$#2" - ($&## " %$&#$%$#&)&#$&'&#":%$& #$%"#(+&"+(+$&&"%#$%'( 5)'&##$&$"(#((."$&$%"%" name="description"> $#2" - ($&## " %$&#$%$#&)&#$&'&#":%$& #$%"#(+&"+(+$&&"%#$%'( 5)'&##$&$"(#((."$&$%"%">

CHRISTIAAN SNOUCK HURGRONJE LGL GÖRÜLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CHRISTIAAN SNOUCK HURGRONJE LGL GÖRÜLER"

Transkript

1 CHRISTIAAN SNOUCK HURGRONJE VE SLAM HUKUKU LE LG LGL GÖRÜLER LER Dr. Hasan Hacak / $&0 )" '&2 >$#2" - ($&## " %$&#$%$#&)&#$&'&#":%$& #$%"#(+&"+(+$&&"%#$%'( 5)'&##$&$"(#((."$&$%"% #!$#"#($& $&"%&#"+(&""$$% $&$-$+$&"&".)$&$&!" ++ % ). " % )" %&( $ " $++$& $(!"&"$%")$&+()$$&'() ) - +&# A& " &.) $& #%%& -0( $% ' ())-#(# B)$#'(5)*&/"&&$($&0 /$$&'&#$&!" Christiaan Snouck Hurgronje ( ), Ignaz Goldziher ile birlikte modern islamoloji-oryantalizm çalrmalarnn kurucusu kabul edilir. 1 Batda Hurgronje nin makalelerinden derlenen Selected Works of Snouck Hurgronje adl eserdeki baz Franszca bölümleri sözlü olarak tercüme eden ArR. Gör. Dr. Msmail TaRpnar ve bu yazy yayn öncesinde okuyarak fikirleriyle ona katkda bulunan Yrd. Doç Dr. Said Polat a burada terekkür ederim. Marmara Üniversitesi Mlahiyat Fakültesi. 1 Bkz. Mark Batunsky, Carl Heinrich Becker: From Old to Modern Islamology. Commemorating the 70th Anniversary of Der Islam als Problem, s. 295, International Journal of Middle East Studies, Vol.13, No. 3 (Aug. 1981, s ); Schacht, onu Goldziher ile birlikte teknik anlamda Mslami ilimler le ilgili çalrmalarnn barlatcs olarak görür. Bkz. J. Schacht, C. S. Hurgronje, s. 192, Der Islam, 23. Band, 1936, Berlin und Leipzig; G.-H. Bousquet and J. Schacht, Selected Works C. Snouck Hurgronje, s. VII, Leiden, E. J. Brill, 1957; A. de Groot da modern Mslam arartrmalarn barlatan oryantalistler olarak bu ikisi ile

2 &/B Mslam hukuku çalrmalarn barlatan ana sima olmasnn yannda siyaset adam kimliui ve özellikle Hollanda nn Endonezya 2 sömürge politikalarnn belirlenmesi üzerindeki büyük tesiri ile sömürge oryantalizmi nin 3 de en tipik temsilcisi görünümündedir. Hurgronje nin oryantalizm tarihindeki yeri ve hayat ile ilgili olarak günümüzde yaplan tartrma ve arartrmalar, oryantalizm alannda ortaya koyduuu görürlerinden daha fazla dikkat çekmektedir. Öyle ki bu konu üzerindeki tartrmalar oryantalizm tarihinin baz noktalarda yeniden deuerlendirilmesini gerektirecek boyutlarda görülmektedir. 4 # 8 Oubat 1857 tarihinde, Hollanda nn Brabant bölgesinde bulunan Breda ilinin kuzey douusundaki Oosterhout kasabasnda doudu. 5 Babas burada papaz idi ve gençliuinde onun da papaz olmas kararlartrlmrt 6. EUitimine douduuu kasabada barlad, lise tahsilini ise Breda da yapt. Üniversiteye girebilmek için özel hocalardan Latince ve Yunanca dersi ald ylnda üniversiteden kabul alarak ayn yl Hollanda Leiden Üniversitesi nde Teoloji euitimine barlad. 7 Üniversitede Mbranicenin yannda seçmeli ders olarak Arapça ve sâmi filolojisi okudu. Son derece bararl bir euitim hayat geçirerek ylnda ilahiyat/teoloji euitimini tamamlad ve sonrasnda çalrmalarn tamamen oryantalizm ile snrlad. 9 Het Mekkaanche Feest: Mekke de Hac adyla hazrladu doktora tezini 24 kasm 1880 de üstün barar ile savunarak doktor unvan kazand. Bu tezde haccn tarihini, Mslam daki önemini, hacdaki tören ve adetleri inceleyip haccn Arap putperestliuinden kalma bir adet olduuu sonucuna varmrt euitim ylnda Strasburg Üniversitesinde euitimine devam ederek burada özellikle Theodor Nöldeke nin derslerine devam etti ylnda Strasburg dan döndüuünde Hollanda nn en büyük sömürgesi durumundaki, halknn büyük çouunluuu Müslüman olan Endonezya için memur yetirtirmek birlikte Theodor Nöldeke ve Julius Wellhausen i de sayar. Bkz. D-A, Hollanda, XVIII, Bu dönemde kaynaklarda Endonezya için, Hollanda Hindistan (Netherlands India), Hollanda DoUu Hindistan (Dutch East Indies), DoUu Hint Adalar vb. isimler kullanlmaktadr. 3 Edward Said, Oryantalizm, s. 528 (trc. Selahattin Ayaz), Pnar Yaynlar, Mst., Bkz. P. SJ van Koningsveld, C. Snouck Hurgronje ba du l-mulâhazât havle nerâtâtihî elilmiyye ve s-siyâsiyye fî Hollanda, s. 433 (trc. Kasm Sâmerraî, Alam el-kütüb, VII/4, Riyâd 1986, s ). 5 Abdurrahman Bedevî, Mevsûatu l-müste+rikîn, s. 245, Beyrut Angelo Pesce, Mekke münzü mieti âmm ev mecmûati C. S. Hurgronje er-râi a, s. 9, London, 1986, Immel Publishing. 7 A. Bedevî, G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XI. 9 G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XI, M. Hakk Kad, Holland da Oarkiyat AraRtrmalar, s DoUu Bat, s. 20, Ankara, 2002, (s ).

3 /"&&$($&.>CD = üzere kurulan ve Leiden üniversitesine baul bulunan bir enstitüde Mslam la ilgili dersler okutmak üzere hoca olarak tayin edildi. 10 Burada Mslami ilimler ve Mslam hukuku dersleri verdi ylnda Arap yarmadasna olan merhur ziyaretini yapt. Msr da ksa bir süre kaldktan sonra Cidde ye geçti ve orada Hollanda konsolosluuunda AUustos 1884 den, Oubat 1885 e kadar (alt ay) kald. Bu esnada bir yandan de gezisinin esas amac olan Mekke yi ziyarete hazrland. 11 Müslüman olup Abdulgaffâr adn alarak Oubat 1885 ylnda Mekke ye ulart. Alt ay da burada kald. Burada ulemadan Mslam hukuku ve usul-i fkh vb. dersler ald. Ancak AUustos aynda hac günleri barlamadan adnn karrtu bir skandal sebebiyle Osmanl yönetimi ondan Mekke yi terk etmesini istedi. 13 O da önce Cidde ye geldi ve sonrasnda Arap yarmadasn terk ederek Hollanda ya döndü. Bu srada hacc ibadetine sadece günler kalmrt. Hollanda ya döndükten sonra Arap yarmadasnda geçirdiui dönem ve hazrladu malzemeyle ilgili Mekka kitabn yazarak bunu 1888 ve 1889 yllarnda yaynlad. Bu kitap en önemli eserlerinden biri olarak onu seçkin oryantalistler arasna yerlertirdi. Hollanda ya gelince, 1886 ylnda Leiden de tedris hayatna barlad ve ayrca Delft Rehrinde Endonezya da çalranlarn euitiminin yapldu özel bir enstitüde ders verdi. W.T. Juynboll un vefatndan sonra 1887 ylnda Delft de onun yerine geçmesi teklif edildi ancak o Leiden de kalmay tercih etti ve orada Mslam hukuku hocas olarak tayin edildi. Snouck Hurgronje nin Leiden e profesör olarak tayin edilmesiyle birlikte üniversitedeki Mslamoloji alanndaki çalrmalarn rengi deuirerek bu çalrmalar modern oryantalizmin doumasna zemin hazrlayacak bir Rekilde Mslamn sosyal baulam içerisinde arartrlmasna yöneldi. Snouck Hurgronje nin bu tarz çalrmalarnn önemli örneklerinden biri Mekka barlkl kitabyd ylnda, 1906 ylna kadar kalacau Endonezya ya gönderildi. Batavia Rehrinde DoUu Hindistan Adalarnda (Endonezya) yeni açlmr bir ofis olan Arap ve Yerel Halk MRlerini AraRtrma Bürosu na danrman olarak atand. 15 Görevi Endonezya daki Müslümanlarla ilgili hassas problemlerin çözümünde 10 Angelo Pesce, s G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XV. 12 Angelo Pesce, Angelo Pesce, Bkz. M. Hakk Kad, Bkz. Harry Benda, C.S. Hurgronje and the Foundation of Dutch Islamic Policy in Indonesia, s. 340, The Journal of Modern History, Vol. 30, No: 4 (Dec., 1958, s ),

