MASAÜSTÜ CNC EKSEN KARTLARI İÇİN TEST DEVRESİ TASARIMI



Benzer belgeler
Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

( ) 3.1 Özet ve Motivasyon. v = G v v Operasyonel Amplifikatör (Op-Amp) Deneyin Amacı. deney 3

Deney No: 2. Sıvı Seviye Kontrol Deneyi. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Dijital Kontrol Laboratuvar Deney Föyü Deneyin Amacı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

Sistemde kullanılan baralar, klasik anlamda üç ana grupta toplanabilir :

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

Türk Dilinin Biçimbilim Yapısından Yararlanarak Türkçe Metinlerin Farklı İmgelere Ayrılarak Kodlanması ve Sıkıştırılması

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

GÜNEŞ ENERJİLİ BİR SULAMA SİSTEMİNDE BOOST KONVERTERDEN BESLENEN ARM SÜRÜCÜ SİSTEMİNİN ANALİZİ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Deprem Tepkisinin Sayısal Metotlar ile Değerlendirilmesi (Newmark-Beta Metodu) Deprem Mühendisliğine Giriş Dersi Doç. Dr.

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, Eylül 2013, Malatya DOĞRUSAL KONTROL SİSTEMLERİ

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA

BİRLEŞİK DALGACIK-SİNİR AĞI MODELİ YAKLAŞIMI İLE ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ARIZA SINIFLAMA

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

kadar ( i. kaynağın gölge fiyatı kadar) olmalıdır.

TÜRKİYE DEKİ 380 kv LUK 14 BARALI GÜÇ SİSTEMİNDE EKONOMİK YÜKLENME ANALİZİ

PROJE SEÇİMİ VE KAYNAK PLANLAMASI İÇİN BİR ALGORİTMA AN ALGORITHM FOR PROJECT SELECTION AND RESOURCE PLANNING

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ. ITU Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü

İki Serbestlik Dereceli KardanUygulamasının Kararlılaştırılması

5.3. Tekne Yüzeylerinin Matematiksel Temsili

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI

PARÇALI DOĞRUSAL REGRESYON

Doğrusal Korelasyon ve Regresyon

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Sıklık Tabloları ve Tek Değişkenli Grafikler

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistem Destekli Öğrenci Kayıt Otomasyon Sistemi Uygulaması: Trabzon Kenti Örneği

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

Kullanım Kitapçığı. Ürün: tempmate. -M1 Veri Toplayıcısı Kapsam: İşlem Talimatları. tempmate. -M1 için Çok Kullanımlı PDF Sıcaklık Veri Toplayıcısı

TUNING GAIN PARAMETERS OF A PI CONTROLLER USING GENETIC ALGORITHM FOR BOOST DC-DC CONVERTER

GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMİNE GÖRE FARKLI SERTLİKLERDE OPTİMUM TAKIM TUTUCUSUNUN BELİRLENMESİ

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

ORTA GERİLİM ENERJİ DAĞITIM TALİ HATLARINDA ARIZA ANALİZİ

Kamuflaj Tespiti için Hiperspektral Görüntüleme Hyperspectral Imaging for Camouflage Detection

UYUM ĐYĐLĐĞĐ TESTĐ. 2 -n olup. nin dağılımı χ dir ve sd = (k-1-p) dir. Burada k = sınıf sayısı, p = tahmin edilen parametre sayısıdır.

G.1. : Y.Kutlu, M.Kuntalp, D.Kuntalp. : Öz Düzenleyici Haritalar Kullanilarak Diken Dalgalarin Analizi. Yay nlanan Kitapç k.

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler.

