AYRILMA ANKSYETES BOZUKLUU TANILI BR GRUP ÇOCUKTA MZAÇ ÖZELLKLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AYRILMA ANKSYETES BOZUKLUU TANILI BR GRUP ÇOCUKTA MZAÇ ÖZELLKLER"

Transkript

1 Aratırma Makalesi Ege Tıp Dergisi 44(1) : 39-44, 2005 AYRILMA ANKSYETES BOZUKLUU TANILI BR GRUP ÇOCUKTA MZAÇ ÖZELLKLER TEMPERAMENT TRAITS IN A GROUP OF CHILDREN DIAGNOSED SEPARATION ANXIETY DISORDER Emel BELLBA Nagehan BÜKÜOLU Serpil ERERM Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı, ZMR Anahtar Sözcükler : ayrılma anksiyetesi bozukluu, mizaç özellikleri, davranı stili Key Words : separation anxiety disorder, temperament traits, behavior style ÖZET Bu çalımada Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu tanılı çocukların okul öncesi dönemde tanınması ve bu durumun ortaya çıkıındaki risk faktörleri kapsamında çocuun mizaç özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıtır. Çalıma grubu 4-6 ya arası Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu tanılı 60 çocuktan oluturulmutur. Kontrol grubunda çalıma grubuyla ya, cinsiyet, sınıf, aile tipi, ailenin sosyoekonomik düzeyi açısından eletirilmi, herhangi bir ruhsal yakınması olmayan 60 çocuk yer almaktadır. Her iki grup için annelere sosyodemografik veri formu ve Davranı Stili Anketi (BSQ) uygulanmıtır. BSQ çocukların mizaç özelliklerinin belirlenmesi için kullanılmıtır. Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu tanısı alan çocukların kontrol grubundaki çocuklara göre ritmikliinin daha az, biyolojik fonksiyonlarının zaman içinde daha düzensiz olduu izlenmitir. Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu olgularının deiik ya da yeni bir çevresel uyarana ilk tepkileri çekingenlik eklinde olup yaadıkları uyum zorluu uzun süre devam etmitir. Bu olguların kontrol grubundaki çocuklara göre tepkilerinin daha iddetli olduu, daha huzursuz ve keyifsiz davranılar gösterdikleri ve dikkatlerini daıtıcı öelerin varlıında yaptıkları ii sürdürmekten daha çabuk vazgeçtikleri izlenmitir. SUMMARY The aim of the study is to determine the children diagnosed Separation Anxiety Disorder in preschool period and define temperament traits related to the risk factors. The study group included 60 children diagnosed Separation Anxiety Disorder aged 4-6. In the control group, there are 60 children without any psychopathology matched with study group according to age, gender, school grade, family type, family s socio-economic level. Children with DSM-4 diagnosis of Separation Anxiety Disorder and normal controls assessed with socio-demographic data form and Behavior Style Questionnaire (BSQ) filled by their mothers. BSQ was applied to define temperamental traits of the children. Children diagnosed with Separation Anxiety Disorder were shown less rythmicity, had irregular biological functions compared to normal controls. Separation Anxiety Disorder subjects were shy in their first response to a different or new environmental stimuli and it has gone on for a long time. Their responses to new stimuli were more violent, restless and unhappy and they give up work more quickly when there is a distracter compared with controls. GR Çocuun yaamında okul ve okula balama özel önemi olan bir olaydır. Okul öncesi eitime balangıç 4-6 ya döneminde gerçekleir. Psiko-seksüel geliim açısından Fallik Dönem e, psiko-sosyal geliim açısından Giriim Dönemi ne karılık gelen bu dönemde en sık görülen sorunlardan biri evden ve ebeveynden ayrılma alanında olup, çocuk ruh salıı kliniine ayrılma anksiyetesi bozukluu olarak yansır. Yazıma adresi : Emel BELLBA, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı, Bornova, ZMR Makale geli tarihi : ; kabul tarihi : Ayrılma anksiyetesi bozukluu nun temel özellii; çocuun evden ya da evde balandıı kiiden ayrılmaya balı olarak geliim düzeyine göre beklenenden fazla, aırı anksiyete duymasıdır. Çocuk ve ergenlerin ortalama %4 ünde görülmektedir (1). Ayrılma anksiyetesi, bebekte balanmanın (attachment) balangıcı olan altıncı ayda balar ve okul öncesi döneme kadar devam eder. Çocuun normal ruhsal geliimi sırasında ortaya çıkan bu anksiyete, 18. ay civarında pik yapar, 3-5 yalarında yava yava ortadan kalkar. Çocuun annesinden ayrılmayı baarabilmesi için anneden ayrılıı deerlendirebilecek ve uyum yapabilecek düzeyde bilisel becerisi olmalıdır. Ebeveyni ile güvenli bir 39