4 &/B Hollanda hükümetine danrmanlk yapmakt. 16 Hurgronje Endonezyada da iki ayr kimliue sahipti: Bunlarn ilki bir batl olarak Hollanda sömürge idaresinde çalran bir yetkili, ikincisi ise halk arasnda sosyal anlamda Müslüman 17 olarak yarayan bir mühtedi idi ylnda Hollanda sömürge idaresinin DoUu Dilleri ve Mslam Hukuku DanRman oldu. Hollanda sömürge güçlerine karr direnirin en youun olduuu ve Hollanda nn tam hakimiyeti altna girmemir olan Açe de yllar arasnda kald. Mkinci büyük kitab olan De Atjehers i (Açe liler) yazmak için burada çok genir malzeme toplad. Sonraki yllarda Endonezya daki diller, etnik yap ve Rehirler ile ilgili arartrmalar yapt. Sumatra ya seyahat etti. Bu bölgenin dilini öurendi ve kültürel ve etnografik özelliklerini inceledi. Endonezya da kaldu yllar boyunca Hollanda nn sömürge idaresinin Mslami politikalarn etkiledi ve hatta gerçek anlamda bu politikann çouu noktada kurucusu oldu ylnda, 1889 dan beri, on alt yldr yaramakta olduuu Endonezya dan Hollanda ya geri döndü. Hollanda ya döndüuünden itibaren Hollanda hükümetinde Araplarla ilgili ve Mslami MRler müsterarlu görevini devam ettirdi. Böylece ölümüne kadar ki süre boyunca ilmi hayatnn yannda siyasi hayat kesintiye uuramad. 19 Bu durum onu salt ilmi arartrma yapmaktan alkoydu- Uundan 1906 ylndan 1936 ylna kadar ilmi açdan önceki çalrmalar kadar önemli eserler vermediui söylenebilir. Leiden üniversitesinin en önemli Arap filologlarndan olan De Goeje 1906 ylnda emekli olunca Hurgronje onun yerine Arapça ve Mslam Profesörü olarak tayin edildi. 20 Bu Rekilde Leiden deki oryantalist arartrmalarda merkezi rolü De Goeje den sonra Van Vollenhoven ile birlikte Snouck Hurgronje üstlendi. Leiden üniversitesinde says kabark olan öurencilerine Mslami ilimler ve Açe dili ile ilgili dersler vermekle birlikte ayrca üniversite bünyesinde Hollanda sömürgelerinde görev almak üzere memur yetirtirmek amacyla kurulan Hindoloji bölümünde Mslam dini ile alakal girir mahiyetinde dersler okuttu ylnda seri konferanslar vermek üzere Amerika ya davet edildi ve burada verdiui konferanslar kitap halinde nerredildi. Hurgronje, Mlki 1873 ylnda Paris te yaplan Uluslararas Oryantalist Kongreleri nin 1931 de Leiden de yaplan 18. toplantsna barkanlk etmirtir. Leiden üniversitesindeki kariyeri 16 Angelo Pesce, 10. Ayrca bkz., Robert Van Niel, Christiaan Snouck Hurgronje: In Memory of The Centennial of His Birth, s. 592, The Journal of Asian Studies, Vol. 16, No.4, Aug., 1957, (s ). 17 G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XV. 18 Robert Van Niel, Robert Van Niel, 592; Koningsveld, 433; M. Hakk Kad, Jacques Waardenburg, Islamic Studies in Dutch Scholarship Mapping Islamic Studies, s. 73, Ed. Azim Nanji, 1997, New York, (s )

5 /"&&$($&.>CD esnasnda Berlin, Kahire ve Cambridge üniversitelerinden kendisine kürsü teklif edilmirtir. Hurgronje 1906 ylnda Leiden Üniversitesinde irgal ettiui kürsüdeki Arapça ve Mslam profesörlüuünden 1927 ylnda emekli olarak ayrld. 21 Emekli olduktan sonra da derslere devam etti ve ölümüne bir ay kalana kadar özellikle Açe dili dersi veriyordu. 22 Hurgronje 1936 ylnda ksa bir rahatszlktan sonra yetmir dokuz yarnda vefat etti ve Leiden kadim mezarlunda topraua verildi. Hurngronje birçok oryantaliste hocalk yapmrtr. Bunlarn bazlar Arent Jan Wensinck ( ), J. Schacht, Theodorous W. Juynboll, Johannes Heindrik Kramers tir 23 $$%&#'"("# Yukarda ksaca temas edildi%i gibi Hurgronje özellikle ülkesinin sömürge politikalarndaki aktif konumuna karn sömürge halk tarafndan Müslüman bir alim olarak alglanmas, kendisinin de özel hayatndan hiçbir ekilde bahsetmemesi ve hayatyla ilgili bilgilerin snrl olmas sebebiyle hakknda baz tartmalar yaplmakta olan bir oryantalisttir. Son yllarda özellikle ahsi evraklarnn ve baz resmi ariv belgelerinin incelenmesiyle onun hayatndaki karanlk noktalar daha fazla bilinir hale gelmeye balamtr. 24 Burada oryantalizm tarihi açsndan önem tad% için onun hayatnn baz kapal yönlerine ksaca de%inilecektir. )*&"### Onunla ilgili ilk gündeme gelen tartrma Mekke gidiri ve Mekke den snr dr edilmesidir. Hurgronje nin Mekke ye geliri büyük ölçüde siyasi bir arka plana sahip olup bu seyahatin Hollanda hükümeti tarafndan finanse edildiui ve siyasi hedefleri olduuu konusunda onun hakknda en iyimser dürünen yazarlar dahi sessiz bir kabul tavrn tercih etmirlerdir. 25 Bu ziyaretin nedenlerinden biri Mekke ye gelen Endonezyal haclarn, Osmanl PadiRah II. Abdülhamit in 21 J.Waardenburg, G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XIX. 23 Wensinck Leiden deki kürsüsünde onun halefi olmurtur. DiUer öurencisi olan Schacht n ise, Gotthelf Bergsträsser ile birlikte barlca hocas Hurgronje dir. 24 Özellikle Leiden Üniversitesi öuretim üyesi ve oryantalizm tarihçisi Van Koningsveld, kendisinden önce konuyla ilgili yaplan tartrmalar inceleyerek, Hurgronje üzerinde Rahsi evraklarna ve yazrmalarna varncaya kadar genir çapl arartrmalar yapmrtr. Koningsveld, 1985 ylndaki bir çalrmasnda Hurgronje nin kimliui üzerinde yaplan tartrmalarla ilgili Hollandaca, Arapça ve Endonezya dilinde yazlan makale saysnn yüzü artun ve bu saynn her geçen gün arttun ifade eder. s Bkz. G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XV.

6 &/B Panislamizm propagandalarndan ne kadar etkilendiuini incelemektir. Koningsveld özellikle Lahey devlet arrivlerini inceleyerek bu seyahatin Cidde de Hollanda aleyhine faaliyet gösteren Endonezyal haclarn tespiti ve ilim adna yaplmasnn Hollanda hükümeti tarafndan kararlartrldun tespit etmirtir. 26 Hurgronje nin Mekke den Osmanl makamlar tarafndan çkarlmas da birden çok batlnn ilgilendiui, Teyma tar diye bilinen, üzerinde Aramice dini metin içeren ve yöredeki en eski tarihi kalnt olduuu söylenen bir tarihi eserin kaçrlmas skandalna adnn karrmas sebebiyledir. Fransz gezgin Charles Huber, 1879 ylnda bu tar bulmur ancak epigrafi uzman olmadu için tar tanmlayamamrt. Hüber, 1883 ylnda yanna Alman epigrafi ve Sami dilleri uzman Julius Euting u da alarak bölgeye döndü. Hurgronje arkadar olan Euting tar ile ilgili bilgileri ve yazlarn kopyasn kaydetti. Bu iki arartrmac Osmanl dan izin almakszn yürüttükleri bu çalrma esnasnda tar satn aldlar ve yükleriyle birlikte Hail e gönderdiler. Buradan Euting, Kudüs e; Huber de Hail e döndü. Ancak Huber yolda klavuzlar tarafndan öldürüldü. Dönemin oryantalistlerinin pek çouunun ilgilendiui tar ile ilgili olarak Euting ulartu bilgileri Huber den ayrldktan sonra Nöldeke ye ulartrd ve o Euting a atfla tar ile ilgili nerriyatn yaparak onu ilim dünyasna tantt. Ernest Renan ise Fransz Huber in gayretleriyle ortaya çkarlan bu tar ile ilgili nerriyatn bu Rekilde Almanlar tarafndan yaplmasn ve Huber in katksna yer verilmemesini Riddetle elertirdi. 27 Bu arada Fransz Temps gazetesi, Cidde deki Fransz konsolosu Lostalot tan aldu bilgilerle, Huber in barna gelenleri yazd ve Hurgronje nin Almanlar adna tar ele geçirmeye çalrtun bildirdi. Söz konusu yaz Arapça ve Türkçeye de tercüme edildi. Hurgronje nin gerçekte Mslam benimsemediuini, kendisini Mslami ilimlere vakfeden bir Müslümandan çok bütün amac eser kaçakçlu olan bir Hristiyan olduuu söylentisi yayld. Hükümet yetkilileri bunlar üzerine Hurgronje ye derhal Mekke yi terk etmesiyle ilgili emri okudular ve Cidde ye kadar iki polis ona erlik etti. Hurgronje Mekke yi ve Arap yarmadasn terk ederek Hollanda ya hareket etti. 28 % '&+, Hollanda nn askeri ve ekonomik açdan Endonezya da zirvede olduuu bir dönemde Cava nn batsndaki bölgede bir ayaklanma patlak vermirti ve Hollanda güçleri Sumatra adasnn kuzeyindeki Açe idaresiyle Riddetli bir savara girmirti. Açe lilerin Mslam adna yaptu ve Mekke ulemasnn verdiui fetvadan 26 Koningsveld, Angelo Pesce, Angelo Pesce, 15.

