5. ÜNİTE IS LM Analizi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "5. ÜNİTE IS LM Analizi"

Transkript

1 5. ÜNİTE IS LM Analizi

2 Bu bölümde mako iktisadın en çok bilinen modeli olan IS-LM modelini göeceğiz. Model statikti. Mako iktisatta statik vasayımı cai değişmelein stoklaı ve bekleyişlei etkilemediği vasayımıdı. Buna göe öneğin cai faiz ya da cai ku değiştiğinde faiz ve kua ilişkin bekleyişle değişmeyecekti. Benze şekilde valık stoklaında atışlaın (diyelim yatıım yoluyla semaye stokunun atması) sevet stoku üzeindeki etkileini de gömezden geleceğiz. Ekonomide sadece iki valık olduğunu vasayacağız. Bunlada biisi getiisi olmayan paa, diğei de tahvil olaak adlandıacağımız sabit getiili genel bi valıktı. Paa azının MB taafından kontol edilebilen bi stok olduğunu vasayacağız. 5.1 Valık piyasalaı Ekonomide iki valık olduğuna göe bunlaın toplamı sevet stokunu oluştuu: W = M s + B. Buada W = nominal sevet stoku, M S = nominal paa stoku, B = nominal tahvil stokudu. Valık taleplei aşağıdaki bütçe kısıdına uymak zoundadı: W = M d + B d, ki buada M d nominal paa talebi, B d nominal tahvil talebidi. Buadan M d + B d = W = M s + B (M d M s ) + (B d B) = 0 olmak üzee Walas yasasının valık taleplei için özel halini elde edeiz. Buna göe bütçe kısıdına uyulduğu süece he iki valık için biden talep az fazlası oluşamaz: bi valık piyasasında talep/az fazlası vasa diğeinde az/talep fazlası olmalıdı. Öyleyse bu piyasaladan bii dengedeyse diğei de dengededi: M d = M S ise B d = B olu. Bu da bize piyasaladan sadece biisini ele alma olanağı vei. Statik bekleyişle vasayımı altında paa talebi fonksiyonunu M d = L(, i)p M d /p = L(, i) + olaak fomüle ediyouz. Fonksiyonda Ei ve Eπ beklenen değe değişkenleini göstemeye şimdilik geek yoktu, çünkü statik bekleyişle vasayımıyla bunla ilgili değişkenlein cai değeleindeki değişmeleden etkilenmeyecekledi. Sevet değişmeleini de hesaba katılmayacağı için sadeleştime adına fonksiyonda göstemeyeceğiz. Bu fonksiyonla paa piyasası dengesi Şekil 5.1 deki gibi olu. Şekli (a) panelinde vei olan eel paa azı (M S /p) o ve geli düzeyi o ile paa piyasası noktasında i o faiz oanı ile dengededi. Dolayısı ile denge faiz oanı eel paa azı ile geliin düzeyine bağlıdı. Şimdi, eel paa azı vei iken geli atasa paa talebi sağa/yukaıya kaya (Şekil 5.1 in (a) panelinde L( 1, i) konumuna) ve başlangıç i o faizinde paa piyasasında talep fazlası oluşu. Çünkü atan gelie bağlı olaak paa talebi ata. Bu talep fazlası tahvil piyasasında eşdeğe az fazlasına kaşılık geli (Walas yasası). Çünkü paa azı MB kontolünde olduğuna göe atamaz ve atan paa talebini kaşılamanın tek yolu eldeki tahvillein bi kısmını satmak yani paaya çevimekti. Bunun sonucunda tahvil fiyatı düşe, faiz yükseli. eni denge noktasında oluşu. Aynı eel paa azı ((M S /p) o ) ile faklı geli düzeyleinde oluşan faklı denge faiz oanlaı i düzleminde Şekil 5.1 in (b) panelinde LM eğisi üzeinde gösteilmişti. 1

3 i i 1 i (M S /p) o (M S /p) 1 LM o LM 1 i o 1 i o 1 L( 1, i) L( o, i) M/p (a) Şekil 5.1 Paa Piyasası dengesi ve LM Eğisi 1 o 1 (b) LM eğisi valık piyasalaında dengeyi sağlayan faiz ve geli düzeyleinin geometik yeidi. Eği üzeinde he noktada paa ve Walas yasası uyaınca tahvil piyasalaı dengededi. Paa talebinin faiz duyalılığı attıkça LM eğisi yatıklaşı. Paa talebinin geli esnekliği attıkça LM eğisi dikleşi. Çünkü paa talebinin faiz esnekliği ne kada yüksekse Şekil 5.1 (a) panelinde L( 1, i) konumuna kayma o kada fazla olu ve faiz aynı geli değişmesi ile daha yüksek oluşu. Öte yandan L(i, ) fonksiyonu yatıklaştıkça (paa talebinin faiz duyalılığı attıkça) geli attığında otaya çıkan paa piyasası talep fazlası daha küçük bi faiz atışı ile gideili ve LM eğisi daha yatık olu. Şimdi eel paa azında bi değişmenin LM eğisini nasıl etkileyeceğini ele alalım. Geli vei iken eel paa azı (M S /p) 1 düzeyine atasa başlangıç denge faizinde paa piyasasında az fazlası oluşu ki bu da tahvil piyasasında talep fazlası oluşu demekti. Bu fazlala MB nın yapmak istediği işleme kaşılık geli. Bu mekanizmayı bu aşamada iyi anlamak geeki. Paa azı attı demek MB açık piyasa işlemlei ile piyasadan tahvil alıp piyasaya paa sümek istiyo demekti. ani MB nin piyasalaı daha fazla paa daha az tahvil tutacak şekilde sevet kompozisyonlaını ya da potföy tecihleini değiştimeye ikna etmelidi. MB nın tahvil piyasasında yaattığı talep fazlası tahvil stokunun vei olduğu piyasada tahvil fiyatlaını attıı. Tahvil fiyatı ile tahvil faiz oanı tes oantılı olduğuna göe bu faizin düşmesi demekti. Düşen faiz potföy tecihini paa lehine değiştii ve yeni o dengesinde daha düşük i 1 o faizi oluşu. Buna göe aynı geli düzeyinde daha yüksek eel paa azına daha düşük faiz oanı kaşı geli ki bu da LM eğisinin sağa/aşağıya kayması demekti: Reel paa azı atasa (fiyat düzeyi vei iken nominal paa azı atasa ya da nominal paa azı vei iken fiyat düzeyi düşese) LM eği sağa/aşağıya kaya. Tesine eel paa azı azalısa (fiyat düzeyi vei iken nominal paa azı azalısa ya da nominal paa azı vei iken fiyat düzeyi atasa) LM eği sola/yukaıya kaya Ekonomi LM eğisinin üzeinde değilse valık piyasalaı dengede değildi. Öneğin Şekil 5.2 de A gibi LM eğisinin üstünde kalan bi noktada paa piyasasında az ve Walas yasası geeği tahvil piyasasında talep fazlası vadı. Çünkü geli o iken paa piyasasında denge için faiz oanı LM üzeinde o olmak geekiken, A noktasına kaşı gelen faiz oanı daha yüksekti. Öyleyse A noktasında paa talebi yetesizdi ve paa piyasasında az fazlası vadı. Aksine Şekil 5.2 de B gibi bi noktada faiz denge değeinden düşüktü ve paa talebi olması geekenden güçlüdü ve paa piyasasında talep 2