2 balanma gelitirmi, salıklı anne-çocuk etkileimleri yaamı ve travmatik ayrılıklara maruz kalmamı çocuk, annesinden salıklı ve geliim düzeyine uygun bir ekilde ayrılabilecektir (2,3). Ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocuklarda da birçok risk faktöründen söz edilmektedir. Bu faktörler iki ana balık altında toplanabilir: 1-Çevresel faktörler 2- Çocua ait faktörler Çevresel faktörler kapsamında; zorlu yaam olayları (okulda öretmen tarafından ruhsal ya da fiziksel olarak örselenme, arkadaları tarafından korkutulma, dayak yeme, aır ev ödevleri, kapasitesini aan akademik ve sosyal etkinlikler, aırı disiplin kuralları, öretmen deiiklii, sınıf içinde bir baka çocua yönelik olsa bile travma yaantılarına tanık olma, yer deiiklikleri, ailedeki zorlu ayrılık yaantıları ve yoksunluklar gibi) risk faktörlerini oluturmaktadır (4-7). Çocua ait faktörler arasında; çocuun mizaç özellikleri suçlanan ancak üzerinde yeterince çalıılmamı bir etken olarak karımıza çıkmaktadır (8). Cloninger e göre; kiilik (personalite), deneyim yoluyla adaptasyonu salayan psiko-biyolojik sistemlerin dinamik organizasyonudur. Bireyi önemli ölçüde dier bireyden farklı kılan kiilik, iki temel komponent içerir: Mizaç ve karakter (9). Çocukların mizaç özelliklerinin aratırılması alanında bir ilk olarak kabul edilen New York Boylamsal Çalıması, Thomas ve Chess tarafından 1956 yılında balatılmı, sonuçları 1977 yılında yayınlanmıtır (10). Bu çalımada, bebeklik döneminden balayarak çok sayıda çocuun mizaç özellikleri incelenmitir. New York Boylamsal Çalıması ndan toplanan verilerin incelenmesi sonucunda her çocuun bireysel davranı stilinin, 9 farklı mizaç boyutunun birleiminden olutuu saptanmıtır (11): Aktivite Düzeyi (Activity Level): Çocuun hareketlerindeki mevcut motor öe. Çocuun gün içinde aktif olduu zamanların, aktif olmadıı zamanlara oranı. Ritmiklik-Biyolojik Düzenlilik (Rhythmicity): Çocuun herhangi bir fonksiyonunun zaman içindeki düzenlilii (uyku-uyanıklık, açlık, tuvalet alıkanlıının zaman içinde tahmin edilebilirlii). Yakınlama/Çekingenlik (Approach or Withdrawal): Çocuun deiik veya yeni bir uyarana yönelik ilk tepkisi. Uyumluluk (Adaptability): Çocuun çevresindeki deiikliklere (ilk tepkisi ne olursa olsun) uyum salamadaki kolaylıı. Tepkilerin Younluu (Intensity of Reaction): Çocuun gösterdii tepkinin (olumlu ya da olumsuz) enerji düzeyi ya da kuvveti. Uyarılma Eii (Treshold of Responsiveness): Çocukta fark edilebilir bir tepki uyandırabilmek için gerekli olan uyarıcının younluk düzeyi, iddeti. Huyların Nitelii (Quality of Mood): Arkadaça, memnun ve neeli davranı miktarı ile dümanca, huzursuz ve keyifsiz davranı miktarının karılatırılması. Dikkat Daınıklıı (Distractibility): Çevresel bir uyaranın ne kadar kolaylıkla çocuu yaptıı bir faaliyetten alıkoyduu. Dikkat Süresi ve Devamlılık (Attention Span and Persistence): Çocuun belli bir ile megul olduu zamanın uzunluu, seçici olarak o i üzerine dikkatinin daılımı. Devamlılık için dikkatini daıtıcı öelere karın yaptıı ii sürdürmesi deerlendirilmitir. New York Boylamsal Çalıması ndan elde edilen verilerin faktör analizleri sonucunda bu sayılan 9 mizaç boyutunun belli kombinasyonlarının bir arada ortaya çıktıı saptanmıtır. Çocuun ve ailenin ruhsal yakınmalarının, çocukta ve/veya ailede psikopatolojinin aırlıı, ilev kaybının ve elik eden tanıların deerlendirilmesi sırasında aile içi ilikilerin ve çocuun mizaç özelliklerinin de aratırılması gerekli görülmektedir. Çocuun olumsuz mizaç özelliklerinin davranısal inhibisyon, ayrılma anksiyetesi bozukluu ve dier bazı anksiyete bozukluklarına eilimini artırdıı ileri sürülmektedir (12). Çocuun çevresiyle kurduu ilikinin çocuun davranı stili özellii olarak tanımlanabilecek genel mizaç yapısından etkilenmesi kaçınılmazdır. Ayrılma anksiyetesi bozukluu; çocuun anne ve/veya bakım veren bir erikinden ayrılmasının güç olduu, bu nedenle sosyal ortamlara katılmasının engellendii bir klinik durumdur. Bu bozukluun oluumunda, çocua ait risk faktörleri içinde yer alan mizaç özelliklerinin aratırılması çalımamızın amacını oluturmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu aratırmada çalıma ve kontrol olmak üzere iki grup yer almıtır. Öncelikle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı na, okul korkusu nedeniyle getirilen 4-6 ya arası 157 çocuk deerlendirilmitir. Bu çocuklardan belirgin fiziksel ve zihinsel hastalıı bulunmayan ve annelerinin bir psikiyatri uzmanı tarafından yapılan psikiyatrik görümesinde herhangi bir duygudurum bozukluu, psikotik bozukluk ya da anksiyete bozukluu tanısı almadıı belirlenen ve bir çocuk psikiyatristi uzmanı tarafından DSM-4 tanı kriterlerine göre sadece Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu tanısı alan 60 olgu çalıma grubuna seçilmitir. Görümelerinde, elik eden ruhsal bozuklukları olduu görülen çocuklar çalıma kapsamına alınmamıtır. Kontrol grubu evreni zmir ili sınırlarında yaayan, fiziksel, ruhsal ve zihinsel herhangi bir hastalıı bulunmayan 4-7 ya 40 Cilt 44, Sayı 1, Ocak Nisan, 2005

