Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular. fl Dünyas çin Yol Haritas

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular. fl Dünyas çin Yol Haritas"

Transkript

1 TÜRK SANAY C LER VE fiadamlari DERNE M LLETLERARASI T CARET ODASI Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular fl Dünyas çin Yol Haritas Fifth Edition

2 A r a l k (Yay n No. TÜS AD-T/2004/ ) Meflrutiyet C addesi, No Tepebafl / stanbul Telefon: (0212) Telefax: (0212)

3 2004, ICC Bu yap t ICC taraf ndan ngilizce olarak Current and Emerging Intellectual Property Issues for Business bafll ile yay mlanm flt r. Tüm haklar s a k l d r. 2004, TÜS AD Tüm haklar sakl d r. ICC nin onay ile TÜS AD taraf ndan Türkçelefltirilip, Türkiye deki mevcut durum bölümü eklenerek haz rlanan bu eserin tamam ya da bir bölümü, 4110 say l Yasa ile de iflik 5846 say l FSEK. uyar nca, kullan lmazdan önce hak sahibinden 52. Maddeye uygun yaz l izin al nmad kça, hiçbir flekil ve yöntemle ifllenmek, ço alt lmak, ço alt lm fl nüshalar yay lmak, sat lmak, kiralanmak, ödünç verilmek, temsil edilmek, sunulmak, telli/telsiz ya da baflka teknik, say sal ve/veya elektronik yöntemlerle iletilmek suretiyle kullan lamaz. ISBN : B a s k : LE B B YALKIN YAYIMLARI VE BASIM file R ANON M fi RKET O to Sanayii, Barbaros Cad. No Leve nt- STANBUL Tel: ( 0212) Faks: (0212)

4 TÜS AD, özel sektörü temsil eden sanayici ve ifladamlar taraf ndan 1971 y l nda, Anayasam z n ve Dernekler Kanunu nun ilgili hükümlerine uygun olarak kurulmufl, kamu yarar na çal flan bir dernek olup gönüllü bir sivil toplum örgütüdür. TÜS AD, demokrasi ve insan haklar evrensel ilkelerine ba l, giriflim, inanç ve düflünce özgürlüklerine sayg l, yaln zca asli görevlerine odaklanm fl etkin bir devletin varoldu u Türkiye de, Atatürk ün ça dafl uygarl k hedefine ve ilkelerine sad k toplumsal yap n n geliflmesine ve demokratik sivil toplum ve laik hukuk devleti anlay fl n n yerleflmesine yard mc olur. TÜS AD, piyasa ekonomisinin hukuksal ve kurumsal altyap s n n yerleflmesine ve ifl dünyas n n evrensel ifl ahlak ilkelerine uygun bir biçimde faaliyette bulunmas na çal fl r. TÜS AD, uluslararas entegrasyon hedefi do rultusunda Türk sanayi ve hizmet kesiminin rekabet gücünün art r larak, uluslararas ekonomik sistemde belirgin ve kal c bir yer edinmesi gerekti ine inan r ve bu yönde çal fl r. TÜS AD, Türkiye de liberal ekonomi kurallar n n yerleflmesinin yan s ra, ülkenin insan ve do al kaynaklar n n teknolojik yeniliklerle desteklenerek en etkin biçimde kullan m n ; verimlilik ve kalite yükseliflini sürekli k lacak ortam n yarat lmas yoluyla rekabet gücünün art r lmas n hedef alan politikalar destekler. TÜS AD, misyonu do rultusunda ve faaliyetleri çerçevesinde, ülke gündeminde bulunan konularla ilgili görüfllerini bilimsel çal flmalarla destekleyerek kamuoyuna duyurur ve bu görüfllerden hareketle kamuoyunda tart flma platformlar n n oluflmas n sa lar. ÖNSÖZ Milletleraras Ticaret Odas (ICC), Birinci Dünya Savafl n n sonunda bozulan ticari dengeleri yerine oturtmak, savafl n olumsuz etkilerini birlikte daha kolay bertaraf etmek amac yla Belçika, Fransa, ngiltere, talya ve ABD den ifladamlar n n bir araya gelerek kurduklar bir organizasyondur. ICC, kuruluflundan bu yana, dönem dönem yaflanan çeflitli krizlerde bile ifl dünyas - n n yeniden yap lanmas, ticaretin teflviki, yat - r mlar n h zland r lmas ve sermayenin serbest dolafl m n n sa lanmas için çal flm flt r. Kuruldu u günden bu yana, ICC geliflerek büyümüfl 140 ülkede binlerce üyesi bulunan büyük bir fl Organizasyonu haline gelmifltir. ICC, bünyesinde oluflturmufl oldu u uluslararas ticareti ilgilendiren 16 teknik komisyonu sayesinde d fl ticaretin önündeki tüm engelleri bertaraf ederek sorunlara çözüm bulmak amac yla çal flmalar yapmaktad r. Sözkonusu komisyonlarda, Bankac l k, Ticaret ve Yat r m, Mali Hizmetler, Sigortac l k, Vergilendirme, Çevre, Nakliye ve Lojistik, Fikri Haklar gibi ifl dünyas n yak ndan ilgilendiren konular incelenmekte ve global çözümler aranmaktad r. ICC, Birleflmifl Milletlerin kuruluflundan bu yana organizasyon içerisinde daimi dan flmanl k statüsüne sahip olan bir kurulufltur. Dünya Ticaret Örgütü ile ortak çal flmalar yapmakta ve ifl dünyas n temsil etmektedir. ICC Türkiye Milli Komitesi ise 1934 y l nda Hükümetin tavsiyesi ve onay ile stanbul Ticaret Odas nda faaliyete geçmifl 1953 y l nda Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i çat s alt na girmiflt i r. ICC Türkiye Milli Komitesi ise 1934 y l nda Hükümetin tavsiyesi ve onay ile stanbul Ticaret Odas nda faaliyete geçmifl 1953 y l nda Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i çat s alt na girmifltir 'de yap lan Ola anüstü Genel Kurul ile otonom bir statüye kavuflmufltur.

5 SUNUfi TÜS AD, ülkemizin sürdürülebilir ekonomik büyüme hedefini gerçeklefltirmesi ve rekabetçi bir ortamda varl n güçlü bir flekilde sürdürebilmesi için öncelikle mevcut yat r m ortam n n iyilefltirilmesi gerekti ini düflünmektedir. Bu yolda izlenecek stratejinin temelinde ise fikri haklar n etkin olarak korundu u bir ortam n sa lanmas koflulu yatmaktad r. Nitekim, fikrin etkin olarak korunmad bir ortamda yeni teknolojiye dayal yat r mlar n, arge faaliyetlerinin ve verimlilik art fl n n sa lanmas n n mümkün olmad uluslararas platformda da kabul edilmektedir. TÜS AD, fikri haklara iliflkin koruman n sa lanmas için etkin bir hukuk sisteminin yan s ra vatandafllarda bu bilincin oluflturulmas n n öneminden hareketle, Fikri Haklar Çal flma Grubu arac l ile, gerek flirketler baz nda gerekse kamuoyu nezdinde bu konudaki bilgi eksikli inin giderilmesi için bilinçlendirme ve e itim çal flmalar düzenlemektir. Bu çerçevede TÜS AD Fikri Haklar Çal flma Grubu, International Chamber of Commerce (ICC) taraf ndan 2004 y l nda ngilizce olarak yay nlanan Current and Emerging Intellectual Property Issues for Business bafll kl raporun daha genifl kitlelere duyurulmas n n fikri haklar kültürü nün yayg nlaflt r lmas na hizmet edece ine inanmaktad r. Bu hedef do rultusunda haz rlanan Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004 adl bu rapor her konu bafll alt nda iki bölümden oluflmaktad r. Birinci bölüm, ICC nin fikri haklar alan ndaki geliflmelere iliflkin tespitlerini içeren ngilizce raporunun Türkçe tercümesinden oluflmaktad r. Bu bölümde ICC ifl dünyas n n konuya iliflkin yaklafl m n belirlemekte ve hükümetlere yap lmas gerekenler yönünde bir yol haritas çizmektedir. kinci bölüm ise, Ekim 2004 itibar yla Türkiye nin fikri haklar alan ndaki mevcut durumu ve ülkemizde fikri haklar alan nda etkin koruman n sa lanmas için at lmas gereken ad mlara iliflkin TÜS AD Fikri Haklar Çal flma Grubu nun tespit ve önerilerini yans tmaktad r. TÜS AD-ICC ortak projesi olarak yürütülen bu çal flma ile fikri haklar n etkin korunmas n n Türkiye nin güvenilir bir yat r m ortam na kavuflmas ve arzu edilen ekonomik geliflmeyi sa lamas ndaki önemine bir kez daha dikkatleri çekmek amaçlanmaktad r.

