UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE HAVA FOTOĞRAFLARINDAKİ GELİŞMELERİN HARİTA ÜRETİM SÜRECİNE YANSIMALARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE HAVA FOTOĞRAFLARINDAKİ GELİŞMELERİN HARİTA ÜRETİM SÜRECİNE YANSIMALARI"

Transkript

1 TMMOB Hrit ve Kdstro Mühendisleri Odsı. Türkiye Hrit Bilimsel ve Teknik Kurultyı 2 Mrt Nisn 05, Ankr UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE HAVA FOTOĞRAFLARINDAKİ GELİŞMELERİN HARİTA ÜRETİM SÜRECİNE YANSIMALARI H.Akdeniz, M. Erdoğn 2 Hrit Genel Komutnlığı, Fotogrmetri Diresi, Ankr, 2 Hrit Genel Komutnlığı, Fotogrmetri Diresi, Ankr, ÖZET Geçmişte geleneksel let ve yöntemler ile gerçekleştirilen coğrfi ürünler, bilişim teknolojilerine bğlı olrk gelişmekte ve çeşitlenmekte, emek yoğun yöntemler teknoloji yoğun yöntemler yönünde değişime zorlnmktdır. Bu doğrultud hrit üretim sürecine jeodezi, fotogrmetri, krtogrfy disiplinlerinin ktkı ornlrı ve biçimi de sürekli değişim içindedir. Kinemtik GPS yönteminin uygulnmsı ile kıymetlendirme için gereken yer kontrol noktsı syısı oldukç zlmış olup, gelişmeler GPSINS ve GPSIMU sistemlerinin uygulm lnın ktrılmsı ile, ykın gelecekte belirli ölçeklerde yer kontrol noktsın ihtiyç duyulmdn hrit üretiminin gerçekleşebileceği yönündedir. Bu çlışmd, hrit üretim sürecinde etkili oln hv fotoğrfı ve uydu teknolojisindeki gelişmeler değerlendirilerek, hrit üretim süreci üzerindeki olsı etkileri üzerinde öngörülerde bulunulmy çlışılcktır Anhtr Sözcükler : uydu görüntüleri, hv fotoğrfı, hrit, coğrfi ürün ABSTRACT EFFECT OF THE DEVELOPMENTS AT THE SATELLITE IMAGERY AND AERIAL PHOTOGRAPHY TO THE MAP PRODUCTION PROCESS With the effect of informtion technologies,geogrphic products, which were produced by clssicl instrument nd methods, re developed nd vrited. Work densed methods re forced to turn technology densed methods. Through this developments,contribution rtio nd wy of Geodesy, Pgotogrmmetry nd Crtogrphy to the mp production proces rerpidly chnging. The use of Kinemtik GPS decresed the need for ground control nd the developments t the GPSINS nd GPSIMU re expected to remove the need for ground control t the certin scles. In this pper, developments t the stellite imgery nd eril photogrphy, which re ffecting the mp production process, re evluted nd possible effects for the future re conjectured. Keywords: stellite imgery, eril photogrphy, mp, geogrphic product. GİRİŞ Bilgi çğı olrk dlndırıln günümüzde, bilişim teknolojisindeki gelişmeler, ekonomik, kültürel ve toplumsl ypılrı derinden etkilemekte, ticret, eğitim ve yönetim biçimlerini frklı boyutlr tşımktdır. Gelişmeler birey, toplum ve yönetim ypılrını değiştirmekte ve örgütleri günümüzün rekbet ortmınd, yeni teknolojileri ve yöntemleri üretim sürecine uygulmy zorlmktdır. Avrup Birliği ile bütünleşme sürecinde, kurum ve kuruluşlrın ulusl ve uluslr rsı lnd rekbet edebilmesi de, sürekli değişim ve gelişme ile olsı görülmektedir. Gelişmeler emek yoğundn teknoloji yoğun yönünde olmkt, hrit üretim süreci de bun prlel olrk, rzi çlışmlrı ile zmn ve mliyet gerektiren diğer şmlrı zltm ve/vey ortdn kldırmy yönelik olrk değişmektedir. Uydu teknolojilerindeki gelişmeler hrit üretim sürecinin iki şmsın ynsımktdır. Bir yndn üretim sürecinin ilk şmsı oln jeodezik çlışmlrın niteliğini ve kimi sınırlılıklrını ortdn kldırmkt, öte yndn lgıldıklrı görüntüler ile hv fotoğrfçılığın seçenek oluşturmy çlışmktdır. GPSINS ve GPSIMU sistemlerinin uygulm lnın ynsımsı ile ykın gelecekte yer kontrol noktsı, dolyısıyl jeodezik çlışmlr oln ihtiyç tmmen ortdn klkbilecektir. Hv fotoğrfçılığı lımındki gelişmelerin bir yönü de syısl kmerlr olup, film, bnyo ve krt bskı gibi fotolbortur süreç ile trm işlemleri tmmen ortdn klkbilecektir. Fotogrmetrik veri toplm çlışmlrınd detylrın otomtik y d yrı otomtik olrk çıkrımı için rştırmlr sürmekte olup, kıs dönemde uygulm lnın ynsımsı olsı görünmemektedir. Bu çlışmd hv fotoğrflrı ve lım yöntemleri ile uydu görüntülerindeki gelişmeler ile bu gelişmelerin hrit üretim sürecindeki ynsımlrı üzerinde durulmktdır. 2. HAVA FOTOĞRAFLARI VE ALIM YÖNTEMLERINDEKI GELIŞMELER:

2 Uydu Görüntüleri Ve Hv Fotoğrflrındki Gelişmelerin Hrit Üretim Sürecine Ynsımlrı Ölçeğe göre değişmekle birlikte genel olrk hrit üretim sürecinin şmlrı;. Yer kontrol noktlrının tesisi ve konumlrının belirlenmesini içeren jeodezik çlışmlr, b. Hv fotoğrfı çekimi, bnyosu ve krt bskı işlemleri, c. Fotogrmetrik veri toplm fliyetleri, d. Veri ypılndırm ve sunum işlemleri biçiminde sırlnbilir. Hrit üretim sürecinin zmn ve mliyet gerektiren şmlrının bşınd, hv fotoğrflrının kıymetlendirilebilmesi için gereken yer kontrol noktlrının rzide tesisi ve konumlrının belirlenmesi için gereken jeodezik fliyetler ile hv fotoğrfı çekimi ve fotogrmetrik veri toplm süreci olduğu söylenebilir. Toplm 27 poligon ve 9 lplce den oluşn Türkiye Ulusl Yty Kontrol (Nirengi) Ağı nın güncel tutulmmsı bir yn, tektonik plk hreketleri ve depremler nedeniyle 23 metreye vrn bozulmlr uğrdığı ve ihtiycı krşılymdığı tespit edilmiştir (Lenk, Demir, 04). Bu ihtiycı krşılmk mcıyl Türkiye Ulusl Temel GPS Ağı (TUTGA99 ve TUTGA99A) oluşturulrk dört boyutlu (üç koordint ve bir zmn) konum belirleme uygulmlrın bşlnmıştır. Jeodezik lndki bu gelişmelere krşın, büyük ve ort ölçekli hrit üretimi için, mevcut yer kontrol nokt syısını rtırmk ve/vey thrip olnlrı yenilemek gerekmektedir. Yer kontrol noktlrının tesis ve ölçüm işlemleri rzide ypılmkt olup, hv koşullrının kısıtlmsı ltınd ve mliyeti yüksek çlışmlrdır. Bu nedenle hv fotoğrfı çekimi ve kullnm yöntemlerindeki gelişmeler de, gerekli yer kontrol noktsı syısını zltmk yönünde olmktdır. Trihsel gelişime göre nokt sıklştırm yöntemleri; Hvuz Yöntemi, Dizi Yöntemi, Fotogrmetrik Nirengi Yöntemi ve Kinemtik GPS Destekli Fotogrmetrik Nirengi Yöntemi biçiminde sırlnbilir (HGK, 03). Hvuz Yöntemi : Resimler hngi yönde çekilirse çekilsin, bu yöntemde her durumd model içerisine en z 3 noktnın girmesi gerekir. Bu durumd, rdışık bir çift resimden oluşn stereo modelin mutlk yöneltmesini ypbilmek için minimum nokt syısı sğlnmış olur. Bu mc yönelik olrk izlenmesi gereken en uygun yöntem, rzinin eşkenr üçgenlere bölünmesi ve bu üçgenlerin köşelerine ykın yerlerde birer nirengi noktsı tesis etmektir (Atk, 04). Dizi Yöntemi : Dizi yönteminde, modelin yklşık köşelerinde birer nokt bulunck şekilde nirengi noktsı plnlmsı ve tesisi ypılır. Tüm nirengi ve uçuş plnlrı bun göre düzenlenir. Böylece kontrollü bir şekilde mutlk yöneltme sğlnbilir. Bunun sğlnmsı için; önce uçuş yönü, resim ölçeği ve ileri bindirme ornı dikkte lınrk fydlı model lnı hesplnır. Dh sonr bu değerler dikkte lınrk X ve Y yönlerinde hngi rlıklrl ve kç nokt tesis edileceği bulunur. Bunun için modelin X yönündeki uzunluğu yklşık model bzı kdr lınırs, nirengi noktsı tesisi bz mesfesi (B) rlığınd ypılır (HGK, 03).. Fotogrmetrik Nirengi Yöntemi : Hvuz ve dizi yönteminde oluşn skınclrı gidermek üzere 970 li yıllrd geliştirilen ve rzide tesis edilmesi gereken nirengi nokt syısını zltn bir yöntemdir. Yöntemin temel mcı; rzide minimum syıd nirengi noktsı tesis etmek ve stereo modellerin mutlk yöneltmeleri ile kıymetlendirme işlemlerinin ypılbilmesi için, her modelde bulunmsı gereken yeterli syıdki kontrol noktsının fotogrmetrik yöntemlerle belirlenmesidir. Bu yöntemde kolon bşınd ve sonund mutlk nirengi noktsı olmlıdır. Yöntemin uygulnmsınd; kıymetlendirilecek pftlrı, uçuş htlrını ve mevcut nirengi noktlrını içeren bir uçuş plnı hzırlnır. Bu pln dhilinde, iş bölgesinin dış çerçevelerinde resim lnın girecek şekilde rlrındki uzklık 2B kdr oln nirengi noktlrı seçimi ypılır. Her kolonun bş ve sonlrınd, kolon httının üst ve ltınd olmk üzere en z 2 nokt seçilir. Bu noktlrın ynı modele düşmesi sğlnmlıdır. Bloğun içerisinde ise, her kolonun üst ve lt trfınd yklşık 4B rlığınd tm kontrol (X, Y, Z) vey sdece yükseklik kontrol noktlrı (Z) seçimi ypılır (Atk, 04). Kinemtik GPS Destekli Fotogrmetrik Nirengi Yöntemi : Fotogrmetrik nirengi yöntemi; rzide tesis edilen nirengi noktsı syısını minimum indirerek nirengi noktsı syısınd yklşık % 9095 lik bir tsrruf sğlyn, resim uçuşu sırsınd resim çekim noktlrının 3 boyutlu koordintlrını (X o, Y o, Z o) GPS uydulrın ypıln gözlemlerle tespit etmeye yryn, böylece mutlk yöneltme ve dengelemede bilinmeyenlerin büyük bir kısmının çözümlenebildiği bir yöntem olrk orty çıkmıştır. Yöntemin uygulnmsınd; hzırlnn uçuş plnlrın bğlı olrk, düzgün bloklrd en z 4, ideli 2 şer noktdn yer kontrol noktsının blok köşelerinde seçimi ve tesisi gerçekleştirilir. Bu noktlr jeodezik yöntemler ile konumlndırılır(atk, 997). Süreç içinde fotoğrflrın yöneltmesi için rzide tesis edilmesi gereken yer kontrol noktsı syısı oldukç zlmkl birlikte, hiç kontrol noktsı tesis etmeden vey dh z kontrol noktsı ile fotoğrflrın yöneltilmesi mcıyl çlışmlr ypılmış ve GPSIMU sistemi geliştirilmiştir. İnersiyl Ölçme Ünitesi (Inertil Mesurement UnitIMU), jiroskop ve ivme ölçme sistemlerinin bir ry getirilmesiyle oluşturulmuş bir sistemdir. IMU, INS sisteminin n prçsıdır ve izdüşüm merkezi koordintlrı ile üç dönüklük prmetresini 500 Hz. freknsınd belirleyerek, bu bilgileri nvigsyon mçlı olrk kullnır. Atlet verisi kuvvetli sürüklenmeler nedeni ile ylnızc kıs süreli boyutlrd yeterli doğruluğ ship olur. Bu Syf

