T Ü R K S A N A Y Ý C Ý L E R Ý V E Ý Þ A D A M L A R I D E R N E Ð Ý TÜRKÝYE'DE SU YÖNETÝMÝ: SORUNLAR VE ÖNERÝLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T Ü R K S A N A Y Ý C Ý L E R Ý V E Ý Þ A D A M L A R I D E R N E Ð Ý TÜRKÝYE'DE SU YÖNETÝMÝ: SORUNLAR VE ÖNERÝLER"

Transkript

1

2 TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ TÜRKÝYE'DE SU YÖNETÝMÝ: SORUNLAR VE ÖNERÝLER EYLÜL 2008 TÜSÝAD Yayýn No: T/ /469 Meþrutiyet Caddesi, No Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0212) Telefax: (0212)

3 2008, TÜSÝAD Tüm haklarý saklýdýr. Bu eserin tamamý ya da bir bölümü, 4110 sayýlý Yasa ile deðiþik 5846 sayýlý FSEK uyarýnca, kullanýlmazdan önce hak sahibinden 52. Maddeye uygun yazýlý izin alýnmadýkça, hiçbir þekil ve yöntemle iþlenmek, çoðaltýlmak, çoðaltýlmýþ nüshalarý yayýlmak, satýlmak, kiralanmak, ödünç verilmek, temsil edilmek, sunulmak, telli/telsiz ya da baþka teknik, sayýsal ve/veya elektronik yöntemlerle iletilmek suretiyle kullanýlamaz. ISBN Numarasý: ERSÝS REKLAM, MATBAACILIK VE TANITIM HÝZ. TÝC. LTD. ÞTÝ. Eðitim Mah. Poyraz Sok. No:1 D.65 Kadýköy - ÝSTANBUL Tel: (0216) Faks: (0216)

4 ÖNSÖZ Türk Sanayicileri ve Ýþadamlarý Derneði (TÜSÝAD), özel sektörü temsil eden sanayici ve iþadamlarý tarafýndan 1971 yýlýnda Anayasamýzýn ve Dernekler Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak kurulmuþ, kamu yararýna çalýþan bir dernek olup gönüllü bir sivil toplum örgütüdür. TÜSÝAD, demokrasi ve insan haklarý evrensel ilkelerine baðlý, giriþim, inanç ve düþünce özgürlüklerine saygýlý, yalnýzca asli görevlerine odaklanmýþ etkin bir devletin varolduðu Türkiye'de, Atatürk'ün çaðdaþ uygarlýk hedefine ve ilkelerine sadýk toplumsal yapýnýn geliþmesine ve demokratik sivil toplum ve laik hukuk devleti anlayýþýnýn yerleþmesine yardýmcý olur. TÜSÝAD, piyasa ekonomisinin hukuksal ve kurumsal altyapýsýnýn yerleþmesine ve iþ dünyasýnýn evrensel iþ ahlaký ilkelerine uygun bir biçimde faaliyette bulunmasýna çalýþýr. TÜSÝAD, uluslararasý entegrasyon hedefi doðrultusunda Türk sanayi ve hizmet kesiminin rekabet gücünün artýrýlarak, uluslararasý ekonomik sistemde belirgin ve kalýcý bir yer edinmesi gerektiðine inanýr ve bu yönde çalýþýr. TÜSÝAD, Türkiye'de liberal ekonomi kurallarýnýn yerleþmesinin yaný sýra, ülkenin insan ve doðal kaynaklarýnýn teknolojik yeniliklerle desteklenerek en etkin biçimde kullanýmýný; verimlilik ve kalite yükseliþini sürekli kýlacak ortamýn yaratýlmasý yoluyla rekabet gücünün artýrýlmasýný hedef alan politikalarý destekler. TÜSÝAD, misyonu doðrultusunda ve faaliyetleri çerçevesinde, ülke gündeminde bulunan konularla ilgili görüþlerini bilimsel çalýþmalarla destekleyerek kamuoyuna duyurur ve bu görüþlerden hareketle kamuoyunda tartýþma platformlarýnýn oluþmasýný saðlar.

5 TÜSÝAD Sanayi, Hizmetler ve Tarým Komisyonu bünyesinde faaliyet gösteren Çevre Çalýþma Grubu, sürdürülebilir iktisadi ve sýnai kalkýnma çerçevesinde, ülkemizin yer altý ve yer üstü su kaynaklarýnýn korunmasý, sürdürülebilir kullanýmýn saðlanmasý ve entegre su yönetiminin geliþtirilmesi yönünde çalýþmalara katkýda bulunmak amacýyla Türkiye de Su Yönetiminin Durumu: Sorunlar ve Öneriler baþlýklý çalýþmayý baþlatmýþtýr. Rapor, Çevre Çalýþma Grubu ile gerçekleþtirilen etkileþimli bir çalýþma sonucunda Ýstanbul Teknik Üniversitesi Öðretim Üyesi Prof. Dr. Ayþegül Tanýk ve Dokuz Eylül Üniversitesi Öðretim Üyeleri Prof. Dr. Necdet Alpaslan ve Doç Dr. Deniz Dölgen tarafýndan kaleme alýnmýþtýr. Eylül 2008

6 ÖZGEÇMÝÞ Prof.Dr. M. Necdet Alpaslan M. Necdet Alpaslan, 1955 yýlýnda Diyarbakýr'da doðmuþtur. Ýlk ve orta öðrenimini takiben, yýllarý arasýnda Ortadoðu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Lisan okulunda okumuþ, 1977 yýlýnda Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Ýnþaat Mühendisliði Bölümünden mezun olmuþtur yýllarý arasýnda Boðaziçi Üniversitesinde, Atýklardan Biyogaz Üretimi konusunda Yüksek Lisans çalýþmasýný yapmýþtýr yýlýnda Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsünde Aktif Çamur Sistemlerinin Matematik Modellenmesi konulu doktora tezini tamamlamýþtýr yýllarý arasýnda Hollanda'da International Hydraulic Institute (IHE Uluslararasý Hidrolik Enstitüsü)'nde Çevre Mühendisliði konusunda bir eðitim programýna katýlmýþ ve üstün baþarý diplomasý ile mezun olmuþtur yýlýnda Yardýmcý Doçent, 1988 yýlýnda Doçent, 1994 yýlýnda Profesör unvaný almýþtýr yýllarý arasýnda Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Araþtýrma ve Uygulama Merkezi (ÇEVMER) müdürü olarak görev yapan Prof. Dr. Alpaslan halen Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliði Bölümünde Öðretim Üyesi olarak çalýþmaktadýr. Su Kaynaklarýnýn Yönetimi, Su ve Atýksu arýtýmý, Katý Atýklarýn Yönetimi konularýnda uzmanlaþmýþ olan M. Necdet Alpaslan'ýn ulusal ve uluslararasý 100 ün üzerinde eseri mevcuttur. Akademik çalýþmalarý arasýnda TÜBÝTAK, DPT, KOSGEB, Üniversite ve AB (EuropeAid, LIFE, vb.) fonlarýndan desteklene 70 üzerinde proje, teknik danýþmanlýk hizmeti bulunmaktadýr. Prof. Dr. Ayþegül Tanýk Kimya Mühendisliði Lisans (1981) ve Çevre Mühendisliði Lisansüstü (1984) derecelerini Boðaziçi Üniversitesi'nden almýþtýr yýllarý arasýnda Türkiye Sanayi Kalkýnma Bankasý'nda (TSKB) Kimya Mühendisi olarak, yýllarý arasýnda ise Boðaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde Araþtýrma Görevlisi olarak çalýþmýþtýr yýllarý arasýnda su ve atýksu arýtýmý üzerine faaliyet gösteren birçok özel firmada proje ve araþtýrma mühendisi olarak görev yapmýþtýr yýlýnda ÝTÜ Ýnþaat Fakültesi Çevre Mühendisliði Bölümünde doktorasýný tamamlamýþtýr yýlýndan beri ÝTÜ Çevre Mühendisliði Bölümünde görev yapmaktadýr yýlýnda Doçent, 2002 yýlýnda ise Profesör ünvaný almýþtýr.