6 TÜS AD olarak, Current and Emerging Intellectual Property Issues for Business bafll kl raporun TÜS AD-ICC ortak yay n olarak bas lmas n mümkün k lan ICC Türkiye Milli Komitesi ne ve raporun ngilizce den Türkçe ye tercümesi ile Türkiye de mevcut durum bölümlerinin haz rlanmas nda de erli katk lar ndan dolay TÜS AD Fikri Haklar Çal flma Grubu Üyeleri ne teflekkür ederiz. Fikri Haklar Çal flma Grubu Baflkan Meltem Kurtsan Katk da Bulunan Çal flma Grubu Üyeleri * Alp Sevindik Av. Deniz B. Özilhan Deniz Ilgaz Av. Erdem Türkekul Av. Ertu rul Onur Av. Feyza Baflar Göksel Baydar Hülya Çayl Av. Ifl k Özdo an Kaan Dericio lu Naci Bitik Murat Basmac Murat Peksavafl Nurettin Turan Onur Mutlu Oya Güven Suphi Ayvaz Sertaç Köksald Av. Tansu Ak n Av. Ümit Çak r Av. Yetkin nanöz Zeynep Ulusoy TÜS AD fiirket flleri Bölümü Hande Göksoy, Bölüm Sorumlusu Av. Ceyda Tabak, Uzman Yard mc s * simler alfabetik s rayla belirtilmifltir.

7 Önsöz ve Teflekkür Günümüzde fikri sermaye pek çok flirketin en de erli varl durumuna gelmifltir. Fikri sermaye, teknik bulufllar, know-how, ticari s rlar, markalar, tasar mlar, edebiyat ve sanat eserleri ile inovasyondan, ifadeden ve yarat c l ktan kaynaklanan pek çok baflka fikri mülkiyet biçiminden ve maddi olmayan varl ktan oluflur. Güçlü bir fikri mülkiyet korumas, çeflitli paydafllar n menfaatleri aras nda hassas bir denge sa lamay baflard ndan tüm toplumlar n ç kar nad r. Kald ki, mevcut fikri mülkiyet yasalar, siyasi, ekonomik ve toplumsal dengeyi koruyabilmek için birtak m k s tlamalara ihtiyaç oldu unu kabul etmektedir. Önemli ticari kazan m ve avantajlar n söz konusu oldu u fikri mülkiyet, bu nedenle özellikle üretim a rl kl yap s olan flirket yöneticilerinin çok iyi anlamas gereken bir aland r. Bu yay n n amac, ifl dünyas n n liderlerine ve kanun yap c lara fikri mülkiyetle ilgili güncel konular anlama ve derinlemesine kavrama imkan n sunmakt r. Fikri sermayenin büyük bölümü, son iki yüzy l içinde gelifltirilen ve uluslararas antlaflmalar, bölgesel ve ulusal kanunlarla düzenlenen çeflitli fikri mülkiyet haklar yla korunmaktad r. novasyonlara ve yarat c çal flmalara yönelik bu koruma sistemleri h zla eskidi inden, günümüz flartlar na uyum sa lamalar için gelifltirilmeleri ve yeniden düzenlenmeleri gerekmektedir. Fikri mülkiyetin korunmas yla ilgili, çözüm bekleyen bafll ca konular ve sorunlar flunlard r: * Avrupa patenti sisteminin gelifltirilmesi: Avrupa patenti sistemi ile getirilen uygulama, çeviri ihtiyaçlar n azaltt ve tek bir dava prosedürü getirdi i için, di er ülkeler ve ekonomik bölgeleri de yak ndan ilgilendirmektedir. * Aç k kaynakl yaz l mlar: Telif haklar tart flmas nda yeni bir gündem maddesidir; baz mahkemeler bunlar n kullan m na yetki verme konusunu incelemektedir. Ekonomik menfaatler ile aç kça birlikte gözden geçirilen (peer-reviewed) programlar n avantajlar aras nda adil bir denge bulmak güçtür ve bu konu çözüm bekleyen birçok sorun yaratmaktad r. * Dijital ça da telif hakk : Dijital eserlerin kusursuz bir flekilde kopyalanmas na ve an nda seri olarak da t lmas na olanak veren yeni teknolojilerin uygulanmas, dijital yap tlar n güvenli bir flekilde da t m n n sa lanmas da dahil olmak üzere, çözüm bekleyen karmafl k ekonomik, teknolojik ve hukuki sorunlar yaratmaktad r. * Patent sistemlerinin dünya çap nda uyumlaflt r lmas : ABD de buluflu ilk yapan sisteminin, di er bütün ülkelerde ise ilk baflvuran kural n n uygulanmas, küresel firmalar için sorun yaratmaya devam etmektedir. * Ecza ürünlerinde, ilaçlara eriflim ile patent korumas aras ndaki iliflki ve DTÖ nün Doha Bildirgesi nin uygulanmas : DTÖ üyeleri A ustos 2003 te bu konuda mutabakata varmay baflarm fllard r; flimdi, bu karar n TRIPS e de yans t lmas gerekmektedir. Doha Bildirgesi nde aç k kalan bu son husus önem tafl maktad r.

8 * Ulusal telif hakk yasalar ndaki de ifliklikler, özellikle de, kiflisel kopyalama için yazarlara, bestecilere ve di er hak sahiplerine ödeme yap lmas flart n getiren AB Telif Hakk Yönergesi nin uygulanmas : lgili taraflar n henüz mutabakata varamamalar nedeniyle, telif hakk al nm fl eserler için gerekli teknik koruma hâlâ seri kopyalama olgusunun çok gerisinde kalmakta, dijital araç ve donan mlardan toplanacak vergi ve harçlar ise, tüm de er zincirini ilgilendiren yayg n bir tart flmaya ve hükümet faaliyetine konu olmaktad r. * Geleneksel bilginin korunmas ve fikri mülkiyet haklar ile genetik kaynaklara eriflim ve ekonomik yararlar n paylafl m aras ndaki iliflki de çözümü zor ekonomik, hukuki ve etik sorunlar do urmaktad r. * Hukuki ve ticari anlaflmazl klarda mahkeme kararlar n n ve yetkili mahkemenin tan nmas, çeflitli alanlardaki farkl paydafllar n menfaatlerinin çat flmakta oldu u ve daha da tart fl lmas gereken bir konudur. * Bitki türleri ve hayvanlar üzerinde hak elde etme konusu halen tart fl lmaktad r. * Marka ve/veya telif haklar n n tüketilmesi kavram ve bunun kapsam halen sürmekte olan tart flmalara konu olmaktad r. * Rekabet kanunu ile fikri mülkiyet kanunu aras nda politika dengesi : Gerek ABD de gerek Avrupa Birli i nde halen bu hususla ilgili önemli gözden geçirme çal flmalar yürütülmektedir. Bu yay n n gerek bas l halde, gerek ICC web sayfas nda (www.iccwbo.org) yer alan flekliyle sizlere yararl olaca n umuyor ve konuyla ilgili görüfl ve önerilerinizi almaktan memnuniyet duyaca m z belirtiyoruz. Bu raporun 2004 y l güncellemesine katk lar ndan dolay afla daki kiflilere ve de erli katk lar n ve fikirlerini bizlerle paylaflm fl olan çeflitli bölgelerdeki pek çok ICC üyesine ve Ulusal Komitelere teflekkür etmek istiyoruz. Maria Livanos Cattaui ICC Genel Sekreteri Urbo Ilmonen ICC Fikri Mülkiyet Komisyonu Baflkan Bu metin, ilk kez 2000 y l nda yay mlanan Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Güncel Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas n n beflinci bas m d r. Bu yay na adresinden de ulafl labilir.