3 Akdeniz ve Erdoğn nedenle mutlk doğruluğ ship bir GPS ile kombinsyonu gereklidir. Yygın olrk kullnıln İtertif Klmn Filtreleme yöntemi ile her iki sistemin vntjlrı birleştirilebilir ve böylece GPSINS Doğrudn Algılyıcı Yöneltmesi (Direct Sensor Orienttion DSO) için kullnılbilir (ESB, 02). Şu n için yygınlşmsını engelleyen kimi hususlr buluns d, ykın gelecekte bu sorunlrın şılcğı ve yer kontrol noktlrın ihtiyç duyulmdn fotogrmetrik kıymetlendirmenin ypılbileceği günlerin uzk olmdığı söylenebilir. Hv fotoğrflrındn üretilen hritlrın rzide bütünlenmesi y d güncellenmesi zmn ve mliyet gerektiren bir fliyettir. Pftd değişen detylrın yoğunluğun bğlı olrk, klsik yöntemlerle rzide güncelleştirme ypılbileceği gibi kimi zmn d yeniden üretim gerekebilmektedir. Jeodezik fliyetleri de içeren ve uzun zmn ln yeniden üretim yerine, pftlrın syısl yöntemlerle güncellenmesi, uygun bir çözüm olbilecektir. Bu mçl Hrit Genel Komutnlığı trfındn bütünleme çlışmlrı için geliştirilen Topoğrfik Veri Toplm Sistemi bir çözüm olbilir. GPS, lzer mesfe ölçer ve el bilgisyrındn oluşn bu sistemler syesinde hritlrdki eksik veriler, doğrudn dety üzerine gidilerek y d kutupsl yöntemle, tmmıyl syısl ortmd ve yüksek doğrulukt toplnbilmektedir. 3. UYDU GÖRÜNTÜLERİNDEKİ GELİŞMELER Coğrfi bilgi ve ürün üretimi ile, veri toplm, yönetme ve sunumund kullnıln rç ve yöntemler sürekli gelişme hlindedir. Düny çevresinde değişik kullnım mçlrın yönelik olrk fliyet gösteren, teknik özellikleri ve çözünürlükleri frklı uydu sistemleri bulunmktdır. Veri toplm lnınd d, uçktn fotoğrf lımın seçenek olrk uydu sistemleri gelişmekte ve çeşitlenmektedir. Günümüzde hritcılık ve uzktn lgılm lnınd yoğun olrk kullnıln uydu sistemleri ve özellikleri özet olrk Tblo de sunulmuştur. Bu uydu sistemlerinin konumsl çözünürlükleri çoğunlukl km ile metre, rdyometrik çözünürlükleri 3 bit ile 2 bit ve zmnsl çözünürlükleri gün ile 40 gün rsınd değişmektedir. Eski uydulr genellikle 6 il rsı rdyometrik çözünürlüklerde görüntü lmktyken yeni uydulrd bu değer ve üzerine çıkmıştır. Yüksek rdyometrik çözünürlük görüntü yorumlmyı kolylştırmktdır. Yine bu özellik otomtik dety teşhisi, otomtik eşleme gibi lgoritmlrdn dh bşrılı sonuçlr elde edilmesini sğlmktdır. Eski uydu sistemleriyle çok syıd bntt düşük çözünürlüklerde görüntü lınırken, yeni uydulrd genelde görünür ve infrred bntlrd yüksek çözünürlüklerde görüntü lınmktdır. Yeni uydu sistemlerinde dikkt çeken diğer bir özellik de, ship olduklrı yıldız gözlemcileri ile GPS ve INS sistemeleri yrdımıyl, yörünge ve dönüklük bilgilerinin dh hsss hesplnbilmesidir. Eski uydulr yer kontrol noktsız yklşık 0500 metre doğruluklrl yöneltilebilirken, yeni uydulr yer kontrol noktsın ihtiyç duymdn metre doğruluklrl yöneltilebilmektedir. Gelecekte uydu görüntülerinin yygın olrk kullnılcğı, rtn uydu syısı ile birlikte fiytlrının ucuzlycğı, konumsl çözünürlüğün 0.5 m ve ltın inebileceği değerlendirilmektedir. Uydu görüntü çözünürlüğünün 0.5 m y d m olmsı, bu boyutlrdki her türlü detyın teşhis edilebilmesi nlmın gelmemekte, görüntü üzerinde okunbilecek koordint doğruluğu d yer kontrol noktsı syısı ve doğruluğun bğlı olmktdır. Uydu görüntülerinden üretilecek hritlrın doğruluğu ise; görüntünün kpsdığı lndki yer kontrol noktlrının konum doğruluğun ve uygun doğrulukt syısl rzi yükseklik verisinin bulunmsın bğlıdır. Dh çık bir deyişle, uydu görüntüsünün büyük ölçekli olmsı, ynı ölçekte ve doğrulukt hrit üretilebileceği nlmını tşımmktdır. Günümüz koşullrınd hrit üretim sürecinde hv fotoğrflrı ve uydu görüntüleri birbirileriyle krşılştırıldığınd ; Yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin km 2 birim fiytının hl çok phlı olmsı, Uydu görüntülerinin işlenebilmesi için ek yzılım ve bilgilere gereksinim duyulmsı, Uydu görüntülerinin çekim süreleri ve isteklerin krşılnmsı için gereken sürelerin fzl olmsı, Uydu görüntülerinin kullnılmsınd hv fotoğrflrın ornl dh fzl yer kontrol noktsın gereksinim duyulmsı ve büyük ölçekli çlışmlrd bu gereksinimin dh d rtmsı, Hv kmerlrın GPSIMU sisteminin bütünleşmesi ile yer kontrol noktsı gereksiniminin tmmen ortdn klkck olmsı gibi nedenlerden dolyı, hrit üretiminde hv fotoğrfı vey uydu görüntüsü ikileminde; yurt içi bölgeler için hlihzırd hv fotoğrfı üstünlüğünü korumktdır. Anck, küçük lnlrd, ysl y d fiziksel olrk uçuş ypılmyn bölgelerde, yer kontrol noktsı ihtiycı fzl ols d, uydu görüntülerinin kullnımı dh uygun olmktdır (Akdeniz, Erdoğn, 04). UYDU TARİH ALGILAYICI TİPİ Konumsl (metre) ÇÖZÜNÜRLÜK Rdyometrik (bit) Zmnsl (gün) ŞERİT GENİŞLİĞİ ** (km) Uydunun fliyette bulunduğu yıllr (Örnek; 9727: 972 yılınd fliyete geçmiş ve 97 yılınd kullnım dışı klmış; 999 : 999 yılınd fliyete geçmiş ve hlen fl) ** Uydu görüntüsünün geçiş izine dik yönde yeryüzünde kpsdığı ln Syf