4 (tahvil piyasasında az) fazlası vadı. Şimdi, valık piyasalaında valıklaın az stoklaı vei olduğuna göe otaya çıkan dengesizlikle valık fiyatlaının intibakıyla geçekleşi. Buna göe, Paa piyasasında az fazlası = Tahvil piyasasında talep fazlası tahvil fiyatı ata, faiz düşe Paa piyasasında talep fazlası = Tahvil piyasasında az fazlası tahvil fiyatı düşe, faiz ata. Üstelik bu intibakla çok hızlı geçekleşi. ani valık piyasalaında kalıcı bi dengesizlik oluşmaz. Bunu şu şekilde ifade edebiliiz: Ekonomi he zaman LM eğisinin üzeindedi: valık piyasalaında otaya çıkan az talep fazlalaı anlık fiyat haeketlei ile gideili. Dolayısı ile Şekil 5.2 de A ve B gibi noktaladan başlayaak faizin hızla düşmesi (atması) ile ekonomi dehal LM eğisinin üzeine gelecekti. Paa Piyasasında Az Tahvil Piyasasında Talep Fazlası A LM o B Paa Piyasasında Talep Tahvil Piyasasında Az Fazlası o 5.2 Mal piyasası Şekil 5.2 Valık Piyasalaında Dengesizlik Bu aşamada kapalı bi ekonomi vasayacağız. 3. Bölüm de gödüğümüz gibi bu vasayımla denge gelii = (1/k)(C o + ct ct o + I o + G o ) k = 1 c(1 t) = t + s(1 t) olu. Ama Bölüm 2 den yatıımın (bekleyişle vei iken) eel faizin azalan fonksiyonu olduğunu biliyouz: I = I(). Öyleyse denge geli düzeyini = (1/k)(C o + ct ct o + I()+ G o ) olaak yazabiliiz. Buna göe faiz attığında yatıım ve denge gelii azalı. Tatışmayı Şekil 5.3 üzeinden izleyebiliiz. Şekil 5.3 ün (a) panelinde (I() yatıım fonksiyonu ile iki faklı eel faiz oanında iki faklı yatıım düzeyi oluşu. Şeklin (b) panelinde ise bu iki yatıım düzeyine kaşı gelen 3

5 denge geli düzeylei gösteilmişti. Buna göe faiz ile denge geli düzeyi aasında tes bi ilişki vadı ve bu ilişki Şekil 5.4 te IS o eğisi olaak gösteilmişti. IS o üstündeki ve noktalaı Şekil 5.3 (b) panelindeki aynı noktalaa kaşı geli. IS eğisi üzeinde he noktada mal piyasası dengededi. S, I S + T 1 A 1 I o + G o o A o 1 I 1 I o I () I() I (a) Şekil 5.3 IS Eğisinin elde edilişi (b) 1 o I 1 + G o 1 o 1 o Buada anlaşılması geeken husus eel faizin valık ve mal piyasalaı aasında köpü oluştuduğudu. Modelimizde genel olaak bekleyişle özel olaak da enflasyona ilişkin bekleyişle vei olduğuna göe nominal faizdeki he değişme eel faiz değişmesi olacaktı. Dolayısı ile mal piyasasında denge valık piyasalaında oluşan valık fiyatlaı/faiz oanlaından bağımsız değildi. Bu da zaten 2. Bölüm de gödüğümüz gibi Keynes in temel önemesi idi. En basit haliyle IS modeli bu ilişkiyi sadece faiz üzeinden göstei. Ama valık piyasalaıyla mal piyasası aasında daha faklı kanalladan etkileşim vadı ve yei geldikçe bunlaa işaet edeceğiz. IS eğisi mal piyasasında dengeyi sağlayan faiz ve geli düzeyleinin geometik yeidi. atıım talebinin faize duyalılığı attıkça IS eğisi yatıklaşı, azaldıkça dikleşi. Çünkü yatıım talebi faize az duyalıysa (yatıım talep fonksiyonu dikse, bunu şekil üzeinde gösteiniz) eel faiz düştüğünde yatıım az ata. Dolayısı ile çoğaltan yoluyla geli atışı da az olu. Aynı faiz değişmesi ile geli atışının az olması ise IS eğisinin dikleşmesi demekti. Ekonomi IS eğisinin üzeinde değilse mal piyasası dengede değildi. Öneğin Şekil 5.5 te A gibi IS eğisinin üstünde kalan bi noktada piyasada az fazlası vadı. Çünkü geli o iken mal piyasasında denge için 4 IS o (G o, T o, T o ) Şekil 5.4 Mal Piyasasında Denge ve IS Eğisi

6 faiz oanı IS üzeinde o olmak geekiken, A noktasına kaşı gelen faiz oanı daha yüksekti. Öyleyse A noktasında yatıım talebi yetesizdi ve mal piyasasında az fazlası vadı. Aksine B gibi bi noktada faiz denge değeinden düşüktü ve yatıım talebi olması geekenden güçlüdü. Bu da IS eğisinin altında kalan noktalada mal piyasasında talep fazlası va demekti. o B A Mal Piyasasında Az Fazlası Mal Piyasasında Talep Fazlası o Şekil 5.5 Mal Piyasasında Dengesizlik IS Şimdi, kamu hacamalaında bi atışın IS eğisini nasıl etkilediğini ele alalım. Kamu hacamalaı atasa Şekil 5.3 ün (b) panelinde I o + G o ve I 1 + G o eğilei yukaıya kaya (bunun şekil üzeinde gösteilmesini okuyucuya bıakıyouz) ve denge gelii (1/k) G kada ata. Dolayısı ile he eel faiz oanına kaşı gelen denge gelii atmış olu ki bu da IS eğisi sağa/yukaıya kaya demekti [Şekil 5.6 da IS 1 konumuna]. Aynı sonuç yatıım düzeyi vei iken denge geliini attıan diğe değişmele (kamu tansfe hacamalaında atış, otonom vegilede azalış, otonom tüketimde atış) için de doğudu. 1 (1/k) G o IS 1 (G 1, T o, T o ) IS o (G o, T o, T o ) 1 o Şekil 5.6 Genişlemeci Maliye Politikası ve IS Eğisi Öte yandan yatıım fonksiyonu sağa kayasa (Şekil 5.3 (a) panelinde I () konumuna gelise) he faize kaşı gelen yatıım düzeyi ve buna kaşı gelen denge geli düzeyi atacağına göe IS eğisi sağa kaya. Çünkü he eel faiz oanına daha yüksek bi geli düzeyi kaşı gelecekti. Özetle Genişlemeci maliye politikası (daha yüksek nihai mal ve hizmet hacaması, daha yüksek tansfe hacaması, daha düşük vegile) IS eğisini sağa/yukaıya kaydıı. Benze şekilde otonom tüketim hacamalaında atış ile yatıımlada atış (yatıım fonksiyonunun sağa kayması) IS eğisini sağa/yukaıya kaydıı. 5