9 Teflekkür ICC afla da adlar belirtilen flah slara katk lar ndan dolay teflekkür eder: * Thomas Pletscher, Economie Suisse, sviçre (Görev Ekibi Baflkan ) * Ivan B. Ahlert, Dannemann, Siemsen, Bigler ve Ipaneman, Moreira, Brezilya * José Barreda Zegarra, Estudio Barreda Moller, Peru * Richard F. Fawcett, Bird and Bird, ngiltere * Walo von Greyerz, Bird and Bird, sveç * Ivan Hjertman, IP Interface AB, sveç * Urho Ilmonen, Nokia Corporation, Finlandiya * Andrea Jaeger-Lenz, Latham&Watkins Schön Nolte, Almanya * Michael Jewess, BAE Systems PLC, ngiltere * Richard A. Johnson, Arnold and Porter, ABD * Carlo Scollo Lavizzari, Uluslararas Yay nc lar Derne i * David Lewis, Babcock International Group PLC, ngiltere * Elisabeth Logeais, UGGC, Licensing Executives Society International temsilcisi * Daniel Peña, Cavelier Abogados, Kolombiya * Timothy W.Roberts, Roberts & Co., ngiltere * Michael Schiffer, Baxter Healthcare Corporation, ABD * NataliaTobón, Cavelier Abogados, Kolombiya * Daphne Yong-d Hervé, Jeffrey P. Hardy ve Nicole Desvernay (ICC Sekretaryas ) Ayr ca, pek çok ICC üyesine ve çeflitli bölgelerden Ulusal Komitelere de, elinizdeki bu güncellenmifl metin için sunduklar de erli fikirler ve yorumlar için teflekkürlerimizi sunuyoruz.

10 çindekiler Önsöz ve Teflekkür Fikri Mülkiyetin Esaslar Ticari S rlar Fikri Mülkiyet Korumas n Etkileyen Geliflmeler Yol Haritas A. Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular I. Patentler II. Markalar III. Tasar mlar IV. Telif haklar V. Co rafi iflaretler VI. Bitki çeflidi haklar VII. Ticari s rlar VIII. Yeni fikri mülkiyet hakk flekilleri ve teknolojiler B. Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Karfl lafl lan Ortak Sorunlar I. Uygulama sorunlar II. Fikri mülkiyet haklar n n tüketilmesi III. Fikri mülkiyet haklar n n de erlendirilmesi IV. Fikri mülkiyet tescil ücretlerinin farkl alanlara aktar lmas C. Fikri Mülkiyet Haklar le Di er Alanlar Aras ndaki Etkileflim I. Fikri mülkiyet haklar n n ekonomik geliflim için kullan m II. Çevre III. Sa l k hizmetleri IV. Rekabet politikas V. Bilgi toplumu VI. Kiflisel verilerin korunmas

11 Fikri Mülkiyetin Esaslar (ICC nin web sayfas ndan k salt larak al nm flt r. Tam metin için bak n z: Fikri mülkiyet nedir? Fikri mülkiyet, bir kifliye veya kurulufla ait olan bir fikir ürünüdür; söz konusu kifli ya da kurulufl, sonradan, bunu serbestçe paylaflmay veya kullan m n belirli biçimlerde kontrol etmeyi tercih edebilir. Fikri mülkiyet hemen her yerde bulunur -kitaplar, filmler, plaklar, müzik, sanat ve yaz l mlar gibi yarat c eserlerde ve hepsi bilim ve teknolojideki geliflmeler sayesinde gelifltirilmekte olan otomobiller, bilgisayarlar, ilaçlar ve bitki türleri gibi her gün kullan lan nesnelerde. Sat n alaca m z ürünleri seçmemize yard m eden markalar ve tasar mlar gibi ay r c özellikler, fikri mülkiyetin kapsam na girebilir. Champagne ve Gorgonzola örne inde oldu u gibi, bir ürünün menflei bile hak konusu olabilir. nternette görüp kulland klar m z n büyük bir k sm da, ister bir web sayfas ister bir alan ad olsun, belli bir fikri mülkiyet biçimini içerir veya temsil eder. Fikri mülkiyet niçin korunur ve bu korumadan kimler yararlan r? Fikri mülkiyet haklar koruma sistemi, bir inovasyonun ya da kreasyonun bunu üreten ya da yaratan kifliye ait oldu unu garantilemenin yan s ra, bunu sahiplenmeye ve sonuçta bundan ticari olarak yararlanmaya da olanak sa lar. Fikri mülkiyeti korumak suretiyle, toplum, bireylerin yeni fikirler gelifltirmeye zaman ve kaynak tahsis etmelerini teflvik eder. Fikri mülkiyet sistemi toplumun tamam na yarar sa layacak flekilde tasarlanm fl olup, hem yarat c n n hem de kullan c n n gereksinimlerine yan t verecek hassas bir denge gözetir. Fikri mülkiyet haklar genellikle, yarat c n n ürününden belli bir süre için ticari olarak münhas ran yararlanmas na olanak tan r. Bu haklar tan man n karfl l nda ise toplum çeflitli yararlar elde eder. Fikri mülkiyet haklar n n topluma sa lad yararlar flunlard r: Adil bir rekabetin sürdürülmesi ve genifl bir yelpazeye yay lan kaliteli ürün ve hizmetlerin üretiminin teflvik edilmesi; Ekonomik büyümenin ve istihdam n desteklenmesi; novasyon ve yarat c l n sürdürülmesi; Teknolojik ve kültürel ilerlemelerin ve ifadenin desteklenmesi; Kamusal bilgi ve kültür hazinesinin zenginleflmesi. 11 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

