0 dan matematik 0 dan matematik çalışma kitabı Sıfırdan başlanarak matematik ile ilgili sıkıntı yaşayan herkese hitap etmesi, Akıllı renklendirme ile göz yoran değil ayrım yapmayı, istenileni bulmayı kolaylaştıran tasarım, Bol alıştırma ile kavratmanın ötesine geçilip alışkanlık kazandırılması, Boşluk doldurma, doğru yanlış, bulmaca, egzersiz, çoktan seçmeli sorular, formül ezberletme, eşleştirme gibi farklı tipte alıştırmalar, Her konu sonunda sadece bilgilerin sorgulandığı alıştırmalar, Her konu sonunda konu özeti ile bilgilerin kalıcı hale getirilmesi, İşleyişte sadece o ana kadar verilen bilgilere ihtiyaç duyulması, Benim için ayrı bir üniversite eğitimi gibi olan TMOZ a, yani Türkiye Matematik Öğretmenleri Zümresi ne, tashihte yardımcı olan... teşekkürü bir borç bilirim. Eşime, aileme, beni yetiştiren öğretmen, komşu, akraba herkese teşekkür ederim. Bora Arslantürk Nisan/0 Kitabı istemek için aşağıdaki telefon veya maillerden bize ulaşabilirsiniz 0 505 05 00 (turkcell) bora00@gmail.com boramat@gmail.com Kitap ile ilgili sunumlara, çözümlere vb. dijital dökümanlara ücretsiz ulaşabilmek için www.ozeldersci.com adresini ziyaret ediniz
0 dan matematik
A. Rakam: Sayıları ifade etmek için kullandığımız sembollere denir. On tane rakam vardır bunlar; 0,,,,, 5, 6, 7, 8, 9 B. Örnek: Aşağıdakilerden; a) Kaç tanesi sayıdır? b) Kaç tanesi rakamdır?,,, 8, 7, a, x çözüm a),,, 8 ve 7 sayıdır. Dolayısı ile beş tanesi sayıdır. Kitaba çalışan öğrencilerden şu nidayı duyar gibi oluyorum; rakam, prensibi E. Toplama ve Çıkarma İşlemleri: Yine ihtiyaç sonucu insanlar toplama ve çıkarma işlemleri yapmak durumunda kalmıştır. Bunlar en temel işlemlerdir diyebiliriz. Bu işlemleri tek bir işlem gibi düşünebiliriz. Sayıların sollarındaki işaretlerini de dikkate alarak, şimdi bahsedeceğimiz prensip ile kolaylıkla bu işlemler yapılabilir. işaretler aynı ise topla işareti koru, işaretler farklı ise büyükten küçüğü çıkar büyüğün işaretini ver Mesela 5 ve --5 işlemlerini düşünelim bunlarda işaretler aynıdır. Birinde ikisi de artıdır, diğerinde ikisi de eksidir. Dolayısı ile toplanmalı ve işaretler korunmalıdır. Bu işlemlerin sonuçları sırası ile 9 ve -9 olur. Ama hocam biz soru çözerken x i sayı olarak bulmuyor muyuz? Buluyoruz evet ama, burada elmizde başka bir bilgi olmadığından a ve x i sayı olarak değerlendiremeyiz, onları