4 Uydu Görüntüleri Ve Hv Fotoğrflrındki Gelişmelerin Hrit Üretim Sürecine Ynsımlrı ASTER/ TERRA (METI& NASA) MODIS/ TERRA (METI&NASA) BİLSAT (TÜBİTAK BİLTEN) EROSA (Imge St) ERS/2 (ESA) IKONOS (Spce Imging) IRSC/D (ISRO Hint.) IRSP6 (ISRO Hint.) LANDSAT / 2/3 (NASAEOSAT) LANDSAT4/5 (Spce Imging) LANDSAT 7 (NASA) ORBVIEW 3 (ORBIMAGE) RADARSAT /2 (CSAMDA) SPIN2 ve Mekikler (Rusy) SPOT/2/3 (CNES/ SPOT) SPOT4 (CNES/ SPOT) SPOT5 (CNES/ SPOT) QUICKBIRD2 (Digitl Globe) 999 ASTER 999 MODIS / 97 90/ / 9752/ / 03 /95 Periyodik 96 / 990 / / Multispektrl SAR Imge Mode SAR Multispektrl LISSIII LISSIII WIFS LISSIII LISSIV WIFS bit 4 () 4 () 4 () () 4 (52) /0.9 bit.4 2.5/ bit 6 bit 7 bit 7 bit 7 bit 7bit 7bit bit /70 mono 740 MSS 0 TM TM TM ETM ETM Multispektrl SAR SAR MK4 KVR00/DKI TK350 HRVPAN HRV HRVPAN HRVIR HRVIR Vegettion HRSPAN HRGPAN HRG HRG Vegettion Multispektrl ,, / 4/ 335 (24) 335 (24) Tblo : Uydu Sistemleri ve Özellikleri 4. SAYISAL KAMERALAR Hrit üretim sürecinde önemli bir yeri oln Fotogrmetri lnınd syısl uygulmlrın her geçen gün birz dh rttığı görülmektedir. Yzılım ve donnımlr, teknolojik gelişmelere prlel yenilenmekte ve çok çeşitli seçenekler sunulmktdır. Öte yndn, coğrfi bilgi sistemleri ile yerel, bölgesel ve ulusl plnlm ve hzırlnn bu plnlrın mekn uygulnmsı için, çok mçlı syısl görüntülere gereksinim giderek rtmktdır. Bu süreçte syısl kmerlr, frklı disiplinlere ynı nd dh ekonomik ve çok işlevli çözümler sunbilmektedir. Syf

5 Akdeniz ve Erdoğn Günümüzde syısl görüntüler, temel olrk klsik hv fotoğrflrının hsss fotoğrf tryıcılr ile trnrk syısl form dönüştürülmesine dynır. Üretimin ikinci şmsı oln hv fotoğrfı çekimi ve sonrsınd syısl görüntünün elde edilmesinin, mliyeti en yüksek şm olduğu söylenebilir. Öte yndn, Türkiye koşullrınd fotoğrf lım süresinin MyısEkim ylrı rsınd ypılmsı zorunluluğu ve klsik hv kmerlrının ypısı gereği; frklı her görev için frklı film ve kmer kullnılmsı zorunluluğu sonucu her çlışm için ynı bölgede tekrrlı uçuş ypıldığı düşünüldüğünde, hrcnn zmn, işgücü ve uçuş mliyeti dh fzl olmktdır. Özellikle kriz yönetim merkezleri için gereken hızlı ve doğruluğu yüksek ltlık görüntülerin sğlnbilmesinin sosyl boyutu, ekonomik bedellerden çok dh önde gelmektedir. Syısl kmerlr; Film kullnımı ve bun bğlı olrk foto lbortur ve hsss trm işlemlerini ortdn kldırmktdır. Özellikle film bnyosu ve trm sonrsınd orty çıkbilecek görüntü klitesindeki zlm syısl kmerlr ile önlenebilmektedir. Çekim nınd eş zmnlı olrk pnkromtik, renkli ve kızılötesi görüntülerin elde edilmesi sonucu geniş bir ürün yelpzesine ship olunbilmektedir. Aynı bölgeye it elde edilen değişik özellikli görüntüler, ortofoto hritlrın üretilmesinden, bitki örtüsü, rekolte thmini, yüzey sulrı bilgisi gibi çok değişik mçlrl kullnılbilmektedir. Syısl kmerlr, üretim süreçlerini değiştirerek fotogrmetrik işlemleri yönlendirmeye dy olduğu için, bu lndki çlışmlr giderek yoğunlşmkt ve uygulm lnın sokulmsı zorunlu olmktdır. Film bnyosu, syısllştırm gibi işlem dımlrını ortdn kldırrk hrit üretim sürecini yeniden belirleyen ve üretim birimlerinin yeniden ypılnmsın neden olbilecek olup;film rşivi gibi meknlr gereksinimi ortdn kldırmkt, lbortuvr işlemlerini ortdn kldırrk, let, mlzeme, personel, zmn ve mliyetten tsrruf sğlmktdır. 3. SONUÇLAR Uydu sistemlerinin syısı, çeşitliliği ve bu sistemlerden elde edilen verilerin ulşılbilirliği son dönemlerde oldukç rtmıştır. Bu rtış ve gelişen teknoloji uydu sistemlerinin konumsl, zmnsl, spektrl ve rdyometrik çözünürlüklerinde de iyileşme sğlmıştır. Uydu pltformlrınd ypıln bzı eklemelerle görüntülerin dh doğrulukl yöneltilebilmesi vey yer kontrol noktsız d belli bir doğruluğ kdr yöneltilebilmesi sğlnmıştır. Uydu görüntüleri kullnımının ve kullnım lnlrının her geçen gün rtmsı, rtn uydu syısıyl birlikte fiytlrının d ucuzlmsı, konumsl çözünürlüğün 0.5 m ve dh ltın inmesi beklenmektedir. Mevcut uydu görüntülerinin, özellikle büyük ölçekli çlışmlrd konumsl çözünürlükleri en fzl :5.000 ölçekli çlışmlr için yeterli olmkl birlikte, bu ölçeğin gerektirdiği doğruluğ ulşbilmek için çok syıd yer kontrol noktsın ihtiyç duyulmktdır. Dh büyük ölçekli çlışmlr için ise şu n veri kynğı olrk hv fotoğrflrının üstünlüğünü sürdürdüğü söylenebilir. Uydu sistemlerinde yşnn tüm bu gelişmelere prlel olrk, uçklr tkılı kmer sistemleri de geliştirilmektedir. Son yıllrd syısl kmer çeşitleri rtmış ve bu sistemlerin teknik özellikleri geliştirilmiştir. Yine uçğ tkılı kmer sistemlerine GPSIMU (inertil mesurement unit) sisteminin yerleştirilmesi ile bu görüntülerin yer kontrol noktsız vey z syıd yer kontrol noktsıyl yöneltilebilmesi sğlnmıştır. Hv fotoğrflrıyl krşılştırıldığınd; çok syıd yer kontrol noktsın ihtiyç duyulmsı, konumsl çözünürlüklerinin düşük olmsı ve büyük çplı üretimlerde mliyetinin yüksek olmsı gibi sebeplerle, uydu görüntülerinin ykın gelecekte hv fotoğrflrının yerini lmycğı değerlendirilmektedir. Anck, uydu görüntülerinin dr kpsmlı üretimler ve fiziksel olrk uçklrl ulşılmyn bölgelerde ypılck oln çlışmlrd kullnımı uygundur. Hrit üretim sürecinde, kinemtik GPS tekniğinin uygulnmsı ile ihtiyç duyuln yer kontrol nokt syısı %95 ornınd zlmıştır. Anck, yer kontrol noktsı tesisi için rzi çlışmsı gereksinimini tmmen ortdn kldırck GPSINS ve GPSIMU sistemlerinde önemli şmlr kydedildiği gözlenmektedir. Söz konusu sistemlerin, foto lbortur ihtiycını ortdn kldırck oln syısl kmerlr ile birlikte sorunsuz olrk kullnılmsı, ulusl boyutt ihtiyç duyuln güncel syısl coğrfi veri ihtiycını kıs sürede krşılybilecektir. Bununl birlikte, veri ypılndırm ve sunum çlışmlrı, ulusl bilgi sisteminin ltypısını oluşturcğı için, giderek dh fzl önem kznmktdır. Böylece, etürkiye ye geçiş sürecinde oluşturulmsı hedeflenen Türkiye Ulusl Coğrfi Bilgi Sistemi (TUCBS) Altypısı dh kıs sürede kurulrk, hrit üretim mcı dışınd; trım, ormncılık, kriz yönetimi, çevre yönetimi ve plnlm gibi birçok lnd syısl coğrfi veriler kullnılbilecektir. KAYNAKLAR Syf

6 Uydu Görüntüleri Ve Hv Fotoğrflrındki Gelişmelerin Hrit Üretim Sürecine Ynsımlrı Akdeniz H., Aksu O., 04. Xx nci Uluslrrsı Fotogrmetri ve Uzktn Algılm Birliği Kongresinden İzlenimler, Hrit Dergisi, Syı: 32, Syf: Atk V.O., Klsik ve GPS Destekli Fotogrmetrik Nirengi Yöntemlerinin Krşılştırılmsı, Hrit Yüksek Teknik Okulu, Bitirme Tezi, 997 Atk V.O., Aksu O., 04. Algılyıcı Yöneltme Sistemleri, Hrit Dergisi, syı: 32, syf: 2637 Eduction Seminr Book (ESB) Course A, 02. Integrted Sensor Orienttion, First OEEPE Eduction Seminr, Alborg University, Denmrk Erdoğn M., Akdeniz H., 04. Uzktn Algılm Amçlı Uydu Sitemlerindeki Son Gelişmeler, Hrit Dergisi, syı: 32, syf: 25 Hrit Genel Komutnlığı (HGK) Yyınlrı, 03. Fotogrmetri Ders Kitbı, Hrit Yüksek Teknik Okulu, Hrit Genel Komutnlığı, Ankr Hung G.M., Guo J.K., Lv J.G., Xio Z., Zho, Z., Qiu C.P.,04. Algorithms nd Experiment on SAR Imge Orthorectifiction Bsed on Polynomil Rectifiction nd Height Displcement Correction, XX th ISPRS Congress, 223 July 04, İstnbulTurkey Lenk O., Demir C., 04. Ülke Temel Jeodezik Ağlr ve Kullnımı, Coğrfi Bilgi Sistemleri ve Jeodezik Ağlr Çlıştyı, Eylül 03, Kony, TUJJB, Syf:2 Özblmumcu M., Erdoğn M., 0. Uzktn Algılm Amçlı Uydu Görüntüleme Sistemleri, Hrit Dergisi, Syı: 25 Sndu R., 04. High Resolution Mpping with Smll Stellites, XX th ISPRS Congress, 223 July 04, İstnbul Turkey Şirinyıldız T., 04. Chnge Detection Anlysis by Using IKONOS Imgery, XX th ISPRS Congress, 223 July 04, İstnbulTurkey Syf

Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2015-2016 Güz Dönemi

Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2015-2016 Güz Dönemi Andolu Üniversitesi Mühendislik Fkültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Plnlmsı 2015-2016 Güz Dönemi 2 Tesis (fcility) Tesis : Belli bir iş için kurulmuş ypı Tesis etmek :

Detaylı

1. Değişkenler ve Eğriler: Matematiksel Hatırlatma

1. Değişkenler ve Eğriler: Matematiksel Hatırlatma DERS NOTU 01 Son Hli Değildir, tslktır: Ekleme ve Düzenlemeler Ypılck BİR SOSYAL BİLİM OLARAK İKTİSAT VE TEMEL KAVRAMLAR 1 Bugünki dersin işleniş plnı: 1. Değişkenler ve Eğriler: Mtemtiksel Htırltm...