3 arasındaki çocuklardan olumaktadır. Kontrol grubu örnekleminde; ya, cinsiyet, okul durumu, sosyoekonomik düzey açısından hasta grubu ile eletirilmi, bir çocuk psikiyatristi tarafından yapılan ruhsal muayenelerinde aktif psikopatolojik bulgu göstermedii belirlenen, annelerinin bir uzman psikiyatrist tarafından yapılan ruhsal muayenelerinde herhangi bir ruhsal bozukluu olmadıı belirlenen 60 çocuk alınmıtır. Çalıma ve kontrol grubuna olgular bilgilendirilmi, onay formu okutularak imzalatılmıtır. Bu çalımada çocukların mizaç özelliklerini saptamak amacıyla Davranı Stili Anketi (Behavioral Style Questionnaire= BSQ) uygulanmıtır. Bu anketin çocukların anneleri tarafından doldurulacak olması, annelerin de ruhsal yönden muayenelerini gerekli kılmıtır. Mc. Devitt ve Carey tarafından gelitirilen bu ölçek, 3-7 ya çocuklarının mizaç özelliklerini belirlemede kullanılmaktadır. Anket, Thomas ve arkadalarının New York Boylamsal Çalıması nda saptadıkları 9 farklı mizaç boyutunu temel alarak, bu boyutlara ilikin farklı davranıları tanımlayan 100 maddeden olumaktadır. Mizaç boyutları aktivite, ritmiklik, yakınlama/çekingenlik, uyumluluk, tepkilerin younluu, huyların nitelii, dikkat daılımı/devamlılıı, dikkat daınıklıı, uyarılma eii olarak kategorize edilmitir (13). Her madde 1 den (hemen hemen hiç) 6 ya (hemen hemen her zaman) kadar seçenekleri olan bir ölçek üzerinden deerlendirilmektedir. Anket 1989 yılında Türkçe ye çevrilmi, Uz. Psk. Emi Kohen in Anaokulu Çocuklarının Mizaç Özelliklerinin Anne ve Babaları Tarafından Deerlendirilmesi konulu yüksek lisans tezinde kullanılmıtır. BULGULAR Sosyodemografik özelliklerin yer aldıı ilk tabloda çalıma grubu ve kontrol grubunun bire bir eletirildii veriler dıındaki verilerin sunumu sırasında Grup I ve Grup II tanımı kullanılmıtır. Grup I ile Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu tanısı alan olgular, Grup II ile kontrol grubu tanımlanmıtır. Çalıma grubuna alınan olguların 32 si (%53,3) kız, 28 i (%46,7) erkekti. Okul öncesi ya grubunu hedeflediimiz çalımamızda; en küçük olgu 4, en büyük olgu 6 yaındaydı. Çalımaya katılan 4 yaında 18 (%30) çocuk, 5 yaında 17 (%28,3) çocuk, 6 yaında 25 (%41,7) çocuk olduu belirlendi, olguların ya ortalaması 5,12 + 0,85 bulundu. Olguların karde sayısına bakıldıında; kardei olmayan 28 (%46,7) çocuk, 1 kardei olan 24 (%40,0) çocuk, 2 ve daha fazla kardei olan 8 (%13,3) çocuk bulunduu görüldü. Çalıma grubuna dahil edilen olgulardan 42 sinin (%70) ailenin ilk çocuu, 7 sinin (%11,7) ailenin ortanca çocuu, 11 inin (%18,3) ise ailenin son çocuu olduu saptandı. Çalıma grubuna alınan olguların ailelerinin 54 ünün (%90) çekirdek aile, 3 ünün (%5) boanmı/parçalanmı aile, 3 ünün (%5) ise geni aile tipinde olduu, ailelerinin sosyo-ekonomik durumunun 7 (%11,7) anne tarafından düük, 49 (%81,7) anne tarafından orta ve 4 (%6,7) anne tarafından yüksek olarak algılandıı görülmütür. Kontrol grubu olarak seçilen olgular; cinsiyet, ya, karde sayısı, aile tipi, ailenin sosyoekonomik durumu açısından çalıma grubuyla eletirilmi olduundan deerler aynı tabloda gösterilmitir. (Tablo-1) Tablo 1. Sosyodemografik Özellikler SOSYODEMOGRAFK ÖZELLKLER Kız Erkek Ya Karde Sayısı Kardei yok 1 kardei var 2 ve daha fazla kardei var Kaçıncı Çocuk Olduu lk Orta Son Ailenin Tipi Çekirdek aile Boanmı/parçalanmı aile Geni aile Sosyo-ekonomik Durum algısına göre) Düük Orta Yüksek (Annenin Grup I (n=60) f % ,3 46,7 30,0 28,3 41,7 46,7 40,0 13,3 70,0 11,7 18,3 90,0 5,0 5,0 11,7 81,7 Çalıma ve kontrol grubuna alınan olguların anneleriyle ilgili olarak; yaları, örenim düzeyleri ve düzenli bir ite çalııp çalımadıkları sorgulanmıtır (Tablo-2). Annelerin yaı ve örenim durumları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülürken (p<,05 p<,01), annelerin çalııp çalımamaları arasında bir fark görülmemektedir. 6,7 Ege Tıp Dergisi 41

4 Çocukların Mizaç Boyutlarının Karılatırılması Grup I ve Grup II de yer alan olguların her birinin Davranı Stili Anketi nde belirlenen dokuz farklı mizaç boyutu puanları belirlenmitir. Belirlenen mizaç boyutu puanlarının T skorları t testi ile karılatırılmıtır. Analiz sonuçları Tablo-3 de sunulmutur. Tablo 2. Annelerin Sosyodemografik Özelliklerinin Frekans Daılımı,Yüzde ve Ki-kare Deerleri ANNE ÖZELLKLER Ya ya ya 40 ya ve üstü Örenim Durumu lköretim Lise Üniversite Meslek Ev Hanımı Çalııyor *p<,05 **p<,01 Grup I (n=60) Grup II (n=60) x2 f % f % , ,3 31,7 36,7 31,7 51,7 48, ,7 8,3 13,3 36, ,3 61,7 10,40** 6,95* 2,15 Tablo 3. Çocukların Mizaç Boyutu Puanlarının T skorlarının Karılatırılması MZAÇ BOYUTU Grup I (n=60) Grup II (n=60) x Ss x Ss Aktivite 1,90 0,75 2,03 0,52-1,07 Ritmiklik 0,96 0,14 0,77 0,14 7,20** Yakınlama/ Çekingenlik 1,64 0,44 0,88 0,37 10,14** Uyumluluk 1,61 0,35 1,09 0,31 8,42** Tepkilerin Younluu 2,57 0,63 1,95 0,85 4,44** Huyların Nitelii 2,09 0,75 1,28 0,59 6,46** Dikkat Daılımı/Devamlılıı 1,08 0,25 0,94 0,25 2,88* Dikkat Daınıklıı 1,70 0,59 1,66 0,49 0,32 Uyarılma Eii 2,25 0,52 2,11 0,45 1,64 * p<,01 * * p<,0001 Gruplar arasında davranı stili özelliklerine bakıldıında, ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların kontrol grubundaki çocuklara göre ritmiklik (t=7.20, p<,0001), yakınlama/çekingenlik (t=10.14, p<,0001), uyumluluk (t=8.42, p<,0001), tepkilerin younluu (t=4.44, t p<,0001), huyların nitelii (t=6.46, p<,0001), dikkat daılımı/devamlılıı (t=2.88, p<,005) mizaç boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek T skorları gösterdikleri belirlenmitir. TARTIMA Çalıma grubundaki olguların annelerinin (p<,006) yaları kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulunmutur. Bu sonuç, çocukların ileri yataki anneler tarafından aırı ilgiyle yetitirildiini düündürmektedir. Literatürde ayrılma anksiyetesinin younluuna ilikin verilerin daha çok annenin çocua aırı ilgisi üzerine odaklandıı izlenmektedir. Annenin çocua karı aırı koruyuculuu, çocuun güvensiz balanma stilleri ile ilikili bulunmutur (14,15,16). Çalıma grubundaki ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı almı çocukların annelerinin (p<,03) örenim durumunun kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düük olduu görülmütür. lköretim düzeyindeki annelerin roller ilevinde üniversite ve üstü eitim alan annelerden daha salıksız olduu, daha çok disiplin salama sorunu olduu, genel olarak bakıldıında, eitimi düük seviyede olan annelerin sorun alanlarının daha belirgin olduu sonuçları bulgularımızı desteklemektedir (7,17,18). Aratırmamızda çocukların mizaç boyutlarının karılatırılması sırasında çalıma grubundaki çocukların ritmiklik (p<,0001), yakınlama/çekingenlik (p<,0001), uyumluluk (p<,0001), tepkilerin younluu (p<,0001), huyların nitelii (p<,0001), dikkat daılımı/devamlılıı (p<,005) mizaç boyutlarına ait puanlarının kontrol grubundan anlamlı fark gösterdii görülmütür. Ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların kontrol grubuna göre ritmikliinin daha az, biyolojik fonksiyonlarının zaman içinde daha düzensiz olduu, deiik ya da yeni bir uyarana ilk tepkisinin yakınlamadan çok çekingenlik eklinde olup uyum zorluunun uzun süre devam ettii (uyumluluunun azlıı) görülmütür. Klinik gözlemlerimize göre; çalımamızda yer alan ayrılma anksiyetesi bozukluu tanılı olgular kontrol grubuna göre daha iddetli tepkiler vermekte, daha sık huzursuz ve keyifsiz davranılar göstermekte ve dikkatlerini daıtıcı öelerin varlıında yaptıkları ii sürdürmekten daha çabuk vazgeçip bırakmaktadırlar. Literatürde, ayrılma anksiyetesi bozukluunda mizaç özelliklerine yönelik bir çalımaya rastlanmamıtır. Bazı mizaç özelliklerinin seyreklii ya da kümelenme göstermesiyle çeitli davranı problemleri ve agresif, antisosyal davranılar (dıa yönelim bozuklukları) ile anksiyete,depresyon (içe yönelim bozuklukları) arasındaki balantının incelendii 42 Cilt 44, Sayı 1, Ocak Nisan, 2005

5 çalımalarla çocuklarda mizaç özelliklerini deerlendiren epidemiyolojik aratırmalar bulunmaktadır. Bu nedenle biz de tartımamızı bu iki boyutta yapmayı planladık. Günümüze dein mizaç ile ilgili yapılmı en geni çalıma olarak kabul edilen New York Boylamsal Çalıması ndan (10) toplanan verilerin incelenmesi sonucunda her çocuun bireysel davranı stilinin, 9 farklı mizaç boyutunun birleiminden olutuu saptanmıtır. Çalımamızda olduu gibi; aktivite düzeyi, ritmiklik (biyolojik düzenlilik), yakınlama-çekingenlik, uyumluluk, tepkilerin younluu, uyarılma eii, huyların nitelii, dikkat daınıklıı ve dikkat süresi-devamlılıı bu dokuz davranı stilini oluturmaktadır. Aktivite düzeyi, dikkat daınıklıı ve uyarılma eii dıında dier altı davranı stilinde ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocuklar kontrol grubundan farklı bulunmutur. Aktivite Düzeyi (Activity Level), Dikkat Daınıklıı (Distractibility) ve Uyarılma Eii (Treshold of Responsiveness) mizaç boyutları gruplar arasında anlamlı fark göstermemitir. Anlamlı bulunan mizaç boyutları aaıda tek tek deerlendirilmitir: Ritmiklik-Biyolojik Düzenlilik (Rhythmicity): Aratırmamızda, ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların kontrol grubuna göre ritmikliinin daha az, biyolojik fonksiyonlarının zaman içinde daha düzensiz olduu görülmütür. Ayrılma anksiyetesi bozukluu olgularında ön belirtiler arasında çocuun uykuya dalmakta güçlük çektii ve itah kaybı yaadıı bilinmektedir. Aratırmamızda elde edilen sonuçları destekler ekilde, mizaç olarak inhibe çocuklarda bu bulguların ruhsal rahatsızlık olmadan da bulunduu ve minimal anksiyete durumlarında dier çocuklara göre daha çok somatik ve davranısal iaretler (biyolojik fonksiyonların düzensizliini yansıtan ishal ya da kabızlık gibi gastrointestinal bozukluklar, gece uykularında düzensizlikler ve kötü rüyalar görme) gösterdii bildirilmitir (4). Yakınlama/Çekingenlik (Approach or Withdrawal): Aratırmamızda ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların yakınlama puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde daha düük, çekingenlik puanlarının ise anlamlı derecede daha yüksek olduunu saptadık. Literatürde bu mizaç boyutunun çocukluk çaı anksiyetesini olgularını anlamada ve onlara yaklaımda yararlı olabilecei belirtilmektedir (4). Çekingen, utangaç ya da davranısal inhibisyon gösterdii belirtilen çocukların artmı anksiyete düzeyleri olduu ve yaadıkları huzursuzluu azaltmak amacıyla yeni sosyal ortamlardan ve insanlardan kaçınmayı seçtikleri rapor edilmitir (19). Uyumluluk (Adaptability): Aratırmamızda ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların uyumluluk puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde daha düük olduu görülmütür. Bu bulgu, aileleri tarafından uyum salamakta güçlük çektii belirtilen zor mizaçlı ya da yava ısınan çocukların günlük yaantılarında sık davranı sorunları gösterdiini bildiren literatür sonuçlarıyla (4) paraleldir. Tepkilerin Younluu (Intensity of Reaction): Aratırmamızda ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan çocukların kontrol grubuna göre anlamlı derecede youn iddette tepkiler gösterdiini saptadık. Literatürde saptadıımız bulgulara paralel olarak, tepkilerinin younluu fazla bulunan çocukların tepki younluu az olan yaıtlarına göre engeller karısında çabuk telaa kapıldıkları için evde, okulda ve akran ilikilerinde üzerlerine düen görevleri daha az yaptıkları, kendilerine verilen sorumlulukları daha az yerine getirdikleri ve bu nedenle baarı düzeylerinin azlıı nedeniyle sosyal ilikilerini sınırlı tutabildikleri bildirilmitir (20). Huyların Nitelii (Quality of Mood): Aratırmamızda ayrılma anksiyetesi bozukluu tanısı alan olguların kontrol grubuna göre daha olumsuz davranılar sergiledii ve genelde keyifsiz, kolay mutlu olamayan çocuklar oldukları görülmütür. Bu bulgu, yeni durumlara olumsuz tepkiler veren çocuklarda sıklıkla bulunan olumsuz davranı ve duygulanımın anksiyete ve duygudurum bozuklukları açısından risk taıyabilecei belirtilen, zor mizaç kategorisindeki çocuklarda tanımlandıı aratırma sonuçlarıyla desteklenmektedir (4). Dikkat Süresi ve Devamlılık (Attention Span and Persistence): Aratırmamızda ayrılma anksiyetesi bozukluu tanılı olguların dikkat süresi ve devamlılıının kontrol grubuna göre daha az olduu bulunmutur. Stevenson - Hinde (21) tarafından yapılan ve çocuklarda davranısal inhibisyona ait özellikleri ortaya koyan bir çalımada elde edilen, davranısal inhibisyon gösteren çocukların dikkat sürelerinin daha az olduu sonucu bulgularımızı destekler niteliktedir. Bates(22); çocuun öyküsünde erken negatif reaksiyonlar ya da uyum salamada güçlük olmasının, bireyde daha çok içe yönelim bozukluklarına yol açtıını rapor etmitir. Mizaç yapısında davranısal bir inhibisyon olması, bebekte irritabilite ve karın arısı ile kendini gösterir. Daha büyük çocuklarda ise utangaçlık, korkaklık, çekingenlik, tanıdık olmayan durumlarla karılaıldıında kısıtlı ve olabildiince kontrollü davranmaya eilim ile karakterize olan davranısal inhibisyonun izlendii bildirilmektedir. Davranısal inhibisyon tanımlanmı okul yaı çocuklarının izlem çalımasında, bu çocukların normal ve disinhibe çocuklara göre daha sık psikiyatrik bozukluk gösterdikleri bulunmutur (23). Ege Tıp Dergisi 43

6 Bu nedenle davranısal inhibisyon, geç dönemde anksiyete bozukluu geliiminde risk faktörü olarak tanımlanmaktadır (24). Bu veriler ııında anksiyete bozukluklarının oluumunda bazı mizaç özelliklerinin risk faktörü olarak tanımlanabildii ve aratırmamızın bulgularına paralel olarak özellikle zor mizaç kategorisindeki (ritmiklii bozuk, çekingen, tepkilerinin iddeti youn, huylarının nitelii olumsuz) çocukların okul öncesi dönemde daha youn uyum sorunları gösterdikleri düünülebilir. Aratırmamızda elde ettiimiz bu sonuç, çocukların bazı mizaç özelliklerinin, ayrılma anksiyetesi bozukluunun oluumunda etkili olduunu göstermitir. Ayrılma anksiyetesi bozukluu açısından riskli grupların fark edilerek mizaç yapılarına uygun davranı yöntemlerinin gelitirilmesi ile çocuun ileride yaayacaı uyum sorunlarının engellenebilecei düünülebilir. KAYNAKLAR 1. Miral S, Baykara A. Ayrılma Anksiyetesi Bozukluu. Güleç C, Körolu E, ed. Psikiyatri Temel Kitabı, Cilt 2, Hekimler Yayın Birlii: 1998, Francis G, Last CG, Strauss CC. Expression of separation anxiety disorder: the role of age and gender. Child Psychiatry Hum Dev 1987; 18 (2): Berg I, Jackson A. Teenage school refusers grow-up: a follow-up study of 168 subjects, ten years on average after in-patient treatment. Br J Psychiatry 1985;1(47): Provence SA, Mayes LC. Separation and Deprivation. Lewis M, ed. Child and Adolescent Psychiatry. (A Comprehensive Textbook) second edition, Williams & Wilkins A Waverly Company; 1996: Kerimolu, E. Çocukluk Çaı Nevrotik Bozuklukları. Nevrozlar Iık E, ed. Baskı Kent Matbaa, Ankara:1996: Öy B. Çocuk ve Ergenlerde Depresyon Epidemiyolojisi ve Risk Etkenleri. Çocuk ve Gençlik Ruh Salıı Dergisi 1995; 2:1: Öztürk M, Güzelhan Y, Alyanak B. Okul Fobisi Olan Çocukların Annelerinde Ruhsal Bozukluklar. 9. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Salıı ve Hastalıkları Kongresi, Poster Sunumları Tam Metin Kitabı: 1999: Rutter M, Hersov L. Child Psychiatry: Modern Approaches. Blackwell Scientific Publications, Oxford- London; Kesebir S. Ailede Bipolar Bozukluk Öyküsü Olan ve Olmayan Bipolar Bozukluk Tanılı Bireylerde ve Birinci Dereceden Yakınlarında Mizaç Özellikleri: Kontrollü bir çalıma Yayınlanmamı Uzmanlık Tezi, Thomas A, Chess S. Temperament and Development. New York. Brunner/Mazel: Kohen E. Anaokulu Çocuklarının Mizaç Özelliklerinin Anne ve Babaları Tarafından Deerlendirilmesi Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Kagan J, Snidman N, Arcus D. Childhood derivatives of high and low reactivity in infancy. Child Dev 1998; 69 (6): Mc Devit & Carey W.B. The Measurement of Temperament in 3-7 Year-old Children. J. Of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 1978; 19: Van Ijzendoorn MH. Adult attachment representations parental responsiveness and infant attachment: A meta-analysis on the predictive validity of the adult attachment interview. Psychological Bulletin, 1995:117: Hock E& Schirtzinger MB. Maternal Separation Anxiety: Its developmental course and relation to maternal mental health. Child Development, 1992; 63 (1): Liotti G. Disorganized/ disoriented attachment in etiology of the dissosiative disorders. Dissociation, 1992:5: Türkbay T. Ayrılık Kaygısı Bozukluu Olan Çocuklardaki Psikolojik, Ailesel ve Sosyal Etmenlerin Karılatırılması, G.A.T.A. Çocuk Ruh Salıı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yayınlanmamı Uzmanlık Tezi, Büküolu Demiral, N. Okul Fobisi Görülen Çocukların ve Annelerinin Davranısal ve Aile levleri Yönünden ncelenmesi Yayınlanmamı Doktora Tezi, Buss AH, Plomin.. Temperament: Early Developing Personality Traits. Hillsdale, NJ: Eribaum: Bates JE, Bayles K, Bennett DS, Ridge B, Brown MM. Origins of Externalizing Behavior Problems at Eight Years of Age In: The Developmental and Treatment of Childhood Agression, Pepler DJ, Rubin H. ed. Hillsdale, NJ: Eribaum:1991: Stevenson-Hinde J. Perspectives on Behavioral Inhibition Issues of Contex. In JS Reznick (Ed.), Universty of Chicago Pres.:1989: Bates JE. Applications of temperament concepts. In: Temperament in Childhood, Kohnstamm GA, Bates JE, Rothbart MK, eds. Chichester, England: Willey, 1989: Kagan J, Reznick JS, Gibbons J. Inhibited and uninhibited types of children. Child Dev 1989;(60): Kagan J. Galen s Prophecy: Temperament in Human Nature, New York: Basic Boks, Cilt 44, Sayı 1, Ocak Nisan, 2005

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu Olan Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Annelerinin Mizaç Özellikleri

Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu Olan Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Annelerinin Mizaç Özellikleri Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(1): 14-21 Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu Olan Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Annelerinin Mizaç Özellikleri Dr. Serpil ERERMİŞ 1, Dr. Emel BELLİBAŞ 2, Dr. Burcu ÖZBARAN

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei)

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 79-87 79 EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4.

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi 9 Eylül Üniversitesi

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

olmaması, sistemik hastalık öyküsü olmaması, NSA lara karı bilinen allerjisi olmaması, çalıma süresince analjezik etki oluturabilecek herhangi bir medikasyon (antidepresan, analjezik, trankilizan, hipnotik,

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

EK-4 ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl 1. Adı Soyadı :Gülümser SERTBA" 2. Do#um Tarihi: 21/11/1950 3. Unvanı: Yrd. Doc. 4. Ö#renim Durumu: Doktora EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Klinik Hem$ireli#i Ege Ün.Yük.Hem. Okulu 1974

Detaylı

DUYGUDURUM VE ANKSYETE BOZUKLUKLARINDA PANK-AGORAFOBK SPEKTRUMUN VE ERKN AYRILMA ANKSYETESNN KOMORBDTES VE ETKLER

DUYGUDURUM VE ANKSYETE BOZUKLUKLARINDA PANK-AGORAFOBK SPEKTRUMUN VE ERKN AYRILMA ANKSYETESNN KOMORBDTES VE ETKLER T.C. EGE ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ Psikoloji Anabilim Dalı DUYGUDURUM VE ANKSYETE BOZUKLUKLARINDA PANK-AGORAFOBK SPEKTRUMUN VE ERKN AYRILMA ANKSYETESNN KOMORBDTES VE ETKLER DOKTORA TEZ Müge ALKAN

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK

ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK ÖRETM ELEMANLARININ TÜKENMLK DÜZEYLER LE SOSYODEMOGRAFK DEKENLER ARASINDAK LK RELATIONSHIP BETWEEN BURNOUT LEVEL AND SOCIO-DEMOCRAPHIjC VARIABLES OF ACADEMICIANS Engin GEZER * Fatih YENEL ** Hasan AHAN

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES*

OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES* OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES* A Study on Problem Behavior of 60-72 Months Children Who Attending Public Early Childhood

Detaylı

ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ (The Assessment of Patients at the Child Psychiatry Outpatient Clinic) Osman Abalı *, SHU Melek

Detaylı

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS

ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmutur. ZHNSEL ENGELL VE OTSTK ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERNE YÖNELK GRUP DANIMANLIININ DEPRESYON, BENLK SAYGISI VE TUTUMLARI ÜZERNE ETKS Uzm. Psk.

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

EVLLK LKSNDE ENGELL ÇOCUA SAHP OLMANIN ROLÜ. Dr. Mustafa ÖZEKES *, Uzm. Psi. Alev GRL *, Uzm. Psi. Arzu YURDAKUL * Psi.

EVLLK LKSNDE ENGELL ÇOCUA SAHP OLMANIN ROLÜ. Dr. Mustafa ÖZEKES *, Uzm. Psi. Alev GRL *, Uzm. Psi. Arzu YURDAKUL * Psi. Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmutur. EVLLK LKSNDE ENGELL ÇOCUA SAHP OLMANIN ROLÜ Dr. Mustafa ÖZEKES *, Uzm. Psi. Alev GRL *, Uzm. Psi. Arzu YURDAKUL * Psi. Murat SARISOY*

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler ARAÞTIRMA Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler Þahbal Aras 1, Gülþen Ünlü 2, Fatma Varol Taþ 3 1 Yrd.Doç.Dr., 3 Uz.Dr., Dokuz

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA A STUDY ON LEARNING SYTLES OF VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN ACCORDANCE WITH CERTAIN VARIABLES Tazegül DEMR Ülker EN Özet

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

Primary School Students Vocabulary Development

Primary School Students Vocabulary Development Elementary Education Online, 6(3), 344-365, 2007. lköretim Online, 6(3), 344-365, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Primary School Students Vocabulary Development Nigar PEK Asude BLGN ABSTRACT.

Detaylı

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00 Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Dersin Kodu: TIP 517 AKTS Kredisi: 3 Dönem V Lisans Seçmeli 60 saat / 2 hafta Teorik: 20 saat / 2 hafta, lı: 40 saat / 2 hafta Dersin dili: Türkçe Dersin Koordinatörü,

Detaylı

OKUL FOBİSİ OLAN ÇOCUKLARIN DAVRANIŞSAL ÖZELLİKLERİ, ANNELERİNİN RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ VE AİLE FONKSİYONLARININ İNCELENMESİ

OKUL FOBİSİ OLAN ÇOCUKLARIN DAVRANIŞSAL ÖZELLİKLERİ, ANNELERİNİN RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ VE AİLE FONKSİYONLARININ İNCELENMESİ Ege Tıp Dergisi 0 (): 99-0. 00 OKUL FOBİSİ OLAN ÇOCUKLARIN DAVRANIŞSAL ÖZELLİKLERİ, ANNELERİNİN RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ VE AİLE FONKSİYONLARININ İNCELENMESİ THE STUDY OF SCHOOL FOBIC CHILDREN WITH RESPECT

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi

Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi Berkem ve Bildik 29 Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi Meral Berkem, 1 Tezan Bildik 2 ÖZET Amaç: 1998 ve 1999 deprem sonrası aylarda

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES A STUDY ON THE DIFFICULTIES FACED BY PRESCHOOL TEACHERS IN THE PLANNING AND IMPLEMENTATION Doç. Dr.

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Giri. Yabancı, bugün gelen ve yarın giden deil; bugün gelen ve yarın kalandır. (Simmel)

Giri. Yabancı, bugün gelen ve yarın giden deil; bugün gelen ve yarın kalandır. (Simmel) Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ULUS AIRI GÖÇ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU Uzm.Psk. Semra Öztürk Beslenme problemleri otizmde, normal geliim gösteren çocuklarda rastlanan örüntülerden

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES

HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 179-195 179 HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES Engin KARADA Yeditepe

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES Yrd. Doç. Dr. Vedat SALAM* Yrd. Doç. Dr. Yüksel TERZ** Ör.Gör. Nurettin SAVA*** Naci MURAT**** Özet Üniversitelerde

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması +

Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması + İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 16 (1) 13-17 (2009) Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması + Özlem Özcan*, Ayla Aysev** *İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk

Detaylı

haline gelmitir (Dicigil, 2007: 92). Tüm dünyada olduu gibi Türkiye de de obezite yaygınlıının arttıı bilinmektedir (Tam ve Çakır, 2012: 37).

haline gelmitir (Dicigil, 2007: 92). Tüm dünyada olduu gibi Türkiye de de obezite yaygınlıının arttıı bilinmektedir (Tam ve Çakır, 2012: 37). Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÇOCUKLUK ÇAI OBEZTESNN

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara,

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara, Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 4 Sayı: 19 Volume: 4 Issue: 19 Güz 2011 Fall 2011 www.sosyalarastirmalar.com 7. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRENC ÇALIMA

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Ölüm Kaygısı, Tanrı Algısı, Yalılık. Abstract

Anahtar Kelimeler: Ölüm Kaygısı, Tanrı Algısı, Yalılık. Abstract Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 YALI HASTALARDA