7 5.3 Kısa dönemde mal ve valık piyasalaında eşanlı denge Bu bölümde fiyatla düzeyinin vei olduğunu ve ekonomide talep atışlaının üetim atışı ile kaşılayacak şekilde üetim kapasite fazlası olduğunu düşüneceğiz. Bu koşullada mal ve valık piyasalaında denge Şekil 5.7 de gösteilmişti. Statik bekleyiş vasayımı altında beklenen enflasyon oanı vei olduğu için eel ve nominal faiz tam olaak aynı yönde ve miktada değişi. Bu nedenle ikisini aynı değişken gibi düşünebiliiz. Şekil 5.7 bu anlayışla faiz ekseninde nominal faiz ile oluştuulmuştu. i A LM o i o B IS o o Şekil 5.7 Eşanlı Denge Şekilde denge noktasında olu. Ekonomi dengede değilse LM eğisi üzeinde olacak şekilde A ya da B gibi bi noktadadı. A gibi bi noktada mal piyasasında az fazlası vadı ve geli düşe. Geli düştükçe paa talebi azalı ve paa piyasasında az fazlası oluşu. Bu da faizin düşmesi ile gideili. Ekonomi he zaman LM eğisi üzeinde olacağına göe geli ve faiz LM eğisi üzeinde azalaak dengesine gelini. Tesine B gibi bi noktada mal piyasasında talep fazlası üetim ve gelii attıı. Geli atışı paa talebini attıı ve ekonomi LM üzeinde olacak şekilde geli ve faiz ataak noktasına gelini Genişlemeci Maliye Politikası: i LM o i 1 i o A IS 1 IS o o 1 A Şekil 5.8 Genişlemeci Maliye Politikası 6

8 Şimdi modelimizde maliye politikasının etkileini ele alabiliiz. Genişlemeci maliye politikası Şekil 5.6 da olduğu gibi IS eğisini sağa kaydıı ve başlangıç faiz oanı ile mal piyasasında Şekil 5.8 de A kada talep fazlası oluşu. Buna bağlı olaak üetim ve geli ata. Geli atışı paa talebini attıı ki bu da faizi yükselti. Ekonomi LM eğisi üzeinde haeketle dengesine geli. eni dengede faiz ve geli, sıasıyla i 1 ve 1, daha yüksekti. Genişlemeci maliye politikası (daha yüksek nihai mal ve hizmet hacaması, daha yüksek tansfe hacaması, daha düşük vegile) kısa dönemde faizin ve geliin yükselmesine yol aça. Tesine daaltıcı maliye politikası (daha düşük nihai mal ve hizmet hacaması, daha düşük tansfe hacaması, daha yüksek vegile) kısa dönemde faizin ve geliin düşmesine yol aça. Dikkat edilise genişlemeci maliye politikasının geli çoğaltan etkisi ( 1 o ) Bölüm 3. te elde ettiğimiz çoğaltan etkisinden ( A o ) daha küçüktü. Çünkü ( A o ) etkisi faiz ve yatıım sabitken elde edili. Ama valık piyasalaını hesaba katınca faiz attığı için yatıım talebi azalı. atıım düşüşü çoğaltan etkisiyle talebi düşüü. Dolayısı ile Şekil 5.8 de ( A 1 ) azalması genişlemeci maliye politikasının yatıımlaı dışlama etkisinin sonucudu. Buadan anlaşılacağı gibi maliye politikasın çoğaltan etkisinin gücü paa talebinin faiz esnekliği ile doğu, yatıım talebinin faiz esnekliği ile tes oantılıdı. Çünkü paa talebi faize göe ne kada esnekse (LM eğisi ne kada yatıksa), paa piyasasını dengeye getiecek faiz atışı o kada küçük olu. Son tahlilde LM tam yatıksa, faiz hiç değişemeyecek ve dışlama etkisi otaya çıkmayacaktı (bunu bi şekil üzeinde gösteiniz). atıım talebinin faiz esnekliği düşük ise (IS dik ise), he faiz değişmesi için yatıımlada azalma daha az olu. Son tahlilde yatıım talebinin faiz esnekliği sıfı ise dışlama etkisi oluşmaz. Öte yandan dengesinde geli attığına göe gelie bağlı olan tüketim, tasauf ve vegile ata. Ama 3. Bölüm de gödüğümüz gibi vegi atışı kamu dengesindeki bozulmayı azaltmakla bilikte tam olaak gideemez. ani dengesinde kamu dengesi bozulu (açık büyü ya da fazla azalı) ve kamu boçlanma geeği daha yüksekti. Üstelik buada geli atışı daha az olduğuna göe vegile daha az ata ve bozulma 3. Bölüm dekinden daha güçlüdü. Sonuçla aşağıda özetlenmişti: Genişlemeci Maliye Politikasının Etkisi Değişken Etki Üetim ve Geli () İstihdam Faiz Tasauf Tüketim atıım Azalı Vegile Kamu Dengesi Bozulu Kamu maliyesinde sıkılaşma (daha az hacama/daha fazla vegi) ise he değişken için bu etkilein tam tesini yaatacaktı. Bunu şekil üzeinde göstemeyi okuyucuya bıakıyouz. Sıkı maliye politikasının geli üzeinde negatif etkisi, faiz düşüşü yatıım canlanmasına yol açtığı oanda, Bölüm 3 sonuçlaına göe daha az olu. 7

