. BÖÜ BASİ AİNEER ODE SORU - DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ. Ve im %00 ol du ğun dan sü tün me yok tu. İlk du um da 0 N ile ikin ci du um da 50 N ile den ge sağ la nı yo. İlk du um da ve im % 00 ise ikin ci du um da ve im, ve im, 0 06 50 % ve im 00.0,6 %60 olu. CEVA D 5. Ba sit ma ki ne sis te min de kuv vet ka zan cı ise, siste mi den ge de tu tan kuv vet, yük kuv vet ka zan cı kuvvet 60 & 0 N olu. uv vet ka zan cı yol dan ka yıp ol du ğu an la mına ge li. Bu du um da cis mi 0 m yük selt mek için ipin 90 m çekilmesi geeki. CEVA E 6. 0N. Des te ğe gö e tok alı sak,. 4.( 4+ 8) 4 & olu. 4 CEVA B yük 80. uvvet kazanc olu. kuvvet 40 CEVA D 0N Des te ğe gö e tok alı nı sa,.4 + 0. 0.5 4. 00 60 4. 40 0 N olu. düzlem CEVA B 4. fiekil-i yük O yük fiekil-iii O O fiekil-ii yük Basit makinelede yükün kuvvete oanı, basit makinenin kuvvet kazancını vei. yük kuvvet kazancı kuvvet Bu oan den büyükse kuvvetten kazanç, den küçükse kuvvetten kayıp vadı. Eğe bu oan e eşitse kuvvetten kazanç yoktu. Şekil-I de O ile O uzunluklaı bilinmediğinden kesin bişey söylenemez. Şekil-II de O > O olduğundan < di. ani kuvvetten kayıp vadı. Şekil-III te O > O olduğundan > di. ani kuvvetten kazanç vadı. CEVA C 7. yük O 8. O noktasına göe tok alısak,.. + 5. 6 olu. O CEVA C Çubuk dengede olduğuna göe, desteğin olduğu O noktasına göe tok alacak olusak,. + 4. + 6. 8. 6. 8. olu. CEVA C UVVE VE HAREE 9
ODE SORU - DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ 4. 0N. cis mi nin bağ lı ol du ğu ip - te ki geil me ye de sek, cis mi nin bağ lı ol du ğu ip te ki ge il me kuv ve ti 0 olu. ç düzlem 0N Desteğe göe moment alınısa, Den ge şa tın dan, olu. 0 0 5 5 ç.4 + 0. 0.7 ç.4 + 60 40 4 ç 80 ç 0 N olu. CEVA D 0 CEVA A 5.. 4 4 4 4 4 4 4 İp le üze in de ki ge il me le şe kil de gös te il di ği gi bidi. Çu bu ğun asıl dı ğı nok ta ya gö e tok alı nı sa,..... 4 5 4 4 4 + + + 4 4 ( ). 4 5 + 4 + + 4. 4. 4 4. cis mi den ge de olduğundan, + 40 80 40N olu. cis mi den ge de ol duğun dan, 40 + 40 80N olu. 8 7 olu. 0 0 0 0 0 40 40 80 CEVA D 0N 0N 40 40 0 CEVA E s 8 Si li ndi in ağı lı ğı bağ lı ol du ğu ip le de ki ge il me kuvvet le i nin top la mı na eşit ti. s 4 + 8. 4 N olu. CEVA E 6. makaası dengede olduğundan, ı + ı + ı 4 + 6 ı 0 ı 0 N olu. makaası dengede olduğundan, ıı ı + ı + 4 0 + 0 + 4 4N 4 N olu. Üstteki cismi dengede olduğundan, ı 4N + 0 + 6 6 N olu. 4N makaası dengede olduğundan, 6N + + 4 + ıı 6 + 6 + 4 + 4 00 N olu. CEVA E 94 UVVE VE HAREE