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS

AA1050A VE AA3003 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS AA15A VE AA33 ALÜMNYUM ALAIMLARINDA TERMOMEKANK PROSESLERN EKLLENDRLEBLRLE ETKS Seda ERTAN ÖZET Bu çalımada çift merdaneli döküm yöntemiyle üretilmi AA15A ve AA33 alaımındaki malzemelerin ekillendirilebilirlii

Detaylı

OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI

OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Temmuz 2000 sayısında yayınlanmıtır. OTSTK VE ZHNSEL ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN STRESLE BAETME YOLLARI ANNE-BABA FARKLILIKLARI

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ LSANS ETMLERNN ÖZEL ALAN YETERLKLERN KAZANDIRMASINA YÖNELK GÖRÜLER * THE OPINIONS OF PROSPECTIVE ELEMENTARY SCHOOL TEACHERS REGARDING THEIR UNDERGRADUATE EDUCATION EFFECTIVENESS

Detaylı

r i = a i + b i r m + i

r i = a i + b i r m + i Endeks Modelleri William Sharpe tarafından gelitirilen tekli endeks modeli ve onu takip eden çoklu endeks modelleri, portföyün beklenen getirisi ve riskinin hesaplanması için gereken veri sayısını ciddi

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi

Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi Ankara Med J, 2014, 14(3): 85-90 Araştırma / Research Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi Evaluation of Anxiety and Depression

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and ALTI YAŞ ÇOCUKLARININ TÜRKÇE DİL ETKİNLİKLERİNDE DİL KAZANIMLARI İLE ANNE BABA İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYET, DOĞUM SIRASI, OKULA DEVAM SÜRESİ GİBİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Arş. Gör. Uzm.Derya

Detaylı

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var YILLIK RAPOR 2007: ÖNEML NOKTALAR AB uyuturucu raporunun ilettii olumlu mesajlar, uyuturucuya balı ölümlerin yüksek düzeyi ve artan kokain kullanımıyla gölgeleniyor (22.11.2007, LZBON AMBARGO 10.00 CET)

Detaylı

GENÇLERN YALI BREYLERE KARI TUTUMU ATTITUDES TOWARDS ELDERLY OF YOUNGS Yasemin UCUN* Sevinç MERSN** Emine ÖKSÜZ***

GENÇLERN YALI BREYLERE KARI TUTUMU ATTITUDES TOWARDS ELDERLY OF YOUNGS Yasemin UCUN* Sevinç MERSN** Emine ÖKSÜZ*** Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.comissn: 1307-9581 GENÇLERN YALI BREYLERE

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı :

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı : 1. Adı Soyadı : Ayşegül Selcen GÜLER ÖZGEÇMİŞ 2. Unvanı : Uzman doktor 3. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Marmara Üniversitesi 1997-2003 Y. Lisans Tıp Marmara Üniversitesi

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen Yrd. Doç. Dr. G. Zeynep Akabay Gülçat Klinik Psikoloji Tel: (312) 586 74 17 e-posta: zeynep.gulcat@ufuk.edu.tr gulcatz@gmail.com Adres: Kızılcaşar mahallesi İncek Bulvarı 06830 Gölbaşı Ankara / TÜRKİYE

Detaylı

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ)

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ) MUHAMMED AYAZ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ayazmuhammed@yahoo.com Telefon (İş) : 2128672500- Faks : Adres : Öğrenim Durumu Tıpta Uzmanlık 2005-2009 Lisans 1996-2003 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ/DAHİLİ

Detaylı

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER*

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* THE CREATIVE THINKING LEVELS OF STUDENTS AT SIXTH CLASS OF PRIMARY EDUCATION Esen ERSOY** Ne e BAER*** Özet Günümüzde yaratıcı bireylere ve onların

Detaylı

HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM 12. YILLIK TOPLANTI - BAHAR SEMPOZYUMU GAZÝ GÜNLERÝ ÝNTERAKTÝF PSÝKÝYATRÝ KONGRESÝ

HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM 12. YILLIK TOPLANTI - BAHAR SEMPOZYUMU GAZÝ GÜNLERÝ ÝNTERAKTÝF PSÝKÝYATRÝ KONGRESÝ HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM Türkiye'de çocuk psikiyatrisinin öncülerinden Prof. Dr. Mualla Öztürk anýsýna Ankara Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim

Detaylı

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri İle Dil Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri İle Dil Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt-Sayı: 16-1 Yıl: 2014 Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri İle Dil Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi The investigation of relationship

Detaylı

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI Programın Amacı: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyon ve Staj Programı nın amacı, asli olarak bilimsel bilgi ve mesleki etik kuralları gözeterek ruh

Detaylı

AYDIN LNDEN ALINAN NORMAL BR ÖRNEKLEMDE KLK BOZUKLUKLARININ YAYGINLIK ÇALIMASI

AYDIN LNDEN ALINAN NORMAL BR ÖRNEKLEMDE KLK BOZUKLUKLARININ YAYGINLIK ÇALIMASI T.C ADNAN MENDERES ÜNVERSTES SALIK BLMLER ENSTTÜSÜ PSKYATR ANABLM DALI PSK-YL 2007-0002 AYDIN LNDEN ALINAN NORMAL BR ÖRNEKLEMDE KLK BOZUKLUKLARININ YAYGINLIK ÇALIMASI Halime enay ENYUVA DANIMAN Prof. Dr.

Detaylı

FRANSA DA OKULA GTME

FRANSA DA OKULA GTME Turc FRANSA DA OKULA GTME Fransa ya yeni gelen örencileri ve aileleri aırlama belgesi BU BELGE SORULARINIZI CEVAPLIYOR Çocuumu ilkokula, ortaokula veya liseye nasıl yazdırırım? Çocuum henüz fransızca konumuyor.

Detaylı