7 /"&&$($&.>CD sonra Riddetlenen savar Hollanda nn Endonezya da girirtiui en kanl çarprmalara sahne oldu. Snouck Hurgronje nin Mekke deki tecrübesinin ve ilirkilerinin devreye sokulmas ve Endonezya da Hollanda adna çalrmas bu esnada gündeme geldi. Zira o Açe li baz liderleri Mslam ve din karderi olarak Mekke de tanmr onlarn inanç ve davalarn anlamrt. MRte Hurgronje nin Endonezya seyahatinin ilk ve esas hedefi Açe bölgesi idi. Bir Mngiliz gemisiyle çok gizli bir Rekilde, Müslüman Endonezyal tandklarnn da yardmyla Açe sultan ile görürmek için yola çkarak Sumatra sahillerine gelmir ve Açe snrnn içine szmay planlamrt. Hurgronje hiçbir yazsnda bahsetmediui bu giririmle devletine bilgi aktarmay planlamaktayd. Ancak Açe deki yerel Hollanda komutan buna izin vermediui için Açe seyahati yarm kalmr, Hurgronje, Açe deki misyonunu birkaç sene sonra ( ) gerçeklertirebilmirtir. 29 )--#.)--/ Hurgronje nin Müslümanl% seçiinin Mekke ye ve Kâbe ye girebilmek, Mekke ulemasyla yakn iliki kurmak ve bu bölgede yaayan Endonezyal halk tanmak gayesiyle oldu%u onun hakknda en açk bilgileri sunmaya çalan Koningsveld dnda da ço%u yazarn kabul etti%i bir husustur. O Müslümanl% seçmi ve bunu açkça ifade etmitir. 30 Mekke ve Endonezya da kald% sürelerde de sosyal olarak Müslümandr. Hurgronje nin Hicaz Müslüman toplumuna ve Endonezya halkna olan adaptasyonu incelenmesi gereken önemli bir fenomen olarak de%erlendirilir. G.-H. Bousquet nin söyledi%i gibi, Hurgronje birinci snf bir oryantalist olmakla birlikte aratrd% toplumda yaamak istemesi ve bunu büyük bir ustalkla baarmasyla da Oryantalizm tarihinde biricik örnektir. Onun dndaki hiçbir oryantalist Kâbe nin gölgesinde dini tahsil yapmamtr. O bu bölgelerdeki hayatnn her aamasnda tam bir Müslüman gibi davranabilmitir. 31 Snouck Hurgronje Endonezya da iken Müslümanlar açsndan Mekke de ders görüp orann ulemasyla genir ilirkileri olan bir Müslüman dr ve Müslüman kyafeti giymektedir. Hatta ona hitaben yazlan baz mektuplarda Cava 29 Hurgronje Açe savarnda özellikle yerel ulemaya karr acmasz bir mücadele yürütülmesi gerektiuini savunmur ve savarn gelirimi de onun ikna edici olduuunu göstermirtir. Açe savar ve Hurgronje nin bu savartaki rolü hakkndaki kitabnda K. van der Maaten, Hurgronje yi, Açe savarn yürüten General Van Heutsz un klc olarak niteler. Bkz. M. Hakk Kad, Sî Azîz b. Haddad el-cezâirî nin yazdu bu mektupta Röyle bir ifade vardr: Sen Müslüman olduuunu artk herkese duyurdun ve Mekke ulemas da senin Müslüman olduuuna Rahitlik ediyor. Hurgronje Goldziher e yazdu bir mektupta ise Röyle der: Müslüman olmayann insan saylmadu bir toplumda bir kirinin Müslümanlarla Müslüman olmasn engelleyecek bir Rey olmadu kanaatindeyim. KiRi bu Rekilde davranarak zorunlu olarak Rahsiyetini kaybetmez. Bu benim Rahsi tecrübemle söylediuim bir Reydir. Koningsveld, G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XIV, XVI.

8 &/B diyarnn +eyhülislam ya da Cava müftüsü eyh Allame Abdulgaffar 32 ifadeleriyle hitap edilmesi ve ondan fetva istenmesi insanlarda onun MüslümanlU ile ilgili bir kurku olmadun ortaya koymaktadr. Koningsveld Endonezyallarn onun çifte kimliuini bildiklerini gösteren bir belgeye rastlamadun belirtir. Öyle ki Hurgronje misyonu dourultusunda Endonezya da Müslüman toplumun içine iyice girerek iki kez evlilik yapmr ve bu evliliklerden çocuklar olmurtur. 33 ' Kitaplarnn dnda iki yüz civarnda makalesi olan Hurgronje nin bu eserleri, idari ve siyasi ilikiler, etnografya ve do%rudan slami ilimler eklinde üç alana ayrlabilir. Ancak bu üç alanda da merkezi kavram slam ve slam halklar ve kültürleridir. Hurgronje eserlerinin çok büyük bir ksmn Hollanda diliyle, baz eserleri ise Almanca ve Franszca yazlmtr. Hurgronje nin temel eserlerini u ekilde sayabiliriz: 1. Het Mekkaansche Feest, Leiden,1880 (Hollandaca) Yukarda ksaca bahsedilen bu eser o dönemde halen hayatta olan Dozy nin slam öncesi Mekke deki bayram ve panayrlarla ilgili kitabnn bir devam niteli%indedir. 34 Hurgronje, Dozy nin tezine itiraz etmektedir. Buna göre Dozy, Hac ibadeti ve içindeki ritüellerin Mekke de bulunan bir Yahudi kabilesinden kopyalanmak yoluyla slam a girdi%ini ileri sürerken Hurgronje, Hac ibadetinin kayna%nn Mekke deki putperest yerli adetleri oldu%unu ve bunun Peygamber tarafndan brahim Peygamber arac yaplarak slam a mal edildi%ini ileri sürer Mekka, Mit Bilderatlas, Den Haag (Lahey), (Almanca) BasldUndan itibaren bir klasik haline gelen bu eser iki ciltten olurmaktadr: I. Cilt in alt barlu, Oehir ve Halk (1888, 228 s.); II. cilt in alt barlu ise, ÇaUdaR YaRamdan dr (1889, 397 s.) Bu ikinci cilt Mngiltere nin Cidde eski konsolosu J. H. Monahan, tarafndan Mngilizceye tercüme edilmirtir: Mekka, in the Latter Part of the 19th Century: (Daily Life, Customs and Learning, The Muslim of the East Indian-Archipelago), Leiden, (Late E.J. Brill Ltd), London (Luzac&Co.) Koningsveld, Bu evliliklerden douan çocuklarnn nesebi Hollanda hukukuna göre tannmyordu. Koningsveld 1982 ylnda Snouck Hurgronje nin oulu Yusuf ile Endonezya da görürtüuünü bildirmektedir. Bkz. Koningsveld, M. Hakk Kad, G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XI- XII. 36 J. H. Monahan, Mngiltere nin Cidde eski konsolosu olup, kitabn ikinci cildini yer yer ksaltarak tercüme etmir ve tercümeyi Snouck Hurgronje bizzat gözden geçirmirtir. Tercümenin

9 /"&&$($&.>CD < Oehir ve Halk barlun taryan ilk cilt Mekke Rehrinin özet bir topografyasn ve Peygamber zamanndan itibaren 1885 e kadar tam bir tarihini sunar. Snouck Hurgronje Hicaz tarihiyle ilgili çouunluuu Alman olan batl yazarlarn yazdklar üzerindeki genir bilgisinin de katksyla bu alanda zamanmza kadar temel kaynak olma özelliuinin koruyan bir kitap olurturmurtur. Bu ciltle birlikte baslan resim albümü Rudur: Bilder-Atlas zu Mekka, Haag, Martinus Nijhoff, Günlük Hayattan barlun taryan Mkinci cilt ise ilk ciltten daha önemlidir. Bu cilt Mekke toplumunun hayatnn deuirik yönlerini tasvir etmekte olup etnografik ve sosyal antropolojik bir eserdir. 37 Dört bölümden olurur. 1- Günlük Hayat, 2- Aile Hayat, 3- EUitim, 4- Javallar. Kitap, dini sosyal baulam içinde ele almr olmasnn da etkisiyle oryantalist çalrmalar için yeni bir tarz ve metot ortaya koyarak bir dönüm noktas olurturuyordu. 38 Kitap iki cilt halinde yaynlandktan sonra kitaba yeni bir resim albümü eklenmirtir: 39 Bilder Aus mekka, Mit Kurzem Erlauterndem Texte, Leiden, E.J. Brill, De Atjèhers, Batavia-Leiden, , c.i-ii (Hollandaca) Açe Halk adn taryan bu eser, 41 Bousquet nin tabiriyle 42 meslekten etnograf edasyla yazlmr olup genel olarak yöredeki Mslam müesseseleri ve Müslüman halk ile ilgili gözlem ve incelemeleri içerir. Ayrca eser modern dilbilimi açsndan da önemli görülmektedir. 43 Snouck Hurgronje bu kitabn Hollanda Hindistan genel valisinin talebi üzerine Mslamn Açe lilerin siyasal, sosyal ve 1970 ve 1997 (Leiden, Brill) yllarnda yeni basklar yaplmrtr. Eserin Arapça tercümesi de mevcuttur: Birinci cilt: Safahât min târihi Mekketi l-mükerreme (trc., Ali Avde er-ouyuh, Muhammed Mahmud Seryani, Ma rac Nevvab Mirza) Mekke, Dâretü l-melik Abdülaziz, 1999/1419, (307 s.). Mkinci cilt: Mekketü'l-mükerreme: fi nihayeti'l-karni's-sâlis a+er el-hicri, (trc. Mi'rac b. Nevvab Mirza, Muhammed b. Mahmu Süryani)[y.y.], Nadi Mekke es-sekafi El- Edebi, (580 s.) 37 Koningsveld, bu kitabn Mekke deki dini euitim öuretim ve adetlerle ilgili olan önemli ve uzun baz parçalarnn Radûn Ebu Bekir adnda Mekke deki Caval bir kiri tarafndan onun için olurturduuu raporlardan alndun öne sürmektedir. s Bkz. M. Hakk Kad, s Eser Angelo Pesce nin sunuruyla Arapça olarak da nerredilmirtir: Mekketü l-mükerreme münzü mieti âmm ev mecmûâtü Snouck Hurgronje, Angelo Pesce (ed.), Immel Publishing Ltd, London, Bu eserdeki resimler Hurgronje Mekke den ayrldktan sonra fotouraf çekmesini öurettiui ve Mekke tabibi dediui bir Rahs tarafndan ona gönderilen fotouraflardan olurmaktadr. Snouck söz konusu resimlerin bir barkas tarafndan çekilerek kendisine gönderildiuini söylemekle birlikte bu kirinin ismini vermemektedir. Angelo Pesce, s Eser, O sullivan tarafndan Mngilizceye tercüme edilmirtir: The Achenese, Leiden, 1906 ve AMS Press G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. XVIII. 43 J. Schacht, 193.