9 5.3.2 Genişlemeci Paa Politikası: i LM o i o LM 1 i 1 i A A IS o o 1 Şekil 5.9 Genişlemeci Paa Politikası Genişlemeci paa politikası MB nın açık piyasa işlemlei yoluyla piyasadan tahvil alması sonucu paa azının atmasıdı. Bu işlem başlangıçta tamamen valık piyasalaında etkilidi; daha önce gödüğümüz gibi paa piyasasında az, tahvil piyasasında talep fazlası yaatı ve tahvil fiyatı ataken faiz düşe. APİ işlemi sonuçlandığında paa azı atmıştı ve LM eğisini LM 1 konumuna kaya (Şekil 5.9). Valık piyasalaı LM 1 eğisi üstünde A noktasında dengeye geli. Bu noktada geli başlangıç o düzeyinde iken faiz i A düzeyine düşe. Çünkü ekonomi he zaman LM eğisi üstünde olmalıdı ve valık piyasalaında intibakın tamamlandığı süede valık fiyatlaındaki değişmele mal piyasasında bi etki yaatamaz. dengesindeki faiz başlangıçta valık piyasalaını dengeye getien faizdi. İşte bu noktadan sona daha düşük faizin başta yatıım hacamalaı olmak üzee faize duyalı hacamalaı uyadığı ölçüde etki mal piyasalaına geçe. atıım atışı çoğaltan yoluyla talebi ve üetimi attıı ve geli attıkça paa talebi ata. Böylece ekonomi LM 1 eğisi üstünde kalacak şekilde mal piyasasında intibakın hızına bağlı olaak noktasına geli. Paasal aktaım mekanizması olaak bilinen olayla zinciini aşağıdaki gibi gösteebiliiz: (1) (2) APİ tahvil alımı Paa piyasasında az fazlası faiz düşe yatıım ata geli ata. Paa politikasının etkinliği, yani gelide yol açacağı atışın büyüklüğü, iki esnekliğe bağlıdı. Paasal aktaım mekanizması şemasında göüldüğü gibi önce (1) aşamasında paa talebinin faiz esnekliği; daha sona da (2) aşamasında yatıım talebinin faiz esnekliği önem kazanı. Paa talebi faize çok duyalı değilse APİ işlemleinde faiz düşüşü güçlü olu. atıım talebinin faiz esnekliği yüksekse vei bi faiz değişmesinin yatııma etkisi güçlü olu. O halde Genişlemeci paa politikası başlangıçta sadece faiz düşüşüne yol aça. Zamanla düşük faiz yatıım hacamalaını uyadığı ölçüde geli ata. atıım talebinin faiz esnekliği attıkça paa politikasının etkinliği ata. Paa talebinin faiz esnekliği attıkça paa politikasının etkinliği azalı. Genişlemeci paa politikasının sonuçla aşağıda özetlenmişti: Genişlemeci Pa Politikasının Etkisi Değişken Etki Üetim ve Geli () İstihdam 8

10 Faiz Tasauf Tüketim atıım Vegile Kamu Dengesi Düşe Düzeli Paa politikasının etkinliğini kaybettiği duumladan biisi likidite tuzağı olaak bilinen ve paa talebinin vei (genellikle sıfıa yakın çok düşük) bi faiz oanında sonsuz esnek olduğu duumdu. Deyim Keynes e aitti ve likidite tecihinin mutlaklaştığı duumu ifade ede. Likidite tecihinin mutlaklaşması bekleyişlein çok bozulmuş olmasına bağlı olaak vei bi faiz oanında sevet sahipleinin he miktada paayı tutma eğiliminde olmasıdı. i (M S /p) o (M S /p) i 1 IS o i o L(, i) M/p = (a) (b) Şekil 5.10 Likidite tuzağı, LM Eğisi ve Paa Politikası o LM o = LM 1 Şekil 5.10 (a) panelinde paa talebi i o faiz oanında sonsuz esnekti. Sevet sahiplei bu faiz oanında he miktada paayı emip atıl paa fonlaı olaak tutacakladı. Dolayısı ile paa azı atsa bile faiz değişmeyecek ve paa piyasası aynı faiz oanı ile ve dengeleinde olacaktı. Buna kaşı gelen LM eğisi de Şekil5.x (b) panelinde sonsuz esnek LM o eğisidi. Genişlemeci paa politikası LM eğisini etkilemeyeceği için paa azı atsa bile LM aynı kalı ve denge gelii o düzeyindedi ve paa politikası etkisizdi lı yıllada Japonya ve günümüzde ABD ve AB mekez bankalaının politika faiz oanlaının needeyse sıfıa kada düşümeleine ve büyük oanda paasal genişlemeye gitmeleine ağmen söz konusu ekonomilede paa politikasından kaynaklı bi canlanma gözlenememişti. Bunun bi açıklaması likidite tuzağı olabili. He üç duumda da valık fiyatlaında çökme ve çok sayıda banka ve finansal kuuluşun (fiili ya da ötük) iflası ile otaya çıkan kiz piyasalada dein bi güven bunalımı ve likidite geeksinimi otaya çıkamıştı. Bu şatlada atan likidite tamamen emilmektedi. Zaten likidite atışı geleneksel APİ yoluyla değil mekez bankalaının bankaladan ve diğe bazı finansal kuuluşladan doğudan valık alımı yoluyla olmaktadı. Bu suetle değeini kaybetme duumuna gelmiş valıklaa değe kazandıaak bu kuuluşlaın ayakta kalması sağlanmaktadı. Anılan şatlada yatıım (ve faize duyalı diğe hacamalaın) canlanmamasının likidite tuzağı açıklamasını destekleyecek şekilde paalel bi açıklaması da kiz sonası atan belisizlik ve bozulan finansal dengele nedeniyle yatıım talebinin faiz duyalılığını kaybetmesi olabili. 9

11 5.4 Klasik vasayımlala IS LM modeli Bölüm 2.1 de ele aldığımız klasik modelin temel özelliği üetim ve geliin işgücü piyasasında belilendiğidi. Buna göe kısa dönemde K o vei iken klasik modelde = f = F(K o, N*) olmak üzee işgücü piyasasında oluşan denge N* istihdam düzeyince belileni. Denge eel üceti, (w/p)*, de işgücü piyasasında belileni. Bu şatlada mal piyasası denge koşulu Şekil 5.11 un (a) panelinde gösteilmişti. ve valık piyasalaında eşanlı denge Şekil 5.11 da gösteilmişti. Şeklin (a) paneli Bölüm 2. Şekil 2.5 in eşdeğeidi. Buna göe denge gelii veildiğinde valık piyasalaını hesaba katmadan denge eel faizi IS o üzeinde mal piyasasında dengeyi tesis edecek şekilde noktasında belileni. LM o (M S /p o ) * A A LM(M S /p*) B IS o (G o ) IS o (G o ) f A f (a) (b) Şekil 5.11 Klasik vasayımlala mal ve valık piyasalaında eşanlı denge Şekil 5.11 in (b) panelinde paa (valık) piyasası denge koşulu eklenmişti. Buada hem IS hem de LM eğisi statik bekleyişle vasayımıyla bu kez düzleminde gösteilmişti. Diyelim ki başlangıç fiyat düzeyi p o ve buna kaşı gelen (M S /p o ) eel paa stoku ile kısa dönem denge IS o ve LM o eğileinin kesiştiği A noktasında oluşmuştu. Bu noktada valık ve mal piyasalaı dengededi ama işgücü piyasasında f ile A fakına kaşılık gelen bi az fazlası vadı (Şekil 2.3). ani A dengesi eksik istihdam dengesidi ve klasik mekanizma deveye gie. İşgücü piyasasında az fazlası nominal ücetlede düşmeye yol aça. Rekabetçi fimala maliyet düşüşünü fiyatlaa yansıtı ve fiyat düzeyi de azalmaya başla. Ama fiyat düzeyi düşünce eel paa azı ata ve LM eğisi sağa/aşağıya kaymaya başla. Bunun işgücü piyasasındaki kaşılığı düşen eel ücete paalel olaak az fazlasının azalmasıdı. Bu deflasyonist (fiyatlaın düşmesi) süeç sonucunda eel paa azı LM eğisini nihayette noktasından geçiecek şekilde M S /p* değeine kada getii. Eğe ekonominin başlangıç dengesi B noktasında olsaydı eel paa azı geektiğinden yüksek oludu ki bu da işgücü piyasasında talep fazlasına kaşı gelidi. İşgücü piyasasında talep fazlası ücet ve fiyat atışlaına yol açadı ve bu enflasyonist eel paa azı M S /p* düzeyine düşene kada süedi. Klasik modelde paa piyasasının olü fiyatla gene düzeyini belilemekti. Çünkü geli ve eel faiz, sıasıyla, işgücü ve mal piyasasında belileni. 10