12 Fikri mülkiyet nas l korunur? Fikri mülkiyet genel olarak, bir eserin yarat c s na veya bir mucide, eserinden ya da buluflundan belli bir süre için ticari olarak münhas ran yararlanma haklar n n tan nmas yla korunur. Bu haklar ayr ca, hak sahibi taraf ndan sat labilir, lisanslanabilir veya baflka flekillerde tasarruf edilebilir. Fikri mülkiyet haklar her ülkenin ulusal kanunlar yla veya bölgesel düzenlemelerle korunur. Ayr ca, kanunlar ve prosedürleri uyumlaflt rmak veya fikri mülkiyet haklar n n birçok ülkede ayn anda tescil edilebilmesini sa lamak amac yla kabul edilmifl çeflitli uluslararas anlaflmalar vard r. Edebiyat ve sanat eserleri, bulufllar, markalar ve tasar mlar gibi de iflik fikri mülkiyet türleri farkl flekillerde korunur: Kitaplar, tablolar, müzik eserleri, filmler ve plaklar gibi, edebiyat ve sanat eserleri ile yaz l mlar, genellikle telif hakk yla korunur. Gerek teknik, gerek bilimsel bulufllar patentlerle korunur. Sözcükler, simgeler, kokular, sesler, renkler ve flekiller gibi, bir ürünü veya hizmeti di erlerinden ay rt etmeye yarayan özellikler marka haklar yla korunur. Tasar mlar, co rafi iflaretler ve ticari s rlar da fikri mülkiyet türleri olarak kabul edilir ve ço u ülkede bunlar için belli bir hukuki koruma biçimi vard r. Ticaret dünyas nda haks z rekabeti engelleyici kurallar, ayn zamanda ticari s rlar n ve di er fikri mülkiyet türlerinin korunmas na da yard mc olur. Ayn ürün farkl ülkelerde birden fazla fikri mülkiyet hakk türüyle eflzamanl olarak korunabilir. Telif hakk Telif hakk n n varl k nedeni, kitaplardan tablolara, filmlerden plaklara ve yaz l mlara kadar uzanan özgün sanat, edebiyat ve müzik eserlerinin üretimini teflvik etmektir. Telif hakk sistemi, yarat c ya ekonomik haklar n yan s ra, eserin sahibi oldu unu iddia etme ve eserinde flöhretine zarar verebilecek de ifliklikler ya da tahrifatlar yap lmas n engelleme olana n veren manevi haklar da sa lar. Eserin telif hakk korumas na konu olmas için, özgün bir yarat c l k ürünü olmas ve belirli bir biçimde ifade edilmifl olmas gerekir. Eser sahibi, eser yarat ld anda otomatik olarak telif hakk n n sahibi olursa da, birkaç ülkede ek yararlar sa layan tescil sistemleri yürürlüktedir. Telif hakk bundan sonra, ço unlukla bir yay nc ya ya da yap mc ya, lisans 12 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

13 yoluyla veya devredilerek aktar labilir. Eser sahibine belirli bir süre için münhas r haklar tan yan telif hakk korumas, genellikle eserin yarat ld tarihten bafllamak üzere 50 veya eser sahibinin ölümünden 70 y l sonraya kadar geçerlidir. Telif hakk, telif hakk sahibine eserinin baz kullan mlar n kontrol etme olana n verir. Eser sahibinin izin verebilece i veya yasaklayabilece i bu kullan mlar, genellikle eserin ço alt lmas n, da t m n, kiralanmas n, kayda al nmas n, kamuya icras n, radyo ve televizyonda yay nlanmas n ve çevirisinin yap lmas n veya uyarlanmas n içerir. Baz ülkelerde, eser sahibi eserinin belirli kullan mlar n engelleme hakk na sahip olmamakla birlikte, bu kullan m için ücret talep etme hakk da vard r. Kamunun bir ücret ödemeden veya eser sahibinden izin almadan eserlerden yararlanmas na olanak veren istisnalar bütün ülkelerde mevcuttur. Bunun bir örne i, aç klama veya e itim amac yla yap lan s n rl al nt lard r. Baz ülkelerde, telif hakk na konu eserleri icra edenler, bunlar n yap m n gerçeklefltirenler ve radyo/tv de yay nlayanlar da, aynen eser sahipleri gibi telif hakk yla korunurlar; baflka ülkelerde ise, telif hakk na konu eseri kamuya tüketim ürünleri olarak sunmada oynad klar role dayanan komflu veya ba lant l haklarla korunurlar. Telif hakk, dijital teknolojinin ve internetin geliflmesiyle birlikte giderek daha fazla önem kazanmaktad r. Telif hakk, online olarak yay lan içerikte fikri mülkiyet haklar n koruman n önemli bir yoludur -ancak bu alanda ciddi uygulama problemleriyle karfl lafl lmaktad r. Telif haklar ve ba lant l haklarla ilgili birçok uluslararas anlaflma vard r. Bunlar n aras nda Edebiyat ve Sanat Eserlerinin Korunmas na liflkin Bern Sözleflmesi (1886); crac lar n, Fonogram Yap mc lar n n ve Yay n Kurulufllar n n Korunmas na liflkin Roma Sözleflmesi (1961); Dünya Fikri Haklar Teflkilat n n (WIPO) Telif Hakk Antlaflmas (1996) ve WIPO cralar ve Fonogramlar Antlaflmas (1996) say labilir. Dünya Ticaret Örgütü nün (WTO) 1994 y l nda kabul edilen Ticaretle Ba lant l Fikri Mülkiyet Haklar Anlaflmas (TRIPS) ticaretle ilgili ilk çoktarafl fikri mülkiyet anlaflmas olup telif hakk ve ba lant l haklar da dahil olmak üzere, ço u fikri mülkiyet türünü kapsamaktad r. Patentler Bir patent, sahibine, buluflunun baflkalar taraf ndan izinsiz olarak kullan lmas n, üretilmesini, sat lmas n, sat fla sunulmas n veya ithal edilmesini belirli bir süre için engelleme hakk n verir. Buna karfl l k, bulufl sahibi de buluflunu herkesin eriflebilece i bir patent belgesinde ayr nt l bir flekilde aç klamak zorundad r. Bu itibarla patentler, bir bütün olarak toplum ile bulufl sahipleri aras ndaki bir toplumsal sözleflmeyi temsil eder. Bulufl yapan n gizli tutmay ye ledi i bir inovasyon, know-how veya ticari s r olarak an l r. Bunlar ayr kurallarla korunur. 13 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

14 Patent korumas ço u ülkede baflvuru tarihinden itibaren 20 y l sürer ve patent, bulufl sahibinin yaz l baflvuru yapmak zorunda oldu u, devletin ulusal veya bölgesel patent ofisleri taraf ndan verilir. Bir bulufla, flu üç koflulu yerine getirmesi halinde patent verilir: Yeni olmas : Daha önce hiç yay mlanmam fl ya da kamunun bilgisi dahilinde kullan lmam fl olmas. Sanayiye uygulanabilir olmas : Endüstriyel olarak üretilebilir ya da kullan labilir bir fley olmas. Tekni in bilinen durumunu aflmas : lgili alanda çal flan herhangi bir uzman n akl na gelebilecek bir bulufl olmamas. Patent sistemleri y llar içinde birçok ülke taraf ndan flu nedenlerle benimsenmifltir: Bilginin kamuya aç klanmas n teflvik ederek kamunun teknik ve bilimsel bilgiye eriflimini art r rlar. Patent güvencesi olmad takdirde, gerçek veya tüzel kifli olan bir bulufl sahibi buluflunun ayr nt lar n gizleme yoluna gidebilir; novasyonu ve araflt rma-gelifltirme yat r mlar ile ileride gerçekleflecek yat r mlar teflvik eder ve ödüllendirirler; Bir patentin süresinin k sal, bulufllar n h zla ticarileflmesini teflvik etti inden, toplum buluflun sonuçlar ndan olabildi ince k sa bir sürede önemli bir yarar sa lar; Patentler, bulufllar n yay mlanmas n teflvik etmek suretiyle, araflt rmalar n gereksiz yere tekrar n önler ve yeni araflt rmalar ve rekabeti tetikler; Titiz bir inceleme sürecinden sonra verilen patentler, sa lam bir fikri mülkiyet hakk olarak kabul edilir. Patent korumas na iliflkin birçok uluslararas anlaflma vard r. Esasa iliflkin olanlar n aras nda en önemlileri, S nai Mülkiyetin Korunmas na liflkin Paris Sözleflmesi (1883) ve Dünya Ticaret Örgütü nün Ticaretle Ba lant l Fikri Mülkiyet Haklar Anlaflmas d r (TRIPS). Prosedür konular na iliflkin bafll ca patent antlaflmalar ise 1970 tarihli Patent flbirli i Antlaflmas (Patent Cooperation Treaty-PCT) ile 2000 tarihli Patent Kanunu Anlaflmas (Patent Law Treaty-PLT) d r. 14 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