7 Bugüne kadar yayýnladýðý 42 adet uluslararasý bilimsel indekslere giren makalesi, 37 adedi uluslararasý olmak üzere 62 adet bildirisi, 8 uluslararasý kitap içinde bölümü ve içinde çalýþtýðý projelere ait 42 adet mesleki bilimsel ve teknik raporu bulunmaktadýr. Bütünleþik Havza Yönetimi (Havza Planlama ve Yönetimi, Yayýlý Kirleticilerin Saptanmasý ve Yönetimi, Su Kalite Yönetimi, Su Kalite Modellemesi) ve Deniz Kirliliði ve Kontrolu araþtýrma konularýdýr. Doç. Dr. Deniz Dölgen Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliði Bölümünden 1988 yýlýnda mezun olmuþtur yýlýnda Y.Lisans, 1998 yýlýnda Doktora çalýþmalarýný tamamlamýþtýr yýllarý arasýnda Dokuz Eylül Üniversitesinde Araþtýrma Görevlisi, Öðretim Görevlisi, Yard. Doç. kadrolarýnda çalýþmýþ olup, 2007 yýlýndan bu yana Çevre Teknolojisi Anabilim Dalýnda Doçent olarak görev yapmaktadýr. Ayrýca, Çevre Araþtýrma ve Uygulama Merkezinin Müdür Yardýmcýlýðý görevini sürdürmektedir. Akademik çalýþma hayatý süresince çok sayýda bilimsel etkinlikte bilim veya organizasyon üyesi olarak görev almýþtýr yýllarý arasýnda Ege Bölgesi Sanayi Odasý (EBSO) bünyesinde aktif olarak çalýþmýþ, bu kapsamda Çevre Komitesi; Teknik Eðitim Geliþtirme-Kalite-Teknoloji-KOBÝ ve KOSGEB Komitesi Üyeliklerinde bulunmuþtur yýlýnda Türkiye Ekonomi Politikalarý Araþtýrma Vakfý (TEPAV), European Policy Information Centre ve Ýngiltere Büyükelçiliði iþbirliði ile gerçekleþtirilen Lisbon Stratejisinin Yaygýnlaþtýrýlmasýna Yönelik Kurumlar arasý Ýþbirliði ve Eðitim Projesi kapsamýnda eðitimci grubunda yer almýþtýr. Bunlarýn dýþýnda yýllarý arasýnda Etkin Atýksu Yönetimi, Akdeniz Ülkelerinde Atýksuyun Arýtýmý ve Tekrar Kullanýmý, Geliþmekte Olan Ülkeler Ýçin Hastane Atýklarý Yönetimi, Geliþmekte Olan Ülkeler Ýçin Tehlikeli ve Afet Atýklarý Yönetimi, Yerel Yönetimlerde Katý Atýk Yönetimi ve Geri Kazanýmý, Düzenli Depolama Entegre Yaklaþýmý gibi ulusal ve uluslararasý organizasyonlar tarafýndan düzenlenen çok sayýda eðitim seminerini tamamlamýþtýr. Su ve atýksu arýtýmý, atýk yönetimi, su kaynaklarý yönetimi, çevre yönetimi konularýnda çalýþmalar yapmaktadýr. Bu güne kadar yayýnladýðý 11 adet uluslararasý bilimsel indekslere giren ve 15 adet ulusal dergilerde yayýnlanmýþ makalesi, 25 adedi uluslararasý olmak üzere 70 adet bildirisi, 5 adet ulusal kitap içinde bölümü ve içinde çalýþtýðý projelere ait 26 adet mesleki bilimsel ve teknik raporu bulunmaktadýr.

8 ÝÇÝNDEKÝLER 1.GÝRÝÞ SU ÝLE ÝLGÝLÝ GENEL BÝLGÝLER Suyun Niceliksel Durumu - Su Potansiyeli Suyun Niteliksel Durumu - Su Kirliliði Su Tüketimi - Kullanýmý Küresel Ölçekte Su Sorunlarý TÜRKÝYE'DE SU MÝKTARI NÝCELÝÐÝ Yüzeysel Sular Yeraltý Sularý Ýklim Deðiþikliðinin Su Miktarýna Etkisi Su Potansiyelinin Arttýrýlmasýna Yönelik Önlemler TÜRKÝYE'DE SU KAYNAKLARININ KALÝTESÝ Kirletici Kaynaklar Evsel Atýksular Endüstriyel Atýksular Tarýmsal Atýksular (Drenaj Suyu) Diðer Kirletici Kaynaklar Havzalarda Su Kalitesi Su Kalitesi Ýzleme Çalýþmalarý Entegre Havza Yönetimi Entegre Havza Yönetimi (EHY) Ýlkeleri - Uluslararasý ve Ulusal Uygulamalar Su Çerçeve Direktifi Açýsýndan Entegre Havza Yönetimi Türkiye'de Entegre Havza Yönetimiyle Ýlgili Güncel Çalýþmalar Su Kalitesinin Ýyileþtirilmesine Yönelik Önlemler Yerleþim Altyapýsý Sanayi Altyapýsý Tarým Uygulamalarý...101

9 5.TÜRKÝYE'DE SU KULLANIMI VE ÝDARÝ UYGULAMALAR Su Kullanýmý Ýçme Suyu Amaçlý Kullaným Endüstriyel Amaçlý Kullaným Tarýmsal Amaçlý Kullaným Hidroelektrik Enerji Üretimi Amaçlý Kullaným Jeotermal Enerji Suyun Özelleþtirilmesi Yap-Ýþlet-Devret (YÝD) Modeli Ýmtiyaz Sözleþmeleri Diðer Bazý Modeller Su Tahsisi Yüzeysel Sular Ýçin Tahsis Yeraltý Sularý Ýçin Tahsis Kaynak Sularý Ýçin Tahsis Enerji ile Ýlgili Tahsisler TÜRKÝYE'DE SU MEVZUATI Su Yönetimi ile Doðrudan Ýlgili Mevzuat Su Yönetimi ile Ýlgili Diðer Mevzuat Yerel Yönetimlerin Görevlerini Düzenleyen Mevzuat AB Müktesebatý ile Uyum SU YÖNETÝMÝ ÝLE ÝLGÝLÝ KURUMLAR Kamu Kurumlarý Çevre ve Orman Bakanlýðý (ÇOB) Bayýndýrlýk ve Ýskan Bakanlýðý (BÝB) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlýðý (ETKB) Saðlýk Bakanlýðý Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý Ýçiþleri Bakanlýðý Dýþiþleri Bakanlýðý...169

