İsçi hareketi ne durumda?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İsçi hareketi ne durumda?"

Transkript

1 işçi sınıfının kurtuluşu kendi eseri olacaktır BÜTÜN ÜLKELERİN PROLETERLERİ, BİRLEŞİN! S a y ı:9, H aziran 1988 İsçi hareketi ne durumda? Şunun iy i kavranm ası ve hep gözönünde bulundurulm ası g erek iy or. İş ç i s ı n ı f ı s a fla rın d a k i kaynaşm a k ısm i, yöresel ya da sektörel d e ğ il, g e n e ld ir. Hoşnutsuzluk ve h arek etlilik ülke ç a p ın d a d ır. B u zd a ğın ın görünen kısm ı sü rek li yer d e ğ iş tiriy o r. Dün öne çık a n m etal, la s tik, d e ri, kimya iş ç ile r iy d i. Bugün p etrol, kim ya, kömür, b eled iy e iş ç le r id ir. Y arm b aşk a kesim ler, başka sektörler o la c a k t ır. Fakat bu b iz i görünenin, öne ç ık a n ın, p a rla y a n ın ötesine bakm akta n, ötesin i görmekten a lık oym a m a lıd ır. NETAŞ'a, DERBY'ye b a k ıp iş ç i hareketi ile r liy o r -g e r iliy o r d eğerlen dirm eleri yapmak dönem i, b ir ile r i için henüz d eğilse b ile, gerid e kalm ış b u lu n u y or. Y asal ik tis a d i g re v le r, bugünün T ürkiyesinde s ın ı f h arek etinin d üzeyin i belirlem ede b ir çok göstergeden a rtık y a ln ız c a b ir id ir. A y rıca d a, şu an için en önem lisi de d e ğ ild ir. İş ç i hareketinin n a b z ı, y a sa l ik tisadi grevlerd en çok, y a s a d ış ı f i i l i d iren işlerd e kendini orta ya k oyu yor. B a z ıla r ın ın s a n d ığ ı g ib i bunlar y a l n ız c a yemek boykotu v b. "g e r i" biçim lerden ibaret de d e ğ ild ir. H ayır! İş ç i s ın ı f ı n ın e lin d e, grev hakkı o ls u n -o l- m asın tüm sektörlerde k u lla n a b ild iğ i, b izza t kendi in s iy a tif ve y a r a t ı c ı l ı ğ ı n ın ürünü e tk ili b ir d izi yeni sila h v a r. Üretimi çe ş itli y o lla r la y a v a şla t ma, aksatma b u n la rın en ön em lilerin - d en d ir. "G erekirse grevden daha etkin yöntem ler b u lu r, yaşam a g e ç ir ir iz ". Bu söz, grev h a k la r ın ın gaspedilm esine k a r ş ı, d iğ er iş y erlerin d ek i s ın ı f k a rd e şle riy le b ir lik te b ir h a fta d ır direnen ALİAĞA Petro-kim ya işçile rin e a it. B aşbakan ın teh d itle k a r ış ık belir t t iğ i g ib i, bu yöntem ler y a s a d ış ı- d ır. Ama h iç b ir y a sa l güç uygulanm a s ın a engel ola m ıy or. Bir d iğ e ri se rv isle re binilm eyerek işy e r i m ahallindeki toplu y ü rü y ü şlerd ir. Bunlar bazen kilom etreleri b u lu y o r. Göze görünm üyor, anlam ı ve önemi üzerine pek düşünülm üyor ama, bunun y a r m fa b rik a m ahallinden ana ca d d elere, m eydanlara ta şm a y a ca ğ ım, m ilitan gösterilere dönüşm eyeceğini kim gara n ti e d e b ilir. Kitle eylem iyse s ö z - konusu ola n, çoğu kere h esap, p la n, ölçü tanım az; eylem in d in a m iği, mant ı ğ ı yen i b içim leri k en d iliğin d en üretir ve d a y a tır. Bugün serv is a ra b a la r ın a binmemek öfke sergilem eye y e te b i liy o r. Ya y a r m? Bugün b e lirg in ö z e llik le r ta şıy a n b ir iş ç i h areketi v a r orta d a. P a rla mentoda b ir yasa ç ık ıy o r ; ayn ı anda İzm it, K ırık k a le, D iy a rb a k ır ve A lia ğ a da iş ç ile r benzer yöntem lerle ve ayn ı k a r a r lılık la, a yn ı h eyecan la d ir e n iy o r la r. Henüz b e lir li s ın ır la r için d e k a lsa da y a sa ve yasak çiğ n iy o r la r. Nedenleri güncel o la b ilir ama, orta y a konan d a v ra n ış y ılla r ın b irik im in i y a n s ıtıy o r. Bugünün iş ç i hareketi y ıll a r ın b irik im i üzerinde y ü k seliy o r. Bu kend in i ç e ş itli biçim lerd e ve şim dilik ancak b ir ölçüde d ış a r ı v u ru y or. Dün kom ünistlerin ta k tiğ i ola ra k su çlan an genel g revin, bugün yü zb in lerce iş ç i nin coşk u yla h a y k ır d ığ ı m ücadele slo g a n ı h alin e g e ld iğ i h a t ır la n ır s a, iş ç i h areketinin k atettiğ i m esafeyi, s a ğ la d ığ ı b irik im i anlamak k o la y la ş ı r. H oşnutsuzluk, homurdanma, k ıp ır danma ve kaynaşm a g en eld ir, tüm sektörlerd e ve ülke ç a p ın d a d ır. İ ş ç i hareketine günlük d eğerler b iç e n le r, bugünkü h a re k e tliliğ i güncel b a z ı istem ler için c ı l ı z ve g e ç ic i b ir k ıp ır d a m ş sa n a n la r ve sa y a n la r fena y a n ılıy o r la r. İstem ler henüz s ın ı r l ı ve d a r o la b ilir, s ın ı fın kendi g e ç ic i ç ık a r la r ın ın ötesine geçm eyeb ilir, ama

2 2 EKİM Sayı 9 bu istem ler u ğruna gösterilen h arek etlilik y ılla r ın birikim inden kök a lıy o r ve bu istem lerin ötesinde b ir değer t a ş ıy o r. Bu g erçeği kavra yam ayanla r s ı n ı f ve genel devrim ci hareket k a r ş ı sın d a g ö revle rin i k avra yam azla r ve hep gerid e k a lır la r. B ilin ç, örgütlenm e, h a rek e tlilik, eyleme geçme p ota n siy eli v b. a ç ıla r dan büyük f a r k lılık g österiy or olsa b ile, hoşnutsuzluk ve m ücadele iste ğ i g e n e ld ir. Bunun k o şu lla r ım b u rju v a z i nin son 8 y ı l l ı k p o litik a la r ı y a r a ttı. B u rju vazi iş ç i s ın ı fın ın b ir blok ola ra k k a r ş ıs ın a geçm esinin zem inini adeta d öşed i. İş ç i s ın ıfın a dönük s iy a s a l ve ik tisa d i s a l d ı r ı la r ı m gen el, m erkezi ve k atı p o litik a la r o la rak sapta d ı ve u y g u la d ı. Bunu y a p m akla dün genel hoşnutsuzluğu m ayala d ı, bugünkü genel h a r e k e tliliğ i h a z ı r l a d ı. Bugün için b u rju v a zi bu hoşnutsuzluğu tatmin etmek, h a r e k e tliliğ i g id e r mek ola n a k la rın d a n yok su ndur. B irb i rin e b a ğ lı nedenlerin sonucu o la r a k, ne cid d i ik tisa d i ta v iz le r, ne de s iy a s a l ta v iz le r v e r e b iliy o r. Tatmin edem ediği g ib i ezem iyor d a. Sert te d b irle rle ezmek b ir çözümdür ama, bunu o lu r olmaz gündeme g e tirmek b u rju v a zin in kendi ira d e sin i ve te rcih in i a ş ıy o r. Genel b a sk ı ve y a s a k la rın y a m s ır a, ancak cid d iy e a lınam ayan ve y a ln ız c a tep k iy i a le v len d iren teh d itler s a v u r a b iliy o r. Ara rejim ta rtışm a la rı ve fa şist E v re n 'in darbe teh d itleri bunun ö rn ek leri. Ama teh d itler ters son uçla r y a ra tm ış, d ik tatörlü ğü n b a ş ı güç ve gülünç duruma düşm üştür. Tatmin etm ek 'y a da azmek bugünün k o şu lla rın d a o la n a k s ız o lu n ca, ola ğan b a s k ıla r ve y a sa k la r da yetm eyince, g eriy e en e tk ili yöntem o la ra k, o y a la mak, aldatm ak, h ız ım kesmek, ç a p ım daraltm ak, d üzeyin i düşürm ek, h ed efini şa şırtm a k, y a n lış k a n a lla ra a k ıtmak, sahte a ltern a tiflere yöneltmek v b. k a lıy o r. K ısa ca, oyalam a ve p ota n siy e li adım adım eritme ta k tiğ i. Sermayenin bugünkü umudu bu ta k tiğ in b a ş a r ıs ıd ır. Ve bunu u y g u la mada en büyük y a r d ım c ıs ı, b a şta T ü r k -lş merkez yönetim i olmak üzere sen dika b ü r o k ra sis id ir. * * * Bugünkü iş ç i hareketi k a r ş ıs ın d a sen dika b ü rok ra sisin in y e rin i ve rolü nü a ç ık lık la tanım lam ak ön em lid ir, T ü rk -lş yönetim i iş ç i h a k la rı için harekete geçm iş, ya da konum ve m isyon d eğiştirm iş d e ğ ild ir. Kim ileri üstü k a p a lı ve u ta n g a çça, revizyon ist çe v re le r ise daha a çık bunu id d ia e d iy o r la r. A rada b ir önde göründükler i olu y or ama, gerçekte y a ln ız c a dipten gelen d a lg a, sü rek li ve y a y g ın ta zy ik o n la rı öne düşmeye zorlu y o r. Z ir a, koltuğu korum anın d a, d a lg a y ı k ırm an ın da yolu b u d u r. T ü r k -lş yönetim i öne düşerken b ile, bunu geriy e çekm ek, oyalam ak, kontrol a ltın d a tutmak ve geri biçim ler için d e eritmek için y a p ıy o r. T ü r k -lş y ö n e ticile r i bunu zaman zaman itir a f da e d iy o r la r ; b iz olm asak kom ünistler düşer önüne götü rü r, d iy o r la r. Sendika b ü r o k ra tla rın ın tutumu ve k a r a r la n d e ğ işir ama, misyonu d e ğ işmez. Onlar d iy a lo g ve "z ir v e "le rd e a çık ih a n etlerin i sergilerk en de, b a z ı eylem leri iş ç ile rin zoru yla h ayata g eçirirk en de, a yn ı misyonu yerin e g e tir iy o r la r. B irin cisin d e, b a z ı sözde ta v iz le rle aldatm ak, İk in cisin d e, hak savunucusu pozunda oyalam ak g a y re tin d e le r H aziranında T ü rk -lş I.B ölg e T em silciler T o p la n tısı!nda iş ç ile r ta ra fın d a n "Genel G rev 1 ş ia r ı orta y a a t ıla lı b e r i, T ü rk -lş yönetim i bu ik i tutumu, a yn ı amaca dönük, iç iç e ya da peşpeşe serg ilem iştir. Son 6 aya b ir b a k a lım. A ra lık ta "d iy a lo g p o litik a s ı", a rd ın d a n ta ban d a k i büyük tepkinin b a s k ıs ıy la Şubatta "eylem k a r a r la n " ve b a zı eylem ler, ve a rd ın d a n, M ayısta yeniden "z ir v e " ve "d iy o lo g p o lit ik a s ı". Ve tep k iler k a r ş ıs ın d a ek a çık la m a : "eylem ler sü recek!". Sendika b ü rok ra tla rı 4 y ı l d ı r hep d a lg a k ıra n rolü oyn u y or. İş çile r e d e ğ il, serm ayeye hizmet e d iy o r la r. Bu 4 y ı l boyu n ca iş ç ile r i aldatm akta ve oyalam akta b e lir li b ir b a ş a r ı s a ğ la d ı la r ama, iş ç i h areketinin y a y ılm a s ın ı, daha ile r i m evzilere k a y m a sın ı, genel grev istem i konusunda daha iste k li ve ıs r a r lı olm a sın ı en gelley em ed iler. Son "z ir v e " ve y a sa l d e ğ iş ik lik le r manevr a s ın a k a rşı tabanda k abaran öfke de buna k a n ıttır. İsta n b u l m itinginde p atlam ası beklenen bu öfke selin den o n la r ı, g iz li iş b ir liğ i y a p t ık la r ı v a liliğ in y a s a ğ ı k u rta rm ıştır. İs ta n b u l'd a m iting! Bu T ü r k -lş a ğ a la r ın ın korkulu r ü y a s ıd ır. T ü rk -lş yönetim i iş ç i s ın ı f ı n ın

3 H aziran 1988 EKİM 3 eylem ta leb in d en y a k a s ım kurtaram a y a c a k tır. Bugüne kad ar her yan çizm enin a rd ın d a n, iş ç ile r en selerin den tutarak "düşün önümüze" d ed iler a d eta. O nları b e lir li eylem lere zorla-" d ıla r. İş ç ile r bu a yn ı zorlam ayı yine y a p a c a k la r d ır. Tam da bu noktada b ir b ir in i tam am layan ik i önemli görev v a r. B ir in c is i, iş ç i ta b a n ın d a, fa b rik a ve işy e rle rin d e eyleme dönük örgütlenm e le r soru n u du r. Devrimci iş ç ile rin in s i- y a t ifiy le, bu sorun daha şim diden b a z ı fa b r ik a la r d a, Eylem Kom iteleri, İş y e r i Komiteleri şeklinde gündeme g etirilm iş ve b e lir li adım la r a tılm ış t ı r. Bu örgütlenm eler iş ç ile rin in s iy a - t ifi ele alm a, m ücadelenin k ad erin i ç e ş itli kadem elerdeki sen dika b ü rok ra t la r ın ın elin e bırakm am a, m ücadeleyi taban örgütlenm esine dayam a v b., isteğ in in ifa d e s id ir. B ilin ç li b ir içerik k a z a n d ı n l d ı ğ ı, iş le v le r i doğru tanım la n d ığ ı ölçü d e, iş ç i hareketinin ve genel ola ra k m ücadelenin g eleceğ i a çıs ın d a n muazzam önem ta ş ıy o r bu kom iteler. Önemli nokta şu d u r: Bu örg ü tler se n d ik a la rın a lte rn a tifi d e ğ il, s e n d ik a la rı a şa ğ ıd a n y u k a r ıy a d e v - rim cileştirm enin ilk adım ı ve temel basam ağı ola ra k g örü lm elid ir. Sendik a la r ın anti-dem okratik iş le y iş in i ve bü rok ra tik y a p ıs ın ı k ırm a n ın, ta b a n ın devrim ci in s iy a t ifin i, e n e rjisin i ve ira d e s in i yönetime dayatm anın ve önüm üzdeki dönemde bu yönetim leri a la ş a ğ ı etmenin a r a ç la r ı o lm a lıd ır. Bunun k en d isi ik in ci önemli göreve işa ret e d iy o r y ı l ı sen d ik a la rd a genel k u ru lla r dönem idir. Sendika y a s a la r ın d a k i son d e ğ iş ik lik le r, p etrol iş ç ile r in in grev h a k k ım gaspetm iş ama, hain sendika a ğ a la r ın a dört dönem daha seçilm e hakkı ve o la n a ğ ı s a ğ la m ış tır. Sendika a ğ a la r ı "z irv e "d e iş ç ile r i satm ış, k a r ş ılığ ın d a yeniden seçilm e hakkı k a za n m ıştır. İş ç ile r bu a ş a ğ ılık p a z a r lığ ın fa r k ın d a d ır la r ve sen dika yönetim ine k a rşı öfke dolu d urla r. Bu öfk ey i sendika b ü rok ra tla rın a k a rşı m ücadeleye, sen d ik a la rın y a p ı ş ı m, iş le y iş in i ve yönetim ini devrim - cileştirm eye k an a lize etmek, bu göreve a rtık daha yoğun sarılm ak günün g ö r e v id ir. Ve tabanda y a r a tıla c a k iş y e r i ve fa b rik a kom iteleri bunun e tk ili a r a ç la r ı o la c a k tır. Bu, h an gi devrim ci s iy a s a l gru ba yandaş olu rsa olsu n, tüm devrim ci iş ç ile rin ortak ç a b a s ı ve in s iy a tifle b a ş a r ıla b ilir b ir g ö r e v d ir. Sendika b ü ro k ra tla rı serm ayenin iş ç i s ı m f ı için d ek i a ja n la r ıd ır. İş ç i harek etin i dizginlem ek, temel ve v a z geçilm ez m ücadele a ra ç la r ı olan sen d i k a la r ı fe lç etmek ve etkisizleştirm ek o n la rın değişm ez m isyonudur. B u rju vaziy e k a rşı e tk ili ve b a ş a r ılı b ir m ücadele, b aşk a şeylerin y a n ın d a, sen dika b ü rok ra sisin i etk isizleştirm e ve yıkm a ölçü sün de mümkündür. İş ç ile r in d eğişik b u rju v a p o litik ve id e o lo jik g ö rü şle rin, d e ğ e rle rin, in a n ç la r ın etk isin de olm ası ile, b e lir li b ir b u rju v a p o litik p a rtiy e ve lid e re b e lirg in b ir şek ild e b a ğ la n m a sı, umut ola ra k görm esi, a rd ın d a n sürüklenm esi fa r k lı ş e y le rd ir. Geniş iş ç i y ı ğ ı n la r ın ın bugün b u rju v a dünya görüşünün d eğişik b içim lerin in etk isin de olduğu b ir g e rçe k tir. Fakat c id d i soru n la rla k a rşı k a r şıy a olan iş ç i s ı n ı f ı, b u n la r ın çözümünde şu ya da bu p a rti ve lid e re d e ğ il, kendi gücüne d a y a lı m ücadeleye g ü v en iy or. Kendi gücüne güven gelişen iş ç i h areketinin yen i ve en önemli k a z a m m ıd ır. 12 Mart son ra sın d a s a lo n la rı ve m eydanları "umudumuz E cevit" d iye d olduran iş ç ile r, şim di a yn ı s a lo n la rı ve m eydanları "İş ç ile r E lele Genel Greve" ş ia r ıy la d o ld u ru y o rla r. Bu, k im ilerinin k a v ra y a m a d ığ ı önemli b ir g elişm eyi, iş ç i hareketin deki muazzam b ir ilerlem eyi a n la tır. İş ç ile r ik tid a r p a rtisin e ateş p ü s - k ü rü y o rla r. D em irel'i ve DYP1y i kendi öz te crü b e le riy le iy i ta n ıy o r la r. Uyuşuk ve k iş ilik s iz SH P'yi ve onun m ıym ıntı lid e rin e ise güven duym uyorla r. C iddi b ir h a z ır lık y a p ılm ayan ve sapa b ir il olan Sakarya (T ü r k -lş ) m itingine 30 b in coşkulu iş ç i k a t ı l d ı. A ym dönemde İsta n b u l g ib i b ir iş ç i kentinde özel b ir h a z ır lık y a p ıla n SHP m itingine ise y a ln ız c a 10 binden b ir a z fa z la h eyeca n sız b ir topluluk k a t ıld ı. Oysa a y m İs ta n b u l'd a y a p ıla c a k T ü r k -lş m itin gi, y ü zbin lerce ö fk eli işçin in akm ası b ek len d iğ i iç in, hükümet ve T ü rk -İş yönetim inin g iz li iş b ir liğ i ile şim d ilik en g e lle n d i. İ ş ç i lerin T ü rk -İş m itinglerine ilg i s i, kend i gü çlerin e duyulan güvenin gösterg e s id ir. İş ç ile r in bütün d ik k a ti T ü rk - İ ş 't e d i r. T ü r k -lş yönetim inin bunalm a sı da b u n d a n d ır. Dipten gelen d a lg a y ı dizginlem e yükü büyük ölçü de sen dika b ü r o k ra tla rın ın om u zların a b in m iştir. Geçmişte bu iş i, T ü rk -İş ve DİSK yönetim lerinin y a rd ım ıy la E cevit CH P'si y a p ıy o r d u. Şimdi SHP'nin y a r