ODE SORU - Eİ SORUARIN ÇÖÜERİ.. 5m 7.sinθ θ s 7 5m düzlem Sistem dengede olduğuna göe, cisminin ağılığı,.sinθ. s. olu. cismi 5 m aşağı çekildiğinde cismi eğik düzlem üzeinde 5 m yol alı. Buna göe, cisminin düşey konumu m değişi. CEVA A cisminin ağılığı, olu. cisminin ağılığı, olu. Buna göe, cisimlein ağılıklaı aasında, > ilişkisi vadı. CEVA C. 4. O geilme kuvveti,.sinα. olu. m m α.sinα düzlem Üç ge nin ağı lık me ke zi olan O nok ta sı na gö e tok alı nı sa,.... olu. +. +. olu. O α.cosα O noktasına göe tok alınısa,.4.cosα..cosα. α (. ).. s s. s b l. 8 olu. s θ.sinθ düzlem CEVA A Bu du um da, > olu. CEVA D UVVE VE HAREE 95
5. 0.sin0 0 o 0.sin0 0N düzlem 0N makaası dengede olduğundan geilme kuvveti,.sin0 + makaa.sin0 0. + 0. 5 + 5 0 N olu. kuvvetinin büyüklüğü, + 0.sin0 0 + 0. 5 N olu. Bu duumda cisminin ağılığı, + 0.5 + 0 40N olu. CEVA E ODE SORU - 4 Eİ SORUARIN ÇÖÜERİ. Sis tem den ge de ol du ğun dan,.r. 40.. 80 N olu. oplam kütle, mg 80 m.0 m 8 kg olu. CEVA A. R60cm 0cm 6. 0 kuvvetinin büyüklüğü, düzlem.sin0 +.sin0 40. + 0. 0+0 0 N olu. geilme kuvveti, +.sin0.0 + 0. R kolu, kuvvetiyle 0 kez döndüüldüğünde yükünün düşey uzaklığı, n. 0...0 600 cm 6 m değişi. CEVA D 0 + 0 0 N olu. CEVA E 96 UVVE VE HAREE
ODE SORU - 5 Eİ SORUARIN ÇÖÜERİ ODE SORU - 6 DAİ SORUARIN ÇÖÜERİ. kuv ve ti ile dienme b kuvveti aasındaki ilişkiden, π. b.. a a b... a... 0. 60 olu. tata blok yükünü 4π yukaı çıkamak için silindiinin dönme sayısı, f. π. 4π. CEVA E f devi olu. ve kasnaklaı eş mekezli olduğundan, f f devi olu. silindiinin dönme sayısı, f. f.. f. f devi olu. silindiine yönünde devi yaptıılmalıdı.. kuv ve ti nin bü yük lü ğü, b CEVA C π. b.. a. a. b olu. kuv ve ti nin bü yüklü ğü N dön me sa yı sı na bağ lı de ğil di. a tata blok. N 4 CEVA B N silindii yönünde döne. silindiinin dönme sayısı, f. f.. f. f 4 olu. ve kasnaklaı eş mekezli olduğundan, f f 4 olu. N kasnağının dönme sayısı, f. f N. N 4. f N. 4 f N devi olu. N silindii yönünde devi yapa. CEVA C UVVE VE HAREE 97
. N 6. dişlisinin Şekil II deki göünümü alabilmesi için ile aynı yönde 50 dönmüş olması geeki. Bu sı a da diş li si f dişlisinin dönme sayısı ise, 50 5 de vi yap mış tı. 60 f.n f.n dişlisinin dönme sayısı, f. f. 6. f. f 4 devi olu. ve eş mekezli olduğundan, f f 4 devi olu. N kasnağının dönme sayısı, 5 5 f.0.0 f olu. 8 Bu duumda dişlisi 5. 60 5 8 dönmüştü. CEVA D f. f N. N 4. f N. f N devi olu. N silindii yönünde devi yapa. CEVA D 4. + fiekil-i fiekil-ii diş li si Şe kil-ii de ki ko nu ma gel me si için (+) 5 9 yön de,,, de vi yap ma sı ge e ki. Bu - 4 4 4 5 9 nun için de diş li si ( ) yön de,,,, de vi yap ma sı ge e ki. a da diş li si nin ( ) yön de 7,,, de vi yap ma sı ge e ki. Bu nun için 4 4 4 7 de diş li si (+) yön de,,, de vi yap ma sı ge e ki. I. yagı yanlıştı. II. ve III. yagıla doğudu. CEVA E 5., ye gö e zıt yön de dö ne. f. f.. f. f devi. 4 Dişlillein göüntüsü şekildeki gibi olu. CEVA A 98 UVVE VE HAREE