10 7.1.8 Maliye Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Kültür ve Turizm Bakanlýðý Baþbakanlýk Kamu Kurumu Niteliðindeki Tüzel Kurumlar Yerel Yönetimler Sivil Toplum Kuruluþlarý (STK) SONUÇ: TÜRKÝYE'DE SU SORUNLARI VE ÖNERÝLER Nicelik (Miktar) Sorunu ve Öneriler Talep Artýþý Tarýmsal Sulama Þebeke Sistemlerinde Kayýp ve Kaçaklar Bilinçsiz Su Kullanýmý ve Su Tasarrufu Evsel ve Endüstriyel Arýtýlmýþ Sularýn Yeniden Kullaným Olanaklarý Yaðmur Sularýnýn Kullanýmý - Sarnýçlar Nitelik (Kalite) Sorunu ve Öneriler Noktasal Kirleticilerin Kontrolü- Atýksu Arýtma Tesisleri Yayýlý Kirleticilerin Kontrolü Kurumsal - Yasal Sorunlar AB Uyum Süreci ve Su Çerçeve Direktifi Sorunlarý KAYNAKLAR...203

11 Tablo Listesi Tablo 2.1 Ülkelere ve Sektörlere Göre Su Kullanýmý...39 Tablo 3.1 Havzalarýn Su Potansiyeli ve Nüfus Özellikleri...51 Tablo 4.1 Evsel Atýksularýn Özellikleri...65 Tablo 4.2 Belediyelerdeki Kanalizasyon Þebekesi Durumu...66 Tablo 4.3 Belediyelerdeki Arýtma Tesisi Durumu...67 Tablo 4.4 Kýta Ýçi Yüzeysel Sularýn Sýnýflandýrýlmasý...75 Tablo 5.1 DSÝ Ýçme Suyu Projelerinin Durumu Tablo 5.2 Sanayi Grubu ve Kaynaðýna Göre Temin Edilen Su Miktarý Tablo 5.3 Sanayi Grubu ve Kullaným Durumuna Göre Tüketilen Su Miktarý Tablo 5.4 Sanayi Grubu ve Arýtýlma Durumuna Göre Deþarj Edilen Atýksu Miktarý Tablo 6.1 Uyumlaþtýrýlmasý Hedeflenen AB Mevzuatýna Ýliþkin Uyumlaþtýrma ve Uygulama Takvimi (Su Sektörü) Þekil Listesi Þekil 2.1 Hidrolojik Çevrim...27 Þekil 2.2 Yeryüzünde Su Kaynaklarýnýn Daðýlýmý...29 Þekil 2.3 Su Kaynaklarýnýn Kýtalara ve Nüfusa Göre Daðýlýmý...31 Þekil 2.4 Su Kýsýtý Altýnda Bulunan Ülkeler...32 Þekil 2.5 Avrupa Ülkelerinde Su Kýtlýðýnýn Durumu...33 Þekil 2.6 Su Temini ve Kanalizasyon Hizmetlerinden Yoksun Nüfusun Kýtalara Göre Deðiþimi...34 Þekil 2.7 Ülkelerin Geliþmiþlik Düzeyinin Su Kullanýmlarýna Etkisi...37 Þekil 2.8 Türkiye'de Sektörel Su Kullanýmlarýnýn Mevcut ve Gelecekteki Durumu...40 Þekil 3.1 Türkiye'nin Su Kaynaklarý Potansiyeli...48 Þekil 3.2 Türkiye Akarsu Havzalarý...50 Þekil 3.3 Havzalardaki Nüfus ve Akým Daðýlýmý...53 Þekil 3.4 Havzalarýn Su Varlýðýna (Kiþi Baþýna Düþen Su Miktarý) Göre Deðerlendirilmesi...54 Þekil 3.5 Su Varlýðý Bakýmýndan Türkiye'de Yaþayan Nüfusun Durumu...54

12 Þekil 3.6 Türkiye'deki Doðal ve Yapay Göller Haritasý...56 Þekil 4.1 Türkiye'deki Mevcut Bölünmüþ Yol Haritasý...72 Þekil 4.2 Sakarya Havzasý Su Kalite Haritasý...77 Þekil 4.3 Gediz Havzasý Su Kalite Haritasý...78 Þekil 4.4 Büyük Menderes Havzasý Su Kalite Haritasý...79 Þekil 4.5 Seyhan Havzasý Su Kalite Haritasý...80 Þekil 4.6 Yeþilýrmak Havzasý Su Kalite Haritasý...80 Þekil 4.7 Türkiye Ýl ve Havza Haritalarýnýn Çakýþtýrýlmýþ Durumu...92 Þekil 4.8 Türkiye Nehir Havzalarýnda Oluþan ve Arýtýlan Atýksuyun Daðýlýmý...98 Þekil 5.1 Tarýmsal Sulamada Kullanýlan Yöntemler Þekil 5.2 Türkiye'de Enerji Üretiminin ve Kaynaklarýnýn Yýllara Göre Deðiþimi Þekil 5.3 Türkiye'nin Hidroelektrik Enerji Potansiyeli Þekil 5.4 Türkiye'nin Sahip Olduðu Jeotermal Kaynaklar Þekil 8.1 Yaðmur Suyu Toplama Sistemleri...193

13 Kýsaltmalar AAT AB ABGS AKM ASKÝ BÝB BKK BOI BUSKÝ CBS ÇED ÇEKÜL ÇMO ÇOB DB DMÝ DPT DSÝ EEA EHY EÝEÝ EN EPDK ETKB GAP HES IEA IPCC IWSA ÝB ÝD ÝDÇS ÝÖÝ ÝSAT ÝSKÝ KHGM KKTC KOÝ Atýksu Arýtma Tesisi Avrupa Birliði Baþbakanlýk Avrupa Birliði Genel Sekreterliði Askýda Katý Madde Ankara Su ve Kanalizasyon Ýdaresi Bayýndýrlýk ve Ýskan Bakanlýðý Bakanlar Kurulu Kararý Biyokimyasal Oksijen Ýhtiyacý Bursa Su ve Kanalizasyon Ýdaresi Coðrafi Bilgi Sistemi Çevresel Etki Deðerlendirilmesi Çevre ve Kültür Deðerlerini Koruma ve Tanýtma Vakfý Çevre Mühendisleri Odasý Çevre ve Orman Bakanlýðý Dünya Bankasý Devlet Meteoroloji Ýþleri Genel Müdürlüðü Devlet Planlama Teþkilatý Devlet Su Ýþleri Avrupa Çevre Ajansý Entegre Havza Yönetimi Elektrik Ýþleri Etüt Ýdaresi Genel Müdürlüðü Avrupa Normlarý Enerji Piyasasý Denetleme Kurumu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlýðý Güneydoðu Anadolu Projesi Hidroelektrik Santral Uluslararasý Enerji Ajansý Hükümetlerarasý Ýklim Deðiþlikliði Paneli Uluslararasý Su Servisi Birliði Ýller Bankasý Ýþletme Hakký Devri Birleþmiþ Milletler Ýklim Deðiþikliði Çerçeve Sözleþmesi Ýl Özel Ýdareleri Ýçme Suyu Arýtma Tesisi Ýstanbul Su ve Kanalizasyon Ýdaresi Köy Hizmetleri Genel Müdürlüðü Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti Kimyasal Oksijen Ýhtiyacý