4 4 EKİM Sayı 9 d ım ıy la T ü r k -îş yönetim inin k en disi y a p ıy o r. Aynı T ü rk -İş yönetim i bu yükü hafifletm ek iç in, s ık sık SHP ve D YP'nin k a p ıs ın a d a y a n ıy o r ve bu p a r tile r i iş ç ile re k u rta rıcı ola ra k sunm aya ç a l ış ıy o r. Bu ik i p a rtin in " iş ç i h a k la rı savunucusu" p o zla rın a daha s ık girm esi de bu a yn ı ça b a y ı a n la tıy o r. Bu gerçeğe işa ret etmemiz, iş ç i s ı n ı f ı ü zerindeki b u rju v a etkileri_ küçümsemekten çok, gelişen iş ç i h arek etin i ih t ila lc i b ir iş ç i p a r tis iy le kucaklam anın önemini vurgulam ak i s - tem em izdendir. İş ç i hareketinin mücadelede kendi gücünün fa r k ın a v a r d ığ ı k oşu lla r hem b öyle b ir p a rti inşa etmek için gen iş ola n a k la r su nuyor, ve hem de, bunu a cil ve y a k ıc ı hale g e tir iy o r. Gelişen iş ç i hareketinin g eleceğ i ve k a lıc ı b a ş a r ıla r ı öncü p a rti sorununa s ık ı s ık ıy a b a ğ l ıd ı r. İ ş ç i hareketinin bugünkü temel ih tiy a c ı b u d u r. Bu ih tiy a cı k a rşıla m a k, p r a t ik -s i- y a s i soru n la ra olduğu k a d a r, teorik program atik soru n la ra ilg i gösterm ek, incelem ek, çözmek ölçüsünde o la n a k lıd ır. B u rju v a -k a p ita list T ü r k iy e 'd e, gü çlü ve gürbüz b ir iş ç i s ın ı f ı n ın serm ayeye k a rşı hom urdandığı b ir dönem de, s iy a s a l dem okrasiyi temel b ir stra tejik aşama ola ra k su n a n la rın çokluğu k o şu lla rın d a bu ö z e llik le ön em lidir. E K İM Hain bürokratlar sendikalardan defolsun! T ü r k -lş y ö n e ticile ri işçile rin zoru yla ila n ettik le ri eylem p rogra m ın ın a rd ın d a n yeniden b a ş la ttık la r ı "d iy a lo g " sonucu hükümetle a n la ş tıla r. İ ş ç ile r i düpedüz a ld a ttıla r ve s a tt ıla r. K apitalist d evletin ve k a p ita listle rin istek lerin in kabul e d ilmesi demek olan bu a n la şm a yı, hükümet iş ç ile r le a la y edercesin e "bayram h ed iyes i" ola ra k sundu. Ü cretlerde y a p ıla c a k olan a r tış, önceki y ı ll a r ın k a y ıp la n b ir y a n a, bu y ılk i anflasyonun y a ra ta ca ğ ı k a y b ı b ile k a r ş ı layam ayacak o Üstüne ü stlü k, y a p ıla n anlaşm aya göre ortaya ç ık a n, bu y ı l için % 58'lik ortalam a a r tış o ra n ı Şevket Yılm az ta ra fın d a n %77 ola ra k gösterilm eye ç a l ı ş ı l d ı. B elli k i, bu sahtekar ne s a y ı sa y m a sın ı b iliy o r, ne de dayak y e m iş... Öte yandan, işçile re h iç d a n ışılm a d a n tepeden y a p ıla n bu anlaşm ayla, işçile rin ira d e si ik i y ı l l ı ğ ı n a ipotek a ltın a a lın m ış, sen d ik a la r fiile n devre d ış ı b ır a k ılm ış tır. Üstelik enflasyonun %100'e doğru tırm a n d ığ ı k oşu lla rd a, ik in ci y ı l için %30'luk a rtış peşinen kabul e d ilm iştir. O ysa, T ü rk -lş y ön eticilerin in k en d ilerin in a ld ık la r ı ilk e k a r a r la rın a göre sözleşm e lerin sü resi b ir y ı l l ı k o la c a k tı. Her zam anki g ib i tü k ü rd ü klerin i y a la d ıla r. En önem lisi de, serm aye k a r ş ıs ın d a iş ç i s ın ı fın ın e lin i kolunu b a ğ la y a n, d a rb eci g en era ller ta ra fın d a n tamamen k a p ita lis tle rin istek leri d oğrultusunda y a p ılm ış iş y a s a la r ın d a iş ç ile r tehin h iç b ir c id d i d e ğ işik lik y a p ılm a d ı. T ersine, b u rju v a m eclis, T ü rk -lş y ö n e ticile r i nin yeniden seçilm elerin i önleyen y a s a y ı on la r lehin e d e ğ iş tirip, k a r ş ılığ ın d a 7500 p etrol işçis in e daha grev y a s a ğ ı koydu. T ü r k -lş b ü ro k ra tla rı bu h a y a ti konuda sad ece hükümetin v a a d le riy le y e tin d i, p arlam enterlerin a n la y ış ın a s ığ ın d ıl a r. B urjuva m eclisin S a ğlık ve Sosyal İş le r Komisyonu ise, grev ç a d ır ım b ile teh lik e li b u ld u. T ü rk -lş y ö n e ticile ri serm ayenin, k a p i ta list devletin iş b ir lik ç ile r i o ld u k la r ım b ir kez daha g ö ste rd ile r. İş ç ile r i önce o y a la d ı, sonra s a ttıla r. İş ç ile r bu k ü sta h lığ a, bu a ş a ğ ılık s a tış a gereken ce v a b ı verm elid irler. Derhal harekete geçm eli, işy erlerin d en b a şla y a ra k tepeye doğru p rotesto ve b a s k ıy ı a r tırm a lı, T ü rk -lş y ö n e ticile rin i k a p ita list d evletle v a r ıla n anlaşm anın g e ç e rsiz liğ in i a çık la m a y a, a lm a n ilk e ve eylem k a r a r la r ım uygulam aya zorla m a lıd ır la r. İş ç i s ın ı fın ın istem i genel g r e v d ir. Genel grev k a r a n u y g u la n m a lıd ır. Şu kesin olarak a ç ık t ır : Sermaye iş b ir lik ç is i bu hain ta k ım ım, k o rk a k la n sen d ik a lard a n kovm adan, tepede s a t ış la ra, d a le v e ra la ra olanak veren sen d ik a la r ın bugünkü b ürok ra tik y a p ı s ın ı, tüzükle r in i d e ğ iştirip iş ç ile r i söz ve k a ra r sa h ib i k ıla n dem okratik b ir örgütlenm e ve dem okratik b ir tüzük sağlanm adan bu b öyle sü recek tir. (Devamı s d e)

5 Haziran 1988 EKİM 5 Yasaklar çiğneniyor, direnişler yayılıyor T ürk-iş* in sendika a ğ a l a n, ta b a n ın b a s k ıs ı ile almak zorunda k a ld ık la r ı eylem k a ra rla rın d a n hükümet T ü rk -İş zirv esin d e y a p ıla n anlaşm aya uygun o la rak v a z g e çtile r. Sendika a ğ a la r ı her zaman y a p t ık la r ım y a p t ıla r. K işisel çık a r ve g e le ce k le ri, yeniden sendika yönetim ine seçilm e hakkı uğruna d a, eylem k a r a r la r ım s a ttıla r. Ama iş ç i hareketi d urm adı. Çünkü, iş ç i hareketin i b esleyen ekonomik ve p olitik nedenler ortad a d u ru yor. İş ç i h arek eti, sen dika a ğ a la r ı n ın baltalam a g irişim lerin e rağm en, ile r liy o r, k itle s e lle şiy o r. İş ç i s ı n ı f ı hareketi, ta rih in d e ender görülen b ir tutum la, sendika a ğ a la r ın a, reform cu b u rju v a p a rtile rin e d e ğ il, kendi gücüne gü ven i y o r. G eçenlerde öldürülen İsta n b u l T icaret Odası B aşkam N iyazi A d ıg ü z e l'in "e s k i den işv eren ler girem ezdi fa b r ik a la r a, şim di s e n d ik a cıla r girem iyor" s ö zle ri, iş ç i s ı n ı f ı ile sendika a ğ a la n a ra sın d a k i uçurumu ve g ü v e n sizliğ i a n la tıy o r. İş ç i s ın ı fın ın geniş y ı ğ ı n l a r ı, ö zellik le de ile r i kesim leri sadece sendika a ğ a la r ın a d e ğ il, sosyal-d em okrat program la k a p ita lizm i düze çık a rm a y ı vaadeden reform cu b u rju v a p a rtilere de güvenm iyor. 1701le r - deki hataya düşmemede içgü d ü sel b ir tem kinlilik v a r. İş ç i s ı n ı f ı kaybed ilen h a k la n kazanma ve yeni hak a r a y ış ın d a, düne göre daha fa zla o la r a k, kendi gücüne g ü ven iyor. B u rju vazi ik iy ü zlü lü k le, sin sice iş ç i hareketine yön elik s a l d ı r ı la r ı m sü rdürüy o r. A y la rca, Özal hükümeti iş ç i h a k la r ı nı g en işleteceğiz, gen işletiyoru z d iye dem ogoji y a p t ı, T ü rk -İş b ü rok ra sisi de onun suç orta ğ ı old u. Fakat, sözkonusu ya sa ç ı k t ı, sendika a ğ a la r ın ın yeniden seçilm esini gara n ti a ltın a almak d ış ın d a sen d ik a la ra ve iş ç i hareketine h iç b ir şey getirm edi. A ksine, işçi s ın ı fın ın en direngen kesim lerinden olan p etrol iş ç ile rine yen i y a sa k la r g e tir ild i. Son yasa ile, 7500 p etrol iş ç is i ek ola ra k grev y a s a ğ ı kapsam ına a lın d ı. B öylece grev y a s a ğ ı kapsam ındaki iş ç i s a y ıs ı yarım m ilyona u la ş t ı. İş ç i s ı n ı f ı buna sessiz k alm a d ı, sin eye çekm edi. Henüz geri b içim lerle de olsa d iren iş le rle d e ğ iş ik liğ i protesto e tti. Petrol iş ç ile r i, grev yapm adan, grevden daha e tk ili eylem b içim lerin i a r a ş t ır ıy o r. Grev y a s a ğ ın a a lın a n, A liağa Petkim tesislerin d e ç a lış a n iş ç ile r, "g erek irse grevden daha etkin yöntem ler b ulu r yaşam a g e ç ir ir iz " diyerek bu a la n d a k i k a r a r lılık la r ım d ile g e tird ile r. Petrol iş ç ile r i, zaten a y la r d ır yoğun b ir huzursuzluk iç in d e y d ile r. İşv eren, a y la r d ır ücret düzenlem esi ile, ü cretlere y a p ıla c a k zam ları g e cik tiriy o rd u. Grev y a s a ğ ı, b a r d a ğ ı ta şıra n son damla old u. B aşta, Shell, M obil, BP g ib i em peryalist p etrol tek ellerin d e olmak üzere, tüm Türkiye ça p ın d a 12 bin p etrol iş ç is i d iren işe g e ç ti. İş ç i s ı n ı f ı y a s a d ış ı d iren iş in i çe ş itli eylem b içim leri ile yaşam a g e ç ir iy o r. Yemek boyk otu, v izite y e çık m a, serv is a ra çla r ın a binmeme, iş i yavaşlatm a g ib i p a s if d iren iş b içim lerin in y a m s ır a, k itlesel g österiler g ib i, a k tif d iren iş b içim lerin i de yaşam a g e ç ir iy o r. 30 M ayısta A liağa ra fin e ris i iş ç ile r i, ç ıp la k a yakla 2 k m 'lik b ir yürüyüş y a p t ı. A ym şek ild e, 2 H aziranda Batm a n 'd a 800 Tüpraş iş ç is i ile, 500 Mobil iş ç is i işe gelirk en ve gid erk en, te s is le r den DDY istasyonuna kad ar (y a k la ş ık 2 km) ç ıp la k a yak la yürüyüş y a p a ra k, grev y a s a ğ ın ın gen işletilm esin i protesto e ttile r. Bu d iren işler a n lık b ir ola y ola ra k da b a ş la y ıp bitm edi. B inlerce p etrol iş ç is i gü nlerce eylem lerini çe ş itli b içim lerd e devam e ttird i, e ttiriy o r. Shell p etrol işletm elerindeki d iren iş 13 M ayıstan bu yana devam e d iy o r. Bu süre için d e üretim önemli ölçüde düştü, işveren m ily a rla rca lir a lık za ra ra u ğ r a d ı. Sadece D iyarb a k ır 'd a Shell işçile rin in 20 günlük d iren işi sonucu işveren in 19 m ilyar lir a lık za ra ra u ğ r a d ığ ı a ç ık la n d ı. Y ığ ın s a lla şa ra k g e lişen iş ç i hareketi b u rju v a z iy i k orkutu yor, işv e re n sen d ik a sı TİSK'in Genel Başkan V ekili Refik B aydur, gelişen hareket k a r ş ıs ın d a k i korkusunu, "T ü rk iy e 'd e k i grev y a s a ğ ın ın, devlete de, işveren e de, işçiy e de h a y rı yok. Y asağın olduğu sek törlerd ek i iş yava şlatm an ın m a liyeti, grevden daha fa z la " d iyerek d ile g e tir d i. Sermayenin y a s a k la n, gelişen iş ç i h areketi k a r ş ıs ın d a, kendi a y a k la r ın a d ola n ıy o r. Başbakan Özal ise, ABD g ezisi öncesin d e, ayaküstü v e r d iğ i demeçle gelişen hareket k a r şıs ın d a k i korkusunu, iş ç ile r i tehdit ederek d ile g e tird i. Özal, y a y g ın la şa n y a s a d ış ı d iren işle ri kasted erek, "kanunsuz d iren işin a ğ ır k a r ş ılığ ı v a r d ır " d e d i. Tehdit sökm edi, aksine ters te p ti, bu tehdide rağm en, p etrol iş ç ile r i nin d iren işi devam e d iy o r. Direniş sad ece p etrol iş ç ile r iy le de s ı n ı r l ı k a lm a d ı. Petrol işçile rin in eylem ini, Türkiye şise ve cam fa b r ik a la r ın a b a ğ lı işy e rle rin d e, (Devamı s^o'de)