harf olarak kabul ederiz. b) Rakam olanlar sadece ve 7 dir. Dolayısı ile iki tanesi rakamdır. C. Alıştırma: Aşağıdakilerden; a) Kaç tanesi sayıdır? b) Kaç tanesi rakamdır?,, xyz,,, 9 Şimdi de 9-5 ve 5-9 işlemlerine bakalım. Bunlarda birincisinde 9 artı, 5 ise eksi işarete sahip, diğerinde 5 artı, 9 ise eksi işarete sahiptir. Dolayısı ile işaretler farklıdır. Büyük olandan küçük olan çıkarılmalı ve büyüğün işareti verilmelidir (burada büyüklük-küçüklük işaretsiz değerlendirme sonucudur). O halde sonuçlar sırası ile ve - olur. E. Alıştırma: Aşağıdaki işlemleri yapınız. ) 7 ) -- -7 ) 56 ) -5-6- D. Pozitif Negatif Sayılar: Sayılar, ihtiyaç sonucu işaret sahibi olmuşlardır. Alacak-borç kavramları gibi. Borç negatif (eksi), alacak ise pozitif (artı) işaretli olarak düşünülebilir. Mesela Alinin 00 lira alacağı 50 lira borcu olsun. Bunu işaretleri ile defterine kaydederek karışmamalarını sağlamak için; 00 ve -50 olarak kaydedebilir. Genel olarak, eğer sayının solunda herhangi bir işaret yok ise, artı işaretli kabul edilir. 5) 00 0 6) -0-0 -0 7) 00 0 8) -0-0-0 9) 0) 67 ) -6-7 ) 68 - ) -6-8- ) 87 5 5) -8-7-5 )7 )-7 ) )- 5)0 6)-0 7)0 8)-0 9) 0) ) )- )- )5 5)-5
prensibi kavratma B. Alıştırma: Aşağıdaki işlemleri yapınız. ) - - ) ---7 ) -5 - ) 5-6 - ) 5-7 - 5) 0-0 0 6) - - 7) -5-8) 0- - 9) 0-5 -5 0) 0-8 -8 ) -9-8 ) -0-8 ) 50-55 -5 ) 50-56 -6 5) 7-7 -0 6) 6-56 -0 7) 0-0 -0 8) - -0 9) 000-00 - 0) 0- -0 ) 0-0 -00 ) 0-5 -50 ) 7-57 -0 ) 000-000 -000 5) 000-000 -000 6) 000-5000 -000 7) 0000-5000 -5000 8) 7800-8800 -000 ) --5-8 ) -5-6- ) -5-7- 5) -0-0-0 6) -- - 7) --5-8 8) -0-- 9) -0-5 -65 0) -0-8-8 ) --9-0 ) --0- ) -50-50-00 ) -50-50-00 5) -7--60 6) -6-5-00 7) -0-80-00 8) -00-800-000 9) -000-0 -0 0) -00-00-0 ) -0-0-0 ) -0-0-0 ) -7-0 -7 ) -000-000-000 5) -000-000-5000 6) -000-5000-8000 7) -0000-5000-5000 8) -7000-0000-7000 )- )- )- )- 5)0 6)- 7)- 8)- 9)-5 0)-8 )-8 )-8 )-5 )-6 5)-0 6)-0 7)-0 8)-0 9)- 0)-0 )-00 )-50 )-0 )-000 5)-000 6)-000 7)-5000 8)-000 )-7 )-8 )- )- 5)-0 6)- 7)-8 8)- 9)-65 0)-8 )-0 )- )-00 )-00 5)-60 6)-00 7)-00 8)-000 9)-0 0)-0 )-0 )-0 )-7 )-000 5)-5000 6)-8000 7)-5000 8)-7000