15 Markalar Markalar tüketicinin, farkl üreticilerin sunduklar mal ve hizmetleri birbirinden ay rt etmesine ve flöhretine güvendi i imalatç lar n ürünlerini seçmesine olanak verir. yi bir marka imaj oluflturmak için zaman, emek ve para yat r m yapm fl üreticiler veya hizmet sa lay c lar için markalar, di er giriflimcilerin bu itibardan haks z olarak yararlanmalar n önlemenin bir yoludur. Böylece piyasada giriflimciler aras nda sa l kl bir rekabet oluflur ve üreticiler ürünlerinin ya da hizmetlerinin kalitesine ve flöhretine yat r m yapmaya özendirilirler. Markalar, isimler, iflaretler, simgeler ve hatta renk, koku, ses ve flekiller marka korumas kapsam na girebilir. K sacas, bir ürün ya da hizmetin, bir baflkas ndan ay rt edilmesini sa layan herhangi bir ay r c özelli i, marka olarak korunabilir. Ço u ülkede, bir markan n korunabilmesi için, devletin ulusal veya bölgesel bir marka dairesinde tescil edilmifl olmas ve tescilin ancak belirtilen mal ve hizmetlerde kullan lmak üzere yap lm fl olmas gerekmektedir. Bir marka sahibi, baflkalar na markas n n benzer veya iliflkisiz mal ya da hizmetler için kullan lmas n veya ayn ya da benzer mal veya hizmetler için benzer markalar kullan lmas n, e er bu kullan m tüketicinin zihninde kar fl kl k yaratma ihtimali tafl yorsa, engelleyebilir. Ünlü ya da tan nm fl markalar birçok ülkede, markan n kazanm fl oldu u itibar sarsma, lekeleme veya bundan haks z yarar sa lama amac tafl d na hükmedilen kullan mlara karfl korunur. Küçük ya da büyük hemen her ticari kurulufl markalardan istifade eder. Geliflmifl ekonomilerde oldu u kadar geliflmekte olan ekonomilerde de, marka korumas, di er bütün fikri mülkiyet koruma türleri aras nda en çok kullan lan d r. Bugün pek çok marka internette alan ad olarak da kullan lmaktad r. Alan ad sistemi henüz geliflme aflamas nda oldu undan, alan adlar ile marka sistemlerinin bir arada var olmas ndan kaynaklanan, çözüm bekleyen sorunlar vard r. Örne in, baflkalar na ait markalar n istismar amac yla alan ad olarak tescil edilmesinden kaynaklanan problemler, ço unlukla, nternet Tahsis Edilmifl Adlar ve Numaralar Kuruluflu nca (ICANN) saptanm fl politikalar do rultusunda, online anlaflmazl k çözüm mekanizmas yla sonuca ba lanabilmektedir. Marka korunmas alan nda birçok uluslararas anlaflma vard r. Bunlar aras nda esasa iliflkin olanlar n en önemlileri S nai Mülkiyetin Korunmas na liflkin Paris Sözleflmesi (1883), Markalar Kanunu Antlaflmas (1994) ve TRIPS tir (1994). Prosedürle ilgili bafll ca uluslararas antlaflmalar ise Markalar n Uluslararas Tescili hakk ndaki Madrid Anlaflmas (1891) ve Protokolü (1989) ve Markalar n Tescili çin Uluslararas Mal ve Hizmetlerin S n fland r lmas hakk ndaki Nice Anlaflmas d r (1957). Avrupa da, Topluluk Markas na (Community Trademark-CTM) iliflkin 40/94 say l Tüzük, 15 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

16 bir marka sahibine 15 Avrupa Birli i üye ülkesini kapsayan tek bir marka hakk elde etme olana sa lamaktad r. 1 May s 2004 ten itibaren yeni AB üye ülkeleri, mevcut tescillerin kapsam na otomatik olarak dahil edilecektir. Tasar mlar Tasar m haklar, bir ürünün veya ambalaj n n yeni ve özgün görsel vas flar n korur. Koruma koflullar, hem patent yasas ndan (yenilik) hem de telif hakk yasas ndan (özgünlük) ödünç al nm fl kavramlara dayan r. Bir tasar m n, tasar m korumas ndan yararlanabilmesi için, estetik özellikler sergilemesi ve daha eski bir tarihe ait bütünüyle ayn ya da benzer bir tasar mda yer almam fl olmas gerekir. Tasar mlar iki boyutlu (çizimler) veya üç boyutlu (modeller) formatlarda ifade edilebilir. Ürünlerin pazarlanabilmesine önemli katk sa layan tasar mlar, tekstil, moda, otomobil, mobilya ve dekorasyon gibi birçok sektörde önemli bir de er olufltururlar. Tasar m koruma rejimi bir ülkeden di erine farkl l klar gösterse de, Avrupa Birli i nde bu konuda uyum sa lanm fl ve böylece tüm üye ülkelerde geçerli olan Topluluk Tasar m Haklar yürürlü e girmifltir; mevcut haklar 1 May s 2004 ten itibaren yeni üye ülkelere otomatik olarak teflmil edilecektir. Tasar m korumas pek çok ülkede tescile tabidir; bununla birlikte, koruman n tescilsiz tasar mlar n da k sa bir süre için koruma alt na al nmas n sa layacak biçimde geniflletilmesi yönünde bir e ilim vard r (örne in AB de 3 y l için). Tescilli tasar mlar genellikle 25 y ll k bir korumadan yararlan r. Koruma alt ndaki bir tasar m n sahibi, tasar m bünyesinde bar nd ran veya uygulayan ürünlerin imalat n, sat fl n, ithalat n veya ihracat n yasaklayabilir. Ülkesine göre, hak sahibi ayn zamanda telif yasas, marka yasas ve (daha ender olarak) patent yasas korumas ndan da yararlanabilir. Gündemde, tasar m korumas n n di er fikri mülkiyet haklar yla çak flmas yla ilgili baz çözüm bekleyen konular bulunmakla birlikte, tasar m haklar n n önemli ve kapsaml bir uyumlaflt rmadan yararlanm fl bir alan oldu una kuflku yoktur. WIPO nun 1925 tarihli Endüstriyel Tasar mlar n Uluslararas Tescili Hakk nda Lahey Anlaflmas nda de ifliklik yapan Cenevre Metninin 2004 y l nda yürürlü e girmesi beklenmektedir. Böylece, Anlaflma ya taraf olan çeflitli ülkelerde koruma için merkezi baflvuru imkân do acakt r. Prosedürel konulara iliflkin olarak, mallar n s n fland r lmas Locarno Antlaflmas taraf ndan düzenlenmektedir. Ticari S rlar 1 Ticari s rlar, ilgili kifliler taraf ndan bilinmeyen ya da hakk nda kolayca bilgi edinilemeyen ve bir iflletmeye rekabet avantaj sa layan, teknik, ticari ya da mali çeflitli bilgi türlerini kapsar 1 Bu bölümde, TRIPS Madde 39.3 ün konusunu oluflturan, ecza ve tarımsal kimya ürünlerini pazarlama onayı almak için hükümetlere sunulan gizli bilgilerin korunmasıyla ilgili tartıflma yer almamaktadır. 16 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