SAYISAL ANALİZ. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ. Sayısal Analiz. Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

RF Devreler İçin Güç Ölçme Ve Adaptif Kontrol Uygulaması. Power Measurement and Adaptive Control Application for RF Circuit

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

GİRİŞ LOJİK KAPILARIN GERÇEKLENMESİ

PARMAKİZİ RESİMLERİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TEMİZLENMESİ VE İYİLEŞTİRİLMESİ

ITAP Fizik Olimpiyat Okulu

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 8

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

CuEEG: EEG Verilerinin Hızlı İşlenmesi için GPU Tabanlı Bir Yaklaşım CuEEG: A GPU-Based Approach for Fast Processing of EEG Data

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

ESM-1510 DIN Ray Montajlý Sýcaklýk Kontrol Cihazý. ESM-1510 DIN Ray Montajlý Dijital, ON / OFF Sýcaklýk Kontrol Cihazý

GÜÇ KALİTESİNDEKİ BOZULMA TÜRLERİNİN SINIFLANDIRILMASI İÇİN BİR ÖRÜNTÜ TANIMA YAKLAŞIMI

Tuğla Duvardaki ve Tesisattaki Isı Kaybının Yapay Sinir Ağları İle Belirlenmesi

Asimetri ve Basıklık Ölçüleri Ortalamalara dayanan (Pearson) Kartillere dayanan (Bowley) Momentlere dayanan asimetri ve basıklık ölçüleri

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Kİ-KARE TESTLERİ A) Kİ-KARE DAĞILIMI VE ÖZELLİKLERİ


OLİGOPOLİ. Oligopolic piyasa yapısını incelemek için ortaya atılmış belli başlı modeller şunlardır.

GRAFİK TABANLI ŞİFRELERİN GÜVENLİK ANALİZİ İÇİN BİR YAKLAŞIM

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri

ÇOK DURUMLU AĞIRLIKLANDIRILMIŞ BİLEŞENLİ SİSTEMLERİN DİNAMİK GÜVENİLİRLİK ANALİZİ

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ Kİ-KARE TESTLERİ

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI Ki-Kare Analizleri

Panel Denetleyici MPC-xxxx-B FPA-1200-MPC. Kullanım Kılavuzu

Denklem Çözümünde Açık Yöntemler

Çok Parçalı Basınç Çubukları

Aerodinamik Akışların Modellenmesinde Döngülü Olan ve Olmayan 7 Yaklaşımın Uygulanması

ROBİNSON PROJEKSİYONU

TÜRKİYE DEKİ 22 BARALI 380 kv LUK GÜÇ SİSTEMİ İÇİN EKONOMİK DAĞITIM VE OPTİMAL GÜÇ AKIŞI YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

T.C. KEÇiÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI Mali Hizmetler Müdürlüğü BAŞKANLIK MAKAMINA

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ

Epilepside EEG Tabanlı Entropi Değişimleri

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

GRUPLARDA VE YARIGRUPLARDA ETKİNLİK(EFFICIENCY) The Efficiency Of Groups And Semigroups *

Resmi Gazetenin tarih ve sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)

HAFTA 13. kadın profesörlerin ortalama maaşı E( Y D 1) erkek profesörlerin ortalama maaşı. Kestirim denklemi D : t :

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONUŞMACI TANIMA YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Cemal HANİLÇİ

YAPILARIN ENERJİ ESASLI TASARIMI İÇİN BİR HESAP YÖNTEMİ

Fırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Bölümü, ELAZIĞ

Transkript:

2. Ulusal Tasarım İmalat ve Analz Kongres 11-12 Kasım 2010- Balıkesr MASAÜSTÜ CNC EKSEN KARTLARI İÇİN TEST DEVRESİ TASARIMI Ahmet KÖBELOĞLU*, Arf GÖK**, Kerm ÇETİNKAYA*** *akobeloglu@kastamonu.edu.tr Kastamonu Ünverstes, Kastamonu Meslek Yüksekokulu,Elektrk Bölümü, 37100-Kastamonu **agok@kastamonu.edu.tr Kastamonu Ünverstes, Kastamonu Meslek Yüksekokulu, Makne Bölümü, 37100-Kastamonu *** kcetnkaya@karabuk.edu.tr Karabük Ünverstes,Teknk Eğtm Fakültes, Makne Eğtm Bölümü 78050-Karabük ÖZET Bu çalışmada, 470x650x320mm ölçülerne sahp olan Masaüstü CNC Torna Tezgahı Prototb nn eksen kontrol kartları çn test devres tasarlanmıştır. Sstemdek eksen kontrol kartları le 4V/faz 1,6A/faz 2,5ohm/faz 1,8 deg/step özellklerne sahp step motorlar sürülmektedr. Üretlen test devres le eksen kontrol kartlarının sağlamlık kontroller yapılablmekte ve sorunlu kartların arızalı çıkışları tespt edleblmektedr. Tasarlanan test devres çıkışındak olası hata verler, Vsual Basc 6.0 programında gelştrlmş program arayüzünde şlenerek arıza çözüm önerler üretleblmektedr. Tasarlanan sstemn etknlğ, prototp tezgaha at step motor sürücü kartlarında kullanılarak doğrulanmıştır. Anahtar Sözcükler: CNC, Arıza, Test Devres ABSTRACT In ths study, a test crcut for the axs moton control cards of a Desktop CNC Lathe prototype (470x650x320mm) has been desgned. Step motors of 4V/phase, 1,6A/phase, 5 ohm/phase, 1,8 deg/step can be drven by axs moton control cards. The test crcut desgned permts the controls fro the durablty of the axs moton cards and enables the detecton of the faulty outputs of the faulty cards. Solutons for the correcton of the faults can be offered by processng the possble data for the faults n the software nterface desgned wth Vsual Basc 6.0. The effcency of the desgned system has been verfed by usng t on the step motor drver cards of the prototype lathe. Keywords: CNC, Fault, Test Crcut 105

1. GİRİŞ Yarı letken teknolojsndek lerlemeler karmaşık devrelern yapımına olanak sağlamıştır. Çevredek kalıcı ve geçc durumlar (gerlm dalgalanmaları, manyetk gürültüler, yük değşmler, kısa devreler, aşırı yüklenmeler ) bu tür karmaşık devrelern olumsuz etklenmelerne sebep olablmektedr[1]. Elektronk sstemler yekpare br bçmde oluşturulableceğ gb, fonksyonel kartlardan oluşan çok katlı elektronk sstemler şeklnde de mal edleblr. Çok katlı elektronk sstemlerde olası arıza tespt ve tamr, yekpare sstemlere göre daha hızlı ve ekonomk olarak gerçekleştrlmektedr. Ntekm bütün br elektronk sstem yerne, sadece lgl devre katı değştrlecektr. Bu devrelern yedeklernn bulunması chazın tamr süresn kısaltmaktadır. Arıza olayı kartın üretm aşamasında da oluşablmektedr. Bu yüzden sstem tamamı montajlanmadan önce sstem elektronk kartlarının sağlamlığının blnmes gerekmektedr. Günümüzde elektronk kart devrelern test etmek çn Otomatk Test Sstemler de gelştrlmştr. Bu tür sstemler lgl sstem smüle ederek (tüm fonksyonlarını çalıştırıp deneyerek) arızalı kısmı ve malzemey belrleyeblmektedr[2]. Elektronk sstemler akıllı ve akıllı olmayan sstemler olarak k grupta nceleneblr. Akıllı sstemler her açılışlarında kendlern self-test (kend kendn test) edp br arıza (error) uyarısı vereblrler. Tasarımcı bu arıza blgs le lgl detayları genellkle modül veya elektronk ünte bazında belrtr. Akıllı sstemler genellkle mkro şlemcl veya blgsayar tabanlı sstemlerdr. Fakat bu sstemlern arızayı modül sevyesne ndrmes, arızalı modüldek arızalı malzemenn bulunmasını gündeme getrmektedr[3]. Elektronk test sstemler, arızalı sstem ve verlern dğer parçalara yayılmadan erken arama ve önlem alma fırsatı vermektedr. Düzeltc eylemlern alınmasının temel amaçları şunlardır: Ver bozulmaları olmadan hatalar mümkün olduğu kadar erken taranarak düzeltc önlemler başlatılablr ve hatalı kısım özdeş başka br brmle değştrleblr[1]. Sayısal çıkışlı elektronk devrelerde, devrenn çıkışları le sağlamlığı blnen başka br özdeş devrenn çıkışları br karşılaştırıcı devres le karşılaştırılır. Karşılaştırma şlem sonrasında k devrenn çıkış snyaller arasında br farklılık oluşursa hata durumu olduğu anlaşılır. Bu yöntem le yapılan test şlem düşük malyetl olup %100 etkl br sonuç meydana getrmektedr. Bu yöntemn doğruluğu MCNC 91 test devreler üzernde denenerek spatlanmıştır [1,4]. Bu çalışmada kullanılan Masaüstü CNC Torna Tezgahı Prototp; ş ml hız kontrol devres, arabrm kontrol devres, eksen kontrol devreler ve soğutma sıvısı açma/kapama devresnden oluşmaktadır. Sstem oluşturan bu devrelern her br ayrı kart üzernde mal edlmştr. Devreye grme sıklığı ve zamanı dkkate alınırsa sstemde en çok arıza yapma htmal olan devreler eksen kontrol devrelerdr. Olası arıza durumunda değştrlen kartın tamr edlmes de büyük tasarruf sağlayacaktır. Bu çalışmada arızalı eksen kartlarının tamr çn muayene yapan br uzman sstem tasarımı gelştrlmş ve Masaüstü CNC Torna Tezgahı Prototp kartları üzernde uygulama yapılmıştır. İkllk ağırlıklı sayısal çıkışlı olan step motor sürücü devrelernn kontrolü çn referans [1,4] de bahs geçen test devres kullanılablr. Bu çalışmada da Masaüstü CNC Torna 106

Tezgahına at eksen kontrol devreler sağlamlık test çn benzer br test devres tasarlandı ve doğruluğu uygulamalar le spatlandı. 2. EKSEN KONTROL DEVRELERI ARIZALARI VE TESPİTİ Kullanılan prototp takım tezgahında, eksenlerde tahrk elemanı olarak step motorlar terch edlmştr. Eksen kontrol devreler blgsayar paralel portundan gönderlen Step, Dr, Enable snyallernn denetm le bu step motorları süreblmektedr. Bu sstemde sürücü entegres olarak L297 kullanılmıştır. Güç katında se motorlar, IRLZ44N mosfetler üzernden beslenmektedr. Tezgahta enne hareket, boyuna hareket ve punta hareket çn toplam üç adet eksen kontrol devres kullanılmıştır. Şekl 1: Masaüstü CNC torna tezgahı prototp Eksen kartında arıza yapması muhtemel 2 adet entegre (IC1,IC2) ve 4 adet mosfet(t1,t2,t3,t4) bulunmaktadır. Olası br arıza halnde sorun entegrelerde se; devre görevn yapamamaktadır ve bu durum kolaylıkla teşhs edleblmektedr. Yalnız entegreler sağlam olup, mosfetlern herhang brnde sorun varsa sstem eksk adımlarla da olsa çalışmaya devam edeblmektedr. Bu durum sstem hassasyetn (eksen lerleme mktarını ve hızını) olumsuz etklemektedr. Devredek grş ve çıkış snyaller kllk ağırlıklıdır. Test edlecek devrenn 4 adet grş (kontrol snyal) ve 4 adet çıkışı bulunmaktadır. Her grş kombnasyonu çn X {0,1} 4 değerler alınablr. Devrenn hatasız çıkışı Y=f(x), sstemn hata yanıtı da E = Y 0,1 4 Y f ( x) şeklnde gösterleblr[1]. { { } } Orjnal Fonksyon Modülü : Test Edlecek Elektronk Kart. Özdeş Fonksyon Modülü : Test Edlecek Elektronk Kart le özdeş olan ve sağlamlığı blnen kart. Şekl 2: Test devres prensp şeması 107