6 6 EKİM Sayı Haziran ve sol hareket Haziran D iren işi, iş ç i h areketin i olduğu k a d a r, sol hareketi de derinden e tk ile d i. İş ç i s ın ıfın a g ü v en sizliğ in ve b u rju v a kurum lara umudun ifa d e si teori ve p o litik a la ra büyük b ir darbe in d ir d i. İ ş ç i s ın ıfın a gü ven sizlik T ürkiye sol h areketinin ta rih sel b ir ö z e lliğ i ve gelen e ğ id ir. Her dönem, somut ta rih sel k oşu l la ra b a ğ lı olarak d eğişik teori ve ta h lille rd e ifa d e sin i bulm uş, fakat hep y aşay a g e lm iştir. Şefik Hüsnü ve TKP, işçi s ın ı f ı n a, onun ta rih sel rolü n e, devirm ci güç ve en erjisin e d e ğ il, b a ş la n g ıçta K em alistlere, so n ra la rı ç e ş itli b u rju v a k lik lere b a ğ la m ıştı umudunu son ra sı h ız lı k a p ita list gelişm e, a yn ı zam anda s a fla r ı h ız la gen işleyen b ir iş ç i s ı n ı f ı dem ekti. Sonuçları 16 0 'lı y ılla r d a b e lirg in ola ra k orta ya ç ı k t ı. İş ç ile r kimi zaman k a n lı ça tışm a la ra va ra n eylem lerle m ücadele sahnesine ç ık t ı la r. Oysa bu a yn ı dönem iş ç i s ın ıfın a i n a n ç s ız lığ ın, gerilem ek b ir y a n a, u lu s la r a r a s ı modern revizyonizm den a lın a n taze id e o lo jik destekle teori düzeyine ç ı k a r ıld ı ğ ı y ı ll a r old u. Bir çok noktada a y rıla n solun ik i temel a k ım ı, TİP ve MDD, iş ç i s ın ıfın a gü v en sizlik ve b u rju v a kurum lara bel b ağlam ada b ir le ş iy o rd u. B irinin umudu b u rju v a parlam entosu ve b a r ış ç ıl g e ç iş, ötekinin "Kemalist ordu" ve ask eri d a r b e y d i. B irin cisi b a r ış ç ıl g eçiş d ü şle riy le m ilitan k itle m ü cadelelerin e düşm anlık y a p ıp parlam enter a v a n a k lığ a h ev eslen irken; İk in c is i, " a s k e r -s iv il-a y d m zümre" ve "Kem alist gelen ekler" e d e b iy a tıy la sözde ra d ik a l çözüm ler d ile n iy o rd u. İş ç i s ın ı f ı n ın ta rih sel rolü n e, devrim ci e n e rjisi ve eylem ine g ü ven sizlik ortak p a yd a id i Haziran D irenişi y a ln ız c a b u rju v a ziy e d e ğ il -k i o iş ç i s ı n ı f ı m zaten y eterin ce cid d iy e a lıy o r d u -, fakat ö z e llik le sosyalizm a d ın a konuşan revizyon ist akım lara iş ç i s ın ı fın ın v a r l ı ğ ı m, gücünü devrim ci e n e rjis in i, m ilitan k a ra k terin i y e te rli a ç ık lık ta g österd i. Bununla da k a lm a d ı, b u rju v a kurum ların gerçek n iteliğ in i s e r g ile d i. H içbir id e olojik ça b a, parlam ento ve ordu konusundaki g e r ic i h a y a llere Haziran D irenişinden daha k esin, e tk ili ve sonuç a lıc ı d a rb eler indirem ezd i. Devrimci s ın ı f p ra tiğ in in parlam enter ve d a rb eci g e r ic i teoriler için ç a ld ığ ı ölüm ç a m m, 12 Mart a sk eri d a rb esi k a n lı icra a tı ile tam am ladı. B a r ış ç ıl g e çişi savunanla r soluğu h a p ishanede a ld ıla r. Sermaye ordusuna bel b a ğ la y a n la r onun "b alyoz"u n u y e d ile r, zulmüne u ğ r a d ıla r. '71 Devrimci H areketi, devlete ve b u rju v a kurum lara k a rşı tutum uyla ve b ir süreç için d e b u rju va sosyalizm inden a y r ı ş t ı. Bu a yrışm an ın köklü b ir kopuşa dönüşm esinde Haziran D irenişi özel b ir rol o y n a d ı. MDD kam pının devrim ci ordu teorisi öldürücü b ir darbe y e d i. Fakat bu a yn ı kam pın iş ç i s ın ıfın a g ü v e n sizliğ i teori m ertebesine çıkarm a e ğ ilim i, 171 Devrimci H areketinin şa h sın d a d eğişik b ir biçim e bürünerek y a ş a d ı. Asya ve Latin h a lk ç ılığ ın ın "id e o lo jik ö n d erlik " tezi bu g ü v en sizliğ in yen i k ı l ı ğ ı old u. Bu g ru p la r iş ç i s ın ıfın a d e ğ il, "öncü s a v a şçı "la r a ve k öylü lü ğe güveni esas a ld ıla r. 74 son ra sı dönem b a zı kesim lerde, m aceracı m ücadele a n la y ış ın ın y a m s ır a "id e o lo jik ön d erlik " tezinin de e le ş tir is i dönemi old u. Fakat "k itle le re " gitmek b a ş a r ıs ı gösterenler uzun süre iş ç i s ı n ı fın a gidem ediler. K üçük-burjuva s ı n ı f ortam ı ile h a lk çı teori ve p o litik a la r o n la rı bundan a lık o y d u. İş ç i s ı n ı f ı güçlenen m ü cad elesiyle o n la rı adeta kendine çek tiğin d e ise, iş ç i s ı n ı f ı m " h a lk "- m b ir p a r ça sı ve "h alk devrim i"n in b ir b ile şe n i ola ra k görmekten öteye geçem edile r Haziran D irenişinden bu yana 18 y ı l g e ç ti. Bu 18 y ı l m a rd ın d a n, iş ç i s ı n ı f ı hareketinin o la y la r ın o d a ğ ın a y e r le ş tiğ i bugün, a ttık b ir çok grup iş ç i s ın ı f ı n ın toplum daki y e r in i, rolünü ve önemini kavram ış olm akla ö v ü n e b iliy o r. Ne var k i, gerçek te, iş ç i s ın ıfın a g ü v e n sizliğ in ifa d e si teori ve p ra tik le r büyük d a rb eler yemiş olm akla ve b ir çok m evziyi terketm iş bulunm akla b ir lik t e, *bu g ü v en sizlik h ala y a ş ıy o r. Onun son m evzisi h a lk çı devrim görü şü d ü r. Emekserm aye çe lişk isin in temel çe lişk i olduğu ve toplum sal gelişm enin eksenini olu ştu r duğu b u r ju v a -k a p ita list T ü rk iy e de, Iburju va-dem ok ratik devrim görüşü iş ç i s ı n ı fın a g ü v en sizliğ in son d iren iş m evzisid ir. H a lk ç ılık, Türkiye iş ç i s ın ı f ı n ın, şehrin ve k ır ın em ekçilerini a rd ın a ala ra k serm aye ik tid a r ım d e v ir e b ile ce ğ i, T ü rkiye devrim ini b ir p roleter devrim i ola ra k b a ş a r ıy a u la ş tır a b ile ce ğ in e h ala in a n m ıy or, in a n am ıyor. İş ç i s ın ıfın a gü ven sizlik h ala y a ş ı y o r.

7 H aziran 1988 EKİM Haziran ve isçi hareketi H aziran,! 6 0 'lı y ı lla r boyunca yaşanan b ir b irik im in ürünü, sonucu ve 1970 teki d oru ğu d u r. Türkiye iş ç i h areketi ta rih in d e b ir dönüm n o k ta s ıd ır. i ş ç i s ı m f ı hareketi son raki dönemde, k a tılım, y a y g ın lık, b ilin ç ve örgütlenm e düzeyi v b. b ir çok bakım dan '6 0 'la r d a k i d üzeyin i a ş t ı. Fakat Haziran iş ç i d iren işi aradan geçen 18 y ıla rağm en, h ala iş ç i s ı n ı f ı hareketi ta rih in d ek i en b ü yü k, en m ilitan, ta rih sel ve s iy a s a l s o n u ç la rıy la en önemli iş ç i eylem i olma ö z e lliğ in i k oru yor Haziran y a ln ız c a ik i işçi kentinde toplu b ir üretim i durdurm a eylem i d e ğ il, toplu ve m ilitan b ir sokağa a k ış tır d a. 100 b in i a şk m işçin in her türlü yasa ve y a s a ğ ı çiğ n eyerek, türlü u y a n ve teh d itlere meydan ok u yarak, p o lis, asker ve tank b a r ik a tla r ım aşarak zam anın hükümetine ve parlam entosuna k a rşı k a r a r lı b ir h a y k ır ış ıd ır Haziran D iren işi, sokağa dökülen iş ç i k itlelerin in b ilin cin d e olup-olm am asm dan b a ğ ım sız o la r a k, serm aye diktatörlüğünün tüm k u ru m lan ile m ilitan b ir k a rşı k a r şıy a g e liş tir. işte bu ö z e llik le riy le Haziran D iren işi, m ilita n -k itlesel b ir iş ç i b a ş k a l d ı r ı s ı ola ra k h ala a şıla m a m ıştır Haziran b ir büyük eylem d ir. Her büyük eylem in olduğu g ib i, onun da görünürde ve güncel olan ile derinde ve geçm işten gelen fa r k lı, çok yönlü ama içiç e n edenleri v a r d ır H aziranın görünürdeki nedeni b a z ı sen dikal y a s a la rd a yapılm ak istenen d e ğ iş ik lik le r d i. Bu y a sa l d e ğ iş ik lik le r le, ik tis a d i m ücadelenin ve iş ç ile rin s e n d i- kal-dem okratik h a k la r ın ın nispeten ile r i b ir savunucusu ve yürütücüsü olan ve bu ö z e llik le riy le s ın ıfın ile r i ve m ilitan kesim lerini k u caklayan DİSK ta sfiy e e d ilmek isten iy ord u. İş ç ile r yasa d e ğ iş ik lik lerin e b a ş k a ld ıra ra k DİSK'i sa v u n d u la r. Fakat b u rju v a zi gerçekte DİSK1in şah sın d a iş ç i s ım f ı m n 10 y ı l l ı k m ücadelesine, bu m ücadelenin k a z a m m la n n a s a ld ı r ıy o r d u. Daha son ra, 12 E ylül son ra sın d a, DİSK in şa h sın d a işçi hareketinin son 15 y ılın a sa ld ırm a sı ve onu y a rg ıla m a sı g ib i. DİSK, yönetim inin reform ist konumundan b a ğ ım s ız o la r a k, iş ç ile rin b u rju v a ziy e k a rşı 'O O 'lı y ıll a r boyunca sü r dürdüğü zorlu m ücadelelerin somut b ir k azanım ı ve o günlerde sim g esiy d i. İk tisa d i istem ler ve sen dikal-d em okratik h a k la r için verilm iş m ücadelenin büyük fe d a k a r lık la r la y a ra tılm ış b ir m evzisiy d i. İş ç ile r y ı lla r d ır serm ayenin b a s k ıs ın a ve sömürüsüne k a rşı sü rek li gen işleyen ve d eğişik biçim ler alan b ir d iren iş gösterm işlerd i. Saraçhane m itingi ve KAVEL d ir e n iş iy le b a şla y a n bu sü reç, çok s a y ıd a g re v, d iren iş, fa b rik a iş g a li v b. den geçerek 1970'e d a y a n m ıştı. Aynı dönemde sosyalizm a d ın a ortaya çık a n a k ım la rın tersin e, b u r ju v a z i, iş ç ile r i fa z la s ıy la cid d iy e a lıy o r, iş ç i hareketinin p ota n siy el gücünü görü yor ve ona d iş b iliy o r d u. DİSK1i za y ıfla tm a y ı hedef alan y a sa l d e ğ iş ik lik le r, iş ç i hareketine b ir d iş gösterm eydi. A rkası 12 Martla gelecek b ir sistem li s a ld ır ın ın ilk h a lk a s ıy d ı. İ ş ç ile r o dönem bunu a ç ık lık la a n la y a ca k b ir b ilin çten elbette yok su n d u la r. Ama somut tecrü b elerin in k a tk ısı ve s ı m f s e z g ile r iy le teh lik eyi a lg ıla d ıla r ve d ir e n d ile r. (D irenişin DİSK ta b a n ıy la s ı n ı r l ı kalm a m a sı, T ü r k -İş 'te örgü tlü fa b r ik a la r ın gen iş k a tılım ı da bunu g ö s te r ir ). D irenişin ça p ı ve şid d e ti, y a sa l b ir d e ğ iş ik liğ e g österilen b ir k ız g ın lığ ın çok ötesin d e d ir Haziran 160 lı y ıll a r boyunca süren i r ili u fa k lı ça tışm a la rın u z a n tıs ı, d evam ı, yoğunlaşm ış biçim i ve doru ğu d u r. Bir başka v e sile y le de b e lir tild iğ i g ib i, "b a sk ı ve sömürünün o güne k adar işçile rd e b ir ik tir d iğ i öfke ve hoşnutsuzluğun, hükümetin sen dikal h a k la rı hedef alan k eyfi b ir tutumu k a r ş ıs ın d a, bu tutumun da b a s k ıs ıy la eyleme dönüşm e- s i " d i r H aziran, işçi hareketinde b ir patlam a, b ir s ıç ra m a d ır H aziran, p olitik b ir ön derlik ve yönetim den yoksun, k en d iliğin d en b ir h a rek ettir. D irenişe ön derlik etmek b ir y a n a, dönemin sol a k ım la rın ın is tis n a s ız tümü s ın ı f ı n d ış ın d a v e, b ir kısm ı bunu teori m ertebesine çık a r a c a k k a d a r, tümü de iş ç i s ın ıfın a in a n ç s ız d ıla r. İ ş ç ile r d iren iş esn a sın d a y a ln ız c a d evrim ci öğren ci çevrelerin d en yardım gördü le r. D ireniş k a ra rı b ir ön d erliğ in d e ğ il, tabandan gelen b a s k ın ın ve a çık direnme isteğ in in ürünüydü. DİSK yönetim i iç in, k o ltu k la n korum anın DİSK1i savunm aktan g e ç tiğ i o k oşu lla rd a, ta b a n ın isteğ in e boyun eğmekten ve d iren iş k a r a r m a katılm aktan başka seçenek yok tu. Fakat iş ç ile rin umulmadık boyutta ve şid d ettek i görkem li d ire n işi k a r ş ıs ın d a hemen korku ve p a n iğe k a p ıld ıla r. İş ç ile r sokakta p o lis ve asker b a r ik a t la r ım y iğ itç e

8 8 EKİM Sayı 9 göğ ü slerk en, on la r bu b a r ik a tla rı ören lere k orkakça günah ç ık a r d ıla r ve d ire n işi k ıra ca k önlem leri g örü ştü ler. 16 H aziranda, iş ç ile r i sokakta d ire n d i ği ve üç şehit v e r d iğ i bu görkem li günde, v a lilik te y a p ıla n top la n tıd a yaşanan ih a n eti, dönemin DİSK Genel Sekreteri (Kemal Sülker) şöyle d ile g e tiriy o rd u : "G irişilen ta h rip k a r eylem le b ir ilgim iz o lm a d ığ ın ı İç iş le r i B akanına söyle d ik. Ve k esin lik le de bu ta h rip k a r o la y la r ı ta sv ip etm ediğim izi b ild ir d ik. A y rıca da işçile re de ra d yod a b ir uyarma yapara k kötü cereyan la ra alet olm am alarım is te d ik." Radyo konuşm asını DİSK Genel B aşkam Kemal Türkler y a p t ı. Görkemli iş ç i d iren i şin i k a r a la d ı; sokakta işçile re kurşun sık a n serm ayenin k a n lı ordusunu, "gözb e beğim iz ş e re fli Türk Ordusu" ila n etti; A nayasaya b a ğ l ı l ı ğ ı m b ild ir d i. İ ş ç i s ın ıfın a ihanet, iş ç i h areketin i arkadan vurma y a ln ız c a bugün d e ğ il, o gün de sendika b ü r o k ra tla rın ın değişm ez k a ra k te riy d i. Sendika b ü r o k ra tla rın ın ihanetine ve sık ıyön etim e rağmen iş ç ile r hemen teslim o lm a d ıla r. Türk Demir-Döküm, S ungurlar, D erby, Otosan, Rabak g ib i büyük iş y e r le - rinde^ iş i durdurarak ya da y a v a şla ta ra k g ü n lerce d iren d ile r. DİSK y ö n eticilerin in ik in ci büyük ih a n eti, d iren iş son ra sın d a k i toplu tenkisat s ır a s ın d a y a ş a n d ı. B inlerce işçin in (top lam 6000) işten ç ık a r ılm a s ın a sessiz k a ld ıla r. D ahası, bu m ilitan iş ç i k u şa ğ ı n ın fa b rik a la r d a n, d o la y ıs ıy la da sen d i k alard a n temizlenmesine memnun b ile old u la r. *60'l ı y ı lla r ı kapsayan m ücadelenin e ğ ittiğ i, öne ç ık a r d ığ ı bu iş ç ile r, Haziran D irenişini de sürüklem iş ve yön etm işlerdi. D irenişin v e r d iğ i k ork u yla y a sa l d e ğ işik lik konusunda g erileyen b u r ju v a z i, sonradan in tik a m ım bu öncü işçilerd en a lm ıştı. İş ç i hareketinin p o litik ön d erlik ten, devrim ci b ir s ı n ı f p artisin d en yoksunluğu k o şu lla rın d a, d oğal o la ra k, H aziran D irenişinin y a r a ttığ ı e lv e r iş li ortam dan iş ç i hareketinin p olitik gelişim i ve sen d i k a la r ın d evrim cileştirilm esi doğrultusunda y a r a r la m la m a d ı. Öncü b ir p a rtin in s a fla rın a çe k ileb ilecek b in lerce m ilitan iş ç i sah ip siz k a lıp heba old u H aziran, b u rju v a zin in yü reğin e korku ve kin i içiçe işlem işti. M ilitan b ir iş ç i k u şa ğ ın ın fa b rik a la rd a n temizlenmesi onu y a tış tır a m a d ı. Bu korku ve k in i y ılla r c a yü reğin d e t a ş ıd ı H aziranı her v e s ile y le s u ç la d ı; "solun ih tila l p r o v a s ı" d iye n iteleyerek, Türkiye soluna hiç de haketm ediği d eğerler b iç t i.! 70flerd ek i y a y g ın iş ç i hareketi,^ Hazira n ın a n ıla r ım b u rju v a zi de hep ca n lı tuttu. 12 E ylül so n ra sın d a, nihayet DİSK1i kapatma ve onun şa h sın d a iş ç i hareketin i ya rg ıla m a o la n a ğ ı b u ld u ğ u n d a, suç çetelesin i H azirandan b a ş la ttı. B u rju vazi de H aziranı iş ç i hareketi ta rih in d e b ir dönüm n oktası s a y d ı. Kinini ancak y ılla r son ra, b ira z olsun tatmin e d e b ild i. Fakat bugünün işçi h arek eti, b u rju v a zin in k ısa sü reli huzurunu bozm uş, sevin cin i k u rsa ğ ın d a b ır a k m ış tır. B u rju vazi iş ç i hareketinin 20 y ı l l ı k k a z a m m la rım g a sp etti, DİSK'in şa h sın d a intikam a ld ı ama, bugün iş ç ile r yeni h a k la rla b ir lik te ga spedilm iş o la n la rı geri is tiy o r la r. Serm ayenin sözcü leri y ılla r c a genel g revi DİSK'in ve kom ünistlerin ta k tir i ola ra k o s u çla m ış la rd ı; Şimdi yü zb in lerce iş ç i genel g revi T ü rk -İş b ü rok ra tla rın a d a y a t ıy o r. Dünün "komünist ta k t iğ i", bugün tüm s ın ı fın m ilitan iste ğ i h alin e gelm iştir. T elaşa k a p ıla n sendika b ü rok ra tla rı b u r ju v a z iy i b a zı ta v izlere ikna etmek için geçm işi, h iç kuşkusuz en b aşta H aziran ı, h a t ır lıy o r ve h a t ır la tıy o r la r. Kendinden önceki dönemin b irik im i üzerinde yükselen H aziran D iren işi, kendinden son raki döneme güçlü b ir b irik im a k ta rd ı, onu derinden e tk ile d i. Bugün Türkiye ça p ın d a iş ç ile r için d e derinden derine kaynaşm a v a r. Yasal d e ğ iş ik lik le rle grev h a k la n g a sp ed ilin ce p etrol iş ç ile r i ayn ı anda Türkiye ça p ın d a d ir e n iy o r la r. Sendika b ü r o k ra tla rın ın tüm o y a la m a la rın a ve m a n evra la rın a rağmen genel grev ta leb i m ilitan b ir istek olm aya devam e d iy o r. T ü rk -İş y ö n e ticile rin in İ s ta n b u l'd a, bu Haziran kentinde, m iting yapm aktan ödü k opu yor. İş ç ile r sendika y ö n eticilerin in en gellem elerini a şa ra k, y a s a la r ı ve y a s a k la n çiğn eyerek tabanda d eğişik biçim lerd e d iren iy o rla r v b. Bütün b u n la r ı, iş ç i hareketinin u la ş t ı ğ ı bu d ü zey i, H aziran D irenişinin s a ğ la d ığ ı b irik im, v e r d iğ i ilham, a k ta r d ığ ı gelenekten a y rı düşünmek o la n a k lı m ıd ır?