10 &/B dini yaramlarna etkisini ortaya koymak için hazrlandun belirtir. 5. Verspreide Geschriften Van C. Snouck Hurgronje 44, A. J. Wensinck (yayna haz.) Bonn-Leipzig, (c.i-v., Bonn-Leipzig, , c.vi., Leiden, 1927). Bu eser onun en önemli makale ve diuer yazlarnn, kendisi hayattayken öurencisi A.J. Wensinck tarafndan alt cilt halinde bir araya getirilerek nerredilmesinden olurur. Bunlarn dördüncü cildi iki cüz halinde nerredildiui için baz kaynaklarda toplam yedi cilt olduuu ifade edilir. Her bir cildin barlu Röyledir: 1. Mslam ve tarihi ile ilgili yazlar, 2. Mslam hukuku ile ilgili yazlar, 3. Arap yarmadas ve Türkiye ile ilgili yazlar, 4. Hollanda-Hint adalarnda (Endonezya) Mslam ile ilgili yazlar, 5. Dil ve edebiyatla ilgili yazlar, 6. Kitap tenkitleri, deuirik yazlar fihristler ve Hurgronje nin yazlarnn bibliyografyas. 6- Selected Works Of c. Snouck Hurgronje, Edited -in English and Frenchby G.-H. Bousquet and J. Schacht, Leiden, E.J.Brill, Hurgronje nin douumunun yüzüncü yl münasebetiyle hazrlanmr bir kitap olup Hurgronje nin Mngilizce ve Franszcaya tercüme edilmir olan ve bir ksm ise bu kitap için tercüme edilen baz makalelerinden derlenmirtir. Eserin editörleri, Hurgronje nin eserlerinin çouunun basksnn tükenmir olmas sebebiyle bu eseri onun barka yerde kolaylkla bulunamayacak çalrmalarna mütevaz bir girir olarak nitelerler. Eserdeki baz makaleler Runlardr: Islam, Le Droit Musulman, On the Nature of Islamic Law, The Foundation of Islamic Law. 7- Nederland en de Islam, Brill, Leiden 1915 (138 sayfa). Hollanda ve Mslam adn taryan ve konferans metinlerinden oluran bu eserinde döneminin Mslam ile baulantl güncel meselelerini ele alr Mohammedanism, Lectures on Its Origin, Its Religious and Political Growth, and Its Present State, New York: G.P. Putnam's Sons, 1916, ( sayfa). Kitap Amerika, Dinler Tarihi Seminerleri adyla Dinler Tarihi Seminerleri Amerikan Komitesi nin desteuiyle Amerika ve Avrupa nn en seçkin bilim adamlar tarafndan verilen bir konferans zincirinde 1914 ylnda Hurgronje tarafndan verilen dört konferans metninden olurur. Kitapta dört bölüm vardr ki bunlar dört ayr konferanstr: I- Some Points Concerning The Origin of Islam. II- The Religious Development of Islam. III. The Political Development of Islam. IV-Islam and Modern Thought. Buradaki konferanslar, Columbia, Yale, Pennsylvania, ve diuer baz Üniversitelerde verilmirtir. Kitabn e-book Reklinde bir versiyonu Gutenberg projesine dahil edilmirtir. 44 Christiaan Snouck Hurgronje un Farkl Kitaplar. 45 M. Hakk, Kad, 107.

11 /"&&$($&.>CD 9- Ambtelijke Adviezen van C. Snouck Hurgronje, (Ed.) E. Gobee - C. Adriaanse, ( s- Gravenhage, ), 3 cilt. Hükümetine sunduuu Mslam la ilgili resmi tavsiyelerini içerir Het Gajo land en Zijne Bewoners, Batavia, Gayo bölgesi ve halklaryla ilgili bir kitaptr. $$$01 Hurgronje Batdaki modern oryantalizm çalmalarnn ve özellikle de %slam hukuku aratrmalarnn öncülerindendir. 47 Onun fkhn mahiyeti ve karakteristik özellikleri ile ilgili gelitirdi3i düünceler ve kulland3 terminoloji batllarn konuyu anlay üzerinde uzun süren tesirler brakmtr. 48 Ondan sonra yaplan daha detayl çalmalarla baz görüleri tabii olarak eski gücünü ve geçerli3ini yitirmi olsa da bu etki kendini göstermeye devam etmektedir. Hurgronje farkl yazlarnda fkhn tarihi baulam içindeki gelirimi, fkhn tabiat, ana karakteristik özellikleri, hüküm kaynaklar ve fkhn hüküm kaynaklarnn temeli olarak gördüuü icma konusuyla yakndan ilgilenmirtir. Hurgronje öncelikle %slam n kelimenin tam anlamyla bir hukuk dini oldu3u görüündedir. 49 Genel olarak %slam kültürü içinde fkhn yerini böyle tespit etmesine ra3men fkhn karakteristik özellikleri ile ilgili genel yarglar nispeten olumsuzdur. Hurgronje nin genel yarglardan en etkili görüneni fkhn bir hukuk sistemi olmad3 düüncesidir. Ona göre fkh bir hukuk sistemi olmayp deontology dir. 50 Hurgronje nin deontoloji teriminden kastetti3i ey fkhn esasnda dini görevler sistemi ya da baka bir deyile ferdin (sübjek- 46 Bu eser INIS (Hollanda-Endonezya Mslami AraRtrmalar MRbirliUi Enstitüsü) tarafndan Endonezya diline tercüme edilmirtir: Nasihat-nasihat C. Snouck Hurgronje, Semasa Kepegawaiannya Kepada Pemerintah Hindia Belanda, , Jakarta., , c. I- VI. 47 Avrupa bilim dünyasnn fkha olan ilgisinin Hurgronje tarafndan barlatldu genel kabul görmektedir. Bu husus, söz konusu ilginin sömürgecilik pratik baulamnda ortaya çktu iddias üzerinde önemli bir etkendir. Bkz. Baber Johansen, Contingency in a Sacred Law, Legal and Ethical Norms in the Muslim Fiqh, Brill, Leiden, 1999, (Studies in Islamic Law and Society, Edited by Ruud Peters and Bernard Weiss, Volume: 7), s ; G.-H. Bousquet ve J. Schacht da oryantalist çalrmalarda Mslam hukukunun temellerini Hurgronje ve Goldziher in attun belirtirler. Bkz. G.-H. Bousquet, J. Schacht, s. VIII. 48 Hurgronje nin Mslam hukuku ile ilgili görürlerine ularlabilecek ve bizim de bu çalrmada yararlandumz temel kaynak yukarda bahsettiuimiz Selected Works of C.S. Hurgronje adl eserdir. UlaRlmas daha kolay olsa da Mohammedanism kitabnn özellikle hukuk dürüncesi açsndan pek fazla farkl bir özellik tarmadu söylenebilir. Bunun drnda ikinci el kaynaklar ve onun fikirlerini aktaran çaudar çalrmalar da bu konuda faydal olmaktadr. 49 G.-H. Bousquet, J. Schacht, Bkz. G.-H. Bousquet, J. Schacht, 256, 259, 262; Baber Johansen, 43. Ayrca Bkz. Murtaza Bedir, Oryantalistlerin Mslam Hukukunun Mahiyetine Dair TartRmalar, s , Oryantalizmi Yeniden Okumak: Batda Mslam ÇalRmalar Sempozyumu, Ankara, 2003, (s )