Şekl 2 dek sstemde devreler özdeş olduğu çn aynı grş snyallerne aynı çıkış tepklern göstermektedrler. Eğer devrelerden br tanes farklı br çıkış verrse sstemde sorun var dye yorumlanıp hata çıkışı verlmeldr. Bu husus dkkate alınarak hata fonksyonu olasılıkları tablosu oluşturulmuştur(tablo 1). Tablo 1 dek verler karnough hartasına yerleştrlerek karşılaştırıcı (komparatör) devresnn lojk fades çıkarılablr. Tablo 1: Çıkışlara göre hata fonksyonu olasılıkları y 1 f 1 e 1 y 2 f 2 e 2 y 3 f 3 e 3 y 4 f 4 e 4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 Şekl 3: Test devresnde 1 çıkış çn tasarlanan karnough hartası Şekl 3 dek karnough hartasındak fade çözüldüğünde denklem.1 elde edlr. Bu fadey sağlayan sayısal elektronk devres karşılaştırıcı olarak kullanılablr. e = y. f + y. f (1) Burada; e : Hata çıkışı y : Orjnal fonksyon modülü çıkışı f : Özdeş fonksyon modülü çıkışı = 0,1,2,3,4 { } Denklem.1 dek fade Özel Veya (XOR) lojk kapısının açılımıdır. Denklem 1 XOR olarak yazılırsa Denklem 2 dek sayısal fade elde edlr. e = y f (2) 3. ARIZA TESBİTİ İÇİN UZMAN SİSTEM TEMELLİ KULLANICI ARAYÜZLÜ YAZILIM TASARIMI 3.1.Uzman Sstem Uzman Sstemler belrl br alanda sadece o alan le lgl blglerle donatılmış ve problemlere o alanda uzman br kşnn getrdğ şeklde çözümler getreblen blgsayar programlarıdır[5]. Uzman sstem programları genel olarak "Muhakeme Etme"; yan eldek verlere göre en uygun durumu belrleme esasına göre çalışırlar[6]. 108

Bu çalışmada kullanılan uzman sstem Şekl 5 dek sstemn çıktısı olan 4 btlk hata blgsn (e 4 e 3 e 2 e 1 ) okuyarak Tablo 3 dek kurallara göre devrey test etmektedr. Test sonucunda devrenn arızalı olduğu kanısına varılırsa uzman sstem arızalı elemanı bulup, bu elemanla lgl çözüm öners üretmektedr. Arıza çözüm önerler ekran çıktısı olarak rapor edlmekte ve stenrse metn dosyası olarak kayıt edleblmektedr. Kullanıcı arayüzü ve rapor tasarımında dkkat edlmes gereken en öneml nokta, gerek arayüzlern gerekse raporun son derece anlaşılablr ve akıcı br dlde hazırlanmasıdır [7]. 3.2.Deney Düzeneğ Bu sstemde sağlamlık kontrolü çn, lteratür [1,4] de olduğu gb test edlecek devrenn çıkışları le sağlamlığı blnen başka br özdeş devrenn çıkışları br karşılaştırıcı devres le karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılan devreler özdeş oldukları çn aynı grş snyallerne, aynı tepkler vermek zorundadırlar. Çıkış snyaller arasında br farklılık oluşursa, farklı olan çıkışı lglendren devre elemanında veya bağlantılarında br sorun olduğu kanısına varılır. Bu tür test sstemlernde devre malyet %100 ün üstüne çıkmaktadır. (a) (b) Şekl 4:Masaüstü CNC Eksen Kartının Model Görünüşü (a) ve Devre Şeması (b) Karşılaştırıcı devresnde CMOS 4070 entegres kullanılmıştır. CMOS 4070 entegres, 2 grşl 4 adet XOR mantık kapısından oluşmaktadır. 2 grşl XOR kapısının özellğ; grşnde bulunan k snyaln brbrnden farklı olması halnde çıkış snyal üretyor olmasıdır. Sstemde kullanılan XOR kapıları, karşılaştırılan devrelern çıkışları arasındak faklılık durumlarına göre hata snyaller üretmektedrler. Hata snyaller br bütün halnde dkkate alınırsa (e 4 e 3 e 2 e 1 ) 2 şeklnde 4 btlk hata vers elde edleblmektedr (Şekl 5). Bu hata verlernn gerlm sevyes 12 V düzeyndedr. Bu yüzden her br çıkışa 7805 regüle entegres bağlanarak gerlm sevyes 5 V a düşürülmüştür. Böylelkle hata blgs paralel port üzernden blgsayara alınablr. 109