Detaylı

2013 YILI TÜRKİYE RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIĞI SEKTÖR RAPORU

2013 YILI TÜRKİYE RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIĞI SEKTÖR RAPORU 2 0 1 3YI L I R KL AMV Rİ L Rİ YL T ÜRKİ Y RADY OVT L Vİ ZY ONY A YI NCI L I ĞI S KT ÖRRAPORU R A T M R A D Y OT L V İ Z Y O NY A Y I N C I L A R I M S L KB İ R L İ Ğ İ L e y l ks o k kmu r t İ ş Me r

Detaylı

Harita Dik Koordinat Sistemi

Harita Dik Koordinat Sistemi Hrit Dik Koordint Sistemi Noktlrın ir düzlem içinde irirlerine göre konumlrını elirlemek için, iririni dik çı ltınd kesen iki doğru kullnılır. Bun dik koordint sistemi denir. + X (sis) Açı üyütme Yönü

Detaylı

SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI

SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI YILLAR 00 00 004 00 006 007 008 009 010 011 ÖSS-YGS - 1 - - 1-1 1 SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI,b,c,d birer rkm olmk üzere ( 0) b = 10 + b bc = 100+10+b bc = 100+10b+c bcd =1000+100b+10c+d

Detaylı

ARABA BENZERİ GEZGİN ROBOTUN OTOMATİK PARK ETMESİ İÇİN BİR YÖNTEM

ARABA BENZERİ GEZGİN ROBOTUN OTOMATİK PARK ETMESİ İÇİN BİR YÖNTEM ARABA BENZERİ GEZGİN ROBOTUN OTOMATİK PARK ETMESİ İÇİN BİR YÖNTEM Burk Uzkent Osmn Prlktun Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Eskişehir Osmngzi Üniversitesi, Eskişehir uzkent.burk@gmil.com oprlk@ogu.edu.tr

Detaylı

11. SINIF GEOMETRİ. A, B ve C noktaları O merkezli çember üzerinde. Buna göre, BE uzunluğu kaç cm dir? B) 7 3 C) 8 3 A) 5 2 E) 9 5 D) 7 5 (2008 - ÖSS)

11. SINIF GEOMETRİ. A, B ve C noktaları O merkezli çember üzerinde. Buna göre, BE uzunluğu kaç cm dir? B) 7 3 C) 8 3 A) 5 2 E) 9 5 D) 7 5 (2008 - ÖSS) ÇMR ÖSS SRULRI 1., ve noktlrı merkezli çember üzerinde m( ) = m( ) =. ir dik üçgeni için, = cm ve = 4 cm olrk veriliyor. Merkezi, yrıçpı [] oln bir çember, üçgenin kenrını ve noktlrınd kesiyor. un göre,

Detaylı

3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ 3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Aç, Kps, Dynk, Tnılr ve Kısltlr Aç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin cı, IMT 2000/UMTS Altypılrının Kurulsı

Detaylı

Telekomünikasyon, bilginin haberleşme amaçlı

Telekomünikasyon, bilginin haberleşme amaçlı GÜNÜMÜZ HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİNE KISA BİR BAKIŞ Mehmet Okty ELDEM Elektronik Y. Mühendisi EMO Ankr Şubesi Üyesi okty.eldem@gmil.com Telekomüniksyon, bilginin hberleşme mçlı olrk dikkte değer bir mesfeye

Detaylı

VEKTÖRLER ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİT

VEKTÖRLER ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİT VKTÖRLR ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT VKTÖRLR 1. Kznım : Vektör kvrmını çıklr.. Kznım : İki vektörün toplmını ve vektörün ir gerçek syıyl çrpımını ceirsel ve geometrik olrk gösterir. VKTÖRLR 1.

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ

ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ M. Akif ȘENOL 1 Ercüment ÖZDEMİRCİ 2 M. Cengiz TAPLAMACIOĞLU 3 1 Enerji ve Tbii Kynklr Bknlığı, Ankr, 2

Detaylı

a a a a a a www.inka-paletten.com P A L E T Y P A L E T Ahşap paletlerle rekabet edebilir fiyattadır İç içe geçebildiğinden daha az stok yeri tutar

a a a a a a www.inka-paletten.com P A L E T Y P A L E T Ahşap paletlerle rekabet edebilir fiyattadır İç içe geçebildiğinden daha az stok yeri tutar Y P A L E T Ahşp pletlerle rekbet edebilir fiyttdır İç içe geçebildiğinden dh z stok yeri tutr Konteynırlr uygun ebtlr CP3, CP5 Çevreyle Dost Düny çpınd kıs sürede teslimt Isıl işlem,fümigsyon gerektirmez,

Detaylı

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabolün Tepe Noktası

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabolün Tepe Noktası Mustf YĞCI www.mustfgci.com.tr, 11 Ceir Notlrı Mustf YĞCI, gcimustf@hoo.com Prolün Tepe Noktsı Ö nce ir prolün tepe noktsı neresidir, onu htırltlım. Kc, prolün rtmktn zlm ve zlmktn rtm geçtiği nokt dieiliriz.

Detaylı

TEST 16-1 KONU DÜZLEM AYNA. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ

TEST 16-1 KONU DÜZLEM AYNA. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ OU 6 Ü Çözümler. TST 6-,7 ÇÖÜR,6 5. Bir cismin görüntüsünün nerede görüneceğini bkn kişinin bulunduğu yer belirlemez. nin görüntüsü nolu noktd olduğu için her iki gözlemci ynı yerde görür. V 3,5 6. 7 kez

Detaylı

OM466 Orman Koruma (2015-2016 Bahar Yarıyılı) dersi kapsamında düzenlenen 15 Mart 2016 tarihli teknik arazi gezisi hakkında rapor

OM466 Orman Koruma (2015-2016 Bahar Yarıyılı) dersi kapsamında düzenlenen 15 Mart 2016 tarihli teknik arazi gezisi hakkında rapor OM466 Ormn Korum (2015-2016 Bhr Yrıyılı) dersi kpsmınd düzenlenen 15 Mrt 2016 trihli teknik rzi gezisi hkkınd rpor Teknik rzi gezisi, Düzce Ormn İşletme Müdürlüğü, Konurlp Ormn İşletme Şefliği sınırlrı

Detaylı

Velilere Yönelik Soru Formu

Velilere Yönelik Soru Formu Velilere Yönelik Soru Formu Eğitim Stndrtlrı Pilot Çlışmsı 4. Sınıf Mtemtik Okul Sınıf Öğrenci Sevgili veliler, Sevgili velyet shipleri, Çocuğunuzun sınıfı, mtemtik eğitim stndrtlrın ilişkin bir pilot

Detaylı

GLOBAL KONUM BELİRLEME SİSTEMİ (GPS)

GLOBAL KONUM BELİRLEME SİSTEMİ (GPS) P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A LE U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

Poli(3,8-diaminobenzo[c]sinolin-5-oksit)/Au Polimer Kompozitinin Elektrokimyasal Üretimi ve Elektrokromik Özelliklerinin İncelenmesi

Poli(3,8-diaminobenzo[c]sinolin-5-oksit)/Au Polimer Kompozitinin Elektrokimyasal Üretimi ve Elektrokromik Özelliklerinin İncelenmesi Poli(3,8-diminoenzo[c]sinolin-5-oksit)/Au Polimer Kompozitinin Elektrokimysl Üretimi ve Elektrokromik Özelliklerinin İncelenmesi ÖZET Bircn Hspult 1*, Ahmet Fert Üzdürmez 2, Fhriye Srı 1,Hndn Gülce 1,

Detaylı

İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ. Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Balıkesir, TÜRKİYE THEOREM OF WORK INFLUENCE LINE

İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ. Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Balıkesir, TÜRKİYE THEOREM OF WORK INFLUENCE LINE BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi (006).8. İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ Scit OĞUZ, Perihn (Krkulk) EFE Blıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimrlık Fkültesi İnşt Müh. Bölümü Blıkesir, TÜRKİYE ÖZET Bu çlışmd İş Etki Çizgisi

Detaylı

TEST 17-1 KONU KÜRESEL AYNALAR. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ 6. K Çukur aynada cisim merkezin dışında ise görüntü

TEST 17-1 KONU KÜRESEL AYNALAR. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ 6. K Çukur aynada cisim merkezin dışında ise görüntü OU 17 ÜRS R - - - - Çözümler S 17-1 ÇÖÜR 5. α 1. - - - - ve ynlış çizilmiş olup doğru çizimleri yukrıd verilmiştir.. sü ise doğru çizilmiştir. Cevp: Odk nin sğınddır. den çizilen doğru normldir. Bundn