14 KSS LPG MTA NHYP OECD OSB ÖÇKKB REC RSHMB SÇD SKKY STK TAGEM TEMA TMMOB TSE, TTGV TÜBÝTAK TÜÝK TÜRÇEK TÜRKAK UA UÇES UNESCO UNICEF USEPA WHO WWF Türkiye Küçük Sanayi Siteleri Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazlarý Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüðü Nehir Havza Yönetim Planlarý Ekonomik Kalkýnma ve Ýþbirliði Örgütü Organize Sanayi Bölgeleri Özel Çevre Koruma Kurumu Baþkanlýðý Bölgesel Çevre Merkezi Refik Saydam Hýfzýssýhha Merkezi Baþkanlýðý Su Çerçeve Direktifi Su Kirliliði Kontrolü Yönetmeliði Sivil Toplum Kuruluþu Tarýmsal Araþtýrmalar Genel Müdürlüðü Türkiye Erozyonla Mücadele Aðaçlandýrma ve Doðal Varlýklarý Koruma Vakfý Türk Mühendis ve Mimar Odalarý Birliði Türk Standardlarý Enstitüsü Türkiye Teknoloji Geliþtirme Vakfý Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araþtýrma Kurumu Türkiye Ýstatistik Kurumu Türkiye Çevre Koruma ve Yeþillendirme Kurumu Türk Akreditasyon Kurumu Uzaktan Algýlama Çevre Uyum Stratejisi Birleþmiþ Milletler Eðitim, Bilim ve Kültür Teþkilatý Birleþmiþ Milletler Çocuklara Yardým Fonu ABD Çevre Koruma Ajansý Dünya Saðlýk Örgütü Doðal Hayatý Koruma Vakfý

15 ÖZET Su kullanýmýný olanaklý kýlan iki önemli bileþen, su miktarý niceliði ve su kalitesi niteliði dir. Su ihtiyacý, tam anlamýyla ancak bu iki bileþenin bir arada saðlanmasý ile karþýlanabilir. Birleþmiþ Milletler Çevre Programý, dünya da 1,400 milyon km 3 su olduðunu belirtmektedir. Ancak, bu miktarýn çok küçük bir oraný (%1 in altýnda) kullanýlabilir durumdadýr. Kullanýlabilir su miktarý yere (konuma - mekana) ve zamana (aylar, mevsimler, yýllar) göre önemli deðiþimler gösterdiði için, dünyanýn bazý bölgelerinde ve dönemlerinde su sýkýntýsý-su kýsýtý yaþanmaktadýr. Küresel ölçekteki bu durum, Türkiye ölçeðinde de kendini göstermekte, su niceliði (kaynaklarý - miktarý) ülke üzerinde üniform (eþit) daðýlmayarak, bazý bölgelerde su sýkýntýsýnýn yaþanmasýna yol açabilmektedir. Eþitsiz daðýlýma ilave olarak, son zamanlarda kendini hissettirmeye baþlayan iklim deðiþikliðinden kaynaklanan havzalardaki yaðýþ ve dolayýsýyla su rejiminin deðiþmesi, Türkiye'nin özellikle nüfus ve endüstriyel faaliyetlerin fazla olduðu bölgelerinde su kýsýtý ndan kaynaklanan sorunlarý gündemin ilk sýralarýna taþýmaktadýr. Türkiye'nin su kaynaklarý potansiyeli ortalama 501 milyar m 3 /yýl olarak hesaplanmaktadýr. Yaðýþ, akýþ, yeraltý suyu beslemesi ve komþu ülkelerden gelen miktarlar göz önüne alýndýðýnda, brüt toplam yenilenebilir yüzeysel su potansiyeli 234 milyar m 3 olmaktadýr. Ancak, mevcut teknolojik ve ekonomik þartlar altýnda bu deðer, yýlda toplam 112 milyar m 3 mertebesinde deðerlendirilmektedir. Bu miktarýn 40.1 milyar m 3 'ü 2003 yýlý itibariyle kullanýma açýlmýþtýr milyar m 3 suyun % 74'ü sulama sektöründe, % 15'i içme suyu sektöründe ve % 11'i ise sanayide kullanýlmaktadýr. Buna göre kiþi baþýna düþen teknik ve ekonomik olarak kullanýlabilir yýllýk su miktarý 1,500-1,735 m 3 civarýnda kalmakta ve Türkiye su kýsýtý (azlýðý) yaþayan bir ülke konumuna girmektedir. Yýlda kiþi baþý 1,000 m 3 'ün altýnda su kullanan ülkeler su fakiri ; 1,000-3,000 m 3 arasýnda su kullananlar su kýsýtý su stres i çeken ülke; 10,000 m 3 'ün üzerinde su tüketenler ise su zengini ülkeler olarak nitelendirilmektedir. Türkiye için 2030 yýlý ve 100 milyon nüfus öngörüsüyle, bu deðerin 1,000 m 3 /kiþi.yýl'ýn altýna düþebileceði ileri sürülmektedir. Su kýsýtýnýn en önemli nedenlerinden biri Türkiye'nin nüfusunun çoðalmasý, tarýmsal ve endüstriyel faaliyetlerinin geliþmesi ve yaþam standartlarýnýn yükselmesinden kaynaklanan su kullanýmýna olan talebin artýþý dýr. Talep artýþý yanýnda, kirlilik sonucu su niteliðindeki (kalitesindeki) bozulmalar ve miktarda beklenenin dýþýnda dönemsel azalmalar, kýsýt oluþumunun diðer mekanizmalarýdýr. Dolayýsýyla su kýsýtýnýn etkisini