) - ) -5 ) -56 ) -57 5) -00 0 prensip ve öncelik B. Öncelik: Toplama ve çıkarma işlemleri eşit önceliklidir. İkiden fazla sayı varsa, herhangi ikisini önce yapabilirsiniz. Mesela; - işleminde önce - yapılarak da sonuca gidilir önce - yapılarak da sonuca gidilebilir. Sonuç değişmez; - veya - 5 6) - C. Alıştırma: Aşağıdaki işlemleri yapınız. 7) -5 8) -0 9) -05 5 0) -08 8 ) -9 8 ) - -0 ) -5055 5 ) -5056 6 5) -77 0 6) -656 0 7) -00 0 8) - 0 9) -00000 0) -0 0 ) -00 00 ) -05 50 ) -757 0 ) -000000 000 5) -000500 500 6) -000-5500 500 7) -0000-000 000 8) -78008800 000 ) ) ) ) 5)0 6) 7) 8) 9)5 0)8 )8 )-0 )5 )6 5)0 6)0 7)0 8)0 9) 0)0 )00 )50 )0 )000 5)500 6)500 7)000 8)000 ) ----9 ) --5-- ) -5-6-- ) -5-75-7 5) -0-00-0 6) --- 7) --5-5 8) -0-0- 9) -0-50-5 0) -0-88-0-0-0-0 ) --90--9-0 -9 ) --0--0 - ) -50-500-50-0-60-0 ) -50-5050 -50-00-50-00 )-9 )- )- )-7 5)-0 6)- 7)-5 8)- 9)-5 0)-0 )-0 )-0 )-60 )-50
sadeleştirme B. Alıştırma: Aşağıdaki işlemleri yapınız. 6 ) --0 ) -5-5 ) --00-7770 - - ) -57-0 5 ) -5-7 7 5) 00-07-76 ---8 - - 6) 77-8088-9 ---7 - - 7) 79-7-70 9--5 ) -0-57-97 - - ) -7600-0900-07--7- - - 7 ) -80-788-90077-6-9 9 - - 8) -50-956 60 6-6 5) 07-50-9-06556 767 9) -6-970056 0 7 6 0 6) 00-87-6-970056 06 0) 7-97-750-5 -0-7 -0 0 7) 7-975-750-5 -0-50-59 ) -000-875-9088000 57-0 -50 5 ) ) )5 )7 5)-8 6)-7 7)-5 8)0 9) 0)7 )-7 ) ) )- )9 5)7 6)6 7)-59
biraz daha karışık sayılarla işlem becerisi B. Alıştırma: Aşağıdaki işlemleri yapınız. 7 7850807500 5-80-05-80-7 ) 79 066 ) 7-9 0-8 ) 75 0 ) 7 05 ) 79 00066 5) 75 000 6) 7 600065 7) 76 809 8) 96 70585 9) 85 607 0) 76 00809 ) 96 0070585 ) 85 6006067 ) 9 506 ) 59 708 5) 69 0555 6) 9 00506 7) 59 00708 8) 9 5005056 9) 576 900 0) 565 900 ) 58 809 ) 576 00900 ) 58 5008059 ) 568 00809 5) 777 05 6) 7578 05 7) 777 0005 ) 7-6 0 ) 67-9 0-8 ) 8-9 0-9 5) 6-9 -50-8 6) 9-97 -50-8 7) 96-58 0-8 8) -65-0-- 9) 8-7 0-7 0) 7-9 0-8 ) 7-6 0 ) 9-67 00-08 ) 9-8 -00-0-09 ) 9-97 -00-50-8 5) 8-7 -000--6 6) 9-7 -0080-5-5 7) -8 00-505 8) 7-9 00-0-88 9) 57-85 500-0-89 0) 67-79 -00-0-- ) -759 50050-56 ) -79 000 ) -977-0050--5 ) -5-00-0-- 5) -5679-000-77 6) -577-000-68 7) - 00-98 8) 7578 0005 )6 ) )5 )6 5) 6)65 7)9 8)85 9)7 0)9 )85 )67 )6 )8 5)55 6)6 7)8 8)56 9)0 0)0 )9 )0 )59 )9 5)5 6)5 7)5 8)5 8) -97 00-0-88 )8 ) )8 )9 5)-8 6)-8 7)8 8)- 9)7 0)8 ) )8 )-09 )-8 5)-6 6)-5 7)5 8)88 9)89 0)- )56 ) )-5 )- 5)-77 6)-68 7)98 8)88