9 H aziran 1988 EKİM 9 tzmir-auaöa Iş kazası ve direniş (*) Ülkemizde son dönemde toplumun her kesim inde özellik le de iş ç i s ı n ı f ı iç e r is in de yen i b ir canlanm a v a r. F a b rik a la rd a ta rtışm a sız gün geçm iyor. İş ç ile r ö fk eli ve her v esile ile düzene k a rşı te p k ile rin i, b ir şeylerin y a p ılm a sı gerek tiğ in i d ile g e tir iy o r la r. Sermaye de 12 E ylülün a rd ın d a n daha da yoğunlaşa n sömürüyü sürdürebilm ek, daha fa z la kar edebilm ek için her y ola b a şv u ru y or, iş ç ile rin can g ü v e n liğ in i dahi hiçe s a y a b iliy o r. A liağa yöresin de b ir d em ir-çelik fa b r i k a sın d a ta rih in d e 1900 s ıc a k lık ta kaynayan o ca ğ ın p atlam ası serm a yenin o çirk e f yüzünü b iz iş ç ile r e b ir kez daha g österd i. Sermayenin u ş a k lığ ım yapan v a rd iy a sorum lusu, v a rd iy a d e ğ iş i mi s ır a s ın d a o ca ğ ın d e lin işin i gördüğü h a ld e, 1900 kaynam ış s ıv ı çelikten b ir döküm daha fa zla alabilm ek için gereken önlemi a lm a d ı. İş çile r in y a şa m la rıy la o y n a d ı. O cağın p a tla m a sıy la üç a rk a d a ş ım ız a ğ ır biçim de ve pek çoğu da la v la r la y a r a la n d ı. Şu anda ik i k işi b itk ise l hayatta ve yaşam a şa n sla rı hemen h iç yok. Kaza mucize ola ra k b ir k atliam a dönüşm edi. O layın a rd ın d a n iş ç ile r iş i tamamen durdurup fa b rik a n ın ç ı k ış k a p ıs ın a g e l d ile r. Kendi a ra la rın d a ça lışm a sistem i nin d ü zen sizliğ in d en, işy e rin in gereken te d b irle ri a lm a d ığın d a n ve ça lışm a güv e n liğ i olm a d ığ ın d a n s ö z e d iy o r la r d ı. O s ır a d a v a rd iy a sorumlusunun h eyeca n lı ve te la ş lı b ir biçim de işçile r in y a n ın a g elerek ; b u rad a neden top la n ıy o rsu n u z,n e ler konuşuyorsunuz, ne oldu sözle ri k a r ş ıs ın d a b ir işçin in sa b rı tükendi: "Daha ne olsu n, herkesin mi ölm esi g erek iy ord u. Y eterince ölen ve sakat k alan v a r, ve bu patlam an ın tek sorumlusu s iz sin iz" d ed i. Bunun üzerine v a r d i ya sorum lusu işçin in üzerine yürüyerek onur k ı r ı c ı sözler sa rfetti ve o la y ın nedeninin işçile rin h a ta sı olduğunu sö y le yerek sorum luluğu işçile re yüklem eye k a l k ış t ı. Oysa patlam anın nedeni a yn ı ocaktan peşpeşe döküm a lm m a s ıy d ı. Üst üste ikiden fa z la döküm alınm aya k a l k ış ıld ı ğ ın d a o ca ğ ın patlam a teh lik esi orta ya ç ık ıy o r d u. Ancak s ıc a k durum daki ocakta hurda erken e riy o r ve üretim de fa z la olu y ord u. Ve her a y b a ş ı, daha çok döküm olan v a rd iy a sorum lusu k a p a lı b ir za rf ile ö d ü lle n d iriliy o rd u. T a rtışm anın a rd ın d a n bu b ilin ç li iş ç i v a rd iy a am irini yakasın d a n tutup orta y a çek erek, gereken d ersi v e r d i. Y a ra tıcı ve n a s ır lı e lle r i bu serm aye u ş a ğ ın ın su ra tın d a p a tla d ı. Sonra işçile re dönüp 15 d a k ik a lık b ir konuşma y a p t ı: B izler kim iz, n için b u r a d a y ız ; b iz le r i b ir a ra ya getiren k oşu lla r n eler; fa b r ik a la r ı ç a l ış tır a n la r, üretenler kim ler; emek n ed ir, serm aye n ed ir, d evleti oluştu ran g ü çler k im lerdir ve k a p ita listle rin devlet için d e ki rolü n edir? v b. A rdından da 1 M ayıstan sözetti. Ş a şk ın lık için d e bakan v a rd iy a am iri y a ln ız c a bu adam n eler söylü y or d iy e b ild i. Ertesi gün v a rd iy a am irinin tuttuğu tutanak yüzünden bu işçin in k a rtı fa b r i ka müdürü ta ra fın d a n a lın a ra k d is ip lin k uruluna v e r ild i. Bu a ra da ra p or alan bu b ilin ç li iş ç i her gün fa b rik a y a gelerek d iğ e r v a r d iy a la r la da görüşme o la n a ğ ım b u ld u. Sonuçta bu k a r a r lı iş ç i işten a t ı l d ı. İş ç ile r 28 Nisanda top la n arak ç e ş itli ta le p le r i tespit ettiler ve yemek boykotu k a ra rı a ld ıla r. Yemek boykotu 29 N isanda y a p ı l d ı, tek b ir iş ç i dahi yemek yem edi. İ ş ç ile r fa b rik a y a ç a ğ ır d ık la r ı g a z e te cile re s o ru n la rım ve işg ü v e n lik le rin in olmad ığ ı m a n la t tıla r. Yem eklerini a ld ık ta n sonra b ir b irin e k a r ış t ır ıp d ış a r ı ç ı k t ı la r. Yemekhanenin önünde yarım saatten fa z la oturan iş ç ile r kendi a ra la rın d a 1 M ayıs ve önemini t a r t ış t ıla r. F abrika müdürü de b a s m a yemek boykotunun y a n lış b ir k a ra r olduğunu ve s iy a s i am açla y a p ı l d ı ğ ı m, ancak iş ç ile rin ta le p le rin i en k ıs a zam anda yerin e g etireceğin i sö y le d i. 4 M ayıs günü fa b rik a d a n a tıla n işçin in geri alın m ası için imza kampany a s ı yü rü tü ld ü. 600 k iş ilik işy erin d en 545 imza to p la n d ı. İm za la rı gördüğünde adeta ç ıld ır a n müdür; "Bu adam kim olu y or da herkes bunu is tiy o r. Bu k adar iş ç iy i nereden ta n ıy o r, n a s ıl samimi o lu y o r. Ben fa b r ik a y ı d u rd uru r, ama bu adam ı işe almam" d iyerek korkusunu a ç ığ a vu ru y ord u. Sonuçta iş ç i g eri a lın m a d ı. Ancak üretim in her a la n ın d a a zim li, k a r a r lı ve b ilin ç li b ir iş ç i s ı n ı f ı g e liş m ektedir. Devrimci işçile r in fa b rik a d a n a tılm a sı m ücadeleyi engelleyem eyecek, a tıla n la r ın y e rle rin i y e n ile ri d old u ra ca k t ı r. A.ÇAKMAK - A.NADİR ( * ) EKİM* in notu: Konuyla i lg i li iş ç i ok u yu cu la rım ızd a n ik i a y rı mektup a ld ık. B irleştirerek y a y ın lıy o r u z.

10 10 EKİM Sayı 9 a n k a r a 1 MAYIS HABERLERİ İSTANBUL B u rju vazi geçen 1 M a yısla rd a olduğu g ib i bu 1 M ayısta da y a sa l to p la n tı, m iting v b. kutlama g irişim le rin i, istek kimden ve h angi çevreden g e lirse gelsin geri ç e v ir d i c Öyle ki salon kiralam ak is ten d iğin d e v erilen ce v a p ; "önce v a lilik ten izin a lın g e lin, sonra konuşuruz" o - luyorduo SHP'nin A n k a ra 'd a, H arp-iş sa lonunda sadece kendi ç a ğ ır a c a ğ ı insa n la r la yapm ayı düşündüğü 1 M ayıs top la n tıs ın a ve b a z ı d e rg ile rin top la n tı ve mitin g için y a p t ık la r ı b a şv u ru la ra izin verilm ed i. A ld ığ ım ız b ilg ile r e g öre, O tom obil-iş' - in Ankara şu besi T ü r k -lş 'e b a ğ lı H arp- Iş, A ğ a ç -lş, B a s ın -Iş g ib i sen d ik a la rla 1 M a y ıs'ta ortak top la n tı ya da m iting için b ir a r a y a gelme girişim in de bulunm uşsa d a, bu girişim k a r ş ılık s ız k a lm ıştır. Y asaklam aların y a m s ır a, d ik tatörlü k daha 1 M ayıs öncesinde A n k a ra 'd a yoğun "g ü v en lik önlem leri" a lm ış tı. Buna 28 Nisanda İs ta n b u l'd a y a p ıla n öğren ci g e n çliğ in eylem i de eklen in ce a lm a n önlem ler b ir kat daha a r t ı r ı l d ı. Kendilerin in deyim iyle "kuş b ile uçurtulm uyord u ". Fakat tüm bu yoğun "önlem lere" rağm en, 1 M ayıs A n k a ra 'd a devrim ci iş ç i ve öğren ci kesim leri ta ra fın d a n d eğişik biçim lerd e k u tla n d ı. Bu kutlama fa b rik a la r d a, a la n la rd a ve k itlesel b ir biçim de y a p ıla m a d ı. F a b rik a la rd a s ı m r i ı da olsa b ir şeyler y a p ıla b i lir d i, ama 1 M a yısın p a za r gününe ra stla m a sı bunu e n g e lle d i. Ama b ild ir ile r le, a fiş le r le, p a n k a rtla rla, p u lla r la ve dar da olsa iş ç ile rin ve ö ğ ren cilerin b ir a r a y a g e ld iğ i to p la n tıla r la, iş ç ile rin k a n ıy la y a ra tıla n "1 M ayıs gelen eği" serm ayenin tüm yasak ve engellem erine k a r ş m sü rd ü rü ld ü. / B izler de 1 M ayıs ön cesi merkezi ola ra k h azırlanan "İş ç i a rk a d a ş! 1 M ayıs g e liy o r!" b a ş lık lı b ild ir iy i b aşta iş ç ile r olmak üzere toplumun d iğ er kesim lerine d a ğ ıt t ık. A y rıca "u ygun" y o lla r la d evrim - ci-dem okrat k işi ve k u ru lu şla ra y a y ın o r g a n la r ın a, sen d ik a la ra u la ş t ır ıld ı. B ild ir i s a y ıs ın d a k i y e te r s iz liğ i ö z e llik le fa b rik a la r d a ve işy e rle rin d e elden ele d o la ştıra ra k giderm eye ç a lış t ık. Bazı fa b rik a ve işy erlerin d e 1 M ayıs b ild irile r im iz le daha gen iş b ir kesime ulaşm a im kanı b u ld u k. B ild irile rin elden d a ğ ıtılm a s ı, in s a n la rın d ü şü n celerin i ilk elden öğrenmemizi s a ğ la d ı. B ildirim iz iş ç i çevrelerin d e gerek iç e r iğ i, gerekse d ili a çısın d a n olumlu bulu n du. B öylece b ild i rim iz sadece "p rop a g a n d a " ve "a jita sy o n " iş le v iy le s ı n ı r l ı k a lm a d ı. Daha sağlam ve k a lıc ı iliş k ile r in y a ra tılm a sın ın da zemin in i h a z ır la d ı. 1 M ayıs p roleterlerin b ir lik ve d a y a nışm a günü, tüm dünyada şa rte lle rin k a p a t ıld ığ ı ve p roleterlerin b a y ra m la rım kutlamak için b ir a ra ya g e ld ik le r i günd ü r. D ünyanın pek çok ülkesinde yasak olm ayan 1 M ayıs iş ç i bayram ı ülkem izde d ik ta törlü k ta ra fın d a n y a s a k la n m ış tır. Fakat bu y ı l d iktatörlü ğü n y a s a k la n sökm edi. Yine p ro le te rle r, ö ğ re n cile r ve d evrim ciler sa b a h ın erken sa a tlerin d e Taksim a la n ın d a b u lu ştu la r. O gün b iz le r dik ta törlü ğü n bütün y a s a k la r ım çiğ n ed ik ve şa n lı 1 M ayıs b a y ra m ım kutlam ak için tek b ir yürek tek b ir yumruk o ld u k. İs ta n b u l'u n dört b ir yan ın d a n gelen le r k ıs a b ir sürede S ıra se lv ile r ca d d esin i d old u rd u. Sabahın çok erken sa a tlerin d e Taksim a la n ın ın g ir iş ve ç ı k ış l a r ı d ik ta törlüğün p a r a lı a sk erlerin ce s ık ı denetim a ltın a a lın m ış tı. S ıra se lv ile rd e toplanan ve nerdeyse 3 bin k iş iy i aşan k itle k a r a r lı a d ım la rla Taksim a la n ın a girm eye ç a lış t ıy s a d a, bu g erçek leştirilem ed i. Alana girem edik, ancak o gün b ir a rada olm anın o şa n lı günü kutlam anın gururunu d uyu yord u k. D iktatörlüğün tüm y a sa k la r ım çiğn em iş, sesim izi yükseltm iştik. Hep b ir a ğ ızd a n "Y a şa sın 1 M a y ıs!", "K ahrolsun E m peryalizm!", "Y aşa sın Sosy a liz m!" s lo g a n la r ım h a y k ır d ık. Çok geçmeden d ik tatörlü ğü n vurucu tim leri, s a ld ır ıy a g e ç it. Cadde b ir anda sa v a ş a la n ın a dönm üştü. P olis ta ra fın d a n - a lın a n b ir çok a rk a d a şım ızı ellerin d en alm ayı b a ş a r d ık. Tüm ek sik lik lerim ize rağmen 1 M ayısı k u tla d ık. Gelecek y ılla r d a 1 M ayısı daha gür b ir sesle, daha güçlü ve k itlesel b ir biçim de k u tla y a ca ğ ım ıza yürekten in a n ı y oru z. 1 M ayıs günü Taksim M ey d a n ı'n a işçile rd e n çok öğ ren cilerin g e ld iğ i b ir g erçek. Bu, en önemli e k sik liğ im izi orta y a koyu yordu. Bir grup Ekim t a r a ft a n B ild irile rin d ış ın d a s ın ı r l ı s a y ıd a da o ls a, iş ç i ve öğ ren cilerin b ir a ra ya g e ld iğ i to p la n tıla rd a E kim 'in 7.s a y ıs ın d ak i "1 M a y ıs"la i lg i li y a z ıla r okundu, günün önemi ve anlam ı ü zerine k on uşu l d u. İ ş ç i ta ra fta rla rım ız ın da k a t ıld ığ ı SHP'nin Yenim ahalle K on g resi'n d e, "Y aşas ın 1 M a y ıs", "1 M a yısla r Engellenem ez" ve "Y a şa sın Ö zgürlük, Y aşasın Sosyalizm " slo g a n la r ı a t ıl d ı. A.Aykut