16 azaltmanýn en etkin yolu bir taraftan kullanýlabilir su potansiyelinin kirlilik önleme, teknolojik ve tasarruf yöntemleriyle arttýrýlmasý, diðer taraftan talebi düþürücü politikalara aðýrlýk verilmesidir. Bunlarýn baþýnda makro ölçekli çözüm olan nüfus ve göç kontrolü gelmektedir. Türkiye'de su talebi, dolayýsýyla kullanýmý hususunda en büyük pay tarým sektörüne aittir verilerine göre tarým sektöründe 29.6 milyar m 3 ' su kullanýlmakta ve 4.9 milyon hektar alan sulanmaktadýr. Bu miktarýn 2030 yýlýnda 72 milyar m 3 'e çýkarýlarak sulanabilecek 8.5 milyon hektarýn tamamýnýn sulanmasý hedeflenmektedir. Ancak, tarým sektöründeki sulama yöntemleri çok savurgandýr ve büyük kayýplar meydana gelmektedir. Yöntem olarak, çok fazla miktarda su tüketimine yol açan geleneksel sulama (salma sulama, karýk, vb.) þeklinden vazgeçilerek, damlama veya yaðmurlama gibi suyu daha tasarruflu kullanan, buharlaþmayý minimum kýlan basýnçlý sistemlere dönülmesi gerekmektedir. Bu sayede 4-5 kat daha fazla alan sulanabilmekte ve önemli su tasarrufu saðlanabilmektedir. Ülkemizde tarýma dayalý sanayinin bu anlamdaki geliþmeleri yakýndan izlemesi ve uygulamasý modern sulama sistemlerine geçiþi kolaylaþtýracaktýr. Ayrýca, hükümetler tarafýndan tarýmsal sübvansiyonlar uygulanarak bu geliþim sürecinin hýzlandýrýlmasý yararlý olacaktýr. Su kullanýmýnda ikinci büyük alan kentsel (insani tüketim) kullanýmlardýr. Bugün birçok kentimizde önemli su sorunlarý yaþanmaktadýr. Bu sorunlarýn ortaya çýkmasýnýn en önde gelen nedeni, geliþme süreçlerinin planlamasýnda su ya olan ihtiyacýn yeterince incelenip, irdelenmemiþ olmasýdýr. Gelinen bu noktadan sonra, çözüm olarak: (a) yüzeysel sularýn biriktirilmesi (barajlar); (b) suyun ihtiyaç olunan noktaya taþýnmasý, bu baðlamda uzak mesafelerden kolay su taþýnmasýný saðlayacak yöntem ve teknolojilere aðýrlýk verilmesi; (c) temin edilen suyun etkin (tasarruflu) kullanýmýný saðlayacak bilincin geliþtirilmesine yönelik çalýþmalarýn yapýlmasý, kayýp ve kaçaklarýn en aza indirilmesi gerekmektedir. Geliþmiþ ülkelerde, þehir þebekelerindeki kayýplar % 20'nin altýndayken Türkiye'de bu deðer % 40 - % 60 arasýnda deðiþmektedir. Dolayýsýyla mevcut boru þebekeleri rehabilite edilmeli ve modernizasyonu (örneðin SCADA sistemi) yapýlmalýdýr. Ayrýca, su tasarrufunu olanaklý kýlan ekipman ve enstrümanlarýn (örneðin az su kullanan çift hazneli rezervuarlar, basýnç düþürücü vanalar, hava ile basýnçlandýrýlmýþ duþlar, fotosel veya zaman ayarlý sensorlu armatürler, vakumlu tuvaletler, az su tüketen bulaþýk ve çamaþýr makineleri) kullanýmý yaygýnlaþtýrýlmalýdýr.

17 Ýnsani tüketim için yaðmur sularý bir baþka potansiyel kaynaktýr. Özellikle büyük sýzdýrmaz alanlarýn olduðu hava limanlarýnda, askeri bölgelerde, stadyumlarda, turistik tesislerde ve çatý alaný yeterince büyük olan binalarda yaðmur sularýnýn sarnýçlarla toplanarak, basit arýtma iþlemlerinden geçirilip, kullanýma sunulmasý günümüz koþullarýnda çok yararlý olacaktýr. Bunun dýþýnda tuzlu sulardan tatlý su temini, atýksularýn tekrar kullanýlmasý, vb. seçenekler deðerlendirilmelidir. Tuzlu sularýn arýtýmýnda, arýtým sonucu kalan çok yüksek orandaki tuzlu su kalýntýsýnýn ne yapýlacaðý ve bu süreçteki su kaybý iþin ekonomisinin yanýnda teknik olarak irdelenmesi gereken hususlardýr. Arýtýlmýþ sularýn tarýmda kullanýlmasý seçeneðinde ise, bir taraftan saðlýk riskleri, diðer taraftan suyun içinde kalan tuzun topraða olacak olumsuz etkileri göz ardý edilmemelidir. Su kullanýmýný etkileyen önemli ikinci bileþen suyun kalitesi (niteliði) dir. Özellikle son yýllarda ortaya çýkan çevre kirliliði ve su kaynaklarýnýn atýklarý kabul eden alýcý ortam olarak kullanýlmasý sonucunda birçok kaynakta (yeraltý veya yüzeysel sular) suyun kalitesi bozulmuþtur. Bu durum, su kullanýmýný (kullanýlabilir su potansiyelini) olumsuz etkilemektedir. Kirlenmeyi önleyebilmek için öncelikle evsel, endüstriyel ve tarýmsal olarak üç ana gruba ayrýlabilen kirletici kaynaklarýn kontrolü ve arýtýlmasý gerekmektedir. Bu sayede kirlenmenin neden olduðu kullanýmý sýnýrlayan sýkýntýlarýn azaltýlmasý ve su kullanýmýnýn sürdürülebilir hale getirilmesi mümkün olabilir. Bunlar içinde, noktasal kirletici kaynak olarak isimlendirilen evsel ve endüstriyel atýksularýn arýtýlmasý için teþkil edilen atýksu arýtma tesislerinin yapýmý Türkiye'de son birkaç yýlda ivme kazanmýþtýr. Ancak atýksu arýtma tesislerinin teþkili, beraberinde teknik, ekonomik ve operasyonel (iþletsel) sýkýntýlar getirmektedir. Bu konuda öz kaynaklara aðýrlýk verilerek, bölgesel özellikleri dikkate alan, kategorik yaklaþýmlar dýþýnda çözümler üretebilen sistemlere öncelik verilmesi önerilmektedir. Su kalitesinin iyileþtirilmesinde, bir baþka deyiþle kirlilik azaltmaya yönelik önlemler kapsamýnda, tüm paydaþlarýn (kentsel, endüstriyel ve tarýmsal) görüþünün ve katkýsýnýn alýnmasý önemli bir adýmdýr. Bu baðlamda su kaynaklarý, havza bütünü içinde ele alýnarak, havzadaki her türlü faaliyet deðerlendirilmekte, bunlarýn, suyun nitelik ve niceliði üzerindeki etkisi kestirilmeye ve modellenmeye çalýþýlmaktadýr. Günümüzde entegre (bütünleþik) havza yönetimi veya nehir havzasý yönetimi þeklinde isimlendirilen bu yaklaþýmda, tüm taraflar ve paydaþlar bir araya getirilip görüþleri alýnarak, ayrýca ölçüm (tanýlama) ve karar destek sistemi olarak modelleme yöntemleri kullanýlarak havza yönetimleri yapýlmaya çalýþýlmaktadýr. Bu noktada havza yönetim sýnýrlarýyla, ülkelerin idari yönetiminin sýnýrlarýnýn çakýþmamasý, bölgesel bazda çok