Detaylı

BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI

BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI Yyımlyn: Türk - Almn Biyogz Projesi And Sokk No: 8/6 06580 Çnky, Ankr, Türkiye T: +90 312 466 70 56 T.C. Çevre ve Şehircilik

Detaylı

BETONARME KİRİŞLERİN DIŞTAN YAPIŞTIRILAN ÇELİK LEVHALARLA KESMEYE KARŞI GÜÇLENDİRİLMESİ

BETONARME KİRİŞLERİN DIŞTAN YAPIŞTIRILAN ÇELİK LEVHALARLA KESMEYE KARŞI GÜÇLENDİRİLMESİ BETONARME KİRİŞLERİN DIŞTAN YAPIŞTIRILAN ÇELİK LEVHALARLA KESMEYE KARŞI GÜÇLENDİRİLMESİ Sinn ALTIN 1, Özgür ANIL 2, M. Emin KARA 3 1 İnşt Müh. Böl. Prof. Dr., Gzi Üniversitesi, Mltepe, Ankr, Türkiye, 06570

Detaylı

"DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ

DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ "DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ "DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" trfındn 49, Türkiye Jeoloji Kurultyı

Detaylı

çizilen doğru boyunca birim vektörü göstermektedir. q kaynak yükünün konum vektörü r ve Q deneme E( r) = 1 q

çizilen doğru boyunca birim vektörü göstermektedir. q kaynak yükünün konum vektörü r ve Q deneme E( r) = 1 q Elektrosttik(Özet) Coulomb Yssı Noktsl bir q yükünün kendisinden r kdr uzktki bir Q yüküne uyguldığı kuvvet, şğıdki Coulomb yssı ile ifde edilir: F = 1 qq ˆr (1) r2 burd boşluğun elektriksel geçirgenlik

Detaylı

ÜÇGENĠN ĠÇĠNDEKĠ GĠZEMLĠ ALTIGEN

ÜÇGENĠN ĠÇĠNDEKĠ GĠZEMLĠ ALTIGEN ÖZEL EGE ORTAOKULU ÜÇGENĠN ĠÇĠNDEKĠ GĠZEMLĠ ALTIGEN HAZIRLAYAN ÖĞRENCĠLER: Olçr ÇOBAN Sevinç SAYAR DANIġMAN ÖĞRETMEN: Gizem GÜNEL AÇIKSÖZ ĠZMĠR 2014 ĠÇĠNDEKĠLER 1. PROJENĠN AMACI... 2 2. GĠRĠġ... 2 3.

Detaylı

ÇOK KATMANLI HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE LİNK YEDEKLEME VE KURTARMA YÖNTEMLERİ

ÇOK KATMANLI HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE LİNK YEDEKLEME VE KURTARMA YÖNTEMLERİ ÇOK KTMNLI HRLŞM SİSTMLRİN LİNK YKLM V KURTRM YÖNTMLRİ r. Murt Koyunu tılım Üniversitesi, ilgisyr Mühendisliği ölümü, İnek,Gölbşı, nkr mkoyunu@tilim.edu.tr ÖZT ilişim teknolojilerindeki gelişmeler, hem

Detaylı

Işığın Yansıması ve Düzlem Ayna Çözümleri

Işığın Yansıması ve Düzlem Ayna Çözümleri 2 şığın Ynsımsı ve Düzlem Ayn Çözümleri 1 Test 1 1. 38 38 52 52 Ynsıyn ışının yüzeyin normli ile yptığı çıy ynsım çısı denir. Bu durumd ynsım çısı şekilde gösterildiği gibi 38 dir. 4. şıklı cisminin ve

Detaylı

Mobil Test Sonuç Sistemi. Nasıl Kullanılır?

Mobil Test Sonuç Sistemi. Nasıl Kullanılır? Mobil Test Sonuç Sistemi Nsıl ullnılır? Tkdim Sevgili Öğrenciler ve eğerli Öğretmenler, ğitimin temeli okullrd tılır. İyi bir okul eğitiminden geçmemiş birinin hytt bşrılı olmsı beklenemez. Hedefe ulşmks

Detaylı

UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA

UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA UYDU GÖRÜNTÜLERİ VE SAYISAL UZAKTAN ALGILAMA Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında ucuz ve hızlı sonuç alınabilen uzaktan algılama tekniğinin, yenilenebilir

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

4- SAYISAL İNTEGRAL. c ϵ R olmak üzere F(x) fonksiyonunun türevi f(x) ise ( F (x) = f(x) ); denir. f(x) fonksiyonu [a,b] R için sürekli ise;

4- SAYISAL İNTEGRAL. c ϵ R olmak üzere F(x) fonksiyonunun türevi f(x) ise ( F (x) = f(x) ); denir. f(x) fonksiyonu [a,b] R için sürekli ise; 4- SAYISAL İNTEGRAL c ϵ R olmk üzere F() onksiyonunun türevi () ise ( F () = () ); Z ` A d F ` c eşitliğindeki F()+c idesine, () onksiyonunun elirsiz integrli denir. () onksiyonu [,] R için sürekli ise;

Detaylı

Çevre ve Alan. İlköğretim 6. Sınıf

Çevre ve Alan. İlköğretim 6. Sınıf Çevre ve Aln İlköğretim 6. Sınıf Çevre Merhb,ilk olrk seninle birlikte evin çevresini bulmy çlışlım Kırmızı çizgiler evin çevre uzunluğunu verir. Çevre Şimdi sır futbol shsınd Çevre Şimdi,Keloğlnın Pmuk

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ ANKARA (AYAŞ) KOŞULLARINDA ORGANİK ÇİLEK YETİŞTİRİCİLİĞİ OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ ANKARA (AYAŞ) KOŞULLARINDA ORGANİK ÇİLEK YETİŞTİRİCİLİĞİ OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ ANKARA (AYAŞ) KOŞULLARINDA ORGANİK ÇİLEK YETİŞTİRİCİLİĞİ OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI Mehmet POLAT BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI ANKARA 2005 1. GİRİŞ

Detaylı

1997 ÖYS A) 30 B) 35 C) 40 D) 45 E) 50. olduğuna göre, k kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

1997 ÖYS A) 30 B) 35 C) 40 D) 45 E) 50. olduğuna göre, k kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 7 ÖYS. 0,00 0,00 k 0,00 olduğun göre, k kçtır? 6. Bir ust günde çift ykkbı, bir klf ise günde çift ykkbı ypmktdır. İkisi birlikte, 8 çift ykkbıyı kç günde yprlr? 0 C) 0 D) 0 C) D). (0 ) ( 0) işleminin

Detaylı

Yüksek sayıda makalelerin sırrı

Yüksek sayıda makalelerin sırrı Yüksek syıd mklelerin sırrı Prof. Dr. Metin Blcı Türk ilim cmisının 2010 yılınd en çok yyın yptığı ilk 10 ilimsel derginin nlizini yptı. Bun göre toplm 21.529 mklenin %10 unun çok düşük düzeyde ve üstelik

Detaylı

on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I

on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I Kurumsl web sitelerinin en büyük hedefi; kullnıcılrı müşteri, müşterileri kullnıcı

Detaylı

KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar

KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar 16 Mrt 2007 trihli 26464 syılı Resmi Gzete Telekomüniksyon Kurumundn: KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amç, Kpsm, Dynk, Kısltmlr ve Tnımlr Amç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin mcı;

Detaylı

DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Btı Akdeniz Trımsl Arştırm Enstitüsü Derim Dergisi, 2009,26(2):1-10 ISSN 1300-3496 DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Nfiye ADAK Mustf PEKMEZCİ Hmide GÜBBÜK Akdeniz Üniversitesi

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ OKULLAR ARASI 18. MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF TEST SORULARI

ÖZEL EGE LİSESİ OKULLAR ARASI 18. MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF TEST SORULARI ., ÖZEL EGE LİSESİ OKULLR RSI 8. MTEMTİK YRIŞMSI 8. SINI TEST SORULRI 5. 0,0008.0 b 0,0000.0 ise; b.0 kç bsmklı bir sıdır? olduğun göre, ifdesinin değeri şğıdkilerden hngisine eşittir? ) 80 ) 8 ) 8 ) 8

Detaylı

ÇOKGENLER Çokgenler çokgen Dışbükey (Konveks) ve İçbükey (Konkav) Çokgenler dış- bükey (konveks) çokgen içbükey (konkav) çokgen

ÇOKGENLER Çokgenler çokgen Dışbükey (Konveks) ve İçbükey (Konkav) Çokgenler dış- bükey (konveks) çokgen içbükey (konkav) çokgen ÇONLR Çokgenler rdışık en z üç noktsı doğrusl olmyn, düzlemsel şekillere çokgen denir. Çokgenler kenr syılrın göre isimlendirilirler. Üçgen, dörtgen, beşgen gibi. ışbükey (onveks) ve İçbükey (onkv) Çokgenler

Detaylı

T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ

T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ../. EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİNİN Adı Soydı Sınıfı No Eğitimde fed edilecek fert yoktur. Mustf Keml ATATÜRK T.C... VALİLİĞİ/KAYMAKAMLIĞI Milli Eğitim Müdürlüğü. OKULU/LİSESİ

Detaylı

ORTĐK ÜÇGEN ve EŞ ÖZELLĐKLĐ NOKTALAR

ORTĐK ÜÇGEN ve EŞ ÖZELLĐKLĐ NOKTALAR ORTÖĞRETĐM ÖĞRENĐLERĐ RSI RŞTIRM ROJELERĐ YRIŞMSI (2008 2009) ORTĐK ÜÇGEN ve EŞ ÖZELLĐKLĐ NOKTLR rojeyi Hzırlyn Öğrencilerin dı Soydı : Sinem ÇKIR Sınıf ve Şuesi : 11- dı Soydı : Fund ERDĐ Sınıf ve Şuesi

Detaylı

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Sonbahar / Sayısal II / 27 Kasım Matematik Sorularının Çözümleri

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Sonbahar / Sayısal II / 27 Kasım Matematik Sorularının Çözümleri Akdemik Personel ve Lisnsüstü Eğitimi Giriş Sınvı ALES / Sonbhr / Syısl II / 7 Ksım 0 Mtemtik Sorulrının Çözümleri. Bölüm şeklindeki kreköklü ifdenin pydsını krekökten kurtrmk için py ve pydyı, pydnın

Detaylı

İNTERNET TE SPOR PAZARLAMASINDA AHS YÖNTEMİ: TÜRKİYE FUTBOL SÜPER LİGİ TAKIMLARI ÖRNEĞİ

İNTERNET TE SPOR PAZARLAMASINDA AHS YÖNTEMİ: TÜRKİYE FUTBOL SÜPER LİGİ TAKIMLARI ÖRNEĞİ İNTERNET TE SPOR PAZARLAMASINDA AHS YÖNTEMİ: TÜRKİYE FUTBOL SÜPER LİGİ TAKIMLARI ÖRNEĞİ Snem ALKİBAY *, slkiby@gzi.edu Aytül Dğlı EKMEKCİ, yekmekci@pu.edu.tr Bu çlışmd spor kulüplerinin İnternet üzerindeki

Detaylı

İntegral Uygulamaları

İntegral Uygulamaları İntegrl Uygulmlrı Yzr Prof.Dr. Vkıf CAFEROV ÜNİTE Amçlr Bu üniteyi çlıştıktn sonr; düzlemsel ln ve dönel cisimlerin cimlerinin elirli integrl yrdımı ile esplnileceğini, küre, koni ve kesik koninin cim

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 03

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 03 ELEĐ MOOLA ve SÜÜCÜLEĐ DES 03 Özer ŞENYU Mrt 0 ELEĐ MOOLA ve SÜÜCÜLEĐ DA MOOLANN ELEĐ DEE MODELLEĐ E AAEĐSĐLEĐ ENDÜĐ DEESĐ MODELĐ Endüviye uygulnn gerilim (), zıt emk (E), endüvi srgı direni () ile temsil

Detaylı

ek tremum LYS-1 MATEMATİK MATEMATİK TESTİ 1. Bu testte Matematik Alanına ait toplam 80 soru vardır.

ek tremum LYS-1 MATEMATİK MATEMATİK TESTİ 1. Bu testte Matematik Alanına ait toplam 80 soru vardır. LYS- MTEMTİK MTEMTİK TESTİ. u testte Mtemtik lnın it toplm 0 soru vrdır.. evplrınızı, cevp kâğıdının Mtemtik Testi için yrıln kısmın işretleyiniz.. = 5! +! olduğun göre,! syısının türünden eşiti şğıdkilerden

Detaylı

BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 330/336 FOTOGRAMETRİ II

BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 330/336 FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİK DEĞERLENDİRME - SAYISAL TEK RESİM DEĞERLENDİRMESİ Yrd. Doç. Dr. Sygın Abdikn BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 33/336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI

Detaylı

1987 ÖSS A) 0 B) 2. A) a -2 B) (-a) 3 C) a -3 D) a -1 E) (-a) 2 A) 1 B) 10 C) 10 D) 5 10 E) a+b+c=6 olduğuna göre a 2 +b 2 +c 2 toplamı kaçtır?

1987 ÖSS A) 0 B) 2. A) a -2 B) (-a) 3 C) a -3 D) a -1 E) (-a) 2 A) 1 B) 10 C) 10 D) 5 10 E) a+b+c=6 olduğuna göre a 2 +b 2 +c 2 toplamı kaçtır? 987 ÖSS. Yukrıdki çıkrm işlemine göre, K+L+M toplmı şğıdkilerden hngisine dim eşittir? A) M B) L C) K M K 5. 4 işleminin sonucu kçtır? A) 0 B) C) 5 4 5. Aşğıdki toplm işleminde her hrf sıfırın dışınd fklı

Detaylı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207. Temel Elektronik-I. Doç. Dr. Hüseyin Sarı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207. Temel Elektronik-I. Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankr Üniversitesi Mühendislik Fkültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207 Temel ElektronikI Doç. Dr. Hüseyin Srı 2. Bölüm: Dirençli Devreler İçerik Temel Yslrın Doğrudn Uygulnışı Kynk Gösterimi ve Dönüşümü

Detaylı

İntegralin Uygulamaları

İntegralin Uygulamaları Bölüm İntegrlin Uygulmlrı. Aln f ve g, [, b] rlığındki her x için f(x) g(x) eşitsizliğini sğlyn sürekli fonksiyonlr olmk üzere y = f(x), y = g(x) eğrileri, x = ve x = b düşey doğrulrı rsındki S bölgesini

Detaylı

LYS LİMİT VE SÜREKLİLİK KONU ÖZETLİ ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI

LYS LİMİT VE SÜREKLİLİK KONU ÖZETLİ ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI LYS LİMİT VE SÜREKLİLİK KONU ÖETLİ ÇÖÜMLÜ SORU BANKASI ANKARA İÇİNDEKİLER Limit Kvrmı ve Grfik Sorulrı... Limitle İlgili Bzı Özellikler...7 Genişletilmiş Reel Sılrd Limit... Bileşke Fonksionun Limiti...

Detaylı

1990 ÖYS 1. 7 A) 91 B) 84 C) 72 D) 60 E) 52 A) 52 B) 54 C) 55 D) 56 E) 57

1990 ÖYS 1. 7 A) 91 B) 84 C) 72 D) 60 E) 52 A) 52 B) 54 C) 55 D) 56 E) 57 99 ÖYS. si oln si kçtır? A) 9 B) 8 C) D) 6 E) 5 6. Bir nın yşı, iki çocuğunun yşlrı toplmındn üyüktür. yıl sonr nın yşı, çocuklrının yşlrı toplmının ktı olcğın göre ugün kç yşınddır? A) 5 B) 5 C) 55 D)

Detaylı

GPS/INS Destekli Havai Nirengi

GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS (IMU) destekli hava nirengide izdüşüm merkezi koordinatları (WGS84) ve dönüklükler direk ölçülür. İzdüşüm merkezi koordinatları kinematik GPS ile ölçülür. GPS ile

Detaylı

Vektör - Kuvvet. Test 1 in Çözümleri 5. A) B) C) I. grubun oyunu kazanabilmesi için F 1. kuvvetinin F 2

Vektör - Kuvvet. Test 1 in Çözümleri 5. A) B) C) I. grubun oyunu kazanabilmesi için F 1. kuvvetinin F 2 7 Vektör - uvvet 1 Test 1 in Çözümleri 5. A) B) C) 1. 1 2 I. grubun oyunu kznbilmesi için 1 kuvvetinin 2 den büyük olmsı gerekir. A seçeneğinde her iki grubun uyguldığı kuvvetler eşittir. + + + D) E) 2.

Detaylı

Demiryolu Titreşimlerinin Konfora Etkisinin Örnek Hatlarda İncelenmesi *

Demiryolu Titreşimlerinin Konfora Etkisinin Örnek Hatlarda İncelenmesi * KISA BİLDİRİ İMO Teknik Dergi, 009 4811-4815, Yzı 314, Kıs Bildiri Demiryolu Titreşimlerinin Konfor Etkisinin Örnek Htlrd İncelenmesi * Zübeyde ÖZTÜRK* Turgut ÖZTÜRK** Hluk EROL*** Veysel ARLI**** ÖZ

Detaylı

SLOGAN TİPOGRAFİSİ O PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ PAL. www.opalon.com.tr

SLOGAN TİPOGRAFİSİ O PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ PAL. www.opalon.com.tr SLOGAN TİPOGRAFİSİ www.oplon.com.tr PAL O ON PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ www.oplon.com.tr OPAL ON PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ www.oplon.com.tr

Detaylı

*Corresponding Author Tel.:+90-332-223 19 42; fax:+90-332-241 06 35 E-mail:fyildiz@selcuk.edu.tr

*Corresponding Author Tel.:+90-332-223 19 42; fax:+90-332-241 06 35 E-mail:fyildiz@selcuk.edu.tr Selçuk Üniversitesi ISSN 130/6178 Journl of Technicl-Online Volume 10, Number:1-011 Cilt 10, Syı:1-011 ÇAPRAZ İLİŞKİ METODUYLA İRİS TANIMA Ferruh YILDIZ,*, Nurdn Akhn BAYKAN b Selçuk Üniversitesi, Hrit

Detaylı

TIKIZ ŞEKİL BETİMLEYİCİLERİ

TIKIZ ŞEKİL BETİMLEYİCİLERİ TIIZ ŞEİL BETİMLEYİCİLERİ Nfiz ARICA ve Ftoş YARMAN-VURAL Bildiri onusu : İMGE İŞLEME Sorumlu Yzr : Ftoş T. YARMAN-VURAL Adres : Bilgisyr Mühendisliği Bölümü Ort Doğu Teknik Üniversitesi 653 Eskişehir

Detaylı

STRATEJİK DIŞ TİCARET POLİTİKALARI VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Tahir KAFADAR

STRATEJİK DIŞ TİCARET POLİTİKALARI VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ. YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Tahir KAFADAR İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ STRATEJİK DIŞ TİCARET POLİTİKALARI VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Thir KAFADAR Anbilim Dlı : İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ Progrmı : İŞLETME

Detaylı

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava Kameralarının Sağlayacağı Faydalar.7 Pramit Oluşturma.10 Kolon

Detaylı

İÇİNDEKİLER ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06

İÇİNDEKİLER ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06 PROBLEMLER İÇİNDEKİLER Syf No Test No ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06 SAYI PROBLEMLERİ... 299-314... 01-08 YAŞ PROBLEMLERİ...