11 H aziran 1988 EKİM 11 Halkçı devrim anlayışı (Zorunlu bir cevap-3) A. AZAD PROLETER DEVRİMİN MADDİ KOŞULLARI Y öneticim izin bizim b ir p roleter d e v rimi ön gören, hedefleyen platform um uza yön elik it ir a z la r ım ele alm aya devam ed iy o ru z. Şöyle y a z ıy o r : "Devrim in n ite liğ in i b e lirle y e n ş e y, ülkenin sosyo-ekonom ik y a p ı s ı, s ın ıfla r ın konumu, g ü çle ri ve b ir b ir le r iy le olan iliş k ile r id ir. T ü rk iy e 'n in g erçeğ i y a ln ız c a ik tid a rd a em peryalizm e b a ğ ım lı büyük b u rju v a zin in ve büyük toprak s a h ip lerin in o lm a s ı, orta seviyed e gelişm iş b ir k a p ita lizm, feodalizm in büyük ölçü de ta sfiy e oluşu v b. d e ğ il, fak at a yn ı zam anda n icel ve n itel ola ra k doğrudan sosy a lis t devrim i gerçek leştireb ilecek ölçüde g e liş memiş b ir iş ç i s ı n ı f ı, devrim ci b ir durumda mutlaka önemli b ir söz söylem e kudretine sahip olan köyün ve şehrin dem okratik öğele ri (şeh ir küçük b u rju v a z is i ve k ö y lü lü k ), y a ln ız c a k a p ita list söm ürüden, işgücünün h ayvanca b ir h ır s la y a ğ m a la n d ığ ı ça lışm a k oşu lla rın d a n d e ğ il, fak at a yn ı zam anda, h a lk ın tümüyle b ir lik te dem okratik b ir cum huriyetin olm a y ışın d a n kaynaklanan a c ıla n, da çeken iş ç i s ı n ı f ı d ı r, v b... " ( a g y., s. 9-10) Önce b ir n ok tayı saptam ak g e re k iy o r. B urada, T ü r k iy e 'n in orta derecede g e liş miş k a p ita list b ir ülke old u ğ u, fe o d a liz min k a p ita list gelişm e ta ra fın d a n, k a lın t ı la r ı d ış ın d a, ta sfiy e e d ild iğ i görüşü kabul edilm iş o lu y o r. B öylece, y ılla r c a dem okratik devrim p rogra m ın ın b a ş lıc a gerek çesi y a p ıla n ve yöneticim izin "g e r i k a lm ış " lığ ım n a y n a s ı, ama kendince ünü alm ış yürüm üş, h ala herkese ilham k a y n a ğ ı olan ve bu yüzden de yen i b a s k ıla r ı y a p ıla n (şa k a d e ğ il!) şu "! 84 K ararlar ı "na da g e ç ir d iğ i " y a n -fe o d a l T ürkiye" tezi terkedilm iş o lu y o r. A la, bu da b ir ile r le m e d ir!! ) ; her ne k ad ar bu tezi h ala sa v u n a n la r şim di a rtık sad ece topluma toplumun g eri kesim lerinin b a k ış a ç ıs ıy la bakm aya devam eden TKP-ML, TDKP g ib i b ir kaç gruptan ib a retse d e... A ncak, bizim p roleter devrim in maddi k o şu lla rın a iliş k in s a y d ık la r ım ız sadece bundan ib a ret d e ğ ild i. Yöneticim iz, z a y ıf konumundan d o la y ı, " v b." ifa d e sin in kudretine s ığ ın a r a k b u n la rın çoğunu g e ç iş tiriv e rm iş. "Platform T a s la ğ ı"n d a, "İk tis a d i Y apı ve T ü rk iy e 'd e K apitalist Gelişmenin Ana Ç iz g ile r i" ve "Sosyal ve S iyasa l Y a p ım n Ana Ç iz g ile r i" b a ş lık lı ilk ik i bölüm de, program atik tezler ola ra k kaleme a lın m ış b ir metin için yer yer a y r ın t ılı s a y ıla b i lecek b ir biçim de -k i bu ik i bölüm metnin ta krib en üçte ik is in i tu tu y o r-, ta rih sel evrim i içe risin d e T ü rk iy e 'n in sosy o -e k o n o - mik y a p ış m a ; s ın ıfla r ın durum una, s iy a sa l y a p ıy a iliş k in görüşlerim iz a ç ık la n m ıştı. T a sla ğ ı inceleyen okuyucunun k ola y ca g ö re b ile ce ğ i g ib i, bu ik i bölüm, devrim in ve program ın n it e liğ i, stra te ji ve ik tid a r v b. soru n la rı kapsayan "T ürkiye D evrim i- nin K arakteri" b a ş lık lı üçüncü ve son bölümün gerek çesi n ite liğ in d e d ir. "T ürkiye Devrim inin K arakteri: "Bu soru c e v a b ım, ülkenin somut ta rih se l k o şu lla rın d a, ik tisa d i ve toplum s a l gelişm enin d ü zeyin d e, s ın ı f iliş k ile rin d e, p ro le te ry a n m gelişm e ve örgüt düzeyinde ve bütün b u n la rın u lu s la ra ra s ı k o şu lla rla b ir lik te ele a lın m a sın d a b u lu r" d enildikten son ra, ilk ik i bölümde v erilen olgular^ top lu ca özetlen iy or. Özetle şu n la r: * İk i b u rju v a devrim i (1908,^ 1920) g eçiren T ü rk iy e 'd e b u rju v a s iy a s a l k adrola r ın ve b u rju v a zin in 1920 d evrim iyle ik tid a rd a a ğ ır lığ ı sağla m asından son ra, cum huriyet dönemi boyunca yaşan an e v r i min kapitalizm in her ala n d a h akim iyetin i, b u rju v a zin in ik tisa d i ve s iy a s i p la n d a ç ıp la k egem enliğini yara tm ış olm a sı, * U lu sla ra ra sı mali serm ayeyle iç iç e geçm iş d evlet tek elleri ve özel tek ellerin ve ülkede doğrudan fa a liy e t gösteren u lu s la ra ra s ı tek ellerin üretim in ve serma

12 12 EKİM Sayı 9 yenin en büyük bölümü elin d e tu tm a sı; tekelleşm enin ile r i b o y u t la r ı, * Nicel ve n itel ola ra k güçlü b ir p ro le te ry a n ın, p roleterlerd en ve y a r ı-p r o - leterlerd en oluşan dev b ir emek ordusunun v a r l ı ğ ı, * Ü cretli emek sömürüsünün ik tisa d i h ayata d am gasın ı vuran b a ş lıc a olgu o lm a s ı, temel çelişm enin em ek-serm aye (p r o le ta ry a -b u r ju v a z i) çelişm esi olm a sı, * Sosyalizm için a sg a ri sa n a yi temelin v a r l ı ğ ı, * İ ş ç i s ın ı f ı n ın ön d erliğ in d ek i b ir devrim in k a çın ılm a z ola ra k ik tid a rd a k i b u rju v a zin in egem enliğini yık m ak, u l^s_ la r a r a s ı mali serm ayenin cep h esin i Türk iy e de y a r ıp d ış ın a çıkm ak zorunda o l ması. m r p roleter devrim in maddi k o şu lla rı için s a y ılm ış o lg u la r işte b u n la r d ır. Bu o lg u la r ın b ir teki b ile tartışm a götürm ez. Bir p roleter devrim in maddi k o şu lla rı bak ım ın d an daha neler g e rek lid ir? T ürkiye bunun için g erek li a sg a ri k oşu lla rd a n daha fa z la s ın a sahip d eğil m idir? D a h ası, T ü r k iy e 'n in, ü retici g ü çlerin d ü zeyi; sa n a yin in ve ta rım m gelişm e d ü zeyi, p roleterlerin nüfus için d e k i n icel gü cü, genel eğitim düzeyi b a k ım ın d a n, Demokratik Almanya v b. g ib i özgü n lü k leri olan b a z ı ta rih sel örn ek ler d ış ın d a, bugüne k adar sosyalizm i kurma işin e girişm iş ü lk elerin tümünün b a ş la n g ıç n ok ta la rın d a n daha ile r id e olduğu t a r t ış ma götü rü r mü? Bir ü lk ed e, n a s ıl ve h an gi yoldan olu rsa olsu n, k a p ita lis t gelişm e ik tis a d i ve s iy a s a l p la n d a b u rju v a iliş k i ve k u ru m la n n egem enliğine y ol a çm ış, e - m ek-serm aye ç e liş k is i temel ç e lişk i h alin e gelm iş, sosyalizm için a sg a ri b ir sa n a y i temel oluşm uşsa, o ülkede s o sy a list d evrim gündeme girm iş dem ektir. Bugün ile r i k a p ita list ü lk elerin d ış ın d a, orta kuşak k a p ita lis t ü lk elerin tümünde ve daha g eri k a p ita list ü lk elerin çoğunda p roleter devrim in maddi ön k o şu lla rı oluşm uştur. Tarih yerin d e s a y m ıyor. Bugün yeryüzünde u lu sa l kurtuluş ve b u rju v a devrim sü reçleri önemli ölçü de tam am lanm ıştır. K apitalizm y ü z y ılın b a şın d a n bu yana bütün yeryüzünde genişlem esine ve derinlem esine g e lişm iştir. Sorun, p ro le ta ryanın ve d iğ er devrim ci g ü çlerin b ir p roleter devrim için h a z ır lanm ası ve z a y ıf h a lk a la r ın k ır ılm a s ı soru n u du r. Diğer şeylerin y a m s ır a, s o y a - lis t sistem in b ozu lm a sı, y o z la ş m a sı, g e r i ye dönüş ve evren sel ça p ta egemen sözde Marksizmin ik i yorum unun, r e v iz y o n is t-r e - form ist ve p o p ü list yorumunun dünya ü lk elerin in iş ç i ve devrim ci h arek etin i g eri g ö re v le re, g eri p rogram lara mahkum etm esi, p roleter devrim sü recin i k esin tiye u ğ ra ta n, gecik tiren en önemli e tk en lerd ir. Ama yön eticim iz, T ürkiye iş ç i s ı n ı f ı n ın n icel ve n itel bakım dan b ir sosy a lis t devrim i g erçek leştireb ilecek ölçüde g e liş memiş olduğunu ile r i sü rü y or. A ncak, bunu ile r i sürerken h erhangi b ir b ilg iy e mi d a y a n ıy o r? K esin lik le. Z ira s ıra d a n b ir incelem e dahi bunu söylem eyi ola n a k s ız k ıla r. B esb elli k i, eski teori ve program ı kurtarm ak iç in, ya g erçeğ i kasten görm ezlikten g e liy o r, ya da deyim i hoşgörü n, düpedüz sa v u ru y or. İ lg in ç t ir ; Türkiye iş ç i s ı n ı f ı m ve kom ünistlerini geri görevlere mahkum etmek istey en ler, g eri p ro g ra m la rım g e - rekçelendirm ek için iş ç i s ın ı f ı n ın gelişm e d ü zey in i g eri gösterm eye ç a lış ıy o r la r. B urjuva dem okrasisini kendine program edinen TKP ve onun lid e r i H.Kutlu b öyle y a p t ı. Demokratik d evrim cilerim iz a y m şeyi y a p tı (TKP-ML H areketi). Yöneticim iz ise, s ır f b ize k a rşı olmak h ır s ın ın y a r a ttığ ı k örlü k le, bu konuda h iç b ir incelem eye dah i girişm ek sizin sad ece sö y lenen i te k r a r lıy o r. T ürkiye iş ç i s ın ı fın ın toplum için d ek i n icel gücünü ve n itel d ü zey in i, s ır f bu k onudaki ça rp ıtm a la r ve ö z e llik le de solun h a lk çı kesim inde y a y g ın olan b ilg i s iz lik yüzünden, b ir platform a pek uygun gitmemesine rağm en, am açlı ola ra k a y r ın t ı l ı verm iştik. Hangi ista tistiğ e ve in celemeye b a k ılır s a b a k ıls ın, verd iğim iz rakam lar ve b ilg ile r e k sik tir ama fa z la d e ğ ild ir. A ile le riy le b ir lik te h a s a p la n d ı- ğ m d a iş ç ile rin nüfusu 20 m ilyonu a ş ıy o r. Buna y a r ı-p r o le te r le r ek len d iğ in d e orta y a çık a n büyük emek ordusunun toplam nüfusun en büyük bölümünü oluşturduğu g ö rü lü r. Öncü p ro le ta ry a n ın p roleter devrim ine k a za n a b ileceği ve kazanm ası zorulu olan serm aye ta ra fın d a n ezilen ve sömürülen şeh ir ve k ır k ü çü k -b u rju v a z is i- nin yoksu l emekçi kesim leri, ü cretli işg ü cü kullanm ayan geçim lik işletm elerin sa h ib i küçük k öylü ler (orta k öylü ler d e ğ il) de gözönüne a lın d ığ ın d a, b u n la rın p ro le ta r y a y la b ir lik te nüfusun e z ic i çoğunluğunu oluşturduğu a p a ç ık t ır. İşte p roletery a devrim inin za fe ri p ro le ta ry a n ın nüfusun bu kesim leriyle ittifa k ın d a n geçec e k tir. Bu da p roleta ry a devrim inin ve p ro le ta ry a ik tid a r ın ın tem inatı dem ektir. İşte b iz bu nedenle P roleterya devrim inin z a fe ri kentlerde ve k ır la r d a güvence a ltın d a o la c a k tır dem iştik. L e n in 'in, Marks ve E n g e ls e d ayanarak g e liş tir d iğ i ve ta rih sel p ra tik ta ra fın d a n doğru lan m ış s o sy a list devrim te o risi de bunu ön görü r. Saf b ir p roleter devrim k a tık s ız b ir ü to p y a d ır; iş ç ile rin çoğunluğu oluşturm a s ın ı şart koşmak veya beklemek ise ya devrim den h iç b ir şey anlam am anın y a da gerçekte b öyle b ir am acın o lm a d ığ ın ın

13 H aziran 1988 EKİM 13 k a n ıt ıd ır. İ ş ç i s ın ı fın ın n itel düzeyine g e lin ce; yöneticim izin bundan a n la d ığ ı n ed ir, a n la ş ılm ıy o r ; ama b iz bununla b izza t k apitalizm in s ın ıfa v e r d iğ i eğitim i, onu büyük işletm elerde top la y a ra k örgütlem esin i, s ı n ı f ola ra k şekillen d irm esin i v b. k a sted iy oru z. Ki, bunun düzeyinin b e llib a ş lı tip ik g österg elerin i verm iştik. Genel eğitim d ü zey i, örneğin Ekim devrim ini gerçek leştiren Rusya p r o le ta r y a s ım n k in - den çok ile r id ir, k ıyasla n am a z b ile. Sadece okuma yazma o ra n ın ın y ü k sek liğ i ne d e ğ il, Türkiye iş ç i s ı n ı f ı içe ris in d e, o rta, lis e ve meslek o k u lla rı m ezu n la rın ın o r a n ın ın y ü k sek liğ in e ve bu ora n ın giderek a r tış ın a işa ret etmek y eter. Ancak buna k a r ş ılık, sosy a lis t b ilin ç ve örgütlenm e düzeyi b ak ım ın d an ne y a z ık k i korkunç derecede g e r id ir. Bunu yaratm ak da öncü kom ünistlerin iş id ir. İşte sü b jek tif etkenin rolü burada orta ya ç ık ıy o r. Komünistlerin rolü ne? Ama düşününüz k i, o n y ılla r d ır sosyalizm, komünizm a d m a ortaya ç ık a n la r ın s ın ıfa t a ş ı d ı ğ ı, b ir tür b u rju v a sosyalizm i ile b ir lik te reform ist, b u rju v a dem okratik ö n y a r g ıla r ya da b u la n ık sosyalizm fik ir le r iy le k a r ış ık b u rju v a dem okratik vey a devrim ci dem okratik fik irlerd en b aşk a b ir şey d e ğ ild ir. Yeri gelm işken; program iş ç i s ın ı fın ın s iy a s a l b ilin ç ve örgütlenm e düzeyine göre saptanm az. P op ü listlerim iz, L en in 'in R u sy a 'd a dem okratik devrim den s o sy a list devrim e k esin tisiz g eçişin koşulu ola ra k b e lir le d iğ i p ro le ta ry a n ın b ilin ç ve örg ü t lenme düzeyi sözlerin i y a n lış yorum layarak ya da ç a r p ıta r a k, T ürkiye p r o ta ry a - s ın m s iy a s a l b ilin ç ve örgütlenm e düzey in in g e r iliğ in i dem okratik devrim p ro g ra m ın ın gerek çesi h alin e g e tir iy o r la r. Bu b öyle o ls a y d ı, bugünkü k oşu lla rd a ile r i k a p ita list ü lk elerd e, A v ru p a 'd a dahi sosy a lis t devrim p rogra m ıy la orta y a ç ık mak o la n a k s ız olu rd u. Bu teorik ola ra k saçm a, p ra tik ola ra k b u rju v a b ilin cin önünde boyun e ğ iş tir. Program, çok k ıs a o la r a k, için d e bulunulan ta rih sel ça ğ ve ekonom ik-toplum sal gelişm enin d ü zeyi ta ra fın d a n b e lir le n ir. Ve tu ta rlı devrim ci p a rti p rogra m ım buna göre b e lirle y ip iş ç i s ı n ı f ı m bu p rogram ın düzeyine çık a rm a y a ç a lış a n p a r tid ir. B uraya kadar sorunu yöneticim izin b a k ış a ç ıs ı çerçevesin d e, k apitalizm in ve iş ç i s ın ı fın ın n icel ve n itel gelişm e düzeyi bak ım ın d an ele a ld ık. Ancak sorun ü retici gü çlerin d ü zey i, iş ç i s ı n ı f ı n ın s a y ıs a l çoğunluğu v b. çerçev esin e h apsedilem ez. Sorunu bu çerçev e y e h ap setmek, ç a ğ ım ız ı, ça ğ ım ız ın k a p ita lizm in i, e şitsiz gelişm ey i, iş ç i s ın ı fın ın bütün sömürülen k itle le ri harekete g e ç ir ic i "öncü" yeten eğ i, ta rih sel misyonunu anlam a mak dem ektir. Bu konuda ça ğ ım ız ın nesnel gerçeğin d en ve ta rih sel d en ey lerden ç ık a r ıla n, ve yine ta rih sel d eneyler ta ra fın d a n d oğrulanan Leninist devrim te o risi b ilin iy o r. Ama bu unutulmuş görü n ü yor, unutturuluyor ya da yeniden tartışm a konusu e d iliy o r. Biz de b u rju v a dem okrasisini kendine program edin en lerin ve dem okratik devrim cilerim izin y ı l önceki ta r tış m a la r ı, ya da benzer ta r tış m aları yeniden a çm a la rı, K au tsk istlerin, M enşeviklerin te orilerin e s a r ılm a la rı ya da y a k ın la şm a la rı d ikkat ç e k ic id ir. Biz de gösterm ekle, yeniden h a t ır la t m akla yüküm lüyüz. S ta lin, 1924'd e II.E n tern a syon a l op ortü n istlerin in teorik d ogm a la rım e le ş tir ir ken, "p ro le ta ry a n ın ik tid a ra geçiş koşu l la r ın a iliş k in " o la m h ak k ın d a şu n la rı y a z ıy o r d u : "O p ortünistler, p ro le ta r y a n ın, ülkenin çoğunluğunu meydana getirm eden ik tid a r ı ele geçirem eyeceğin i ve geçirm em esi g erek tiğ in i s ö y le r le r. Bunun k a n ıtı yok tu r; çünkü bu saçma tezi, ne teorik, ne de p ra tik ola ra k h a k lı göstermek o la n a k s ız d ır. Lenin, bu İk in ci E nternasyonal b a y la r ın a, p e k a la, d e d iğ in iz i k abul edelim, d iy o r, ama nüfusun a z ı n lığ ı m oluştu ran p ro le ta ry a, emekçi k itle le rin büyük çoğunluğunu kendi çevresin d e topla y a b ild iğ i (s a v a ş, tarım b u n a lım ı v b. g ib i) b ir ta rih sel durum m eydana g e lin ce, n için ik tid a r ı ele geçirm esin? P roleta ry a, serm ayenin cep h esin i yarm ak ve genel gelişm eyi h ızla n d ırm a k için e lv e r iş li u lu s la ra ra s ı ve iç durumdan n için y a ra r lan m asın? M arx, daha 1850 y ılla r ın d a "k öylü s a v a ş ın ın b ir çeşit ik in ci b a s k ıs ı" p ro le ta ry a devrim ine yard ım e d e b ilir s e, A lm a n ya'd a devrim in "mükemmel" k oşu lla r s a ğ la y a c a ğ ın ı söylememiş m iydi? O zaman, A lm a n ya'd a p roleterlerin s a y ıs ın ın, örneğin 1917'd e R u sy a 'd a k i p roleter s a y ıs ın dan daha az olduğunu bilm eyen v a r m ı?" (Leninizm in S oru n la rı, s. 19, Sol Y a y ın la r ı ) 1917'd e R u sy a 'd a k i p roleterlerin s a y ı s ın ın bugünün T ü rk iy e'sin d en daha az oldu ğu n u, toplam ülke nüfusuna o ra n ın ın ise bugünün T ü r k iy e 's iy le k ıy a s b ile götürm eyeceğini bilm eyen v a r m ı? Rusya b ir k ü çü k -b u rju v a la r ü lk e siy d i. Şimdiye kad ar bu Türkiye için de s ö y le n ir d i. Ancak bu doğru d e ğ ild ir, gerçeğ in ancak b ir y a n m ı y a n s ıta b ilir ; şim di a rtık T ürkiye b ir p ro le te rle r, y a r ı-p r o le te r le r ü lk e sid ir de, denm elidir. Stalin a y m eserinde şu n la rı da y a z ı y ord u : "... genel kural o la r a k, em peryalist cephenin z in c ir i, h a lk a la r ın en z a y ıf oldu ğu noktada k ır ılm a lıd ır ; ve bu