parantez, işaret çarpımı A. Parantez: Parantez kullanımı ile bir nevi gruplandırma yapılır. Parantezin önüne gelen işaret tüm parantez içindekilere aittir. 8) -^x - h - x 9) -- ^ x - h x 8 Mesela -(-) ifadesinde işlem yapmadan önce parantesi açmak istersek - elde ederiz. İster parantezi açarak işlem yapalım, ister açmadan yapalım sonuç değişmez ve olur. Parantezi açarken aslında işaret çarpımı yapmış oluruz. B. İşaret Çarpımı: Birden fazla işaret yanyana gelirse işaretler çarpılır. İşaret çarpımındaki prensip şudur; İşaretler aynı ise sonuç artı, işaretler farklı ise sonuç eksidir Dolayısı ile eksi ile artının ve artı ile eksinin çarpımı işaretler farklı olduğu için eksi; eksi ile eksinin ve artı ile artının çarpımı ise işaretler aynı olduğu için artıdır. Çarpma işlemi için nokta kullandığımızı belirtelim; -$- işaretler aynı $ - $ - işaretler farklı $ -- C. Alıştırma: Aşağıdaki ifadelerde işlem yapmayınız, sadece parantezleri açınız. -- ^ h -- $ -^- h - --- ^ ^ h h - ^ h -- ) -- ^ h ) -- ^ 5h 5 ) - ^ h - ) - ^ h - 5) -^- h - 6) -^- h - 7) -- ^ - h ) )5 ) - ) - 5) - 6) - 7) 0) --- ^ ^ xh- h - x ) -- ^ a-- ^ xh- h a- x ) -^- a b-^- hh - a-b- ) -- ^ ^ - ah b- ^ hh -a- b - - a ) --- ^ ^ hh - - 5) -- ^ ^ hh artılar dikkate alınmayabilir 6) - ^ ^ hh - 7) -- ^ ^a- bh ^x- yhh a-b- x y - a b 8) --- ^ ^ a bh-^x- yhh - a b x-y a- b - x y 9) --- ^ ^ a-bh-- ^ x- yhh -a-b-x-y a b x y 8) - x 9) x 0) - x ) a- x ) - a-b- )-a- b ) - 5) 6) - 7)a-b- x y 7) - a b x-y 8) - a b x- y 9) -a-b-x-y
- -^- h - 9 -^-h--- 6 ^ h 0@ - - 0 - - ) -- ^ h- -- - ) -- ^ h-^- h - - ) -- ^ -h-^-- h 6 0-6 - 6 ) -^5 -^-hh -^-^- hh -- - 5-5) -^-^6-7hh -^-^0- hh - 7 - -7 6) -^-^-6-7hh -- ^ ^ 0 hh - 6 7 - -7-9 7 6 7) -- 6 ^- 7h ^- -^- hh@ 5 - -9-5 parantez, işaret çarpımı 9) --- 6 ^ -^-- ^ h h- h@ --- ^ ^ hh - 7 --7- - 0) --- 6 ^ -^--^-h-hh - @ - 0 ) -^ -^--^-7hh- ^ - hh -0 7-5 - 5 0 ) -6-^- ^--^- hh h- @ - -- -- - ) -- 6 ^-^-^^-h-h-hh - 7@ -5 5-6 - 6 - ) -- 6 -- ^ -- ^ -^-5-- ^ hh hh@ - -5 -- - 9 8) -- 6 ^ -h-^- -^- hh@ - - 5) -- 6 -- ^ - ^ 00 - ^ hhh@ - -6 - - 6 ) - ) )0 ) - 5 5) 6) - 9 7)5 8) 9) - 0) ) - 0 ) ) ) 5) -
) -- ^ - ^ - ^ 7hh -h-^- h 60 - -7 - -7 - - 88 88 00 ) -^- - ^ ^ -7hh -h-^- h - - -6 - --6- - 5 parantez, işaret çarpımı 0 6) -- 6 -- ^ --- ^ ^ h h- h@ 7 - -7 - -60 - - 7 7 7) -- 6 7 -- ^ -- ^ - ^ h-hh - @ - -- - 8-8 6-7 -6 - -0-5 -55 55 5 8 ) -^-^- ^ -- ^ 7hh - h h-^- h 0 - - 0-8 - 8-5 5 7 ) -^-^- ^ -- ^ 7-- ^ 7 hhh - h h - - 7 6-6 - 5 0 &- 5) -^-^--^ -- ^ -- ^ 7-hhh - h h - - 8-8 --- - 8 8 &- 8) -^ -^--^-7hh- ^ -h- 7h - 7 5 - - 5-7 9) -6 -^- ^- -^- hh h- @ - - - - 0) -- 6 ^-^-^-- ^ h-h-hh - 7@ - - - - 8 8-7 - ) -6 -^- -^--^-7-^- hh hh@ - - - - -5-5 &- )00 )8 )7 ) - 5) - 6)7 7)55 8) 9) 0) - ) -