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446 Ankr, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlrınd uygulnn Çerçeve Öğretim Progrmlrınd yer ln yeterlikleri

Detaylı

Sigma 28, 124-137, 2010 Review Paper / Derleme Makalesi ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SPATIAL DECISION MAKING

Sigma 28, 124-137, 2010 Review Paper / Derleme Makalesi ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SPATIAL DECISION MAKING Journl of Engineering nd Nturl Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigm 28, 24-37, 200 Review Pper / Derleme Mklesi ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SPATIAL DECISION MAKING Dery ÖZTÜRK*, Ftmgül

Detaylı

İnşaat Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomatik Tasarım İlkeleriyle Oluşturulması

İnşaat Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomatik Tasarım İlkeleriyle Oluşturulması İnşt Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomtik Tsrım İlkeleriyle Oluşturulmsı Öğr. Gr. Mert UZUN (mertuzunn@gmil.com) Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ (scebi@yildiz.edu.tr) İçindekiler Amç Yöntem Bulgulr

Detaylı

63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU

63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU 63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU www.omk.com.tr 01.08.2014 V3185 / V4185 VARİL ISITICISI KULLANIM KILAVUZU OMAK MAKİNA SANAYİİ ve TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ DR. MEDİHA ELDEM

Detaylı

Sylvac Visio. Kullanıcı dostu. Entegre üç farklı aydinlatma. teknik uzmanlıðı. Atölye ve Laboratuar Uygulamalari Ýçin Görüntülü Ölçüm Sistemlerİ

Sylvac Visio. Kullanıcı dostu. Entegre üç farklı aydinlatma. teknik uzmanlıðı. Atölye ve Laboratuar Uygulamalari Ýçin Görüntülü Ölçüm Sistemlerİ 1969 dn beri hsss ölçüm cihzlrının İsviçre li üreticisi Sylvc Visio Atölye ve Lbortur Uygulmlri Ýçin Görüntülü Ölçüm Sistemlerİ Optİk mkinlr uygulnn sylvc teknik uzmnlıðı 1969 dn beri hsss ölçüm cihzlrı

Detaylı

TURİZM MERKEZLERİ CİVARINDAKİ ORMANLARIN AMENAJMAN SORUNLARI VE PLANLANMA İLKELERİ. Ünal ASAN 1, İbrahim ÖZDEMİR 2

TURİZM MERKEZLERİ CİVARINDAKİ ORMANLARIN AMENAJMAN SORUNLARI VE PLANLANMA İLKELERİ. Ünal ASAN 1, İbrahim ÖZDEMİR 2 Süleymn Demirel Üniversitesi Ormn Fkültesi Dergisi Seri: A, Syı: 1, Yıl: 2005, ISSN: 1302-7085, Syf: 117-131 TURİZM MERKEZLERİ CİVARINDAKİ ORMANLARIN AMENAJMAN SORUNLARI VE PLANLANMA İLKELERİ Ünl ASAN

Detaylı

B - GERĐLĐM TRAFOLARI:

B - GERĐLĐM TRAFOLARI: ve Seg.Korum_Hldun üyükdor onrım süresinin dh uzun olmsı yrıc rnın izole edilmesini gerektirmesi; rızlnmsı hlinde r tdiltını d gerektireilmesi, v. nedenlerle, özel durumlr dışınd tercih edilmezler. - GERĐLĐM

Detaylı

VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL

VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL DANIÞMA MERKEZi: Cihzın TC.Gümrük ve Ticret bknlığı ve bknlıkç tespit ve iln edilen kullnım ömrü (cihzın fonksiyonlrını yerine getirebilmesi

Detaylı

2005 ÖSS BASIN KOPYASI SAYISAL BÖLÜM BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90 DIR. Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü,

2005 ÖSS BASIN KOPYASI SAYISAL BÖLÜM BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90 DIR. Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü, 005 ÖSS SIN KPYSI SYISL ÖLÜM İKKT! U ÖLÜME EVPLYĞINIZ TPLM SRU SYISI 90 IR. İlk 45 Soru Son 45 Soru Mtemtiksel İlişkilerden Yrrlnm Gücü, Fen ilimlerindeki Temel Kvrm ve İlkelerle üşünme Gücü ile ilgilidir.

Detaylı

BSD Lİ DİK İŞLEME MERKEZİNDE PARÇA PROGRAMINA GÖRE ZAMAN ANALİZİ

BSD Lİ DİK İŞLEME MERKEZİNDE PARÇA PROGRAMINA GÖRE ZAMAN ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2002 : 8 : 1 : 42-51 BSD

Detaylı

İNTERNET SİTESİ TASARIMINDA BULANIK KALİTE FONKSİYONU YAYILIMININ UYGULANMASI. YÜKSEK LİSANS TEZİ End. Müh. Mehmet Serdar KILINÇ

İNTERNET SİTESİ TASARIMINDA BULANIK KALİTE FONKSİYONU YAYILIMININ UYGULANMASI. YÜKSEK LİSANS TEZİ End. Müh. Mehmet Serdar KILINÇ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNTERNET SİTESİ TASARIMINDA BULANIK KALİTE FONKSİYONU YAYILIMININ UYGULANMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ End. Müh. Mehmet Serdr KILINÇ Anbilim Dlı : ENDÜSTRİ

Detaylı

RASYONEL SAYILAR KESİR ÇEŞİTLERİ. www.unkapani.com.tr. 1. Basit Kesir. olduğuna göre, a, b tamsayı ve b 0 olmak üzere, a şeklindeki ifadelere

RASYONEL SAYILAR KESİR ÇEŞİTLERİ. www.unkapani.com.tr. 1. Basit Kesir. olduğuna göre, a, b tamsayı ve b 0 olmak üzere, a şeklindeki ifadelere RASYONEL SAYILAR, tmsyı ve 0 olmk üzere, şeklindeki ifdelere kesir denir. y kesrin pyı, ye kesrin pydsı denir. Örneğin,,,, kesirdir. kesrinde, py kesir çizgisi pyd, 0, 0 ise 0 0 dır.,, 0, syılrı irer 0

Detaylı

DENKLEM ve EŞİTSİZLİKLER ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİT

DENKLEM ve EŞİTSİZLİKLER ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİTE 2. ÜNİT DENKLEM ve EŞİTSİZLİKLER ÜNİTE. ÜNİTE. ÜNİTE. ÜNİTE. ÜNİT BİRİNCİ DERECEDEN DENKLEM ve EŞİTSİZLİKLER. Kznım : Gerçek syılr kümesinde birinci dereceden eşitsizliğin özelliklerini belirtir.. Kznım : Gerçek

Detaylı

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU SPOR YÖNETİCİLİĞİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU SPOR YÖNETİCİLİĞİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ SYF:1/6 I. YRIYIL DERSLERİ SPY1001 BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ (3 0) KTS:4 BEDEN EĞİTİMİ, VE SPOR KVRMLRINI VE MESLEKİ LNLRINI TNITMK İNSN VE BEDEN EĞİTİMİ SPOR RSINDKİ İLİŞKİLERİ İNCELEMEK SPY1003

Detaylı

FRENLER 25.02.2012 FRENLERİN SINIFLANDIRILMASI

FRENLER 25.02.2012 FRENLERİN SINIFLANDIRILMASI RENLER RENLER renler çlışmlrı itiriyle kvrmlr enzerler. Kvrmlr ir hreketin vey momentin diğer trf iletilmesini sğlrlr ve kıs ir süre içinde iki trftki hızlr iririne eşit olur. renler ise ir trftki hreketi

Detaylı

Tek ve Çift Fonksiyonlar. Özel Tanýmlý Fonksiyonlar. Bir Fonksiyonun En Geniþ Taným Kümesi. 1. Parçalý Fonksiyonlar. 2. Mutlak Deðer Fonksiyonu

Tek ve Çift Fonksiyonlar. Özel Tanýmlý Fonksiyonlar. Bir Fonksiyonun En Geniþ Taným Kümesi. 1. Parçalý Fonksiyonlar. 2. Mutlak Deðer Fonksiyonu Fonksionlr Konu Özeti. Köklü fonksionlrın en geniş tnım kümesi: f( f( n f( g( fonksionun en geniş tnım kümesi, g( koşulunu sğln noktlr kümesidir. f( f( n f( g( tüm reel sılrd tnımlıdır. fonksionu g( in

Detaylı

Bazı Sert Çekirdekli Meyve Türlerinde Çiçek Tozu Çimlenmesi ve Çim Borusu Uzunluğunun Çoklu Regresyon Yöntemi ile Modellenmesi

Bazı Sert Çekirdekli Meyve Türlerinde Çiçek Tozu Çimlenmesi ve Çim Borusu Uzunluğunun Çoklu Regresyon Yöntemi ile Modellenmesi Süleymn Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 19, Syı 3, 92-97, 2015 Süleymn Demirel University Journl of Nturl nd Applied Sciences Volume 19, Issue 3, 92-97, 2015 DOI: 10.19113/sdufed.04496

Detaylı

Üslü Sayılar MATEMATİK. 5.Hafta. Hedefler. Öğr.Gör. Esrin PALAS BOZKURT Öğr.Gör. Muhsin ÇELİK. Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

Üslü Sayılar MATEMATİK. 5.Hafta. Hedefler. Öğr.Gör. Esrin PALAS BOZKURT Öğr.Gör. Muhsin ÇELİK. Bu üniteyi çalıştıktan sonra; MATEMATİK Üslü Syılr Öğr.Gör. Esrin PALAS BOZKURT Öğr.Gör. Muhsin ÇELİK 5.Hft Hedefler Bu üniteyi çlıştıktn sonr; Gerçel syılrd üslü işlemler ypbilecek, Üslü denklem ve üslü eşitsizlikleri çözebileceksiniz.

Detaylı

11. BÖLÜM. Paralelkenar ve Eşkenar Dörtgen A. PARALELKENAR B. PARALELKENARIN ÖZEL LİKLERİ ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK

11. BÖLÜM. Paralelkenar ve Eşkenar Dörtgen A. PARALELKENAR B. PARALELKENARIN ÖZEL LİKLERİ ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK G O M T R İ www.kdemivizyon.com.tr. ÖÜM Prlelkenr ve şkenr örtgen. PRNR rşılıklı kenrlrı prlel oln dörtgenlere prlelkenr denir. [] // [] [] // [] = =. PRNRIN ÖZ İRİ. rşılıklı çılr eş ve rdışık çılr ütünlerdir.