18 ciddi yetki ve tasarruf karmaþasýný beraberinde getirmekte, hatta bu durum uluslararasý sýkýntýlara dahi neden olabilmektedir. Türkiye'de de özellikle AB entegrasyon sürecinde, nehir havzasý yönetim modelinin uygulanmasýna yönelik çalýþmalar ve tartýþmalar sürerken, benzer sorunlar ortaya çýkmaktadýr. Bu konuda herhangi bir reçete çözüm önerilmesi çok zordur, çünkü henüz herkes tarafýndan kabul görmüþ, uzun süreli uygulamada ileri derecede baþarýlara ulaþýlmýþ örnekler yok denecek kadar azdýr. Su kýsýtýna karþý geliþtirilebilecek çözümlerin temelinde, kýsýtý oluþturan bileþenlerin iyi irdelenerek, etkisinin azaltýlmasýna yönelik önlemlerin alýnmasý gelir. Bu baðlamda su yönetimi suyun etkin kullanýmý hususunda önemli bir üst kavram olarak ortaya çýkar. Su yönetimi genelde devlet (merkezi idare) tarafýndan yapýlmaktadýr. Ancak günümüzde özelleþtirme ve suyun çeþitli amaçlar için tahsisi idari uygulama araçlarýndan biri olarak kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Bu noktada suyun stratejik özelliði göz önüne alýnarak imtiyazlarýn tahsisi önemlidir. Verilecek yanlýþ imtiyazlarýn ülkenin su kaynaklarýnýn devletten ve halktan kopartýlmasýna yol açabileceði göz ardý edilmemelidir. Su yönetiminin önemli iki enstrümaný yasama ve yürütme dir. Türkiye'de su ile ilgili yasalar konusunda dikkat çeken husus, yasa çokluðu ancak buna karþýlýk ihtiyaç halinde ortaya çýkan yasa eksikliðidir. Örneðin halen Türkiye'de geniþ kapsamlý bir su yasasý yoktur ve böyle bir yasaya ihtiyaç vardýr. Ancak, bu veya benzeri yasalar çýkartýlýrken, merkezi hükümet ile yerel yönetimlere ait dengeler gözetilmeli, yetki ve sorumluklar iyi analiz edilerek su bir siyasal güç-baský enstrümanýna dönüþtürülmemelidir. Yasalarýn yerine getirilmesi, uygulanmasý yürütmenin iþidir. Yürütme ile ilgili olarak, mevzuatýn benzeri (kýsmen yansýmasý), ayný çokluk ve eksiklik sendromu yaþanmaktadýr. Halen su konusunda birçok kamu kurumu müdahil gibi görünmekte, ancak ihtiyaç durumunda sorumluluk alacak, gereðini yapacak kurum konusunda sýkýntýlar yaþanabilmektedir. Son dönemde bu konuda DSÝ'yi de bünyesine alan Çevre ve Orman Bakanlýðý aðýrlýðýný hissettirmeye baþlamýþtýr. Ancak, Türkiye'de kurumsal yapýdaki dinamiklik (Bakanlýklarýn birleþtirilmesi, KHGM gibi bazý kamu kurumlarýnýn kapatýlmasý, Ýller Bankasý gibi kurumlarýn yetki ve sorumluluklarýnýn deðiþtirilmesi) su yönetimine olumsuz yönde yansýmakta, birikim ve tecrübeye dayalý icraatý ve uzun vadeli planlamayý zayýflatmaktadýr. Bunlara ek olarak, gerek yasalar gerekse kurumlarda, Türkiye'nin AB müktesebatý yönünde yerine getirilmesi gereken adýmlar kapsamýnda, ilave bir karýþýklýk ve dinamizm yaþanmaktadýr. Bu süreçte, yeni kanunlar çýkartýlmakta, mevcutlar adapte edilmekte; benzer olarak yeni kurumlar oluþturulup, mevcutlar kapatýlmakta veya

19 deðiþtirilebilmektedir. Çok dikkatli, iyi düþünülüp, sorgulanýp, sindirilerek yapýlmasý gereken bu deðiþiklikler, su konusunda maalesef biraz aceleye getirilmektedir. Ayrýca, bu süreç beraberinde Türkiye'de tüm yatýrýmcýlar için cazip hale gelen çevre pazarýný ortaya çýkarmaya baþlamýþtýr. Günümüzde liyakati yeterli veya yetersiz özellikle yabancý birçok firma, pazardan pay kapma amacýyla çeþitli tanýtým, pazarlama, satýþ vb. faaliyetleri sürdürmektedir. Sonuç olarak, ülkemizde su denildiði zaman miktar ve kalite ; daðýlým ve kullaným ; yasal ve kurumsal yönleriyle çok bileþeni ve paydaþý olan, üzerinde çok çalýþma yapýlan, çok konuþulan ve halen çalýþýlýp konuþulmakta olan bir husus ortaya çýkmaktadýr. Son yýllarda bu konulara yurt dýþý taraflar ve paydaþlar da müdahil olmaya baþlamýþlardýr. Burada önemli olan, gelecek dönemlerde petrolden bile önemli bir doðal kaynak olacaðý düþünülen suya, hem niteliksel ve niceliksel, hem de mülkiyet yönüyle sahip çýkmak, suyu ülke ihtiyaçlarý ve menfaatleri gözetilerek kullanmak ve yönetmektir.

20 1 B Ö L Ü M GÝRÝÞ

21

22 1. GÝRÝÞ Bilinen tüm yaþam formlarý için gerekli olan su, renksiz, tatsýz ve kokusuz bir madde olarak tanýmlanmaktadýr. Canlýlarýn varlýklarýný sürdürebilmesi için yeterli ve temiz (saðlýklý) suya gereksinimleri vardýr. Birleþmiþ Milletler Çevre Programý, Dünya'da 1,400 milyon km 3 su olduðunu belirtmektedir. Ancak, bu miktarýn çok küçük bir oraný kullanýlabilir durumdadýr. Kullanýlabilir su miktarý yere (konuma - mekana) ve zamana (aylar, mevsimler, yýllar) göre önemli deðiþimler gösterdiði için, dünyanýn bazý bölgelerinde ve dönemlerinde su sýkýntýsý yaþanmasýna neden olmaktadýr. Küresel ölçekteki bu deðiþim, Türkiye ölçeðinde de görülebilmektedir. Nitekim ülkemizin bazý bölgelerinde su sýkýntýsý yaþanmakta ve bu sýkýntýlar toplumsal, ulusal ve uluslararasý tartýþmalara yol açabilmektedir. TÜSÝAD bu gerçekten hareket ederek toplumu bilinçlendirmek, farkýndalýðý arttýrmak, ilgili kurum ve kuruluþlara tarafsýz bir bakýþ açýsýndan bazý görüþler aktarmak ve önerilerde bulunmak amacýyla Türkiye'de Su Yönetimi: Sorunlar ve Öneriler raporunu hazýrlatmýþtýr. Sunulan raporda, konunun dinamik (zamanda deðiþken) özelliðine dikkat çekilerek, Mayýs 2008 itibariyle Türkiye'de su durumu incelenmiþtir. Bu kapsamda, öncelikle genel anlamda su hakkýnda bilgi verilerek suyun dünyadaki durumu, daðýlým ve küresel su hususlarýna kýsaca deðinilmiþtir (Bölüm 2). Su kullanýmýný olanaklý kýlan iki önemli bileþen vardýr, bunlar, su miktarý-niceliði ve su kalitesi-niteliði dir. Su ihtiyacý ancak bu iki bileþenin bir arada saðlanmasý ile tam anlamýyla karþýlanabilir. Türkiye'deki su miktarý ile ilgili detaylar Bölüm 3'te verilmiþtir. Bu kapsamda, su kaynaklarý (veya su potansiyeli) yüzeysel sular ve yeraltý sularý olarak iki grup altýnda incelenmiþtir. Su niceliði (miktar) ile ilgili olarak Türkiye'de üniform (eþit) bir daðýlým olmadýðý söylenebilir. Eþit olmayan daðýlým ile birlikte, suya olan ihtiyacýn artmasý ve iklim deðiþikliði nedeniyle havzalardaki yaðýþ ve dolayýsýyla su rejiminin deðiþmesi Türkiye'nin bazý bölgelerinde su kýsýtý sorunlarýnýn yaþanmasýna neden olmaktadýr. Bunun yaný sýra bazý kaynaklarýn (örneðin yeraltý suyu) kullanýmýnýn kontrolündeki eksiklikler veya kaçaklar, kayýplar ve verimsiz kullaným gibi hususlar da su miktarýnýn kýsýtlý hale gelmesine neden olan diðer etkenlerdir. Bu sorunun ortaya çýkmasýnýn en önde gelen nedeni, geliþme süreçlerinin planlamasýnda su ya olan ihtiyacýn yeterince incelenip, irdelenmemiþ olmasýdýr. Gerek kentsel yerleþim ve geliþim süreçlerinde, gerekse endüstriyel yatýrýmlarda (örneðin bir OSB planlanmasýnda) yeterince su olup olmadýðý incelenmeksizin baþka 21

