ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK
İŞLETME VE ÜRETİM STRATEJİLERİ. Günümüzde rekabette farklılaşmanın giderek önem kazandığı bir piyasa ortamında işletmeler rakiplerine üstünlük sağlayabilmek için farklı yönetim anlayışları geliştirmektedirler. Stratejik yönetim anlayışı da bu yaklaşımlardan biridir. Stratejik yönetim işletmelerin geleceğe yönelik hedeflerini belirleyerek bu hedeflere ulaşmalarını sağlayacak uzun dönem planları içermektedir.
İşletmenin belirlenen hedeflere ulaşması fonksiyonel düzeyde bu stratejiye uygun faaliyetlerin yürütülmesi ile mümkün olabilecektir. Üretim stratejisi de işletmenin üretim kaynaklarını rekabet üstünlüğü sağlayacak şekilde planlanmasını ifade etmektedir. Bu plan Mevcut Tesisin Yerleşim, Büyüklük ve Türünü, Gerekli Personel Becerileri ve Yeteneklerini, İhtiyaç Duyulan Özel Süreçler, Ekipmanlar, Teknoloji Kullanımını, Kalite Kontrol Metotlarını içerir.
ÜRETİM STRATEJİSİNİN İŞLETME STRATEJİSİNE KATKI DÜZEYLERİ İşletmenin rekabet ettiği pazarda üstünlük sağlamasına önemli katkı sağlayacak fonksiyonlarının başında üretim gelir. Üretim fonksiyonu, işletmenin rekabetçi başarısına farklı düzeylerde katkı sağlar. Bu katkının en alt seviyesi işletme stratejisinin üretim faaliyetlerine yansıtıldığı ilk aşamadır. İkinci aşama üretimin, işletmenin stratejik amaçlarının yenilemesine ve iyileştirmesine destek veren bir konuma gelmesidir. En üst düzey ise işletme stratejisinin üretim stratejisi tarafından yönlendirilmesidir. İlk aşamayı gerçekleştiremeyen bir başka deyişle, işletme stratejilerini üretime yansıtamayan işletmeler rekabet ortamında geri kalabilmektedirler. Üretimin işletme stratejisine katkı düzeyi arttıkça işletmenin rekabet gücünün arttığı görülmektedir.
ÜRETİM STRATEJİSİNİN GELİŞTİRİLMESİNDEKİ YAKLAŞIMLAR Üretim stratejisinin geliştirilmesinde farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Yukarıdan Aşağıya, Aşağıdan Yukarıya, Pazar Gereksinimleri, Üretim Kaynakları üretim stratejilerinin belirlenmesinde farklı bakış açılarını uygulayan yaklaşımlardır. Bir işletmenin kendi pazarında rekabet üstünlüğü sağlayabilmesinde rekabet öncelikleri ya da rekabet faktörleri adı verilen yeteneklerin bir veya daha fazlasına odaklanması gerekebilmektedir. Maliyet, kalite, zaman ve esneklik üretim stratejisinin belirlenmesinde kullanılabilecek rekabet öncelikleridir.
VERİMLİLİK KAVRAMI VE VERİMLİLİK ÖLÇÜLERİ Verimlilik kavramı genel olarak çıktının onu üretmek için kullanılan girdiye oranı olarak tanımlanır. Bu oran, bir işletmenin üretim sürecinin verimliliğini ölçmekten ülkelerin büyüme ve kalkınma göstergelerinin belirlenmesine kadar çok geniş bir yelpaze ve çeşitlilikte kullanımı vardır. Verimlilik konusunda önemli bir nokta yapılan ölçümün değerlendirilmesidir. Verimlilik oranı bir standart değer ile, ya da rakiplerin değerleri ile karşılaştırılmadığı sürece çok bir anlam ifade etmemektedir. Hizmet işletmelerinde verimlilik hesaplamak imalat işletmelerine oranla farklı yaklaşımları gerektirebilmektedir.
VERİMLİLİK ÖLÇÜMLERİ Verimlilik hesaba katılan girdinin sayısına göre farklı isimler alabilmektedir. Toplam Verimlilik, Kısmi Verimlilik, Çok Faktörlü Verimlilik hesaplamaları işletmelerde en sık kullanılan verimlilik hesaplamalarıdır. Toplam verimlilik tüm girdilerin çıktıya oranlandığı ve bu hesaplamada genellikle maliyet bilgilerinin kullanıldığı verimlilik hesabıdır. Kısmi verimlilik belirli hesabın sadece bir girdi için yapılmasını ifade eder. İş gücü verimliliği, makina verimliliği gibi ilgili üretim kaynağı nın verimliliğini ölçmeyi ifade eder. Çok faktörlü verimlilik birden fazla kaynağın çıktıya dönüşmesinde verimliliği ölçmek için kullanılır.