17 (imalat prosesleri, teknikleri ve know-how, müflteri listeleri ve profilleri, da t m metotlar, mali bilgiler, ürün bileflenleri vs. gibi). Genelde, TRIPS Madde 39 a yans d flekliyle, bir bilginin önemli ya da gizli oldu u saptanm flsa, söz konusu bilgi, ticari s rlar n korunmas kapsam na al nabilir. Ticari s rlar n korunmas tescilsiz gerçekleflir ve koruma, zaman s n r olmadan, genellikle gizlilik sürdü ü müddetçe devam edebilir. Ticari s rr n patenlenebilir know-how olmas halinde, buluflu gizli tutma veya patent alma karar n vermek için, söz konusu know-how n türüne, tasarlanan kullan m na, rekabette liderlik için öngörülen süreye ve uzun vadede gizlili i koruma imkân na ba l olarak, patent kanununun ve ticari s r statüsünün sundu u hukuki koruman n kapsam n n dikkatle karfl laflt r lmas gerekir. Bu bak mdan, ticari s rlar n korunmas, k smen spesifik koruyucu mevzuat n olmamas, k smen de adli ve di er idari makamlar n konuya gerekli hassasiyeti göstermemesi nedeniyle pek çok ülkede yetersiz kalmaktad r. TRIPS Madde 39, bir ticari s rr n elde edilmesi, kullan lmas ya da iffla edilmesi karfl s nda, haks z rekabet kanunlar na ya da haks z fiile dayanarak uygulanacak yapt r mlar n ço una yer vermektedir. Gizlilik taahhüdünün bozulmas, sözleflmenin ihlali olarak da ele al nabilmektedir. Baz durumlarda, ticari s rlar n suiistimali, cezai bak mdan h rs zl k ya da ticari casusluk kapsam nda de erlendirilmektedir. ABD, 43 eyalet taraf ndan yürürlü e sokulan Tekdüzen Ticari S rlar Yasas yla (UTSA) ticari s rlar n suiistimaline karfl hukuki koruman n aç kça garanti alt na al nd ve bu gibi hukuki korumalar güçlendirme ihtiyac n n adli makamlarca tamamen anlafl larak benimsendi i tek ülkedir. Pek çok geliflmekte olan ülkede adli makamlar ticari s rlar n korunma esaslar na ya da uygulama mekanizmalar na tam olarak vâk f de ildir. Neticede, gerekli mevzuat n mevcut oldu u ülkelerde bile, ticari s rlar n korunmas adli veya benzeri idari makamlar n uygulamalar yla s n rl kalmaktad r. Ticari s rlar n, gizlili in, s rlar iffla etmeme anlaflmalar n n ve çal flma sözleflmelerindeki rekabet etmeme hükümlerinin önemini bilen ifl dünyas, de erli ticari bilgilerin d flar s zd r lmas ve kullan lmas n s n rlamak amac yla, ticari ifllemlerde ve istihdam iliflkileri ba lam nda bunlar yayg n olarak kullanmaya bafllam flt r. Gerçekten de, bir ticari s rr n ay rt edici özelliklerinden biri, bir kez iffla edildikten sonra, fiili bilgi transferini yok etmenin ya da yok farz etmenin imkâns z olmas d r. Bir ticari s r transferinde, bilgi sahibinin, bilginin izinsiz yay lmas n önlemek için yerel olarak alabilece i ihtiyati tedbir kararlar na ve gizlilik hükümlerine büyük özen göstermesi bu nedenledir. Know-how n bu flekilde ya da karma patent ve know-how lisans anlaflmalar n n parças olarak iletilmesi, s n r ötesi know-how transferini etkileyen ulusal s n rlamalardan daha az zarar gören, teknik nitelikli ticari s rlardan ekonomik yarar sa lanman n bilinen bir yoludur. 17 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

18 Fikri Mülkiyet Korumas n Etkileyen Geliflmeler Son birkaç y l içinde meydana gelen önemli ekonomik, toplumsal, siyasi ve teknolojik geliflmeler, fikri mülkiyetin yarat lma, iflletilme ve kullan lma flekli üzerinde ciddi etkiler yaratm fl, bu da mevcut fikri mülkiyet koruma sistemlerinin yeni geliflmelere uyarlanmas n gerekli k lm flt r. Fikri mülkiyet varl klar ndan ekonomik olarak yarar sa layan iflletmeler, rekabet güçlerini koruyabilmek için, mevcut fikri mülkiyet koruma araçlar n n de iflen yeni koflullarda da etkili olabilmesini sa lamak zorundad rlar. Bu genel girifl bölümü, günümüzün fikri mülkiyet alg s n de ifltiren temel güçleri ve bunlar n fikri mülkiyetin yarat lmas ve ticari olarak kullan lmas üzerindeki olas etkilerini ortaya koymaktad r. Bunlar aras nda flunlar say labilir: 1. Ekonominin globalleflmesi. 2. Yeni teknolojilerin geliflmesi. 3. Mevcut fikri mülkiyet rejimlerinin korumad teknoloji d fl ifl gelifltirme yollar n n ve kaynaklar n ekonomik aç dan önem kazanmas. 4. Fikri mülkiyet sorunlar n n siyasileflmesi. 5. flletmelerin çal flma yöntemlerinin de iflmesi. 1. Ekonominin globalleflmesi Fikri mülkiyet haklar n koruyan sistemler de dahil olmak üzere, birçok yasal düzenlemenin tafl d ulusal nitelik, iflletmelerin faaliyet ve ticaret alanlar n n globalleflmesi ile yetersiz kalmakta ve bu durum giderek artan sorunlara yol açmaktad r. Bu olumsuzluk, pek çok firman n uluslararas düzeyde ifl görmesine olanak veren elektronik ticaretin geliflmesiyle daha da artmaktad r. fiirketlerin faaliyet gösterdikleri pazarlar n giderek ço almas, fikri mülkiyet haklar n n, sahte mallar n üretilebildi i ve yayg n olarak sat labildi i bütün ülkelerde tescil ettirilmesini ve yasal takibini son derece maliyetli ve neredeyse imkâns z hale getirmektedir. Bu, büyük ölçüde, fikri mülkiyet hukukunun tafl d ulusal veya bölgesel niteli inden kaynaklanmaktad r. Fikri mülkiyet ifllemleri ve ihlaller konusunda uygulanacak hukuk ve yetkili mahkemenin tespiti ile ilgili sorunlar, iflletmelerin ve ticaretin uluslararas bir boyut kazanmas na paralel olarak büyüyecektir. Bu nedenle, sözkonusu sorunlar n disiplinleraras bir yöntemle incelenmesi gerekmektedir. 18 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