Tablo 2: Hata durumlarının beraber meydana gelme olasılığı ve hata kodları (E) Şekl 5: Devre test düzeneğ e 4 e 3 e 2 e 1 E 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 1 0 2 0 0 1 1 3 0 1 0 0 4 0 1 0 1 5 0 1 1 0 6 0 1 1 1 7 1 0 0 0 8 1 0 0 1 9 1 0 1 0 10 1 0 1 1 11 1 1 0 0 12 1 1 0 1 13 1 1 1 0 14 1 1 1 1 15 3.3.Arıza Tespt İçn Blgsayar Arayüzü Tasarımı Kontrol sstemlernde brçok elektronk kart bulunmaktadır. Bu kartların herhang br veya brkaçının görevn yerne getrememes halnde sstemde aksaklıklar meydana geleblmektedr. Bu nedenle üretlen elektronk kartların montajlanmadan önce sağlamlık testnden geçrlmes gerekmektedr. Bu çalışmada Vsual Basc 6.0 da tasarlanan arayüz le bu tür br şlem yapılablmektedr. 110

HATA KODU (E) Tablo 3: Devre test çn tasarlanan uzman sstem kural tablosu UYARI MESAJI ARIZA ÇÖZÜM ÖNERİLERİ O Devrede sorun yoktur. Devre düzgün çalışıyor 1 1. çıkışta sorun var. 2 2. çıkışta sorun var. 3 1. ve 2. çıkışlarda sorun var. 4 3. çıkışta sorun var. 5 1. ve 3. çıkışlarda sorun var. 6 2.ve 3. çıkışlarda sorun var. 7 1.,2. ve 3. çıkışlarda sorun var. 8 4. çıkışta sorun var. 9 1. ve 4. çıkışlarda sorun var. 10 2. ve 4. çıkışlarda sorun var. 11 1., 2. ve 4. çıkışlarda sorun var. 12 3. ve 4. çıkışlarda sorun var. 13 1., 3. ve 4. çıkışlarda sorun var. 14 2., 3., 4. çıkışlarda sorun var 15 Devre hçbr çıkış vermyor. 1. çıkış bağlantısını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1 mosfetn değştrmey deneynz. 2. çıkış bağlantısını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T2 mosfetn değştrmey deneynz. 1. ve 2. çıkış bağlantısını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1 ve T2 mosfetlern değştrmey deneynz. 3. çıkış bağlantısını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T3 mosfetn değştrmey deneynz. 1. ve 3. çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1 ve T3 mosfetlern değştrmey deneynz. 2. ve 3.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T2 ve T3 mosfetlern değştrmey deneynz. 1. 2. ve 3.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1, T2 ve T3 mosfetlern değştrmey deneynz. 4.çıkış bağlantısını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T4 mosfetn değştrmey deneynz. 1. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. 2. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T2 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. 1., 2. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1, T2 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. 3. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T3 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. 1., 3. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T1, T3 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. 2.,3. ve 4.çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se T2, T3 ve T4 mosfetlern değştrmey deneynz. Çıkış bağlantılarını kontrol ednz. Bağlantılarda sorun yok se IC1 ve/veya IC2 entegrelern değştrmey deneynz. Devre test düzeneğ le blgsayar arasındak bağlantı paralel port üzernden sağlanmaktadır. Paralel port (grş) 25 pnden oluşmaktadır. Bu pnler üzernde data, status, control adında 3 adet port vardır [9]. Şekl 6 dak sstemde hata fonksyonu çıkışları blgsayar paralel portunun status pnlerne, grş snyaller de data pnlerne bağlanmıştır. Bu bağlantının ardından test programı çalıştırılarak kart kontrol edleblr. Programda test şlem 4 aşamadan oluşmaktadır. Her br aşamada k çıkış denetlenmektedr. 4. Aşamanın 111