12 Klasik model de paa piyasası denge koşulu M S /p = L( f, *) olduğuna göe bu denklemde tek bilinmeyen p fiyatla genel düzeyi değişkenidi. Buadan p* = M S /L( f, *) olaak belileni. Buna göe fiyatla genel düzeyi paa talebine nispetle paa azı taafından belileni. Bu sonucu atışla itibaiyle gömek üzee denklemin logaitmasını ve sona da değişimini alısak lnp = lnm S lnl( f, *) lnp = lnm S lnl( f, *) π = g MS g Md = g MS g sonucunu elde edeiz. Buna göe fiyat atış (enflasyon) oanı paa azının atış hızı ile paa talebinin atış hızı aasındaki faka eşitti. Paa talebinin büyüme hızı paa talebinin geli esnekliği ile geli büyüme hızının çapımına eşitti (çünkü faiz oanı süekli değişmez). Paa talebinin geli esnekliği pek çok aaştımada yaklaşık bi olaak bulunmuştu. O halde paa talebinin büyüme hızı geli büyüme hızına eşitti. 1 Diyelim paa azı yıllık %5 atıyo ama büyüme oanı %2 ise yıllık %3 kada bi enflasyon olu. Bu sonuç iktisadın en eski önemeleinden biidi ve hala da biçok iktisatçının temel kabulüdü. Paa politikası çeçevesi olaak paasal hedeflemenin teoik temelini de bu sonuç oluştuu Maliye Politikası LM(M S /p 1 *) 1 LM(M S /p o *) o IS 1 (G 1 ) A IS 1 (G 1 ) IS o (G o ) IS o (G o ) f (a) (b) f A Şekil 5.12 Klasik modelde genişlemeci maliye politikası Genişlemeci maliye politikası (daha yüksek kamu hacaması (G) ve/veya daha düşük veile) IS eğisini sağa kaydıı (Şekil 5.12 de IS 1 konumuna). Şekil 5.12 (a) panelinden hemen göüleceği gibi nihai olaak geli aynı kalıken eel faiz atacaktı. Bu daha önce Bölüm 2 de ulaştığımız sonuç ile aynıdı (Şekil 2.15 etafındaki açıklamalaa bakınız). Nihai dengeye geçiş dinamiği Şekil 5.12 (b) panelinden izleni. Genişlemeci maliye politikası sonucunda ekonomi kısa dönemde A noktasında dengeleni. Bu noktada mal piyasasında A f kada talep fazlası oluşu. Bu talep fazlası işgücü piyasasında da talep fazlası yaatı ve bunun sonucunda nominal ücetle ve fiyat düzeyi atmaya başla. Fiyat düzeyi atınca eel paa azı düşe ve LM eğisi sola/yukaıya kaymaya başla. Reel paa 1 lnl(, ) = αg λ olu. Buada α = paa talebinin geli esnekliği, λ = paa talebinin faiz yaı esnekliğidi (paa talebinde % değişme/faizde değişme). Buada = 0 olacağına göe, α = 1 ise, lnl(, ) = αg = g olu. 11

13 azının düşmesi paa piyasasında talep fazlası yaatı ki bu da faizin yükselmesi demekti. Faiz yükseldikçe yatıım ve çoğaltan etkisi ile talep azalmaya başla. IS ve LM eğilei f nin solunda kalacak şekilde kesiştiği süece mal ve işgücü piyasasında talep fazlası ve buna bağlı fiyat atışı süe ve eel faiz ata. Dolayısı ile nihai denge noktasında fiyat düzeyi p 1 * düzeyinde geçekleşi. Buada fiyat düzeyi atmış olmalıdı, çünkü faiz atışı eel paa talebini azalttığına göe dengede eel paa azı da düşmelidi. Nominal paa azı sabit olduğuna göe bu ancak fiyat atışı ile olu. Özetle, Klasik Modelde Genişlemeci Maliye Politikasının Etkisi Değişken Etki Üetim ve Geli () Değişmez İstihdam Değişmez Reel Ücet Değişmez Reel Faiz Tasauf (faize bağlı olaak) atıım Azalı Fiyat düzeyi Nominal Ücet (fiyat düzeyi ile aynı oanda) Reel Paa Azı Azalı Kamu Dengesi Bozulu Bu tabloda tasaufun atması klasik tasauf fonksiyonu vasayımıyla tasaufun eel faizin atan fonksiyonu olmasının sonucudu. Nominal ücet ile fiyat düzeyi aynı oanda atmalıdı çünkü eel ücet, w/p, değişmez. Öte yandan geli sabit kaldığına göe kamu hacama atışı ya da vegi azalması kamu dengesini bie bi boza Paa Politikası Paa politikası Is eğisini etkilemediğine göe Şekil 5.13 (a) panelinde vei tam istihdam geli düzeyi ile mal piyasası denge koşulunca belilenen denge eel faizini etkilemeyecekti. O halde Şekil 5.13 (b) panelinde nihai denge başlangıç dengesi olan dengesi olacaktı. Dolayısı ile Klasik modelde nominal paa azı değişmelei eel hiç bi değişkeni etkilemez. Geli, istihdam, eel ücet, eel faiz, eel paa azı, tasauf, yatıım değişkenleinin uzun dönem denge değelei aynı kalı. Bu sonuç paa politikasının yansız (nöt) olduğu biçiminde ifade edili. Ama nominal paa azı attığı halde eel paa azı aynı kalıyosa fiyatla düzeyi paa azı ile aynı oanda atmalıdı. Öte yandan fiyatla attığı halde eel ücet (w/p) aynı kaldığına göe nominal ücet de paa azı ile aynı oanda atmalıdı. Klasik modelde nominal paa azı değişmelei sadece nominal değişkenlei etkile: modeldeki bütün nominal değişkenle paa azı ile aynı oanda değişi. 12