bilgi sorgulama ve özet ) Aşağıdakilerden kaç tanesi rakamdır? 7 ve 9 olmak, 7, 9, 999,, 9 üzere iki tane ) Kaç tane rakam vardır? 0,,,,,5,6,7,8,9 olmak üzere 0 tane rakam vardır. ) Aşağıdaki sayılardan kaç tanesi kesin pozitif işaretlidir? 7, -, x, -a, a,, -, Özet: A. Rakam: Sayıları ifade etmek için kullandığımız sembollere denir. On tane rakam vardır bunlar; 0,,,,, 5, 6, 7, 8, 9 B. Pozitif Negatif Sayılar: Sayılar, ihtiyaç sonucu işaret sahibi olmuşlardır. Alacak-borç kavramları gibi. Borç negatif (eksi), alacak ise pozitif (artı) işaretli olarak düşünülebilir. 7, ve pozitif işaretlidir. Yani üç tanesi. ) Toplama veya çıkarma yaparken uyguladığımız prensip nedir? işaretler aynı ise topla işareti koru, işaretler farklı ise büyükten küçüğü çıkar büyüğün işaretini ver 5) Toplama ve çıkarma işlemleri arasındaki öncelik nasıldır? Eşit önceliklidirler. 6) İşaretlerin çarpımındaki prensip nedir? İşaretler aynı ise sonuç artı, işaretler farklı ise sonuç eksidir 7) Boşlukları doldurunuz. -- $... $... _ - $... - _ $... 8) Aşağıdaki cümlelerdeki hataları bulunuz. acil servis rakamıdır. rakam değil Genel olarak, eğer sayının solunda herhangi bir işaret yok ise, artı işaretli kabul edilir. C. Toplama ve Çıkarma İşlemleri: işaretler aynı ise topla işareti koru, işaretler farklı ise büyükten küçüğü çıkar büyüğün işaretini ver D. Öncelik: Toplama ve çıkarma işlemleri eşit önceliklidir. İkiden fazla sayı varsa, herhangi ikisini önce yapabilirsiniz. E. Parantez: Parantez kullanımı ile bir nevi gruplandırma yapılır. Parantezin önüne gelen işaret tüm parantez içindekilere aittir. F. İşaret Çarpımı: Birden fazla işaret yanyana gelirse işaretler çarpılır. İşaret çarpımındaki prensip şudur; İşaretler aynı ise sonuç artı, işaretler farklı ise sonuç eksidir -$- işaretler aynı $ - $ - işaretler farklı $ -- Pozitif sayılarda her zaman artı işareti konmak zorundadır. böyle bir zorunluluk yok 9) Aşağıdakilerin doğru veya yanlış olduğunu belirtiniz. Açılan her parantez mutlaka kapatılmalıdır. D Parantez içi her zaman önce yapılmak zorundadır. Y Parantez kapatılmadan başka parantez açılamaz. Y Bir parantez önündeki işaret ilk parantez elemanına aittir. Y ) )0 ) 5)eşit 9)DYYY