pecya Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "pecya Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı"

Transkript

1 Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı Mehmet ÇAKICI*, Serhat ÇITAK*, Ebru ÇAKICI*, İsmail KÜÇÜKAL İ**, Demet YANDIM**, Sahap ERKOÇ*, O ğuz ARKONAÇ* ÖZET Santral sinir sistemi disfonksiyonuna ait klinik yans ımalar nöropsikolojik testler, sert ve yumu şak nörolojik işaretler ile test edilebilmektedir. Bu çal ışmada sağlıkl ı gönültülerde bilişsel işlev performans ı ve nörolojik işaretler arasındaki bağıntın ın araştırılması planlanmıştır. Çalışmaya psikiyatrik bozuklu ğu olmayan, genel t ıbbi bozuklu ğu veya madde bağıml ılığı/kötüye kullan ım ı bulunmayan ve halen çalışmakta olan 89 sağlıkl ı gönüllü (43 erkek, 46 kad ın) alınm ıştır. Olguların sosyodemografik özellikleri sorulmu ş, 12 testten olu şan nöropsikolojik test bataryası verilmi ş ve yumu şak ve sert nörolojik işaretler araştırılm ıştır. Bağıntdarın ın değerlendirilmesinde Pearson ve Spearman korelasyon yöntemleri kullan ılm ıştır. Olguların yaş ortalaması 36.0±8.10 ortalama eğitim süreleri ise 12.20±4.80 y ıldır. Yumu şak nörolojik işaretler toplam skoru ile görsel konumsal alg ı işlevi arasında orta derecede, icra işlevi, sözel ve görsel bellek, dikkatin konumsal da ğılım işlevleri arasında zay ıf korelasyonlar bulunmuştur (r=-0.41, değerleri arasında, p=0.00). Yumu şak nörolojik işaretlerden ritim testi ile dikkat işlevi arasında ve anlık bellek testi ile sözel-görsel dikkat i şlev performans ı arasında zay ıf negatif bağ ıntılar tesbit edilmiştir (r=-0.41, değerleri arasında, p=0.00). Olgularda sert nörolojik işaretler bulunmamıştır: Sağlıkl ı bireylerde bilişsel işlev pe ıformans ı ve baz ı yumu şak nörolojik işaretler arasında negatif bağıntı bulunmuştur. Bu bağıntı sağlıkl ı bireylerde bulunan minimal nöropatolojide kaynaklanıyor olabileceği gibi düşük test performans ından da etkilenebilmektedir. Anahtar kelimeler: Sağlıkl ı bireyler, nöropsikolojik testler, nörolojik işaretler Düşünen Adam; 1998, 11 (4): SUMMARY The clinical reflection of central nervous system dysfunction can be assessed by with neuropsychologic tests with hard and soft neurological signs. This study is planned to investigate the correlation between the performance of cognitive functions and neurological signs in normal volunteers. 89 healthy volunteers (43 men, 46 women) echo not have the psychiatric disorder, general medical disorder nor substance dependencelabuse and who still have a job were included in the study. Sociodemographic features ofthe subjects were asked and neuropsychological test battery of 12 tests were giyen and hard-soft neurological signs were examined Pearson and Spearmen correlation methods were used to investigate correlations. Average age of the cases were found to be 36.0±8.10 years and average education was 12.20±4.80 years. Total score of soft neurological signs had moderate correlation with visual-spatial perception function and weak negative correlations with executive function, verbal and visual memory and spatial distibution of attention functions (values between r=-0.41, -0.55, p=0.00). Weak negative correlations were found between rhytm test of soft neurologic signs and attention function, and between immediate memory test and verbal-visual memory function performance (values between r=-0.41, -0.44, p=0.00). Hard neurologic signs were not found in any of the cases. In normal volunteers negative correlation is found between the performance of cognitive functions and some of the soft neurologic signs. This correlation may stern from the minimal neuropathology found in normal volunteers and also can be affected by the low test performance. Key words: Healthy persons, neurolopsychological tests, neurological signs * Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi, 2. Psikiyatri Birimi, ** Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi, 3. Nöroloji Birimi 46

2 Sağlıkh Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlar ın ın Nörolojik isaretterle Bağıntısm ın Araştırılması Çakıcı, Çıtak, Çakıcı, Küçükali, Yand ım, Erkoç, Arkonaç GİRİŞ Merkezi sinir sistemi normal ileri mekanizmalar ındaki bozuklukların klinik yans ımalanna yönelik nöroradyolojik, nörofizyolojik, nöropsikolojik ara ştırmalara kar şı ilgi son y ıllarda giderek artmaktad ır. Nöropsikolojik araştırmaların- temel amac ı beyin i ş- levi ile davran ış aras ındaki ili şkileri ortaya koymaktadır. Nöropsikolojinin psikiyatrik uygulama alanları, psikiyatrik hastalarda beyin lezyonlar ınm tanımlanmas ı, bilişsel sapmaların zaman içindeki seyrinin yorumlanmas ı ve değişik psikiyatrik bozukluklardaki semptomlar ın nöroanatomik yerle şimlerine ilişkin kuraınlann geliştirilmesidir (1). Nöropsikolojik yakla şım, temel beyin davran ış ilişkisindeki aç ık dayanaldanyla, bozuklu ğun ciddiyetini ve bulgulann olası anatomik ili şkilerini saptamak konusunda yardımc ı olur. Nörolojik işaretler ise vücudun bozulmuş bir işlevinin herhangi bir nesnel bulgusu ya da görünümü olarak tan ımlanır (2). Bu şekilde tan ımlanan bir i şaret nörodavramşsal bir rahats ızlığın sert veya patognomonik belirtisi olarak dü şünülebilmektedir. Bu anlamdaki patognomonik i şaretler vücudun bir yans ındaki belirgin derecede asimetrik motor veya duyusal kayıptaki bir örüntüyü dizartri, bozulmu ş refleksler, pupil değişiklikleri ve baz ı görme alan ı eksiklilderi gibi işaretleri içerir (3). Sert işaretlerle kar şılaştırıldığında daha önemsiz görünen, sürekliliği olmayabilen, altta yatan herhangi bir patolojiyle ili şkisi olmayan baz ı işaretler de saptanm ıştır. Bu gibi işaretler altta yatan bir bozuklu ğa bağlı olarak de ği şebildiği için patognomik i şaretlerden farkl ı olarak değerlendirilmekte ve yumu şak nörolojik i şaretler olarak isimlendirilmektedir (4). Günümüzde yumu şak nörolojik işaretler kesin, aç ık ve özgül bir nörolojik bozuklu ğa işaret etmeyen, ancak bir bütün olarak ele al ındıldannda bir organik patolojinin varlığına gönderme yapan i şaretler olarak kabul edilmi şlerdir (5). Sert i şaretler lokalizasyon yapmaya elveren, genellikle özgül bir çekirdek, yolak veya sinir lezyonunu gösterirken, yumu şak işaretlerin daha az özgül olduğu, lokalize edilebilir bir merkezi sinir sistem lezyo- nu göstermedi ği ve bazı testlerde ortaya ç ıkan düşük performansa ba ğlı olabileceği ileri sürülmektedir 141. Yumu şak nörolojik i şaretlerin şizofreni, mizaç bozukluğu, obsessif kompulsif bozukluk, impulsif kontrol bozuklu ğu gibi psikiyatrik bozukluklarda normal kontrollere göre daha yüksek oranda bulunduğu saptanm ıştır (4,6,10-12,15,16). Hastalıklann şiddetli ve bili şsel işlev bozukluğunun belirgin olu şuna bağlı olarak yumuşak nörolojik işaretlerin s ıklığının arttığı gösterilmiştir (4' 1/3-12). Son yıllarda bili şsel işlev bozukluklar ı ile nörolojik işaretler aras ındaki bağıntıyı araştıran ve görüntüleme yöntemleri ile desteklenen çal ışmalar psikiyatrik bozukluklar ın patogenezlerini anlamada önemli bir yer bulmaktad ır (17'23). Bu çalışma normal sağlıklı bireylerde bilişsel işlev performans ının profilini oluşturmak, nörolojik i şaretler bulunup bulunmad ığını araştırmak, bilişsel işlev performans ı ile nörolojik i şaretler aras ında bağıntı olup olmadığını araştırmak amac ıyla planlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Bakırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi 2. Psikiyatri Kliniği tarafından halen yürütülmekte olan bu araştırmaya hastanemizde çal ışmakta olan doktor, sağlık memuru ve personeller aras ından, rastgele örneklem yöntemiyle seçilen bir psikiyatrik bozukluğu, genel t ıbbi hastalığı, madde bağımlılığı/kötüye kullanım ı, birinci derece akrabalannda psikiyatrik bozukluk öyküsü olmayan 43 erkek, 46 kad ın toplam 89 sağlıklı birey alınmıştır. Olgulara sosyodemografik bilgi formu uygulanm ış, 12 testten olu şan bir test bataryas ı ile nöropsikolojik değerlendirme sonras ı, yumuşak işaretlerin de ğerlendirilmesi için Bacuhanan ve Heinrichs taraf ından geli ştirilen Nörolojik Değerlendirme Ölçeği (Neurologic Examination Scales-NES) (6) ve sert işaretlerin değerlendirilmesi için ise ara ştırmac ılar tarafından geli ştirilen Nörolojik Muayene Tablosu (NMT) isminde bir form kullanılmıştır. 47