12 &/B tif) haklarndan ziyade görevlerinin sistemi oldu3udur. Fkh din, etik, hukuk ve siyaseti ideal bir toplum imaj oluturma gayesiyle sistemsiz bir ekilde bir ekilde birbirine katp, birbiri içinde eritmitir. Hurgronje, bu yargsna temel baz sonuçlar ba3lamaktadr. Karmzda duran ey bir hukuk sistemi olmad3 için hukuki prensipler ve rasyonel bir teori üzerine kurulmamtr. Dolaysyla onun rasyonel bir analizi baarszlkla sonuçlanacaktr. Onun temeli rasyonellik olmayp tanrnn esrarl ve kolay anlalmaz iradesidir. 51 Ana maddesi görev lerden oluur ve söz konusu görevlerin her biri içinde dini, ahlaki ya da hukuki yönlerin ayrmaz bir ekilde karm söz konusu oldu3u için ona hukuki terimler ve analiz yöntemleriyle yaklalamaz. Fkh, bu özelli3inden dolay Roma Hukuku ve Modern Hukuktan farkldr. Hurgronje yukardaki görüleriyle bir taraftan, Avrupal olmayan bir sisteme, hukuk normlar tayan bir sistem olma rütbesinin verilmesiyle ilgili Avrupa da yaygn olan tereddüdü dile getirmektedir. 52 Di3er yandan ise fkh mukayeseli hukuk çalmasyla anlamann mümkün olmad3n, bunun için %slami Aratrmalar ya da Antropoloji alanyla ilgili, farkl boyutlar olan bir bilimsel çalma gerekti3ini belirlemi olmaktadr. O fkha %slam hukuku/islamic Law demenin do3ru olmad3n ve Avrupal hukukçularn de3iik fkh doktrinlerinin sistematik ba3lamn ve tarihini aratrmak için yeterli donanma sahip bulunmad3n belirtir. 53 Hurgronje nin slam hukukunun genel karakteristikleri ile ilgili di%er bir temel iddias ise fkhn, ibadetler, evlilik, aile ilikileri ve sadaka konular dndaki alanda pratikle uyum ve uygulanma kabiliyeti tamad%dr. 54 Ona göre fkh sadece ideal normlar tar 55 ve hukuki pratik hayat ile ilgisi azdr. Fkh, kurallarnn formüle edildi%i zamandaki toplumunun ihtiyaçlarn ifade eden teri kurallar olmayp, etraflarndaki toplumun bereketli ortamndan kendilerini soyutlam bir grup bilginin çalmasnn ürünüdür. 56 Hurgronje nin fkh ile ilgili genel yarglarndan biri de hukuk ekolleri arasndaki fikir farkllklarnn önemsiz oldu3u ve ihtilaflarn prensiplere ve temel ilkelere ilikin olmad3dr. 57 Dolaysyla fkhn de3iik doktrinleri, her 51 G.-H. Bousquet, J. Schacht, 256; Baber Johansen, Baber Johansen, Goldziher, Hurgronje nin Deontology (Goldziher bunu Almancaya Pflichtenlehre Reklinde tercüme eder) olduuu tezini kabul etmekle beraber terminolojisinde daha rahat davranr ve fkh hukuki teoloji, dini hukuk, ve bir jurisprudence olarak niteler. Ancak Goldziher, Hurgronje nin kullandu bu kavramdan çkardu sonuçlarla kendini baul görmese de bu alanda farkl bir metodolojik yaklarm da getirmemirtir. Böyle yeni bir konsept ilk olarak sosyoloji alannda gelirtirilmir olup Max Weber e aittir. O fkh bir Kutsal Hukuk (Sacred Law) olarak niteler. Bkz. Baber Johansen, 46; Murtaza Bedir, G.-H. Bousquet, J. Schacht, 260, 262; Baber Johansen, Baber Johansen, 43; G.-H. Bousquet, J. Schacht, 259, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, 279; Baber Johansen, 43, 53.

13 /"&&$($&.>CD = birinin yeerdi3i de3iik ülkelerin de3iik ihtiyaçlar olmasna, her doktrinin e3itim tarz, eserleri, hocalar ve co3rafyalar farkl olmasna ra3men birlik ve bütünlük sergilemeleridir. Farkl ekollerdeki ana prensipler hep ayndr ve fikir ayrlklar detaylardadr. Hurgronje bu sonucu fkhn sosyal hayattan kopuk olmasyla ilikilendirir ve farkl co3rafyalarda yaayan doktrinlerin sosyal hayattaki farkllklar bu hayattan kopukluklar nedeniyle doktrindeki görülerine yanstamadklarn ifade eder. Ona göre fkh mezheplerinin co3- rafyalar ve kurucular farkl olmakla birlikte kendi ayrc karakterleri yoktur. 58 Belirtilen olumsuz yarglarn yannda Hurgronje bir yandan da fkhn gösterdi3i ortak özelliklerin abartmasz hiçbir modern ilim dalnda olmayan bir birlik sergiledi3ini söyleyerek söz konusu yargsnn baz açlardan olumlu taraflar oldu3unu da göstermektedir. 59 Hurgronje %slam hukukundaki müesseselerin ve doktrinlerin kayna3 ile ilgili olarak farkl tonlarda düünceler ileri sürmütür. %badetler alannda O hac ibadetinin kökeninin cahiliye Araplar oldu3unu ve bunun hukukçular tarafndan %slam a sokuldu3unu iddia etti3i gibi ibadetlerle ilgili kazuistik ve detayl düzenlemelerin Yahudilik, Hristiyanlk ve Zerdütlükten alnd3n iddia eder. 60 Önemli hukuk ilkelerinde zaman zaman Kilise Hukuku ve Roma tesirli oldu3unu belirtse de 61 %slam hukukundaki somut bir genel hukuk prensibinin veya hükmün Talmut ya da Roma tesirinde mi ortaya çkt3nn yoksa ayn kültürel durumun Müslümanlar öncekilerle benzer sonuçlara m ulatrd3nn her zaman belirlenebilecek bir durum olmad3n belirtir. O fkhn bu özelli3ini bir baar olarak de3erlendirerek, onu Arap medeniyetinin fethedilen bölgelere adaptasyon baars sayesinde Arapçann büyük bir medeniyet dili olmay baarmasna benzetir ve dönütürücü özümseme olarak niteler. 62 Ayn nokta ba3lamnda fkh Talmut ile mukayese etti3inde fkhn Talmut aratrmalarnda olmayan bir evrensellik tad3n belirtir. 63 Hurgronje nin fkhta en çok ilgilendi%i alanlarn banda slam hukukunun hüküm kaynaklar ve özellikle icma hakkndaki düünceleri gelir. Hurgronje nin icma ile ilgili düünceleri sünnet hakkndaki fikirleriyle irtibatl yönler içerir. Ona göre slam n getirdi%i hukukun ilk kayna% Kur an iken peygamberin otoritesi de Kur an ile ayn seviyeye ulamtr. nsan otoritesinin vahiyle ayn seviyeye konmasna kar yaplan ilk itirazlar peygamberin tasviri idealize edildikçe tedricen ortadan kakm ve Sünnet in kanun koyucu gücü her açdan 58 Baber Johansen, 65; G.-H. Bousquet, J. Schacht, Bkz. G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, 74.

14 &/B Kur an ile ayn seviyeye gelmitir. 64 Kur an sadece snrl meselelere cevap verdi%i için tasavvur edilebilen her durum için peygamberin davran ile ilgili bilgiye ihtiyaç duyulmu ve peygamberden yaklak yüz elli yl sonra, tedavüle binlerce hadis çkarlmtr. Bu ekilde hadise olan sürekli talep, uydurma hadis arzyla karlanmtr. Sonrasnda oluturulan alt mehur hadis mecmuas özellikle kanun kitab seviyesinde otorite kazanmtr. Fethedilen ülkelerdeki her türlü entelektüel birikim kutsal hadis üniformasyla peygamberin sünnetine dönütürülmü ve slam hukuku faaliyetinde egemen olan cüzi olaylar üzerine yo%unlama e%ilimi ve fikir ayrlklarnda peygamberin sözünden kant bulma iste%i hadis malzemesinin sürekli artmasna yol açmtr. 65 Hurgronje ye göre peygamberin yanlabilirli%i yani hata yapabilece%i dü- üncesi ile ilgili sorular bir süre sonra zihinleri megul etmeye balamtr. Yanlabilir bir kiinin davranlarnn pratikte yanlmaz olarak de%erlendirilmesi, ilk dönem toplumunda balangçta bir tutarszlk olarak de%erlendirilmemitir. lk yllarda iman ve dini gayretin yüksek olmasna ra%men mantki tutarllk ve felsefi düünce olmad%ndan bu bir problem tekil etmiyordu. Ancak daha sonralar vahyin de yanlabilir bir kii aracl% ile gelmi olmas slam n sa%lam görünen temellerinin sarslabilece%ini gündeme getirmitir. Müslümanlar bunu anladklarnda peygamberin yanlmazl% bir iman esas seviyesine yükseltilmitir. Ancak kelamî açdan snrsz bir yanlmazlk söz konusu de%ildi. slam n ana dahili unsurlarnn yanlabilir bir insan üzerinde kurulamayaca% düüncesi ikinci bir deste%e ihtiyaç hissettirdi. Bu yüzden nispeten erken dönemde ümmetin yanlmazl düüncesi formüle edildi ve de%iik formlarda peygambere söyletildi. Böylece Kur an ve Sünnet yorumu da dahil olmak üzere ümmetin bütün uygulamas yine ümmetin yanlmazl% düüncesi üzerine temellendirildi. 66 Hurgronje ye göre ümmetin yanlmazl% düüncesinin ortaya çkmasna etki eden di%er faktörler ise Müslümanlarn metinleri yorumlamada ve sahih nakillerle di%erlerini birbirinden ayrmada zorluk yaamalardr. Ayrca fkh doktrinleri mezhepler eklinde teekkül etti%i dönemde, yerleik mezhep sistemine kar ve mezheplerde keyfi hükümler bulundu%u eklinde itirazlar yükseldikçe fakihler bu itirazlara kar icmann yanlmazl% doktrinine dayanmlardr. Sonuç olarak icma düüncesi artk hiç de küçümsenemeyecek bir önem kazanmtr. 67 Hurgronje ye göre icmann kaynak oldu%una dair deliller öncelikle Kur an ve Sünnet te arand. Ancak burada fasit daire oldu%unu gizlemek imkanszd. Sadece yanlmaz bir toplum Kur an ve Sünneti sa%lam temellere 64 G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht,