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIÐI ÇED ve Planlama Genel Müdürlüðü Çevre Envanteri Dairesi Baþkanlýðý ÇEVRESEL GÖSTERGELER 2009 Veri Deðerlendirme Þube Müdürlüðü Ankara-2010 Hazýrlayanlar Tuncay DEMÝR Ýbrahim

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

ÖZEL SAYI Yeniden Baþlarken Cumhuriyet Üniversitesi Çevre, Mühendislik ve Çevre Mühendisliði Nedir? Çevre Sorunlarý Araþtýrma Ve Uygulama Merkezi ÇEVRE MÜHENDÝSLÝÐÝ EÐÝTÝMÝNE BAKIÞ Çevre Mühendisi ve Çevreciler

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ KÜRESEL SU KRÝZÝNE ÇÖZÜM ARAYIÞLARI: ÞEBEKE SUYU HÝZMETLERÝNE ÖZEL SEKTÖR KATILIMI DÜNYA ÖRNEKLERÝ IÞIÐINDA TÜRKÝYE ÝÇÝN ÖNERÝLER EYLÜL 2008 TÜSÝAD Yayýn No: T/2008-09/470

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler )

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler ) KPSS PUANLARI AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken testler harflerle ifade edilmiþtir. Harflerin

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

KENT KONSEYÝ Çevre ve Saðlýk Çalýþma Grubu GAZÝANTEP ÝLÝ HAVA KÝRLÝLÝÐÝ DEÐERLENDÝRME VE GERÝ KAZANILABÝLÝR AMBALAJ ATIKLARI RAPORU Gaziantep - 2011 GAZÝANTEP ÝLÝ HAVA KÝRLÝLÝÐÝ DEÐERLENDÝRME VE GERÝ KAZANILABÝLÝR

Detaylı

TÜRKÝYE'DE ALTERNATÝF TURÝZMÝN GELÝÞÝMÝNE YÖNELÝK DEÐERLENDÝRMELER Eylül 2014 Yayýn No: TÜSÝAD-T/2014-09/556 Meþrutiyet Caddesi, No: 46 34420 Tepebaþý/Ýstanbul Telefon: (0 212) 249 07 23 Telefax: (0 212)

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TBMM 2011 MALİ YILI KESİN HESABI, 2012 YILI BÜTÇE UYGULAMALARI VE 2013-2015 DÖNEMİ BÜTÇE TEKLİFLERİ Saygıdeğer Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

GÝRÝÞ Ülkemizde katý atýklarýn toplanmasý, taþýnmasý, geri kazanýlmasý ve bertarafýna iliþkin yükümlülükler 5393 sayýlý Belediyeler Kanunu ve 5216 sayýlý Büyükþehir Belediyeleri Kanunu ile Belediyeler

Detaylı

Kalite Güvence Sistemi Belgesi.... Sulamada dünya markasý.

Kalite Güvence Sistemi Belgesi.... Sulamada dünya markasý. Kalite Güvence Sistemi Belgesi... Sulamada dünya markasý. Borular Sulama Borularý & Spagetti Borular Aþýndýrýcý sývýlara karþý yüksek derecede dayanýklýdýr. Güneþin UV ýþýnlarýna karþý dayanýklý ve esnektir.

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

Türkiye nin teori ile pratiði en iyi birleþtiren, iþ dünyasýnýn gereksinimlerine en uygun hazýrlanan, nda yeni dönem baþlýyor. HR DERGÝ tarafýndan 1996 yýlýndan beri düzenlenen bu programý daha önce tamamlayanlar,

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006 KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU GÝRÝÞ KURUMSAL KÝMLÝK HAKKINDA Adýyaman Üniversitesinin misyon ve vizyonuna uygun kurumsal kimlik çalýþmasý bu dökümanda detaylandýrýlarak sunulmuþtur. Kurumsal kimlik oluþturulurken,

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

Mart - 2005 (1. Dönem) I. MODÜL 25-26 Mart ÝNSAN KAYNAKLARI YÖNETÝMÝNE GÝRÝÞ Ýþ Analizi / Ýþ Tanýmý / Yetkinlikler Yönetim Kavramý ve Geliþimi - Temel Yönetim Fonksiyonlarý Ýnsan Kaynaklarý Yönetimi Kavramý

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ ÝKK TOPLANTISI ÞUBEMÝZDE GERÇEKLEÞTÝRÝLDÝ 4 Kasým 2010 tarihinde ÝKK toplantýsý Þubemizde gerçekleþtirildi. ÞUBEMÝZ SOSYAL ETKÝNLÝKLER KOMÝSYONU TOPLANDI Þubemiz sosyal etkinlikler komisyonu 05 Kasým 2010

Detaylı

BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ

BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ BETON SANTRALLERÝ BUNKERLER VE HAVAÝ HAT SÝSTEMLERÝ OTOMASYON SÝSTEMLERÝ Kusursuzluk, tesisin beyninde baþlar... NAMTAÞ Beton Santralleri, NAMTAÞ mühendislerinin geliþtirdiði, sektöründe yýllarca sýnanmýþ

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK TOPLAM KALÝTE YÖNETÝMÝ VE ISO 9001:2000 KALÝTE YÖNETÝM SÝSTEMÝ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK YÝBÝTAÞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇÝMENTO SANAYÝÝ A.Þ.