sonunda denetleme sonuçları blgsayar tarafından yorumlanarak hata mesajı ve çözüm öners üretlmektedr. Tablo 3 de belrtldğ üzere test sonucunda hata kodu (E)=0 blgs okunursa kartın sağlam olduğu, Hata kodu (E) 0 se kartın arızalı olduğu kanısına varılır. Kartta arızalı br durum söz konusu se arayüzdek ARIZA ÇÖZÜM ÖNERİLERİ kısmında sunulan yönergeye göre hareket edlerek kart tamr edleblr. Şekl 6: Devre test düzeneğnn blgsayar paralel port bağlantısı PRISM programlama dl kullanılarak test edc sstem oluşturulması üzerne lteratürde çalışmalara rastlanmıştır [8]. Bu sstem sensörlerden aldığı blgy gerçek zamanlı olarak şleyerek, hata kaydı yapıp, raporlayablmektedr. Elektronk chazlarda arıza arama-bulma elektronğn en zor branşlarından brdr. Bazen o kadar sıkıntılı arızalarla karşılaşılır k, sstem yenden tasarlamak daha kolay gözükür [2]. Arızalı olduğu blnen eksen kartları, test programında test edlrse arızalı bölgenn tespt çok kısa br sürede gerçekleştrleblr. Şekl 7: CNC eksen kartı test programının örnek ekran çıktısı 4. TEST İŞLEMLERİNDE UYGULAMA Eksen kontrol devres 4 aşamalı peryotlarla step motor sargılarına palsler göndermektedr. Her br aşamada k adet mosfet sürülmektedr. Bu devrede mosfetlern devreye grme sıralarını ve zamanlarını L297 step motor sürücü entegres, 7409 (2 grşl ) VE kapı 112

entegres le beraber belrlemektedr. Bu elemanların herhang brnn görevn yerne getrememes halnde sstemn tamamı olumsuz br şeklde etklenmektedr. Tablo 4 de sağlam ve arızalı eksen kontrol kartlarının, sağlamlığı blnen eksen kontrol kartı le karşılaştırılması sonucu elde edlen çıktı fadeler verlmştr. Test No Tablo 4: Yapılan test şlemlernde elde edlen arıza tesptler Test Edlecek Gerçek Kart Görüntüsü Programda Algılanan Arızalı Elamanlar Hata Kodu (Tablo.3) Açıklama 1 0 Bu şlemde sağlam br eksen kontrol kartı test edlmştr. Test sonrasında programdan gönderlen mesajda kartın sağlam olduğu blgs alınmıştır. 2 15 3 1 Bu şlemde Step motor sürücü entegres (L297) montajlanmamış br eksen kontrol kartının sağlamlığı test edlmştr. Test sonrasında programdan gönderlen mesajda devreden hçbr çıkış alınamadığı ve sorunun entegrelerde olduğu blgs alınmıştır. Program arızalı olduğunu düşündüğü k entegrey ekran çıktısı üzernde şaretlemştr. Bu şlemde br adet mosfet açık devre olan eksen kontrol kartı test edlmştr. Test sonrasında programdan gönderlen mesajda T1 mosfetnde veya bağlantılarında br sorun olduğu blgs alınmıştır. Program T1 mosfetn ekran çıktısı üzernde şaretlemştr 4. SONUÇ VE ÖNERİLER Blgsayar destekl test sstemler, sağlamlık test ve arıza bulma konularında zamandan tasarruf sağlamaktadır. Blgsayar destekl test sstemler uzman sstem oldukları çn, alan blgs zayıf olan kullanıcılar ble test şlemn gerçekleştreblmektedrler. Uzman sstemler programını yazan uzman kşnn koyduğu kural dzne göre mukayese yapablmektedr. Devre kartlarının bu tür test sstemler le test edldkten sonra montajlanması sstem bütününün doğruluğunu artıracaktır. Yne arızalı olduğu blnen devre kartları bu tür sstemler le test edlerek arızalı bölgeye en kısa zamanda ulaşılablr ve tamrat gerçekleştrleblr. 113