ODE SORU - 7 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ ODE SORU - 8 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ.. dişlisinin dönme sayısı,. (+) İp kuvvetiyle aşağı yönde çekildiğinde, makaası (+) yönde, makaası ( ) yönde döne. makaası üzeindeki ip aeket etmediğinden makaası dönmez. Bu duumda yalnız makaası (+) yönde döne. ( ) CEVA A f. f..4 f. f 4 devi olu. x > x olduğundan makaası yönünde döne. x x DS...Ç. 4. 4 devi olu. yüüü k n n x+ x yükselmesi + 8 0 olu. x x O... I. ve III. yagıla doğudu. II. yagı yanlıştı. CEVA D ip, İp kuvveti ile, kada çekildiğinde makaasındaki dönme sayısı,, n olu. makaası,/ kada döne,,/ kada yükseli. Dönme sayısı;, n, (. ) 8 olu. makaası sabit makaa ve ipin uçu bağlı olduğundan dönmez. yüüü k n n x yükselmesi + x 6+ 4 olu. III. yagı doğudu. x. x > x olduğundan maka- ası yönünde döne. x x DS...Ç 4 4 devi x n 0 olu. Bu duumda; n > n > n olu. CEVA B I. ve II. yagıla yanlıştı. CEVA C UVVE VE HAREE 99
. ODE SORU - 9 DAİ SORUARIN ÇÖÜERİ. A / ip B +y I.uç II.uç ( ) C y Ok yönünde silindii 4 tu atasa dişlisi de 4 tu dişlisi tu ata. Bu duumda I. uç mekeze bağlandığından aeket etmez. ve ( ) yönde döneceğinden ipin II. ucu y yönünde.() 4 kada aeket ede. İpin I. ucu aeket etmediğinden makaası (+) yönde kada döne. y yönünde kada aşağı düşe. I. yagı doğudu. nin dönme miktaı olu..( ) II. yagı doğudu. nin ye değiştimesi nin ye değiştimesine eşit olduğundan de kada y yönünde ye değiştii. III. yagı yanlıştı. (+) CEVA C. Silindi bi kez döndüüldüğünde cisminin ye değiştimesi, İp A noktasına bağlı ise x A 4 İp B noktasına bağlı ise x B İp C noktasına bağlı ise x C 0 olu. I. ve II. yagıla doğudu. III. yagı yanlıştı. I.ip II.ip CEVA C 4. dişlisinin dönme sayısı, f. f.. f. f devi olu. ve eş mekezli olduğundan, f f devi olu. yüüü k n n x yükselmesi + x. +.. 4+ 6 8 kada yönünde ye değiştii. x x N O CEVA A yaıçaplı makaa ok yönünde bi kez çevildiğinde I. ip, x () + 6 kada aeket ede. makaasından geçen II. ip ise, x () + () 8 kada aeket ede. Bu duumda dönme miktaı ve olduğuna göe yaıçaplaı; x. 6 x. 8 Eşitliklei taaf taafa oanlasak; 9 olu. 8 CEVA E 00 UVVE VE HAREE
. x silindiine ok yönünde tu attıılısa, silindiin ye değiştimelei x; x.( ).(..) 6 cm olu. ve silindileinin ye değiştimelei eşitti. I. ve II. yagıla doğudu. akaala döndüüldüğünde ip yaıçaplı makaaya saılı. Bu duumda cisminin konumundaki değişme ; x ().N 6... cm olu. III. yagı doğudu. CEVA E 4. N x akaala ok yönünde N defa döndüüldüğünde cisminin konumunda meydana gelen değişiklik; N.( ) olu. Bu duumda N ve atasa ata, atasa azalı. CEVA D UVVE VE HAREE 0
