YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ"

Transkript

1 ludağ Üniversiesi Mühendislik-Miarlık Fakülesi ergisi, il 0, Sayı, 005 YARİETKEN ŞN VERİİERİN BAĞANT ŞEKİERİ VE BESEME ÇEŞİTERİ Eldar MSAYEV Öze:Makalede yarıileken ışın vericilerin bağlanı şekilleri ve beslee çeşileri ele alınışır. E lerin birbirleri ile bağlanıları, eknolojik (bir kılıf içerisinde birkaç krisalin yerleşii) ve ayrık eleanların birbirleri ile seri, paralel ve seri-paralel (karışık) bağlanası olak üzere çeşili şekillerde gerçekleşirilebilir. Makalede göserilişir ki, E lerin birbiri ile belli bir şekilde bağlanasının aacı ışın gücünü arırak, farklı spekrulu ışın vericiler elde eek, ışın vericinin aydınlaığı alanı arırak ve çalışa güvenliğini arırakır. Çalışada E lerin beslee çeşileri de incelenişir. Tespi edilişir ki, darbeli, uliplikaif ve fonksiyonel beslee çeşileri evcuur. Bu beslee çeşileri inceleniş ve analizi için gerekli denkleler elde edilişir. Yarıileken ışın vericilerin beslee kaynağına bağlaa eoları (uygulaa eoları) ve çeşileri açıklanışır. oğrudan beslee kaynağına bağlaa eodu, gerili yükselici ve gerili düşürücüler ile beslee eodu, önceden dolduruluş kondansaörü E üzerine boşala eodu ve balas kondansaörlü beslee eoları açıklanışır. Her bir eodun avanajları, dezavanajları ve uygulaa alanları göserilişir. Anahar kelieler: Yarıileken şın Vericiler, E ler, Spekru, Bağlanı Şekilleri, Beslee Çeşileri ve ygulaaları. onnecion and Supply Types of Seiconducor igh Eiers Absrac: n his paper, connecion and supply ypes of he seiconducor ligh eiers are invesigaed. onnecion of Es wih each oher can be achieved in various fors such as connecion of echnological devices (wo or ore crysals placed in a package) or discree devices in series, parallel and series-parallel (ixed). s shown in he paper ha he purpose of connecion of ES wih each oher is increening he ligh power, creaing Es wih differen specra, increening he area illuinaed by he E and increening he operaional securiy. Supply ypes of ligh eiers are also invesigaed in his sudy. Supply ypes have, pulsed, uliplicaive and funcional fors. These supply ypes are invesigaed and required equaions are given for analysis of he supply circuis. Mehods and ypes of connecion of ligh eiers o power supply are described. The ehod of direc connecion o power supply, he ehod of supplying wih volage sep-up and volage sep-down circuis, he ehod of discharging he pre-charged capacior over he E and he ehod of supplying wih ballas capaciors are described. The advanages, he disadvanages and he applicaion areas of each ehod are given. Key Words: Seiconducor igh Eiers, Es, Specru, onnecion Types, Supply Types and Supply Applicaions.. GİRİŞ Günüüzde üreilen yarıileken ışın vericiler (E ler, VE ler, R ışın vericiler, yarıileken lazerler) opik spekruun oröesi bölgesinden başlayarak kızılöesi bölgesine kadar olan bölgeyi kapsaakadır (0,4µ - 5µ) [-6]. Bu çalışada ileriki bölülerde yarıileken ışın vericiler yerine E ler denilecekir. E ler onokroaiğe yakın (kvazionokroaik) spekrua sahipirler, ebaları küçükür ve yüksek anaharlaa frekanslarına sahipirler. Yarıileken ışın vericilerin en öneli avanajlarından biri akı ile ışın şiddeinin odüle edilebilesidir. Genelde E üzerinden akan akı ile ışın şiddeinin değişii lineerdir [6]. E lerin sık kullanılasının nedeni bu ip avanajlarıdır. Yarıileken ışın vericiler farklı opik özelliklere sahip olakla birlike elekriksel özellikleri aynıdır [-6]. Bu nedenle biri için yapılan analiz diğeri için de geçerlidir. E li bir sise asarlanırken dikka edilesi gereken en öneli nokalar bağlanı şeklinin ve beslee çeşidinin düzgün seçilesidir. Bu çalışanın aacı E lerin bağlanı şekillerinin ve beslee çeşilerinin incelenesi ve E lerin kullanıını kolaylaşıran bir ühendislik analizinin verilesidir. ludağ Üniversiesi, Mühendislik Miarlık Fakülesi, Elekronik Mühendisliği Bölüü, Görükle, Bursa. 63

2 ieraürde [5,6,7,,0,,5,7] bu konular dağınık şekilde ele alınışır. Kaynak araşırası göserekedir ki kapsalı analiz için gerekli bilgiler içeren bir aeryale ihiyaç vardır.. YARİETKEN ŞN VERİİERİN BAĞANT ŞEKİERİ Ayrık E lerin birbirleri ile belli bir şekilde bağlanasının aacı,. şın gücünün arırılası. şın veren yüzeyin alanının arırılası 3. Farklı spekrulu ışın verici oluşurulası 4. Güvenliğin arırılasıdır (güvenli çalışanın sağlanası). Ayrık ışın vericilerin birbiri ile bağlanı şekilleri (şeaları) iki yönele gerçekleşirilebilir. Birincisi eknoloji yöneidir. Bu yönede E krisalleri bir kılıf içerisine yerleşirilir, dışarıdan değişirileez. Sadece uygun şekilde sürülebilirler. Örnek olarak iki ve üç renkli E ler verilebilir. E krisallerinin bağlanı şekilleri orak anolu, orak kaolu, zı yönde paralel ve karışık olabilir. Şekil de bu bağlanı şekilleri göserilişir. Şekil : Bir kılıf içerisine yerleşiriliş E krisallerinin bağlanı şekilleri. Burada a; ek krisalli E, b; çif krisalli iki renkli bağısız E, c; çif krisalli orak anolu iki renkli E, d; çif krisalli, zı yönde paralel bağlanış iki renkli E, e; üç krisalli üç renkli orak anolu E, f;çok krisalli üç renkli karışık bağlanılı E dir. İkinci yöne ayrık E leri birbirleri ile bağlaa yöneidir. Burada üç bağlanı şekli söz konusudur: seri, paralel ve seri-paralel (karışık). Şekil de ayrık E lerin birbirleri ile bağlanı şekilleri göserilişir. Şekil a da seri, b de paralel ve c de de seri-paralel bağlanı şekli göserilişir. Bu iki yöne yukarıda sıralanan dör aaçan herhangi birine ya da birkaçına ulaşak için kullanılabilir. İki renkli E le, her biri bağısız sürüldüğünde iki farklı renk ve orak çalışırıldığında üçüncü bir renk elde edilebilir. Üç E li veya üç krisalli bağlanı şeklinde ise üç eel renk (Kırızı, Yeşil, Mavi), ara renkler ve beyaz renk elde edilebilir. Çok E li bağlanı şekli ile ışın veren yüzey arırılır, isenen renk elde edilebilir ve güvenli çalışa sağlanır. Şekil : Ayrık E lerin birbirleri ile bağlanı şekilleri. 64

3 Seri bağlanı şeklinde E ler üzerinden akan akı, ( ) n () R şeklinde ifade edilebilir. Burada ; beslee gerilii, R ; akı belirleyici direnç,,, n ; E lerin eşik gerilileridir. Seri bağlanı şekli için beslee geriliinin değeri, > ( n) () şeklinde olalıdır. E lerin eşik gerilileri (ilei yönündeki gerili) birbirine eşi ise ( n ) beslee gerilii, > n (3) şeklinde olur. Burada n: seri bağlanış E sayısıdır. Seri bağlanı şeklinin avanajları: E ler aynı akıla beslenekedir. Topla ışın gücü P np nk n şeklindedir. Burada seri bağlanış E lerin güçleri eşi (P P P n ) kabul edilişir. K ; akıı ışına çevire kasayısıdır. Seri bağlı E sayısı arınca beslee gerilii de arakadır. Beslee gerilii n değerine ne kadar yaklaşırsa akı belirleyici direnç üzerindeki kayıplar o kadar azalır. P R R (4) Ancak beslee geriliinin n değerine yaklaşası beslee geriliinin kaliesine daha fazla bağlı olası deekir ve E lerden akan akı beslee geriliinin üzerinde eydana gelen salınılardan ekileneye başlar. olayısıyla beslee gerililerinin daha kararlı olası gerekir. Seri bağlanı şeklinin dezavanajı, çalışa güvenliğinin düşük olasıdır. Çünkü seri bağlı E lerden herhangi biri bozulur ise E lerin aaı çalışaz. Paralel bağlı E lerde ise her bir E üzerinden farklı akılar akakadır. Besleeden çekilen opla akı, N (5) Burada,,, n ; her paralel koldan akan akılar, N; paralel kol sayısıdır., n o- lursa opla ışın gücü P NP olur. Burada P P, P n her koldaki E in ışın şiddeidir. Paralel bağlanının avanajı E lerin birbirinden bağısız beslenesi ve E lerden herhangi biri bozulursa diğerlerinin çalışaya deva eesidir. ezavanajı ise besleeden fazla akı çekilesidir. üşük beslee gerililerinde ve E sayısı az olduğunda paralel bağlanı kullanak daha avanajlıdır. Seri-paralel (karışık) bağlanı şekli seri ve paralel bağlanı şekillerine göre daha avanajlıdır. Karışık bağlanı şekli seri ve paralel bağlanı şekillerinin avanajlarını içerir. 3. E ERİN BESEME ÇEŞİTERİ Beslee çeşileri, (sürekli akı beslee çeşidi), darbeli, uliplikaif ve fonksiyonel beslee çeşidi olak üzere dör çeşiir. beslee çeşidinde E üzerinden aka akı, (6) R şeklinde olur. Bu akıın değeri, beslee geriliine, E in eşik geriliine ve akı sınırlayıcı dirence bağlıdır. E sayısı birden fazla ise bu duruda E lerden akan akı, ( ) n (7) R şeklinde olur. Şekil 3a da ek E i, Şekil 3b de ise seri bağlanış E leri akıla besleyen devreler göserilişir. 65

4 Şekil 3: beslee çeşidi. beslee çeşidi, genelde opokuplörlerde, sensörlerde, indikaörlerde ve yerel aydınlaa siselerinde kullanılakadır [5,6,0,8]. beslee çeşidini gerçekleşiren devrelerin analizi akı belirleyici direncin değerinin bulunasına yönelikir. Burada beslee gerilii oldukça düşük seçilelidir. Çünkü beslee geriliinin değeri ne kadar küçük ise akı belirleyici direncin değeri de o kadar küçük olur. olayısıyla akı belirleyici direnç üzerindeki kayıplar azalılış olur. P R R R (8) R Günüüzde üreilen görünür ışık veren E lerin akıları 0A civarındadır. Kızılöesi E lerin ise 00A ile 350A arasındadır. İkinci beslee çeşidi darbeli besleedir [6,7,9-7,,,7]. Şekil 4 e darbeli beslee çeşidini a- çıklayan zaan diyagraları göserilişir. 66 Şekil 4: arbeli beslee çeşidine ai zaan diyagraları. Burada R ; akı belirleyici direnç, ; E akıı, ; darbenin aksiu genliği, ; aksiu akı, AVR ; oralaa akı, ; darbe süresi, B ; boşluk süresidir. arbeli beslee çeşidinde E üzerinden belli süreli darbeli akı akıılakadır. Burada E e uygulanan darbeli geriliin aksiu değeri > olalıdır. Bu duruda oralaa akı [5,7], AVG (9) + B şeklinde bulunur. Eğer oralaa akı ileri yöndeki noinal akıın değerine eşi olursa ( AVG N ), E üzerinden akıılabilecek darbeli akıın aksiu değeri, + B N (0) olur. Burada da analiz devrede yer alan akı belirleyici direncin değerinin bulunasına dayanakadır. R () arbeli akıın aksiu değeri, aşağıdaki şar geçerli olacak şekilde seçilelidir. + B N () R Bu denklelerde darbe süresi sisede kullanılan fooalıcının zaan sabii (τ P ) ile sınırlıdır.

5 arbe süresi genelde 3τ P şeklinde seçilir [6]. Seri bağlanış E lerin darbeli odda çalışası duruunda akı belirleyici direncin değeri, R ( ) n n (3) şeklinde bulunabilir. Burada olduğu kabul edilişir. arbeli beslee çeşidinde E üzerinden çok kısa süreli darbeler akıılabilir ve sonuça E in ışın gücü P isenilen seviyeye çıkarılabilir. P + B K F (4) E in ileri yöndeki akıı ( F ) onlarca A ise darbeli akıda E üzerinden onlarca aper akı akıılabilir. arbeli odda besleeden çekilen oralaa akı azalılır. Bu da pille beslenen devreler için öneli bir avanajdır. Muliplikaif beslee çeşidi darbeli beslee çeşidinin bir ürüdür ve genelde grup şeklinde bağlanış E lerin beslenesi için kullanılır. Şekil 5 de uliplikaif beslee çeşidinin devre şeası ve çalışasını açıklayan zaan diyagraları göserilişir. Şekil 5: Muliplikaif beslee çeşidinin devre şeası ve çalışasını açıklayan zaan diyagraları. Burada G, G, G3 ranzisörlü anaharları konrol eden darbelerdir. E ler üzerinden akan a- kılar da aynı şekildedir. A olup boşluk süresidir. E sayısı üç olduğu duruda her bir E üzerinden akan oralaa akı, ( ) n n AVG R + B + 3 R şeklinde bulunabilir. E sayısı N olursa boşluk süresi A (N-) olur ve oralaa akı, AVG + ( N ) N R n şeklinde bulunabilir. Bu ip beslee çeşidinin avanajı birkaç E için sadece bir ane akı belirleyici direnç kullanılasıdır. Fonksiyonel beslee çeşidinde E üzerinden kare darbeden farklı olarak fonksiyonel akı akıılır. Fonksiyonel akıın şekli eksponansiyel, üsel, esere dişi, vb. şekillerde olabilir [6]. Genelde eksponansiyel şekilde değişen akılar kullanılır. Şekil 6 da ekponansiyel darbeler ile fonksiyonel beslee çeşidini açıklayan zaan diyagraları göserilişir. (5) (6) 67

6 a b Şekil 6: Fonksiyonel beslee çeşidini açıklayan zaan diyagraları. Burada a da kesinisiz eksponansiyel, b de ayrıklaşırılış eksponansiyel şekilleri göserilişir. τ e ; eksponansiyel işarein zaan sabii, P ; eksponansiyel işarein aksiuu, Te; ekponansiyelin süresidir. Bu duruda E üzerinden akıılabilecek akıın e aksiu değeri, e N T e exp τ e ( T τ ) e e şeklinde bulunabilir. Kesili (diskreize ediliş) eksponansiyel beslee çeşidi için akıın ed aksiu değeri [37], ed N + B T e exp τ e ( T τ ) e e şeklindedir. Fonksiyonel beslee çeşidi çeşili dönüşürücülerde (sensörlerde) ve ölçü siselerinde kullanılabilir. 4. YARİETKEN ŞN VERİİERİN BESEME KAYNAĞNA BAĞANMA METTAR VE ÇEŞİTERİ Yapılan araşıralar göserekedir ki, E lerin beslee kaynağına bağlaa eoları birkaç çeşi olabilir. Bunlar: Beslee kaynağına doğrudan bağlana eodu İndükanslı gerili yükselici veya gerili düşürücü devreler kullanarak gerçekleşirilen bağlaa eodu Önceden dolduruluş kondansaörü E üzerine boşala eodu Balas kondansaörlü bağlaa eodu Her bir eodun kendine has kullanı alanı, avanajları ve dezavanajları vardır. Bu eoları inceleyeli. 4.. Beslee kaynağına doğrudan bağlaa eodu Şekil 4. de beslee kaynağına doğrudan bağlaa eodunu açıklayan şea göserilişir. (7) (8) 68 Şekil 4.: E in beslee kaynağına doğrudan bağlanası.

7 Burada S ; beslee kaynağının gerilii, R S ; beslee kaynağının iç direnci, SW; anahardır (elekronik anaharın iç direncini dikkae alıyoruz). Anahar kapaılınca E üzerinden akan akı, S (9) RS + R seklinde olur. Akı belirleyici direncin değeri beslee kaynağının iç direncine göre çok küçük ise E den akan akıı, kaynağın iç direnci belirler. Yani akıılan akıın değeri beslee kaynağının iç direnci ile sınırlanış olur. Beslee kaynağına direk bağlaa eodunun geçerli olası için > olalıdır. Yani düşük gerilili beslee kaynaklarına uygulanaaz. Bu eodun yüksek değerli beslee gerililerinde kullanılabilesi için akı belirleyici direncin değeri yüksek seçilelidir. Bu da direnç üzerindeki kayıpların arasına neden olur ( PR R ). Bu eodu gerçekleşirek için bipolar ranzisörlü veya MSFET li anaharlar kullanılabilir. Şekil 4. de birkaç örnek devre göserilişir. Şekil 4.: Beslee kaynağına doğrudan bağlaa eodunun uygulaa örnekleri. Beslee kaynağına doğrudan bağlaa eodunda beslee çeşidi veya darbeli olabilir. Bu eo düşük akılarda geçerlidir. 4.. İndükanslı Gerili Yükselici veya Gerili üşürücü evreler Kullanarak Gerçekleşirilen Beslee Meodu E lerin eşik gerilileri olduğundan, küçük gerilili beslee kaynaklarına bağlanaazlar. E üzerinden bir akı akası için beslee geriliinin E in eşik geriliinden büyük ( > ) olası gerekir. E ler seri bağlı ise > n olalıdır. Yani bu duruda geriliin yükselilesi gerekir. Beslee gerilii yüksek olursa geriliin düşürülesi gerekir. Geriliin yükselilesi ve düşürülesi anaharlaalı indükanslı yöneler ile gerçekleşirilir [7,8,5,7-9]. İndükans içeren devreler için üç farklı çalışa odu vardır [5,9,,3,5]. Bu üç farklı çalışa odunu açıklaak için Şekil 4.3 de göserilen devreden yararlanalı. Şekil 4.3. Yarıileken ışın vericinin bobinli devreye uygulanası. Birinci çalışa odunda SW anaharı kısa süreli kapaılır, SW anaharı açılır. E üzerinde a- kan akı zorunlu akıdır. Burada bobin bir direnç gibi çalışakadır. İkinci çalışa odunda SW anaharı açılır, SW kapaılır. Bu duruda E üzerinden akan akı bobinin nüvesinde depolanan enerji ile belirlenir. Üçüncü çalışa odunda ise E üzerinden he zorunlu akı he de nüvede depolanan akı akar. İkinci duruu açıklayan devre şeası ve zaan diyagraları Şekil 4.4 e göserilişir. 69

8 Şekil 4.4: Nüve üzerinde depolanan enerji ile akı oluşura. Burada ; bobin, ; ransisörün kollekör uçundaki gerili, ; çıkış gerilii, ; kollekör akıı, N - FF ; anahar ranzisorün ileide ve keside buluna süreleridir. kabul edersek bu devre için, ( ) FF + N 0 (0) şeklinde yazabiliriz. Çıkış ve giriş gerilileri oranı, N + FF () FF şeklinde yazılabilir. Bu denkleden çıkış gerilii, N + FF () FF olarak bulunur. Bu çalışa odunda gerili yükselilesi işlei gerçekleşirilir. Çünkü beslee gerilii çıkış geriliinden küçükür ( < ). Bu yöne beslee geriliinin küçük olduğu yerlerde kullanılakadır. Benzer şekilde bobin nüvesinde depolanan enerjinin E üzerine boşalılası E in bobin ile paralel bağlanası ile gerçekleşirilebilir. Şekil 4.5 e bu yönei gerçekleşiren devre şeası ve çalışasını açıklayan zaan diyagraları göserilişir. Şekil 4.5: E in bobine paralel bağlanası ve zaan diyagraları Bobinin uçlarındaki gerili K, N + FF K (3) FF şeklindedir. Kolekör akıı ile E akıının oranı, (4) olur. Buradan E üzerinden akan akı, 70

9 (5) ( ) R şeklinde bulunabilir. Bobin üzerinden akan akıın yükselesinin ve düşesinin eksponensiyel şekilde olduğu dikkae alınarak E üzerinden akan akıın oralaa değeri, AVG ax exp d ax exp (6) 0 R R R şeklinde bulunabilir. Burada τ / R olup bobinin zaan sabiidir. ; bobinin endükansıdır. Üçüncü duruda E üzerinden he zorunlu he de bobin üzerinde depolanan enerji ile oluşan akılar akakadır. Şekil 4.6 da bu duruu ifade eden devre şeası ve zaan diyagraları göserilişir. Şekil 4.6: Zorunlu ve depolanan akılarla beslee odu ve zaan diyagraları. Burada ; diyo üzerinden akan akıdır. Bu duruda E üzerinden iki akı akakadır. + (7) Bobinin uçlarındaki gerili ise di K (8) d şeklinde olur. Buradan akı değeri aşağıdaki denkleden bulunabilir. N + N FF ( ) d + ( )d di (9) 0 N K Enerjinin korunuu ilkesine göre, ( ) N FF 0 (30) Giriş ve çıkış gerilileri oranı ise, N (3) N + FF olur. Buradan harekele çıkış gerilii, N (3) + N FF N N FF şeklindedir. Akı belirleyici direncin değeri ise önceden belirlenen E akıına göre hesaplanabilir: R (33) Burada N /( N + FF ) değeri birden küçükür. olayısıyla çıkış gerilii beslee geriliinden küçük olur ( < ). Yani bu yöne geriliin düşürülesini sağlar. Üçüncü yöne olarak bulunur. Burada ( + ) E lerin yüksek beslee gerililerine bağlanası için kullanılır. Sonuça üçüncü yöne akı belirleyici direnç üzerindeki kayıpları azalır. 7

10 İkinci duru için bir örnek inceleyeli. E in eşik gerilii, V, E den akıılak isenen akı 0,0A olsun. Bu E i 3V luk ve V luk beslee gerililerine bağlayalı ve akı belirleyici direnç üzerindeki kayıpları bulalı. V için kayıplar, V V PR A 0.W (34) 0.0A olur. 3V için ise kayıplar, 3V V PR A 0.0W (35) 0.0A Sonuçlardan da görüldüğü gibi aynı E akıında 3V luk beslee geriliinde kayıplar daha azdır. Anaharlaa devrelerinde kayıplar çok azdır. Çünkü bu ip devrelerin verii %99 dur. Bu yönein dezavanajı anaharlaa anında gürülü oluşasıdır Önceden dolduruluş kondansaörü E üzerinden boşala eodu Yukarıda incelenen eolar genelde düşük akılarda geçerlidir. Ancak E ile yayılan ışının şiddeini arırak için büyük darbeli akılara ihiyaç vardır. Kısa süreli yüksek güçlü darbeli ışınlar elde eek için önceden dolduruluş kondansaörü E üzerinden boşala eodu kullanılakadır [0,4,7,3,4,6,7]. Şekil 4.7 de bu eodu açıklayan basileşiriliş devre şeası ve zaan diyagraları göserilişir. Başlangıça SW anaharı kapalı, SW anaharı ise açıkır. Kondansaör R direnci üzerinden dolaya başlar ve 3τ süre geçiken sonra kondansaör doluşur. Kondansaör üzerindeki gerili, exp exp (36) R τ şeklinde olur. Burada τ R kondansaörün dola zaan sabii, ; kondansaör üzerinde depolanan gerili olup dir. R; kondansaörün dolasını sağlayan direnç, ; kondansaördür. anında SW açılır, SW kapaılır. Anaharlaa hızı (frekansı) arınca kondansaörün iç direnci azalır. Şekil 4.7: Önceden dolduruluş kondansaörü E üzerinden boşala eodu ve zaan diyagraları. Bu duruda E, R üzerinden kondansaöre bağlanış durudadır. SW nin direncini ihal e- dersek, E üzerinden akan akı, exp (37) R R şeklinden olur. Burada τ kondansaörün boşala zaan sabiidir. R 7

11 Büyük darbeli akıların elde edilebilesi için doğal olarak beslee geriliinin ( ) değerini arırak gerekir. Beslee geriliinin değeri arınca E in eşik gerilii beslee geriliinin ( >> ) yanında ihal edilebilecek seviyede kalır. Bu duruda E üzerinden akan akı, exp (38) R R şeklinde olur. Bu eodu gerçekleşirebilek için gerekli özelliklerde darbeler üreen bir osilaöre, 00V ile 00V arasında bir beslee kaynağına, R devresine ve bir elekronik anahara ihiyaç vardır. Anahar olarak avalans veya MS ranzisörler kullanılabilir. Şekil 4.8 de bipolar ranzisörlü bir devre örneği göserilişir. Şekil 4.8: Önceden dolduruluş kondansaörün E üzerine boşalılası eodu gerçekleşiren devre şeası oldura direncinin (R) değeri yüksek, akı belirleyici direncin (R ) değeri ise küçük seçilir. Tranzisör ileide iken E üzerinden akan akı kondansaör üzerinde depolanan gerili ile belirlenir. Tranzisörün anaharlaa şekline göre iki çeşi anaharlaa odu vardır. Birincisinde kondansaörde depolanan akıın aaı E üzerinden boşalılır. E in devrede buluna süresi, 3τ dir. İkincisinde ise E üzerinden sadece belli bir süre içinde akı geçirilir, kondansaör a olarak boşalaz. E in devrede buluna süresi < 3τ dir. Birinci duruu inceleyeli. Şekil 4.9 da birinci duruu açıklayan zaan diyagraları göserilişir. Şekil 4.9: E in devrede buluna süresi 3τ olduğu duru için zaan diyagraları. 73

12 Bu duruda E üzerinden akan akı, ( + ) d d R R şeklinde ifade edilebilir. Burada E(sa) ; ranzisörün doya geriliidir. E ( SAT ) exp (39) B 3R olarak kabul edersek, E üzerinden akan oralaa akı, ( + ) τ R, R, T E ( SAT ) R AVG d exp 0.37 T R 0 B R + R + 40) B şeklinde bulunabilir. evrenin çalışa frekansı aşağıdaki denkleden bulunabilir. ft (4) 3 R + R ( ) Son denkleden görüldüğü gibi şarj direncinin değeri R ne kadar büyük ise çalışa frekansı o kadar küçük olur. Beslee kaynağının iç direncinin ekisini azalak için şarj direncinin değeri oldukça büyük seçilir. E üzerinden akıılan kısa süreli darbeli akıın değerinin büyük olası için akı belirleyici direncin değeri oldukça küçük seçilir. Böylece R>>R kabul edebiliriz ve R 0 alabiliriz. Böylece çalışa frekansı aaen şarj direncinin değerine bağlı olur. f T (4) 3R Bu anaharlaa odunun dezavanajı E üzerinden akan akıın kare şeklinde olaasıdır. Bu nedenle fooalıcıda elde edilen foo işare değişik görünülere sahipir [9]. İkinci duruu inceleyeli. Şekil 4.0 da bu anaharlaa odunu açıklayan zaan diyagraları göserilişir. 74 Şekil 4.0. E in devrede buluna süresi < 3τ olduğu duru için zaan diyagraları. Burada S ; darbenin kare olayan bölgesinin alanı, S ; darbenin kare olan bölgesinin alanı, B ; sürücü akı, R ; E üzerinden akan akıın kare olayan bölgesinin genliğidir. Bu duruda E üzerinden akan darbeli akı iki bölgeden (kare olan ve kare olayan bölgeler) oluşakadır. E ile oluşurulan darbeli ışınlar fooalıcı ile algılanır ve darbenin üs kısında bozulalar olur. Beslee devresinin opial seçilesi için bu iki alanın oranına ihiyaç vardır. Bu S ve S alanlarının yüzde olarak oranı,

13 K S S S 00 0 d 0 ( ) d p R exp R R exp R (43) şeklinde bulunabilir. Şekil 4. de çeşili darbe süreleri için K S f(ι ) grafiği göserilişir. bu grafiken de görüldüğü gibi darbe süresi ne kadar az olursa darbenin üs bölgesindeki bozula o kadar az olur. Bu duru için E üzerinden akıılan darbeli akıın oralaa değeri, Şekil 4.. Çeşili darbe süreleri için K S f(ι ) grafiği. ( + ) E( SAT ) R exp AVG d T R + B R 0 şeklinde bulunabilir. Akıın aksiu değeri ise, + B N (45) R [ exp( R ) ] şeklinde olur. Son denkleden yararlanarak darbeli akıın isenen darbe süresi için beslee devresini oluşuran eleanların değerleri bulunabilir. Önceden dolduruluş kondansaörü E üzerine boşala yöneinin en öneli dezavanajı çalışa frekansının düşük olasıdır. Çalışa frekansını arırak için çok kondansaörlü devre kullanılabilir. Şekil 4. de örnek olarak iki kondansaörlü devre göserilişir. (44) Şekil 4.. İki kondansaörlü devre. 75

14 Burada R, R ; şarj dirençleri,, ;birinci ve ikinci kondansaör üzerindeki gerililerdir ( ). Burada iki bağısız ve kondansaörü vardır. Bu kondansaörler bağısız R ve R dirençleri üzerinden şarj olakadır ve T, T anaharları ile belli bir aralıkla E üzerinden boşalakadırlar. Şekil 4.3 e iki kondansaörlü devrenin çalışasını açıklayan zaan diyagraları göserilişir. Şekil 4.3. İki kondansaörlü devrenin çalışasını açıklayan zaan diyagraları. Bu duruda çalışa frekansı ek kondansaörlü devreye göre iki ka arar. Kondansaör sayısı arırılarak çalışa frekansı isenilen seviye çıkarılabilir. Burada dikka edilesi gereken nokalardan biri devrede kullanılan kondansaörlerin aynı özelliklere sahip olasıdır. Önceden dolduruluş kondansaörü E üzerine boşala yönei kullanılarak 50A e yakın darbeli akılar elde edilebilir [6]. Anahar eleanı olarak ZTX45 ipi bi ransisor kullanılabilir [8] Balas kondansaörlü beslee çeşidi Beslee kaynağının geriliinin kaliesinin çok yüksek olası ve devrenin basi olası iseniyorsa balas kondansaörlü eo kullanılabilir [30]. Şekil 4.4 e balas kondansaörlü devrenin şeası göserilişir. 76 Şekil 4.4. Balas kondansaörlü beslee çeşidi. Burada ; balas kondansaörü, R ; deşarj direnci, R ; akı sınırlayıcı direnç, ve ; doğrulucu diyolardır. Kondansaörün kapasiesi isenilen akıa ve seri bağlanış E sayısına göre hesaplanabilir. evrede n ade seri bağlanış E var ise kondansaör üzerindeki gerili, n (46) 0 E

15 şeklindedir. Burada 0 ; şebeke geriliidir. evreden akan akı belli ise kondansaör üzerinde düşen gerili, (47) πf şeklinde olur. Burada X πf olup kondansaörün reakansıdır. Böylece (46) ve (47) denklelerinden harekele balas kondansaörünün değeri bulunabilir. ( n ) 0 E πf (48) π f ( n ) 0 Örneğin 0 0V, f50khz, 0,0A, ve n5 ise balas kondansaörünün değeri, (48) eşiliği ile 304nF olarak bulunur. Sandar değerlerden 330nF kullanabiliriz. Kondansaörün aksiu çalışa gerilii aşağıdaki gibi hesaplanabilir. K 0 0V. 3V (49) Böylece 400V luk kondansaör seçebiliriz. Balas kondansaörü devre dışı olduğunda boşalak i- çin kondansaöre paralel olarak RMΩ luk bir direnç bağlanır. Bu yönein dezavanajı devre eleanlarının şebeke geriliinin ekisi alında olasıdır. 5. SNÇAR Makalenin aacı yarıileken ışın vericilerin bağlanı şekillerinin ve beslee çeşilerinin araşırılası, incelenesi, ühendislik çalışaları için gerekli analizin gelişirilesidir. Yarıileken ışın vericilerin bağlanı şekilleri ve beslee çeşileri incelenişir. Yarıileken ışın vericilerin birbirleri ile belli bir şekilde bağlanasının aacı ışın gücünün arırılası, ışın veren yüzeyin alanının arırılası, farklı spekrulu ışın verici oluşurulası, güvenli çalışanın sağlanasıdır. Araşıralar göserekedir ki bağlanı şekilleri eknoloji ve ayrık eleanların birbirleri ile bağlanası yöneleri ile gerçekleşirilir. Teknoloji ve ayrık eleanlarla olabilecek bağlanı şekilleri göserilişir. Bağlanı şekillerinin avanajları ve dezavanajları göserilişir. Yarıileken ışın vericilerin beslee çeşileri ele alınışır ve, darbeli, uliplikaif ve fonksiyonel beslee çeşileri evcuur. Her bir beslee çeşidini açıklayan devreler ve zaan diyagraları verilişir. Her bir beslee çeşidinin uygulanası için gerekli denkleler ve praik bilgiler veriliş, uygulaa alanları verilişir. Yarıileken ışın vericilerin beslee kaynağına bağlana eoları incelenişir. oğrudan beslee kaynağına bağlaa, gerili yükselici veya gerili düşürücü ile bağlaa, önceden dolduruluş kondansaörü E üzerine boşalılası ile bağlaa ve balas kondansaörü ile bağlaa eolarının olduğu göserilişir. Her bir eodun avanajları, dezavanajları ve uygulaa alanları göserilişir. 6. KAYNAKAR. Bergh, A. A., ean, P. J., igh Eiing iodes, larendon, xford, 976, 506p.. oldren,.a., orzine, S.W., iode lasers and phoonic inegraed circuis, Wiley, New York, 995. p Klingshiru,.F., Seiconducor opics, Springer, Berlin, 995, p Sieens, Phoodeecors and R Eiers, aa Book 994/95, p Endel iga poelecronics Prenice Hall, New Jersey olobus, hio, 995, p Musayev E., poelekronik evreler ve Siseler, Birsen Yayınevi İsanbul, 999, 85s. 7. ZXS00 Single ell - onverer E riving Applicaions. App. Noe 33, ssue, Jannuary ZTX45 Avalanche Mode Transisor, App. Noe 8, ssue Jannuary 996, 9. A copac high urren river fo seiconducor diode asers, Suiable for aser Radar (AR) Applicaions, 0. Ari Kilpela, Jula Kosaovaara. A aser Puslar for TF aser radar. niversiy of ulu, Elecronics aboraory, Finland, 004, 7p.. E river Applicaions for Porable Producs. Applicaion Engineer M.alver AN-3 Microsei negraed Producs., 000, p.-. E 77

16 . 060 n ndiu Galliu Arsenide nfrared Surface Eiers for Pulsed or oninuous peraion. EGG anada d., poelecronics ivision, Jannuary, 99 p uxeon Sar. Basic river ircuis for Evaluaing uxeon Es. Applicaion Noes, 004. Elecrical rive nforaion uxeon Eier, App. Noes AB. 4. 3A Whie E aera Flash river. App. Noe MP 57, Monolihic Power Syses, 7, 003 pp.-5, 5. E Swiching river us urren rag o 3 A. 4607, Augus 7, 000, 6. Single - ell urren - Regulaed Transisor E river. pp.-7, hp://yapo.rypod.co 7. Togaov V. V., Gnayuk P. A., and Rezinkin. G., A High-Frequency ischarge ni for Puping Syses of Seiconducor asers, nsruens and Experienal Techniques, Vol. 46, No. 5, 003, pp Sep p Power Swich Supply: deal Boos onverer, onverer Basics, 0. Musayev E., pokuplörler ve ygulaaları, Birsen Yayınevi, İsanbul, 000, 0s.. Musayev E., Karlik S. K., A novel liquid level deecion ehod and is ipleenaion, Sensors and Acuaors : A, ESEVER, Vol.09, ssues -, eceber 003, pp inear Technology orporaion, T93, onsan-urren / E river in ThinST, July 00, pp. -6, 3. Keih uris, Buck onfiguraion High-Power E river, AN874, Microchip Technology nc, 003, pp opac Backligh E Boos river, Publicaion rder Nuber: NP5007/ Sepeber, Rev., pp. -, hp://onsei.co 5. Serial E river wih urren-regulaed, Sep-p / onverer, FAN5606, 003, pp.-6, Ap Pulsed urren Source peraion Manual, ireced Energy, nc. Pcx-50a, oc R4, 00, pp. -3, 7. Swiched-apacior Volage onverers, Maxi negraed Producs, 994, pp.-0, 8. Musayev E., New Applicaion of poelecronic syses ha pen pical channel, ludag niversiy Journal of he Faculy of Engineering and Archiecure, Volue 8, No, Bursa, pp Вашны Е. Динамика измерительных цепей, М., «Энергия», 969, 88 с. 30. Дорофеев М. Бестрансформаторный источник питания с гасящим конденсатором. - Радио, 995, No., с

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK

BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ TEMEL ELEKTRONİK BÖLÜM 7 2.1 YARIM DALGA DOĞRULTMAÇ Tüm elekronik cihazlar çalışmak için bir DC güç kaynağına (DC power supply) gereksinim duyarlar. Bu gerilimi elde emenin en praik ve ekonomik yolu şehir şebekesinde bulunan

Detaylı

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEY-6 LOJİK KPILR VE İKİLİ DEVRELER DENEYİN MCI: Bu deneyde emel manık kapıları (logic gaes) incelenecek ek kararlı ikili devrelerin çalışma prensipleri gözlemlenecekir. ÖN HZIRLIK Temel lojik kapı devrelerinden

Detaylı

DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüştüren devrelerdir.

DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüştüren devrelerdir. DADA DÖNÜŞÜRÜCÜLER (DA Kıyıcı, DA Gerilim Ayarlayıcı) DA gerilimi bir başka DA gerilim seviyesine dönüşüren devrelerdir. Uygulama Alanları 1. DA moor konrolü 2. UPS 3. Akü şarjı 4. DA gerilim kaynakları

Detaylı

Işığın Tanecikli Özelliği. Test 1 in Çözümleri

Işığın Tanecikli Özelliği. Test 1 in Çözümleri 37 Işığın Tanecikli Özelliği 1 Test 1 in Çözüleri 1. Fotoeletronların katottan ayrıla ızı, kullanılan ışığın frekansı ile doğru, dalga boyu ile ters orantılıdır. Bu elektronların anado doğru giderken ızlanaları

Detaylı

FARKLI SPEKTRUMLU ÇOK LED Lİ OPTOELEKTRONİK DÖNÜŞTÜRÜCÜ

FARKLI SPEKTRUMLU ÇOK LED Lİ OPTOELEKTRONİK DÖNÜŞTÜRÜCÜ Uludağ Üniversiesi Mühendislik-Mimarlık Fakülesi ergisi, Cil 12, Sayı 1, 2007 FARKL SPEKTRUMLU ÇOK LE Lİ OPTOELEKTRONİK ÖNÜŞTÜRÜCÜ Eldar MUSAYEV Öze: Farklı spekrumlu çok LE li bir dönüşürücü gelişirilmişir.

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversiesi Mühendislik Fakülesi * Elekrik-Elekronik Mühendisliği Bölümü Elekronik Anabilim alı * Elekronik Laborauarı I FET.Lİ KUETLENİİCİLE 1. eneyin Amacı FET Transisörlerle yapılan

Detaylı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450. Elektro-Optik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450. Elektro-Optik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankara Üniversiesi Mühendislik Fakülesi Fizik Mühendisliği Bölümü FZM450 Elekro-Opik Doç. Dr. Hüseyin Sarı İçerik Opoelekronik Teknolojisi-Moivasyon Tanımlar Elekro-Opik Opoelekronik Foonik Elekromanyeik

Detaylı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü. 2008-09 Bahar Dönemi. Optoelektronik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü. 2008-09 Bahar Dönemi. Optoelektronik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankara Üniversiesi Mühendislik Fakülesi Fizik Mühendisliği Bölümü 2008-09 Bahar Dönemi Opoelekronik Doç. Dr. Hüseyin Sarı 2009 Tandoğan, Ankara 2009 HSarı 1 561 Opoelekronik 1. Hafa Sunuş 2009 HSarı 2

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 3 sh. 23-40 Ekim 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 3 sh. 23-40 Ekim 2003 DEÜ ÜHEDİSLİK FAKÜLTESİ FE ve ÜHEDİSLİK DERGİSİ Cil: 5 Sayı: 3 sh. 3-4 Eki 3 DARBELİ YÜKSEK AKLARDA LED İ AAHTARLAA SÜRELERİİ İCELEESİ (THE VESTGATO OF LED s SWTCHG TES AT PULSED HGH CURRETS) Ede ÖZÜTÜRK*

Detaylı

DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER

DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEY 3 TRANZİSTORLU KUVVETLENDİRİCİ DEVRELER DENEYİN AMACI: Bu deneyde BJT ve MOS kuvvelendiriciler incelenecek ve elde edilecek veriler yardımıyla her iki kuvvelendiricinin çalışma özellikleri gözlemlenecekir.

Detaylı

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ TC SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELM21 ELEKTRONİKI DERSİ LABORATUAR FÖYÜ DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO:

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II

ANALOG ELEKTRONİK - II ANALOG ELEKTONİK - II BÖLÜM Temel Opamp Devreleri Konular:. Eviren ve Evirmeyen Yükseleç. Temel ark Alıcı.3 Gerilim İzleyici.4 Türev ve Enegral Alıcı Amaçlar: Bu bölümü biirdiğinizde aşağıda belirilen

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler Tıp Faküleleri ve Eğii ve Araşıra Hasaneleri Uzanlık Öğrencilerinin Dağılıı ile ilgili örnekler Avrupa Ülkelerinde ve Türkiye de 100000 Kişiye Düşen Heki Sayısı Prof Dr Mehe Ali MALAS İzir Kaip Çelebi

Detaylı

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli 3. SĐSTEMĐN MODELLENMESĐ Sisein odellenesi esnasında sisee asaak gerili girişleri uygulanış ve sisein hız cevaına ilişkin grafikler paralel por yazılıı ile çizdiriliş ve incelenişir. Moorun eylesiziğini

Detaylı

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2G+, L2, P5, P3

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2G+, L2, P5, P3 Leica Lino L360, L25, L2+, L2G+, L2, 5, 3 Kullana Kılavuzu ürü 757665i Türkçe Leica Lino ürününü satın aldığınız için sizi kutlarız. niyet taliatları, kullana kılavuzundan sonraki bölüde açıklanaktadır.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

Ç A L I Ş M A N O T L A R I. Haberleşme Teknolojileri Dr.Aşkın Demirkol İşaret tipleri

Ç A L I Ş M A N O T L A R I. Haberleşme Teknolojileri Dr.Aşkın Demirkol İşaret tipleri İşare ipleri Bu bölümde emel işare ipleri bulundukları kaegori ve sınıflarına göre model ve işlevleriyle ele alınacakır. Analog ve Dijial İşareler Analog işarelerle, sürekli-zaman işareleri daima karışırılır.

Detaylı

DENEY 7. Frekans Modülasyonu

DENEY 7. Frekans Modülasyonu DENEY 7 Frekans Modülasyonu Frekans Modülasyonu Frekans ve az odülasyonları açı (t) odülasyonu teknikleri olarak adlandırılırlar. Frekans odülasyonunda, taşıyıcı sinyalin rekansı odüle eden sinyal ile

Detaylı

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ P A M U K K A E Ü N İ E R İ T E İ M Ü H E N D İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N D İ İ K B İ İ M E R İ D E R G İ İ J O U R N A O F E N G I N E

Detaylı

DENEY 6 OSİLOSKOP. Düşey saptırma. Şekil 1. Katot ışınlı tüp

DENEY 6 OSİLOSKOP. Düşey saptırma. Şekil 1. Katot ışınlı tüp DENEY 6 OSİLOSKOP 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, osiloskopun çalışma prensibinin, eikleme ve senkronizasyonun nasıl yapıldığının ve osiloskop yardımıyla çeşili büyüklüklerin (genlik, faz farkı ve frekans

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2, P5, P3

Leica Lino L360, L2P5, L2+, L2, P5, P3 Leica Lino L360, L25, L2+, L2, 5, 3 Kullana Kılavuzu ürü 757665g Türkçe Leica Lino ürününü satın aldığınız için sizi kutlarız. niyet taliatları, kullana kılavuzundan sonraki bölüde açıklanaktadır. Cihazı

Detaylı

DelcomRF DRFM 22PA. 446MHz / 869MHz. Ürün Kılavuzu

DelcomRF DRFM 22PA. 446MHz / 869MHz. Ürün Kılavuzu DelcoRF DRFM 22PA 446MHz / 869MHz Ürün Kılavuzu DelcoRF FSK/GFSK RF MODEM MODUL Versiyon: 1.0.0 www.delcorf.co www.rfodul.co Genel Özellikler: Dar Band FSK Modülasyonlu Haberleşe Sağlar, Dijital USART

Detaylı

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI 5.1 Sprinkler Sistei Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2 Tehlike Sınıfına Göre Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2.1 Ön Hesaplı Boru Sistelerinde Su İhtiyacı 5.2.2 Ta

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Bu bölüm, çeşitli şekillerde birbirlerine bağlanmış bataryalar, dirençlerden oluşan bazı basit devrelerin incelenmesi ile ilgilidir. Bu tür

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU 4.1 Aaçlar 1. Genlik odülasyonunun genel prensiplerinin anlaşılası.. Diyot Algılayıı ile

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü

Aktif süspansiyon sistemli çeyrek araç modelinin gözlemleyiciyle optimal kontrolü SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt,. Sayı, s. 181-187, 13 SAU J. Sci. Vol 17, No, p. 181-187, 13 Aktif süspansiyon sisteli çeyrek araç odelinin gözleleyiciyle optial kontrolü Ayhan Özdeir 1*, Dinçer Maden 1*

Detaylı

BOBĐNLER. Bobinler. Sayfa 1 / 18 MANYETĐK ALANIN TEMEL POSTULATLARI. Birim yüke elektrik alan içerisinde uygulanan kuvveti daha önce;

BOBĐNLER. Bobinler. Sayfa 1 / 18 MANYETĐK ALANIN TEMEL POSTULATLARI. Birim yüke elektrik alan içerisinde uygulanan kuvveti daha önce; BOBĐER MAYETĐK AAI TEME POSTUATARI Birim yüke elekrik alan içerisinde uygulanan kuvvei daha önce; F e = qe formülüyle vermişik. Manyeik alan içerisinde ise bununla bağlanılı olarak hareke halindeki bir

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu.

PIC İŞLEMCİ DENETİMLİ ADIM MOTOR MİKROADIM SÜRÜCÜSÜ. Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversitesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Göztepe eakdogan@marmara.edu. 3. ULUSLARARAS İLERİ TEKNOLOJİLER SEMPOZYUMU, 18-0 AĞUSTOS 003, ANKARA PC LEMCİ DENETİMLİ ADM MOTOR MİKROADM SÜRÜCÜSÜ Erhan AKDOĞAN Marmara Üniversiesi Teknik Bilimler MYO, 81040, Gözepe eakdogan@marmara.edu.r

Detaylı

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt:, No:, 009 (-) Electronic Journal of Textile Technologies ol:, No:, 009 (-) TEKNOLOJĐK ARAŞTRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-ssn: 09-99 (Hake Onaylı Makale)

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS

Güç Elektroniği Ders notları Prof. Dr. Çetin ELMAS KAYNAKLAR 1. Hart, D. W.,1997, Introduction to Power Electronics, Prentice Hall International Inc, USA. 2. Mohan, N., Undeland, T. M., Robbins, W.P.,1995, Power Electronics: Converters, Application and

Detaylı

Anlık ve Ortalama Güç

Anlık ve Ortalama Güç ALTERNATİF AK-Dere Analz Bölü-4 AC Güç Anlık Güç Oralaa güç Güç fakörü Akf, reakf güç Kpleks güç Reakf güç düzele (Kpanzasyn aksu akf güç ransfer Anlık Güç, p( (herhang br ank güç p Anlık e Oralaa Güç

Detaylı

RİZE ÜNİVERSİTESİ MYO Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı

RİZE ÜNİVERSİTESİ MYO Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı RİZE ÜNİERSİESİ MYO Bilgisayar eknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı *** BİLP 07 EMEL ELEKRONİK İZE SNA *** Not: Kalem, silgi vs. alışverişi kesinlikle yasaktır. Kurala uymayanların sınav kağıdı,

Detaylı

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi

Diabetik Retinopatinin Otomatik Algılanması Amacıyla. Göz Görüntüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Diabeik Reinopainin Oomaik Algılanması Amacıyla Göz Görünüsünden Kan Damarlarının Eşiklenmesi Vasif NABİYEV, Salih BAHÇEKAPILI Karadeniz Teknik Üniversiesi, Mühendislik Fakülesi, Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü PEM ipi Yakıt Hüresi Sisteinde Kullanılan Kopresör Modelinin Adaptif Denetleyii ile Kontrolü Yavuz Eren, Levent Uun, Haluk Görgün, İbrahi Beklan Küçükdeiral, Galip Cansever Elektrik Mühendisliği Bölüü

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Mesleki Terminoloji-1

Mesleki Terminoloji-1 Mesleki Terminoloji- 3. BÖLÜM Elekrik Devre Elemanları Yrd. Doç. Dr. Tuncay UZUN Öğr. Gör. Dr. Umu Engin AYTEN Devre Elemanlarının Tipleri Akif elemanlar: Enerji üreirler. Baarya, güç üreeci, işlemsel

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Noralleştirilesi Konu tesilinde oentu özduruları, u p (x) ile belirlenir ve ile verilir. Ancak, boşlukta noralleştirilecek bir olasılık yoğunluğu gibi yorulanaaz zira (

Detaylı

Zamanla Değişen Alanlar ve Maxwell Denklemleri

Zamanla Değişen Alanlar ve Maxwell Denklemleri Zamanla Değişen Alanlar e Maxwell Denklemleri lekrik e Manyeik Kue ir elekrik alan içerisine küçük bir q es yükü yerleşirildiğinde, q nun konumunun fonksiyonu olan bir elekrik kuei oluşur F e F m q Manyeik

Detaylı

GÜÇ KAYNAKLARI. Doğrultma Devresi

GÜÇ KAYNAKLARI. Doğrultma Devresi GÜÇ KAYNAKLARI Güç Kaynağı Nedir? Günlük hayaımızda kullandığımız elekrik ve elekronik cihazlarının amamının çalışabilmesi için birer enerji kaynağına ihiyaç vardır. Bu enerji elekrik enerjisi olduğu gibi

Detaylı

EMO İSTANBUL ŞUBESİ TARAFINDAN HOBİ ELEKTRONİK KURSU İÇİN DERLENMİŞTİR. BOBİNLER

EMO İSTANBUL ŞUBESİ TARAFINDAN HOBİ ELEKTRONİK KURSU İÇİN DERLENMİŞTİR. BOBİNLER EMO İSTANBUL ŞUBESİ TAAFNDAN HOBİ ELEKTONİK KUSU İÇİN DELENMİŞTİ BOBİNLE Bobnler, akara, adren veya karkas olarak adlandırılan yalıkanlar üzerne plask, serak, serkağı spral, helezon, düz, peek şeklnde

Detaylı

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15)

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15) GOÜ. Ziraa Fakülesi Dergisi, 7, 4 (), 43-49 Gürük Birliğinin Türkiye nin Avrupa Birliği (5) İle Dış Ticarei Üzerine Ekileri Orhan Gündüz Keal Esengün - Tarı İl Müdürlüğü, Proje ve İsaisik Şubesi, Malaya

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA KÜTLE VE ENERJİ ANALİZİ Endüstriyel Fırınlar Endüstriyel fırınlar ergite, ısıl işle, pişire, kuruta, teperlee ve benzeri işleleri gerçekleştirek için sanayide yaygın bir biçide kullanılaktadır

Detaylı

Hiyerarşik Kontrol ile Güç Regülasyonlu DC/DC Sürücü Tasarımı

Hiyerarşik Kontrol ile Güç Regülasyonlu DC/DC Sürücü Tasarımı Hiyerarşik Konrol ile Güç egülasyonlu Tasarımı B. Baykan Alagöz, Cemal Keleş, Asım Kaygusuz, Yusuf Kaplan, Abdulkerim Karabiber ElekrikElekronik Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversiesi, Malaya cemal.keles@inonu.edu.r

Detaylı

DelcomRF DRFM 22. 433MHz / 868MHz. Ürün Kılavuzu

DelcomRF DRFM 22. 433MHz / 868MHz. Ürün Kılavuzu DelcoRF DRFM 22 433MHz / 868MHz Ürün Kılavuzu DelcoRF GFSK RF MODEM MODUL Versiyon: 1.0.0 www.delcorf.co.tr Genel Özellikler: Dar band FSK Modülasyonlu haberleşe. Dijital USART seri haberleşe standardında.

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI art Kau İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Duru Öngörülen veya ler veya Taala Açıklaa Uygulaa Sonucu (*),

Detaylı

YAPI STATİĞİ I ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER. Harran Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. q =10 kn/m. f = 4m. P 1 =20 kn. P 2 =30 kn. 9 m. A o.

YAPI STATİĞİ I ÇÖZÜMLÜ ÖRNEKLER. Harran Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. q =10 kn/m. f = 4m. P 1 =20 kn. P 2 =30 kn. 9 m. A o. YPI SİĞİ I ÇÖZÜLÜ ÖRELER P k P k q k/,5,5 9 f 9 9 L8 ZİREDDİ EEDOV RİF GÜREL Harran Üniversitesi İnşaat ühendisliği ölüü YPI SİĞİ I ÇÖZÜLÜ ÖRELER ZİREDDİ EEDOV RİF GÜREL Harran Üniversitesi ühendislik

Detaylı

İşlee Fakülesi Dergisi, Cil, Sayı 2, 200, 8-7 BÜTÜLEŞİK ÜRETİM PLALAMASIDA ETKİLEŞİMLİ OLABİLİRLİKÇİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELİ VE BİR UYGULAMA Ayşegül TUŞ IŞIK*, Muhsin ÖZDEMİR** ÖZET Büünleşik Ürei

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER

MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Sıkı Geçeler / 40 Başka bir elean kullanıına erek kaladan il-flanş bağlantısı yapaya olanak veren bir uyulaadır.

Detaylı

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi*

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi* Tarısal Mekanizasyon 23. Ulusal Kongresi, 6-8 Eylül 2006, Çanakkale 205 Sulaada Kullanılan Santrifüj Popalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenesi* Tanzer Eryılaz (1) Sedat Çalışır (1) (1) S.Ü.Ziraat

Detaylı

ENDA ETM742 DİJİTAL ZAMAN RÖLESİ

ENDA ETM742 DİJİTAL ZAMAN RÖLESİ ihazı kullanmadan önce kullanma kılavuzunu dikkalice okuyunuz! Kullanma kılavuzundaki uyarılara uyulmamasından kaynaklanan zarar, ziyan ve şahısların uğrayacağı kazalarda sorumluluk kullanıcıya aiir. Bu

Detaylı

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ Muaer YAYLALI () Erkan OKTAY () Yusuf AKAN (3) Öze: Bu çalışanın eorik kısında hiyerarşik

Detaylı

ELASTİK DALGA TEORİSİ

ELASTİK DALGA TEORİSİ ELASTİK DALGA TEORİSİ ( - 5. ders ) Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA Geçtiğiiz hafta; Dalga hareketi ve türleri Yaılan dalga Yaılan dalga enerjisi ve sönülene Bu derste; Süperpozison prensibi Fourier analizi Dalgaların

Detaylı

DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Niğde Üniversiesi İ.İ.B.F Dergisi, 1, Cil:3, Sayı:, s.16-118. 16 DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Ce SAATCİOĞLU * Orhan KARACA ** ÖZET Türkiye ihracaını ağırlıklı

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün.

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün. 4.2. çı Modülasyonu Yüse reanslı bir işaret ile bilgi taşıa, işaretin genliğinin, reansının veya azının bir esaj işareti ile odüle edilesi ile gerçeleştirilebilir. Bu üç arlı odülasyon yöntei sırasıyla,

Detaylı

PKA. Serisi. Duvar Tipi. Düz Panel & Saf Beyaz Yüzey. Kompakt İç Üniteler

PKA. Serisi. Duvar Tipi. Düz Panel & Saf Beyaz Yüzey. Kompakt İç Üniteler Duvar Tipi PK Serisi Kopakt, duvar tipi iç ünite, kolay ontajı ile rahatlık sağlarken, geniș ürün gaı ile (RP35-RP1) tü ekanlara en iyi uyuu sağlar. Yüksek enerji verililiği için tasarlanıș PK Serisi ürünler,

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

Dalgıç Atıksu Pompası tip ABS AS 0530-0841

Dalgıç Atıksu Pompası tip ABS AS 0530-0841 15975045TR (02/2015) 1006-00 TR Montaj ve Kullana Taliatları www.sulzer.o 2 Montaj ve Kullana Taliatları (Orijinal Taliatların Çevirisi) Dalgıç Atıksu Popası tip ABS AS: 0530 0631 0830 0840 0630 0641 0831

Detaylı

Hareketi Algılayan Kamera Destekli Güvenlik Programı. Motion Detecting Camera Assisted Security Program

Hareketi Algılayan Kamera Destekli Güvenlik Programı. Motion Detecting Camera Assisted Security Program BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 4, SAYI: 2, MAYIS 2011 19 Harekei Algılayan Kamera Desekli Güvenlik Programı Hüseyin ÇAKIR 1, Habibe Kübra BABACAN 2 1, 2 Bilgisayar Eğiimi Bölümü, Gazi Üniversiesi,

Detaylı

Optoelektronik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı. Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü

Optoelektronik. Doç. Dr. Hüseyin Sarı. Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü Opoelekronik Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankara Üniversiesi Mühendislik Fakülesi Fizik Mühendisliği Bölümü 1 1. Ders Sunuş ve Moivasyon λ okuma 2 Bu bölümü biirdiğinizde, Bazı emel opoelekronik kavram ve anımlar,

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI

KENDİNDEN TETİKLEMELİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSEL UYGULAMASI Gazi Üniv. Müh. Mi. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 6, No 4, 77-776, 0 Vol 6, No 4, 77-776, 0 KENDİNDEN TETİKEMEİ İNDÜKSİYON ISITICI TASARIMI VE DENEYSE UYGUAMASI Güngör BA, Seli ÖNCÜ* ve

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

POWER ELECTRONIC APPLICATIONS

POWER ELECTRONIC APPLICATIONS POWER EECTRONIC APPICATION Assoc. Prof. Dr. H. İbrahim OKUMUŞ Karadeniz Technical Universiy Engineering Faculy Deparmen of Elecrical and Elecronics Email: okumus@ku.edu.r 1 Conens Inroducion ACAC Phase

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir AĞIRLIK MERKEZİ Bir cise etki eden yerçekii kuvvetine Ağırlık denir. Ağırlık vektörel bir büyüklüktür. Yere dik bir kuvvet olup uzantısı yerin erkezinden geçer. Cisin coğrafi konuuna ve yerden yüksekliğine

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ HABERLEŞME TEORİSİ FİNAL SINAVI SORU-CEVAPLARI

NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ HABERLEŞME TEORİSİ FİNAL SINAVI SORU-CEVAPLARI NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ HABERLEŞME TEORİSİ FİNAL SINAVI SORU-CEVAPLARI Tarih: 4-0-008 Adı Soyadı : No : Soru 3 4 TOPLAM Puan 38 30 30 30 8 Soru

Detaylı

Hafif Atıksu Pompası tip ABS MF 154-804 Dalgıç Parçalayıcı Pompa tip ABS Piranha 08 & 09

Hafif Atıksu Pompası tip ABS MF 154-804 Dalgıç Parçalayıcı Pompa tip ABS Piranha 08 & 09 Hafif Atıksu Popası tip ABS MF 154-804 Dalgıç Parçalayıı Popa tip ABS Piranha 08 & 09 1010-00 15975131TR (08/2015) TR Montaj ve Kullana Taliatları www.sulzer.o 2 Montaj ve Kullana Taliatları (Orijinal

Detaylı

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ BAÜ Fen Bil Enst Dergisi (2004)62 VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ *Hüseyin USTA *Volkan KIRMACI **Kevser DİNCER *GÜ

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ Gündüz GÜRHAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilileri ve Teknolojisi Enstitüsü İnciraltı/İzir E-Posta:gunduz.gurhan@deu.edu.tr

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Yıkım Robotu. Yıkım İşlerinde ajınız!

Yıkım Robotu. Yıkım İşlerinde ajınız! Yıkı Robotu Yıkı İşlerinde ajınız! ROBOT 185 Öncü Özellikler Teleskopik kol (bo) 46c ekstra uzunluk sunar ve zorlu uygulaalarda daha fazla uyu sağlar Polikarbon silindirleri koruak için özel kapaklar Sağla

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method)

Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Temel Elektronik Basic Electronic Düğüm Gerilimleri Yöntemi (Node-Voltage Method) Konular Düğüm Gerilimleri Yöntemi o Temel Kavramlar o Yönteme Giriş o Yöntemin Uygulanışı o Yöntemin Uygulanması o Örnekler

Detaylı

GRAFİK TASARIM Hüseyin Güner

GRAFİK TASARIM Hüseyin Güner Kitapçık Hakkında "AkademikPort Hobi Elektronik Devre Projeleri" Eğitimi AkademikPort'un açık kaynaklı elektronik kitap eğitimlerinin ikinci kitapçığı olarak yayınlanmıştır. Bu kitapçıkta sizler için hazırlanan

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan Bölüm 8: Güç Kaynaðý Yapýmý A. Doðrultmaç (Redresör) Devre Uygulamalarý Elektronik devrelerin bir çoðunun çalýþmasý için tek yönlü olarak dolaþan (DC) akýma gerek vardýr. Bu bölümde doðru akým üreten devreler

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

Mesleki Terminoloji-1. 3. BÖLÜM Elektrik Devre Elemanları

Mesleki Terminoloji-1. 3. BÖLÜM Elektrik Devre Elemanları Mesleki Terminoloji- 3. BÖLÜM Elekrik Devre Elemanları Devre Elemanlarının Tipleri Akif elemanlar: Enerji üreirler. Baarya, güç üreeci, işlemsel yükseleçler Pasif elemanlar: Enerjiyi ükeirler veya depolarlar.

Detaylı