olsun. in bu aralıktaki bir değerine kadar bir artma verildiğinde varılan x = x 0 + noktasında fonksiyonun değeri olsun.

Detaylı

Kontrol Sistemlerinin Analizi

Kontrol Sistemlerinin Analizi Sistemlerin analizi Kontrol Sistemlerinin Analizi Otomatik kontrol mühendisinin görevi sisteme uygun kontrolör tasarlamaktır. Bunun için öncelikle sistemin analiz edilmesi gerekir. Bunun için test sinyalleri

Detaylı

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi

Anten Tasarımı. HFSS Anten Benzetimi Bu dokümanda, antene ait temel bilgiler verilmiş ve HFSS programında anten tasarımının nasıl yapıldığı gösterilmiştir. Anten Tasarımı HFSS Anten Benzetimi KAZIM EVECAN Dumlupınar Üniversitesi Elektrik-Elektronik

Detaylı

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri Ftvltaj Güneş Pilleri : Uygulama Örnekleri Dç. Dr. İsmail H. ALTAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektrnik Mühendisliği Bölümü 618 Trabzn FAX : (46) 35 745 E-POSTA : altas@eedec.ktu.edu.tr INTERNET

Detaylı

SÜPER POZİSYON TEOREMİ

SÜPER POZİSYON TEOREMİ SÜPER POZİSYON TEOREMİ Süper pozisyon yöntemi birden fazla kaynak içeren devrelerde uygulanır. Herhangi bir elemana ilişkin akım değeri bulunmak istendiğinde, devredeki bir kaynak korunup diğer tüm kaynaklar

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Adresi : Sincan Organize Sanayi Bölgesi Büyük Selçuklu Bulvarı No:2/A 06930 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 267 32 43 Faks : 0312 267 17 61 E-Posta : eldas@eldas.com.tr

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI PROJE ADI IŞIK HIZININ HESAPLANMASI PROJE EKİBİ Erhan

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI E-BĐLDĐRGE UYGULAMASI

DESTEK DOKÜMANI E-BĐLDĐRGE UYGULAMASI : Đnsan Kaynakları / Brdr / Gld brdr E-BĐLDĐRGE UYGULAMASI Aylık prim ve hizmet belgesi, aylık ve dört aylık larak SSK kurumuna verilen bildirgelerin birleştirilerek yeniden düzenlenmesi ile luşturulmuş

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

DENEY 7 DC DEVRELERDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ VE MAKSİMUM GÜÇ AKTARIMI UYGULAMALARI

DENEY 7 DC DEVRELERDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ VE MAKSİMUM GÜÇ AKTARIMI UYGULAMALARI T.C. Maltepe Üniersitesi Mühendislik e Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü EK 01 DEVRE TEORİSİ DERSİ ABORATUVARI DENEY 7 DC DEVREERDE GÜÇ ÖÇÜMÜ VE MAKSİMUM GÜÇ AKTARIMI UYGUAMAARI

Detaylı

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI T.C. TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI İKİ ELEKTROMIKNATIS ARASINDA BULUNAN BİR DEMİR PARÇACIĞIN HAREKETİ HAZIRLAYANLAR

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

Bölüm 8 FM Demodülatörleri

Bölüm 8 FM Demodülatörleri Bölüm 8 FM Demodülatörleri 8.1 AMAÇ 1. Faz kilitlemeli çevrimin(pll) prensibinin incelenmesi. 2. LM565 PLL yapısının karakteristiğinin anlaşılması. 3. PLL kullanarak FM işaretin demodüle edilmesi. 4. FM

Detaylı

BİLGİSAYARLI KONTROL OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER

BİLGİSAYARLI KONTROL OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER BÖLÜM 4 OPERASYONAL AMFLİKATÖRLER VE ÇEVİRİCİLER 4.1 OPERASYONEL AMPLİFİKATÖRLER (OPAMP LAR) Operasyonel amplifikatörler (Operational Amplifiers) veya işlemsel kuvvetlendiriciler, karmaşık sistemlerin

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI ÖNSÖZ Bu kitap, Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünde lisans eğitimi ders programında verilen

Detaylı

Birleşik Isı -Güç Sistemlerinde Proses Sıcaklığı Değişiminin Elektrik ve Isı Üretimi Üzerine Etkileri

Birleşik Isı -Güç Sistemlerinde Proses Sıcaklığı Değişiminin Elektrik ve Isı Üretimi Üzerine Etkileri KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 6( 00 9 KSU J. Science and Engineering 6( 00 Birleşik Isı -Güç Sistemlerinde Prses Sıcaklığı Değişiminin Elektrik ve Isı Üretimi Üzerine Etkileri Ayhan ONAT KSÜ, K.ahramanmaraş

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 2 Thevenin Eşdeğer Devreleri ve Süperpozisyon İlkesi 1. Hazırlık a. Dersin internet sitesinde yayınlanan Laboratuvar Güvenliği ve cihazlarla ilgili bildirileri

Detaylı

ELASTOHİDRODİNAMİK YAĞLAMADA YATAK MAKROGEOMETRİSİNİN PERFORMANS KARAKTERİSTİKLERİNE ETKİSİ

ELASTOHİDRODİNAMİK YAĞLAMADA YATAK MAKROGEOMETRİSİNİN PERFORMANS KARAKTERİSTİKLERİNE ETKİSİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2000 : 6 : 1 : 21-25 ELASTOHİDRODİNAMİK

Detaylı

ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI

ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI Can DEMİR*, Elvan B. MENTEŞE*, M.Alper TOGAY* *COMPONENTA DÖKTAŞ., Manisa ÖZET Alüminyum dökümde; artan oranda emniyet parçaların

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER

YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER Mumin Gözütok Argenç Ltd, 2010 Güngeçtikçe dijital devrelerin hızları artmakta ve mühendisler her yeni tasarımda daha hızlı devrelerle başetmek zorunda

Detaylı

Mekanik Titreşimli Zeytin Hasat Makinasının Performans Değerlerinin Belirlenmesi

Mekanik Titreşimli Zeytin Hasat Makinasının Performans Değerlerinin Belirlenmesi Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2003) 17(2): 103-110 Mekanik Titreşimli Zeytin Hasat Makinasının Performans Değerlerinin Belirlenmesi Eşref IŞIK * Halil ÜNAL ** ÖZET Bu çalışmada, ülkemizin zeytin üretim

Detaylı

Ders 3- Direnç Devreleri I

Ders 3- Direnç Devreleri I Ders 3- Direnç Devreleri I Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik 2. Direnç Devreleri Ohm kanunu Güç tüketimi Kirchoff Kanunları Seri ve paralel dirençler Elektriksel

Detaylı