Detaylı

1986 ÖSS. olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1986 ÖSS. olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur? 986 ÖSS. (0,78+0,8).(0,3+0,7) Yukrıdki işlemin sonucu nedir? B) C) 0, D) 0, E) 0,0. doğl syısı 4 ile bölünebildiğine göre şğıdkilerden hngisi tek syı olbilir? Yukrıdki çrpm işleminde her nokt bir rkmın

Detaylı

CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU STRATEJİK PLAN (2014-2018)

CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU STRATEJİK PLAN (2014-2018) CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU STRATEJİK PLAN (2014-2018) 1 2 Cezevlerinin Terbiye, Islh ve İş Esslrın Göre Düzeltilmesi Yolundki Hyırlı Fliyetlerin Genişletilmesi, Cemiyete; Doğru

Detaylı

MALTA HAÇI MEKANİZMASININ KİNEMATİĞİ ÜZERİNE

MALTA HAÇI MEKANİZMASININ KİNEMATİĞİ ÜZERİNE MALTA HAÇI MEKANİZMASININ KİNEMATİĞİ ÜZERİNE Yrdımcı Doçent Doktor Yılmz YÜKSEL 1. GİRİŞ Tekstil Mklnlrmd hmmddeyi mmul mdde hline getirirken çoğu kere bir çok teknik iş belirli bir sıry göre rdrd ypılmktdır.

Detaylı

TEOG. Tam Sayılar ve Mutlak Değer ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK TAMSAYILAR MUTLAK DEĞER

TEOG. Tam Sayılar ve Mutlak Değer ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK TAMSAYILAR MUTLAK DEĞER TEOG Tm Syılr ve Mutlk Değer TAMSAYILAR Eksi sonsuzdn gelip, rtı sonsuz giden syılr tm syılr denir ve tm syılr kümesi Z ile gösterilir. Z = {...,,, 1,0,1,,,... } Tmsyılr kümesi ikiye yrılır: ) Negtif Tmsyılr:

Detaylı

Cevap D. 6. x = 3, y = 7, z = 9 olduğundan x + y < y ve. Cevap C. 7. x ile y aralarında asal olduğundan x 2 ile y sayıları da. Cevap A.

Cevap D. 6. x = 3, y = 7, z = 9 olduğundan x + y < y ve. Cevap C. 7. x ile y aralarında asal olduğundan x 2 ile y sayıları da. Cevap A. eneme - / Mt MTEMTİK ENEMESİ. c - m. c - m -.., bulunur. y. 7, + 7 y + + 00 y + + + y + +, y lınr ı.. ^ - h. ^ + h. ^ + h ^ - h. ^ + h - & & bulunur.. ΩΩΩΩΔφφφ ΩΩφφ ΩΩΔφ 0 evp. ise ^ h ^h 7 ise ^ 7h b

Detaylı

GERİ KARIŞMALI ph NÖTRALİZASYON PROSESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ KONTROLÜ

GERİ KARIŞMALI ph NÖTRALİZASYON PROSESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ KONTROLÜ GERİ KARIŞMALI ph NÖTRALİZASYON PROSESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ KONTROLÜ Onur Ömer SÖĞÜT*, A. Fruk BAKAN**, Mesut AKGÜN* * YTÜ Dvutpş Kmpüsü, Kimy Mühendisliği Bölümü, 34210 Esenler, İstnul **YTÜ Elektrik

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ AHŞAP TAVAN VE DÖŞEMELER

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ AHŞAP TAVAN VE DÖŞEMELER T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ AHŞAP TAVAN VE DÖŞEMELER ANKARA 2007 Milli Eğitim Bknlığı trfındn geliştirilen modüller;

Detaylı

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR OSMNGZİ ÜNİVERSİESİ Müendislik Mimrlık Fkültesi İnşt Müendisliği Bölümü E-Post: ogu.met.topu@gmil.om We: ttp://mmf.ogu.edu.tr/topu Bilgisyr Destekli Nümerik nliz Ders notlrı met OPÇU n>m 8 8..

Detaylı

THÉVENİN, NORTON, MAKSİMUM GÜÇ TEOREMİ ve DEVRE PARAMETRELERİ

THÉVENİN, NORTON, MAKSİMUM GÜÇ TEOREMİ ve DEVRE PARAMETRELERİ DENEY NO: 4 THÉENİN, NORTON, MAKSİMUM GÜÇ TEOREMİ ve DERE PARAMETRELERİ Mlzeme ve Cihz Litei:. 330 direnç det. k direnç 3 det 3.. k direnç det 4. 3.3 k direnç det 5. 5.6 k direnç det 6. 0 k direnç det

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİK NİRENGİ BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz/ İÇERİK Giriş Yer Kontrol Noktaları

Detaylı

TÜRKİYE ULUSAL ORTOFOTO BİLGİ SİSTEMİ VE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALAR

TÜRKİYE ULUSAL ORTOFOTO BİLGİ SİSTEMİ VE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALAR TMMOB Hrit ve Kstro Mühenisleri Osı 13. Türkiye Hrit Bilimsel ve Teknik Kurultyı 18 22 Nisn 2011, Ankr TÜRKİYE ULUSAL ORTOFOTO BİLGİ SİSTEMİ VE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALAR H.Mrş 1, Ö.Aşık 2, A.Yılmz 1,

Detaylı

MUTLAK DEĞER. Sayı doğrusu üzerinde x sayısının sıfıra olan uzaklığına x in mutlak değeri denir ve x ile. gösterilir. x x. = a olarak tanımlanır.

MUTLAK DEĞER. Sayı doğrusu üzerinde x sayısının sıfıra olan uzaklığına x in mutlak değeri denir ve x ile. gösterilir. x x. = a olarak tanımlanır. gösterilir. MUTLAK DEĞER Syı doğrusu üzerinde syısının sıfır oln uzklığın in mutlk değeri denir ve ile B O A 0 OA = OB =, 0 =, < 0 olrk tnımlnır. < 0 < y için y = y işleminin eşitini bulunuz. < 0 için

Detaylı

1) Asgari sayıda çevre akımları ve bilinmeyen tanımlayarak değerlerini bulunuz ve güç dengesini sağladığını gösteriniz.

1) Asgari sayıda çevre akımları ve bilinmeyen tanımlayarak değerlerini bulunuz ve güç dengesini sağladığını gösteriniz. ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ VİZE SORU ÖRNEKLERİ Şekiller üzerindeki renkli işretlemeler soruy değil çözüme ittir: Mviler ilk şmd sgri bğımsız denklem çözmek için ypıln tnımlrı, Kırmızılr sonrki şmd güç dengesi

Detaylı

KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) CİHAZLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar

KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) CİHAZLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar 11 Eylül 2012 SALI Resmî Gzete Syı : 28408 YÖNETMELİK Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundn: KISA MESAFE ERİŞİMLİ TELSİZ (KET) CİHAZLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amç, Kpsm, Dynk, Kısltmlr

Detaylı

05-07 MAYIS 2016 LÜTFI KIRDAR ULUSLARARASI KONGRE VE SERGI SARAYI, ISTANBUL ULUSLARARASI TATLI VE ATISTIRMALK ÜRÜNLER FUARI SPONSORLUK FIRSATLARI

05-07 MAYIS 2016 LÜTFI KIRDAR ULUSLARARASI KONGRE VE SERGI SARAYI, ISTANBUL ULUSLARARASI TATLI VE ATISTIRMALK ÜRÜNLER FUARI SPONSORLUK FIRSATLARI I L T A T I L T A T urı Ürünler nfcks k lı m ır nd S e Atıst sı Ttlı irv For Sweets r r l s Ulu ionl F Internt 05-07 MAYIS 2016 LÜTFI KIRDAR ULUSLARARASI KONGRE VE SERGI SARAYI, ISTANBUL ULUSLARARASI TATLI

Detaylı

Yerel Topluluklar ve Yönetimler Arasında Sınır-Ötesi Đşbirliği Avrupa Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol

Yerel Topluluklar ve Yönetimler Arasında Sınır-Ötesi Đşbirliği Avrupa Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol Yerel Topluluklr ve Yönetimler Arsınd Sınır-Ötesi Đşirliği Avrup Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol Strsourg 9 Xl 1995 Avrup Antlşmlrı Serisi/159 Yerel Topluluklr vey Yönetimler rsınd Sınır-ötesi Đşirliği

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ OKULLAR ARASI 19. MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF TEST SORULARI

ÖZEL EGE LİSESİ OKULLAR ARASI 19. MATEMATİK YARIŞMASI 8. SINIF TEST SORULARI OKULLAR ARASI 9. MATEMATİK YARIŞMASI. 700 doğl syısı için şğıdkilerden kç tnesi doğrudur? I. Asl çrpnı tnedir. II. Asl çrpnlrının çrpımı 0 dir. III. Tmsyı bölenlerinin toplmı 0 dır. IV. Asl çrpnlrının

Detaylı

İstatistik I Bazı Matematik Kavramlarının Gözden

İstatistik I Bazı Matematik Kavramlarının Gözden İsttistik I Bzı Mtemtik Kvrmlrının Gözden Geçirilmesi Hüseyin Tştn Ağustos 13, 2006 İçindekiler 1 Toplm İşlemcisi 2 2 Çrpım İşlemcisi 6 3 Türev 7 3.1 Türev Kurllrı.......................... 8 3.1.1 Sbit

Detaylı

Montaj ve kullanım kılavuzu: ROBA kayar göbekler boyut 0 12

Montaj ve kullanım kılavuzu: ROBA kayar göbekler boyut 0 12 Lütfen kullnım kılvuzunu dikktle okuyun ve on riyet edin! Aksi tutumlr fonksiyon rızlrın vey kvrmnın devre dışı klmsın neden olbilir ve bun bğlı olrk hsrlr d söz konusu olbilir. Mevcut montj ve kullnım

Detaylı