15 /"&&$($&.>CD oturtabilir ve güvenilir bir ekilde izah edebilirdi. O halde ümmetin yanlmazl% düüncesini de tekrar Kur an ve Sünnetin otoritesi ile temellendirmek tümüyle anlamsz olmaktadr. 68 Konuyla ilgili Hurgronje nin vard% sonuç icmann savn kant olarak kullanlmas (müsadere ale l-matlûb) niteli%inde oldu%udur. 69 Hurgronje slam toplumunun (ümmet) yanlmazl% ve icma düüncesi ile Hristiyan Kilise yaps arasnda iliki kurmaktadr. Buna göre Ümmetim hata üzerinde birlemez sözü peygambere söyletilerek toplumun tannm bilginlerinden yanlmaz bir kilise oluturulmu gibi görünmektedir. Ancak ona göre slam bir kilise ve ruhban snf organizasyonundan tümüyle yoksundur. Zira icma düüncesi her yerde ve her zaman tek tip olarak bulunmam ve uygulanmamtr. Ayrca icmann ekli, hangi dönemde gerçekleece%i vb. sorulanlar üzerinde bir uzlama de olmamtr. 70 Nitekim icma pratikte gölge gibi yakalanamaz ele geçirilemez bir ekilde kalm ve hakknda geni tartmalar yaplmtr. Hurgronje belirtilen sebeplerle icma düüncesinin slam toplumunda kilise gibi yanlmaz bir kurum ekline dönümemesinin sebeplerini izah etti%i gibi, o ayrca icma düüncesinin de açkça Hristiyanlktaki kilise yapsnn etkisiyle gelitirildi%ini söyleme noktasnda da temkinlidir. 71 Hurgronje slam n demokratik e%ilimlerin tarafnda olmad%n ve slam kültüründeki anayasa hukuku ile ilgili literatürün daha çok aristokratik ilkelere ba%l kald%n belirtir. Fakihlerin ortaya çkyla da yanlmazlk fakihler grubuna mal edilmi, icma Müslüman fakihlerin icmas olarak görülmütür. 72 En üst tabakadaki müçtehitler bu ekilde inananlar için toplumun en seçkin sözcüleri ve yanlmaz kararlarn olmad% durumda hükümlerine uyulmas gereken en iyi otorite olmulardr. 73 Hurgronje ye göre icma pratikte tüm hukuk için yeterli bir kaynak olmu ve Kur an ve Sünnet dndaki di%er hüküm kaynaklarn gereksiz hale getirmitir. Sadece Kuran ve Sünnetin eksik brakt% konular tamamlamakla kalmayarak bu kaynaklardan çkarlan her türlü prensip de ümmete cmann aracl%yla sunulmutur. Ona göre icma, Kur an ve Sünnetin temellendirilmesi ve yorumlanmas hususunda nihai otorite sahibi oldu%u gibi, kyas re y, örf-adet ve di%er 68 Wael B. Hallaq, On the Authoritativeness of Sunni Consensus, International Journal of Middle East Studies, Vol. 18, No.4 (Nov., 1986, ), s Hallaq, 429; G.-H. Bousquet, J. Schacht, 226. Burada Hurgronje icma ile Kur an ve Sünnet arasndaki ilirkinin bu Rekilde ortaya konulmasnn bir tür fasit daire olurturacauna dair Gazzali nin görürlerini tekrarlar görünmektedir ki Gazzâli kendi görürüne yönelik yaplan farazi bir itiraz olarak bu hususu dile getirmekte ve sorunu barka bir yolla çözüme kavurturmaya çalrmaktadr. Bkz. Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed el-gazzalî. el-mustasfâ min ilmi l-usûl, Bulak, el-matbaatu l-emîriyye, 1322, I, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, 283.

16 &/B deliller üzerine temellenen her önerme de, fkha icmann aracl% ile kabul edilmektedir. Bu noktadan hareketle o icmânn, gerçekte bütün hukukun temeli 74 ve slam hukukundaki kaynaklarn kayna 75 oldu%unu belirtmitir. Ona göre icma slam hukukundaki hareket kabiliyeti olan yegane parçadr. 76 Hurgronje ye göre insan düüncesinin süreklili%i anlaynn uyumlu/tutarl bir uygulamasndan baka bir ey olmayan bu doktrin sadece hukuk alanyla snrl de%ildir. Dogmatik inançlarda ve belirli derecelerde bilginin di%er kaynaklarnda da icma düüncesinden faydalanlmtr. 77 Baber Johansen, Hurgronje nin slam hukukunun karakteristik özellikleri ve icma ile ilgili genel yaklamlarn de%erlendirerek Hurgronje nin fkhn ilk bandan beri taraftarlarnca mükemmel ve bütün olarak ilahi bir doktrin olarak de%erlendirildi%ini savundu%unu belirler. Müslümanlar, slam n dahili elemanlarnn yanlabilir bir kii üzerine temellendirilmesi fikrini kabul etmediklerinden icma düüncesine ulamlardr. Johansen e göre Hurgronje basitçe kafasnda kutsal bir hukukta, imkan/zorunsuzluk (contingency) bulunabilece%ini kabul etmemektedir. Johansen e göre ise fukaha bilimsel akl yürütmenin her türlü sonucu üzerinde kesinli%in olmayn kabullenmektedir. nsan fiillerinin tümüyle ilgili bu zorunsuzluk (kesinli%in olmay) düüncesi fkhn bir disiplin olarak temelidir. 78 Hurgronje slam hukuku hakkndaki batda ilk olarak ortaya çkan görüleriyle bu alandaki akademik tartmalar belirlemi ve onun ortaya att% birçok görü ve genel bak açlar geni bir çerçevede oryantalizm çalmalar üzerinde etkili olmutur. Onun slam hukukunu tanmlad% model ve vard% genel yarglar batl aratrmalarn ortak mal haline gelmitir ki, fkhn bir deontoloji, bir görevler sistemi oldu%u slamî Aratrmalarda genel olarak kabul edilmektedir. Yine fkh doktrinleri arasndaki ayrl%n çok ince detaylarda oldu%u fikri, Goldziher bunun tam tersini söylese de batl aratrmalarda genel geçer bir yere sahiptir. Ancak onunu modeli fkhn tek sunum tarz olmad% gibi tarihi aratrmalarn da etkisiyle yeni yorumlar onun görülerinin yerini almaya balamtr. 79 Hurgronje nin slam hukuku ile ilgili etki alan oryantalistlerin dnda Sosyoloji nin kurucularndan ve bat kurumlaryla mukayese ba%lamnda slam hukuku ile de ilgilenen Max Weber e kadar uzanmtr. Baber Johansen, izini 74 G.-H. Bousquet, J. Schacht, 56. Hurgronje nin bu görürü Mcma hakknda Gazzâlî nin dürüncesi ile büyük paralellik gösterir. Gazzâlî icmann dini kaynaklarn en büyüwü olduwunu belirtmektedir. Bkz. Gazzâlî, I, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, G.-H. Bousquet, J. Schacht, Baber Johansen, 46.

17 /"&&$($&.>CD sürdü%ü birçok yerde bu etkinin aikâr oldu%unu düünür. 80 Hurgronje ayrca Goldziher, Schacht, Bousquet bata olmak üzere birçok müsteriki belirgin bir ekilde etkilemitir. 80 Bu etkinin deuirik örnekleri için bkz. Baber Johansen, 47-48, 53, 66.

SLAM HUKUKÇUSU UKÇUSU ve HUKUK TARHÇ COULSON: HAYATI, ESERLER ve GÖRÜLER

SLAM HUKUKÇUSU UKÇUSU ve HUKUK TARHÇ COULSON: HAYATI, ESERLER ve GÖRÜLER = SLAM HUKUKÇUSU UKÇUSU ve HUKUK TARHÇ HÇS NOEL COULSON: HAYATI, ESERLER ve GÖRÜLER LER Prof. Dr. Ferhat Koca 1 4562647 3 65 '26 8 5*85(0'''9'9$ 6(0 Noel James Coulson 18 AUustos 1928 tarihinde Mngiltere

Detaylı

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ *

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ * TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:313317 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:313317 KTAPTANITIMI OyaDALAR,War,EpidemicsandMedicineintheLateOttomanEmpire(19121918),

Detaylı

%SLAM HUKUKU ARA&TIRMALARI DERG%S% islamhukukuarastirmalar.com islamhukukuarastirmalari.org Journal of Islamic Law Studies

%SLAM HUKUKU ARA&TIRMALARI DERG%S% islamhukukuarastirmalar.com islamhukukuarastirmalari.org Journal of Islamic Law Studies %SLAM HUKUKU ARA&TIRMALARI DERG%S% islamhukukuarastirmalar.com islamhukukuarastirmalari.org Journal of Islamic Law Studies ' ( )* + $, Say / Number / : 4 Yl / Year / - : 2004 Nisan ve Ekim aylarnda ylda

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GÜNÜMÜZ MÜSLÜMAN TOPLUMLAR İLH 340 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür)

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Prof. Dr. Ahmet YÜCEL Marmara Üniversitesi Vakfı Yayınları (İFAV), 2013, 464. sayfa Tanıtan: M. Sait UZUNDAĞ* Eser, dört bölümden meydana

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder.

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. 8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. Soru : Din nedir? Din, Allah tarafından gönderilmiştir. Peygamberler

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r?

Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r? Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r? Hollanda' n?n ba?kenti Amsterdam' dan keskin fakat güzel, kücük Ekran... Hollanda, Orta Avrupa'da konumlanm??(ve burada yer alan), Sanayi, Ticaret

Detaylı

TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI

TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI TEVRAT VE İNCİL DE İSLÂM A UYGUN ABDEST, NAMAZ, ORUÇ, HAC, ZEKAT, KURBAN İBÂDETİ VE ÎMAN ESASLARI Halil YAVUZ Emekli müftü ÖNSÖZ Hamd, şânı yüce olan Allah(c.c) a, salât-ü selâm O nun kulu ve Rasûlü Muhammed

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

UYGULAMALARI HASAN UÇAR * Ondokuz May s Üniversitesi lahiyat Fakültesi Dergisi, 2013, say : 35, ss. 171 187. OMÜ FD 171

UYGULAMALARI HASAN UÇAR * Ondokuz May s Üniversitesi lahiyat Fakültesi Dergisi, 2013, say : 35, ss. 171 187. OMÜ FD 171 ARAPDLBELÂGATINDAELKAVLUB L MÛCBVEKUR ÂNIKERÎM DEK UYGULAMALARI HASANUÇAR * i * Yrd.Doç.Dr.,AksarayÜnv.slamilimlerFak.[hasanucar@aksaray.edu.tr] OndokuzMaysÜniversitesi lahiyatfakültesidergisi, 2013,say:35,ss.171187.

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

NSAN EMOK- RASNN BELRGNL

NSAN EMOK- RASNN BELRGNL .1 URA VE SLAM HUKUKUNDA NSAN HAKLARI DEMO EMOK- RASNN BELRGNL ELRGNL TC ' 1@ *(+B1" ((( Kâmil Muhammed el-gindi / trc. Ahmet A KILINÇ *** Giri8 3ura (stiare) slam da ve slam hukukunda (4eriat) devlet

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Fakültesi Selçuk Üniversitesi 1995 Y. Lisans

Detaylı

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab *

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Elementary Education Online, 8(2), tp: 1-6, 2009. lkö!retim Online, 8(2), öu: 1-6, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Güney HACIÖMERO0LU 1 Sezen

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş)

Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1. Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) Tahsin Görgün-Yayınlar ve Çalışmalar 1 Tahsin Görgün (Kısa Özgeçmiş) 1961 yılında Sivas ta doğdu. Sivas İmam-Hatip Lisesini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nde lisans eğitimi yaptı

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM. Özet

THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM. Özet THOMAS ALVA EDISON UN BETONARME EV PATENT VE TOPLU KONUT YAPIMINI BALATMA GRM Sinan T. ERDOAN naat Müh. Bölümü Teksas-Austin Üniversitesi, ABD Turhan Y. ERDOAN naat Müh. Bölümü ODTÜ, Ankara Özet T.A. Edison,

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ARAB DİLİ VE BELAGATİ Arap Dili ve Belagati Anabilim Dalı, İslâm dininin temel kaynaklarını doğrudan anlayabilmek, temel İslâm bilimleri ve kültür tarihi alanlarında yazılmış olan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zafer Duygu 2. Doğum Tarihi : 11.08.1976 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y.

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr.Mehmet Ali BEYHAN ın Özgeçmişi: 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü nden; Yakınçağ Tarihi esas sertifikası

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Demirel Üniv. Tarih -Ortaçağ / (El-Melik El-Mansur Bilimler Enstitüsü Tarih ABD

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Demirel Üniv. Tarih -Ortaçağ / (El-Melik El-Mansur Bilimler Enstitüsü Tarih ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Selim Hilmi ÖZKAN 2. Doğum Tarihi / Yeri : 1974 / Gündoğmuş-ANTALYA 3. Ünvanı : Yrd. Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Süleyman Demirel

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 ARTVN L GELME PLANI Artvin l Geneli-2000 Bilinmeyen Erkek 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 Kad n Y a Gruplar 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34. 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12 9 6 3 0 3 6 9 12 % NÜFUS

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı 1 Özel Öğretim Kurumları Bölümü 92 2 Atama Bölümü 1 3 Basın Yayın Bölümü 4 4 Eğitim Öğretim

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

YALOVA ÜNİVERSİTESİ - SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİNAL SINAVI TAKVİMİ TARİH SAAT DERSİN ADI SALON ÖĞRETİM ÜYESİ Mukayeseli Adab ve Erkanı Prof. Dr. Tahir YAREN Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi Aşere,Takrib,Tayyibe

Detaylı

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1 e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: İlyas CANİKLİ Unvan: Yrd. Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Samsun-Terme/ 1966 Bölüm: Temel İslam Bilimleri Tel: 0530 9576891 E-Posta: icanikli@mynet.com; ilyascanikli@gmail.com

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315 Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315 Doğum Tarihi ve Yeri: 1953 / Malatya EĞİTİM İlkokul: (1961 1966) Yazıca İlkokulu (Malatya) Lise: (1969

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

MC 311/ANAL Z III ARA SINAV I ÇÖZÜMLER

MC 311/ANAL Z III ARA SINAV I ÇÖZÜMLER MC 311/ANAL Z III ARA SINAV I ÇÖZÜMLER (1) A³a daki her bir önermenin do ru mu yanl³ m oldu unu belirleyiniz. Do ruysa, gerekçe gösteriniz; yanl³sa, bir kar³-örnek veriniz. (a) (a n ) n N dizisi yaknsak

Detaylı

Fall 2010. SAYFA 1 S1: Gittiğiniz üniversite: Katholieke Universiteit Leuven. S2: Gittiğim üniversite beklentilerimi karşıladı.

Fall 2010. SAYFA 1 S1: Gittiğiniz üniversite: Katholieke Universiteit Leuven. S2: Gittiğim üniversite beklentilerimi karşıladı. Fall 2010 Toplayıcı: New Link (Web Bağlantısı) Başlangıç: 23 Mart 2011 Çarşamba 16:12:18 Son Değiştirme: 23 Mart 2011 Çarşamba 16:13:29 Geçen Süre: 00:01:10 Katholieke Universiteit Leuven S3: Gittiğim

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

DAN MEND NÂME YE GÖRE EM R GAZ N N FAAL YETLER * Sefer SOLMAZ **

DAN MEND NÂME YE GÖRE EM R GAZ N N FAAL YETLER * Sefer SOLMAZ ** TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2009,Say:2 Sayfa:199209 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2009,Issue:2 Page:199209 DANMENDNÂME YEGÖREEMRGAZ

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER?

DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER? DÜNYA TEFT?? KURULU ÖRNEKLER? Sal?, Haziran 21, 2011 http://www.mmd.org.tr/dunya-teftis-kurulu-ornekleri 1.KITA AVRUPASI S?STEM? -FRANSA -?TALYA -?SPANYA -PORTEK?Z -BELÇ?KA -YUNAN?STAN 2.ANGLO-SAKSON S?STEM?

Detaylı

*+, -, & # E = HI 90F JKLF 6M=?@ 234 B6 57-2

*+, -, & # <E7 F7 <6G F7 89:; <=>E = HI 90F JKLF 6M=?@ 234 B6 57-2 4 Yayn lkeleri 1- Dergide yaymlanmas istenen yazlar slam Hukuku ile ilgili olmaldr: slam hukuku ile ilgili çafda bir problem, slam hukuk tarihi, edebiyat, son dönem, daha önce yaam ya da çafda slam hukukçularnn

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi -

Deniz PARLAK. Derece Alan Üniversite Yıl. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü. Doktora Siyaset Bilimi (Devam ediyor) Ankara Üniversitesi - Deniz PARLAK KİŞİSEL BİLGİLER Unvanı: Öğretim Görevlisi Doğum Yeri: İstanbul e-mail: deniz.parlak@kemerburgaz.edu.tr ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü

Detaylı

Bilim Dalı/Sanat Dalı. Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi

Bilim Dalı/Sanat Dalı. Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi ENSTİTÜ ADI: SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Programın Adı Genel Kontenjan Yurtdışı Kontenjan ALES Puan Türü Anabilim Dalı/Anasanat Dalı TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI (*) Bilim Dalı/Sanat Dalı (Eski Türk

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek. Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013

Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek. Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013 Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013 Devlet tarihi bir gerçekliktir İşbölümünün en basit düzeyde

Detaylı

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933)

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933) TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:119136 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:119136 TÜRKYE DETARIMSALMAKNELEME(19231933)

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV)

DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV) DR.KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ (CV) 1 KADİR DEMİRCİ NİN ÖZGEÇMİŞİ VE BİLİMSEL ETKİNLİKLERİ A- ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Kadir Demirci Doğum Tarihi: 1968 Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim

Detaylı

NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM

NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM NSAN HAKLARI DÜÜNCESNN GELM A. Kadir Çüçen nsan haklar düüncesinin geliimini açklarken belli bir bak açsndan hareket edeceim. Benim konuya bak açm, yani insan haklar kavramnn tarihsel geliimini ortaya

Detaylı

SOYKIRIM TANIMA ÇALI?MA GURUBU

SOYKIRIM TANIMA ÇALI?MA GURUBU Suçluya saygi: Talat Paşa (Mehmet Talat) (17 A?ustos 1874, Edirne 15 Mart 1921, Berlin) Mehmet Talat Pa?a,?ttihat ve Terakki Cemiyetinin belirleyici isimlerindendir. Osmanl? tebal? Ermenilere uygulanan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız

PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI. Diyanet İşleri Başkanımız PROF.DR. MEHMET GÖRMEZ DİYANET İŞLERİ BAŞKANI 1 / 7 1 Ocak 1959'da Nizip-Gaziantep'te doğdu. İlköğrenimini Nizip'te, orta öğrenimini Gaziantep'te tamamladı. 1983'te Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinde

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla

Herkese i$ Turkiska Arbete åt alla Turkiska Arbete åt alla Herkese i$ Seçim günü olan 17 Eylül de (sveç in gelece+i için karar verilecek. Bunu sen ve ben seçimlere katlarak yapaca+z. Oylarmzn de+eri ayn hepimiz ayn sorumlulu+u payla$yoruz.