14 14 EKİM Sayı 9 noktanın ille de kapitalizm in en gelişm iş old u ğu, p roleterlerin yüzde şu, k öylü lerin yüzde bu k adar olduğu b ir ülke olm ası şart d e ğ ild ir. "Bundan d o la y ı, p roletery a devrim i sorunu k arara b a ğ la n ırk e n b e lir li b ir ülkenin p ro le ta r y a sın ın genel nüfusa o ra m h akkın d a ista tistik h esa p la ra, em peryalizm in ne olduğunu anlam am ış olan ve devrim den tıp k ı vebadan k orkar g ib i korkan ik in c i E nternasyonal yorum cula r ın ın v e rd ik le ri özel önem tam am iyle büyütülm üştür, ( a g e., s. 31) 1946'da y a y ın la n a n Tüm Y a p ıt la r 1ım n b ir in c i cild in e y a z d ığ ı ng iriş,!te ise bu konuda daha net b ir a çıklam a v a r: " kapitalizm in Avrupa ve A m erik a' d aki daha son raki gelişm esi, em peryalizm -ön cesi kapitalizm den em peryalist k a pitalizm e g eçiş ve n ih a yet, L e n in 'in fa r k lı ü lk elerd ek i eşit olm ayan ik tis a d i ve s iy a s a l gelişm e y a s a s ım b u lm a s ı... sosyalizm in z a fe rin in, kapitalizm in henüz en yüksek gelişm e n ok tasın a erişm ediği ve p ro le ta ryanın henüz nüfusun çoğu n lu - nu o lu ştu rm a d ığ ı, ama k a p ita list cephenin p roleta ry a ta ra fın d a n k ır ıla c a k ölçü de z a y ıf olduğu tek tek ü lk elerd e, peka la o la n a k lı olduğunu orta ya k oydu. Len in ist sosy a list devrim te o r is i, sosy a list devrim in, m utlaka kapitalizm in en çok g e liş tiğ i ülkelerde d e ğ il, ama esas o la rak k a p ita list cephenin z a y ıf old u ğ u, p ro le ta ry a n ın bu cep h eyi k ırm a sın ın kola y old u ğ u, kapitalizm in, diyelim ancak orta b ir gelişm e düzeyine u la ş tığ ı ülkelerd e zafere u la şa c a ğ ı tezinden y o la ç ı k a r." (A ktaran: Ed. Anarşizm mi? Sosyalizm m i?, s. 56, Sol Y a y ın la r ı) 1928'd e kabul edilen III.E n tern a sy on a l P rogram ı da a yn ı b a k ış a ç ıs ıy la kaleme a lın m ış tır. P rogram ın V.bölüm ünün "Dünya P roleta ry a D iktatörlüğü İçin M ücadele ve B a şlıca Devrim T ip leri" b a ş lık lı 8.maddesin d e, "p rogram ın b a ş lıc a s iy a s i ta le b i p roleta ry a diktatörlüğüne doğrudan d oğru ya g e ç iş tir" denilen ile r i k a p ita list ülkelerden son ra, kapitalizm in orta düzeyde g e liş tiğ i ü lk eler için şu n lar y a z ı l ı : "Y a n -fe o d a l ilişk ile r in tarım da büyük ölçü de v a r l ığ ım sü rd ürd üğü, ancak buna rağmen sosyalizm in in şa sı için g erek li maddi ön k oşu lla rın b e lli ölçü lerd e v a r old u ğ u, b urju va-d em ok ra tik devrim in ta m am lanm adığı, kapitalizm in gelişm esinin orta düzeyde olduğu ü lk eler (Is p a n y a, P ortek iz, P olon ya, M acaristan, B alk an lar v b. ) : Bu ü lkelerden b a z ıla r ın d a b u rju v a dem okratik devrim old u k ça h ız lı b ir şek ild e gelişerek so sy a list devrim e dönüş e b ilir, d iğ erlerin d e ise b u rju va-d em ok ra tik devrim in g örevlerin d en b ir çoğunu yerin e getirm ek zorunda olan p roleta ry a devrim i tip lerin e gerek d u y u la c a k tır." (Komünist E nternasyonal P rogram ı, s. 74, A y d ın lık Y a y ın la n ) Şimdi, bugünkü T ü r k iy e 'n in, sözü ed ilen ü lk elerin o günkü gelişm e seviy e sinden daha g eri oldu ğu n u, p roleter devrim in maddi ö n k o şu lla rın ın yetersiz olduğunu kim id d ia e d e b ilir? Örneğin T ü rk iy e 'n in sa n a y isin in ve p r o le ta r y a s ı n ın bugünkü gelişm e d ü zeyin in o günkü İsp a n y a, P ortekiz v b... ü lkelerden çok daha ile r olduğu tartışm a götürür mü? T ü rk iy e 'd e tarım da y a n -f e o d a l iliş k ile r in büyük ölçüde v a r l ığ ım sürdürm esi b ir y a n a, ta li, önemsiz olduğu tartışm a götürür mü? Okuyucuya şunu h atırla tm ak iste riz k i; am acım ız Marksizmi onun m etinlerini ta rtışm a sız b ir isp at a ra cı ola ra k k u lla n mak d e ğ il. T ersine, b iz p rogram ım ızı ve stra tejim izi, teorinin ı ş ığ ın d a, ama y a şa d ığ ım ız toplumun nesnel gerçeğin d en ç ı k a r d ık. Burada gösterm eye ç a lış t ığ ım ız, sad ece bunun, b ilin en teoriye de u ygu n lu ğu d u r. DEMOKRASİ SORUNU Yöneticim iz, dem okrasi, dem okratik cum huriyet d iy o r, b u n la rı a tlıy o rsu n u z, dem okrasi sorunu da d a h il her şeyi sosy a lis t devrim e b a ğ lıy o rsu n u z, d iy o r. B izi, dem okrasiyi, dem okratik cum huriyeti program edinm ediğim iz için gerçek lerd en kopm akla, teoriden sapm akla su çlu y o r. Ve dem okrasi üzerine b a z ı g e lişig ü z e l sözle r, oradan buradan b irk a ç a lın t ı; ama y a z d ık la rın d a n a n la ş ıla n odur k i, yön eticim iz, bu kavra m la rın somut, b ilim s e l, ta rih sel içeriğ in d en b ih a b e rd ir, bu konuda s ıra d a n b ir teorik b ilg iy e ve k a v r a y ış a dah i sahip d e ğ ild ir. Bir kaç noktayı hatırlatm ak g erek i y o r. B ir in c is i, s ı m f içeriğ in d en sözetm eksizin genel ola ra k dem okrasiden sö z e d ile - mez; h an gi dem okrasi, n a s ıl b ir dem okras i, bu nokta a çık seçik k o n m a lıd ır, tersi iş ç ile r in s ın ı f b ilin c in i b u rju v a zi y a r a r ı na bozm ak, o n la rı aldatm ak o lu r. "M antık ve ta rih le a la y etm edikçe, a y rı a y rı s ın ı f l a r v a rold u ğ u sü rece...y a lm zca s ı n ı f sa l dem okrasiden sözed ile b ile ce ğ i a ç ık t ır " diyord u Lenin. Ve e k liy ord u : "T arih feod a liten in y e rin i alan b u rju v a dem okrasi ile, b u rju v a dem okrasisinin y e rin i alan p roleter dem okrasiyi b i l i r." (P roleter Devrim ve Dönek Kautsky, s. 26,27, Bilim ve Sosyalizm Y a y ın la n ) İk in c is i, "Demokrasi b ir devlet b içim i d i r... " Ve gerek b u rju v a d e v le tle r, gerek

15 H aziran 1988 EKİM 15 p roleter d evletler çe ş itli biçim ler a lır la r. Demokratik cum huriyet k a p ita list toplumun d evlet biçim lerin den b ir id ir ; dem okratik cum huriyet d e d irin iz b u rju va cum huriyett ir. Örneğin İs v iç r e, F ran sa, F.Alm anya, şim diki Yunanistan b ir e r dem okratik cumh u riy e ttir. Demokratik cum huriyet k a p ita lis t toplumun en id ea l devlet b iç im id ir. Ama E n g e ls'in kendi y ü z y ılın d a k i dem okratik cum huriyetlerden sözederken b e lir ttiğ i g i b i, "zen g in lik ik tid a r ım dem okratik cumh u riyette, d o la y lı ama b ir o k adar da gü ven li b ir biçim de g ö s t e r i(r )." "Demokratik cum huriyet, kapitalizm in o la n a k lı olan en iy i p o litik b içim id ir; çünkü serm aye,... ik tid a r ım öyle savlam, öyle gü ven li b ir biçim de kurar k i, b u rju v a dem okratik cum huriyetindeki h iç b ir k iş i, kurum ya da p a rti d e ğ iş ik lis i, onu sa rsa m a z." (L en in, Devlet ve İ h tila l, s. 24, Bilim ve Sosyalizm Y a y ın la n ) B a k ın ız k a p ita list dünyad ak i dem okratik cum huriyetlere, gözlerim izin önünde cereyan eden tastamam b u d u r. Ç a ğ ım ızd a, tek eller ç a ğ ın d a, b u rju v a zin in ik tisa d i k u d reti, tek elci kapitalizm ön cesi döneme göre öylesine* dev b oyu tla ra u la şm ıştır k i, tek ellerle d evlet öylesin e k aynaşm ış, öylesin e içiçe geçm iştir k i, m ilitarizm ve b ü rok ra si ö y lesin e güçlenm iştir k i, k a p ita list toplum - la rd a dem okratik cum huriyet, dem okrasi, kelim enin gerçek a n lam ıyla b ir aldatm a ca y a dönüşm üştür. "B iz" diyordu Lenin; "p roleta ry a iç in, k a p ita list rejim de en iy i devlet b içim i ola ra k dem okratik cum huriyetten y a n a y ız ; ama unutmaya da h ak k ım ız yoktur k i, hatta en dem okratik b u rju v a cum huriyetinde b ile, h a lk ın n a s ib i, ü cretli k ö le lik ten b aşk a b ir şey d e ğ ild ir." ( a g e., s. 31) "Çok küçük b ir a z ın lık için dem okras i; zen gin ler için dem okrasi: K apitalist toplumun demokratizm'i işte b u d u r." ( a g e., s. 116) B urjuva dem okrasisi şek li-b içim sel ve şa rta b a ğ l ıd ı r. B u rju v a zi, ik tisa d i gü cü y le, elin d e tuttuğu ya da sa tın a ld ığ ı b a s ın, radyo^ televizy on v b., bugün dev ölçü lere u la ş m ış, p rop agan d a a y g ıt la r ıy la, ç e ş itli renkten p a r tile r i, eğitim, kültür kurum lan, d in i kurum lar a r a c ı lığ ıy la v b. egem enliğini teminat a ltın a a lır. Y ığ ın la r ı b u n a ltır, a lık la ş t ır ır, y a b a n c ıla ş t ır ır, yönetim işle rin e, siy asete "boş v e rm e "le rini s a ğ la r. Her şey adeta dört beş y ıld a b ir k u lla n ıla n ve serm ayenin egem enliğinin k ılın a b ile dokunmayan genel o y a, seçim lere in d irg e n ir. Ve b izd e pek k ıt olmuş olm asından d o la y ı, fa rk ın d a ola ra k vey a olm ayarak o k adar id e a lle ş tir ile n, program edinm ediğim iz için k ın a n d ığ ım ız, dem okratik cum huriyetlerde olan işte b u d u r. Demokratik cum huriyetler bu ça ğ d a sad ece y o zla şm a y ı, çürüm eyi, y a b a n c ıla ş - m a y ıt g e r ic iliğ i temsil e d iy o r la r; b u rju v a dem okrasisi ik iy ü zlü d ü r, b içim s e ld ir. Ş a r t lıd ır, bu k a d a rı dahi şarta b a ğ l ıd ı r ; egem enliği teh lik eye g ird iğ in d e serm aye tereddütsüz ç ıp la k d ik ta törlü ğ e, faşizm e b a şv u ru r, biçim sel dem okratik k u ru m lan da ortadan k a ld ır ır. Bizim g ib i ü lk eler b ir yana "dem okrasinin b e ş iğ i" A v r u p a 'n ın ta rih i de b izza t b u nun k a n ıt ıd ır. Y a ln ızca sosyalizm, y a ln ız c a p ro le ta r ya ik tid a r ı, sömürücü b ir a z ın lık b a s k ı a ltın d a tutulm akla b ir lik te, halk iç in, nüfusun e z ici çoğunluğu için gerçek ve doğrudan b ir dem okrasiyi g e rçe k le ştire b i l i r. Nüfusun çoğunluğunun d evlet iş le rin e, yönetim işlerin e doğrudan ve a k tif k a t ı l ı m ım s a ğ la y a b ilir. Bu ça ğ d a, k a p ita lis t b ir ülkede, iş ç i p a r tis i, ancak bunu, p roleter dem okrasiyi / sosy a lis t cum huriyeti ("h a lk dem okrasisi" / "h alk cum huriy e ti" denilen şey de bunun b ir b iç im id ir) program e d in e b ilir. B urjuva dem okrasisin i, dem okratik cum huriyeti program e d in mek ta rih sel ve siy a sa l bakım dan g e r ic i lik t ir. Y öneticim izin k a fa sı dem okrasi, cumhuriy et kavra m la rı konusunda a çık d e ğ ild ir ya da k a r m a k a rış ık tır. Bu yüzden a çık b ir tam m yapm aktan k a ç ın ıy o r. Sadece Rusya devrim ine ilişk in form ü la sy on la n a k ta r ıy o r. "B irin ci a ş a m a...", "ik in c i a ş a m a..." Hepsi bu! B olşevik lerin h ed efled ik le r i türden b ir "iş ç i köylü d ik ta törlü ğ ü n ü n T ü rk iy e 'n in bugünkü ta r ih s e l-to p - lum sal gerçeğ in e uygun düşm ediğini daha önce a ç ık la m ış tık. T arihsel ola ra k ender ve g e ç ic i b ir durum ola ra k ihtim al d a h ilin d e olsa da - k i, T ürkiye g ib i modern s ın ıfla r ın oldu k ça gü çlü olduğu b ir ülkede son derece z a y ıf b ir o l a s ılık t ı r - iş ç i p a rtisin in kendi ik tid a r ım d e ğ il de, b a z ıla r ın ın ile r i sürdüğü g ib i "k ü - çü k -b u rju v a dem okratik ik tid a r" türünden b ir şeyi hedeflem esi a k ıl almaz b ir ş e y d ir. Bu daha baştan p ro le ta r y a y ı k ü çü k -b u rju v a s iy a s a l p a rtile rin yed eğin e sokmak dem ektir. Geriye b u rju v a dem okras is i, dem okratik cum huriyet k a lıy o r. Ama savunulan program, bütün h a lk ç ı, demokra tik devrim ci program lar g ib i, y ü rü rlü k teki b u rju v a ik tid a r ı devirm eyi h ed efled i ğine göre yerin e g e çirile ce k şey "b u r ju v a - z is iz b u rju v a dem okrasisi" türünden b ir şey ("b u r ju v a z is iz k apitalizm " türünden b ir şey g i b i!) olm asın? Yöneticim iz ik id e b ir RSD İP'in, B olşev ik le r in p rogram ın a gönderme y a p ıy o r. O nlar önce dem okratik b ir cum huriyeti h e d e fle d ile r, bunu a tla m a d ıla r, d iy o r. Tek serm ayesi b u. Ama b ir kez d ah a ; Ç a rlık R usyası gerid e k a ld ı, 2 0.y ü z y ılın son çeyreğin d e b u rju v a T ü rk iy e 'd e y a ş ı y o ru z. Ç a rlık R usyası feod a l s ın ı f ı n

16 16 EKİM S ayı 9 egemen olduğu otokratik b ir ü lk eydi; kast sistem inin k a lın t ıla r ın ın h ala v a r l ığ ım sü rd ü rd ü ğü, tarım da fe o d a l, y a n -f e o d a l toprak m ülkiyetinin egem enliğini sü rd ü r düğü b ir ü lk eyd i. Orada devrim, d oğal o la r a k, önce ik tisa d i y a p ıd a ve s iy a s a l ü sty a p ıd a feod a l rejim i y ık m ayı b u rju v a gelişm enin önündeki e n g elleri tem izlem eyi, b öylece sosy a lis t devrim in yolunu açm ayı h e d efled i. Ve bu k oşu lla r a ltın d a, M arksis tle rin b u rju v a toplum un, sosy a lis t devrim sa v a şım ın a girecek p roleta ry a için de o la n a k lı en iy i p olitik b içim i olan dem okratik cum huriyeti hedeflem eleri, onu program edinm eleri son derece d o ğ a ld ı. Lenin, A v ru p a 'd a k i b u rju v a devrim lerin ta rih i tecrü b elerin i ve Marks ve E n g e ls 'in 1850'den sonra g e liş tir d ik le r i ta k tik le ri gözönüne a la ra k, RSDÎP p rogra m ın ın mant ık i sonucudur d iyerek "İk i T aktik"te orta ya a t t ığ ı, b e lir li b ir s iy a s a l kurum, b ir "düzen örgütü" ola ra k d e ğ il d e, "sa vaş örg ü tü ", ya n i b izza t s ila h lı p ro le ta r ya ve k öylülüğün f i i l i egem enliği ola ra k n ite le d iğ i "p roleta ry a ve köylülüğün devrim ci dem okratik d ik ta törlü ğü " ile is e, b u rju v a zin in t u t a r s ız lığ ım, ih a n etin i ve ilk fır s a tta p ro le ta ry a y ı s ila h s ız la n d ır m aya, devrim i durdurm aya, k a z a m m la n m gaspetm eye ç a lış a c a ğ ım gözönüne a la ra k, b u rju v a devrim i son n ok tasın a k adar götürm eyi ve bu e lv e r iş li noktadan sosy a lis t devrim e geçm eyi h ed efliy ord u. Ama Lenin, ik tisa d i toplum sal iç e r iğ i (b u rju v a ) n ed en iyle, ik tisa d i p la n d a b u r ju v a z iy i, serm ayeyi hedeflem ek, z a y ıflatm ak b ir y a n a, tersin e, dem okratik devrim in ve dem okratik cum huriyetin b u r ju v a z iy i, onun egem enliğini g ü çlen d ireceğin i döne döne v u r g u la d ı. Peki ya b izd ek i k oşu lla r n edir? Örneğ in, " y a n -fe o d a l Türkiye" tezi de te r k - e d ild iğ in e göre, b izd e dem okratik d e v rimin ik tis a d i, toplum sal temeli n edir? Demokratik d evrim cilerim iz bu tem eli göstermek z o ru n d a d ır la r. Bu temel g ö s te r ilm eksizin dem okratik devrim p rogram ın d a ıs r a r etmek ' düpedüz s a ç m a lık tır. Her program için d e bulunulan ta rih sel ç a ğ ın ve b e lir li b ir ik tisa d i-top lu m sa l gelişm e nin ifa d e s i olmak zorunda d e ğ il m idir? P op ü listlerim izin (ve yön eticim izin ) s ık s ık başvu rd u ğu "İk i T aktik"te Lenin şu n la rı da y a z ıy o r d u : "...M a r k s is t a çıd a n devrim n edir? Yeni üretim iliş k ile r in e uygun düşmeyen ve bu iliş k ile r in ifla s ın a yol a ç t ığ ı eskim iş s iy a s a l ü s ty a p ın ın, b e lli b ir anda, zor y o lu y la y ık ılm a s ıd ır. O tokrasi ile k a p ita list R u sy a 'n ın tüm y a p ıs ı a ra sın d a k i ç e lişk i ve R u sy a 'n ın b u rju v a dem okratik gelişm esin in bütün gereksinm e le r i, bu çelişk in in ya p a y b ir biçim de uzun b ir dönem sürdürülm üş olm ası yü zünden, şim di çok şid d e tli b ir biçim de onun y ık ılm a s ın a yolaçm ış bulunm aktad ı r." ( s. 153, Sol Y a y ın la r ı) Ya b izd e sorun n edir? Bizde "esk i" üretim iliş k ile r i n ed ir; k a p ita list üretim iliş k ile r in in ta ken disi d eğil m idir? A O B u nların yerin e geçm esi gereken "yen i" üretim iliş k ile r i so sy a list üretim iliş k ile rinden b aşk a b ir şey o la b ilir mi? Yoksa "dem okratik k apitalizm " ya da "yen i dem okratik ekonomi" g ib i b ir şey olm asın? Bizde y ık ılm a s ı gereken s iy a s a l ü styapı b u rju v a ü s ty a p ı, b u rju v a d evlet d eğil m idir? Orda çözülm esi gereken b a ş lıc a çelişm e fe od a l-otok ra tik R u sy a 'y la b u r ju - v a -k a p ita lis t Rusya a r a s ın d a y d ı. Bizde n e d ir; em ek-serm aye, b u r ju v a z i-p r o le ta r y a ç e liş k is i d eğil m idir? Bizde ö zellik le solun h a lk çı kesim i, teorin in ve ta rih in d en ey leri ış ığ ın d a y a ş a d ığ ı ç a ğ ın ve toplumun somut ta h lili y e rin e, y e rsiz ta rih sel p a r a le llik, kötü ta k lit ve ordan burdan a lın t ıla r la sözüm - ona çizg i-p rog ra m kurm aya ç a lış m ış t ır. Yirmi y ı l d ı r sürdürülen bu yöntemden h ala b ir adım öteye g id ilm ed i. Ya Rusya d evrim i, ya Çin devrim i, ya da Küba devrim i ta k lit e d ilir. Yöneticim iz ise bu gelen eğin sonradan görme z a v a llı b ir k a rik a tü rü d ü r. İş i ifr a ta, kom ediye v a r d ır ıy o r. L e n in 'i okuy o r, ondan sad ece p a rla k cüm leler b u lu y o r. Onun Rus ed ebiy a tın d a n a lıp y a z ıla rın d a k u lla n d ığ ı tip le ri aynen k u lla n ı y o r ; üstüne üstlük okuyucuyu aptal y erin e k oyara k, bu tip le r için ed itörlerin sonradan düştü kleri d ip n otla rı aynen a lıp kendi y a z ıla r ın a dipnot ola ra k düşü y o r. F ra n sızca b ilm iy or, ama L e n in 'in y a z ıla r ın d a k i F ra n sızca cüm leleri b ize F ra n sızca a k ta rıy o r! B öylece derin (! ) kültürünü, te o riy le, ed eb iy a tla ne k adar h a ş ır n eşir olduğunu gösterm eye ç a l ı ş ı y o r... Eh, deyim i h oşgörün, "h a p isa n e kültü rü" ile bu kadar o l u r... Daha önce b ir örn eğin i verm iştik. İşte b ir i d ah a : Bulmuş yine L en in 'd en p a rla k b ir cüm le: "Somut s iy a s a l am açlar, somut k oşu lla r içe risin d e b e lirle n m e lid ir. Her şey g ö r e lid ir, her şey a k ıp g id e r, her şey d e ğ iş ir." İ y i de, d iy a lek tik m ateryalizm in n efis b ir anlatım ı olan bü sözlerin anlam ı üzerine h iç k afa yordunuz mu bayım? D a h ası, h iç olm azsa, L en in 'in bu s ö z le ri, okuduğunuz metinde h angi am açla s a r fe t- tiğ in e, bu sözleri takip eden cüm lelere h iç d ikkat ettin iz mi? Sözkonusu p a r a g r a f ı olduğu g ib i a k ta rıy o ru z: "Somut s iy a s a l am açlar, somut k oşu lla r içe risin d e b elirle n m e lid ir. Her şey g ö r e lid ir, her şey a k ıp g id er ve her şey d e ğ iş ir. Alman sosy a l-d em ok ra sisi, cumhuriy e t istem ini program ın a koym uyor. Alm a n y a 'd a durum ö y le d ir k i, bu sorun p ra tik te sosyalizm sorunundan a yrıla m a z (E n g els, Almanya iç in, 1891 Erfurt P rog

17 H aziran 1988 EKİM 17 ra m ın ın ta s la ğ ım yorum larken cum huriyetin ve cum huriyet için sa v a şım ın öneminin küçümsenmesine k a rşı u y a r ıla r d a bulu n muş o lsa b i l e! ). Rus sosy a l-d em ok ra sisin - de cum huriyet istem inin program ve a jita sy on d ış ı b ır a k ılm a s ı d iye b ir sorun h iç b ir zaman olm am ıştır b ile, çünkü ülkem izde cum huriyet sorunu ile sosyalizm sorunu a ra sın d a a yrılm az b ir b ağ olduğu sorunu b izd e sözkonusu edilem ez in Alman sosy a l-d em ok ra tım n cum huriyet sorununa özel b ir a ğ ır lık vermemiş olm ası oldu k ça d o ğ a ld ı ve b u, ne b ir ş a ş k ın lığ a ve ne de b ir suçlam aya neden o la b ilir. Ama 1848'd e cum huriyet sorununu arka p la n a iten b ir Alman sosy al-d em ok ra tı düpedüz b ir devrim h ain i o lu rd u. Soyut gerçek d iye b ir şey yok tu r. Gerçek, her zaman som uttur." (Demokratik Devrimde S osyal-dem okrasinin İk i T a k tiğ i, s. 100) İşte b iz de bunu anlatm aya ç a lış m ış t ık. Demek k i, dem okratik cum huriyet sorunu, dem okrasi sorunu (b ir devlet durumu ola ra k ) mutlak b ir şey d eğilm iş; a tla n a b ilirm iş, b aşk a k oşu lla rd a p ra tik te sosyalizm sorununa b a ğ la n a b ilirm iş, bu yüzden de program d ış ı b ır a k ıla b ilir m iş... Hatta E ngels başka türlü düşünmüş o lsa b ile! (Lenin s ık ı b ir M arksistti; ama Marksizmin la fız m a d eğil özüne, bilim sel yöntemine s a r ıl d ı. O toritelerin sa rf e ttiğ i her sözün önünde b ir d in d ar g ib i boyun eğm edi, o n la rın m etinlerini b ir din k ita b ı g ib i ele a lm a d ı, değişen ta rih sel k oşu lla r ı da gözönüne a la ra k, e le ş ir ic i b ir gözle in c e le d i, eskim iş tezlerin i b ir kenara atmaktan geri d u rm a d ı, Marksizmi g e liş t i r d i.) Ve 1918 Kasım d evrim iyle Alman M onarşisi y ık ılır k e n, Kari Liebknecht k ra liy e t şatosunun balkonundan s o sy a list cum huriyeti ila n ederken, Scheidemann d a, parlam entoda dem okratik cum huriyeti ila n e d iy o r d u!.. T ü rk iy e 'd e s iy a s a l g e r ic ilik doğrudan serm aye egem enliğinden, serm aye ik tid a rın d a n k a y n a k la n ıy o r. Bizde s iy a s a l g e r ic iliğ in, faşizm in tem silcisi ik tid a rd a k i b u r ju v a z id ir. Bu yüzden de, dem okrasi sorunu, serm ayenin egem enliğinin d e v rilmesi sorununa, y a n i p ra tik te sosyalizm sorununa, b ir p roleter devrim ine ve d o la y ıs ıy la p roleter dem okrasisi sorununa b a ğ la n m ış tır. Öte yandan k a p ita list b ir ülkede, dem okrasi / dem okratik-cum huriyet p ro g ramı ta rih sel ve s iy a s a l bakım dan g e r ic i b ir p rogra m d ır. Demokratik istem leri iç in, b u n la rın d erhal gerçekleşm esi için s a v a şım a evet, ama dem okrasiyi program edinm eye h a y ır! Sermaye düzeninin ve serm aye ik tid a r ın ın hüküm sürdüğü b ir ülkede dem okrasi M arksist b ir iş ç i p a r tisin in program ı olam az. Demokrasi sorununun iş ç i s ı n ı f ı b a k ı m ından önemi a ç ık t ır. Ve iş ç i s ı n ı f ı ancak dem okrasi sa v a şım ı için d e sosy a list devrim e h a z ır la n a b ilir ; ama d em okrasiyi, program edinerek d e ğ il. P opülistlerim iz bunu şöyle a n lıy o r la r : iş ç i s ı n ı f ı ik tid a rd a k i b u r ju v a z iy i d evirecek, önce b ir dem okratik cum huriyet kuracak ("b u r ju v a - zisiz b u rju v a d e m o k ra sisi"!? ), sonra "bu okulda okuyup" s o sy a list devrim e geçecek. B asitleştirm em izi h oşgörün, ama aynen b ö y le! O ysa, iş ç i s ı n ı f ı önceden b eri ve şim diden dem okrasi sa v a şım ı v e r iy o r, bu okulda şim diden ok u yor; k a p ita list toplum için d e dem okratik istem lerin gerçekleşm e s i, s iy a s a l özgü rlü k lerin elde edilm esi için s a v a ş ıy o r. B u rju v a ziy i d e v ird iğ in d e ise, ( M enşeviklerin, Scheidem annlarm peşinden yürüm ezse) dem okratik cum huriyeti d e ğ il, s o sy a list cum huriyeti, sosy a lis t dem ok rasiyi kurm ası gerek ecek. İşte yöneticim izin kendisine k a m t ola ra k a k ta r d ığ ı, L e n in 'in, "K apitalizm ve em peryalizm ancak ik tisa d i devrim le d e v - r ile b ilir ; en 'id e a l' dem okratik dönüşümle rle b ile d evrilem ez. Ne v a r k i, demokra s i sa v a şım ı okulunda okumamış olan b ir p ro le ta ry a, ik tis a d i devrim yapm a yetisin e sahip d e ğ ild ir." sözlerin in a n la mı b u d u r. Yöneticim izin işin e gelm ediği için bu sözlerin g e r isin i aktarm am ış; daha önce örn ek lem iştik, bu g ib i durumla rd a tam b ir a h la k s ız lık örn eği v e r iy o r. Lenin bu p a s a jd a devam la, k apitalizm in ortadan k a ld ırılm a s ı iç in, halk y ı ğ ı n la r ın ın dem okratik b ir biçim de örgütlenm e le rin in ve devlet işlerin e k a tılm a la rı için seferb er edilm elerinin önemini v u r g u la y ıp, bu sorunu y a n i dem okrasi sorununu sosy a lis t devrim sorununa, sosyalizm ve p ro le ta ry a d ik ta törlü ğü sorununa b a ğ la r ve dem okrasinin giderek y a v a ş y a v a ş sönmesine k ad ar u z a tır. Ele a ld ığ ı sorun ise, genel ola ra k k a p ita list toplum larda dem okrasi sa v a şım ı sorunudur. (Bkz. Marksizm in B ir K arikatürü ve E m peryalist Ekonomizm, s , Sol Y a y ın la n ) Ve devam la, bu sorunun M arksist ele a l ı n ı ş ın ın mükemmel b ir özetin i v e r ir : "Demokr a s i sorununun M arksist çözümü, p ro le ta r y a n ın, b u rju v a zin in d evrilm esin i ve kendi za fe rin i h azırlam ak üzere, bütün dem okratik k u ru m lan ve bütün özlem leri kendi s ı m f sa v a şım ın d a seferb er e tm esid ir." ( a g y.) G a rip tir, T ü rk iy e 'd e "L enin ist" ola ra k orta y a ç ık a n la r, ta rih in t a n ıd ığ ı en büyük kom ünistlerden b ir in i, b u rju v a dem okrasisinden o k adar tik sin tiy le sözeden L e n in 'i b ir "dem okrat", adeta b ir "demokra s i s a v a ş ç ıs ı" olarak su n u y orla r. Onda k a p ita lizm i, b u r ju v a z iy i d evirip kom üniznji kurma üzerine ola n ı b ir kenara itip "dem okrasi" üzerine olan a s ık ı s ık ıy a s a r ılıy o r la r.