14 LM 1 (M S1 /p 1 *) LM o (M So /p o *) o B LM 1 (M S1 /p o *) IS o (G o ) A IS o (G o ) f f B (a) (b) Şekil 5.13 Klasik modelde genişlemeci paa politikası Bu sonucu ve modelin intibak dinamiğini Şekil 5.13 (b) panelinden izleyebiliiz. Nominal paa azı atışı başlangıç fiyat düzeyinde (p o *) LM eğisini LM 1 (M S1 /p o *) düzeyine kaydıı ve valık piyasalaı A noktasında dengeye geli. Otaya çıkan faiz düşüşü yatıım talebini uyaınca talep ata ve ekonomi B noktasında kısa dönem dengededi. Bu noktada mal ve işgücü piyasasında talep fazlası vadı ve klasik mekanizma deveye gie. İşgücü talep fazlası nominal ücet ve fiyatlada atışa yol aça. Fiyatla atınca eel paa aı azalmaya ve LM eğisi sola/yukaıya kaymaya başla. Bu süeç LM eğisi noktasına gei dönünceye kada süe. noktasından geçen kıık çizgili LM eğisi başlangıçtaki ile aynı eel paa azına kaşı geli: M So /p o * = M S1 /p 1 * olmalıdı. Bu da fiyatla düzeyinin M S ile aynı oanda atmış olması geektiğini göstei. Çalışma Soulaı: 1. atıım talebinin faiz esnekliğinin sıfı olduğu vasayımıyla IS eğisini elde ediniz. Bu şatlada kısa dönemde maliye ve paa politikasının etkileini bi şekil üzeinde gösteiniz. 2. Likidite tuzağı vasayımıyla genişlemeci maliye politikasının etkileini bi şekil üzeinde gösteiniz. 3. Kapalı bi ekonomi için aşağıdaki bilgile veilmişti: C = d T = 400 I o = G o = 600 M s /p = 3000 M d /p = IS eğisinin denklemini bulunuz 2. LM eğisinin denklemini bulunuz. 3. Ekonominin denge geli ve faiz düzeyini bulunuz. 13

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b Kadelen Bisküvi şiketinin on şehideki eklam statejisi Radyo-TV ve Gazete eklamı olaak iki şekilde geçekleşmişti. Bu şehiledeki satış, Radyo-TV ve Gazete eklam veilei izleyen tabloda veilmişti. Şehi No

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi XU100 USD/ TRY (S ağ taaf ) 12 Nisan 2013 Cuma Günlük Bülten İMKB veilei İMKB 100 84,102.6 Piyasa Değei-TÜM ($m) 331,424.6 Halka Açık Piyasa Değei-TÜM ($m) 94,736.2 Günlük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,712.73

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek.

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek. 3. EŞPOTNSİYEL VE ELEKTRİK LN ÇİZGİLERİ MÇ i çift elektot taafından oluştuulan elektik alan ve eş potansiyel çizgileini gömek. RÇLR Güç kaynağı Galvanomete Elektot (iki adet) Pob (iki adet) İletken sıvı

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi Ekon 321 Des Notlaı 2 Refah Ekonoisi Refah Ekonoisinin Biinci Teel Teoei: İdeal işleyen bi sebest piyasa ekanizası kaynaklaın en etkin (optiu) bi şekilde dağılasını sağla. Topla net fayda (Topla Fayda-

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Egün ALKAN Elk.Y.Müh. Buga Otis Asansö Sanayi ve Ticaet A.Ş. Tel:0212 323 44 11 Fax:0212 323 44 66 Balabandee Cad. No:3 34460 İstinye-İstanbul

Detaylı

Basit Makineler Çözümlü Sorular

Basit Makineler Çözümlü Sorular Basit Makinele Çözümlü Soula Önek 1: x Çubuk sabit makaa üzeinde x kada haeket ettiilise; makaa kaç tu döne? x = n. n = x/ olu. n = sabit makaanın dönme sayısı = sabit makaanın yaıçapı Önek : x Çubuk x

Detaylı

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır?

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır? EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015 Sou-1 Bieysel emeklilik sistemine ilişkin olaak aşağıdakileden hangisi(lei) yanlıştı? I. Bieysel emeklilik sistemindeki biikimle Sosyal Güvenlik Sistemine

Detaylı

Nokta (Skaler) Çarpım

Nokta (Skaler) Çarpım Nokta (Skale) Çapım Statikte bazen iki doğu aasındaki açının, veya bi kuvvetin bi doğuya paalel ve dik bileşenleinin bulunması geeki. İki boyutlu poblemlede tigonometi ile çözülebili, ancak 3 boyutluda

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB ELEKTİK MÜHENDİSLEİ ODASI ELEKTİK TESİSLEİNDE TOPAKLAMA ÖLÇÜMLEİ VE ÖLÇÜM SONUÇLAININ DEĞELENDİİLMESİ Not : Bu çalışma Elk.Y.Müh. Tane İİZ ve Elk.Elo.Müh. Ali Fuat AYDIN taafından Elektik Mühendislei

Detaylı

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları LYS LYS MATEMATİK Soulaı. LYS 5. LYS ( + a ) = 8 < < olmak üzee, olduğuna öe, a kaçtı? I. A) D) II. + III. (.) ifadeleinden hanileinin değei neatifti? A) Yalnız I Yalnız II Yalnız III D) I ve III II ve

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI RADYAL KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME KUVVETİNİN ÖLÇÜLMESİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur SIT MKINR Günlük yaşantımızda iş yapmamızı kolaylaştıan alet ve makineledi asit makinelele büyük bi yükü, küçük bi kuvvetle dengelemek ve kaldımak mümkündü asit makinalada yük, dengeleyici kuvvet ile gösteili

Detaylı

Bölüm 6: Dairesel Hareket

Bölüm 6: Dairesel Hareket Bölüm 6: Daiesel Haeket Kaama Soulaı 1- Bi cismin süati değişmiyo ise hızındaki değişmeden bahsedilebili mi? - Hızı değişen bi cismin süati değişi mi? 3- Düzgün daiesel haekette cismin hızı değişi mi?

Detaylı

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : 11 : 1 : 13-19

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım Kısa Vadeli Paa Poliikası Aacı Olaak Faiz Düzleşime Kualı: Teoik ve Meodolojik Yaklaşım Buak DARICI Öze Bu çalışmanın amacı faiz düzleşime kualını eoik ve meodolojik açıdan oaya koyaak lieaüdeki yeini

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540 Önek 1 1.8 kn yük altında 175 dev/dak dönen bi mil yatağında çalışacak bilyeli ulman için, 5 saat ömü ve %9 güvenililik istemekteyiz. Öneğin SKF kataloğundan seçmemiz geeken inamik yük sayısı (C 1 ) nedi?