Detaylı

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MEZUNİYET İÇİN GEREKLİ ASGARİ TOPLAM KREDİ BİLGİLERİ TABLOSU

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MEZUNİYET İÇİN GEREKLİ ASGARİ TOPLAM KREDİ BİLGİLERİ TABLOSU 1 2 3 4 SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MEZUNİYET İÇİN GEREKLİ ASGARİ TOPLAM KREDİ BİLGİLERİ TABLOSU ANABİLİM DALI Program Bitirme Kredisi ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI 35 Kredi + 1 Seminer 01 Protohistorya ve Önasya

Detaylı

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU DİN HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TİREBOLU MÜFTÜLÜĞÜ AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU MUTLULUĞUNUZA REHBERLİK EDER Yüce Allah ın aileye bahşettiği sevgi ve rahmetin çeşitli unsurlarla beslenmesi gerekir. Bunların

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

LÇES YATA AN KÖYÜNDE EVL YA KÜLTÜ

LÇES YATA AN KÖYÜNDE EVL YA KÜLTÜ 144 MANSALAKHSAR LÇESYATAAN KÖYÜNDEEVLYAKÜLTÜ GürolPehlivan ÖZET ManisailininAkhisarilçesinebalYataan,birAle vîköyüdür.köy,saruhanoullarzamanndayaad düünülenyataanmahmudsultan ntürbesietra fndakurulupgelimitir.burada1826ylndakapat

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DİNLER TARİHİ II ILA316 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

1) 40* Do?u boylam?nda güne? 05.20 'de do?ar ise 27* do?u boylam?nda kaçta do?ar?

1) 40* Do?u boylam?nda güne? 05.20 'de do?ar ise 27* do?u boylam?nda kaçta do?ar? 1) 40* Do?u boylam?nda güne? 05.20 'de do?ar ise 27* do?u boylam?nda kaçta do?ar? A) 06.12 B) 04.28 C) 05.32 D) 05.07 E) 07.02 2) 60* bat? meridyeninde bulunan bir noktada yerel saat 11.12 iken yerel saati

Detaylı

Bölüm 2 Programlama Dilleri 2.1 Programlama Dilleri ve C Bölüm ba³l nn aksine, burada programlama dillerinin çok uzun ve ilginç geli³im öykülerine girmeyecek ve onlarn tam snandrmasn yapmak gibi zor bir

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler ÖRENME FAALYET-1 AMAÇ ÖRENME FAALYET-1 Bu faaliyette verilen bilgiler dorultusunda, sunu hazrlama programlarnda kullanlan temel dosya ilemlerini (sunu açma-kapatma-kaydetme-düzenleme) yapabileceksiniz.

Detaylı

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 J ISSN 2146-7846 J Yayınlayan Kurum / Publishing Institution: Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Bozok University Revelation Faculty Dil/Language: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca,

Detaylı

Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez) İnönü İlkokulu 1973 Ortaöğretim K.Maraş Merkez Ortaokulu

Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez) İnönü İlkokulu 1973 Ortaöğretim K.Maraş Merkez Ortaokulu 1. Adı Soyadı : MUSTAFA CAN 2. Doğum Tarihi : 10.01.1963 3. Doğum Yeri : Kahramanmaraş-Merkez 4. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 5. Öğrenim Durumu: Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez)

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans İlahiyat Marmara Üniversitesi 2002. Yüksek Lisans Eğitim Bilimleri Marmara Üniversitesi 2005

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans İlahiyat Marmara Üniversitesi 2002. Yüksek Lisans Eğitim Bilimleri Marmara Üniversitesi 2005 Adı Soyadı: Ahmet AVCI Doğum Tarihi: 18.09.1979 Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Marmara Üniversitesi 2002 Yüksek Lisans Eğitim Bilimleri Marmara

Detaylı

ARAP DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM ÖĞRETİM YILI GÜZ PROGRAMI

ARAP DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM ÖĞRETİM YILI GÜZ PROGRAMI 1. SINIF/ 1. YARIYIL YDI101 YDA101 Temel Yabancı Dil (İngilizce) ( Basic Foreign Language (English) ) Temel Yabancı Dil (Almanca) ( Basic Foreign Language (German) ) 4 0 4 4 1 1 YDF101 Temel Yabancı Dil

Detaylı

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral'k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil

Detaylı

Program. AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu

Program. AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu Program AÇILIŞ 15 EKİM 2014 10:00-12:00 İstanbul Üniversitesi Cemil Bilsel Konferans Salonu TEBLİĞLER 15-17 EKİM 2014 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Konferans Salonları KAPANIŞ OTURUMU 17 Ekim

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Öğrenim Durumu. LİSANS Üniversite. YÜKSEK LİSANS Üniversite. DOKTORA Üniversite Enstitü Öğrenim Alanı Tez Başlığı KİŞİSEL BİLGİLER

Öğrenim Durumu. LİSANS Üniversite. YÜKSEK LİSANS Üniversite. DOKTORA Üniversite Enstitü Öğrenim Alanı Tez Başlığı KİŞİSEL BİLGİLER KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Yavuz ÇOBANOĞLU Doğum Yeri/Doğum Tarihi : İZMİR 25.10.1970 Uyruğu: : T.C. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. Cep Telefonu : E-Posta : yavuzcobanoglu@tunceli.edu.tr Yabancı Dili / Seviyesi

Detaylı

PORTLAND ÇMENTOSUNUN JOSEPH ASPDIN TARAFINDAN CADI VE ÇMENTO ÜRETMNDE ASPDIN ALESNN ROLÜ

PORTLAND ÇMENTOSUNUN JOSEPH ASPDIN TARAFINDAN CADI VE ÇMENTO ÜRETMNDE ASPDIN ALESNN ROLÜ PORTLAND ÇMENTOSUNUN JOSEPH ASPDIN TARAFINDAN CADI VE ÇMENTO ÜRETMNDE ASPDIN ALESNN ROLÜ Invention of Portland Cemet by Joseph Aspdin and the Role of Aspdin Family in Cement Production Sinan T. ERDO+AN

Detaylı

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu

Fotoğraf makinesi alma kılavuzu On5yirmi5.com Fotoğraf makinesi alma kılavuzu Fotoğrafa merak saldınız ve siz de bir fotoğraf makinesi almak istiyorsunuz. İşte size yardımcı olacak birkaç öneri... Yayın Tarihi : 3 Eylül 2012 Pazartesi

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı?

Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı? Ulusal Eylem Planı, ne kadar planlı? Prof. Dr. smail Tufan Birlemi Milletler 8-12 Nisan 2002 tarihinde spanya nn Bakenti Madrid de yal nüfusun yaam kalitesinin iyiletirilmesi, topluma katlm, geçim ve salk

Detaylı

TARIM İSTATİSTİKLERİ

TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜİK TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TÜİK 3169 MTB:2008-0473 - 50 Adet ISBN 978-975-19-4272-2 Önsöz ÖNSÖZ Türkiye statistik Kurumu karar alclarn, aratrmaclarn ve tüm istatistik kullanclarnn

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ I TRD103 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!"! (1. sayfa) ZEYLNAME

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!! (1. sayfa) ZEYLNAME (1. sayfa) ZEYLNAME Türkiye Kültür Portal! Altyap!s!n!n Oluturulmas! ve Portal Uygulama Yaz!l!mlar!n!n Temin Edilmesi ihalesi 03/07/2009 Cuma gününe ertelenmitir. Teknik :artnamenin 6.(2). Maddesi Portal

Detaylı

DÜNYA ŞEHRİ İSTANBUL DA GENÇ BİR ÜNİVERSİTE

DÜNYA ŞEHRİ İSTANBUL DA GENÇ BİR ÜNİVERSİTE DÜNYA ŞEHRİ İSTANBUL DA GENÇ BİR ÜNİVERSİTE FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ TOPLANTI GÜNDEMİ 2 TARİHİN DERİNLİKLERİNDEN, BİLİMİN VE SANATIN UFUKLARINA KURULUŞ TOPLANTI GÜNDEMİ 3 Fatih Sultan Mehmet

Detaylı

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık Öğr. Gör. Mehmet Selim AYDAY H-B {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-E {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-A {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima)

Detaylı

SYAS AMAÇLAR ve ONLARA ULAMANIN YOLLARI : GÜCÜN MAHYET ve KULLANILMASI MESELES ÜZERNE

SYAS AMAÇLAR ve ONLARA ULAMANIN YOLLARI : GÜCÜN MAHYET ve KULLANILMASI MESELES ÜZERNE SYAS AMAÇLAR ve ONLARA ULAMANIN YOLLARI : GÜCÜN MAHYET ve KULLANILMASI MESELES ÜZERNE Doç. Dr. Serik KANAYEV Siyasi amaç edinme ve siyasi amaçlara ulamann yollar meselesi, hiç üphesiz, siyasi realite faktörlerinden

Detaylı

f) Genel Kurulda muameleden kaldrlan veya reddedilen dosyalar k) -stiklal Mahkemeleri, Yüce Divan (Yassada) ile Divan- Ali dosyalar

f) Genel Kurulda muameleden kaldrlan veya reddedilen dosyalar k) -stiklal Mahkemeleri, Yüce Divan (Yassada) ile Divan- Ali dosyalar CUMHURBAKANLII ARV Çankaya Kö kü Ar ivi olarak da bilinen Cumhurba kanl Ar ivi, Cumhurba kanl nn Çankaya daki yerle kesi içinde hizmet vermektedir. Cumhurba kanlnn görev ve fonksiyonlar neticesinde te

Detaylı