TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI"

Transkript

1 TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI ÖZET Sevda Yaprakl* Çalmann amac, Türkiye nin d ticaret açklarn etkileyen temel faktörleri, maliye, para ve döviz kuru politikas çerçevesinde incelemektir. Bu amaçla çalmada, esnek döviz kuru rejiminin uyguland$ 2001:3-2007:5 dönemine ait aylk zaman serileri kullanlarak reel bütçe aç$, reel para arz ve reel efektif döviz kuru endeksinin reel d ticaret aç$ üzerindeki etkileri snr testi yaklam kullanlarak ekonometrik açdan incelenmektedir. Analiz sonuçlarna göre uzun dönemde d ticaret aç$; bütçe aç$ ve para arzndan negatif ve istatistiki olarak anlaml, reel efektif kur endeksinden ise pozitif ve istatistiki açdan anlamsz olarak etkilenmektedir. Öte yandan ksa dönemli analiz sonuçlar, para arznn d ticaret aç$n pozitif ve istatistiki olarak anlaml etkiledi$ini göstermektedir. Bütçe aç$ ve reel efektif kur endeksine ait ksa dönemli analiz sonuçlar ise uzun dönemli iliki sonuçlaryla paralellik arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: D Açk, Bütçe Aç$, Para Arz, Reel Kur, ADRL Yaklam, Snr Testi JEL Kodu: C32, F13, F32, E52, E62 The Determinants of Foreign Trade Deficits Under Floating Exchange Rate Regime: Bounds Test Approach ABSTRACT The purpose of this paper is to investigate fundamental factors affecting foreign trade deficit of Turkey that in the content of fiscal, monetary and exchange rate policies. For this purpose, the effects of real budget deficit, real monetary supply and real effective exchange rate index on real foreign trade deficit are analyzed econometrically by using bounds test by using monthly series belonging to the period of 2001:3-2007:5 that floating exchange rate regime is implemented. According to the analysis results, foreign trade deficit is negatively and statistically significant effected by budget deficit and monetary supply, and posivitely and not statistically significant by real effective exchange rate index in the long run. Furthermore, analysis results in short run show that foreign trade deficit is posivitely and statistically significant effected by monetary supply. Analysis results in short run belonging to budget deficit and real effective exchange rate index are demonstration parallel with the relationship results in long run. Key Words: Foreign Trade Deficit, Budget Deficit, Monetary Supply, Real Exchange, ADRL Approach, Bounds Test JEL Classification: C32, F13, F32, E52, E62 * Yrd.Doç.Dr., Atatürk Üniversitesi,?ktisadi ve?dari Bilimler Fakültesi,?ktisat Bölümü,

2 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam 1. GR D ticaret dengesini etkileyen faktörler ve d dengesizliklerin giderilmesine yönelik politika önlemeleri uluslararas iktisat literatürünün önemli tartma konularndan biridir. Toplam mal ithalat ile toplam ihracat arasndaki fark olarak ifade edilen d ticaret dengesinde ortaya çkan açk ve/veya fazla eklindeki d dengesizlikler, gerek gelimi gerekse gelimekte olan ülkelerde farkl boyutlarda olmak üzere ekonomik ve mali bir sorun olarak görülmektedir. Ülkeler, ödemeler dengesinin bir parças olan d ticaret dengesizliklerinin, döviz rezervlerini tüketmesi ve d itibar düürmesi bakmndan dengede olmasna büyük önem vermektedirler. D dengenin sa$lanmasna yönelik ilgi, d ticaret politikasnn temel amacn ödemeler dengesinde fazlalklar oluturmak olarak belirleyen 17. ve 18. asrdaki Merkantilistlere kadar uzanmaktadr. Sanayi devriminden sonra Klasik Liberalizm ile birlikte, d ticarette koruyucu politikalardan vazgeçilmi ve d ticaret serbestlemeye balamtr. Özellikle II. Dünya Sava ndan sonra ortaya çkan dünya ticaretini serbestletirme çabalar günümüzde de hzl bir ekilde devam etmektedir. Ticari serbestlemenin önemli bir koulu, esnek döviz kuru rejimine geçilerek, sabit döviz kuru rejiminin özelli$i olan ulusal parann d de$erindeki ar de$erlenmelerin önlenmesidir li yllarn balarndan itibaren iktisat literatüründe esnek döviz kuru rejiminin, dünya ekonomisi ve sonuç olarak bütün ülkeler için uygun oldu$una yönelik görüler yaygnlamaya balamtr li ylardan itibaren ise serbest ticaret ile birlikte esnek döviz kuru rejiminin, dünya ekonomisi ve sonuç olarak bütün ülkeler için uygun oldu$una yönelik görüler yaygnlamaya balam ve dünya ticaretinin artrlmas için esnek döviz kuru rejimi uygulanmasnn gerekti$i yönünde görü birli$i olumutur (Srinivasan ve Bhagwati, 1980; 345). Ticaret ve döviz kuru rejimindeki serbestleme ile birlikte d ticarete ar ba$ml hale gelen gelimekte olan ülkelerde d ticaret aç$ sorunlar balam ve bu durum söz konusu ülkelerin d açklarn ekonomik etkilerinden olumsuz yönde etkilenmelerine neden olmutur. D dengenin sa$lanmas; bir ülkenin d ekonomik ilikilerinin iyilemesi, uluslararas alandaki mali ve ekonomik itibarnn artmas, ülkede uygulanan politikalarn baarl olmas ve ekonomik gelimili$in sa$lanmas açsndan önem arz etmektedir. Bu yönüyle d ticaret dengesini etkileyen faktörler, sadece bu konuyu inceleyen akademisyenlerin temel ilgi alanlarndan birini oluturmakla kalmamakta, ekonomik politikalar oluturanlarn da balca dayanaklarndan biri olmaktadr (Seyido$lu, 1999: 15, 382, 391). Bu kapsamda, özellikle d ticaret açklarnn giderilmesi ve d dengenin sa$lanmasna yönelik olarak literatürde Keynesyen, Parasalc ve Esneklikler yaklam olmak üzere üç temel teorik yaklam bulundu$u görülmektedir. Keynesyen yaklama göre; bütçe açklar veya fazlalar d dengeyi belirlemektedir ve d açklarn kapatlmasnda maliye politikas etkili bir politikadr. Parasalc yaklama göre; cari aç$n sebebi ar para arzdr ve para politikas cari açklar kapatmada en etkili iktisat politikasdr. Esneklikler yaklamna göre ise; döviz kuru d dengeyi belirleyen temel unsurdur ve d açklarn giderilmesinde kur ayarlamalar etkili bir politika aracdr (Utkulu, 2001: 114). Keynesyen Görü e göre, esnek döviz kuru ve sermaye hareketlili$inin geçerli oldu$u bir ekonomide, kamu harcamalarnn artmas ulusal tasarruflar azaltacaktr. Ulusal tasarruflarn azalmas ise faiz oranlarn yükseltecektir. Faiz oranlarnn yükselmesi, d yatrmclar çekerek ulusal paraya de$er kazandracaktr. Daha de$erli hale gelen ulusal para ise ihracat aleyhine cari ilemler dengesinin bozulmasna neden olacak ve ticaret aç$ meydana gelecektir (Froyen, 1999: 396). Kamu harcamalarnn artmasna ba$l olarak oluan bütçe aç$nn cari ilemler dengesini olumsuz yönde etkilendi$i bu duruma "ikiz açk" ad verilmektedir (Parkin, 2000: 848). 2

3 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye Parasalc Yaklama göre, esnek döviz kuru rejimi altnda, para arz ile döviz kuru arasnda düzenli ve sk bir iliki mevcuttur. Para talebinde herhangi bir de$ime yokken para arznn artmas nominal geliri artacaktr. Artan nominal gelir tasarruf edilecek veya tüketilecektir. Talep artnn ithal mallar üzerinde yo$unlamas beklenmektedir. Bunun yan sra tasarruf edilen parann bir ksm da yurt dna yatrlacak ve sermaye ihrac yaplacaktr. Bu durum döviz talebinin artmasna yani cari döviz kurunun yükselmesine (ulusal parann de$er kaybetmesine) neden olacaktr. Ulusal parann de$er kaybetmesi ise ihracat lehine cari ilemler dengesinin düzelmesine neden olacak ve ticaret aç$ azalacaktr (Bahmani-Oskooee, 1989: 79-81). Esneklik yaklamna göre, cari ilemler dengesinin balca alt kalemlerinden d ticaret dengesini belirleyen en temel etmen göreli uluslararas fiyatlardr. Buna göre ulusal parann yabanc paralar karsnda de$erinin dümesi ithal mallarnn fiyatn arttrmakta ve talep azalmas yoluyla ithalat ksmaktadr. Bu srada ihraç mallarnn fiyat dümekte ve yurtd talebin de artmasyla ihracat artmaktadr. Böylece ithal giderlerinin azalp ihraç gelirlerinin artmas ile d ticaret aç$ kapanacaktr. Bu ba$lamda ulusal parann de$er kaybetmesinin d ticaret dengesini iyiletirici bir sonuç do$urmas uluslararas iktisat literatüründeki Marshall-Lerner Koulu na ba$ldr. Arz esnekliklerinin sonsuz olmas varsaym altnda, bu koul ithal mallarnn yurtiçi talep esnekli$i (em) ile ihraç mallar d talep esnekli$i (ex) toplamnn 1 e eit veya 1 den büyük olmas eklinde ifade edilir (Adedeji, vd., 2005: 35-40). D dengenin ülke ekonomilerindeki öneminden hareketle yaplan bu çalmann temel amac, esnek döviz kuru rejimi altnda Türkiye nin d ticaret açklarn etkileyen temel faktörleri, maliye, para ve döviz kuru politikas çerçevesinde zaman serileri analizleri ile ekonometrik açdan incelenmek ve d ticaret açklarn gidermek için söz konusu politikalardan hangisi(leri)nin kullanlmasnn uygun olaca$n belirlemektir. Bu amaç do$rultusunda, çalmada öncelikle konuyla ilgili literatürde yer alan çalmalara de$inilmekte ve daha sonra aratrmada kullanlan veriler ve yöntem tantlmaktadr. Son ksmda ise uygulama sonucu ulalan bulgular verilmekte ve çalma genel bir de$erlendirmenin yapld$ sonuç bölümüyle sona ermektedir. 2. LTERATÜR ÖZET?ktisatçlar, ülke ekonomileri üzerindeki kritik öneminden dolay d dengeyi etkileyen faktörlere yönelik tahminlere büyük önem vermektedirler. Bu nedenle d dengeyi etkileyen faktörleri belirlemek için yaplan uygulamal çalmalarda kullanlan yöntembilimde zaman içinde önemli gelimeler sa$lanmtr li yllarn ortalarna kadar tahminlerde tek denklemli basit regresyon yöntemi kullanlrken, 1974 ylnda itibaren eanl denklemler modeline a$rlk verildi$i, 1980 li ylarn ortalarndan itibaren ise modern zaman serisi analizleri kullanlarak tahminler yaplmaya baland$ görülmektedir. Söz konusu çalmalarn sonuçlarnn birbirleriyle tam uyumlu olmad$n ve bu de$iik sonuçlarn; veri ölçümlerinden ve incelenen dönem ve örnek grubu farkllklarndan kaynakland$n söylemek mümkündür. Çalma kapsamnda ele alnan bütçe aç$, para arz ve döviz kurunun d açk üzerindeki etkilerine yönelik olarak yaplan belli bal çalmalar sonuçlar itibariyle u ekilde özetlemek mümkündür: Bütçe aç$ ile d açk arasndaki iliki konusunda literatürde yaplm çok sayda çalma bulundu$u görülmektedir. Konuyla ilgili olarak literatürde yer alan belli bal çalmalarn (Khan ve Knight, 1983; Hooper ve Tyron, 1984; Karunaratne, 1988; Howard, 1989; Enders ve Lee, 1990; Egwaikhide, 1999; Bagnai ve Manzocchi, 1999; Chinn ve Prasad, 2000; Zanghiere, 2004; Bussiere vd., 2005; Corsetti ve Mülller,2006) tamamna yaknnda bütçe aç$nn d aç$ artrmak suretiyle d ticaret dengesini olumsuz etkiledi$i yönünde bulgulara ulalmtr. Bununla birlikte, Anoruo ve Ramchander (1998) ile Alkswani (2000) tarafndan yaplan çalmalarda ise bütçe aç$nn d denge üzerinde etkisinin olmad$ ve dolaysyla maliye politikas uygulamalarnn d denge için kullanlmasnn uygun olmad$ yönünde bulgulara ulalmtr. 3

4 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam Çalmada para arz de$ikeni ile temsil edilen para politikasnn d denge üzerindeki etkisine yönelik olarak, Sarcinelli (1982), Krugman ve Baldwin (1987), Bahmani-Oskooee (1995), Christiona vd. (1999), Clarida vd. (2000), Gali vd. (2003), Perotti (2004) ve Boivin ve Giannoni (2006), Prati ve Tressel (2006) tarafndan yaplan çalmalarda para arznn uzun dönemde d dengesizlikleri giderici yönde hareket etti$i ve bu nedenle para politikasnn d denge amacyla kullanlabilece$i sonucuna ulalmtr. Bununla birlikte, Kim (2000), Fraga (2000) ve Lardy (2005) tarafndan yaplan çalmalarda para politikasnn d denge üzerinde etkili olmad$ yönünde sonuçlar elde edilmitir. Ticaret bilançosu ile döviz kuru arasndaki ilikiyi inceleyen çalmalarda, 1973 ylna kadar yo$un bir ekilde esneklik artnn aratrld$, 1973 ylndan itibaren de özellikle Magee (1973) tarafndan yaplan çalmayla birlikte de$ikenler arasndaki do$rudan ilikinin aratrlmaya ve do$rudan iliki olmas durumunun esneklik artnn geçerlili$inin göstergesi olarak kabul edilmeye baland$ görülmektedir (Bahmani- Oskooee, 2004: 1). Bu kapsamda, Houthakker ve Magee (1969), Warner ve Kreinin (1983), Bahmani-Oskooee (1986), Bahmani-Oskooee ve Niroomand (1998), Onafowora (2003) tarafndan yaplan çalmalarda genellikle gelimi ülkelerde esneklik artnn sa$land$ ve ulusal parann de$er kaybetmesinin d denge üzerinde pozitif etkisinin oldu$u yönünde bulgular elde edilmitir. Khan ve Knight (1983), Hooper ve Tyron (1984), Howard (1989), Freund (2000), Kandil ve Greene (2002), Calderon vd. (2002), Lane vd. (2002), Ganesh ve Srivyal (2003), Sugema (2005) tarafndan yaplan ve do$rudan ilikiyi inceleyen belli bal çalmalarda ise döviz kurunun d dengeyi etkiledi$i ve bu nedenle döviz kuru politikasnn d denge amacyla kullanlabilece$i yönünde bulgular elde edilmitir. Bununla birlikte Rose (1990), Upadhyay ve Dhakal (1997) ve Duasa (2007) tarafndan gelimekte olan ülkeler üzerine yaplan çalmalarda ise döviz kurunun d denge üzerinde etkisinin olmad$ sonucuna ulamtr. Çalmada ele alnan de$ikenler kapsamnda yaplan baz uygulamal çalmalarda, maliye ve döviz kuru politikasnn (Krugman ve Baldwin, 1987); maliye, para ve döviz kuru politikalarnn (Darrat, 1988; Kyereme, 2002); maliye ve para politikalarnn (Bahmani-Oskooee, 1989; Bems vd., 2006 ve Duasa, 2007) d denge amacyla kullanlabilece$i sonucuna ulalmtr. D aç$n belirleyicilerine yönelik olarak Türkiye üzerine yaplan az saydaki çalmay, elde edilen sonuçlar itibariyle u ekilde özetlemek mümkündür: Bütçe aç$ ve d ticaret aç$ arasndaki iliki kapsamnda Kutlar ve Pimek (2001), Yücel ve Ata (2003), Utkulu (2003) ve Yaldz (2006) tarafndan yaplan çalmalarda bütçe aç$nn d dengeyi olumsuz yönde etkiledi$i; Akbostanc ve Tunç (2002) ve Erklç (2006) tarafndan yaplan çalmalarda ise ilikinin yönünün belirsiz oldu$u tespit edilmitir. Utkulu (2001), Kutlar ve Pimek (2001), Aydn vd. (2004), Baldemir ve Keskiner (2004) ve Yaldz (2006) tarafndan yaplan çalmalarda para politikasnn d denge üzerinde etkili oldu$u yönünde bulgular elde edilmitir. Döviz kuru politikas açsndan ise ulusal parann de$er kaybnn d denge üzerinde pozitif etkisi oldu$u sonucuna ulaan çalmalarn (Eken, 1990; Do$anlar vd., 2004; Erklç, 2006) yan sra de$ikenler arasnda anlaml bir iliki olmad$n tespit eden çalmalar da (Utkulu, 2001; Yücel, 2003 ve Yaldz, 2006) mevcuttur. Özetlenecek olursa, d açklar etkileyen faktörlere yönelik olarak yaplan uygulamal çalmalarda, balangçta bütçe aç$ ve döviz kurunun etkilerinin aratrld$, sonralar para arznn etkilerinin de dikkate alnarak söz konusu de$ikenlerin d denge üzerindeki etkilerinin irdelendi$i ifade edilebilir. Özellikle zaman serisi analizlerindeki son gelimeler, d açklar etkileyen temel de$ikenlerin daha ayrntl olarak incelenmesine olanak tanmtr. Söz konusu çalmalarn tamam dikkate alnd$nda, literatürde bütçe aç$ d açk ilikisi konusunda genel bir görü birli$inin sa$land$ ancak para arz ve döviz kuru açsndan net bir görü birli$ine varlamad$ söylenebilir. 4

5 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye Türkiye üzerine yaplan di$er çalmalara göre bu çalmann, ele alnan verilerin esnek döviz kuru rejimi dönemi ile kullanlan snr testi yaklam açsndan farkllk arz etti$ini ifade etmek mümkündür. Di$er taraftan bu çalmada elde edilen bulgular, ekonomi politikasn oluturanlarn, para ve maliye politikalarnn enflasyona odakl ekonomik programla uyumlu bir ekilde yürütülmesine yönelik politikalar üretmelerinin Türkiye nin d açklarnn kapatlmas açsndan uygun olaca$na iaret etmektedir. 3. EKONOMETRK ANALZ: SINIR TEST YAKLAIMI Bu çalmada, esnek döviz kuru rejimi döneminde Türkiye nin d ticaret açklarn etkileyen temel faktörler, maliye, para ve döviz kuru politikas çerçevesinde incelenmektedir. Bu çerçevede, Türkiye nin d ticaret açklarn gidermek için söz konusu politikalardan hangisi(leri)nin kullanlmasnn uygun olaca$n belirlemek amaçlanmaktadr Kapsam ve Veri Seti Bu çalmada, esnek döviz kuru rejimi döneminde Türkiye için reel bütçe aç$, reel para arz ve reel efektif döviz kuru endeksinin reel d ticaret aç$ üzerindeki etkileri ekonometrik olarak incelenmektedir. Söz konusu etkilerin tahmininde, Türkiye için 2001:3-2007:5 dönemine ait aylk zaman serileri kullanlmtr. Uygulamann verileri; reel d ticaret aç$ (DTA), reel bütçe aç$ (BTA), reel para arz (M1) ve reel efektif kur endeksi (DK) de$ikenlerine ait zaman serisi verilerinden olumaktadr. Reel d ticaret aç$, toplam ithalat ve ihracat, ithalat ve ihracat birim de$er endekslerine oranlanarak reel de$erlere dönütürüldükten sonra ithalattan ihracatn çkarlmasyla elde edilmitir. Reel bütçe aç$, nominal bütçe gelirlerinden bütçe giderlerinin çkarlmasndan sonra TÜFE ye bölünerek hesaplanmtr. Para arz ise nominal M1 para arz TÜFE ye oranlanarak reelletirilmitir. Reel efektif kur endeksi zaten reel bir endeks oldu$u için ayr bir reelletirme ilemine gerek duyulmamtr. Reel efektif kur endeksindeki artlar, Türk lirasnn yabanc paralar karsnda reel olarak de$er kazand$n, azallar ise de$er yitirdi$ini ifade etmektedir. Tüm veriler YTL cinsinden ifade edilmi olup, verilerin reelletirilmesinde 2003 baz yl esas alnmtr. Çalmada kullanlan verilerin tamam hareketli ortalamalar yöntemi kullanlarak mevsimsellikten arndrlmtr. Verilerin derlenmesinde, Maliye Bakanl$, Hazine Müstearl$, D ticaret Müstearl$, Türkiye?statistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas istatistiklerinden yararlanlmtr Yöntem Bu çalmada, esnek kur rejimi altnda maliye, para ve döviz kuru politikalarnn d ticaret aç$ üzerindeki etkileri Türkiye için aratrlmaktadr. Söz konusu etkilerin tahmin edilmesinde Adedeji vd. nin gelimekte olan ülkelere ilikin çalmasnda kulland$ benzer yapsal ekonometrik modelden yararlanlmtr (Adedeji vd., 2005: 35-40). Söz konusu temel eitlik aa$daki gibidir: DTA t = S 0 + S 1 BTA t + S 2 M1 t + S 3 DK t + e t (3.1) Bu modelde DTA, reel d ticaret aç$n; BTA, reel bütçe aç$n; M1, reel para arzn; DK, reel efektif kur endeksini ve e ise hata terimini temsil etmektedir. Zaman serisi analizlerinde verilerin dura$an olmas gerekmektedir. Dura$an olmayan verilerle tahmin edilen bir model, genellikle sahte regresyona neden olmaktadr. Regresyonun gerçek bir ilikiyi yanstp yanstmad$ zaman serilerinin dura$an olmasyla yakndan ilikilidir (Gujarati, 1999: 713, 726). Bu nedenle çalmada öncelikle ele alnan de$ikenler kullanlarak ilgili veriler dura$anlk snamasna tabi tutulmutur. Bu amaçla kullanlan de$ikenlerin dura$an olup olmadklar ve dura$an iseler hangi seviyede dura$an olduklar Phillips-Perron (PP) tarafndan gelitirilen birim kök testi ile snanmtr. Ancak, PP birim kök testi sonucunda de$ikenlerin bütünleme derecelerinin ayn 5

6 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam olmad$ tespit edilmitir. Bunun yan sra, çalmada ele alnan veri saysnn snrl olmas da, Engle-Granger ve Johansen e-bütünleme testlerinin güvenli bir ekilde yaplmasna imkan tanmamaktadr. Ancak Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafndan gelitirilen Wald veya F istatisti$ine dayal snr testi yaklam sayesinde, de$ikenlerin bütünleme dereceleri dikkate alnmadan de$ikenlerin düzey de$erleri arasnda e-bütünleme ilikisinin var olup olmad$n test etmek mümkündür (Pesaran, Shin ve Smith,: 2001; ). Snr testinin, serilerin bütünleme dereceleri ile ilgili bir kstlama getirmemesinin yannda di$er bir avantaj da, az sayda gözleme sahip olan çalmalarda da güvenilir sonuçlar vermesidir (Narayan and Narayan, 2004: 98). Snr testi, EKK tahmincisi ile kstsz hata düzeltme modelinin tahminine dayanmaktadr. (1) nolu denklemin e-bütünleme ilikisi, kstsz hata düzeltme modelinin snr testi yaklam ile tahmin edilmesiyle tespit edilebilmektedir. Söz konusu model aa$daki gibidir: m m m m XDTA = S + S XDTA + S XBTA + S XM1 + S XDK + S DTA t 0 1i t-i 2i t-i 3i t-i 4i t-i 5 t-1 i=1 i=0 i=0 i=0 + S BTA + S M1 + S DK + e (3.2) t 6 t-1 7 t-1 8 t-1 (3.2) nolu model önce en küçük kareler (EKK) yöntemiyle tahmin edilerek modelde m olarak gösterilen gecikme uzunlu$u belirlenmektedir. Modeldeki gecikme says belirlenirken AIC, SC, FPE ve HQ gibi bilgi kriterlerinden yararlanlr. F testinin sa$lkl sonuç vermesi için hata terimlerinde otokorelasyon olmamas gerekmektedir. Modelde ba$ml de$iken XY nin gecikmeli de$eri de yer ald$ için otokorelasyon için DW testi yerine, Breusch ve Godfrey in gelitirdi$i otokorelasyon testi kullanlmtr. Sonra uzun dönemli ilikinin bulunmad$n ifade eden sfr hipotezi; (3.2) numaral modeldeki DTA t-1, BTA t-1, M1 t-1 ve DK t-1 gecikmeli de$ikenlerinin katsaylarna sfr kst getirilerek test edilmektedir. Sfr hipotezi, tüm snamalarda incelenen seriler arasnda koentegrasyon ilikisi bulunmad$n ifade etmektedir. (3.2) nolu regresyon denklemindeki de$ikenlerin seviye de$erlerine ait katsaylar, F testi yardm ile (H 0 : S5 = S6 = S7 = S8 =0) hipotezi altnda eanl olarak test edilmektedir. Bu süreçte kullanlan F istatisti$inin asimptotik da$lm, standart F da$lmna uymad$ için Peseran vd. nin, çeitli güven düzeyleri için alt ve üst snr de$erlerinden oluan kritik de$erler seti kullanlmaktadr. Hesaplanan F istatisti$i kritik üst snr de$erinden daha büyükse sfr hipotezi reddedilmekte, alt snr de$erinden daha küçükse sfr hipotezi kabul edilmekte, snr kritik de$erlerinin arasna düerse e-bütünleme ile ilgili olarak karar verilememektedir. Di$er taraftan uzun ve ksa dönem katsaylar da snr testi yardm ile hesaplanabilmektedir. Açklayc de$ikenlerin seviye de$erlerine ait katsaylarn iaretleri de$itirildikten sonra, ba$ml de$ikenin seviye de$erine ait katsayya bölünmeleri suretiyle uzun dönem katsaylarna ulalmaktadr (Bardsen, 1989: ). Açklayc de$ikenlerin cari dönem farklarna ait katsaylar ise, do$rudan ksa dönem katsaylarn temsil etmektedir. De$ikenler arasndaki uzun dönem ilikisi, gecikmesi da$tlm otoregresif model (autoregressive distrubuted lag; ARDL) yöntemiyle incelenmitir. Kullanlan ARDL modeli aa$da gösterilmitir: m m m m XDTA = S + S XDTA + S XBTA + S XM1 + S XDK + e t (3.3) t 0 1i t-i 2i t-i 3i t-i 4i t-i i=1 i=0 i=0 i=0 6

7 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye ARDL modelinde gecikme uzunluklar AIC kullanlarak Kamas ve Joyce (1993) un nedensellik analizlerinde gecikme uzunlu$unun belirlenmesi için önerdi$i bir yöntemle yaplmtr. Bu yöntem çerçevesinde, ilk önce belirlenen en büyük gecikme uzunlu$u üzerinden ba$ml de$ikenin sadece kendi gecikmeli de$erlerine göre regresyonu gerçekletirilmi ve en küçük AIC de$erine sahip olan gecikme says seçilmitir. Daha sonra ba$ml de$ikenin seçilen gecikme says sabit tutulup birinci ba$msz de$ikenin olas tüm gecikmeleri ile regresyon modelleri oluturulmu ve en küçük AIC de$eri dikkate alnarak bu ba$msz de$ikenin gecikme says belirlenmitir. Di$er de$ikenler için de ayn süreç iletilmitir. De$ikenler arasndaki ksa dönem ilikisi ise ARDL yaklamna dayal bir hata düzeltme modeli ile aratrlmtr. Söz konusu model aa$da gösterilmitir: m m m m XDTA = S + S EC + S XDTA + S XBTA + S XM1 + 1 t-1 S XDK + e t (3.4) t 0 2i t-i 3i t-i 4i t-i 5i t-i i=1 i=0 i=0 i=0 Modelde yer alan EC t-1, uzun dönem ilikisinden elde edilen hata terimleri serisinin bir dönem gecikmeli de$erini temsil etmektedir. (4) nolu modeldeki gecikme uzunluklar da AIC vastasyla ve uzun dönem ilikisinin aratrlmas srasnda kullanlan yöntemle belirlenmitir Analiz Sonuçlar; Çalmada, Türkiye de maliye, para ve döviz kuru politikalarnn d ticaret aç$ üzerindeki etkilerini tespit etmek için, PP birim kök testi uygulanarak model tahmininde yer alan verilerin zaman içinde dura$an olup olmadklar ve dura$an iseler hangi seviyede dura$an olduklar aratrlmtr. Tablo 1 PP birim kök testi sonuçlarn göstermektedir. Parantez içindeki rakamlar de$ikenler için gecikme de$erleri olup, Schwartz Bilgi Kriteri (SIC) ne göre otokorelasyonun bulunmad$ minimum gecikmeler olarak belirlenmitir. Tablo 1: PP Birim Kök Testi Sonuçlar De>i?ken Ad; Sabitli Seviyeler Sabitli ve Trendli Sabitli I. Farklar Sabitli ve Trendli DTA (5) (**) (4) (*) - - BTA (5) (*) (3) (*) - - M (3) (4) (3) (*) (3) (*) DK (1) (1) (5) (*) (6) (*) a = % b = % c = % Not: (*) ve (**), % 1 ve % 5 önem düzeyinde de$ikenin dura$an oldu$unu göstermektedir. Tablo 1 de, 2001:3-2007:5 dönemi için çalmada kullanlan reel d ticaret aç$ ve reel bütçe aç$ de$ikenlerinin % 1 ve % 5 önem düzeylerinde seviye de$erleri ile [I(0)]; reel para arz ve reel efektif kur endeksi de$ikenlerinin ise % 1 önem düzeyinde birinci farklar [I(1)] ile dura$an hale geldikleri veya birim kök içermedikleri gözlenmektedir. 7

8 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam PP birim kök testi sonuçlarna göre de$ikenlerin farkl derecede dura$an olmalar ve ele alnan veri saysnn snrl olmas, Engle-Granger ve Johansen e-bütünleme testlerinin güvenli bir ekilde yaplmasna imkan tanmamaktadr. Bu nedenle çalmada Pesaran, Shin ve Smith (2001; ) tarafndan gelitirilen ve de$ikenlerin bütünleme derecelerini dikkate almadan de$ikenlerin düzey de$erleri arasnda ebütünleme ilikisinin aratrlmasna imkan tanyan snr testi yaklam uygulanmtr. Ayrca snr testi yaklam, az sayda gözleme sahip olan çalmalarda da güvenilir sonuçlar vermektedir (Narayan and Narayan, 2004: 98). Snr testi yönteminin uygulamas srasnda ilk olarak gecikme uzunlu$unun belirlenmesi gerekmektedir. Gecikme uzunluklarnn belirlenmesinde maksimum gecikme uzunlu$u 8 olarak alnm ve her gecikme için AIC de$erleri hesaplanmtr. Ayrca hata teriminde ardk ba$mllk bulunup bulunmad$ da aratrlmtr. Tablo 2 de snr testi için gecikme uzunluklarnn tespitinde kullanlan AIC ve bu kritere göre oluan gecikme uzunluklar ile Breusch-Godfrey otokorelasyon testi sonuçlar sunulmutur. Tablo 2: Gecikme Uzunlu$unun Belirlenmesi Gecikme Say;s; (m) AIC Breusch-Godfrey Otokorelasyon Testi (**) (***) (***) (**) Not: (**) ve (***), % 5 ve % 10 önem düzeyinde hata teriminde otokorelasyon oldu$unu ifade etmektedir. Tablo 2 deki sonuçlara göre en küçük AIC de$eri, 3 gecikme için söz konusudur. Bu gecikme says için % 5 önem düzeyinde hata teriminde otokorelasyonun da olmad$ görülmektedir. Gecikme says belirlendikten sonra snr testi yaklamyla seriler arasnda ebütünleme ilikisinin aratrlmasna geçilmitir. Tablo 3 snr testi sonuçlarn göstermektedir. Tablo 3: Snr Testi Sonuçlar k (*) F istatisti>i Kritik De>er: % 5 önem düzeyi Alt S;n;r Üst S;n;r (*) : (3.2) nolu denklemdeki ba$msz de$iken saysdr. Tablo 3, (3.2) nolu denklemin 3 gecikme ile tahmin edilmesinden sonra hesaplanan F istatisti$i de$eri ile Pesaran vd.(2001:300) den alnan kritik de$erleri göstermektedir. Bu kritik de$erler üç ba$msz de$iken ve % 5 anlamllk düzeyi için geçerlidir. Tablo 3 te hesaplanan F istatisti$inin (11.48) Pesaran vd. nden elde edilen üst kritik de$erden (3.63) büyük oldu$u görülmektedir. Bu ise ele alnan dört de$iken arasnda e-bütünleme ilikisinin var oldu$u anlamna gelmektedir. Bu sonuç çalmada 8

9 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye ele alnan de$ikenlerin düzey de$erleri ile yaplacak analizde sahte regresyon problemiyle karlalmayaca$na iaret etmektedir. Çalmada kullanlan de$ikenler arasndaki uzun dönem ilikinin incelenmesi için (3.3) nolu ARDL modelindeki gecikme uzunluklar AIC yardmyla belirlenmitir. Maksimum gecikme uzunlu$unun 8 olarak alnd$ bu analizin sonucunda, ARDL (3,3,3,4) modelinin tahmin edilmesine karar verilmitir. Tablo 4 te ARDL (3,3,3,4) modelinin tahmin sonuçlar ve bu sonuçlara dayanlarak hesaplanan uzun dönem katsaylar verilmitir. Tablo 4: ARDL (3,3,3,4) Modeli Sonuçlar ve Hesaplanan Uzun Dönem Katsaylar De>i?ken Ad; Katsay; t-ist. (p de>eri) C (0.033) DTA (-1) (0.101) DTA (-2) (0.153) DTA (-3) (0.062) BTA (0.022) BTA (-1) (0.096) BTA (-2) (0.020) BTA (-3) (0.114) M (0.063) M1 (-1) (0.038) M1 (-2) (0.267) M1 (-3) (0.089) DK (0.995) DK (-1) (0.364) DK (-2) (0.689) DK (-3) (0.389) DK (-4) (0.305) 2 R = F(p) = 9.473(0.000) DW?st.=2.073 X 2 BG = (0.497) _ 2 WHITE (1) = (0.002) ARDL ile Hesaplanan Uzun Dönem Denklemi BTA (0.036) M (0.028) DK (0.664) C (0.005) Tablo 4 teki uzun dönem denkleminin sonuçlarna göre, d ticaret aç$nn gecikmeli de$erleri ile kendisi arasnda anlaml ve pozitif bir iliki vardr. Bu sonuç, Türkiye de d ticaret aç$ olgusunun yapsal oldu$una ve beklentilerin geçmi dönem d açk rakamlarna göre ekillendi$ine iaret etmektedir. Ayrca Türkiye de bütçe açklarndaki bir birimlik bir artn d ticaret aç$n yaklak 1.90 birim artrd$ görülmektedir. Dolaysyla bütçe aç$ndaki art, d ticaret aç$n artrmak suretiyle d 9

10 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam ticaret dengesini olumsuz yönde etkilemektedir. Buna göre Keynesyen öngörü çerçevesinde d ticaret açklarnn kapatlmasnda, bütçe aç$ de$ikeni ile temsil edilen maliye politikasn uygulamann etkili olaca$ söylenebilir. Parasalc yaklama göre esnek döviz kuru rejimi altnda, para talebi sabitken para arznn artmas, ulusal parann de$er kaybetmesine ve ithalatn azalmasna yol açacaktr. Bu durum d ticaret aç$nn azalmasyla sonuçlanacaktr (Bahmani-Oskooee, 1989; 79). Bu yaklama göre ödemeler dengesindeki bir dengesizlik ancak para arzn de$itirmekle dengelenebilmektedir. Para arz ile d ticaret aç$ arasndaki iliki incelendi$inde ise iki de$iken arasnda % 5 önem düzeyinde istatistiki açdan anlaml ve negatif bir iliki oldu$u görülmektedir. Dolaysyla, para arzndaki bir birimlik bir art, d ticaret aç$nn 0.25 birim azalmasna yol açmakta ve d ticaret dengesini olumlu yönde etkilemektedir. Bu kapsamda d ticaret açklarn kapatmada para politikasnn da etkili oldu$unu söylemek mümkündür. Ayrca bu sonuç, parasalclarn cari ilemler dengesi ile ilgili görüleriyle de tutarldr. Di$er taraftan Tablo 4 te yer alan uzun dönem denkleminde, d ticaret aç$ ile reel efektif kur arasnda pozitif ancak istatistiki açdan anlaml olmayan bir iliki oldu$u görülmektedir. Katsay istatistiki olarak anlaml çkmad$ için, reel efektif kurdaki yükselme (ulusal parann de$er kazanmas) d ticaret aç$n artrmakta ve d ticaret dengesini olumsuz yönde etkilemektedir eklinde bir yorum yaplamamaktadr. Bu durum, d ticaret açklarnn kapatlmasnda kur ayarlamalar eklindeki politika aracnn etkin olmad$na ve ancak ek bir politika arac olarak kullanlabilece$ine iaret etmektedir. Ayrca, reel DTA ve DK arasnda anlaml bir iliki olmamas Türkiye için esnek döviz kuru döneminde Marshall-Lerner koulunun da geçerli olmad$nn bir göstergesi olarak kabul edilebilir. Elde edilen sonuçlarn, Türkiye üzerine yaplan di$er çalmalarn sonuçlar ile uyumlu oldu$u gözlenmektedir. De$ikenler arasndaki ksa dönem ilikisi ise (4.3) nolu ARDL yaklamna dayal bir hata düzeltme modeli ile aratrlmtr. Modelde maksimum gecikme uzunlu$u yine 8 olarak alnm ve ksa dönem ilikisinin ARDL (2,2,2,3) modeli ile aratrlmas gerekti$i sonucuna varlmtr. Bu modelin tahmin sonuçlar Tablo 5 te sunulmutur. Tablo 5: ARDL Yaklamna Dayal Hata Düzeltme Modeli Sonuçlar De>i?ken Ad; Katsay; t-ist. (p de>eri) C (0.092) XDTA (-1) (0.081) XDTA (-2) (0.041) XBTA (0.055) XBTA (-1) (0.051) XBTA (-2) (0.076) XM (0.046) XM1 (-1) (0.133) XM1 (-2) (0.011) XDK (0.358) XDK (-1) (0.214) XDK (-2) (0.088) XDK (-3) (0.009) ECM (-1) (0.014) 10

11 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye Tablo 5 teki hata düzeltme modeli sonuçlar, para arz hariç, Tablo 4 te sunulan sonuçlarla paralellik arz etmektedir. Buna göre ksa dönemde para arzndaki artn, d aç$n artmasna yol açt$n söylemek mümkündür. Bu kapsamda para politikasnn ksa dönemde d denge üzerinde negatif, uzun dönemde ise pozitif etkisinin oldu$u görülmektedir. Ayrca tablodaki hata düzeltme de$ikeninin katsays, negatif ve istatistiki olarak anlamldr. Bu sonuca göre hata düzeltme terimi, d ticaret aç$nn bütçe aç$, para arz ve döviz kurundaki de$imeye göre düzeltildi$ini göstermektedir. Elde edilen tahmin sonuçlar bir bütün olarak de$erlendirildi$inde, esnek kur rejimi döneminde, bütçe aç$ de$ikeni ile temsil edilen maliye politikas ile para arz de$ikeni ile temsil edilen para politikasnn Türkiye nin d açk sorunlarn gidermede anlaml ve etkili iktisat politikalar oldu$u söylenebilir. Bu çerçevede Türkiye de d açklarn azaltlmas için para ve maliye politikalarnn birlikte ve koordineli olarak kullanlmasnn ve enflasyona odakl ekonomik programla uyumlu bir ekilde yürütülmesinin gerekli oldu$u ifade edilebilir. Kur ayarlamalar eklindeki politika aracnn ise d açklarn giderilmesinde etkin olmad$, ancak ek bir politika arac olarak kullanlabilece$i söylenebilir. 4. SONUÇ Bu çalmada Türkiye için esnek döviz kuru rejiminin uyguland$ 2001:3-2007:5 dönemine ait aylk zaman serileri kullanlarak, reel bütçe aç$, reel para arz ve reel efektif döviz kuru endeksinin reel d ticaret aç$ üzerindeki etkileri birim kök testi ve snr testi yaklam kullanlarak ekonometrik açdan incelenmitir. Birim kök testi sonuçlarna göre, reel d ticaret aç$ ve reel bütçe aç$ de$ikenleri seviye de$erleri ile, reel para arz ve reel efektif kur endeksi de$ikenleri ise birinci farklar ile dura$an hale gelmektedirler. De$ikenlerin farkl derecede dura$an olmalar ve ele alnan veri saysnn snrl olmas nedeniyle söz konusu de$ikenler arasndaki ilikiler, Pesaran, vd. tarafndan gelitirilmi olan snr testi yaklam ile incelenmitir. Snr testi sonuçlar, uzun dönemde d ticaret aç$nn; bütçe aç$ndan pozitif ve istatistiki olarak anlaml, para arzndan negatif ve istatistiki olarak anlaml, reel efektif kur endeksinden ise pozitif ve istatistiki açdan anlamsz olarak etkilendi$ini göstermektedir. Öte yandan ksa dönem analizi sonuçlarna göre, para arz d aç$ pozitif ve istatistiki olarak anlaml etkilemektedir. Bütçe aç$ ve reel efektif kur endeksine ait ksa dönemli analiz sonuçlar ise uzun dönemli iliki sonuçlaryla paralellik arz etmektedir. Çalmadan elde edilen bu sonuçlara göre, esnek döviz kuru rejimi altnda Türkiye nin d ticaret açklarn etkileyen temel faktörler, bütçe aç$ ve para arzdr. Bütçe aç$ hem ksa hem de uzun dönemde d aç$ pozitif yönde etkilerken, para arz ksa dönemde pozitif, uzun dönemde ise negatif olarak etkilemektedir. Analiz sonuçlarndan hareketle, Türkiye nin d ticaret aç$ sorununu gidermede, bütçe aç$ de$ikeni ile temsil edilen maliye politikas ile para arz de$ikeni ile temsil edilen para politikasnn anlaml ve etkili iktisat politikalar oldu$u ifade edilebilir. Bu nedenle, Türkiye de d açklarn azaltlmas için para ve maliye politikalarnn birlikte ve koordineli olarak kullanlmasnn ve enflasyona odakl ekonomik programla uyumlu bir ekilde yürütülmesinin gerekli oldu$unu söylemek mümkündür. Kur ayarlamalar eklindeki politika aracnn ise d açklarn giderilmesinde etkin olmad$, ancak ek bir politika arac olarak kullanlabilece$i söylenebilir. Bu kapsamda politika yapclarn fiyat istikrarnn yan sra d denge gibi hedefleri de göz önünde bulundurmalarnn ve d denkleme sorunlarnn giderilmesinde maliye ve para politikalarn bir arada kullanmalarnn gereklilik arz etti$i ifade edilebilir. 11

12 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam KAYNAKÇA ADEDEJI, O.S., HANDA, J and DARKU, A.B. (2005); The Balance of Payments Analysis of Developing Economies: Evidence from Nigeria and Ghana, Ashgate Publishing Ltd., England. AKBOSTANCI, E. ve TUNÇ, G.I. (2002); Turkish Twin Deficits: an Error Correction Model of Trade Balance, ERC Working Papers, WPN: 01/06. ALKSWANI, A.M. (2000); The Twin Deficit Phenomenon in Petroleum Economy: Evidence from Saudi Arabia, Seventh Annual Conference, Economic Research Forum, Amman. ANORUO, E. and RAMCHANDER, S. (1998); Current Account and Fiscal Deficits: Evidence from developing Economies of Asia, Journal of Asian Economics, 9:3, ss ARIZE, A.C. (1994); Cointegration Test of a Long-run Relation between the Real Effective Exchange Rate and the Trade Balance, International Economic Journal, 8:3, ss.1-9. AYDIN, M.F., ÇIPLAK, U. ve YUCEL, M.E. (2004); Export Supply and Import Demand Models for the Turkish Economy, The Central Bank of the Republic of Turkey Research Department Working Paper, No.04/09. BAGNAI, A. and MANZOCCHI S. (1999); Current-Account Reversals in Developing Countries: The Role of Fundemantals, Open Economic Review, 10, ss BAHMANI-OSKOOEE, M. (1986); Determinants of International Trade Flows: The Case of Developing Countries, Journal of Development Economics, 20, ss (1989); Effects of the US Government Budget on its Current Account: An Empirical Inquiry, Quarterly Review of Economics and Business, 29, ss (1995); The Long-Run Determinations of the US Trade Balance Revisited?, Journal of Post Keynesian Economics, 17, ss (2004); Dynamics of the U.S. Trade With Developing Countries, The Journal of Developing Areas, 37:2, ss BAHMANI-OSKOOEE, M. and NIROOMAND, F. (1998); Long-Run Price Elasticities and The Marshall-Lerner Condition Revisited, Economics Letters, 61, ss BALDEMIR, E. ve KESKINER, A. (2004); Devalüasyon, Para, Reel Gelir De$ikenlerinin D Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye?çin?ncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, SBE Dergisi, 6:4, ss BARDSEN, G. (1989); Estimation of Long Run Coefficient in Error Correction Models, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 51, ss BEMS, R., DEDOLA, L. and SMETS, F. (2006); US Imbalances: The Role of Technology and Fiscal and Monetary Policy, European Central Bank Paper, PN. 5/2006, Eriim Tarihi: ; Dollar/2006/Smets_paper.pdf BOIVIN, J. and GIANNONI, M.P. (2006); Has Monetary Policy Become More Effective?, The Review of Economics and Statistics, 88(3), ss BUSSIÉRE, M., FRATZSCHER, M. and MULLER, G.J. (2004); Current Account Dynamics in OECD and AB Acceding Countries-An Intertemporal Approach, ECB Working Paper Series, WPN:

13 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye CALDERON, C.A., CHONG, A. and LOAYZA, N. (2002); Determinants of Current Account Deficits in Developing Countries, Contributions to Macroeconomics, 2, ss CHINN, M.D. and PRASAD, E.S. (2000); Medium-Term Determinants of Current Accounts in Industrial and Developing Countries: An Empirical Eploration, IMF Working Paper, WP No: 2000/46. CHRISTIANO, L.J., EICHENBAUM, M. and EVANS, C.L. (1999); Monetary Policy Shocks: What Have We Learned and To What End? Handbook of Macroeconomics, Eds. J.B. Taylor and M. Woodford, Amsterdam: Elsevier, ss CLARIDA, R., GALI, J. and GERTLER, M. (2000); Monetary Policy Rules and Macroeconomic Stability: Evidence and Some Theory, Quarterly Journal of Economics, CXV:1, ss CORSETTI, G. and MULLER, G.J. (2006); Twin Deficits: Squaring Theory, Evidence and Common Sense, Economic Policy, 21:48, ss DARRAT, D.A. (1988); Have Large Budget Deficits Caused Rising Trade Deficits?, Southern Economic Journal, 54, ss DOfANLAR, M., BAL H. ve OZMEN, M. (2004); Uluslararas Ticaret ve Türkiye nin?hracat Fonksiyonu, Manas Üniversitesi, S.B.E. Dergisi, 7, ss DUASA, J. (2007); Determinants of Malaysian Trade Balance: An ARDL Bound Testing Approach, Global Economic Review, 36:1, ss EGWAIKHIDE, F.O. (1999); Effects of Budget Deficit on Trade Balance in Nigeria: A Simulation Exercise, African Development Review, 11:2, ss EKEN, A. (1990); Cari?lemler Dengesi Üzerine Model Çalmas, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas; Ekonomik Ara?t;rmalar Dergisi, I:2, ss ENDERS, W. and LEE, B.S. (1990); Current Account and Budget Deficits: Twins or Distant Cousins?, Review of Economics and Statistics, 72:3, ss ERKILIÇ, S. (2006); Türkiye de Cari Aç;>;n Belirleyicileri, Uzmanlk Yeterlilik Tezi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas?statistik Genel Müdürlü$ü, Ankara. FRAGA, A. (2000); Monetary Policy During the Transition to a Floating Exchange Rate: Brazil's Recent Experience, Finance and Development, 37:1, ss.1-5. FREUND, C.L. (2000); Current Account Adjustment in Industrial Countries, World Bank- Development Economics Research Group, International Finance Discussion Paper, DP No: 692. FROYEN, R.T. (1999); Macroeconomics Theories and Policies, Prentice Hall Inc., New Jersey. Sixth Edition, GALI, J., LOPEZ-SALIDO, J.D. and VALLES, J. (2003); Technology Shocks and Monetary Policy: Assessing the Fed's Performance, NBER Working Papers, 8768, Eriim Tarihi: , GANESH, S.M. and SRIVYAL, V. (2003); Revisiting the Relationship Between Real Exchange Rate and Trade Balances, Economic Studies, 2, ss GHOSH, A.R. and OSTRY, J.D. (1995); The Current Account in Developing Countries: A Perspective from the Consumption-Smoothing Approach, The World Bank Economic Review, IX:2, ss HOOPER, P. and TYRON, R. (1984); The Current Account of the United States, Japan, and Germany: A Cyclical Analysis, Board of Governors International Finance Discussion Papers, No: 236, ss

14 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam HOUTHAKKER, H.S. and MAGEE, S.P. (1969); Income and Price Elasticities in World Trade,", Review of Economics and Statistics, 51, ss HOWARD, D.H. (1989); Implications of the U.S. Current Account Deficit, Journal of Economic Perspectives, III:4, ss KANDIL, M. and GREENE, J. (2002); The Impact of Cyclical Factors on the U.S. Balance of Payments, IMF Working Paper, WP No: 02/05. KARUNARATNE, N.D. (1988); Macro-Economic Determinants of Australia's Current Account, , Weltwirtschaftliches Archiv, 124:4, ss KHAN, M.S. and KNIGHT, M.D. (1983); Determinants of Current Account Balances of Non-Oil Developing Countries in the 1970s, IMF Staff Papers, IV:30, ss KIM, S.(2001); Effects of Monetary Policy Shocks on the Trade Balance in Small Open European countries, Economics Letters, 71:2, ss KIMBUGWE, H. (2006), The Bilateral J-Curve Hypothesis Between Turkey and Her 9 Trading Partners, MPRA Paper, PN. 4254, Eriim Tarihi: , mpra.ub.uni-muenchen.de/4254/ KRUGMAN, P. and BALDWIN, R. (1987); The Persistence of the U.S. Trade Deficit, Brookings Papers on Economic Activity, 1, ss KUTLAR, A. ve PIMPEK, M. (2001); Türkiye de Bütçe Açklarnn D Ticaret Açklarna Etkileri, Ekonometrik Bir Yaklam: 1984(4)-2000(2), Dokuz Eylül Üniversitesi BF Dergisi, 16:1, ss KYEREME, S.S. (2002); Determinants of United States Trade Balance with Australia, Applied Economics, 34:10, ss LANE, P.R. and MILESI-FERETTI, G.M. (2002); External Wealth, the Trade Balance, and the Real Exchange Rate, IMF Working Paper, WP No. 02/51, Eriim Tarihi: , LARDY, N.R. (2005); Exchange Rate and Monetary Policy in China, Cato Journal, 25:1, ss LEE, J. and CHINN, M.D. (1998); The Current Account and The Real Echange Rate: A Structural VAR Analysis Of Major Currencies. NBER Working Papers, 6495, Eriim Tarihi: , MAGEE, S.P. (1973); Currency Contracts, Pass-Through, and the J-curve, Brookings Papers of Economic Activity, 1, ss MCCONNELL, M. and PEREZ-QUIROS, G. (2000); Output Fluctuations in the United States: What Has Changed since the Early 1980s?, American Economic Review, 90:5, ss NARAYAN, S. and NARAYAN, P.K. (2004); Determinats of Demand of Fiji s Exports: An Empirical Investigation, The Developing Economics, XVII:1, ss ONAFOWORA, O. (2003); Exchange Rate And Trade Balance in East Asia:?s There A J Curve?, Economics Bulletin, 5:18, ss PARKIN, M. (2000); Economics, Fifth Edition, Addison-Wesley Publishing Company, United States. PESARAN, M.H., SHIN, Y. and SMITH, R.J. (2001); Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships, Journal of Applied Econometrics, 16, ss

15 2. Ulusal &ktisat Kongresi / 20-22,ubat 2008 / DEÜ &&BF &ktisat Bölümü / &zmir - Türkiye PRATI, A. and TRESSEL, T. (2006); What is the Most Effective Monetary Policy for Aid- Receiving Countries?, DESA Working Paper, WP No. 12, ST/ESA/2006/DWP/12, ss ROSE, A.K. (1990); Exchange Rates and the Trade Balance: Some Evidence from Developing Countries, Economics Letters, 34:3, ss SARCINELLI, M. (1982); Current Account Deficit, Foreign Borrowing, and Monetary Policy: The Italian Experience, Banca Nazionale del Lavoro- Quarterly Review, 141, ss SEYIDOfLU, H. (1999); Uluslararas; ktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Gelitirilmi 13. Bask, Güzem Yaynlar,?stanbul. SIVRI, U. ve USTA, C. (2001); Reel Döviz Kuru,?hracat ve?thalat Arasndaki?liki, Uluda> Üniversitesi..B.F. Dergisi, 19:4, ss.1-9. SRINIVASAN, T.N. and BHAGWATI, T.J. (1980); Trade and Welfare in a Steady State, Flexible Exchange Rates and the Balance of Payments, Eds. S. Chipman and C.P. Kindleberger, Amsterdam: North-Holland, ss SUGEMA, I. (2005); The Determinants of Trade Balance and Adjustment to the Crisis in Indonesia, CIES Discussion Paper, DPN. 0508, Eriim Tarihi: , PIMPEK, M. ve KADILAR, C. (2004); Türkiye nin?thalat Talebi Fonksiyonunun Snr Testi Yaklam ile Ebütünleme Analizi: , Do>u? Üniversitesi Dergisi, 5:1, ss TÜREL, O. (2004); Döviz Kuru, Cari Açk ve Reel Ekonomi, Türkiye Ekonomi Kurumu Tart;?mal; Toplant;, 2004/3, Ankara, Eriim Tarihi: , http//:www.tek.org.tr. UPADHYAY, K.P. and DHAKAL, D. (1997); Devaluation and the Trade Balance: Estimating the Long Run Effect, Applied Economics Letters, 4:6, ss UTKULU, U. (2001); Türkiye de D Açklarn Belirleyicileri: Ekonometrik Bir?nceleme, Dokuz Eylül Üniversitesi,..B.F. Dergisi, 16:2, ss (2003); Türkiye de Bütçe Açklar ve D Ticaret Açklar Gerçekten?kiz mi? Koentegrasyon ve Nedensellik Bulgular, Dokuz Eylül Üniversitesi,..B.F.Dergisi 18:1, ss VAMVOUKAS, G. (1999); The Twin Deficits Phenomenon: Evidence From Greece, Applied Economics, 31, ss WARNER, D. and KREININ, M.E. (1983); Determinants of International Trade Flows, The Review of Economics and Statistics, 65, ss YALDIZ, E. (2006),?kiz Açk Hipotezi ve Türkiye, zmir ktisat Kongresi Ara?t;rma Merkezi Bilimsel Çal;?ma Raporlar; Serisi, BÇR No. 2006/01, ss YAMAK, R. ve KORKMAZ, A. (2005); Reel Döviz Kuru ve D Ticaret Dengesi?likisi, stanbul Üniversitesi, ktisat Fakültesi, Ekonometri ve statistik Dergisi, 2, ss YUCEL, Y. (2003); Dynamics of the Current Account Of Balance of Payments In Turkey, 7.ktisat Kongresi, 6-9 Eylül, 2003, ODTÜ, Ankara. YUCEL, F. ve ATA, A.Y. (2003); E-Bütünleme ve Nedensellik Testleri Altnda?kiz Açklar Hipotezi: Türkiye Uygulamas, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 12:12, ss

16 Türkiye de Esnek Döviz Kuru Rejimi Altnda D Açklarn Belirleyicileri: Snr Testi Yaklam ZANGHIERI, P. (2004); Current Account Dynamics in New EU Members: Sustainability and Policy Issues, D'Etudes Prospectives Et D'Informations Internationales (CEPII) Working Papers, WP No:

TÜRKİYE DE ESNEK DÖVİZ KURU REJİMİ ALTINDA DIŞ AÇIKLARIN BELİRLEYİCİLERİ: SINIR TESTİ YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE ESNEK DÖVİZ KURU REJİMİ ALTINDA DIŞ AÇIKLARIN BELİRLEYİCİLERİ: SINIR TESTİ YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE ESNEK DÖVİZ KURU REJİMİ ALTINDA DIŞ AÇIKLARIN BELİRLEYİCİLERİ: SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Doç. Dr. Sevda Yapraklı Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Özet Çalışmanın amacı,

Detaylı

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (992-2003) Ahmet AY * Zeynep KARAÇOR ** Mehmet MUCUK *** Savaş ERDOĞAN **** ÖZET Bu çalışma ile bütçe ve cari işlem açıkları arasındaki

Detaylı

Prof. Dr. rfan Civcir Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ktisat Bölümü Tel: 0312 3197720/207 E-posta: civcir@politics.ankara.edu.

Prof. Dr. rfan Civcir Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ktisat Bölümü Tel: 0312 3197720/207 E-posta: civcir@politics.ankara.edu. Prof. Dr. rfan Civcir Üniversitesi Tel: 0312 3197720/207 E-posta: civcir@politics.ankara.edu.tr E-TM Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, 1985 Yüksek Lisans Doktora University

Detaylı

CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: 28 OECD ÜLKESİ İÇİN PANEL VAR ANALİZİ

CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: 28 OECD ÜLKESİ İÇİN PANEL VAR ANALİZİ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2013, Cilt:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:15-34 CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ: 28 OECD ÜLKESİ İÇİN PANEL VAR ANALİZİ Ferdi KESİKOĞLU * Ertuğrul YILDIRIM ** Hamza ÇEŞTEPE

Detaylı

ÖZET. SOYU Esra. İkiz Açık ve Türkiye Uygulaması ( ), Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 2012.

ÖZET. SOYU Esra. İkiz Açık ve Türkiye Uygulaması ( ), Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 2012. ÖZET SOYU Esra. İkiz Açık ve Türkiye Uygulaması (1995-2010), Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 2012. Ödemeler bilançosunun ilk başlığı cari işlemler hesabıdır. Bu hesap içinde en önemli alt başlık da ticaret

Detaylı

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MUHİTTİN KAPLAN Doğum Tarihi: 16 ARALIK 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İKTİSAT (İNG) MARMARA ÜNİVERSİTESİ 1992 Y. Lisans

Detaylı

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET Burak GÜRİŞ 1 Makale, 1968-2012 döneminde Türkiye de Feldstein Horioka hipotezinin geçerliliğini,

Detaylı

TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM

TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir-türkiye ÖZET TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM Dilek Temiz 1 Bu çalma, Türkiye ekonomisi için, vergi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 312 266 2529 Faks: + 312 266 5140 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 2002 1. Giri: 1995 Meksika

Detaylı

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

GÜÇLÜ EKONOMĠYE GEÇĠġ PROGRAMI SONRASI TÜRKĠYE DE ĠKĠZ AÇIKLAR HĠPOTEZĠ: AMPĠRĠK BĠR UYGULAMA *

GÜÇLÜ EKONOMĠYE GEÇĠġ PROGRAMI SONRASI TÜRKĠYE DE ĠKĠZ AÇIKLAR HĠPOTEZĠ: AMPĠRĠK BĠR UYGULAMA * Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi (The Journal of Social and Economic Research) ISSN: 1303 8370 / Ekim 2015 / Yıl: 15 / Sayı: 30 GÜÇLÜ EKONOMĠYE

Detaylı

TÜRK MALAT SANAYNDE UZUN DÖNEM DENGE LKS: 1950-1993

TÜRK MALAT SANAYNDE UZUN DÖNEM DENGE LKS: 1950-1993 TÜRK MAAT SANAYNDE UZUN DÖNEM DENGE KS: 950-993 Rahmi YAMAK Yakup KÜÇÜKKAE 2 Abstract This study investigates hether the long run equilibrium implied by profit maximization is valid for the Turkish manufacturing

Detaylı

TÜRKYE DE Ç GÖÇ AKIMLARI ÜZERNE BR ÇALIMA: LOWRY HPOTEZ A STUDY ON THE INTERNAL MIGRATION FLOWS IN TURKEY: LOWRY HYPOTHESIS

TÜRKYE DE Ç GÖÇ AKIMLARI ÜZERNE BR ÇALIMA: LOWRY HPOTEZ A STUDY ON THE INTERNAL MIGRATION FLOWS IN TURKEY: LOWRY HYPOTHESIS TÜRKYE DE Ç GÖÇ AKIMLARI ÜZERNE BR ÇALIMA: LOWRY HPOTEZ Ögr. Gör. Dr. Ferhat Topba' 1 Ar'. Gör. Banu Tanr+över 2 ÖZET Bu çalmann amac, Türkiye için Gedik (1992) tarafndan 1965 1980 ve Yamak ve Küçükkale

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE BİLEŞE LERİ ARASI DAKİ UZU DÖ EM İLİŞKİ Yrd.Doç.Dr. Hüseyin GÜRBÜZ * Yrd.Doç.Dr. Kamil ÇEKEROL ** ÖZET Bu makalede, döviz kuru değişiklikleri ile ticaret hadleri

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü ULUSLARARASI İKTİSAT Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü Uluslararası İktisat Uluslararası Ticaret Açık Ekonomi Mikro İktisadı Uluslararası Para (Finans) (Ödemeler Bilançosu, Döviz Piyasası vb.)

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi

Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi DÖVĠZ KURU SEVĠYESĠ ve OYNAKLIĞININ DIġ TĠCARET AKIMLARI ÜZERĠNE ETKĠSĠ: ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ ÖRNEĞĠ A.Beyhan AKAY 1 Mehmet ZANBAK 2 Özet 7 li yılların başlarında dalgalı döviz kuru rejimine geçişle beraber,

Detaylı

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 Rahmi Ak n Türeli 2 ÖZET Çalmada ele alnan 1990-2006 dönemi,

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Ġktisat Çukurova Üniversitesi 1998 Y.Lisans Ġktisat Çukurova Üniversitesi

Detaylı

TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ

TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ Rahmi YAMAK a Abdurrahman KORKMAZ b Özet Bu çalışma, Ödemeler Bilançosuna Parasal Yaklaşım olarak adlandırılan hipotezin,

Detaylı

AÇIK ENFLASYON HEDEFLEMESİ DÖNEMİNDE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASININ DÖVİZ KURU KANALI: TÜRKİYE ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ANALİZ

AÇIK ENFLASYON HEDEFLEMESİ DÖNEMİNDE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASININ DÖVİZ KURU KANALI: TÜRKİYE ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ANALİZ Ekonometri ve İstatistik Sayı:15 2011 15-37 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ AÇIK ENFLASYON HEDEFLEMESİ DÖNEMİNDE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASININ DÖVİZ KURU KANALI:

Detaylı

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 Kırgızistan da Dış Ticaret ve Yurtdışından Transferlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı The Effect of Foreign Trade and Remittances

Detaylı

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn SORU : Aada tanm verilen f fonksiyonlarndan hangisi denklemini her R için salar? f + = f t dt integral e A) f = e B) f = e C) f D) f = E) f = e ( ) = e ( ) SORU : Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Saadet Kasman 2. Doğum Tarihi : 20.12. 1969 3. Unvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Ekonomi Vanderbilt University, ABD 2002 Y.Lisans Ekonomi

Detaylı

İktisadi Büyüme ile Cari İşlemler Bilançosu Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği

İktisadi Büyüme ile Cari İşlemler Bilançosu Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2011 15 (2): 363-377 İktisadi Büyüme ile Cari İşlemler Bilançosu Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği Ömer YILMAZ (*) Merter AKINCI (**) Özet: Küreselleşme

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011.

İktisat Bölümü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2011. 1/5 Ayşen Araç Özgeçmiş (güncelleme, Aralık 2016) Eğitim Doç. Dr. Ayşen Araç Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Beytepe 06800 Ankara/Türkiye Tel:+90(312)2978651/164;

Detaylı

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.95-110 Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Econometric Estimation of Sectoral Import Demand Function

Detaylı

DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1

DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 5, Number 9, 2009, pp. 35 57 35 DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 Doç.Dr. Hasan VERGİL Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü hvergil@karaelmas.edu.tr

Detaylı

The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation

The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation MPRA Munich Personal RePEc Archive The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation Ilhan Ozturk and Ali Acaravcı 2006 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/332/

Detaylı

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan)

Yayınlar. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Yayınlar Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SSCI kapsamında taranan) Sadullah Çelik ve Yasemin Özerkek, (2009), Panel Cointegration Analysis of Consumer Confidence and Personal Consumption

Detaylı

Eda BOZKURT Serap BED R Dilek ÖZDEM R Erol ÇAKMAK

Eda BOZKURT Serap BED R Dilek ÖZDEM R Erol ÇAKMAK Orta Gelir Tuza ve Türkiye Örnei Orta Gelir Tuza ve Türkiye Örnei Eda BOZKURT Serap BEDR Dilek ÖZDEMR Erol ÇAKMAK Öz Orta gelir tuza (OGT), iktisat yaznnda yeni bir konu olmakla beraber özellikle orta

Detaylı

Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma

Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma Ali Acaravcı Araştırma Görevlisi, İktisat Bölümü, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çukurova Üniversitesi İlhan Öztürk

Detaylı

Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas

Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (011) 31-38 statistikçiler Dergisi Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas brahim Klç Afyon Kocatepe Üniversitesi,

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5 s Offered in the Undergraduate Program Semester I PUBF 101 PSPA 103 Mathematics for Public Mali Matematik C 3 5 Finance I I Introduction to Social Sosyal Bilimlere Giriş C 3 6 Sciences PSPA 105 Introductionto

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİ: TEORİ VE UYGULAMA

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİ: TEORİ VE UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, 2012 239 İKİZ AÇIKLAR HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİ: TEORİ VE UYGULAMA Emine KILAVUZ (*) Yasemin DUMRUL (**) Özet: Bu çalışmada literatürde

Detaylı

Türkiye'de Kriz Döneminde Kur-Faiz-Borsa likilerinin Dinamik Analizi Banka-Mali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı: 11, ss: 47-56, 2002

Türkiye'de Kriz Döneminde Kur-Faiz-Borsa likilerinin Dinamik Analizi Banka-Mali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı: 11, ss: 47-56, 2002 Türkiye'de Kriz Döneminde KurFaizBorsa likilerinin Dinamik Analizi BankaMali ve Ekonomik Yorumlar, Sayı:, ss: 4756, 2002 Osman KARAMUSTAFA * Yakup KÜÇÜKKALE ** Giri Finans literatüründe döviz kurları ile

Detaylı

TÜRKYE DE DÖVZ KURU, THALAT VE ENFLASYON. Ekonometrik Analiz (1980-2000)

TÜRKYE DE DÖVZ KURU, THALAT VE ENFLASYON. Ekonometrik Analiz (1980-2000) TÜRKYE DE DÖVZ KURU, THALAT VE ENFLASYON LKS: Ekonometrik Analiz (980-2000) Yrd.Doç.Dr.Yusuf BAYRAKTUTAN * Dr. brahim ARSLAN ** ÖZET Günümüzde, özellikle gelimekte olan ülkelerin yaadklar önemli ekonomik

Detaylı

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985 EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR KİŞİSEL BİLGİLER Adı: Soyadı: Yabancı Dil: İş Adresi: Emine KILAVUZ İngilizce Nuh Naci Yazgan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri Telefon: +90 352

Detaylı

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Hüseyin KALYONCU 2. Doğum Tarihi: 04 Mart 1974 3. Unvan: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Çukurova Üniversitesi 1998 Y.Lisans İktisat Çukurova Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Matematik

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Matematik ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Natalya Ketenci 2. Doğum Yeri: Kazakistan 3. Ünvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Matematik Al-Farabi Kazak Milli 1996 Üniversitesi Lisans İktisat

Detaylı

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM Cevat Gerni 1 Ö. Selçuk Emsen 2 M. Kemal De-er 3 ÖZET Türkiye gibi gelimekte olan ülkelerin, ihracat art ve ekonomik büyüme performanslarnda

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

Türkiye için S Eğrisi Analizi

Türkiye için S Eğrisi Analizi Türkiye için S Eğrisi Analizi V. Anadolu International Conference in Economics, Yrd.Doç.Dr. Burcu BERKE Ömer Halisdemir Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü burcuberke@ohu.edu.tr Arş.Gör.Dr. Gülsüm AKARSU

Detaylı

ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1

ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 4, 013 368 ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE

Detaylı

DÖVZ KURU VE DI TCARET HACM LKS: TÜRKYE ÖRNE (1980-2000)

DÖVZ KURU VE DI TCARET HACM LKS: TÜRKYE ÖRNE (1980-2000) DÖVZ KURU VE DI TCARET HACM LKS: TÜRKYE ÖRNE (1980-2000) Ör.Gör.Dr.H.Ali ATA Ör.Gör.Dr.brahim ARSLAN ÖZET Son yllarda küresellemenin de etkisiyle sermaye ve fiyat hareketleri önem kazanm ve bu durum ülkelerin

Detaylı

Türkiye de Cari Açık, Reel Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkiler: Eş Bütünleşme Analizi*

Türkiye de Cari Açık, Reel Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkiler: Eş Bütünleşme Analizi* Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Türkiye de Cari Açık, Reel Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkiler: Eş Bütünleşme Analizi* Relationship

Detaylı

1980 SONRASI DÖNEMDE PROCESS AND FINANCING OF CURRENT ACCOUNT BALANCE IN DEVELOPING COUNTIES POST 1980

1980 SONRASI DÖNEMDE PROCESS AND FINANCING OF CURRENT ACCOUNT BALANCE IN DEVELOPING COUNTIES POST 1980 Marmara Üniversitesi YIL 2010 IX, SAYI II, S. 173-195 1980 SONRASI DÖNEMDE Mehmet CURAL * Özet -2009 dönemin incel ari mal tir. Anahtar Kelimeler: Tasarruf- Finansman K PROCESS AND FINANCING OF CURRENT

Detaylı

EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ

EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ Murat NANCI (*) Özet: Bu çalımada, Türkiye de yakıt talebinin kısa ve uzun dönem esneklikleri ebütünleme ve hata düzeltme metodu ile tahmin edilmitir. Süper

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006)

TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006) TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006) Yusuf BAYRAKTUTAN* brahim ARSLAN** ÖZET 20.yüzylda küreselle"me e#ilimleri bilimsel ve teknolojik yeniliklerin

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 MART 2007 ARA HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE NCELEME RAPORU ARA DÖNEM FNANSAL TABLOLAR HAKKINDA NCELEME RAPORU Yap Kredi

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model 1 Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi 2 Para Politikası AD Eğrisi 3 4 Eğrisi Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest, and Money Toplam

Detaylı

168 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2017

168 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2017 168 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 17 Dış Ticaret Açıklarında Gelir ve Fiyat Etkisinin Sektörel Bazda Ekonometrik Analizi: Türkiye Örneği The Econometric Analysis in the Sectorial Basis

Detaylı

Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi

Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi Kalkınma Bakanlığı Ekonomi Çalışma Tebliğleri Serisi No: 2015/2 Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi Adile Gülin ÖZSAN Ekim 2015 Burada yer alan görüşler

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU EŞDEĞER YAPILACAK DERSLER FAKÜLTE : İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BÖLÜM : İKTİSAT

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU EŞDEĞER YAPILACAK DERSLER FAKÜLTE : İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BÖLÜM : İKTİSAT 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU EŞDEĞER YAPILACAK DERSLER FAKÜLTE : BÖLÜM : Kodu 1301001352012-1501001352012 1301001292002-1501001192002 11320201E11677-21520201E11393 11320201E11239-1502002292011

Detaylı

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI Doç. Dr. Utku Utkulu Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü

Detaylı

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI. Utku Utkulu (*) Özet

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI. Utku Utkulu (*) Özet D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cilt:18 Sayı:1, Yıl:2003, ss:45-61 TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI Utku Utkulu (*) Özet Bu makale bütçe

Detaylı

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ TÜRKĐYE DE ÖZEL SEKTÖR ĐŞLETME KREDĐLERĐNĐN BELĐRLEYĐCĐLERĐ ÖZ Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ Makalede özel sektör işletme kredilerinin belirleyicileri olarak ekonomik faaliyet ve faiz oranları seçilmektedir. Banka

Detaylı

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (2011) 57-68 statistikçiler Dergisi Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi brahim

Detaylı

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas.

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. XIV. Ulusal Eitim ilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi 28 30 Eylül 2005 DEN&ZL& Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. Dr. Halil

Detaylı

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.2, s.439-448. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 1 Maliyet kontrolü proje bütçelendirmesi çerçevesinde gerçek proje maliyetlerini kontrol etmeyi hedefleyen bir yönetim sürecidir. Türkiye - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 2 Girdiler: Cost

Detaylı

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2013, Cilt:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:65-77 TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Şahabettin GÜNEŞ * AN ANALYSIS ON THE EXCHANGE

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE KISA VADELİ SERMAYE AKIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜMENİN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN STATİK VE DİNAMİK PANEL VERİ MODELLERİYLE TAHMİNİ

OECD ÜLKELERİNDE KISA VADELİ SERMAYE AKIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜMENİN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN STATİK VE DİNAMİK PANEL VERİ MODELLERİYLE TAHMİNİ Cilt/Volume VII Sayı/Number 1 Nisan/April 2014 Sosyal Bilimler Dergisi/Journal of Social Sciences 217 OECD ÜLKELERİNDE KISA VADELİ SERMAYE AKIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜMENİN CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans İktisat Bilkent Üniversitesi 1994

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans İktisat Bilkent Üniversitesi 1994 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Sıdıka Başçı 2. Doğum Tarihi: 1 Ocak 1970 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İktisat Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1991 Yüksek Lisans

Detaylı

L-Moment Yöntemi le Bölgesel Ta k n Frekans Analizi ve Genelle tirilmi Lojistik Da l m le Do u Karadeniz Havzas Örne i

L-Moment Yöntemi le Bölgesel Ta k n Frekans Analizi ve Genelle tirilmi Lojistik Da l m le Do u Karadeniz Havzas Örne i Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 349 - L-Moment Yöntemi le Bölgesel Takn Frekans Analizi ve Genelletirilmi Lojistik Dalm le Dou Karadeniz Havzas Örnei Yrd.Doç.Dr. Fatih SAKA 1, Prof.Dr.

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

Türkiye malat Sanayinde Fiyat-Maliyet Marjlar: Dönemler ve Sektörler tibariyle Karlatrmal Bir Analiz

Türkiye malat Sanayinde Fiyat-Maliyet Marjlar: Dönemler ve Sektörler tibariyle Karlatrmal Bir Analiz Türkiye malat Sanayinde Fiyat-Maliyet Marjlar: Dönemler ve Sektörler tibariyle Karlatrmal Bir Analiz Ar. Gör. Alper Aslan 1 Yrd. Doç. Dr. Ferit Kula 1 ÖZET Oligopolistik yapdaki yerel endüstriler, uluslar

Detaylı

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü ULUSLARARASI İKTİSAT Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü Uluslararası Đktisat Uluslararası Ticaret Açık Ekonomi Mikro Đktisadı Uluslararası Para (Finans) (Ödemeler Bilançosu, Döviz Piyasası vb.)

Detaylı

Dr.Mehmet Barış ASLAN Muş Alparslan Üniversitesi, Doktor Öğretim Görevlisi

Dr.Mehmet Barış ASLAN Muş Alparslan Üniversitesi, Doktor Öğretim Görevlisi ISSN: 2149-9225 Yıl: 3, Sayı: 7, Mart 2017, s. 389-404 Dr.Mehmet Barış ASLAN Muş Alparslan Üniversitesi, Doktor Öğretim Görevlisi b.aslan@alparslan.edu.tr TÜRKİYE-ALMANYA DIŞ TİCARETİNDE DÖVİZ KURU VE

Detaylı

Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler

Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler Bankaclar Dergisi, Say 78, 2011 Prof. Dr. Sübidey Togan * Prof. Dr. Hakan Berument ** Gelimi ülke merkez bankalarnn 2010 ylnn son üç aylk döneminde

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN YAPISAL VE DÖNEMSEL BELİRLEYİCİLERİ

TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN YAPISAL VE DÖNEMSEL BELİRLEYİCİLERİ TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN YAPISAL VE DÖNEMSEL BELİRLEYİCİLERİ Süleyman CANIDEMİR, Rahmet USLU 2, Derya EKİCİ 3, Murat YARAT 4 Özet 5 Türkiye de cari açığın yapısal ve dönemsel belirleyicileri ve tahminini

Detaylı

TÜRKİYE DE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DÖNEMİ İÇİN TEST EDİLMESİ

TÜRKİYE DE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DÖNEMİ İÇİN TEST EDİLMESİ Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2016, C.21, S.3, s.961-969. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2016,

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Cari Açık, Yabancı Sermaye, Kriz Dönemi, Genişleme Dönemi, Granger Nedensellik Testi, Politika Önerileri.

Anahtar Kelimeler: Cari Açık, Yabancı Sermaye, Kriz Dönemi, Genişleme Dönemi, Granger Nedensellik Testi, Politika Önerileri. İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt: 5, Sayı: 3, 2016 Sayfa: 597-610 Ekonomi & İşletme Özel Yabancı Sermaye Yatırımları ile Cari İşlemler Açığı İlişkisi ve Cari İşlemler Açığı İçin Politika

Detaylı

Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7 (1) 2006, 99-111 THE ANALYSIS OF FISHER EFFECT USING TURKISH DATA

Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7 (1) 2006, 99-111 THE ANALYSIS OF FISHER EFFECT USING TURKISH DATA Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7 () 2006, 99- FISHER ETKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE TESTİ THE ANALYSIS OF FISHER EFFECT USING TURKISH DATA Muammer ŞİMŞEK Cumhuriyet Üniversitesi, Cumhuriyet M.Y.O. Cem KADILAR

Detaylı

DÖVİZ KURU DIŞ TİCARET İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURU DIŞ TİCARET İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 15, Sayı: 2, Sayfa: 219-228, ELAZIĞ-2005 DÖVİZ KURU DIŞ TİCARET İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Exchange Rate Foreign

Detaylı

DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1

DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1 Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Temmuz 2015, Sayı:8 DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN Özet: DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1 Hayrettin KESGİNGÖZ * Bilindiği

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 2, 2015 407 TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Cüneyt KILIÇ Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi:

Detaylı

Kâmil SERTOĞLU Onlar İnşaat Tuzla Evleri No:19 Tuzla Mağusa. TEL İŞ-TEL

Kâmil SERTOĞLU Onlar İnşaat Tuzla Evleri No:19 Tuzla Mağusa. TEL İŞ-TEL İSİM Kâmil SERTOĞLU ADRES Onlar İnşaat Tuzla Evleri No:19 Tuzla Mağusa. TEL İŞ-TEL e-mail (0) 392 3648372 veya 0533 8439572 (0) 392 6301474 kamilsertoglu@hotmail.com DOĞUM TARİHİ 06.07.1972 DOĞUM YERİ

Detaylı

Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği

Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Vergi Yükü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1988-2011 Türkiye Örneği Fatih MANGIR * Hasan Murat ERTUĞRUL ** Özet Bu çalışmada Türkiye de vergi

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU EŞDEĞER YAPILACAK DERSLER FAKÜLTE : İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BÖLÜM : İKTİSAT

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU EŞDEĞER YAPILACAK DERSLER FAKÜLTE : İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BÖLÜM : İKTİSAT 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YAZ OKULU FAKÜLTE : BÖLÜM : İKTİSAT Dersin Açıldığı Dersin Dersin 1301001322002-1501001152002 COMPUTER COURSE FEN BİYOLOJİ 402001732012 COMPUTER 11320201E11563- GLOBAL MARKETING

Detaylı

DOES SECTORAL REAL EXCHANGE RATE VOLATILITY AFFECT IMPORT VOLUME? AN APPLICATION ON TURKEY

DOES SECTORAL REAL EXCHANGE RATE VOLATILITY AFFECT IMPORT VOLUME? AN APPLICATION ON TURKEY SEKTÖREL REEL DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI İTHALAT HAMİNİ ETKİLER Mİ? TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA 1 Esin KILIÇ Arş. Gör. Dr., Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, esinkilic@ogu.edu.tr Kemal

Detaylı

YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA

YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA Prof. Dr. Recep KÖK 1 Dr. Mustafa BULUT 2 ÖZET Yatrm iklimi, reel ekonomileri temsil eden yatrm deikeninin nicelik ve nitelik

Detaylı

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET SER :XI NO:29 SAYILI TEBL E ST NADEN HAZIRLANMI YÖNET M KURULU FAAL YET RAPORU

ARSAN TEKST L T CARET VE SANAY ANON M RKET SER :XI NO:29 SAYILI TEBL E ST NADEN HAZIRLANMI YÖNET M KURULU FAAL YET RAPORU 1. Raporun Dönemi : 01.01.2008 31.03.2008 2. Faaliyet Konusu Arsan Tekstil Ticaret Ve Sanayi A.. (irket) 1984 ylnda Türkiye de kurulmu# olup faaliyet konusu; her türlü pamuk ipli)i üretimi, sentetik iplik

Detaylı

hracat-büyüme li kisi: Yap sal K lmal Bir Analiz *

hracat-büyüme li kisi: Yap sal K lmal Bir Analiz * . GÖÇER, N. HEPKARI Özet hracat-büyüme likisi: Yapsal Klmal Bir Analiz * Yrd. Doç. Dr. smet GÖÇER Adnan Menderes üniversitesi Aydn ktisat Fakültesi Ekonomi ve Finans Bölümü igocer@adu.edu.tr Nur HEPKARI

Detaylı

2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye

2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TALEP-ÇEK L VE MAL YET- T L ENFLASYON ST ETKENLER N TÜRK YE EKONOM S KOULLARINDA KARILATIRILMASI: UYGULANAB L R B R ENFLASYON

Detaylı

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC Say 24, Nisan 2011 Kent Karayollarnda Kapasitenin Bulank Mantk le Modellenmesi N.Bargan,.ahinolu KENT KARAYOLLARINDA KAPASTENN BULANIK MANTIK LE MODELLENMES Nuran BAIRGAN 1, lker AHNOLU 2 1 Dumlupnar Üniversitesi,

Detaylı