ES ÇÖÜER BASİ AİNEER. düzlem fiekil - I fiekil - II düzlem fiekil - III düzlem 4. N O > olduğunda kuvvetten kazanç vadı. 5 Şe kil-i de:. 5. & kuv vet ten ka zanç vadı. Şekil-II de:.. & kuvvetten ya da yoldan kazanç yoktu. Şekil-III te:. & yoldan kazanç vadı. CEVA A Diş li le in dön me sa yı sı ya ı çap la ı ile tes oan tı lıdı. diş li si 6n dön dü ğün de dişlisi n dö ne. ile eş me kez li ol du ğun dan, n dönese N, n kez döne. O ve ise n kez döne. Bu duumda en yavaş N dişlisi döne. CEVA D. 0,8 5,8 5. N Sistem dengede olduğuna göe, + +,8 90 5,8 50 N olu.. CEVA E dişlisi ok yö nün de de fa dön dü ğün de ya ıçap lı dişli zıt yön de de fa dö ne cek ti. Bu du um da ya ı çap lı dişlisi de ile ay nı yön de tu ata. ve eş me kez li ol du ğun dan de ile ay nı yön de tu dö ne. Bu du um da kas na ğı ile zıt yön de f. f. 4. f. f 4 tu döne. Bu du um da kas na ğı tam tu at tı ğın dan kasnağı ile N nok tasın dan temas ede. CEVA D kasnağının dönme sayısı, f. f.. 4 f. f 8 olu. ve kasnaklaı eş mekezli olduğundan, f f 8 olu. N kasnağının dönme sayısı, f. f N. N 8. f N. f N olu. N kasnağı yönünde devi yapa. CEVA B N 6. kasnağı, 0 saniyede tam dönme yapasa 5 saniyede x dönme yapa. x.0 5. x,5 tu döne. Bu duumda kasnağı aynı yönde, f. f.,5. f. f tu döne. ve eş mekezli olduğu için cismi de aynı yönde döne. Bu duumda cismi ( ) yönde, x π. 6 kada aeket ede ĊEVA E 0 UVVE VE HAREE
7. Vida tata blok içinde ileleken tatanın uyguladığı dienç kuvveti,.b.a eşitliği ile bulunu. I vidası için,.b.a... () II vidası için,..b.a... () olu. () ve () eşitliklei taaf taafa oanlanısa,. b. a.. b. a. & olu. CEVA B 0. 5cm lm R m ve 5 cm di..r. 0.00.5 00 N olu. ovanın ağılığı 00 N olduğuna göe, su 00 N 0 kg olu. V su 0.000 cm 0 dm 0, olu. CEVA A 8. 9. 0N 0N 0N 0N 0N N 0N 0N Şekilde göüldüğü gibi, levasının ağılık mekezi noktasıdı. CEVA C 8N 8N 5 I I8N.sin5. I. ma ka a sı den - ge de ol du ğun dan, 5 + 5 + 5 5N olu. I. yagı doğudu. 5N 5N 5N II. ma ka a sı den - 5N ge de ol du ğun dan, 5N +5 5+5+5 0N olu. II. yagı doğudu. 5N 5N 5N 5N 5N III. uv vet ka zan cın da ma ka a la ın ağı lı ğı dik ka te alın maz. ma ka a sın da kuv vet ka zan cı di. uv vet ten ka zanç ise, yol dan ka yıp di. cis mi 0 m çe ki li se, cis mi, 0 z 0 m yük se li. III. ya gı yan lış tı. CEVA C 5N 5N 56N 5 56N. fiekil-i fiekil-ii Şe kil-i de ki aeketli makaanın denge şatından, 8 + 8 56 N olu. Şe kil-ii de ki makaa sisteminde düşey kuvvetlein dengesinden, + +. sin5 +. 0,8 56,8 56 0 N olu. CEVA D düzlem Çekilen ipin uzunluğu. (π. π ) 4 π 4 yükünün yükselmesi olu. CEVA C UVVE VE HAREE 0