Detaylı

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması Evensel kuvvet - haeket eşitliklei ve güneş sistemi uygulaması 1. GİRİŞ Ahmet YALÇIN A-Ge Müdüü ESER Taahhüt ve Sanayi A.Ş. Tuan Güneş Bulvaı Cezayi Caddesi 718. Sokak No: 14 Çankaya, Ankaa E-posta: ayalcin@ese.com

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi Katı Cismin Uç outlu Haeketi KĐNEMĐK 7/2 Öteleme : a a a ɺ ɺ ɺ ɺ ɺ / / /, 7/3 Sabit Eksen Etafında Dönme : Hız : wx bwe bwe wx be he x we wx bwe e d b be d be he b h O n n n ɺ ɺ θ θ θ θ θ ( 0 Đme : d d

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Doç.D. Suat ŞAHİNLE Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Olasılık: Eşit saşla meydaa gele tae olayda A taesi A olayı olsu. Bu duumda A olayıı meydaa gelme olasılığı;

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi Uluslaaası Katılımlı 17. Makina Teoisi Sempozyumu, İzmi, 14-17 Hazian 21 Otomatik Depolama Sistemleinde Kullanılan Mekik Kaldıma Mekanizmasının Analizi S.Telli Çetin * A.E.Öcal O.Kopmaz Uludağ Ünivesitesi

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME ve UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 11 Ekim 2011, Ankaa Hüseyin ALTUNTAŞ Piyasa Mali Uzlaştıma Mekezi Gündem Uzlaştıma Uzlaştıma Süeçlei Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER KUYRUK SİSTEMİ VE SİSTEM SİMULASYONU 5. KUYRUK SİSTEMLERİ Bi kuyuk sistemi; hizmet veen bi veya biden fazla sevise sahipti. Sisteme gelen müşteile tüm sevislei dolu bulusa, sevisin önündeki kuyuğa ya da

Detaylı

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi Latex 3000 Yazıcı seisi Kuulum Yeini Hazılama Denetim Listesi Telif Hakkı 2015 HP Development Company, L.P. 2 Yasal bildiimle Bu belgede ye alan bilgile önceden habe veilmeksizin değiştiilebili. HP üün

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM MODELİ IS-LM Modeli modern makroekonominin temel taşlarından birisidir. Model, ekonominin reel yönünü parasal

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( )

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( ) TRANFORMATORLAR Genel Elektiksel Özelliklei ve Gücünün Belilenmesi TRGT ODABAŞ Fiziksel Temelle Giiş Tansfomatole geilim ve akımın ölçülmesi veya sinyal ve gücün taşınması gibi özel maksatla için dizayn

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ ÖÜM 6. MANEVRA 6.. GĐRĐŞ üm deniz aaçlaı için temel dizayn geekleinden biisi yeteli manea kabiliyetine sahip olmaktı. Manea kabiliyeti temel olaak geminin istenen bi yönde kontollü şekilde yön değiştiebilmesini

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2.

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2. AIŞIRMAAR 8 BÖÜM R ÇÖZÜMER R cos N 4N 0 4sin0 N M 5d d N ve 4N luk kuv vet lein çu bu ğa dik bi le şen le i şekil de ki gi bi olu nok ta sı na gö e top lam tok; τ = 6 4sin0 + cos4 = 4 + 4 = Nm Çubuk yönde

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Farklı döviz kuru sistemlerini açıklayabileceğiz Net ihracat eğrisinin eğiminin ve konumunun değişmesine neden olan faktörleri

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ

1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİ BİLİMİNE GİRİŞ 11 1.1. Makro Ekonomi Biliminde Yöntem 12 1.2. Kavramsal Çerçeve 13 1.3. Makro Ekonomi Bilimi Literatürü 16 1.3. 1. Klasik Makro Ekonomi Bilimi

Detaylı

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1 IS LM MODELİ : MAL PARA PİYASALARINDA DENGE IS - LM modeli, J. Hicks tarafından 1939 yılında geliştirilmiş bir yaklaşımdır.

Detaylı

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İE AÇAK GEÇİREN FİTRE TASARIMI Adnan SAVUN 1 Tugut AAR Aif DOMA 3 1,,3 KOÜ Mühendislik Fakültesi, Elektonik ve abeleşme Müh. Bölümü 41100 Kocaeli 1 e-posta: adnansavun@hotmail.com

Detaylı

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır.

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. Ders Notları Dr. Murat ASLAN Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. genişleme trend Daralma Kriz, küçülme 12,00 Reel Büyüme Hızı Oranı 1950-2008

Detaylı

ELEKTRİK POTANSİYELİ

ELEKTRİK POTANSİYELİ 38 III.3. ELEKTRİK POTANSİYELİ III.3.0l., POTANSİYEL FARKI VE EŞPOTANSİYELLİ YÜZEYLER. Potansiyel eneji kavamı, yeçekimi ve yayın esneklik kuvveti gibi kounumlu kuvvetle inceleniken ele alınmıştı. Çeşitli

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007)

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007) MEKANİK TİTREŞİMLER TİTREŞİM ÖLÇÜMÜ: Titeşim ölçümü oldukça kapsamlı bi koudu ve mekaik, elektik ve elektoik bilgisi içeiklidi. Titeşim ölçümleide titeşim geliği (ye değiştime-displacemet, hız-velocity

Detaylı

Elektro Akustik Gitar

Elektro Akustik Gitar Elekto Akustik Gita GA3R GA3RVS GAC1M GAC1RVS GAPX1000 GAPX1000MB GAPX1000PW GAPX500II GAPX500IIBL GAPX500IIDRB GAPX500IIOBB GAPX500IIRM GAPX500IIVW GCPX1000 GCPX1000UM GCPX500II GCPX500IIBL GCPX500IIOVS

Detaylı

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI .. SAU Fen Bilimlei Enstitüsü Degisi 6.Cilt, 1.Saı (Mat 2002) Pozison Kontolüne Yönelik DC Moto Ugulaması A.İ.Doğman, A.F.Boz POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI 'oj Ali lhsan DOGMAN, Ali Fuat

Detaylı

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ SENKRON REÜKTANS MAKİNASNN ANAİZİ Esoy BEŞER 1 H.Taık DURU 2 Sai ÇAMUR 3 Biol ARİFOĞU 4 Esa KANDEMİR 5 Elektik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Koeli Ünivesitesi, Vezioğlu Kampusü, 411, Koeli

Detaylı

https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitter.com/bzcocuk https://instagram.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com

https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitter.com/bzcocuk https://instagram.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com Sonuç Bildigesi https://www.facebook.com/bzcocuk https://twitte.com/bzcocuk https://instagam.com/bzcocuk/ http://www.bzcocuk.com 20 ICT Summit NOW - Bilişim Zivesi nin 14 yılda bize kazandıdığı uzmanlık