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

www.tgdf.org.tr sürdürülebilir çevre Teþekkürler... Çevre ve Orman Bakanlýðý, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlýðý, Saðlýk Bakanlýðý, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý, ABGS-Avrupa Birliði Genel Sekreterliði

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8

15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8 15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8 Türkiye Esnaf ve Sanatkarlarý Konfederasyonu (TESK) Baþkaný Bendevi Palandöken: Bu plan 1 yýl içinde sýkýntýlarýmýza çare olur TESK Baþkaný Bendevi Palandöken,

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI

ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI ÝÞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI 2010 YILI GENEL SONUÇLARI Ankete Cevap Veren MESS Üyesi Ýþyeri Sayýsý 154 Toplam Çalýþan Sayýsý Erkek Çalýþan Sayýsý Kadýn Çalýþan Sayýsý Mavi Yakalý Çalýþan Sayýsý Beyaz

Detaylı

SENDÝKAMIZDAN HABERLER

SENDÝKAMIZDAN HABERLER SENDÝKAMIZDAN HABERLER Sendikamýza Üye Ýþyerlerinde Çalýþanlardan Yýlýn Verimli Ýþçisi Ve Ýþvereni Seçilenlere Törenle Plaketleri Verildi 1988 yýlýndan bu yana Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) nce gerçekleþtirilen

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

PRÝZMATÝK MODÜLER SÝSTEM SU DEPOLARI. Gelecek Ýçin Üretiyoruz TSEK

PRÝZMATÝK MODÜLER SÝSTEM SU DEPOLARI. Gelecek Ýçin Üretiyoruz TSEK PRÝZMATÝK MODÜLER SÝSTEM SU DEPOLARI % 100 Yerli Teknoloji Ýle Üretilmiþ, Ýçme Suyu, Atýk Su, Tarým Uygulamalarý Kimyasal Sývý Depolamarýnda En Ýyi Çözm Gelecek Ýçin Üretiyoruz TSEK MODÜLER PRÝZMATÝK DEPO

Detaylı

Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013

Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 Koruyarak geliþen, üreterek büyüyen, yenilikçi ÝZMÝR ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 ÝZMÝR BÖLGE PLANI 2010-2013 Ýzmir Bölge Planý 2010-2013 Baský Tarihi Ekim 2010 Baský Yeri ÝZMÝR Grafik Tasarým ve Uygulama

Detaylı

pumpverter Multipump çalýþma modlarý Redundant iþletme Yeni eþit yaþlandýrma tekniði DTC ile hassas debi kontrolü Optimum sistem verimliliði Yeni seviye kontrol tekniði Dahili debimetre Anti-jam özelliði

Detaylı

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI BÜTÇE ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI 5216 Büyükþehir Belediye Kanunu ile 5393 sayýlý Belediye Kanununun, Ýçiþleri Bakanlýðý'nca yayýnlanan Mahalli Ýdareler Bütçe ve Muhasebe

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

TÜRK SANAYÝCÝLERÝ VE ÝÞADAMLARI DERNEÐÝ TÜRKÝYE ELEKTRÝK PÝYASASI ÝÇÝN ÖZELLEÞTÝRME ÖNERÝLERÝ TÜSÝAD ENERJÝ STRATEJÝSÝ DÝZÝSÝ - 3 MAYIS 2008 TÜSÝAD Yayýn No: :T/2008-05/460 Meþrutiyet Caddesi, No. 46 34420

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 GENELGE 2007/ 82 2007/46 sayýlý Fatura Bedellerinin Ödenmesi konulu Genelge gereði Kurum web sayfasýnda

Detaylı

AVRUPA BÝRLÝÐÝ SÜRECÝNDE TÜRKÝYE ve ENERJÝ AÇILIMLARI

AVRUPA BÝRLÝÐÝ SÜRECÝNDE TÜRKÝYE ve ENERJÝ AÇILIMLARI AVRUPA BÝRLÝÐÝ SÜRECÝNDE TÜRKÝYE ve ENERJÝ AÇILIMLARI GÝRÝÞ Türkiye, 3 Ekim 2005'te Avrupa Birliði (AB) üyesi olmaya yönelik olarak önemli bir aþama kaydetmiþ bulunmaktadýr. Bu çalýþmada, Türkiye'nin bu

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

BETONSA GÜVENCESÝYLE KENDÝLÝÐÝNDEN YERLEÞEN HAZIR BETON! VÝSKOBETON VÝSKOTEMEL VÝSKOKAT VÝSKOPERDE VÝSKOBETON Viskobeton, BETONSA nýn geleneksel betona göre birçok üstünlüðe sahip olan kendiliðinden yerleþen

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ

ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ ÝÇÝNDEKÝLER I. DENETÝMÝN KAVRAMSAL ÇERÇEVESÝ 1. Denetimin tanýmý... 15 2. Denetimin türleri... 17 2.1.Denetimin Amacý Yönünden Denetim Türleri... 17 2.1.1. Finansal Tablo Denetimi... 18 2.1.2. Uygunluk

Detaylı

2010 YILI FAALÝYET RAPORU

2010 YILI FAALÝYET RAPORU TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ KAMU ÝHALE KURUMU 2010 YILI FAALÝYET RAPORU Yayýn No: 27 Aðustos 2011 - Ankara Ýçindekiler ÝÇÝNDEKÝLER BAÞKANIN SUNUÞU...5 KAMU ÝHALE KURULU ÜYELERÝ...7 1. KURUM HAKKINDA GENEL BÝLGÝLER...9

Detaylı

ORMAN KORUMA ALANLARI YÖNETÝMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ PROJESÝ

ORMAN KORUMA ALANLARI YÖNETÝMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ PROJESÝ ORMAN KORUMA ALANLARI YÖNETÝMÝNÝN GÜÇLENDÝRÝLMESÝ PROJESÝ 2011 ULUSLARARASI ORMAN YILI ETKÝNLÝKLERÝ SONUÇ RAPORU ARALIK 2011, ANKARA Hazýrlayanlar: Yýldýray Lise, Damla Akyýldýz, Mustafa Yýlmaz ÝÇÝNDEKÝLER

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

CHEMORBIS ONLINE REKLAM ÇÖZÜM TEKLÝFÝ Alternatif Çözümler ChemOrbis e reklam vermek, web sayfasýnda ve e-bültenler üzerinden olmak üzere iki þekilde mümkündür. 1) ChemOrbis Web Sayfasýnda a) Ana Sayfada

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere)

Montaj. Duvara montaj. Tavana montaj. U Plakalý (cam pencere) Açýsal Plakalý Civatalý (cam pencere) Genel Özellikler Hava perdeleri yüksek debili ve ince formlu hava akýmý saðlamak amacýyla üretilmiþlerdir. Kullanýlýþ amacý birbirinden farklý sýcaklýk deðerlerine sahip iki ortamý hareket serbestisi saðlayacak

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83 ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... 2 Mart 2005 Hürriyet Gazetesi Oto Yaþam Eki'nin Editörü Ufuk SANDIK, "Dikiz Aynasý" köþesinde Oda Baþkaný Emin KORAMAZ'ýn LPG'li araçlardaki denetimsizliðe

Detaylı

3T, metal iþleme sektöründe marka fuarlar arasýnda 3T Uluslararasý Metal Ýþleme, Kalýp, Otomasyon Teknolojileri ve Yan Sanayi Ürünleri Fuarý 15-18 Mayýs 2008 tarihleri arasýnda Ýzmir Kültürpark Uluslararasý

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik Türkiye saðlýk sektörü ne kadar tedavi yönelimli olsa da, hastaneleri yetersizdir.! Türkiye'de toplam saðlýk harcamalarýnýn hemen

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 6 Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Erol Taymaz Ekonomi Bölümü

Detaylı