3 Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik Değerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İ şaretlerle Bağıntısmın Araştırılmas ı Çakıcı, Çıtak, Çakıcı, Küçükali, Yandım, Erkoç, Arkonaç Nöropsikolojik değerlendirme 12 testten olu şan bir batarya kullan ılarak yap ılmıştır. A. Dikkat ve dikkatin mekansal da ğılımı işlevleri 1. Sürekli performans testi (continious performance test-cpt) 2. Harf ay ıklama testi (Canselation test) B. icra işlevleri 1. Sözel akıc ılık testleri 2. Wisconsin kart e şleme testi (Wisconsin card sorting test-wcst) 3. Raven standart ilerleyici matrisler testi (Raven's standard progressive matrices test- RSPM) 4. Stroop testi (Stroop test) C. Bellek i şlevleri a. Sözel bellek 1. Sayı dizisi öğrenme testi (serial digit lean ıing test) 2. Sözel bellek süreçleri testi b. Sözel olmayan bellek 1. WMS-R görsel bellek alt testi (WMS-R visual reproduction sub-test) D. Lisan işlevleri 1.Boston isimlendirme testi (Boston Naming test) 2. Kurabiye bn-satan testi (Cookie theft test) E. Görsel konumsal alg ı işlevleri 1. Benton çizgi yönü belirleme testi (Benton line orientation test) Bu testler yaklaşık 2.5 saat süre içinde, 2 kez ara verilmek suretiyle, yüzyüze görü şme yöntemiyle uygulanmıştır. Nörolojik i şaretlerden yumu şak nörolojik işaretlerin de ğerlendirilmesi 3 farkl ı işlevsel sahadaki i şlev bozukluklarını kapsayan nörolojik değerlendirme ölçeği (NDÖ) kullan ılarak yap ılmıştır. NDÖ; 1. Söndürme, grafestezi, stereognozis, sa ğ sol konfüzyonu ve bozulmu ş işitsel görsel bütünlük gibi bütünleyici duyusal i şlev bozukluğu itemleri, 2. Ardıs ıra yürüyü ş, parmak burun testi, parmak-ba ş parmak karşılıklığı, disdiadokokinezi gibi motor koordinasyon itemleri, 3. Yumruk-halka testi, yumruk-kenar avuç içi testi ve Ozeretski testi gibi karma şık motor eylemler dizisi itemlerini içermektedir. Ölçek 26 itemden olu ş- makta ve bu itemlerin 14 tanesi vücudun her iki yarısı için ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Her item "anormallik yok", "hafif ancak kesin bir bozulma var" ve "belirgin bir bozulma var" şeklinde 3 aşamalı olarak de ğerlendirilmektedir. Sadece emme ve burun refleksleri "var" ve "yok" olarak derecelendirilmiştir. Sert nörolojik i şaretler 19 itemden olu şan NMT kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu form vücudun bir yan ındaki belirgin derecede asimetrik motor veya duyusal kay ıptaki bir örüntüyii, dizartri, bozulmu ş reflelcsler, patolojik refleksler, pupil de ğişiklikleri ve bazı görme alan ı eksiklikleri gibi işaretlerin de ğerlendirilmesini kapsamaktad ır. Her item anormallik "var" veya "yok" şeklinde derecelendirilmektedir. Normal bireylerde nörolojik i şaretlerin s ıklığı ve nöropsikolojik testlerdeki performans ortalamalan betimleyici istatistik yöntemleri, ba ğıntıların araştmlmasında Pearson ve Speannan korelasyon yöntemleri kullanılmıştır. SONUÇ Sosyodemografik veriler Çalışmaya alınan olgular ya şları aras ında olup yaş ortalamas ı 36.06±8.10 eğitim süreleri ise y ıl olarak ortalama 12.20±4.80 y ıldır. Olguların % 93.3'ü sağ ellerini % 1.1'i sol ellerini dominant el olarak kullanmaktayken % 5.6's ı her iki elini de ayn ı derecede kullandığını belirtmekteydiler. Bireylerin NDÖ toplam değerleri 0-24 puan aras ındayd ı. Toplam puanlarının ortalamas ı 7.20±5.84 idi. Bireylerin nörolojik işaretlerin s ıklığı Tablo l'de, nöropsikolojik testlerdeki performans ortalamalar ı Tablo 2'de gösterilmiştir. NDÖ toplam değeri ile nöropsikolojik de ğerlendirme sonuçları arasındaki bağıntının araştırılması Olguların NDÖ toplam değerleri ve nöropsikolojik değerlendirme sonuçlar ı bağıntılar ara ştırıldığında, 48

4 Sağlıkl ı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçların ın Nörolojik Işaretlerle Bağıntısımn Ara ştırılmas ı Çakıc ı, Çıtak, Çakıcı, Küçüktü, Yand ım, Erkoç, Arka Tablo 1. Normal bireylerde nöropsikolojik de ğerlendirme sonuçlar ı Normal bireyler (n:89) Değişken Ortalama SD Dikkat i şlevleri Sürekli performans testi Düz skor Ters skor Toplam skor Dikkatin mekansal dağılım ı Had ayıklarna testi Sağ skor Sol skor İcra i şlevleri Sözel ak ıcıhk testi Sözel akıc ıl ık I Sözel aluc ılık II Sözel zihinsel kontrol 9.62 Wisconsin kart e şleme testi 2.38 Toplam kategori Perseveratif hata % Raven ilerleyen matrisler Puan Süre Stroop testi Hata Düzeltme Bellek işlevleri Say ı dizisi testi Tam öğrenme Toplam skor Sözel bellek süreçleri 6.38 Anl ık bellek 'Tam öğrenme Toplam öğrenme En yüksek öğrenme WMS-R görsel bellek testi Anl ık bellek Lisan işlevleri Boston isimlendirme testi Kurabiye testi Görsel konumsal algı Benton çizgi yönü belirleme testi NDÖ toplam değerleri ile dikkat i şlevlerini değerlendiren sürekli performans testi-düz (r= p<0.01), sürekli performans testi-ters (r= , p<0.01), sürekli performans testi-toplam ( ı= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki bulunmuştur. Nes toplam değerleri ile frontal lob i şlevlerinden icra i şlevlerini değerlendiren Wisconsin KET-kategori (r= , p>0.01), Wiscosin KET perseveratif hata (r=0.2334, p>0.01), Wisconsin KET kurulumu sürdürme (r=0.2066, p>0.01), Stroop testi-hata (r=0.1960, p>0.01), Stroop testi-düzeltme (r=0.1987, p>0.01), Raven SPM-süre (= , p>0.01) arasında ilişki bulunmarm ş, Raven SPIV1-puan (r= , p<0.01) aras ında ters yönde zay ıf ilişki bulunmu ştur. İcra i şlevlerini de ğerlendiren bir di ğer test olan sözel aluc ılık testi ile kar şılaştınldığında sözel akıc ılık-i (r= , p>0.01) ve sözel aluc ı- lık-i1 (r= , p>0.01) aras ında ilişki bulunmazken, sözel ak ıc ılık-zihinsel kontrol (1= , p<0.01) aras ınde ters' yönde zay ıf ilişki bulunmuştur. NDÖ toplam değerleri ve bellek i şlevleri aras ındaki bağıntısı araştırıldığında NDÖ toplam de ğerleri ile sözel belleği değerlendiren say ı dizisi testi-tam ö ğ- renme (r=o.4503, p<0.01) ayn ı yönde zay ıf, say ı dizisi testi-puan (r= , p<0.01) ters yönde zay ıf, sözel bellek süreçleri testi-anl ık bellek (1= , p<0.01) ters yönde zay ıf, sözel bellek süreçleri testitam öğrenme (r=0.3581, p<0.01) do ğru yönde çok zayıf, sözel bellek süreçleri testi-toplam ö ğrenme (r= , p<0.01) ters yönde zay ıf, sözel bellek süreçleri testi-geciktirilmi ş bellek (r= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki tesbit edilmiştir. Sözel olmayan bellek işlevlerini değerlendiren WMS-R görsel bellek alt testi-anl ık bellek (r= , p<0.01) aras ında ters yönde zay ıf ilişki bulunmuştur. Dil işlevleri ile NDÖ toplam de ğerleri aras ındaki bağıntı araştınldığında NDÖ toplam değerleri ile;dil işlevlerini de ğerlendiren Boston isimlendirme testi (r= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki tesbit edilmi ş ancak Kurabiye h ırs ızları testialucıl ık (r= , p>0.01) aras ında ilişki bulunmamıştır. NDÖ tok»a. değerleri ile görsel konumsal işlevleri değerlendiren Benton çizgi yönünü belirleme testi (r= , p<0.01) aras ında ters yönde orta derecede ilişki tesbit edilirken, dikkatin mekansal dağıhmını değerlendiren harf ay ıldama testi-sağ (r= , p<0.01) aras ında ters yönde zay ıf, harf ay ıklama testi-sol ( ı= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zayıf ilişki bulunmu ştur.

5 Sağl ıklı Bireylerde Nöropsikolojik Değerlendirme Sonuçların ın Nörolojik işaretlerle Bakt ım!~ Araştırılmas ı Çakıcı, Çıtak, Çakıcı, Kilçüluıli, Yandım, Erkoç, Arkonaç Tablo 2. Normal bireylerde nörolojik i şaretlerin s ıkl ığı NDÖ itemleri Bozukluk yok Hafif bozukluk Belirgin bozukluk 1. Ard ısıra yürüyü ş Romberg testi a. Denetlenemeyen har. Sa ğ b. Denetlenemeyen har. Sol a. Tremor Sağ b. Tremor Sol a. Serebral dominans Sağ b. Serebral dominans Orta c. Serebral dominans Sol ışitsel-görsel bütünlük a. Stereognozis Sağ b. Stereognozis Sol a. Grafestezi Sağ b. Grafestezi Sol a. Yumruk-halka testi Sa ğ b. Yumruk-halka testi Sol a. Yumruk-kenar-avuçiçi Sa ğ b. Yumruk-kenar-avuçiçi Sol Ozeretski testi a. Hafıza 5. dak b. Hafıza 10. dak a. Ritm tutma testi a IS b. Ritm tutma testi b a. Ard ısıra hareketler Sağ b. Ard ı s ıra hareketler Sol a. Parmak-ba şpar. karşılığı Sağ b. Parmak-başpar. karşılığı Sol 16a. Ayna hareketleri Sa ğ b. Ayna hareketleri Sol Söndürme Sağ-sol konfazyonu a. Sinkinezis Sağ b. Sinkinezis Sol a. Konverjans Sağ b. Konverjans Sol a. Bakış süreksizliği Sağ b. Bakış süreksizliği Sol a. Parmak-burun testi Sa ğ b. Parmak-burun testi Sol Glabellar Burun refleksi a. Yakalama refleksi Sağ b. Yakalama refleksi Sol Emme refleksi NDÖ itemleri ile nöropsikolojik değerlendirme sonuçlar ı aras ındaki bağıntının araştır ılması Sürekli performans testi-düz ile tremor-sa ğ (r= , p<0.01), tremor-sol p<0.01), konverjans-sağ (r= , p<0.01) itemleri aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki, ritm tutma testi-a (1= , p<0.01) ters yönde zay ıf ilişki tesbit edilmiştir. Sürekli performans testi-ters ile grafestezi-sol (r= , p<0.01) itemi aras ında çok zay ıf ters yönde ili şki tesbit edilmi ş, diğer NDÖ itemleri aras ında ilişki tesbit edilmemiştir. 50 Sayı dizisi testi-puan ile Glabellar refleks itemi (r= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki tesbit edilmi ş, sayı dizisi testi ile diğer itemler arasında ilişki saptanmamıştm WMS-görsel bellek alt testi-anl ık bellek testi ile i şitsel görsel bütünlük itemi (r , p<0.01), Ozeretski testi itemi (r= , p<0.01) aras ında çok zay ıf ilişki, 5. dakika itemi (r= , p<0.01), haf ıza 10. dakika itemi (r= , p<0.01) aras ında zay ıf bağıntı tesbit edilmiş, diğer NES itemleri aras ında bağıntı tesbit edilmemi ştir.

6 Sağlıkl ı Bireylerde Niiropsikolojik De ğerlendirme Sonuçların ın Nörolojik İşaretlerle Bağıntısm ın Araştırılması Çakıcı, Çıtak, Çak ıcı, Küçükali, Yand ım, Erkoç, Arkonaç Wisconsin KET-kategori ile serebellar dominans itemi (r , p<0.01), Wisconsin KET-perseveratif hata yüzdesi ile serebellar dominans itemi (r= , p<0.01) aras ında çok zay ıf ilişki tesbit edilmi ş, diğer NDÖ itemleri ile Wisconsin KET aras ında bağıntı belirlenmemi ştir. Raven SPM-puan ile serebellar dominans itemi p<0.01), grafestezi sa ğ itemi (r , p<0.01), Ozeretski testi itemi (r= , p<0.01), ritm tutma (r= , p<0.01) ve Raven SPM-süre ile glabellar refleks itemi (r= , p<0.01) arasında ters yönde çok zay ıf ili şki tesbit edilmi ş, diğer NDÖ itemleri ile Raven SPM aras ında ilişki bulunmamışt ır. Aynca Stroop testi ile NDÖ itemleri aras ında ili şki tesbit edilmemi ştir. Sözel akıc ılık-zihinsel kontrol testi ile ritm tutma testi aras ında (r= , p<0.01) ve sözel ak ıc ılık testi hayvan ile parmak-ba şparmak karşılığı-sol itemi (r= , p<0.01) aras ında ters yönde çok zay ıf ilişki tesbit edilmi ş, diğer NDÖ itemleri ile sözel akıc ılık testi aras ında ilişki tespit edilmemi ştir. Boston isimlendirme testi ile hafıza 10. dakika itemi (r= , p<0.01) ve ritm tutma testi aras ında ( , p<0.01), kurabiye h ırs ızlar ı testi ile Ozeretski testi (r , p<0.01) aras ında çok zay ıf bağıntı bulunmuş, diğer NDÖ itemleri ve dil i ş- levlerini değerlendiren nöropsikolojik testler aras ında bağıntı tesbit edilmemi ştir. Benton çizgi yönünü belirleme testi ile Ozeretski testi itemi (r= , p<0.01), ritm tutma testi b itemi (r= , p<0.01), Glabellar refleks itemi (r= , p<0.01), grafestezi-sol itemi (r= , p<0.01), serebellar dominans-sa ğ aras ında (r= , p<0.01) ve harf ay ıklama testi ile hafıza 10. dakika itemi p<0.01), ritm tutma testi itemi (r= , p<0.01), yumruk-halka testi itemi (r= , p<0.01), aras ında ters yönde zay ıf bağıntı tesbit edilmi ş, diğer NDÖ itemleri ve görsel konumsal alg ı işlevlerini değerlendiren nöropsikolojik testler aras ında ili şki bulunmam ıştır. Olguların hiçbirinde NMT içerisinde tan ımlanan herhangi bir sert nörolojik i şaret tespit edilmemi ştir. TARTIŞMA Çalışmam ızda bili şsel i şlev eksiklikleri ile yumu şak nörolojik işaretler aras ında bağıntı olduğu tespit edilmi ştir. Yumuşak nörolojik i şaretler normal populasyonda da görülebilen belirsiz, gelip geçici ve yorumlanamayan i şaretler şeklinde ortaya ç ıkabilmektedir. Son yıllardaki baz ı çalışmalar nörolojik işaretlerin gösterilebilen bir nöropatoloji olmaks ızın nörolojik bir temeli bulundu ğunu (13) veya öğrenme bozuklu ğu gösteren çocuklarda klinik bir yol gösterici oldu ğunu (14) ileri sürmektedirler. Çal ışmam ızın kesitsel çalışma özelliklerini taşıması nedeniyle tespit ettiğimiz yumu şak nörolojik i şaretlerin bir psikiyatrik veya nörolojik bozuklu ğun ön habercisi oldu ğunu söylemek güçtür. Ancak psikiyatrik veya nörolojik bozuklu ğu olmayan ki şilerde de herhangi bir hastal ık öyküsü tammlanmaks ızın perinatal yaralanma (7 ' 8), gelişimsel gecikme ve herediter geçi ş (9) gibi sebeplerden dolay ı da bu i şa retlerin bulunabilece ği bildirilmiştir. Çal ışmam ızda tesbit edilen yumu şak nörolojik i şaretler ile beynin farkl ı bir bölgesinin i şlevini belirleyen nöropsikolojik testler aras ındaki bağıntı bu sebeplerden kaynaklanabilece ği gibi kişinin yeterince koopere olmamas ı nedeniyle testlerde ortaya ç ıkan dü şük performanstan da kaynaklanabilir. Çal ışmam ızda beynin bir bölgesinin i şlevini birden fazla nöropsikolojik testle ölçülebilen bir batarya düzeni kullanılmıştır. Beynin ayn ı bölgesinin işlevlerini ölçen birden fazla test kullan ılmas ı bu testlerin baz ılarının yumu şak, nörolojik işaretlerle ili şkili bulunmas ın ın daha doğru değerlendirilmesini sağlam ıştır. Frontal lob i şlevlerini değerlendiren Raven SMP puan ı ile ritm tutma testleri aras ında bulunan bağıntı ayn ı testin süre değerlendirilmesinde ili şkili bulunmamıştır. Bunun yan ında bellek i şlevlerini değerlendiren sözel bellek süreçleri testi ile yumu şak nörolojik i şaretlerden yak ın hafıza aras ında çok zay ıf ilişki olduğu tesbit edildi ği halde, sözel belleği değerlendiren diğer bir test olan say ı dizisi testi ile yak ın hafıza aras ında bir bağıntı bulunmamıştır. Ayn ı beyin bölgesinin işlevlerini değerlendiren bir testin yumu şak nörolojik, i şaretler ile ili şkili çıktığı halde ayn ı böl-

7 Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik Değerlendirme Sonuçlarının Nörolojik işaretlerle Bağ ıntısm ın Araştırılması Çakıcı, Çıtak, Çak ıc ı, Küçükali, Yand ım, Erkoç, Arkonaç geyi de ğerlendiren başka bir testte ili şkisiz bulunmas ı bu testlerdeki dü şük performansa ba ğlı olabilmektedir. Ancak ayn ı bölgeyi değerlendiren testler aras ında bile işlevselliği değerlendirmek aç ısından farkl ılıklar olabilmektedir. Klinik bir bozukluk seviyesinde ortaya ç ıkmayan bilişsel bozukluklar normal populasyondaki kişiler aras ında görülebilmektedir. Belli bir alanla ilgili bir i şlev bozuk bulunabilirken di ğer işlevlerin görevlerini yerine getirmesi ki şinin yaşam sürecine genel bir i şlev bozukluk şeklinde yans ımayabilmektedir. Klinik bulgu vermeyen ki şinin genel olarak i şlevselliğine yans ımayan bu minimal bozukluklar kendilerini yumuşak nörolojik işaretler şeklinde de gösterebilmektedir. Di ğer yandan çal ışma grubumuz içerisinde sözel bellek süreçleri testleri ile tesbit edilen ve yaşam işlevselliğine yans ımayan birtakım bellek bozulmalar ı, bellek işlevlerini değerlendiren itemler yan ında başka yumuşak nörolojik işaretler ile de ili ş- kili bulunmu ştur. Bellek tek bir süreç de ğil, birden çok sürecin ardarda gelmesi ve içiçe geçmesiyle oluşan bir süreçler bütünüdür ve belle ğe ilişkin süreçler karmaşık bir anatomik sisteme dayand ığından ilişkisizmiş gibi görünen di ğer itemler ile de ba ğıntılı bulunabilir (24). 6truç olarak yumu şak nörolojik i şaretler klinik bir bozukluğu bulunmayan normal populasyon içerisinde de görülebilmektedir. Tespit edilen yumu şak işaretlerin bir kısmı kişide klinik görünüm vermeyen rninimal bir nöropatolojik temelden kaynaldanabilir. Sağlıklı bireylerde bili şsel işlevlerde tespit edilen bozukluk ile nörolojik i şaretler aras ındaki bağıntı bu nöropatolojik temeli yans ıtıyor olabilir. Gerek nörolojik işaretlerin gerekse nöropsikolojik testlerdeki bozukluldann bulunmas ı düşük test performans ına da bağlı olabileceği unutulmamal ıdır. Bilişsel işlevler ile ilgili çal ışmalar yap ılırken beynin bir bölgesinin i şlevlerini ayn ı bölgeyi inceleyen farkl ı testler ile değerlendirerek daha kesin ve do ğru sonuçlar elde edinilebilece ği düşüncesindeyiz. KAYNAKLAR 1. Keefe RSE: The contribution of neuropsychology to psychiatry. Am J Psychiatry 152:6-15, Tupper DE: The issues with soft signs in soft neurological signs. Tupper DE (ed). Grune and Stratton Inc Florida 1987; Arkonaç O: Psikotik bozukluklar ve tedavileri. 1. bask ı, Nobel Tıp Kitabevi Yay ınları 21-27, 88-98, Yaz ıcı A: Şizofrenik hastalarda yumu şak nörolojik işaretlerin s ıklığı ve özgüllüğü. Uzmanl ık Tezi, Istanbul Berrios GE: Positive and negative symptoms and Jackson: A conceptual history. Arch Gen Psychiatry 45:616-22, Heinrichs DW, Buchanan RW: Significance and meaning of neurological signs in schizophrenia. Am J Psychiatry 145:11-8, Shifer SQ, Stokman CJ, Shifer DNgS, D'Connor P, Schonfeld IS: Ten year consistency of neurological test performance of children without focal neurological defıcit. Dev Med Child Neurol 28:417-27, Stokman CJ, Shifer SQ, Shifer DNgS, D'Connor P, Wolff R: Assessment of neurological soft signs in adolescents; reliable studies. Dev Med Child Neurol 28:428-39, Nichols P, Chen T: Minimal brain disfunction-a prospective study. Hillsdale NJ (ed). Lawrence Erlbaum Associates Bihari K, Pato MT, Hill JL, Murphy DL: Neurological soft signs in obsessive compulsive disorder, Arch Gen Psychiatry 48:278, Hollander E, Schiffman E, Cohen B, Rivera-Stein MA, Rosen W: Signs of central nervous system dysfunction in obsessive compulsive disorder. Arch Gen Psychiatry 47:27-32, Kolakowska T, Williams AO, Jambor K, Ardern M: Schizophrenia with good or poor outcome; III: Neurological soft signs, cognitive impairment and, their clinical significance. Br J Psychiatry 146:348-57, Gupta S, Andreasen N, Arndt S, et al: Neurological soft signs in neuroleptic-treated schizophrenic patients and in normal Comparison subjects. Am J Psychiatry 2:191-96, , Taylor HG: The meaning and value of soft signs in the behavioral sciences. Soft neurological signs. Tupper DE (ed). Grunne and Stratton Inc Florida 1987; Stein DJ, Hollander E, Cohen L, et al: Neuropsychiatric impairment in impulsive personality disorders. Psychiatry Res 48:257-66, Erten D: İki uçlu duygudurum bozulduğu ilk atak manide klinik özelliklerin ve frontopariteal i şlevlerin değerlendirilmesi. Uzmanl ık Tezi (yay ınlanmam ış). İstanbul, Çak ıcı M, Küçükali İ, Çıtak S, Çakıcı ET, Uğurad KI, Şahinler KD, Erkoç Ş, Arkonaç O: Şizofren hastalarda nörolojik muayene ve SPECT bağmusı. XXXIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Bildiri Özet Kitab ı 1-4 Ekim, Antalya, Çıtak S, Çakıc ı ET, Çakıc ı M, Küçükali İ, Uğurad KI, Şahinler KD, Erkoç Ş, Arkonaç O: Şizofrenik süreçte nöropsikolojik değerlendirme sonuçlar ının nörolojik i şaretlerle (yumu şak ve sert) bağıntısının ara ştırılması. XXXIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Bildiri Özet Kitab ı 1-4 Ekim, Antalya, Cuesta MJ, Perelta V, Leon J: Neurological frontal signs and neuropsychological deficits in schizophrenic patients. Schizophrenia Res 20:15-20, Çakıcı ET, Çak ıcı M, Ç ıtak S, Erkoç Ş, Arkonaç O: Şizofren hastalarda nöropsikolojik de ğerlendirme ve SPECT ba ğıntıs ı. XXXIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Bildiri Özet Kitab ı 1-4 Ekim, Antalya, Ç ıtak S, Çakıc ı ET, Çak ıc ı M, Erkoç Ş, Arkonaç O: Şizofrenik süreçte nöropsikolojik değerlendirme sonuçlaruun beyin görüntüleme (MRG) bulgular ile ba ğıntısının araştınlması. XXXIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Bildiri Özet Kitab ı 1-4 Ekim, Antalya, Seidman LJ, et al: Relationship of prefrontal and temporal lobe. MRI measures to neuropsychological performance in chronic schizophrenia. Biol Psychiatry 35:235-46, Küçükali 1, Ç ıtak S, Çak ıcı ET, Çakıc ı M, Yand ım D, Uğurad KI, Şahinler KD, Yaz ıc ı A, Erkoç Ş, Arkonaç O: Şizofrenide yumuşak ve sert nörolojik bulgular ile yap ısal beyin bulgular ının (MRG) ',bağıntısın ın araşt ırılması. XXXIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Bildiri Özet Kitab ı 1-4 Ekim, Antalya, Oktem Ö: Yeni bir sözel bellek testi. VIII. Ulusal Psikoloji Kongresi, İzmir Eylül,

pecya Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler

pecya Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler Erdoğan Özmen*, Şahap Erkoç*, Oğuz Arkonaç*, Cem Atakh*, Ersan Kantarcı*, Dilek Atakh* dzet Şizofrenide pozitif/negatif

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

3- Didem Batu, KKTC de Çocuk İstismarının Alkol ve Sigara Kullanımına Etkisi, YDÜ Eğitim Bilimleri Enistütüsü, Lefkoşa 2005

3- Didem Batu, KKTC de Çocuk İstismarının Alkol ve Sigara Kullanımına Etkisi, YDÜ Eğitim Bilimleri Enistütüsü, Lefkoşa 2005 Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Yüksek Lisans Tezleri 1-Zafer Bekiroğulları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lise Gençleri arasında alkol ve sigara kullanımına yönelik tutum ve değer yargılarının

Detaylı

- Burn-out and Job Satisfaction Among Health Professionals in TRNC, Zihniye Okray Kocabıyık, 2003.

- Burn-out and Job Satisfaction Among Health Professionals in TRNC, Zihniye Okray Kocabıyık, 2003. Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Yüksek Lisans Tezleri - Burn-out and Job Satisfaction Among Health Professionals in TRNC, Zihniye Okray Kocabıyık, 2003. - The Social and Psychological Effects

Detaylı

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya Hastaneye İlk Kez Başvuran ve Yatan Alkol Dışındaki Madde Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET Amaç: Hastane istatistikleri bir psikiyatrik bozuklu ğun epidemiyolojik e ğitimini tahmin etmekte ve uygun

Detaylı

Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda silik nörolojik belirtiler ve nöropsikolojik işlev düzeyleri

Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda silik nörolojik belirtiler ve nöropsikolojik işlev düzeyleri 318 Erişkin DEHB de bozukluğunda silik nörolojik belirtiler ve nöropsikolojik Araştırma / Original article Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda silik nörolojik belirtiler ve nöropsikolojik

Detaylı

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3).

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3). Şizofrenide Bili şsel İşlevlerde Bozulma Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET Bili şsel işlevlerde bozulma şizofreninin temel özelliklerinden biridir. Bu hastalar-da özellikle dikkat,

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

pecya Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı

pecya Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı Şizofrenik Süreçte ve Mizaç Bozuklu ğunda Nöropsikolojik Değerlendirme ve Beyin Görüntüleme (MRI ve SPECT) Bulgular ın ın Karşılaştırılmas ı Serhat ÇITAK *, Ebru TANSEL *, Mehmet ÇAKICI *, Şahap ERKOÇ

Detaylı

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektroansefalogram (EEG), merkezi sinir

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET

Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET Kronik Şizofrenlerde Serebral Lateralizasyon ve Yumu şak Nörolojik Işaretler Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET Şizofrenide lateralizasyon özelliklerini inceleyen pek

Detaylı

pecya Başak ÖZÇEL İK *, Oğuz KARAMUSTAFALİOĞLU *, Neşe ÜSTÜN *, Tamer AKER *, Serhat ÇITAK *

pecya Başak ÖZÇEL İK *, Oğuz KARAMUSTAFALİOĞLU *, Neşe ÜSTÜN *, Tamer AKER *, Serhat ÇITAK * Süregen Psikotik Bozukluğu Olan Hastalar ın Tedavi, Bak ım ve Uyum Sorunlar ı Bağlam ında Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Eğitim ve Ara ştırma Hastanesi'ndeki Uygulamalar ve Ya şanan Başak ÖZÇEL İK

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI

ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ DERSHANE : Dönem V : 5 iş günü : Cebeci Hastanesi : Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

pecya Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri*

pecya Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri* Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri* Mehmet ÇAKICI**, A. Tamer AKER**, Ebru TANSEL**, Ahmet CO ŞKUN**, Sahap ERKOÇ**, Oğuz ARKONAÇ** ÖZET Bu çalışmada DSM-III-R

Detaylı

Nöropsikoloji Eğitimi IV

Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Derneği tarafından düzenlenecek olan ve 3 kurdan oluşan Nöropsikoloji Eğitimi IV seminerlerinin detayları aşağıda yer almaktadır. 1. Kur: Temel Nöropsikoloji Eğitimi

Detaylı

[AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI

[AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen Yrd. Doç. Dr. G. Zeynep Akabay Gülçat Klinik Psikoloji Tel: (312) 586 74 17 e-posta: zeynep.gulcat@ufuk.edu.tr gulcatz@gmail.com Adres: Kızılcaşar mahallesi İncek Bulvarı 06830 Gölbaşı Ankara / TÜRKİYE

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr.

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr. ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN ÖZGEÇMİŞ E-Posta: ozkana@hacettepe.edu.tr Telefon: Adres: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe Yerleşkesi Çankaya / ANKARA Eğitim Mezuniyet

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : Ekim 2014 - Nisan 2015 Hasan Kalyoncu Üniversitesi. : 2010-2012 Ankara Üniversitesi Sosyal Psikoloji Bölümü Akademik Başarı: 3.39/4.

ÖZGEÇMİŞ. : Ekim 2014 - Nisan 2015 Hasan Kalyoncu Üniversitesi. : 2010-2012 Ankara Üniversitesi Sosyal Psikoloji Bölümü Akademik Başarı: 3.39/4. ÖZGEÇMİŞ Ad ve Soyad : Ayşegül COŞKUN EĞİTİM Aile Danışmanlığı Yüksek Lisans Lisans Hazırlık Okulu : Ekim 2014 - Nisan 2015 Hasan Kalyoncu Üniversitesi : 2010-2012 Ankara Üniversitesi Sosyal Psikoloji

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

1-Hüda Hüdaverdi, Psikoekonomi. Girne Amerikan Üniversitesi, İktisat Fakültesi Ekonomi Bölümü, Girne, 2013

1-Hüda Hüdaverdi, Psikoekonomi. Girne Amerikan Üniversitesi, İktisat Fakültesi Ekonomi Bölümü, Girne, 2013 1. Adı Soyadı: Mehmet Çakıcı 2. Doğum Tarihi: 13 Eylül 1966 3. Unvanı: Profesör 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Marmara Üniversitesi 1994 Y. Lisans Doktora Ruh Sağlığı ve Bakırköy

Detaylı

pecya Bipolar Affektif Bozuklu ğu Olan Hastalar ın Aile İşlevlerinin De ğerlendirilmesi

pecya Bipolar Affektif Bozuklu ğu Olan Hastalar ın Aile İşlevlerinin De ğerlendirilmesi Bozuklu ğu Olan Hastalar ın Aile İşlevlerinin De ğerlendirilmesi Gülseren ÜNAL * ÖZET Bu çal ışmada bipolar affektif bozuklu ğu olan hasta eşlerinin aile işlevlerinin ne ölçüde sağl ıkl ı olduğunun araşnrılmas

Detaylı

pecya Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları*

pecya Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları* Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları* Erol ÖZMEN**, M.Murat DEMET**, Leyla GÜLSEREN**, Sava ş KÜLTÜR** ÖZET Bu çalışmada ön planda somatik yakınmalar ile psikiyatri

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Prof.Dr. Serhat Çıtak

Prof.Dr. Serhat Çıtak Prof.Dr. Serhat Çıtak ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1965 Eskişehir T: 216 5666600 4327 F: serhat.citak@medeniyet.edu.tr

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail.

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail. ÖZGEÇMİŞ SEVGİNAR VATAN E-Posta: sevginarvatan@gmail.com Telefon: 2978325 Adres: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Beytepe/Ankara Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2006 Lisans Psikoloji Orta

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doç. Dr Ali Uzunöz tarafından yönetilen Kabul ve Sorumluluk Tedavisi çalışma grubu katılımı

ÖZGEÇMİŞ. Doç. Dr Ali Uzunöz tarafından yönetilen Kabul ve Sorumluluk Tedavisi çalışma grubu katılımı ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: H. Yıldız Burkovik Doğum Tarihi: 29 Temmuz 1962 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Ist. Üniv Edebiyat Fakültesi 1984 Y. Lisans Adli Bilimler Ist.Üniv

Detaylı

pecya İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi

pecya İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi Osman ABALI *, Metin ONUR **, Ka ğan GÜRKAN ***, Ömer ÇELİK ****, Ümran Dilara TÜZÜN

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili BİLİŞSEL PSİKOLOJİ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

Bir çocuk değişir, dünya değişir

Bir çocuk değişir, dünya değişir Bir çocuk değişir, dünya değişir Toplumu oluşturan bireylerin; Yaklaşık %95 i normal zeka Yaklaşık %3 ü alt zeka Yaklaşık %2 si üstün yetenek grubuna girmektedir. Toplumu Oluşturan Bireyler normal zeka

Detaylı

Emil Kraepelin, gençlerde görülen, iyileşmeyen ve. Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması

Emil Kraepelin, gençlerde görülen, iyileşmeyen ve. Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2011;24:175-181 DOI: 10.5350/DAJPN2011240302 Şizofreni ve Şizoaffektif Bozuklukta Bilişsel İşlevlerin Karşılaştırılması Araştırmalar / Researches Gülfizar

Detaylı

MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ

MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ Yrd. Doç. Dr. Serra İçellioğlu Prof. Dr. Naz Yeni Uzm. Dr. Şakir Delil Uzm. Dr. Bektaş Korkmaz Uzm. Psikolog

Detaylı

ÖZET. pecya ABSTRACT. Comorbidity of Anxiety Disorders in Schizophrenia

ÖZET. pecya ABSTRACT. Comorbidity of Anxiety Disorders in Schizophrenia Şizofrenide Anksiyete Bozukl uklar ı Komorbiditesi Nihat ALPAY *, Ça ğatay KAR ŞIDAĞ ** ÖZET Şizofreni hastalarında anksiyete bozuklu ğu komorbiditesi beklenenden daha s ık görülen bir durum olup, kötü

Detaylı

Prof.Dr.Mehmet Çakıcı MD, PhD

Prof.Dr.Mehmet Çakıcı MD, PhD Prof.Dr.Mehmet Çakıcı MD, PhD (Summary of CV) He was born in Nicosia/Cyprus in 1966. He graduated from Atatürk Elementary School, Bayraktar Secondary School and Nicosia Turkish High School. He started

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4.

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi 9 Eylül Üniversitesi

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

pecya İlk Atak Şizofreni: Tekrarlayan Yat ışlarda Servis, Tanı ve Tedavi De ğişiklikleri

pecya İlk Atak Şizofreni: Tekrarlayan Yat ışlarda Servis, Tanı ve Tedavi De ğişiklikleri İlk Atak Şizofreni: Tekrarlayan Yat ışlarda Servis, Tanı ve Tedavi De ğişiklikleri Seher AYAN *, Aytül GÜRSU HAR İRİ **, Gülcan UZUNER ÖZER ***, Osman ÖNAL **, M. Emin CEYLAN ****, Nihal CEYLAN ** ÖZET

Detaylı

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Prof. Dr. Sirel Karakaş Kurucu Ortak / Yönetici Neurometrika Medikal, Tıp Teknolojileri, Yazılım,

Detaylı

fiizofrenili Anababalar n Çocuklar nda Silik Nörolojik Bulgular n Araflt r lmas : Kontrollü Bir Çal flma

fiizofrenili Anababalar n Çocuklar nda Silik Nörolojik Bulgular n Araflt r lmas : Kontrollü Bir Çal flma Olgu Sunumlar /Case reports fiizofrenili Anababalar n Çocuklarinda Silik Nörolojik Bulgular n Araflt r lmas fiizofrenili Anababalar n Çocuklar nda Silik Nörolojik Bulgular n Araflt r lmas : Kontrollü Bir

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji İstanbul Üniversitesi 2001-2005 Y.

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET. pecya SUMMARY

S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET. pecya SUMMARY 1831 Adli Olgunun Tan ı Dağılımı ve Tan ı-suç Bağlant ıs ın ın S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET AMAÇ: Psikiyatrik hastal ıklar ile suç ilişkisi son y ıllarda

Detaylı

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erişkinlerde Nöropsikolojik Bulgular

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erişkinlerde Nöropsikolojik Bulgular Türk Psikiyatri Dergisi 24; 15(1):41-46 Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erişkinlerde Nöropsikolojik Bulgular Dr. Bedriye ÖNCÜ 1, Dr. Şenay ÖLMEZ 2 ÖZET Amaç: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite

Detaylı

Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi

Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi Risperidonun Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtileri ve Bellek İşlevi Üzerine Etkisi Dr. Yarkın Özcan 1, Dr. R Işın Özışık 2, Dr. Süheyla Ünal 1, Dr. M. Erkan Özcan 1 ÖZET: RİSPERIDONUN ŞİZOFRENİNİN

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur.

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur. NÖR 23 NÖROLOJİ Dr. Ali Kemal ERDEMOĞLU /1 Dr. Ersel DAĞ /2 Dr. Yakup TÜRKEL /3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS NOR 7001 MAKALE SAATİ Nöroloji alanında yabancı dergilerde güncel gelişmelere yönelik yayınlanan

Detaylı

pecya Parkinson Hastal ığında Psikoz

pecya Parkinson Hastal ığında Psikoz Parkinson Hastal ığında Psikoz Nesrin B. TOMRUK*, Nilgün ÇİLOĞLU*, Nihat ALPAY*, Feriha ÖZER** ÖZET Parkinson hastalığında psikotik bozukluklar antiparkinsonyen tedaviye ba ğlı gelişmektedir. Bu çal ışmada

Detaylı

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(1):48-53 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Assessment of Disabled Child Health Council Reports

Detaylı

Türk Toplumunda Şizofreni Tan ısı Konmu ş Hastalardaki Frontal De ğerlendirmede Renk İzleme Testi Türkçe Uyarlamas ının Geçerlili ği ve Güvenirli ği

Türk Toplumunda Şizofreni Tan ısı Konmu ş Hastalardaki Frontal De ğerlendirmede Renk İzleme Testi Türkçe Uyarlamas ının Geçerlili ği ve Güvenirli ği Türk Toplumunda Şizofreni Tan ısı Konmu ş Hastalardaki Frontal De ğerlendirmede Renk İzleme Testi Türkçe Uyarlamas ının Geçerlili ği ve Güvenirli ği Hüseyin GÜLEÇ *, Önder KAVAKÇI **, Medine YAZICI GÜLEÇ

Detaylı

ÖZET. pecya. Anahtar kelimeler: Sosyal anksiyete, çocuklar, ergenler, ölçek, geçerlilik, güvenilirlik SUMMARY

ÖZET. pecya. Anahtar kelimeler: Sosyal anksiyete, çocuklar, ergenler, ölçek, geçerlilik, güvenilirlik SUMMARY Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçe ğinin Geçerlilik ve Güvenilirli ği Türkay DEMİR*, Demet ERALP-DEM İR*, Nuray TÜRKSOY*, Erdoğan ÖZMEN*, Ömer UYSAL** ÖZET Herkesin belirli ortamlarda değişik derecelerde

Detaylı

Özden ARISOY *, Altan EŞSİZOĞLU * ÖZET. pecya ABSTRACT. Attitudes of Turkish Nurses Towards Schizophrenic Patients

Özden ARISOY *, Altan EŞSİZOĞLU * ÖZET. pecya ABSTRACT. Attitudes of Turkish Nurses Towards Schizophrenic Patients Genel ve Ruh Sa ğlığı Hastanelerinde Çal ışan Hemşirelerin Şizofreniye Bak ış Açılar ın ın Karşılaştırılması Özden ARISOY *, Altan EŞSİZOĞLU * ÖZET Amaç: Ruh sağlığı hastanelerinde çalışan hemşirelerin

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** ÖZET Bu çal ışmada Erzurum Yeti ştirme Yard ımda ve aileleri ile birlikte lise çağındaki erkek gençler arasında

Detaylı

Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon ÖZET. pecya SUMMARY

Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon ÖZET. pecya SUMMARY Yetiyitimi Kavranu ve Ruhsal Hastal ıklarda Rehabilitasyon Çağatay KARŞIDAĞ *, Şafak TAKTAK *, Nihat ALPAY ** ÖZET Psikiyatrik hastalıkların kişiyi ve toplumu ne düzeyde ve nas ıl etkilediğini araştıran

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı

Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(4):332-338 Bipolar Bozuklukta Öznel Bilişsel Değerlendirme Neyi Ölçüyor? Nesnel Bilişsel Değerlendirme İle Bağın sı Dr. Ömer AYDEMİR, Dr. Ender KAYA 2 Özet / Abstract Amaç:

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki

Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki Klinik Psikofarmakoloji Bülteni / Cilt 9: Sayı 1, 1999 Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki Dr. Işıl Kaya UĞURAD1, Dr. Kemal SAYAR2, Dr. M usta fa SOLMAZ1, Dr. Derya

Detaylı

Dr. Fatih Volkan Yüksel. Kurucu. Psikiyatrist. fvyuksel@empatipsikoterapi.com 1 / 47

Dr. Fatih Volkan Yüksel. Kurucu. Psikiyatrist. fvyuksel@empatipsikoterapi.com 1 / 47 Kurucu Psikiyatrist fvyuksel@empatipsikoterapi.com 1976 yılında İstanbul?da doğmuş; ilkokulu Yalova?da, ortaokulu İSTEK Vakfı okullarından Beyhan Aral 1 / 47 2000 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin incelenmesi. Ahmet TÜRKCAN ÖZET. pecya SUMMARY

Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin incelenmesi. Ahmet TÜRKCAN ÖZET. pecya SUMMARY Türkiye'de Madde Kullananlar ın Profili: Hastane verilerinin Ahmet TÜRKCAN ÖZET Türkiye'de madde kullananlara ait hastane verileri çoğunlukla 'e lara ili şkindir. Poliklinik başvuruları ve özel kurumlara

Detaylı

YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR. Sayf alar 99-104 7(1) 12(2 ) 281-286 131-135 7(2) 54-55 3(3) 277-282

YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR. Sayf alar 99-104 7(1) 12(2 ) 281-286 131-135 7(2) 54-55 3(3) 277-282 YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR Sıra No YAYIN ADI DERGİ DERGİ KATEGORİS İ (SI/SI- E/SSI/ SSI- E/DİĞER ULUSALAR ARASI/ ULUSAL HAKEMLİ/ DİĞER ULUSAL ULAK BİM GRUB U Yıl Sayı Sayf alar 00 00 00 00 006 00

Detaylı

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory T ıp Fakültesi Öğrencilerinde Depresyon Belirtilerinin Da ğıl ımı Bilal BAKİR*, U. Reha YILMAZ**, İsmail YAVAŞ***, Mahir GÜLEÇ* ÖZET Depresyon en s ık görülen ruhsal bozukluktur. Depresif belirtilerin,

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ

KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ TARIM BILIMLERI DERGISI (1996) 2 (1), 7-11 KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ Cevdet AKDAĞ' Özet: Bu çal ışma,

Detaylı

Prof Dr Süheyla ÜNAL İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD MALATYA

Prof Dr Süheyla ÜNAL İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD MALATYA Prof Dr Süheyla ÜNAL İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD MALATYA Son iki yıl içinde hiçbir şirket ya da kurumla araştırma, sunu, danışmanlık gibi gelir getirici etkinliklerde bulunmadığımı belirtmek

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Nedir? Normal yada normal üstü zekaya sahip olma Yaşından ve yeteneklerinden beklenilen düzeyde başarı elde edememe Dinleme, konuşma, okuma-yazma,

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? *

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? * SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? * Is Entrance Without Exam a Problem in Vocational Training in Health Service? Öğr. Gör. Sedat BOSTAN 1 ÖZET Amaç: Ön lisans düzeyinde sağlık

Detaylı

ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi

ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi Araflt rma Makalesi / Research Article 107 DOI: 10.4274/npa.y5655 ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi Neurological Soft Signs in

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim

Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim İçerik Sosyal Beyin, Zihin Kuramı ve Evrim Dr. Muzaffer Kaşar Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Deneysel ve Evrimsel Psikiyatri Grubu Evrim sürecinde insan beyni Ayna nöronlar, dil ve

Detaylı

Şizofreni Tan l Hastalar n Anne-Babalar nda Frontal Lob İşlevleri

Şizofreni Tan l Hastalar n Anne-Babalar nda Frontal Lob İşlevleri Türk Psikiyatri Dergisi 2004; 15(2):98-104 Şizofreni Tan l Hastalar n Anne-Babalar nda Frontal Lob İşlevleri Dr. Alm la EROL 1, Dr. Serpil BÜYÜKÇATALBAŞ 2, Dr. Levent METE 3 ÖZET Amaç: Bu çal flmada flizofreni

Detaylı

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI Programın Amacı: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyon ve Staj Programı nın amacı, asli olarak bilimsel bilgi ve mesleki etik kuralları gözeterek ruh

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

Dr. Mustafa Melih Çulha

Dr. Mustafa Melih Çulha Dr. Mustafa Melih Çulha ED li hastanın değerlendirilmesinde hem organik hem de psikojenik etkenlerin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Hastanın etyolojisini hızlı ve etkin bir şekilde ortaya

Detaylı

YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Banu CANGÖZ Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Hacettepe Üniversitesi GEBAM

Detaylı

pecya Adli Psikiyatride Çocuk ve Ergen Suçlar ı *

pecya Adli Psikiyatride Çocuk ve Ergen Suçlar ı * Adli Psikiyatride Çocuk ve rgen Suçlar ı * Niyazi UYGUR**, Solmaz TÜRKCAN**, Pakize GYRAN** ÖZT Çalışmada, 1991-1992 y ıllarında Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi Adli Psikiyatri Birimine

Detaylı

ilaç Kullanmayan Duygudurum Bozuklu ğu Hastalar ında Hücresel Humoral İmmünitenin incelenmesi ÖZET pecya

ilaç Kullanmayan Duygudurum Bozuklu ğu Hastalar ında Hücresel Humoral İmmünitenin incelenmesi ÖZET pecya ilaç Kullanmayan Duygudurum Bozuklu ğu Hastalar ında Hücresel Humoral İmmünitenin incelenmesi T. Tulga ŞATIR*, E. Timuçin ORAL*, Arif VERIMLI*, M. ARASLI**, G. DEN İZ** ÖZET Bu çal ışmada merkezi sinir

Detaylı

KENDİ EVLERİNDE YAŞAYAN VE KORUMALI EVLERDE YAŞAYAN ŞİZOFRENİ HASTALARININ YAŞAM NİTELİKLERİNİN VE İŞLEVSEL İYİLEŞME DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

KENDİ EVLERİNDE YAŞAYAN VE KORUMALI EVLERDE YAŞAYAN ŞİZOFRENİ HASTALARININ YAŞAM NİTELİKLERİNİN VE İŞLEVSEL İYİLEŞME DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI KENDİ EVLERİNDE YAŞAYAN VE KORUMALI EVLERDE YAŞAYAN ŞİZOFRENİ HASTALARININ YAŞAM NİTELİKLERİNİN VE İŞLEVSEL İYİLEŞME DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Funda KAVAK 1 Mine EKİNCİ 2 ÖZET Bu araştırma hastanede

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri N E D E N B E YİN M E R K E Zİ? B E YİN Y M E R K E ZİN D E N E LE R Y A PIL IR? Merkezde Nöro -Biliminin en zor ve faydalı teşhis ve tedavi gelişmelerinin tatbiki yanında tedavide

Detaylı

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Pınar DEMİRARSLAN*, Peykan G. GÖKALP*, Kültegin ÖGEL**, Ali N. BABAO ĞLU*** ÖZET Bu çalışman

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

Sekoya Psikoloji Bağdat Caddesi Mustafa Mazhar Bey sok. Fahriye apt. No:2 D:4 Selamiçeşme Kadıköy İstanbul e-mail: tuceatas@yahoo.

Sekoya Psikoloji Bağdat Caddesi Mustafa Mazhar Bey sok. Fahriye apt. No:2 D:4 Selamiçeşme Kadıköy İstanbul e-mail: tuceatas@yahoo. Adı, Soyadı: Aygün Tuçe Ataş Önç Doğum Yeri ve Yılı: İstanbul, 01.07.1981 Medeni Hali: Evli İletişim Bilgileri: Sekoya Psikoloji Bağdat Caddesi Mustafa Mazhar Bey sok. Fahriye apt. No:2 D:4 Selamiçeşme

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

TÜRKiYE BAROLAR B İRLİĞİ T.B.B. REKLAM YASAĞI.. _,. YONETMELIGI

TÜRKiYE BAROLAR B İRLİĞİ T.B.B. REKLAM YASAĞI.. _,. YONETMELIGI TÜRKiYE BAROLAR B İRLİĞİ T.B.B. REKLAM YASAĞI.. _,. YONETMELIGI ANKARA - 2001 TÜRK İYE BAROLAR B İ RLIĞI T.B.B. REKLAM YASAI.. '. YONETMELIGI ANKARA - 2001 Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasa ğı Yönetmeliği

Detaylı