19 flletmeler art k daha fazla say da ülkede faaliyet gösterdiklerinden, ürünlerin farkl pazarlarda da t m üzerindeki kontrol, giderek önem kazanan bir sorun halini almaktad r. Haklar n tüketilmesi ilkesinin uygulama alan, bir fikri mülkiyet hakk n n sahibinin, bizzat kendisi taraf ndan ya da r zas yla pazara sürülmemifl (gerçek) mallar n bir ülkede, bölgede veya uluslararas düzeyde da t m n kontrol etmesine müsaade edilip edilemeyece ini belirlemektedir. ICC üyelerinin büyük ço unlu u, gerçekten global tek bir pazar n bulunmamas halinde, uluslararas düzeyde hakk n tüketilmesi rejiminin uluslararas ticarete, yat r mlara ve inovasyona faydadan çok zarar getirece i görüflündedir. flletmelerin, ticari strateji, kalite kontrolü, marka prestiji, güvenlik ve benzeri nedenlerle, belli bir pazar n ihtiyaçlar na göre gelifltirilen ürünlerin baflka pazarlarda sat lmas n engellemek üzere mallar n n farkl pazarlarda da t m n kontrol etmekte meflru menfaatleri vard r. Ayr ca, uluslararas düzeyde hakk n tüketilmesi rejimi uyguland nda, bunun mallara eriflim ya da fiyatlar bak m ndan tüketicilere daha büyük fayda sa lamayaca yolunda güçlü tezler bulunmaktad r. Gerek Avrupa Birli i nde, gerek ABD de yetkili makamlar, rekabet kanunu ile fikri mülkiyet kanunu aras ndaki mevcut politika dengesini aktif bir flekilde gözden geçirmektedir. ABD yetkili makamlar, AB deki yetkililerin de inmedi i hususlar gündeme getirdiklerinden, global düzeyde faaliyet gösteren flirketleri etkileyecek görüfl ayr l klar n n do mas beklenmektedir. 2. Yeni teknolojilerin geliflmesi Dijital teknolojiler, iletiflim teknolojileri ve biyoteknoloji gibi yeni teknolojilerin ticari alanda kullan lmaya bafllanmas, yeni ürün ve hizmet türlerinin oldu u kadar, yeni da t m biçimlerinin ve hak ihlali yöntemlerinin geliflmesine de yol açm flt r. Bu alanlarda yenilik ve giriflimcilerin piyasaya girifl h z ve esnekli i, geleneksel ekonomilerdeki yap dan farkl oldu undan mevcut ticari ve/veya resmi kurulufllar, geliflmelere yeterince h zl uyum gösteremedikleri takdirde, birçok sorunla karfl karfl ya kalacaklard r. Bilgi ve iletiflim teknolojileri (ICT) çok yönlü ve farkl l klarla dolu bir dünyay birbirine ba layarak bilgi toplumunu yaratmaktad r. Altyap ve bilgilendirmenin bu sistemin temel yap tafllar n oluflturdu u bilinse de, bilgi, ba lam, içerik ve düflünce, karfl l kl anlay fl sa laman n ve iletiflimi anlaml k lman n olmazsa olmaz koflullar d r. Dolay s yla, bilgi toplumundaki insanlar n inovasyonun ve yarat c l n gelifltirilmesi için sürekli teflvik edilmeye ve desteklenmeye ihtiyac olacakt r. çeri in yarat lmas n, üretilmesini ve yay lmas n ödüllendirme iflini piyasaya b rakan fikri mülkiyet sistemi, devlet patronaj veya deste i ve bunun sonucunda oluflan devlet bask s ve sansür riski karfl s nda, çok daha fazla tercih edilen bir alternatif oluflturmaktad r. 19 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

20 Fikri mülkiyet normlar halen büyük çapta ulusal veya bölgesel olmakla birlikte, bilgi ve iletiflim teknolojileri do as gere i küreseldir. Bu nedenle, ulusal fikri haklar yasalar n n oluflturdu u zincir, ancak en zay f halkas kadar güçlü olacakt r ve haklar anlaml bir biçimde uygulayabilmek büyük önem kazanacakt r. Bu da uluslararas iflbirli inin art r lmas ihtiyac n daha da güçlendirecektir. Bu çaba kapsam nda, ulusal mevzuat güçlendirmenin bir yolu da gönüllü davran fl ilkelerinin, rehber ilkelerin ve sözleflmelerin gelifltirilmesi olacakt r. Tüm dünya, sa l k hizmetleri ve t p, sürdürülebilir endüstriyel prosesler, tar m, g da ve çevre alanlar nda, 21. yüzy lda yaflam kalitesinde önemli iyileflmeler ve ekonomik büyüme vaat eden bir biyoteknoloji devrimine tan kl k etmektedir. Bu ilerlemeler, dünya hakk nda bilinenleri de ifltiren, yenilikçi ve yol aç c biyoteknolojik geliflmeler sayesinde mümkün olmaktad r. Bu vaadin gerçekleflmesi ise, esas olarak, söz konusu inovasyonlar araflt rmak ve gelifltirmek, yeni teknolojileri büyük ölçüde yaymak ve piyasan n yönlendirdi i bir hak mübadelesi çerçevesi sa lamak için gerekli kaynaklara yat r m teflvik edecek, güçlü ve etkili fikri mülkiyet korumas na ba l d r. Biyoteknoloji gibi yeni yaflam bilimi teknolojilerinin artan ticari uygulamalar, yaln zca yeni ürün ve hizmet türlerinin geliflmesine de il, teknolojinin yeni biçimlerde da t lmas na ve yay lmas na ve toplumsal hedeflere ulaflmada yeni bir anlay flta kamu-özel sektör ortakl klar n n kurulmas na yol açmaktad r. fl dünyas, biyoteknolojinin bilgi teknolojileri ile di er yeni teknolojilere (örn. bilginin, yeni ayg tlar n ve yeni metotlar n inovasyon aç s ndan büyük önem tafl d nanoteknoloji) giderek yak nlaflmas sonucunda, fikri mülkiyet politikas alan nda gündeme geleni sorunlar özellikle dikkate almal d r. Dünya, nanoteknoloji ad verilen yeni bir teknoloji alan n n do ufluna tan k olmaktad r. Nanoteknoloji alan esas olarak, nano ya da metrenin milyarda biri düzeyinde ayg tlar, sistemler, malzemeler, biyolojik ürünler ve baflka yap lar gelifltirmeye odaklanan çeflitli yeni teknolojiler için kullan lan, çok genifl kapsaml bir terimdir. Bu alanlar, farkl disiplinlerden gelen mühendisleri, biyologlar, fizikçileri ve/veya kimyac lar elektrikle ilgili, maddi, hatta biyolojik nitelikli minyatür ayg tlar ya da sistemler yaratmak üzere bir araya getirmektedir. Bu gibi yeni geliflmelerin önemini kavraman n getirece i potansiyel faydalar muazzam boyutlardad r. Bu alan, nano mühendislik sistemleri kullanarak genlerin nano düzeyde manipülasyonu yoluyla hastal klar n tedavi edilmesi veya nano düzeyde, bugünkü sistemlerin veri iflleme kapasitesine sahip minyatür bilgisayarlar n üretilmesi gibi potansiyeller tafl maktad r. Bu potansiyelin tam olarak de erlendirilmesindeki güçlüklerden biri, gelifltirilecek malzemelerin ve sistemlerin baz lar n n son derece küçülmüfl olmalar na ra men, bugünkü 20 Fikri Mülkiyet Haklar Alan nda Gündemdeki Konular: fl Dünyas çin Yol Haritas 2004

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan Prof. Dr. Ayfle Nur BERZEK Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan F KR VE SINAÎ HUKUK MEVZUAT I - Kanunlar - Kanun Hükmünde Kararnameler - Yönetmelikler - Tüzükler - Uluslararas

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

II. AMAÇ ve HEDEFLER 6-STRATEJ K ALAN: B L fi M TEKNOLOJ LER 6.1.STRATEJ K AMAÇ: Hizmetlerin kaliteli, güvenli, verimli, h zl ve düflük maliyetle sunulmas d r. STRATEJ K HEDEF 6.1.a) Birimler aras tam

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Firmam z. fiirketimizin faaliyet konular ana bafll klar yla flu flekilde s ralanabilir:

Firmam z. fiirketimizin faaliyet konular ana bafll klar yla flu flekilde s ralanabilir: SIMAJ, fikri haklar alan nda hizmet veren ve kadrosunda Marka ve Patent Vekilleri, Avrupa Patent Vekilleri, patent mühendisleri ve avukatlar bulunduran bir vekil firmad r. fiirketimizin faaliyet konular

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü

Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uygulama Önerileri 229 Uygulama Önerisi 2120.A1-3: Üç Ayl k Finansal Raporlama, Özel Durum Aç klamalar ve Yönetim Onaylar Konusunda ç Denetçinin Rolü Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar

Detaylı

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ FİKRÎ MÜLKİYET VE PATENT HAKLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ FİKRÎ MÜLKİYET VE PATENT HAKLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MEVLANA ÜNİVERSİTESİ FİKRÎ MÜLKİYET VE PATENT HAKLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Mevlana Üniversitesi, fikrî mülkiyet haklarının edinilmesi, paylaşılması,