Detaylı

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT 3 FA İEME n Çok azlı sistemle, geilimleinin aasında az akı bulunan iki veya daha azla tek azlı sistemin bileştiilmiş halidi ve bu işlem simetik bi şekilde yapılı. n ek azlı sistemlede güç dalgalı olduğu

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE)

TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Ünite 10: TAM REKABET PİYASASINDA DENGE FİYATININ OLUŞUMU (KISMÎ DENGE) Tam rekabetçi bir piyasada halen çalışmakta olan firmalar kısa dönemde normal kârın üzerinde kâr elde ediyorlarsa piyasaya yeni firmalar

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

Bölüm-4: İradi Maliye Politikası

Bölüm-4: İradi Maliye Politikası Bölüm-4: İradi Maliye Politikası Ders Notları: Bu notlar, Prof.Dr. Abuzer Pınar ın Chapter Four Maliye Politikası Teorisi ve Uygulaması Dr. Murat isimli ASLAN eserinden faydalınılarak hazırlanmıştır 1

Detaylı

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi:

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi: .E.. Orta Vadede (Dönemde) iyasa Dengesi: S e D n öyle bir dengede denge şartı noktasında gerçekleşmektedir. Üretim kadar piyasa fiyat düzeyi ise seviyesinde gerçekleşmektedir. Olaya S eğrisi açısında

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ Optimum ada Paameteleinin Süekli Genetik Algoitma Yadımıyla Kaıştıma Otamında ada Menzilinin Maksimize Edilmesi İçin Belilenmesi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLEİ DEGİSİ TEMMUZ 2004 CİLT 1 SAYI 4 (41-46)

Detaylı

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem it-savat Yasası Giiş ölüm 30 Manyetik Alan Kaynaklaı it ve Savat, elektik akımının yakındaki bi mıknatısa uyguladığı kuvvet hakkında deneyle yaptı Uzaydaki bi nktada akımdan ilei gelen manyetik alanı veen

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK

İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK Kostadi Teçevski Aeta Gatsovska Naditsa İvaovska Yovaka Teçeva Smileski İKTİSATÇILAR İÇİN MATEMATİK DÖRT YILLIK MESLEKİ OKULLARA AİT SINIF IV İKTİSAT - HUKUK MESLEĞİ EKONOMİ TEKNİSYENİ Deetleyele: D. Bilyaa

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM-BP Modeli IS-LM Modelini incelerken ekonominin dışa kapalı olduğu varsayımı ile hareket etmiş ve dış

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI

EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI EKONOMİ SORULARI VE CEVAPLARI SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi, marjinal maliyet düzeyini etkilemeden, oluşturulan yeni fiyat düzeyi ile monopolün sosyal maliyetini gidermeye yönelik bir politikadır? A)

Detaylı

İltimas yalnız müslümanlara değil İslam devletinde yaşayan zirnınilere de yasaklanmıştır. Hz. Peygamber, Medine yahudilerinin

İltimas yalnız müslümanlara değil İslam devletinde yaşayan zirnınilere de yasaklanmıştır. Hz. Peygamber, Medine yahudilerinin itimas İ TİMAS ( U"~'YI) Adam kayınna anlamında ahlak teimi. Sözlükte "el süme, dokunma" anlamındaki lems kökünden masda olup "istemek. aamak" manasma gelen iltimas Tükçe'de " haksız yee adam kayıma, biine

Detaylı

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ Sevgi GÜRLER YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi: Yd. Doç. D. Fiket İŞIK EDİRNE-0

Detaylı

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ Ahmet TÜRER*, Hüseyin KAYA* *Ota Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankaa ÖZET Köpülein yapısal duumu hakkındaki değelendimele

Detaylı

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI Bi elektonik elemanın özelliğini, bu elemanın üetiminde kullanılan malzemenin paametelei ve ısı, geilim ışık gibi dış etkenleden dolayı elemanın içinde geçekleşen fiziksel

Detaylı

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları.

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. 1-Genel teoriye göre effektif talep ile ilgili hangisi yanlıştır? a)milli Gelir seviyesini effektif talep belirler b)sermayenin marjinal etkinliği artarsa effektif

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Kuvvet Kazancı. Basit Makinelerin Genel Özellikleri. Basit Makinelerde Verim

BASİT MAKİNELER. Kuvvet Kazancı. Basit Makinelerin Genel Özellikleri. Basit Makinelerde Verim BASİT MAİNELER Makine; dendiğinde, dişieden, mieden ve daa biçok aeketi paçadan ouşmuş büyük cisimei kadımaya, kımaya yaayan kamaşık bi yapı akımıza gei. Oysa bi işi yapaken daa az kas gücü kuanmak veya

Detaylı

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Seventh Edition VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Fedinand P. Bee E. Russell Johnston, J. Des Notu: Hayi ACAR İstanbul Teknik Üniveistesi Tel: 285 31 46 / 116 E-mail: acah@itu.edu.t Web: http://atlas.cc.itu.edu.t/~acah

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM MAKRO İKTISAT 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO

Detaylı

1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP: Policy ineftectiveness proposition) b.

1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP: Policy ineftectiveness proposition) b. A.Ü. SBE İKTİSAT YÜKSEK LİSANS MAKRO İKTİSAT I ARA SINAV 25.11.2008 Burça Kızılırmak Sorular eşit ağırlıktadır. Süre 2 saattir. 1. Aşağıdaki kavramları açıklayınız. a. Politika etkisizliği önermesi (PIP:

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden MAKRO İKTİSAT SORULARI- I 1. Bir ekonomide belli bir dönemde üretilen bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa değerine ne ad verilir? A) Gayri Safi Milli Hasıla B) Gayri Safi Yurtiçi Hasıla C) Safi Milli

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP

ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP 1. Bir ülkenin ihracatı; a) GSMH eksi tüketim eksi yatırım eksi hükümet harcamalarına eşittir b) GSMH eksi yurtiçi mal ve hizmetlerin tüketimi

Detaylı

Bölüm 7. Para Talebi. 7.1 Klasik İktisat ve Paranın Miktar Teorisi

Bölüm 7. Para Talebi. 7.1 Klasik İktisat ve Paranın Miktar Teorisi Bölüm 7 Para Talebi Paranın ekonomi üzerindeki etkilerinin anlaşılması için para talebini etkileyen faktörleri, para talebinin istikrarlı olup olmadığını da incelememiz gerekir. Merkez bankalarının para

Detaylı

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Ders Notları: Dr. Murat ASLAN Bu notlar aşağıdaki kaynak ekseninde hazırlanmıştır: Prof.Dr. Abuzer Pınar, Maliye Politikası Teorisi

Detaylı

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr.

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr. Düşük Güçlü Uygulamala için Konvansiyonel Senkon Geneatöle ile Süekli Mıknatıslı Senkon Geneatölein Kaşılaştıılması Compaison of Conventional Synchonous Geneatos and emanent Magnet Synchonous Geneatos

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı