DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 3 sh Ekim 2003

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 3 sh. 23-40 Ekim 2003"

Transkript

1 DEÜ ÜHEDİSLİK FAKÜLTESİ FE ve ÜHEDİSLİK DERGİSİ Cil: 5 Sayı: 3 sh. 3-4 Eki 3 DARBELİ YÜKSEK AKLARDA LED İ AAHTARLAA SÜRELERİİ İCELEESİ (THE VESTGATO OF LED s SWTCHG TES AT PULSED HGH CURRETS) Ede ÖZÜTÜRK* ÖZET / ABSTRACT Dabeli akıda dabe süesi ve dabe süesi / boşluk süesi oanı uygun olduğunda LED den noinal doğu akıının çok üzeinde genliğe sahip dabeli akıla akıılabili. LED akıı aıkça LED in anahalaa süelei düşük akı değeleine nazaan faklı olacakı. Bu çalışada LED in büyük genlikli akı değeleine kaşı gösediği nonlinee davanışı ele alınaak yüksek akı değeleinde anahalaa süeleinin değişii incelenişi. SPCE pogaı kullanılaak ve aeaiksel olaak yapılan inceleede akı dabeleinin genliği aıkça anahalaa süeleinin azaldığı göseilişi. f pulse duaion and pulse duaion / peiod aio ae chosen suiable in pulsed opeaion high cuens can be passed hough he LED. LED s swiching ies will be diffeen a highe cuens pulses. n his sudy accoding o he nonlinea behavio of LED a pulsed high cuens he changes of swiching ies has been invesigaed and using SPCE poga and aheaically deceasing of swiching ies as cuen inceasing is showed. AAHTAR KELİELER / KEYWORDS LED, Dabeli yüksek akı, Anahalaa süelei. LED, Pulsed high cuen, Swiching ies. *Uludağ Ünivesiesi, ühendislik i. Fak., Elekonik ühendisliği Bölüü, BURSA

2 Sayfa o: 4 E. ÖZÜTÜRK 1. GİRİŞ LED in vediği ışığın şiddei LED akıı aıkça aakadı. Dabeli akıda LED in ısınadığı dabe süesi ve dabe süesi / boşluk süesi oanlaında LED den noinal akıına nazaan çok daha yüksek akıla akıılabilekedi (Davidov, 1967; Bhaachaya, 1997; Wason, 1988; Wilson ve Hawkes, ). Biçok uygulaada daha yüksek ışık şiddei elde eek için LED den akan akı dabesinin genliği aıılakadı. Bu nedenle LED in dabeli yüksek akıladaki davanışının bilinesi öne kazanakadı. LED in dabeli yüksek akılada öneli davanışlaından bii de akı dabesinin genliği aıkça LED in anahalaa süeleinin değişiinde oaya çıkakadı. Uygulaalada çoğu zaan LED in ışığını dedeke eek üzee foodedekö devesi kullanılakadı (Özüük, ; Özüük ve Kalık, 1998). Eğe kullanılan foodedekö kullanılan LED den daha yavaş ise akı dabesinin seçilebilecek en küçük dabe süesi, akı dabesinin eydana geidiği ışık dabesini dedeke edecek olan foodedekö devesinin anahalaa süeleine bağlıdı. Aksi duuda, yani kullanılan LED in foodedeköden daha yavaş olası duuunda foodedekö devesinden ışığa kaşılık okunan elekiksel büyüklük olan geili dabesindeki anahalaa süelei büyük ölçüde LED aafından belileniş olacakı. Düşük akı değeleinde genel aaçlı olaak kullanılan LED lein anahalaa süelei 1 µs den küçük olakadı. Bu nedenle diğe ekilein (öneğin LED in ısısının yükselesi) belilediği süele yanında LED in anahalaa süelei ihal edilebili değede küçük olakadı. LED in anahalaa süelei kada kısa süelede LED ısınıp ışık şiddei azaladığından LED in ışık şiddeinin içinden akan akıla doğu oanılı olduğu kabul edilebili. Bu duuda yüksele ve gecike süelei dahilinde LED in ışık şiddeinin zaanla değişii LED akıının zaanla değişiine benzeyeceki. Bu çalışada, LED in ileie geçe, kesie gie, gecike gibi anaha olaak çalışaya ekili olan ve dinaik davanışla olaak nielendiilen özellikleinin akı dabeleinin yüksek genlikli değeleinde değişii ele alınacakı. LED de diyo gibi bi pn jonksiyonu olduğundan yaıileken diyodun elekiksel davanışı hakkında bilinenle LED için de geçeli olacakı. LED in anahalaa süeleinin değişii iki yönele incelenekedi. Bunladan bii SPCE pogaıyla yapılan inceleedi. SPCE pogaı ile yapılan inceleenin daha iyi anlaşılabilesi için ilk olaak SPCE diyo odelinin kısaca açıklanasına geek duyuluşu. Daha sona yüksele ve gecike süeleinin dabeli yüksek akıladaki değişii aeaiksel olaak incelenişi. aeaiksel inceleede, büyük ölçüde diyolaın yüksek akı dabeleinde anahalaa süeleindeki değişileinin inceleniş olduğu Sidoov isili kaynakan yaalanılışı (Sidoov, 1975).. ATERYAL VE YÖTE LED den akıılan akı dabesinin genliği büyük değede olduğunda LED in elekiksel davanışını kaakeize eek için kullanılacak odel nonlinee bi odel olacakı. LED de yaıileken bi diyo olduğundan buada yapılan nüeik inceleede LED in elekiksel odeli olaak SPCE diyo odeli kullanılışı (Hodges vd., 1988; Kunan, 199; Kunan vd., 1996).

3 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 5.1. SPCE Diyo odeli Günüüzde yaygın olaak kullanılan SPCE siülasyon pogaında ye alan diyo odeli he jonksiyonlu diyolaa, he de Schoky diyolaına uygulanabili. SPCE diyo odeli Şekil 1 de göülekedi. Bu odelde ohik gövde diençlei D linee dienci ile esil edilekedi. Diyodun doğu akı kaakeisiklei linee olayan D akı kaynağı aafından belileni. D akı kaynağının akıı.exp( V / nv. ) 1 (1) [ ] D S D T eşiliğiyle ifade edilişi. odele ilişkin S, D ve n paaeelei, diyodun ilei yönde kuuplaa kaakeisikleinden haekele belilenebili. S doya akıı, elde edilen doğunun V D nokasına uzaılası ile bulunabili. S doya akıının deneysel olaak bulunabilesi için, ideal çalışa bölgesinde (oa akıla bölgesi) çeşili D VD değeleinin ölçü yoluyla sapanası geeki. n eisyon kasayısı, ideal bölgede diyo kaakeisiğinin eğiinden yaalanılaak bulunabili. Çoğu duuda eisyon kasayısı 1 olakadı. Yüksek kuuplaa seviyeleinde ohik diençlein ekisi nedeniyle ideal değişie göe sapala oaya çıka. Bunun yanısıa, 1/ V T ile oanılı bi değişile kaşılaşılı. SPCE diyo odelinde, yüksek seviyeli enjeksiyon duuu esil edileişi. Bu iki olay, sadece, D linee diencinin ekisi ile odellenekedi. D gövde diencinin değei, belili bi akı değeinde diyo geiliinin ideal üsel kaakeisiken ne kada sapığı belileneek bulunabili. Paike, D nin değei D akıının çeşili değeleinde belileni. Bunun nedeni, D değeleinin diyo akıına bağılılık göseesidi. Bu değelein oalaası alınaak D ' sapanı. Fiziksel diyo yapısı üzeindeki geili düşüü V D ile göseilise ' VD D. D VD () elde edili. D V D D Q D - Şekil 1. SPCE diyo odeli. Eşdeğe devedeki Q D yükü, diyoaki yük biikii olaylaını esil eekedi. Q D yük eleanı ile SPCE de iki ayı yük biikii olayı odellenekedi. Jonksiyonun fakileşiş bölgesindeki yük biikii C j, φ ve paaeelei ile esil edilekedi. Difüzyon kapasiesi ise τ geçiş süesi ile belilenekedi.

4 Sayfa o: 6 E. ÖZÜTÜRK.. SPCE Pogaıyla Bi LED in Anahalaa Süeleinin İncelenesi Ölçe yoluyla bi LED in dabeli yüksek akılada anahalaa süeleinde ne gibi değişikliklein oaya çıkığını bulak için ölçülen anahalaa süeleinde ölçe devesinde ye alan LED dışındaki diğe eleanlaın ne ölçüde bi eki eydana geidiğinin bilinesi geeki. Ölçe devesinde ye alan dabe osilaöünün ve dabe osilaöünün üeiği dabelele açılıp kapanaak LED den dabeli akı akasını sağlayan anaha deve eleanının anahalaa süeleinde ekisi olacakı. Ölçe devesinde bulunan LED dışındaki deve eleanlaının LED den daha yavaş olası duuunda ölçe haalaı aacakı. Ayıca eğe LED in vediği ışık dabesindeki anahalaa süelei ölçülek iseniyosa bu akdide ışık ölçede kullanılan foodedekö devesinin hızı ve hızının ışık dabesinin genliğiyle değişii ölçülen süelede ekili olacakı. He ne kada SPCE diyo odelinde yüksek seviyeli enjeksiyon duuu a olaak esil edileişse de, dabeli yüksek akılada anahalaa süeleinde yaklaşık olaak ne eebede bi değişikliğin oaya çıkabileceği SPCE pogaı kullanılaak göülebili. Ayıca SPCE siülasyon pogaının kullanılasıyla ideal ölçe şalaı oluşuulabili. Şekil de SPCE ile oluşuulan ölçe devesi göülekedi. Şekil b den göüldüğü gibi LED in RS dienci sıfı olaak kabul edilişi. Böylece LED uçlaından ölçülen geili geili-akı ilişkisi Eşilik 1 ile veiliş olan akı kaynağı uçlaındaki geili olakadı. RS diencinin ekisi, RS dienci değeindeki bi diencin (R1) deveye bağlanasıyla esil edilişi (Boylesad ve ashelsky, 199). pn jonksiyonunda ışık oluşuan olay aşıyıcı bileşelei olduğu için değişii ilgilenilen büyüklük SPCE diyo odelinde ye alaka olan geilie bağılı akı kaynağının akıı D di. SPCE pogaı, deveye uygulanan dabe süesi 6ns olan ve v genliği ayalanabili g1 dabeli akı kaynağına göe diyodun bağlı olduğu uçladaki geiliin değişiini çizebilekedi. Bu değişiin ölçülen epe değei V ise akıının değei: [ exp( /. ) ] V V 1 (3) S T olacakı. Bu akıın.9 kaını oluşuan geilie V denilise bu geili: [ exp( /. ) 1] 9. [ exp( /. ) 1] S V VT S V VT (4) V. V ln(.9) V.5 ln(.9) V (5) T olaak bulunu. Aynı şekilde akıının.1 kaını oluşuan geili (V 1 ) ve.5 kaını oluşuan geili (V 3 ), Eşilik 5 e ye alan.9 sayısının yeine sıayla.1 ve.5 yazılaak hesaplanabili. LED uçlaında V geiliinin oluşuğu an, V 1 geiliinin oluşuğu an 1 olaak kabul edilise, yüksele süesi 1 olacakı. Gecike süesi yükselen kenaın V 3 geilii değeini aldığı an ( 3 ) olacakı. Düşe süesi, inen kenaın V geilii değeini aldığı an ile V 1 geilii değeini aldığı an aasındaki süedi. Düşe gecikesi ise inen kenaın V 3 geiliini aldığı andan akı kaynağının dabe süesi çıkaılaak bulunabili. Yukaıda açıklanan deveyi anılayan SPCE pogaı Çizelge 1 de beliilekedi: Çizelge 1.SPCE pogaı D 1 an: ca: o11.odel 11 D (S1.e-14 RS CJ8.e-1 TT1.e-1 VJ1..5 EG.6) g1 -ou: ou:1 v7 ExPulse F1 Df6n R 1 p1:1 p: v1

5 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 7 LED odelini oluşuan paaeeleden S doya akıını ( S ), eisyon kasayısını ( n ), RS gövde diencini ), CJ sıfı kuuplaa jonksiyon kapasiesini ( ), TT geçiş ( D süesini (τ ), VJ poansiyel seddini ( φ ), gadyan faköünü ( ), EG LED in yapıldığı alzeenin ban boşluğu enejisi değeini göseekedi. Bu paaeelein değelei, ipik değele ve yüksek enjeksiyon duuunda geçeli olan değele gözönünde bulunduulaak önek bi LED için belileniş olan değeledi. C j (a) g1 v R1 i( ) D1 Df - A (b) g1 - R1 V D D Q D - Şekil. (a) SPCE ile oluşuulan ölçe devesi, (b) Ölçe devesinin eşdeğe devesi Yukaıda beliilen değelee göe, akı kaynağının değişik genliklei için anahalaa süelei SPCE pogaıyla çizdiiliş olan gafikle üzeinden ölçülüş bulunulakadı. Bu değelee göe ATLAB pogaıyla çiziliş olan değişile, Şekil 3, Şekil 4, Şekil 5 ve Şekil 6 da göülekedi. Çok yüksek sayılada poga haa yapığı için sözkonusu şekillede daha yüksek akıladaki değişile göseileişi..3. LED in Dabeli Akıda Yüksek Akı Değeleinde Anahalaa Süeleinin Değişiinin aeaiksel Olaak İncelenesi LED in dinaik davanışı inceleniken büyük genlikli işaelede deve analizini basileşiek için aslında akı ve geilie bağlı olaak değişeke olan kapasienin yeine oalaa bi kapasie anılanabilekedi (Hodges vd, 1988). Jonksiyon ve difüzyon kapasieleinin oalaalaının oplaından oluşan bi ek sabi kapasie değei belilendiken sona bi diyodun yüksek akılada yüksele ve gecike süeleinin değişilei aeaiksel olaak bulunabili. Şekil 7 de LED, büyük genlikli akı dabesine kaşı davanışını belileek üzee kendisine paalel bi kondansaö bağlanaak odellenişi (Sidoov, 1975). LED e paalel bağlı kapasie LED in iç kapasiesi ve dış bağlanılaın kapasiesini göseekedi. K

6 Sayfa o: 8 E. ÖZÜTÜRK Şekil 3. Yüksele süesinin yüksek akılada değişii. Şekil 4. Gecike süesinin yüksek akılada değişii.

7 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 9 Şekil 5. Düşe süesinin yüksek akılada değişii. Şekil 6. Düşe gecikesinin yüksek akılada değişii. Yapılacak olan inceleede LED e uygulanan akı dabesinin zaanla aşağıda anılandığı gibi değişiği kabul edilekedi:, i () (6) i ( ), > Yukaıdaki akı ifadesinde akı dabesinin başlangıç anının olduğu, yani akı dabesinin anında uygulandığı göülekedi. anında akaka olan akıın değei ise

8 Sayfa o: 3 E. ÖZÜTÜRK i dı. Ayıca pn jonksiyonunun anahalaa süesi içinde değişiklik göseediği kabul edileceki. Şekil 7 deki devede akı ve geilile aasında aşağıdaki difeansiyel denkle geçeli olacakı: C du d U ( ) i() (7) LED in akı ve geili eşiliklei ise aşağıdaki gibidi. [ ] U ( ) exp( U / U 1 ) (8) [ ] U( ) U ln ( )/ (9) i i C U Şekil 7. Büyük genlikli işaele için LED in eşdeğe devesi Bu eşiliklede, ısıl doya akııdı ve U nv T şeklinde ısıl geili ile eisyon kasayısının çapıına eşi bi kasayıdı. LED akıının aşağıdaki gibi üevi alınısa Eşilik 1 elde edili. d exp( U / U ) du U du U d ( ) Elde edilen son eşiliğin Eşilik 7 deki difeansiyel denklede yeine konulasıyla LED in anahalaa olayı aşağıdaki eşilikle ifade edilebili. CU d d (1) i ( ) (11) Yukaıdaki denklei çözebilek için, denklein bilinen bi difeansiyel denkle biçiine geiilesi geeklidi. Bu aaçla, eşiliğin he iki aafına eii eklendiken sona he iki aaf ( ) ile çapılısa aşağıdaki ifade elde edili. CU d ) ( ) i ( )( ) ( ) (1) d (

9 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 31 Son eşiliğin he iki aafı ( ) ile bölünüse Eşilik 13 elde edili. CU ( ) d d ( )( ) ( ) ( i() ) ( ) ( ) (13) Eşilik 13 ün sağ aafı aşağıdaki gibi anılanabili. ϕ( ξ)y (14) Yukaıdaki eşilike ( ) y ( ) (15) ϕξ ( ) i() 1 ( ) (16) ξ ( ) CU di. Yukaıda yapılan son işleleden sona Eşilik 11 aşağıdaki şekle dönüşü. dy y ϕξ ( ) y (18) dξ Yukaıdaki denklede z dz d y 1 ( ) y dy dy y dz y 1/ y alınısa olu. Eşilik 18 in he iki yanı y ile bölünüse 1 dy 1 ϕξ ( ) 1 dξ y y dz ϕξ ( ) z 1 (19) dξ difeansiyel denklei elde ediliş olu. Eşilik 19 da veilen difeansiyel denkleinin çözüü ξ [ F( ξ )] 1 exp F( ξ ) ξ z ( ξ ) exp d () di. Buada (17)

10 Sayfa o: 3 E. ÖZÜTÜRK di. F ( ξ ) ξ ϕ( ξ ) dξ (1) y 1/ z, y olduğunu gözönüne alaak ve Eşilik den yaalanaak Eşilik a elde edili. exp F( ξ ) ξ 1 exp F( ξ ) dξ (a) Son eşiliğin iki aafının logaiası alınısa LED in geiliini veen Eşilik b bulunu. ( U U U ) ξ F( ξ ) ln 1 exp F( ξ ) dξ (b) Elde edilen son iki denkle ile LED e uygulanan akıın değişii bilindiğinde LED in içinden akan akıının ve üzeinde oluşan U geiliinin değişii bulunabili. LED in anahalaa süelei ile ilgilenildiğinden, buada LED e bi akı dabesinin uygulandığı duu ele alınacakı. LED e uygulanan akı ϕ (ξ ) 1 şeklinde zaandan bağısız basaak şeklinde olduğunda LED den akacak olan y ) /( ) akıı aşağıdaki şekilde bulunu. exp F( ξ ) y ξ 1 exp F( ξ ) dξ ( [ ξ (1 ) ] [(1 ) ξ ] exp exp 1 Son ifadenin pay ve paydası exp [ ( )] 1 y 1 1 [ exp [ ξ( ) ]] ξ 1 ile çapılısa Eşilik 3 elde edili. Son ifadede 1 olası duuunda oluşacak olan belisizlike y nin aldığı değe ϕ( ξ) ve F( ξ ) olduğundan; y exp ξ 1 exp dξ 1 1 ξ olacakı. Aşağıda buaya kada elde ediliş olan ifadeleden yaalanaak yüksek akı değeleinde bazı anahalaa süeleinin akıa bağlı ifadelei elde edileceki. Bu aaçla LED e aşağıdaki şekilde anılanan bi akı dabesi uygulanışı. i, () > (3) (4)

11 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 33 Bu akı Şekil 7 deki gibi paalel bağlı LED ve kondansaö aasında bölüneceki. Daha önce de beliildiği gibi C kondansaöü LED in iç kapasieleini göseekedi. Şekil 8 de LED kaakeisiği ve bu kaakeisik üzeine de LED e uygulanış olan akı dabesi bilike çizilişi. Başlangıça LED kaakeisiği üzeinde nokasında bulunulakadı. Bu nokadan iibaen LED e genlikli akı dabesi uygulanakadı. başlangıç nokasında LED den akıı akaka iken kondasaöden akıı akakadı. Anahalaa olayının sonunda nokasına gelinekedi. Bu anda kondansaö doluş olduğundan kondasaöden aık akı akayacak ve ü akı LED den akıyo olacakı. Bu akı LED den akan akıın aldığı en büyük değedi ve değeindedi. LED den hehangi bi anında akan akıın değei ( ) ise kondansaöden aynı anda akan akıın değei () olacakı. Şekil 8 deki düşey çizgilein genliği kondansaöden akan akılaın genliğini göseekedi. i c Şekil 8. Dabe akıında LED in akı ve geililei LED in ve nokalaındaki akı ve geilii [ ] U ( ) U ln ( )/ [ ] U ( ) U ln ( )/ di.yukaıdaki iki geiliin fakı; U { 1 [ /( )]} U U ln (5) dı. LED den akıı akaken LED ve kondansaö uçlaındaki geiliin değei [ 1 ] U U U ln /( ) (6) dı. Aşağıda akıın yüksele süesini elde eeke yaalanılacak olan eşiliği bulunacakı. y 1 1 exp ( 1 )ξ [ ] olaak önceden elde ediliş bulunakadı. Buadan ( ), LED akıı

12 Sayfa o: 34 E. ÖZÜTÜRK ( )(1 ) 1 exp [ (1 )ξ ] [ (1 ) ξ ] [ (1 ) ξ ] exp ( ) (7) 1 exp Eşilik 7 de ye alan ( 1 ) ξ (1 ) ξ 1 ( )( ( CU ) dı. alındığında (başlangıç anı) (1 ) ξ ( CU ) CU ( ) olu. olduğundan (1 ) ξ eşiliği yazılabili. ( CU ) τ ( CU )/( ) C ) (8) anıı yapılısa Eşilik 7 aşağıdaki gibi yazılabili. ( ) exp( / τ ) ( ) ( ) (9) 1 exp( / τ ) ( ) olu. Buadan [ 1 exp( / τ )] ( ) (3) 1 exp( / τ ) bulunu. oalize akı ifadesi ise ( ) olu. Buada 1 exp( / τ ) 1 exp( / τ ) (3) ( ) dı. ( ) << 1, yani LED e uygulanan akı dabesinin genliği çok küçükse LED akıı değişii Eşilik 31 den (31)

13 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 35 [ ] () 1 exp( / τ ) (33) olaak elde edili. Aşağıda LED den büyük genlikli ( >> 1 ) bi akı akıılası duuunda LED den akan akıın ifadesi elde edileceki. Eşilik 31 ( 1/ ) çapanına ayılı ve pay ve payda exp( / τ ) ile çapılısa ( ) (1/ )exp( / τ ) (1/ (1/ )exp(( / τ ) 1 eşiliği elde edili. Bu eşilike pay kısında ye alan ikinci ei olan ( 1/ ) eii sıfı kabul edilise ve bundan sona pay ve payda exp( / τ ) ile çapılısa ifade ( ) ( ) 1 1 exp (ln olu. Buna göe LED akıı 1 exp( / τ 1 ) olu. [ ) ( / )] ) exp(ln ) şeklinde yazılısa 1 1 exp τ τ * ( ) (35) * 1 exp τ olu. Eşilik 34 en Eşilik 36 yazılabili. * τ τ τ ln Eşilik 36, Eşilik 3 ve Eşilik 8 eşilikleinden yaalanaak aşağıdaki eşilik yazılabili. CU * τ ln ( ) ln ( ) Buadan aşağıdaki eşilik yazılabili ) ; ( (34) (36) (37) CU * ln ( ) >> 1 olduğundan eşilik * CU ln 1 (38) şeklinde yazılabili (Buada 1 ve 1 /( ) olaak kabul edilişi). Eşilik 38 ve Eşilik 5 en yaalanaak aşağıdaki eşilik elde edili. * ( U U ) C (39)

14 Sayfa o: 36 E. ÖZÜTÜRK *, bi zaan gecikesidi. Son ifadeye göe LED akıındaki bu gecike Şekil 8 deki ve nokalaını bileşien doğunun eğiinden bulunacak dienç ile C kapasiesinin çapıına eşii. LED in akıı, U geiliine göe eksponansiyel şekilde aığından LED e uygulanan akıın genliği aıkça sözkonusu gecikenin azalacağı göülekedi (U, nin aığı oanda aaakadı). U değei çok küçük kabul edildiğinde gecike süesinde ye alan diencin değei U / olu. alındığında dienç U / şeklinde LED geiliinin LED akıına oanı şeklinde elde edili. LED in yüksek akılada elekiksel kaakeisiklei incelendiğinde LED diencinin belli bi akı değeine kada akı aıkça azaldığı ancak LED in gövde ve bağlanı dienciyle belilenen bi sını değeden sona diencin heen heen sabi kaldığı göülekedi. Bu sını değe çok kullanılan LED le için bikaç ape değeinde olakadı. Sözkonusu bu akıdan sona LED kaakeisiğinin aık eksponansiyel bi değişi değil yaklaşık olaak bi dienç kaakeisiği gösediği söylenebili. Şekil 9 da, dö faklı kızılöesi ışık veen LED in geili epe değeleinin akı dabeleinin epe değeleine oanı alınaak bulunan ani diencin akıa göe değişilei göülekedi. LED lein kiliklei: 1 nolu LED LD 71 (Sieens), nolu LED SLR 93 A (Sany), 3 ve 4 nolu LED le TLHRS 11 (TFK (TT)) şeklindedi. Ölçülen akı ve geililein epe değelei dabe süesince sabi olduğundan bu değele başka şekilde değişen bi akı veya geili işaeinin hehangi bi anda aldığı değe şeklinde düşünülebileceği için bu değişie ani dienç değişii adı da veilebili. Düşük akı değeleinde LED akıı LED geiliiyle üssel olaak değişiğinden LED in ani dienci LED akıı aıkça azalacakı. Şekil 9 dan göülebileceği gibi ani diencin en küçük bi sını değei vadı. Bu en küçük dienç değei büyük ölçüde gövde ve konak diençleinden eydana gelekedi. Şekil 9 daki değişileden bu diencin değei 5A den sona belilenebilekedi. Buada yapılaka olan aeaiksel inceleede LED in sözkonusu gövde ve konak diençleinin ekisi göüleekedi. Şekil 9. Dö faklı LED in ani diençleinin akıla değişii.

15 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 37 Aşağıda Eşilik 31 ile veilen noalize akı ifadesinden haeke edileek akıın yüksele süesi bulunacakı. Bunun için önce Eşilik 31 de aa işlele yapıldığında süesi aşağıdaki gibi elde edili. ( ) τ ln (4) ( ) Eşilik 31 e göe süesi sonsuza gidese akıın aldığı en büyük değe Eşilik 41 de göseildiği kada olacakı. ( ) (41) Yüksele süesinin anıına göe, yüksele süesi Eşilik 41 ile veilen akı değeinin onda bii ile onda dokuzu değeleini aldığı süele aasındaki fak alınaak bulunabili. ( ) 9.( ) yapan değei τ ln.9 (.1( ) olaak ve akıı ).1( ) yapan 1 değei τ 1 ln ( 1.1 (.9( ) ) ) olaak bulunu. Yukaıda bulunan iki süenin aşağıdaki şekilde fakı alınaak yüksele süesi bulunabili. τ 1.9 ln 9 ln.1 /( /( Son ifadede /( ) yaklaşık olaak 1 e eşi alınısa τ ln 1.1 olu. >> 1 duuunda yüksele süesi ) ) 1 4.4τ (43) olu. nin sıfıa giesi duuunda ise yüksele süesi.τ (44) olu. Şekil 1 da / τ oanının ile değişii göülekedi. / τ oanının aldığı. ve 4.4 değelei değişiin asipolaıdı. Şekilden göüldüğü gibi nin bikaç 1 değeinden sona sözkonusu oan 4.4 değeini alakadı. /( ) olduğu ve in çok küçük olduğu, ayıca ıkaa yönü doya akıı değeinin, ıkaa yönü geilii değeine bağlı olakla beabe 1µA kada olduğu gözönüne alınısa apele eebesindeki yüksek akı değelei için Eşilik 43 geçeli olacakı. Eşilik 43 e τ in değei yeine yazılısa yüksek akı değeleinde yüksele süesi (4)

16 Sayfa o: 38 E. ÖZÜTÜRK 4.4τ U U 4.4C 4.4C (45) olu. Son eşiliken göüldüğü gibi LED e uygulanan akı dabesinin genliği aıkça yüksele süesi azalacakı. Şekil 1. y / τ in x ile değişii. Şekil 11 de bi OSFET in anaha eleanı olaak kullanılasıyla LED in süülesi göseilişi. Devedeki R S dienci akı sınılayıcı diençi. LED den akan akı dabesinin genliği aıkça veya V DD beslee geilii değei düşükçe R S diencinin değei azalacakı. R S diencinin değeinin küçük olası, R S dienci ile anaha eleanının doya duuunda gösediği diençlein oplaı LED e paalel geldiği için paalel eşdeğe diencin değeini azalacakı. Bu duuda eşdeğe paalel diençle ile eşdeğe kapasienin belilediklei zaan sabiinin değei küçüleceki. Bunun sonucu olaak yüksele süesi azalacakı. Yukaıda yapılan son açıklaadan sözkonusu LED süücü devesinin ölçe devesi olaak kullanılası duuunda akı dabesinin genliğini değişiek üzee devede LED e sei olaak gelen diencin değeinin değişiilesinin anahalaa süeleine ekisi olacağı ve ölçe haasını aıacağı göülekedi. 3. SOUÇ Yapılan nüeik ve analiik inceleeleden LED in yüksek genlikli akı dabeleiyle süülesi duuunda akı dabesinin genliği aıkça anahalaa süeleinin azaldığı göseilişi. LED in cevap süeleinin kısa olasının geekiği uygulaalada ükünse akı dabesinin genliği aıılaak anahalaa süelei azalılabili. SPCE pogaı ile yapılan incelee sonucu elde edilen gafiklee bakıldığında, anahalaa süeleinin akı ile değişileinin süekli olduğu göülekedi. Bu duu,

17 Fen ve ühendislik Degisi Cil : 5 Sayı : 3 Sayfa o: 39 LED in anahalaa süeleinin akıla değişileinin süekli biçide değişen aeaiksel fonksiyonlaının olası geekiği düşüncesini akla geiekedi. V DD R S Şekil 11. LED in süülesi. SPCE diyo odelinde yüksek enjeksiyon duuu a esil edileişi ve bu nedenle SPCE ile yapılan incelee ile elde edilen sonuçla yaklaşık sonuçladı. Böyle olakla beabe SPCE pogaı ile yapılan inceleeleden öneli sonuçla elde edilişi. SPCE odelinde bulunan söz konusu yaklaşıklıkla oladan, LED in geçek duuda a olaak nasıl davandığının deneysel olaak bulunası isendiğinde, bu sefe ölçe haalaı öneli olacakı. LED in anahalaa süeleinin kısa olası nedeniyle, ölçe devesini oluşuan dabe üeeci, anahalaa devesi ve foodedekö devesinden kaynaklanan ölçe haalaı yeeince küçük olalıdı. Bu aaçla uygun ölçe yöneleinin gelişiilesi geekekedi. Oysa, SPCE pogaında kullanılan diyo odelinde he ne kada bazı olayla esil edileişse de ideal ölçe koşullaı eydana geiilebilekedi. SPCE pogaıyla bi LED in analizi yapıldığında LED in davanışını kaakeize eden odel paaeeleinin değeleinin beliilesi geekekedi. Bi LED in odel paaeeleinin ölçe yoluyla nasıl bulunabileceği çeşili kaynaklada açıklanakadı. Yapılan aeaiksel inceleede LED in gecike ve yüksele süeleinin akıla değişiinin ifadesi elde edilişi. Bu süekli değişi, anahalaa olayı esnasında pn jonksiyonunda bi değişiklik oladığı kabul edileek bulunuşu. Bu inceleede, aslında LED in akıı ve geiliiyle değişen iç kapasiesinin değişediği kabul ediliş ve bu kapasienin değei için oalaa bi sabi kapasie değei kullanılışı. LED akıı çok aııldığında belli bi akıdan sona LED in yavaş değişilede bilinen üssel kaakeisiği ihal edilebilecek değede bi eki göseekedi. Çok yüksek akılada, LED in değei gövde ve konak diençleiyle belilenen bi dienç gibi davandığı göseilişi. LED in bi dienç gibi davanaya başladığı bu akıın değei çok kullanılan genel aaçlı LED le için 5A olaak ölçülüşü. Çok yüksek akıla söz konusu olduğunda LED in anahalaa süelei bulunuken 5A den sona oaya çıkan bu özellik de dikkae alınalıdı.

18 Sayfa o: 4 E. ÖZÜTÜRK KAYAKLAR Bhaachaya P. (1997): Seiconduco Opoeleconic Devices, USA, Penice-Hall, p Boylesad R., ashelsky L. (199): Eleconic Devices and Cicui Theoy, USA, Penice- Hall, p Davidov P.D. (1967): Yaıileken Eleanlaın sıl Pensipleinin Analizi ve Hesaplanası, oskova, Enegiya, s Hodges D., Jackson H.G. (1988): Analysis and Design of Digial negaed Cicuis, USA, cgaw-hill, p Kunan H.H. (199): Analog Tüdeve Tasaıı. İsanbul, Sise Yayıncılık, s Kunan H.H., Toke A., Özcan S. (1996): Sayısal Elekonik Develei, İsanbul, Sise Yayıncılık, s.13-. Özüük E. (): LED lein Aşıı Dabe Akıında Çalışasının Teoik ve Paik Aaşıası, Busa, Uludağ Ünivesiesi (dokoa ezi), s Özüük E., Kalık S.E. (1998): Kızılöesi şınlala Açık Opik Oada Bilgisayala Aası Vei İleii, Busa 5. Bilgisaya-Habeleşe Sepozyuu, Busa, s Sidoov A.S. (1975): Diyolu ve Tansisolu Anahalaa Develei. oskova, Sviyaz, s Wason J. (1988): Opoeleconics, U. K.,Van osand Reinhold (U.K) Co. Ld., p Wilson J., Hawkes J.F.B. (): Opoelekonik, Adapazaı, Değişi Yayınlaı, s

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İE AÇAK GEÇİREN FİTRE TASARIMI Adnan SAVUN 1 Tugut AAR Aif DOMA 3 1,,3 KOÜ Mühendislik Fakültesi, Elektonik ve abeleşme Müh. Bölümü 41100 Kocaeli 1 e-posta: adnansavun@hotmail.com

Detaylı

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler Afyon Kocatepe Üniesitesi Fen Bililei Degisi Afyon Kocatepe Uniesity Jounal of Sciences AKÜ FEBİD () 59 (-9) AKU J. Sci. () 59 (-9) Bou İçeisindeki Bi Akış Pobleine Ait Analitik e Nüeik Çözüle Eine Ceyan,Muhaet

Detaylı

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT 3 FA İEME n Çok azlı sistemle, geilimleinin aasında az akı bulunan iki veya daha azla tek azlı sistemin bileştiilmiş halidi ve bu işlem simetik bi şekilde yapılı. n ek azlı sistemlede güç dalgalı olduğu

Detaylı

İŞ-ENERJİ. Dengelenmemiş net kuvvetin parçacığın yörüngesi boyunca kattettiği eğrisel yola göre integrasyonu işi verir.

İŞ-ENERJİ. Dengelenmemiş net kuvvetin parçacığın yörüngesi boyunca kattettiği eğrisel yola göre integrasyonu işi verir. İŞ-ENEJİ Dengeleneiş ne kuvvein paçacığın yöüngesi boyunca kaeiği eğisel yola göe inegasyonu işi vei. yöünge F i = F F n A A s n küleli paçacığın üzeine ekiyen ü kuvvelein bileşkesi F i = F olsun. Bu eki

Detaylı

İ. T. Ü İ N Ş A A T F A K Ü L T E S İ - H İ D R O L İ K D E R S İ Model Benzeşimi

İ. T. Ü İ N Ş A A T F A K Ü L T E S İ - H İ D R O L İ K D E R S İ Model Benzeşimi İ.. Ü İ N Ş A A F A K Ü E S İ - H İ D R O İ K D E R S İ Model Benzeşii Model benzeşii, fiziksel bi olayın laboatuvada yaılan benzeine o olayın fiziksel odeli deni. Geoetik benzeşi, odel ve ototite bibiine

Detaylı

Ağırlık Kuv. / Atalet Kuv. Viskoz Kuv. / Atalet Kuv. Basınç Kuv. / Atalet Kuv. Basınç ve basınç farkının önemli olduğu problemler

Ağırlık Kuv. / Atalet Kuv. Viskoz Kuv. / Atalet Kuv. Basınç Kuv. / Atalet Kuv. Basınç ve basınç farkının önemli olduğu problemler INS 6 Hidolik Hidolik Anabili Dalı Uygulaa Model benzeşii, fiziksel bi olayın laboatuvada yaılan benzeine o olayın fiziksel odeli deni. Geoetik benzeşi, odel ve ototite bibiine kaşı gelen uzunlukla aasında

Detaylı

Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ankara Aysuhan OZANSOY

Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ankara Aysuhan OZANSOY FİZ11 FİZİK Ankaa Üniesitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ankaa Aysuhan OZANSOY Bölüm-III : Doğusal (Bi boyutta) Haeket 1. Ye değiştime e Haeketin Tanımı 1.1. 1 Mekanik Nedi? 1.. Refeans çeçeesi, Konum, Ye

Detaylı

FİZ101 FİZİK-I. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B Grubu 3. Bölüm (Doğrusal Hareket) Özet

FİZ101 FİZİK-I. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B Grubu 3. Bölüm (Doğrusal Hareket) Özet FİZ11 FİZİK-I Ankaa Üniesitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B Gubu 3. Bölüm (Doğusal Haeket) Özet.1.14 Aysuhan Ozansoy Haeket Nedi? Mekanik; kuetlei e onlaın cisimle üzeine etkileini inceleyen fizik dalıdı

Detaylı

ASTRONOTİK DERS NOTLARI 2014

ASTRONOTİK DERS NOTLARI 2014 YÖRÜNGE MEKANİĞİ Yöüngeden Hız Hesabı Küçük bi cismin yöüngesi üzeinde veilen hehangi bi noktadaki hızı ve bu hızın doğultusu nedi? Uydu ve çekim etkisinde bulunan cisim (Ye, gezegen, vs) ikili bi sistem

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org Eleconic Lees on Science & Engineeing 5 9 Available online a www.e-lse.og adial Change Of oos Wih Acive Balancing ings Davu Edem ŞAHİN a*, İbahim UZAY b a Bozok Univesiy, Fen Bilimlei Ensiüsü, 66, Yozga,

Detaylı

Eğrisel harekette çok sık kullanılan tanımlardan biri de yörünge değişkenlerini içerir. Bunlar, hareketin her bir anı için ele alınan biri yörüngeye

Eğrisel harekette çok sık kullanılan tanımlardan biri de yörünge değişkenlerini içerir. Bunlar, hareketin her bir anı için ele alınan biri yörüngeye Eğisel haekee çok sık kullanılan anımladan bii de yöünge değişkenleini içei. Bunla, haekein he bi anı için ele alınan bii yöüngeye eğe, diğei ona dik iki koodina eksenidi. Eğisel haekein doğal bi anımıdıla

Detaylı

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım

Kısa Vadeli Para Politikası Aracı Olarak Faiz Düzleştirme Kuralı: Teorik ve Metodolojik Yaklaşım Kısa Vadeli Paa Poliikası Aacı Olaak Faiz Düzleşime Kualı: Teoik ve Meodolojik Yaklaşım Buak DARICI Öze Bu çalışmanın amacı faiz düzleşime kualını eoik ve meodolojik açıdan oaya koyaak lieaüdeki yeini

Detaylı

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p VİDALA VE CIVAALA d : Miniu, inö yada diş dibi çapı (=oot) d : Otalaa, noinal çap yada böğü çapı (=ean) d : Maksiu, ajö çap, diş üstü çapı λ : Helis açısı p : Adı (p=pitch) l (hatve): Civatanın bi ta dönüşüne

Detaylı

ATOM FİZİĞİ-1 BÖLÜM-1

ATOM FİZİĞİ-1 BÖLÜM-1 ATOM FİZİĞİ ÖLÜM HİDROJEN ATOMUNDA MERKEZCİL ALAN ÇÖZÜMLERİ ÖLÜM ATOMİK HAMİLTONİYENİN AZI TERİMLERİ Ruthefod oh Copton Pauli Fei Feynan ÖLÜM ATOMİK SPEKTROSKOPİ ÖLÜM 4 TEMEL PARÇACIKLAR ATOM FİZİĞİ- ÖLÜM-

Detaylı

SİSTEM MODELLEME VE OTOMATİK KONTROL FİNAL/BÜTÜNLEME SORU ÖRNEKLERİ

SİSTEM MODELLEME VE OTOMATİK KONTROL FİNAL/BÜTÜNLEME SORU ÖRNEKLERİ SİSTEM MODELLEME VE OTOMATİK KONTROL FİNAL/BÜTÜNLEME SORU ÖRNEKLERİ.Gup: Vize sou önekleindeki son gup (Routh-Huwitz testi) soula dahildi. Bunla PID soulaıyla bilikte de soulabili..) Tansfe fonksiyonu

Detaylı

AC Makinaların armatüründe endüklenen gerilim hesabı:

AC Makinaların armatüründe endüklenen gerilim hesabı: AC Makinalaın amatüünde endüklenen geilim heabı: E m f N temel fmülünü bi iletken için uygulaken N / laak düşünülü ve he hamnik için ayı ayı heaplanı: E nm /iletken f n n lup, buadaki n. hamnik fekanı

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB ELEKTİK MÜHENDİSLEİ ODASI ELEKTİK TESİSLEİNDE TOPAKLAMA ÖLÇÜMLEİ VE ÖLÇÜM SONUÇLAININ DEĞELENDİİLMESİ Not : Bu çalışma Elk.Y.Müh. Tane İİZ ve Elk.Elo.Müh. Ali Fuat AYDIN taafından Elektik Mühendislei

Detaylı

Kadir UZUN. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü. Elektronik-Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalında. Yüksek Mühendislik Tezi

Kadir UZUN. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü. Elektronik-Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalında. Yüksek Mühendislik Tezi KABLOSUZ İLTİŞİM SİSTMLRİ BİNA İÇİ YAYILIMINDA NGLLRİN TKİLRİNİN İNCLNMSİ Kadi UZUN Zonguldak Kaaelas Ünivesitesi Fen Bililei nstitüsü lektonik-lektonik Mühendisliği Anabili Dalında Yüksek Mühendislik

Detaylı

Nokta (Skaler) Çarpım

Nokta (Skaler) Çarpım Nokta (Skale) Çapım Statikte bazen iki doğu aasındaki açının, veya bi kuvvetin bi doğuya paalel ve dik bileşenleinin bulunması geeki. İki boyutlu poblemlede tigonometi ile çözülebili, ancak 3 boyutluda

Detaylı

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = mm T = 70 C = 2. SAE 10 için

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = mm T = 70 C = 2. SAE 10 için ÖRNEK mm çapında, mm uzunluğundaki bi kaymalı yatakta, muylu 9 d/dk hızla dönmekte ve kn bi adyal yükle zolanmaktadı. Radyal boşluğu. mm alaak SAE,, ve yağlaı için güç kayıplaını hesaplayınız. Çalışma

Detaylı

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi Uludag.Üniv.Zi.Fak.Deg., 25) 19: 23-36 Sonlu Elemanla Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bi Silindiik Bounun Geilme Analizi Muhaem ZEYTİNOĞLU * ÖZET Taım, anayii ve konut ektöünde kullanılan, ıvı ve gaz iletim

Detaylı

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI A.Teciyanlı*, O.Uçak*, T.Kılınç*, R.Çına, İ.Özkan *TÜBİTAK-UZAY ODTÜ/ANKARA, BURULAŞ, Nilüfe/BURSA alpe.teciyanli@uzay.tubitak.gov.t

Detaylı

ÇİFT KADEMELİ TRANSKRİTİK R744 SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE GENLEŞME TÜRBİNİ KULLANIMININ TERMODİNAMİK ANALİZİ

ÇİFT KADEMELİ TRANSKRİTİK R744 SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE GENLEŞME TÜRBİNİ KULLANIMININ TERMODİNAMİK ANALİZİ Isı Bilii ve Tekniği Degisi,,, 91-97, 01 J. of Theal Science and Technology 01 TIBTD Pinted in Tukey ISSN 100-615 ÇİFT KADEMELİ TRANSKRİTİK R7 SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE GENLEŞME TÜRBİNİ KULLANIMININ TERMODİNAMİK

Detaylı

Basit Makineler. Test 1 in Çözümleri. 3. Verilen düzenekte yük 3 ipe bindiği için kuvvetten kazanç 3 tür. Bu nedenle yoldan kayıp da 3 olacaktır.

Basit Makineler. Test 1 in Çözümleri. 3. Verilen düzenekte yük 3 ipe bindiği için kuvvetten kazanç 3 tür. Bu nedenle yoldan kayıp da 3 olacaktır. 9 Basit Makinele BASİ MAİNEER est in Çözülei.. Veilen düzenekte yük ipe bindiği için kuvvetten kazanç tü. Bu nedenle yoldan kayıp da olacaktı. kasnak ükün 5x kada yükselesi için kasnağa bağlı ipin 5x.

Detaylı

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : 11 : 1 : 13-19

Detaylı

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ SENKRON REÜKTANS MAKİNASNN ANAİZİ Esoy BEŞER 1 H.Taık DURU 2 Sai ÇAMUR 3 Biol ARİFOĞU 4 Esa KANDEMİR 5 Elektik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Koeli Ünivesitesi, Vezioğlu Kampusü, 411, Koeli

Detaylı

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( )

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( ) TRANFORMATORLAR Genel Elektiksel Özelliklei ve Gücünün Belilenmesi TRGT ODABAŞ Fiziksel Temelle Giiş Tansfomatole geilim ve akımın ölçülmesi veya sinyal ve gücün taşınması gibi özel maksatla için dizayn

Detaylı

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek.

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek. 3. EŞPOTNSİYEL VE ELEKTRİK LN ÇİZGİLERİ MÇ i çift elektot taafından oluştuulan elektik alan ve eş potansiyel çizgileini gömek. RÇLR Güç kaynağı Galvanomete Elektot (iki adet) Pob (iki adet) İletken sıvı

Detaylı

Kütle Çekimi ve Kepler Kanunları. Test 1 in Çözümleri

Kütle Çekimi ve Kepler Kanunları. Test 1 in Çözümleri 7 Kütle Çekii e Keple Kanunlaı est in Çözülei. Uydu Dünya nın ekezinden kada uzaklıktaki yöüngesinde peiyodu ile dolanıken iki kütle aasındaki çeki kueti, ekezcil kuet göei göü. F çeki F ekezcil G Bağıntıya

Detaylı

BÖLÜM 5 İDEAL AKIŞKANLARDA MOMENTUMUN KORUNUMU

BÖLÜM 5 İDEAL AKIŞKANLARDA MOMENTUMUN KORUNUMU BÖLÜM 5 İDEAL AKIŞKANLARDA MOMENTUMUN KORUNUMU Linee İmpuls-Momentum Denklemi Haeket halinde bulunan bi cismin hehangi bi andaki doğusal hızı, kütlesi m olsun. Eğe dt zaman aalığında cismin hızı değişiyosa,

Detaylı

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları LYS LYS MATEMATİK Soulaı. LYS 5. LYS ( + a ) = 8 < < olmak üzee, olduğuna öe, a kaçtı? I. A) D) II. + III. (.) ifadeleinden hanileinin değei neatifti? A) Yalnız I Yalnız II Yalnız III D) I ve III II ve

Detaylı

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540 Önek 1 1.8 kn yük altında 175 dev/dak dönen bi mil yatağında çalışacak bilyeli ulman için, 5 saat ömü ve %9 güvenililik istemekteyiz. Öneğin SKF kataloğundan seçmemiz geeken inamik yük sayısı (C 1 ) nedi?

Detaylı

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır?

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır? EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015 Sou-1 Bieysel emeklilik sistemine ilişkin olaak aşağıdakileden hangisi(lei) yanlıştı? I. Bieysel emeklilik sistemindeki biikimle Sosyal Güvenlik Sistemine

Detaylı

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur SIT MKINR Günlük yaşantımızda iş yapmamızı kolaylaştıan alet ve makineledi asit makinelele büyük bi yükü, küçük bi kuvvetle dengelemek ve kaldımak mümkündü asit makinalada yük, dengeleyici kuvvet ile gösteili

Detaylı

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr.

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr. Düşük Güçlü Uygulamala için Konvansiyonel Senkon Geneatöle ile Süekli Mıknatıslı Senkon Geneatölein Kaşılaştıılması Compaison of Conventional Synchonous Geneatos and emanent Magnet Synchonous Geneatos

Detaylı

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b Kadelen Bisküvi şiketinin on şehideki eklam statejisi Radyo-TV ve Gazete eklamı olaak iki şekilde geçekleşmişti. Bu şehiledeki satış, Radyo-TV ve Gazete eklam veilei izleyen tabloda veilmişti. Şehi No

Detaylı

IEEE802.11N MIMO-OFDM WLAN UZAYSAL ÇOĞULLAMA SİSTEMLERİNİN İLİNTİLİ KANALLAR ÜZERİNDE ORTAK GÖNDERİCİ/ALICI ANTEN SEÇİMİ İLE KAPASİTE ARTIMI

IEEE802.11N MIMO-OFDM WLAN UZAYSAL ÇOĞULLAMA SİSTEMLERİNİN İLİNTİLİ KANALLAR ÜZERİNDE ORTAK GÖNDERİCİ/ALICI ANTEN SEÇİMİ İLE KAPASİTE ARTIMI IEEE80.11 MIMO-OFDM WLA UZAYSAL ÇOĞULLAMA SİSTEMLEİİ İLİTİLİ KAALLA ÜZEİDE OTAK GÖDEİCİ/ALICI ATE SEÇİMİ İLE KAPASİTE ATIMI Asuman Yavanoğlu ve Özgü Euğ Telekomunikasyon ve Sinyal işleme Laboauvaı (TESLAB)

Detaylı

Sınav Süresi 60 dakikadır, artı 15 dakika giriş yapma süresi bulunmaktadır.

Sınav Süresi 60 dakikadır, artı 15 dakika giriş yapma süresi bulunmaktadır. Sınav Süesi 60 dakikadı, atı dakika giiş yapa süesi buunaktadı. Dikkat!! Cevapaın giiş dakikaaını sou çözek için kuanayın çünkü sınava katıan sayı yüksek oduğundan intenet işeeinde sıkıntı yaşanabii!!

Detaylı

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ 9 Mat TG ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK Bu testlein he hakkı saklıdı. Hangi amaçla olusa olsun testlein tamamının

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Ödev- İçin Çözüle Massachusetts Teknoloji nstitüsü-fizik Bölüü Fizik 8.0 Ödev # Güz, 999 ÇÖZÜML Du enne ki 999 Bu çözüle boyunca, aşağıdaki nicelikle kullanılacaktı. M S 0.99 x0 kg Güneşin kütlesi M.98

Detaylı

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Egün ALKAN Elk.Y.Müh. Buga Otis Asansö Sanayi ve Ticaet A.Ş. Tel:0212 323 44 11 Fax:0212 323 44 66 Balabandee Cad. No:3 34460 İstinye-İstanbul

Detaylı

5 ÖABT / MTL ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ TG. 678 ( sin + cos )( sin- cos )( sin+ cos ) lim sin- cos " = lim ( sin+ cos ) = bulunu. ". # # I = sin d = sin sin d sin = u sin d = dv du = sin : cos

Detaylı

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi Ekon 321 Des Notlaı 2 Refah Ekonoisi Refah Ekonoisinin Biinci Teel Teoei: İdeal işleyen bi sebest piyasa ekanizası kaynaklaın en etkin (optiu) bi şekilde dağılasını sağla. Topla net fayda (Topla Fayda-

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ TG ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK Bu testlein he hakkı saklıdı. Hangi amaçla olusa olsun, testlein tamamının veya

Detaylı

- 1 - 3 4v A) 450 B) 500 C) 550 D) 600 E) 650

- 1 - 3 4v A) 450 B) 500 C) 550 D) 600 E) 650 - -. Bi cisi uzunutai younu sabit hızı ie at eteye başıyo. Cisi youn yaısını at ettiğinde hızını yaıya düşüüp aan youn yaısını at ettiğinde yine hızını yaıya düşüetedi. Cisi aan youn yaısını gittiğinde

Detaylı

OPTİK AKIŞIN HESAPLANMASI VE YAPAY SİNİR AĞLARI İLE YORUMLANARAK MOBİL ROBOTLAR İÇİN ENGEL TESPİTİ VE KAÇINMA DAVRANIŞINDA KULLANILMASI

OPTİK AKIŞIN HESAPLANMASI VE YAPAY SİNİR AĞLARI İLE YORUMLANARAK MOBİL ROBOTLAR İÇİN ENGEL TESPİTİ VE KAÇINMA DAVRANIŞINDA KULLANILMASI Opik Akışın Hesaplanması ve Yapay Sini Ağlaı ile Youmlanaak Mobil Robo İçin Engel espii ve Kaçınma Davanışında Kullanılması HAVACILIK VE UZAY EKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 009 CİL 4 SAYI (77-87) OPİK AKIŞIN

Detaylı

Çembersel Hareket. Test 1 in Çözümleri

Çembersel Hareket. Test 1 in Çözümleri 5 Çebesel Haeket est in Çözülei.. düşey eksen tabla He üç cisi aynı ipe bağlı olduğundan peiyotlaı eşitti. Açısal hız bağıntısı; ~ di. Bağıntısındaki sabit bi değedi. Ayıca cisilein peiyotlaı eşitti. hâlde

Detaylı

NOKTA TEMASLI TRANSĐSTÖR(Bipolar Junction Transistor-BJT) ÖZEĞRĐLERĐ ve KÜÇÜK SĐNYAL MODELLENMESĐ

NOKTA TEMASLI TRANSĐSTÖR(Bipolar Junction Transistor-BJT) ÖZEĞRĐLERĐ ve KÜÇÜK SĐNYAL MODELLENMESĐ DNY NO: NOKTA TMASL TRANSĐSTÖR(ipola Junction TansistoJT ÖZĞRĐLRĐ v KÜÇÜK SĐNYAL MODLLNMSĐ DNYĐN AMA: JT lin özğilinin dnysl olaak ld dilmsinin öğnilmsi v bu ğildn mlz paamtlinin çıkaılması. DNY MALZMSĐ

Detaylı

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi

Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Normalleştirilmesi Boşlukta Dalga Fonksiyonlarının Noralleştirilesi Konu tesilinde oentu özduruları, u p (x) ile belirlenir ve ile verilir. Ancak, boşlukta noralleştirilecek bir olasılık yoğunluğu gibi yorulanaaz zira (

Detaylı

Evolvent profil, eksenler arası mesafedeki küçük. Evolvent Düz Dişli Çarklarda Diş Kökü Eğrilerinin İncelenmesi. makale GİRİŞ

Evolvent profil, eksenler arası mesafedeki küçük. Evolvent Düz Dişli Çarklarda Diş Kökü Eğrilerinin İncelenmesi. makale GİRİŞ akale Evolvent Düz Dişli Çaklada Diş Kökü Eğileinin İnelenesi M.Cüneyt FETVACI Y.Doç.D., İÜ Müendislik Fakültesi C.Ede İMRAK Doç.D., İTÜ Makina Fakültesi ÖZET Yuvalana etoduyla dişli ialatında, evolvent

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI RADYAL KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME KUVVETİNİN ÖLÇÜLMESİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.

Detaylı

BÖLÜM 2 KORUNUM DENKLEMLERİ

BÖLÜM 2 KORUNUM DENKLEMLERİ BÖLÜM KORUNUM DENKLEMLERİ.-Uzayda sabit konumlu sonlu kontol hacmi.- Debi.3- Haeketi takiben alınmış tüev.4- üeklilik denklemi.5- Momentum denklemi.6- Eneji Denklemi.7- Denklemlein bilançosu Kounum Denklemlei

Detaylı

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ Sevgi GÜRLER YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi: Yd. Doç. D. Fiket İŞIK EDİRNE-0

Detaylı

HİDROLİK. Ders Notları. Balıkesir Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. Yrd.Doç.Dr. Nuray GEDİK - Yrd.Doç.Dr. Umut OKKAN

HİDROLİK. Ders Notları. Balıkesir Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. Yrd.Doç.Dr. Nuray GEDİK - Yrd.Doç.Dr. Umut OKKAN Balıkesi Ünivesitesi İnşaat Mühendisliği Bölüü HİDROİK Des Notlaı Yd.Doç.D. Nuay GEDİK - Yd.Doç.D. Uut OKKAN Balıkesi Ünivesitesi, İnşaat Müh. Bölüü Hidolik Anabili Dalı Balıkesi Ünivesitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

ÜNİTE: KUVVET VE HAREKETİN BULUŞMASI - ENERJİ KONU: Evrende Her Şey Hareketlidir

ÜNİTE: KUVVET VE HAREKETİN BULUŞMASI - ENERJİ KONU: Evrende Her Şey Hareketlidir ÜNTE: UET E HAREETN BUUŞMASI - ENERJ NU: Evende He Şey Haeketlidi ÖRNE SRUAR E ÇÖZÜMER. x M +x Bi adam önce noktasından noktasına daha sona ise noktasından M (m) 3 3 (m) noktasına geldiğine göe adamın

Detaylı

DENGELEME 1.) Kütle dengelemesi (Rotor) 2.) Periyodik çevrimli makinaların dengelenmesi (Krank-Biyel) 3.) Güç dengelenmesi (Volan)

DENGELEME 1.) Kütle dengelemesi (Rotor) 2.) Periyodik çevrimli makinaların dengelenmesi (Krank-Biyel) 3.) Güç dengelenmesi (Volan) Doç. D. Rahi GÜÇÜ, Makine Dinaiği Des Notlaı DENGEEME. Kütle engeleesi (Roto. Peiyoik çevili akinalaın engelenesi (Kank-iyel 3. Güç engelenesi (Volan. Kütle Dengelenesi : Makine ühenisliğine bütün nen

Detaylı

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007)

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007) MEKANİK TİTREŞİMLER TİTREŞİM ÖLÇÜMÜ: Titeşim ölçümü oldukça kapsamlı bi koudu ve mekaik, elektik ve elektoik bilgisi içeiklidi. Titeşim ölçümleide titeşim geliği (ye değiştime-displacemet, hız-velocity

Detaylı

LYS TÜREV KONU ÖZETLİ ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI

LYS TÜREV KONU ÖZETLİ ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI LYS TÜREV KONU ÖZETLİ LÜ SORU BANKASI ANKARA İÇİNDEKİLER Tüev... Sağdan Ve Soldan Tüev... Tüev Alma Kuallaı...7 f n () in Tüevi... Tigonometik Fonksionlaın Tüevi... 6 Bileşke Fonksionun Tüevi... Logaitma

Detaylı

Basit Makineler. Test 1 in Çözümleri

Basit Makineler. Test 1 in Çözümleri Basit Makinele BASİ MAİNELER est in Çözümlei. Şekil üzeindeki bilgilee göe dinamomete değeini göstei. Cevap D di.. Makaa ve palanga sistemleinde kuvvetten kazanç sayısı kada yoldan kayıp vadı. uvvet kazancı

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Jounal of Engineeing and Naual Sciences Mühendislik ve Fen Bilimlei Degisi Sigma 5/4 ENERGY DECAY FOR KIRCHHOFF EQUATION Müge MEYVACI Mima Sinan Güzel Sanala Ünivesiesi, Fen-Edebiya Fakülesi, Maemaik Bölümü,Beşikaş-İSTANBUL

Detaylı

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME ve UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 11 Ekim 2011, Ankaa Hüseyin ALTUNTAŞ Piyasa Mali Uzlaştıma Mekezi Gündem Uzlaştıma Uzlaştıma Süeçlei Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 1

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 1 Desin içeiği AKİNE ÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Des 1 akine ilgisi ile ilgili genel ilgile, tanıla e sınıflandıala Eneji kaynaklaı e genel özelliklei otola e iş akineleinin sınıflandıılası Santalle e elektik enejisi

Detaylı

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Manyetik Alan Kaynakları-2

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Manyetik Alan Kaynakları-2 Des Hakkında Fizik-II Elektik ve Manyetizma Desinin Amacı u desin amacı, fen ve mühendislik öğencileine elektik ve manyetizmanın temel kanunlaını lisans düzeyinde öğetmekti. Desin İçeiği Hafta Konu 1.

Detaylı

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org.

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org. DNS temellei ve sunucusu Devim GÜNDÜZ TR.NET devim@ope.metu.edu.t http://semine.linux.og.t http://belgele.linux.og.t Giiş Bu seminede, aşağıdaki konula anlatılacaktı: DNS Nedi? DNS Yapısı nasıldı? Ne zaman

Detaylı

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER KUYRUK SİSTEMİ VE SİSTEM SİMULASYONU 5. KUYRUK SİSTEMLERİ Bi kuyuk sistemi; hizmet veen bi veya biden fazla sevise sahipti. Sisteme gelen müşteile tüm sevislei dolu bulusa, sevisin önündeki kuyuğa ya da

Detaylı

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals Ç.Ü Fen e Mühendislik Bilimlei Deisi Yıl:0 Cilt:8-3 ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eienfequency Contous of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Cystals Utku ERDİVEN, Fizik Anabilim

Detaylı

YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ

YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ ludağ Üniversiesi Mühendislik-Miarlık Fakülesi ergisi, il 0, Sayı, 005 YARİETKEN ŞN VERİİERİN BAĞANT ŞEKİERİ VE BESEME ÇEŞİTERİ Eldar MSAYEV Öze:Makalede yarıileken ışın vericilerin bağlanı şekilleri ve

Detaylı

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI ÖLÜM İSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI. Açısal hı, otisite e Sikülasyon. otisitenin eğişme Hıı.3 Sikülasyonun eğişme Hıı Kelin Teoemi.4 İotasyonel Akım Hı Potansiyeli.5 ida Üeindeki e Sonsudaki

Detaylı

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2.

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2. AIŞIRMAAR 8 BÖÜM R ÇÖZÜMER R cos N 4N 0 4sin0 N M 5d d N ve 4N luk kuv vet lein çu bu ğa dik bi le şen le i şekil de ki gi bi olu nok ta sı na gö e top lam tok; τ = 6 4sin0 + cos4 = 4 + 4 = Nm Çubuk yönde

Detaylı

Öğrenci No: Ürünler Masa Sandalye Kitaplık İşçilik süresi (saat/adet) Talep miktarı (adet)

Öğrenci No: Ürünler Masa Sandalye Kitaplık İşçilik süresi (saat/adet) Talep miktarı (adet) Oman Endüsti Mühendisliği ölümü TESİS PLNLM asınav 14.11.2016 15:00 Öğenci No: İmza dı Soyadı: SORU 1. ltenatif işletme büyüklükleinin optimum kapasiteye göe aşıı veya eksik olmasının işletme açısından

Detaylı

2. BENZERLİK ve MODEL TEORİSİ, BOYUT ANALİZİNİN DENİZ ARAÇLARININ DİRENCİNE UYGULANIŞI

2. BENZERLİK ve MODEL TEORİSİ, BOYUT ANALİZİNİN DENİZ ARAÇLARININ DİRENCİNE UYGULANIŞI . BENZEİK e MODE TEOİSİ, BOYUT ANAİZİNİN DENİZ AAÇAININ DİENCİNE UYGUANIŞI.1 Benzerlik e Model Teorii Benzerlik e odel teorii ile farklı büyüklükteki ciilerin ekanik bir olay karşıındaki daranışlarının

Detaylı

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 4 )

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 4 ) FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 4 ) KURAM: Kondansaörün Dolma ve Boşalması Klasik olarak bildiğiniz gibi, iki ileken paralel plaka arasına dielekrik (yalıkan) bir madde konulursa kondansaör oluşur.

Detaylı

AĞIR SİLAHLARDAKİ GERİ TEPME MEKANİZMALARININ DİNAMİĞİ ÜZERİNE. Enver TAŞKIRAN YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ

AĞIR SİLAHLARDAKİ GERİ TEPME MEKANİZMALARININ DİNAMİĞİ ÜZERİNE. Enver TAŞKIRAN YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ AĞIR SİLAHLARDAKİ GERİ TEPME MEKANİZMALARININ DİNAMİĞİ ÜZERİNE Enve TAŞKIRAN YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 1 ANKARA Enve TAŞKIRAN aaından hazılanan

Detaylı

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi Uluslaaası Katılımlı 17. Makina Teoisi Sempozyumu, İzmi, 14-17 Hazian 21 Otomatik Depolama Sistemleinde Kullanılan Mekik Kaldıma Mekanizmasının Analizi S.Telli Çetin * A.E.Öcal O.Kopmaz Uludağ Ünivesitesi

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Beş Seviyeli Kaskat İnverter İle Beslenen 3-Fazlı Asenkron Motorun V/f Kontrolü

Beş Seviyeli Kaskat İnverter İle Beslenen 3-Fazlı Asenkron Motorun V/f Kontrolü Fıat Üniv. Fen ve Müh. Bil. De. Science and Eng. J of Fıat Univ. 18 (1), 69-8, 26 18 (1), 69-8, 26 Beş Seviyeli Kakat İnvete İle Belenen 3-Fazlı Aenkon Motoun V/f Kontolü Ekan DENİZ ve Hüeyin ALTUN Fıat

Detaylı

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi ve Spo Yüksekokulu 2014 Yılı Özet: Özel Yetenek Sınavı Sonuçlaının Değelendiilmesi Mehmet Emin YILDIZ 1* Buak GÜRER 2 Ubeyde GÜLNAR 1 1 Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi

Detaylı

FİZ102 FİZİK-II. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Grubu Bahar Yarıyılı Bölüm-III Ankara. A.

FİZ102 FİZİK-II. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Grubu Bahar Yarıyılı Bölüm-III Ankara. A. FİZ12 FİZİK-II Ankaa Ünivesitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Gubu 214-215 Baha Yaıyılı Bölüm-III Ankaa A. Ozansoy Bölüm-III: Gauss Kanunu 1. lektik Akısı 2. Gauss Kanunu 3. Gauss Kanununun Uygulamalaı

Detaylı

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli 3. SĐSTEMĐN MODELLENMESĐ Sisein odellenesi esnasında sisee asaak gerili girişleri uygulanış ve sisein hız cevaına ilişkin grafikler paralel por yazılıı ile çizdiriliş ve incelenişir. Moorun eylesiziğini

Detaylı

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ Güel Şefkat, İahim Yükel, Meut Şeniin U.Ü. Mühendilik-Mimalık Fakültei, Göükle / BURSA ÖZET Kağıt, kumaş, ac, platik ii şeit halindeki malzemelein, ulo olaak endütiyel

Detaylı

2.DENEY. ... sabit. Araç kalem, silgi, hesap. makinası. olduğundan, cisim. e 1. ivme her zaman sabittir (1) (2)

2.DENEY. ... sabit. Araç kalem, silgi, hesap. makinası. olduğundan, cisim. e 1. ivme her zaman sabittir (1) (2) NEWTON HAREKET YASALARI.DENEY. Aaç: Haa rayı düzeneği ile Newon hareke yasalarının leşirilesi. Araç e Gereçler: Haa rayı, haa üfleyici, elekronik süre ölçer, opik kapılar, farklı küleli lar, kefe, 0g lık

Detaylı

5. ( 8! ) 2 ( 6! ) 2 = ( 8! 6! ). ( 8! + 6! ) Cevap E. 6. Büyük boy kutu = 8 tane. Cevap A dakika = 3 saat 15 dakika olup Göksu, ilk 3 saatte

5. ( 8! ) 2 ( 6! ) 2 = ( 8! 6! ). ( 8! + 6! ) Cevap E. 6. Büyük boy kutu = 8 tane. Cevap A dakika = 3 saat 15 dakika olup Göksu, ilk 3 saatte Deneme - / Mat MTEMTİK DENEMESİ Çözümle. 7 7 7, 0, 7, + + = + + 03, 00,, 3 0 0 7 0 0 7 =. +. +. 3 = + + = 0 bulunu.. Pa ve padaa eklenecek saı olsun. a- b+ b =- a+ b+ a & a - ab+ a =-ab-b -b & a + b =

Detaylı

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan ÖRNEK 00 mm çapında, 00 mm uzunluğundaki bi kaymalı yatakta, muylu 900 d/dk hızla dönmekte kn bi adyal yükle zolanmaktadı. Radyal boşluğu 0.00 mm alaak AE 0, 0, 0 40 yağlaı güç kayıplaını hesaplayınız.

Detaylı

5. Açısal momentum korunduğu için eşit zaman aralıklarında. 6. Uydular eşit periyotta dönüyor ise yörünge yarıçapları CEVAP: D.

5. Açısal momentum korunduğu için eşit zaman aralıklarında. 6. Uydular eşit periyotta dönüyor ise yörünge yarıçapları CEVAP: D. KOU 5 VSL ÇK SS Çözüle. S 5- ÇÖÜL 5. çısal oentu kounduğu için eşit zaan aalıklaında eşit açı taala. L v CVP: C liptik öüngede dönen udua etki eden çeki kuvveti h z vektöüne dik de ildi. Bundan dola çeki

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU 4.1 Aaçlar 1. Genlik odülasyonunun genel prensiplerinin anlaşılası.. Diyot Algılayıı ile

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI 1 ARASINAV SORULARI Süre: 60 dakika

ELEKTRİK MAKİNALARI 1 ARASINAV SORULARI Süre: 60 dakika ELEKTRİK MAKİNALARI ARASINAV SORULARI 9..0 Süe: 60 dakika ) Manyetik geçigenliği ( μ ) sabit bi tamda L ve L gibi iki endüktans aasındaki tak endüktans ( M ) için, tam kuplajlı (kaçak akı lmayan) duumda

Detaylı

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ

ELM201 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ TC SAKARYA ÜNİERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELM21 ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUAR FÖYÜ DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO:

Detaylı

Parçacıkların Kinetiği Impuls-Momentum Yöntemi: Çarpışma

Parçacıkların Kinetiği Impuls-Momentum Yöntemi: Çarpışma Paçacıklaın Kinetiği Impuls-Momentum Yöntemi: Çapışma İki kütle bibii ile kısa süe içeisinde büyük impulsif kuvvetlee yol açacak şekilde temas edese buna çapışma (impact) deni. Çapışma 1. Diekt mekezcil

Detaylı

Otomotiv Mühendisliği Bölümü Dinamik Ders Notu

Otomotiv Mühendisliği Bölümü Dinamik Ders Notu 16 Otomotiv Mühendisliği Bölümü Dinamik Des Notu Pof. D. Halit KARABULUT 1.1.16 GİRİŞ Dinamik cisimlein kuvvet altında davanışlaını inceleyen bi bilim dalıdı. Kinematik ve kinetik konulaını kapsamaktadı.

Detaylı

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ Ahmet TÜRER*, Hüseyin KAYA* *Ota Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankaa ÖZET Köpülein yapısal duumu hakkındaki değelendimele

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MİKROSULAMA LATERAL BORULARINDA İDROLİK ESAP METOTLARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ VE ÇOK ÇAPLI BORULAR İÇİN LİNEER ÇÖZÜM METODU DOKTORA TEZİ Y. Müh.

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI HIZININ TESPİTİ Doç. D.. Ail YÜKSELEN Temmuz 997 SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI

Detaylı

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Seventh Edition VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Fedinand P. Bee E. Russell Johnston, J. Des Notu: Hayi ACAR İstanbul Teknik Üniveistesi Tel: 285 31 46 / 116 E-mail: acah@itu.edu.t Web: http://atlas.cc.itu.edu.t/~acah

Detaylı

Dönerek Öteleme Hareketi ve Açısal Momentum

Dönerek Öteleme Hareketi ve Açısal Momentum 6 Döneek Ötelee Haeketi e Açısal Moentu Test 'in Çözülei.. R L P N yatay M Çebe üzeindeki bi noktanın yee göe hızı, o noktanın ekeze göe çizgisel hızı ile çebein ötelee hızının ektöel toplaına eşitti.

Detaylı

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi XU100 USD/ TRY (S ağ taaf ) 12 Nisan 2013 Cuma Günlük Bülten İMKB veilei İMKB 100 84,102.6 Piyasa Değei-TÜM ($m) 331,424.6 Halka Açık Piyasa Değei-TÜM ($m) 94,736.2 Günlük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,712.73

Detaylı

Kominikayon da ve de Sinyal Đşlemede kullanılan Temel Matematiksel Fonksiyonlar:

Kominikayon da ve de Sinyal Đşlemede kullanılan Temel Matematiksel Fonksiyonlar: Kominikayon da ve de Sinyal Đşlemede kllanılan Temel Matematiksel Fonksiyonla: Unit Step fonksiyon, Implse fonksiyon: Unit Step Fonksiyon: Tanim: Unit Step fonksiyon aşağıdaki gibi iki şekilde tanımlanabili

Detaylı

PERİYODİK DEĞİŞEN BİYOLOJİK AKIŞ ÖZELLİKLERİ VE BU AKIŞLARDA ETKİLİ OLAN BOYUTSUZ PARAMETRELER

PERİYODİK DEĞİŞEN BİYOLOJİK AKIŞ ÖZELLİKLERİ VE BU AKIŞLARDA ETKİLİ OLAN BOYUTSUZ PARAMETRELER Uludağ Ünivesiesi Mühendislik-Mialık Fakülesi Degisi, Cil 8, Sayı, 3 PERİYODİK DEĞİŞEN BİYOLOJİK AKIŞ ÖZELLİKLERİ E BU AKIŞLARDA ETKİLİ OLAN BOYUTSUZ PARAMETRELER İfan KARAGÖZ Öe: Peiyodik olaak değişen

Detaylı

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ ÖÜM 6. MANEVRA 6.. GĐRĐŞ üm deniz aaçlaı için temel dizayn geekleinden biisi yeteli manea kabiliyetine sahip olmaktı. Manea kabiliyeti temel olaak geminin istenen bi yönde kontollü şekilde yön değiştiebilmesini

Detaylı

1. Şekildeki gibi düzenlenmiş sonsuz sayıdaki özdeş R dirençlerinden oluşturulan devrenin K ve L uçları arasındaki eşdeğer direnç nedir?

1. Şekildeki gibi düzenlenmiş sonsuz sayıdaki özdeş R dirençlerinden oluşturulan devrenin K ve L uçları arasındaki eşdeğer direnç nedir? 1 1. Şekildeki gibi düzenlenmiş sonsuz sayıdaki özdeş diençleinden oluştuulan devenin ve uçlaı aasındaki eşdeğe dienç nedi? ( 3 1) 3 Ω 6Ω Ω 4 Ω 5 Ω 1Ω. eilen devede ve noktalaının potansiyeli aynı olduğuna

Detaylı