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas

Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Schindler Grup nsan Kaynaklar Politikas Girifl Schindler Kurumsal nsan Kaynaklar ( K) politikas, Schindler'in çal flanlar ile ilgili önceliklerini tan mlamaktad r. Bu belge, Navigator kitapç nda anlat

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

XI/1 ESASLAR 1. :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt rma Kurumunu,

XI/1 ESASLAR 1. :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt rma Kurumunu, 1007 KODLU TÜB TAK KAMU KURUMLARI ARAfiTIRMA GEL fit RME PROJELER DESTEKLEME PROGRAMI VE TÜB TAK B R MLER NCE YÜRÜTÜLEN PROJELERE L fik N KAMU AR-GE PROJELER F KR HAKLAR ESASLARI (*) 1. Amaç Madde 1. Bu

Detaylı

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz:

BAfiVURU FORMU. Lütfen Kat lmak stedi iniz Kategoriyi flaretleyiniz: AMPD ÖDÜLLER 2008 BAfiVURU FORMU AMPD 2008 Ödülleri Program nda yer almak için lütfen afla daki k sa formu doldurup AMPD Merkezi ne ulaflt r n z. Size daha detayl doküman ve kat l m formu gönderilecektir.

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

E. DOSYA KONUSU: www.evdi.com.tr adlı internet sitesinin yıkıcı fiyat uyguladığı iddiası.

E. DOSYA KONUSU: www.evdi.com.tr adlı internet sitesinin yıkıcı fiyat uyguladığı iddiası. Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI 10 Dosya Sayısı : 2008-2-101 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 08-37/487-171 Karar Tarihi : 5.6.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof.

Detaylı

LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI

LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI LAÇ ENDÜSTR S fiverenler SEND KASI Önsöz N üfusun artmas ve yafllanmas, yeni ve pahal tedavi yöntemlerinin gelifltirilmesi, sa l k hizmetlerinin yayg nlaflmas nedenleriyle tüm dünyada sa l k harcamalar

Detaylı

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008

Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi. BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Yat r m Ortakl klar nda Vergi Rejimi BFS - 2008/13 stanbul, 10.06.2008 Menkul K ymet Yat r m Ortakl klar, Sermaye Piyasas Mevzuat gere ince sadece portföy iflletmecili i faaliyetlerinde bulunmakta ve buradan

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş.

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. 27 Şubat 2016 ÜNSPED GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ VE LOJİSTİK HİZMETLER A.Ş. Kurumsal Yönetim Notu: 7.30 Priv. YÖNETİCİ ÖZETİ ÜNSPED Gümrük Müşavirliği ve

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM

filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM filetmelerde Ç DENET M N KURULMASI, ROLÜ VE ÖNEM Ali Kamil UZUN / DRT Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 403 404 1. Salon - Paralel Oturum VII - flletmelerde ç Denetimin Kurulmas, Rolü ve Önemi/Ali Kamil UZUN

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

TUġBA BELEDĠYESĠ KADIN VE AĠLE HĠZMETLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELĠĞĠ

TUġBA BELEDĠYESĠ KADIN VE AĠLE HĠZMETLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç TUġBA BELEDĠYESĠ KADIN VE AĠLE HĠZMETLERĠ MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELĠĞĠ Madde 1 :Bu yönetmeliğin amacı, Kadın ve Aile hizmetin tür ve niteliğini, işleyişini, işleyişine ilişkin

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 Rekabet Politikası Teşebbüslere uygulanan anti-tröst kurallar Devlet yardımlarının kontrolüne ilişkin

Detaylı

10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program

10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program 10.000 Kad n Giriflimci Sertifika Program Gö ün Yar s Kad nlar nd r Çin Atasözü Kad nlara giriflimcilik e itimi verilmesi kifli bafl na düflen geliri 2020 y l na kadar tahminlerimizin %14 üzerinde, 2030

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Yönetimi. Patent Destek Sistemleri. Türkiye de. KOBİ lerde Etkin Fikri Mülkiyet Varlıkları. Eğiticilerin Eğitimi Programı

Yönetimi. Patent Destek Sistemleri. Türkiye de. KOBİ lerde Etkin Fikri Mülkiyet Varlıkları. Eğiticilerin Eğitimi Programı KOBİ lerde Etkin Fikri Mülkiyet Varlıkları Yönetimi Eğiticilerin Eğitimi Programı Türkiye de Patent Destek Sistemleri Mehmet Nurşad SÖZER, Patent Uzmanı, Türk Patent Enstitüsü 13 Kasım 2014, İzmir İçerik

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İktisat Anabilim Dalı-(Tezli) Yük.Lis. Ders İçerikleri Mikroekonomik Analiz I IKT701 1 3 + 0 6 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih, Talep, Maliyet, Üretim, Kar, Arz.

Detaylı

Gümrük ve D fl Ticaret Dan flmanl k Hizmetlerimiz

Gümrük ve D fl Ticaret Dan flmanl k Hizmetlerimiz Gümrük ve D fl Ticaret Dan flmanl k Hizmetlerimiz Türkiye de D fl Ticaret ve Gümrük Hakk nda Genel Bilgi 1980 lerden sonraki h zl ekonomik de iflim ile Türkiye nin D fl Ticaret hacmi büyük ölçüde artm

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme Ulusal Uzman Havuzu 750.000 m 3 Su Tasarrufu BURSA Rekabet Gücü Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu Kapasite Gelifltirme KAYSER ANKARA N DE ADANA 6 F RMA Kurumsal maj 68 Uzmana E itim kat l mc l

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile

T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mali ÇÖZÜM 133 ALACA IN TEML K HAL NDE VE AYNI ÖDEMELERDE TEVS K ZORUNLULU U Memifl KÜRK* I-G R fi: T evsik zorunlulu u Maliye Bakanl taraf ndan kay t d fl ekonomi ile mücadele amac yla getirilen uygulamalardan

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

YARGITAY 20. HUKUK DA RES

YARGITAY 20. HUKUK DA RES YARGITAY 20. HUKUK DA RES 2386 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 20. HUKUK DA RES E: 2006/7421 K: 2006/10706 T: 17.07.2006 TÜKET C HUKUKU TÜKET C HAKLARINA L fik N DAVALAR HER K

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 Sunum Planı Giriş I)Literatür Uluslararası Literatür Ulusal Literatür II)Karşılaştırmalı Analiz III)

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2004/5475 K: 2004/9296 T: 30.12.2004 SATIfi VAAD SÖZLEfiMES N N GERÇEKLEfiME OLANA I MAR PLANLARI (3194 SK. m. 18/son) YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI Özet: Bir tafl nmazda

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu uygulama

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek

Degisimi_Yonetmek 4/19/10 5:12 PM Page 1 De iflimi Yönetmek De iflimi Yönetmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda

MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda MKB'de fllem Gören Anonim fiirketlerin Kendi Paylar n Sat n Almalar Hakk nda Sermaye Piyasas Kurulu Düzenlemesi Hakk nda BFS - 2011/08 stanbul, 25.08.2011 Sermaye Piyasas Kurulunun afla da yer alan 10.08.2011

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

Destekli Proje İşletme Prosedürü

Destekli Proje İşletme Prosedürü Destekli Proje İşletme Prosedürü Teknoloji Transfer Ofisi 2015 Yazan(lar) : Tarih : İlker KÖSE TTO Direktörü Onaylayan(lar) : Tarih : Prof. Dr. Ömer Ceran Genel Sekreter V. Prof. Dr. Sabahattin Aydın Rektör

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Madde 1. AMAÇ Madde 2. KAPSAM Madde 3. HUKUKİ

Detaylı