I Prof. Dr. Erol EREN Stratejik Yönetim Vak aları Beta
II Yayın No : 3246 İşletme-Ekonomi Dizisi : 719 1. Baskı - Temmuz 2015 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-369 - 2 Copyright Bu kitabın Türkiye deki yayın hakları BETA Basım Yayım Dağıtım A.Ş. ye aittir. Her hakkı saklıdır. Hiçbir bölümü ve paragrafı kısmen veya tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya başka herhangi bir şekilde çoğaltılamaz, dağıtılamaz. Normal ölçüyü aşan iktibaslar yapılamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur. Dizgi : Beta Basım A.Ş. Baskı -Cilt : Yazın Basın Yayın Matbaacılık Turizm Tic. Ltd. Şti. (Sertifika No: 12028) İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Çevre Sanayi Sitesi 8. Blok No: 38-40-42-44 Başakşehir/İSTANBUL Tel: (0212) 565 01 22 - (0212) 565 02 55 Kapak Tasarım : Gülgonca Çarpık Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. (Sertifika No: 16136) Narlıbahçe Sok. Damga Binası No. 11 Cağaloğlu -İSTANBUL Tel : (0-212) 511 54 32-519 01 77 Fax: (0-212) 513 87 05-511 36 50 www.betayayincilik.com
III Annemiz Dr. Oya Eren in 38 senelik kadim dostu ve eşi, sevgili babamız, kıymetlimiz Prof. Dr. Erol Eren, hepimizi derinden sarsarak 28 Ocak 2014 tarihinde ansızın aramızdan ayrılmıştır. Kendini daima çalışmaya, bilime, bildiklerini öğretmeye ve paylaşmaya adamış olan canımız babamız ebedi huzura kavuşmadan önce elinizde tuttuğunuz bu kitap üzerinde son çalışmalarını tamamlamak üzereydi. Çocukları, İrem Eren-Erdoğmuş ve Hasan Eren olarak bizim için anlamı büyük olan bu kitabın sizlere iletilmesini sağlayan herkese teşekkür ederiz. Kitaplar kütüphanede yerini alsa, bilgiler kimi zaman uçsa veya eskise de, anıların hafızalardan kolay kolay silinmeyeceğini hepimiz biliriz. Bu yüzden babamızı zihninizde öğrencileriyle beraberken yüzünde oluşan tebessüm ve neşeyle hatırlamınızı diler, içinde çok çeşitli işletme vak alarının yer aldığı bu kitabı da zevkle okumanızı temenni ederiz. İrem Eren-Erdoğmuş ve Hasan Eren
ÖNSÖZ Değerli okuyucular, sevgili öğrenciler, bu kitap, stratejik yönetim eğitimini uygulama yaşamından alınan gerçek vak aların tartışılması yardımı ile daha somut hale getirme amacını taşımaktadır. Böylece derslerde öğretilen soyut ve teorik kavramların gerçek yaşamdan alına örneklerle zihinlerde unutulmayacak biçimde yerleşmesi sağlanmış olacaktır. Stratejik yönetim kitaplarının birçoğunda vak alara yer verilmiş olmasına rağmen köklü ve sistematik bir analiz yönetimi önerilmemektedir. Biz bu konuda en analitik ve pragmatik çözümü öneren T.L. Wheelen ve JD. Hunger, Strategic Management and Business Policy adlı kitaptaki yönetimi akılcı ve hafızada kalıcı etkiler yapan yararlı bir yaklaşım olarak gördüğümüz için kitabımızda ve derslerimizde bu tekniği kullanmayı öneriyoruz. Stratejik yönetim vak alarını ayrı bir kitap olarak yayınlama ve teorik kusurlardan ayırma öğrenciler için taşıma kolaylığı açısından yarar sağlamakta ve vak a yönteminden yararlanmayan ve sadece teorik bilgiler vermekle yetinen meslekdaşlarımız içinde kolaylık olmaktadır. Nitekim, birçok Amerikan kitapları vak aları ayrı bir kitapta toplama yolunu tercih etmeye başlamışlardır. Doktora öğrencilerin derslerde verdiğim bazı ödevleri hem vak a şeklinde hazırladılar ve hem de bunların kendileri açısından çözümlerini sunarak sınıfta arkadaşları ile tartışma zemini yarattılar. Elimde birçok hazırlanmış yerli ve yabancı vak a örnekleri olduğu halde ben bunlardan sadece bir kısmını alabildim. Aksi halde kitap çok kalın ve derslere taşınamayacak bir hal alacaktı. Bu vak aları yazan ve bana bunları kitabımıza almak iznini veren değerli doktora öğrencilerime buradan teşekkür etmeyi zevkli görev sayıyorum. Kitabın basımı için büyük emekler sarfeden Beta Yayınevinin dizgicisi ve tasarımcısı sayın Gülgonca hanımefendiye de sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Kitabı basma inceliğini gösteren Beta yayınevi yöneticileri sayın Seyhan Satar ve Sayın Tülin Fırat a da burada teşekkür etmeden geçemeyeceğimi belirtmek istiyorum. Erol Eren Göztepe-İstanbul
İÇİNDEKİLER STRATEJİK YÖNETİM VAK ALARI...1 Panalba...35 Tel Halat Şirketi...39 Trend Mobilya A.Ş...43 Novartis AG...57 Goldaş Kuyumculuk A.Ş....73 Anadolu Efes Biracılık...95 Malt Sanayi A.Ş...95 Toyota Motor Corporation...137 Migros Ticaret A.Ş...151 Wal-Mart Stores, Inc...169 Ivie Elektronik Cihazlar Şirketi (A)...197 Ivie Elektronik Cihazlar Şirketi (B)...207 Acıbadem Sağlık Grubu Vaka Analizi...217 Türkiye İş Bankası...251 BİM Birleşik Mağazalar A.Ş....293 Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş....315 Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O....337 TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş....363 Ülker...385 Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş...417 T.C. Ziraat Bankası A.Ş...457