ES ÇÖÜER BASİ AİNEER...sinθ θ s düzlem 0N 0N 0N 0N 0N 0N Sistem dengede olduğuna göe,. sin i. s. & 6 olu. yükü ise, + + olu. ve taaf taafa oanlanısa, 6 olu. CEVA D 40N 0N N R S x 70N Sistem dengede olduğuna göe, çubuğun ağılığı; 0 + 40 + 0 70 N du. I. yagı doğudu. noktasına gö e tok alı sak çu bu ğun ağı lık meke zi, 70. x 40. + 0. 5 70x 0 + 50 70x 70 x,4 N aasındadı. II. yagı doğudu. 0 + 0 + 0 + 0 50 N du. III. yagı doğudu. CEVA E. cismine etki eden kuvvet, + + 5 & 5 olu. 5 ise yü kü 0 cm yüksel te bil mek için kuv ve tin uy gu lan dı ğı ipi, 5.0 00 cm çek mek ge e ki. 0cm düzeyi düzeyi 4. A ip N R S si lin di i ok yö nün de tam de vi yaptı ğın da π.() 6π ka da ile le. Bu du um da si lin di i de de vi ya pa ve ipi et a fı na π.()4π ka da sa a cak tı. Bu du um da A cis mi, 6π + 4π 0π kada yükseli. He bi aalık π olduğuna göe A cismi noktasına kada yükseli. CEVA D CEVA B 04 UVVE VE HAREE
5. ΙΙ A B C O D E Ι N O 7., ö.( ) cm ip 0N x N ve silindileinin dengede kalabilmesi için O noktasına göe tok alısak,. 0. 60 N olmalıdı. II. silindilein den ge de kal ma sı için de O ye gö e tok al ma lı yız. 40 N O nok ta sın dan x ka da uzaklık tan asıl dı ğın da den ge sağ lan mış sa,. 40.x 60. 40.x x olu. O nok ta sın dan ka da uzak olan nok ta A dı. Bu du um da 40 N luk ağı lık A nok ta sın dan asıl ma lı dı. CEVA A makaası 5 kez döndüüldüğünde konumundaki değişme ötelenme miktaına eşitti. Bu mikta, x ö 5.( ) 5.(..) 60 cm olu. I. yagı doğudu. makaası 5 kez dönese ipteki çekilme miktaı em ötelenmeden em de dönmeden oluşu. İpteki çekilme miktaı, x ip x ö + x d 60 + 60 0 cm olu. cismindeki yükselme, ipteki çekilmenin yaısı kada olduğuna göe, x ip 0 60 cm olu. II. yagı yanlıştı. ve nin yaıçaplaı bilinmediğinden dönme sayılaı için kesin bişey söylenemez. CEVA A 8. II. ip I. ip x x 6. Şe kil de gö ül dü ğü gibi, ma ka a sı nın ağı lı ğı ise, cis minin ağı lı ğı di. I. ya gı doğ u du. ma ka a sı nın ağılı ğı ise, cis mi nin ağı lı ğı di. II. ya gı doğ u du. cisminin ağı lı ğı ise, ma ka a sı nın ağı lı ğı di. II I. ya gı yan lış tı. 4 CE VA C silindii ok yönünde tam devi yaptığında I. ip silindiinden dolayı.(.) kada çekili. silindiinden dolayı da.() 4 kada salını. I. ip toplam x 4 8 kada çekili. cisminin konumundaki değişme, x 8 4 olu. cisminin konumundaki değişme, II. ipteki salınma ve makaasının konumundaki değişme kadadı. + 4 olu. Bu iki değe oanlanısa, 4 4 6 olu. CEVA B UVVE VE HAREE 05
9. x > x olduğundan makaası yönünde döne. dişlisinin dönme sayısı, f. f.. f. f devi yapa. DS.. x x.ç x x..... 4 olu. makaası yönünde devi yapa. CEVA A 0. silindii tu yapasa de tu yapa. Bu duumda; I. ip: +y yönünde.(.) kada çekili. II. ip: +y yönünde.() 4 kada çekili. I.ip makaasını I. ip (+) yönde II. ip ( ) yönde döndüü. makaası (+) yönünde döne. I. yagı doğudu. O II.ip ( ) (+) +y y akaanın dönme miktaı; 6 4 olu. 4 4 DS olu. çeve III. yagı doğudu. I. ip makaasını ve yükünü +y yönünde 6 kada yükselti. II. ip ise +y yönünde kada yükselti. İlk konuma göe ye değiştime; 6 + 8 olu. II. yagı doğudu. CEVA E 06 UVVE VE HAREE
Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Numaa :... Aldığı Not :... Bölüm azılı Soulaı (Basit akinele) ÇÖÜER. 80cm cismi dengede olduğundan,. sin 0. 4 8 ise kuvvet kazancı 8 olu. Cismin yükselme miktaı, 4 x. y. y. x.80 0 cm olu. 8. Şe kil-i de: > ol du ğun dan kuv vet ten ka zanç va dı. Şe kil-ii de: kuv vet ten ve yol dan ka zanç yok tu. Şe kil-iii te:.. < ol du ğun dan yol dan ka zanç va dı. a) Bu duumda yalnız I de kuvvetten kazanç vadı. b) alnız III de yoldan kazanç vadı. cismi dengede olduğundan, + + 6 olu. ve kuvvetlei oanlanısa, olu. 6 b) I. yol: makaası ok yönünde kez döndüğünde ve makaalaı da aynı yönde kez döne. Bu duumda makaası etafına π kada ip saa. makaası da π. 6π kada ilele. Bu duumda makaasına bağlı ip π + 6π 8π kada ip yönünde çeke. Bu duumda cismi 8 ka da yu ka ı çı ka. ma ka a sı ok yö nün - de dön dü ğün de ma ka a sı na bağ lı ip yö nün de 4π ka da ile le. Bu du um da cis mi 6π 4π π ka da ile le. Öy ley se cis mi ka da aşağı ine. Öyleyse kütlele aasındaki düşey uzaklık, 8 + olu.. 0 o.sin0 a) İple üzeindeki kuvvetle şekilde gösteildiği gibidi. II. yol: cismi yükseli. cisminin yükselme miktaı,. + 8 olu. cismi alçalı. cisminin alçalma miktaı,.. olu. Cisimle aasındaki düşey uzaklık, 8 + + olu. UVVE VE HAREE 07
4. 0N 0N 0N (+) 0N 0N ( ) ( ) Desteğe göe tok alınısa, 0.5 + 0.. + 0.5 70 + 00 düzlem 70 70 N olu. İpteki geilme kuvveti, 0 + 0 40N olu. ve kuvvetlei oanlanısa, 70 7 olu. 40 5. dişlisi devi yaptığında dişlisi de aynı yönde N. f N. f 4 0. 0. f & f devi yapa. dişlisi tam ve / devi yapa. Bu duumda dişlisinin göünümü şekildeki gibi olu. 6. kasnağı 0 döndüüldüğünde, 0 N 60 tu atmıştı. nin dönme sayısı bu duumda, N. f N. f. 0 N. 0 N olu. & ve eş mekezli olduğundan kasnağı da tu döne. kasnağı tuda π 40 cm ip sala. Bu duumda cismi de 40 cm ye değiştii. (+) 7. ve silindilei eş me- tu kezli olduğundan defa dönese de defa döne. makaasının I. ucu, O.() 4 kada yukaı II. uç I. uç çekili. 4 II. ucu ise,.(.) kada aşağı ine. Bu duumda makaası üzeindeki iple makaayı (+) (+) yönde, 4+ 8 kada döndüü. makaasının dönme sayısı, 8 n.( ) olu. 8. makaası dengede olduğundan, + 0 50 + 0 0N olu. yükünün büyüklüğü, 0 + 5 + 5 40N olu. 9. cis mi nin cm yükse le bil me si için eğik düz lem de d sin 7 06, 5 cm ilelemesi geeki. 7 o 0N 50N 5N 5N 0N 0N 0N d cm Sistemde kuvvetten kazanç 9 olu. Bu duumda yükün 5 cm ileleyebilmesi için kuvvetinin 9.5 45 cm çekilmesi geeki. 0. si lin di i öte le me a e ke tin den do la yı ka da yol al mış tı. cis mi nin al çal ma sı + 4 ka da olu. si lin di i nin dön me den do la yı sa dı ğı ip, π. olu sa, π. olu. cis mi nin yük sel me si + olu. ve ci sim le i aa sın da ki dü şey uzak lık; 4 + 7 olu. 08 UVVE VE HAREE