Bu çalışmada 4 btlk sayısal çıkışa sahp olan br devrenn blgsayar destekl sağlamlık test gerçekleştrlmştr. Bu test şlemnde devrenn durumu uzman sstem kural tablosundak kurallara göre denetlenerek, uygun uyarı mesajları ve çözüm önerler üretleblmektedr. Bu sstem, kural tablosunda yapılacak değşklkler le sayısal çıkışlı başka tür devrelere de kolayca adapte edleblr. Test şlemnde en fazla sürey devre bağlantısı almaktadır. Bu sürenn kısaltılablmes çn devrelerde kolay takılıp çıkarılablr soketler kullanılablr. 5. KAYNAKÇA [1] DJORDJEVIC, G. L., STOJCEV, M. K., STANKOVIC, T. R., Approach to partally self-checkng combnatonal crcuts desgn, Mcroelectroncs Journal, 35, 945 952, (2004). [2] ŞİŞER, Ö.,Elektronk Test Bakım Onarım Arıza Bulma-Gderme-1 http://www.reelektronk.com/elektronk_test_arıza_bulma_gderme_metotları_1.html (Erşm Tarh 09.05.2010) [3] ŞİŞER, Ö., Profesyonel Elektronk Arıza Bulma, (2001) http://antrak.org.tr/ndex.php?opton=com_content&task=vew&d=747&itemd=83 (Erşm Tarh 09.05.2010) [4] KARTIK MOHANRAM, K., TOUBA N. A., Cost-effectve approach for reducng soft error falure rate n logc crcuts, n Proceedngs of IEEE Internatonal Test Conference 2003, 893 901.(2003). [5] ÜNSAL, V., BAYIR, R., İçten Yanmalı Motorlarda Gerçek Zamanlı Olarak Arıza Teşhs, 5. Uluslararası İler Teknolojler Sempozyumu (IATS 09), Karabük (2009). [6] ÖZKAN, M. T., GÜLESİN, M., Uzman Sstem Yaklaşımı le Cıvata ve Dşl Çark Seçm, Turksh Journal of Engneerng and Envronmental Scences, 25,169-177, TUBİTAK (2001). [7] ÖZ, E., BAYKOÇ, Ö. F., Tedarkç Seçm Problemne Karar Teors Destekl Uzman Sstem Yaklaşımı, Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der., Clt 19, No 3, (2004). [8] PARKER, D., NORMAN, G., KWIATKOWSKA, M., Controller dependablty analyss by probablstc model checkng, Control Engneerng Practce,15, 1427 1434, (2007). [9] EGE, Y., GÖKTEPE, M., ÇITAK, H., ERSOY, T., Mekank Sstemlern Hareket Kontrolünde Paralel Portun Kullanımı, Tasarım İmalat Analz Kongres (TİMAK 06), Balıkesr (2006). 114