18 18 EKİM Sayı 9 Yöneticim iz b ize müthiş b ir suçlam a y ö n e ltiy o r: "B ir ta ra fta n s iy a s a l özgü r lü k ler için m ücadelenin önem inden, y a n - feod a l k a lın t ıla r ın tem izlenm esinden, a n - ti-em p ery a list ve a n ti-fa ş is t m ücadeleden v b. b a h sed iy o r la r, d iğ er ta ra fta n bu soru n la rı k eyfi b ir ta rzd a sosy a list devrim sorununa b a ğ lıy o r la r." ( a g y., s. 10) Biz bu suçlam ayı memnuniyetle k abul ed e riz. Biz sosy a list devrim sa v a şım ın ı güçlendirm ek için s iy a s a l özgü r lü k lerin mevcut b u rju v a toplum a ltın d a d erh a l, hemen, şim di gerçek leştirilm esi için s a v a ş ılm a s m ı, bu sa v a şım ın sosy a lis t devrim e b a ğ la n m a sın ı ve s o sy a list dem okrasinin gerçek leştirilm esin e k ad ar u za tılm a sın ı istiy o ru z. Her türlü anti-em pery a lis t, a n ti-f a şist eylem i sosy alizm e, serm eyenin egem en liğinin devrilm esi hedefine yöneltm eye, buna b ağlam aya ç a lış ıy o r u z ; ve a y r ıc a, k a p i ta list b ir ülkede b ir M arksist için anti-em pery alizm in a n ti-k a p ita lizm, y a n i sosyalizm demek olduğu n u, faşizm de d a h il her türlü b u rju v a d evlet biçim in in tek gerçek a ltern a tifin in sosy a list demokra si oldu ğu n u, faşizm in ik tisa d i-top lu m sa l tem elinin serm aye olduğunu ve bu tem el, serm aye devrilm eden faşizm de d a h il her türlü s iy a s a l g e r ic iliğ in kökünün k a z m a - m a y a ca ğ ım söylü y oru z v b. "T a sla ğ ın y a z a r la r ı, dem okrasinin ö - nemi üzerine çok şey s ö y lü y o r la r ", d iy or yön eticim iz, "Ama bu önem, onu doğuran toplum sal maddi g ü çlerin gücü ve ta le p le r iy le b ir lik te, devrim im izde o y n a y a ca ğ ı rolü de dikkate a la ra k program atik b ir ifa d e bulm azsa, boş b ir söz derekesine d ü ş e r." ( a g y., s. 14) B e llib a ş lı bütün dem okratik istem ler, ta sla k ta, program atik ifa d e sin i bulm uştur; b izza t yöneticim izin b ir önceki p a ra g ra fta a k ta rd ığ ım ız sözleri de onu y a la n lıy o r. Ama b iz b u n la rın tümünün tu ta rlı çözümünün serm ayenin egem enliğinin devrilm esinde ifa d e sin i bula c a ğ ım ifa d e ettik. Yöneticim iz devam la şu n la rı da y a z ı y o r. "P roleta ry a n ın dem okrasi okulunda okum ası y a z a r la rıfn ız m dem okrasi d erslerin i dinlem esine in d irg e n iy o r. Bu durum, b ir y ön ü yle, d a rb eyle b ir lik te memlekette dem okrasi a d ın a ne v a rsa onun ır z ın a geçtikten son ra, her v e sile y le m illete dem okrasinin fa z ile tle r i üzerine nutuk çeken Kenan E v re n 'in durumunu h a t ır la t ı y o r." ( a g y., s. 14) Şimdi b u rad a ne s ö y le n e b ilir? Kişi b ir kez b a y a ğ ıla ş m a y ı- v e rsin, s ı m n o lm u y o r... Ve son b ir nokta d ah a ; yön eticim izin bütün a çm a zım, dem okratik devrim p ro g ra m ın ın t u t a r s ız lığ ım, toplumun maddi gerçeğ in in ifa d e s i o lm a d ığ ım, çiz g in in k ü çü k -b u rju v a dem okratik özünü b izza t onun a ğ zın d a n a ç ığ a vuran b ir nokta. İ ş ç i s ın ıfın a program ola ra k sunduğu dem okrasi sorununun, eğer b ir devrim olm azsa, "b e lk i de y ı lla r son ra" b u rju v a zi ta ra fın d a n zorunlu ola ra k reform lar y o lu y la çözüme k a v u ştu ru la b ileceğin i söylü y or ve şöyle devam e d iy o r: "Ama b iz kahin d e ğ iliz ve çe ş itli -varsa yım la ra dayanarak p o litik a y a p a m a y ız. S iyasa l hedef ve eylem im izde toplumun maddi g erçeğ in i hesaba katmak zoru n d a y ız. Demokrasi sorunu bugün c a n a lıc ı b ir sorundur ve b iz bu sorunu devrim ci b ir y o lla (p role ta ry a n ın ön d erliğin d e demokra tik b ir devrim ile ) çözm eyi savunuyoru z. Ama İs p a n y a 'd a, P o r te k iz 'd e, Yunan is ta n 'd a v b. olduğu g ib i, fa ş ist d ik ta törlü k ler b ir d izi iç ve d ış etmenin b ir a r a y a gelm esi sonucu, y e rin i b u rju v a dem okrasisine reform vey a d a rb eler y o lu y la da b ır a k a b ilir." ( a g y., s. 14) O zaman ne o la c a k tır? B u rju vazin in m a n evra la rıy la gelen b u rju v a dem okrasisinden sonra şüphesiz yön eticim iz, şefi oldu ğu grubunu b ir olağanüstü "gen el top la n tı "y a ç a ğ ıra ra k sosy a list devrim p rogra m ım ön erecek tir -h e r ne k adar k ü çü k -b u rju v a zi olduğu yerde d uru yorsa d a! -. Sonra iş ç ile r bu dem okratik ortam ı b ir sosy a lis t devrim için kullanm aya k a lk ış ır d a, yen i b ir d arbe daha g e lirse -gelm eyeceğ in i kim gara n ti e d e b ilir? -, yön eticim iz, h iç kuşkusuz yeni b ir o la ğanüstü "gen el top la n tı "y a g id ile re k, program d e ğ iş ik liğ in e g id ilm esin i, demokra si ya da dem okratik cum hutiyeti yen i den program olarak ön erecek tir. Z ira program "toplumun maddi g erçeğ i üzerine kurulm ak z o ru n d a d ır"! Ve b u rju v a d evletin / rejim in her biçim d e ğ işik liğ in d e yeniden y a z ılm a l ıd ı r... Daha önce de a yn ı v e sile y le ya zm ışt ık, yinelem ek z o ru n d a y ız: P rogram ın ve onun ta ra fın d a n b elirlen en stra tejin in köklü ta rih sel d e ğ iş ik lik le ri öngören b e lir l i b ir ta rih sel dönemi kapsam ası gerek irk en, görüldüğü g ib i b ize nesnel ik tis a - d i-top lu m sal k o şu lla rım ızın ifa d e s i ola ra k sunulan dem okratik devrim p rogram ı ve s tr a te jis i, b u rju v a rejim in b ir m anevras ıy la, ya da b u rju v a devletin şu vey a bu nedenle biçim d eğiştirm esiyle ısk a rta y a ç ık a b ilir ; ya da yeni b ir biçim d e ğ iş ik liğ iy le, örneğin b ir ask eri d arbe n eden iyle yeniden gündeme g e le b ilir!... İş ç i p a r tis i, p rogra m ım b u rju v a r e jimin a la ca ğ ı s iy a s a l b içim ler tem eline oturtam az; bu sadece ta k tik le i lg i li b ir soru n du r. Ö rneğin, faşizm dönem inde Komintern ve şu b eleri bu nedenle program ve stra te ji d e ğ iş ik liğ in e g itm ed iler. Türkiye k a p ita lizm i, iş ç i s ın ı fın a, komünizme k a p a lı b ir çerçe v e y i d ahi k a ld ıra m ıy o r. Son otuz y ı l m ta rih i ve (Devamı s.23' de)

19 H aziran 1988 EKİM 19 &m!b_ ü r e t e n Biziz, y ö n e t e n d e b î z o l m a l i y i z Ben T ü r k -İş 'e b a ğ lı b ir sen d ikanın y ön eticisiy im. Bugün, gelişen iş ç i s ı n ı f ı hareketi k a r şıs ın d a sendika a ğ a l a n, hakim s ın ıfla r la anlaşm anın her yolunu deneyerek iş ç i s ın ı fın ın m ücadelesini p a sifize etmeye, serm ayenin ç ık a r la r ı d oğrultusunda o n la rı oyalam aya ç a l ı ş ı y o r. Yemek boykotunun b a ş a r ılı geçm esi iy i b ir o la y d ı, ancak sendika a ğ la r ın ın elinden g e lseydi, bu k a d a rı b ile olm a zd ı. O nların am acı iş ç i s ı n ı f ı m oyalam ak ve genel grevden uzak tutm ak. T ü r k -İş 'in sü rek li ola ra k söy le d iğ i şu : G idişat iy i d e ğ il, hükümet önlem a lm a lı, yoksa kom ünistler iş ç ile r i - yön len d irecek. Bu Amerikan u şa ğ ı s a n s e n d ik a cıla r en d işelerin d e gerçekten de h a k lıla r! Nitekim b u rju v a zi de son ya sa d e ğ iş ik liğ i ta s a r ı s ı ile "iy ileştirm e" a dı a ltın d a bu önlem leri alm aya ça lış m a k ta d ır. T ü rk -İş a ğ a la n a rtık a çık ta n devrim ci s e n d ik a c ıla r ı M İT'e şik a yet etm ektedir. İz m ir'd e b ir sen d ik a cı a rk a d a şım ızın b a zı ön erilerin d en son ra, Şevket Yılm az b u rju v a b a s ın a ve istih b a ra t şeflerin e dönerek "Özal b u n la rı görem iyor, bizim endişem iz de budur" d iyerek a çık ta n ih b a rd a bulunm uştur. İ ş ç i a rk a d a şla r, bizim tek ç ık a r yolumuz v a r. Bu, kendi s ın ıfım ız ve tüm em ekçiler iç in, sosyalizm u ğrun a m ücadele d ir. Onun d ış ın d a altern atifim iz yok tu r. Sendika a ğ a la r ın a k a rşı örgü tlen elim, devrim ve sosyalizm m ücadelesi için s ın ı f s e n d ik a la rım ız ı y a ra ta lım. İş ç i a rk a d a ş la r, bunun yolu s a ğ lık lı b ir örgütlenm eden, doğru b ir düşünceden g e çer. Yani bunun yolu M arksizm i-l eninizmi kavram aktan g eçer. EKİM bu soruna ış ı k tutmuş, sosyalizm in m eşalesini y a k m ış, s ım f a yön elm iştir. Ülkemizin orta düzeyde gelişm iş, em peryalizm e b a ğ ım lı k a p ita list b ir ülke olduğu tesp iti y e r in d e - d ir. T ersin i söy leyen ler san ki ülkem izde y a şa m ıy o rla r. Temel çelişk in in em ek -sermaye ç e liş k is i olduğu da gün g ib i a ç ık t ır. İş ç i a rk a d a şla r; b u rju v a y a s a la r ın denetim inde ç a lış a n la r ı, m a c e r a c ıla r ı, s ın ı f ı n d ış ın d a s ın ı f a d ın a hareket e d e n le ri, geçm işinden ders çık a rm a y a n la rı kendi h a llerin e b ır a k a lım. EKİM'e dört elle s a r ıla lım, ok u yalım, ok u talım. S ın ıf m ücadelesine omuz verelim. Bizim m ücadeleden uzak k a lış ım ız sad ece hakim s ı n ı f la r ın işin e y a r a r. Biz iş ç ile r a rtık fiz ik s e l yaşam ım ızı zor sü rd ü rü yoru z, h a k la rım ız her geçen gün g eriy e g id iy o r. H ayatı üreten b iz iz ; üreten olduğum uz g ib i yöneten de b iz o lm a lıy ız. Sendika a ğ a lığ ın a son Kahrolsun Sermayenin F aşist D iktatörlüğü Y a şa sm Sosyalizm N.Ç aylı a n k a r a isçi sınıfı her alanda mücadele etmelidir İlk ok u l mezunu b ir işçiyim (Şu an işs iz im ). Ş iir, tiy a tro g ib i san a tsa l ça lışm a la rla u ğraşıy oru m. İş ç i s ın ı f ı n ın b ir ü yesi ola ra k b iliy oru m k i, sanat ve ed eb iy a t, b ir takım b u rju v a "ok u m u ş"la - n n tekelin de d e ğ ild ir. P ekala iş ç ile r de san a tsa l fa a liy e tle re k a t ıla b ilir le r, k a t ılm a lıd ır la r d a. Çünkü sanat ve ed ebiyat p roleter s ı m f m ücadelesinin önemli a ra ç la rın d a n b ir id ir. Devrimin d üşm anlarına k a rşı sa v a şırk e n bu s ila h ı e tk ili ve gerek tiğ i g ib i k u lla n m a lıy ız. Bir iş ç i o la r a k ; y e n iy i, g ü zeli, d oğru yu tem sil eden p roleta ry a n ın b ir ü yesi ola r a k ; a ltın d a n k a lk a m a yaca ğım ız, çö z e - meyemeceğimiz b ir sorunun o lm a d ığ ım b iliyoru m. Yeterki k a r a r lı o la lım, ken dimize güvenelim. H ayatın her a la n ın d a m ücadeleye a tılm a y ı göze a la lım. P a letleri g ı c ı r g ı c ı r b ir tankla y ır t ık p a b u çla rım ız a ra sın d a k i ilişk in in k a ra k terin i çözm ek, b ir sonuca götürm ek, bizim vazgeçem eyeceğim iz b ir h a k k ım ız d ır. Demek ki b ir s ı m f o la r a k, kurtulm ayı hedefleyen b ir s ı m f o la r a k ; kendim izi ve kurtuluşum uzun önündeki en g e lle ri bilm ek zoru n d a y ız. M ücadeleyi b ir bütün ola ra k k a v r a m a liy iz. B u rju vazi kültür ve sa n a tı y ı ğ ın la r ı etkilem e, devrim den ca ydırm a a ra cı o la rak k u lla n m a k ta d ır. Ö zellikle de son on y ı l d ı r "y oz" inşan tip in i yaratabilm ek için bu alanda büyük ça b a la r sarfetm iş, b e lli ölçü lerd e g e ç ic i de o lsa b a ş a r ılı olm uştur. Kuşkusuz onun bu "b a ş a r ı" s ın d a rev izyon ist sa n a tın da p a y ı b üyüktü r. P roletarya p a rtisin in y a ra tılm a sı görev in i büyük b ir ça b a y la sürdüren örg ü tümüzün bu konuya da özenle e ğ ile c e ğ in den em iniz. Devrim ön cesi s ı n ı f ı etkilem e, eğitm e, örgütlem e ve m ücadeleye sevk etmede ve devrim son ra sı s o sy a list yaşam ı örgütlem ede kültür ve sa n a tın çok önemli b ir iş le v i olduğunu b iliy o r u z. Komünist insan tip in in y a ra tılm a sı p roleter kültü rle mümkündür. Ahmet Can

20 20 EKİM Sayı 9 ANKARA Birlik olunca bizi yıkamazlar A n k a ra 'd a metal işkolun d a s en d ik a sız ça lış a n 500 işçid en b iriy im. Tüm iş ç i a r k a d a şla r sözleşm eli ola ra k işv eren in is tek leri d oğrultusunda işe g ir d ik. Şimdiye kadar ik i kez sen d ik a lı olmak için u ğ r a ş tık. İş ç i ola ra k tek -vü cu t ola m a d ığ ım ız iç in, sendika işin e önayak o la n la rı işveren işten a t t ı, işten a tıla n a rk a d a ş la rın işe geri alın m ası için h iç b ir eylem y a p ıla m a d ı. Her yerde olduğu g ib i, k a p ita listin u şa k la rı iş ç ile r a ra sın d a k i b ir liğ i bozmak için her y ola b a ş v u r a b iliy o r. İşveren "Bu işy erin d e herh angi b ir sen d ik a l fa a liy e t görürsem önce sorum lula r ı - k i bu sorum luları işveren gösterm e lik ola ra k kendi aram ızdan s e ç tir d i- işten a tarım, sonra da bu fa b r ik a y ı k a p a tır giderim " d iye gözd a ğ ı v e r iy o r. Yemek ve sosy a l yaşam k o şu lla rı çok b ozu k. G eçenlerde suyunu içtiğim iz ku yu da b ir köpek le şi görü ld ü. Bu durumu ilg ilile r e b ild ird iğ im izd e, "s iz herhalde işten atılm ak istiyorsu n u z, v b." türünden sert ç ık ış la r o ld u. Bu o la y ı takiben yed i gün sonra yemekten tümümüz zeh irlen d ik. İy ileştik ten sonra 2 gün yemek boykotu ve iş i yavaşlatm a eylem ine g ir d ik. İşveren san ki ç ıld ır a c a k t ı. A rk a d a şla rla b ir lik te gördük k i, b ir lik olunca işv eren lerin y a p a b ile ce k le ri h içb ir şey y ok. Genelde 60 bin ile 90 bin lir a a ra sın d a ücret a lıy o r u z. Ü cretlerim iz de doyurucu b ir a r tış ın olm ası için patronun u ş a k la r ım, g ö r e v lile ri sü rek li u y a r ıy o r duk. Onlar b ize %40-50 d o la y ın d a zam y a p ıla c a ğ ım s ö y lü y o r la r d ı. A ybaşın d a ü cretlerim izi a ld ığ ım ız d a gördük k i, %10 zam y a p ılm ış. Bir anda tüm iş ç ile r yem ekhanede top lanarak ik i gün iş b ır a k t ık. F abrika sa h ib i g eld i ve tahminen k işiy e hitaben "Siz de mi? Siz benim adam larım d e ğ il m isiniz? K arganın k a r n ı nı d oyu r, oysun gözü n ü." Ne kad ar b a ğ ır ıp ç a ğ ır d ıy s a kimse yerin den oyn a m a d ı. Görüldü k i, işçin in doğru b ir liğ in i kimse yık am a z. Bu k oşu lla r a ltın d a işim izin ne kadar zor olduğunun b ilin c in d e y iz. Kurtuluş yolumuz b ilim sel sosy a list te o riy i k a v ra mak, p ra tiğ e geçirm ek, s ın ı f m ücadelesine destek ola ca k sen d ik a la r yaratm ak, sen d i k al m ü cadeleyi, s iy a s a l m ücadeleyle b ir leştirerek sosyalizm e doğru ilerlem ekten g e ç iy o r. C. Gölcük (Baştarafı s.5 'd e ) Yasaklar çiğneniyor 2300 işçin in eylem i takip e tti. Cam iş ç ile r i toplu sözleşm eden doğan h a k la r dan yeterin ce y a ra rla n a m a d ık la rı gerekçesi ile p a s if d iren işe geçerek gelişen h arek ete*gü ç k a tt ıla r. Daha da önem lisi, Ö z a l'm teh d id in e cevap v e rirce sin e, 4 büyük kentin b e le d i yelerin d e ç a lış a n 51 bin işçin in d iren işe geçm esiyd i. B elediye iş ç ile r i, a y la r d ır işv eren ler sen d ik a sı TÜHIS in toplu sözleşme görü şm elerin i çık m aza sokan tutumunu protesto etmek için iş y a v a şla ta ra k d iren işe g e ç tile r. B öylece son gü n lerd eki d iren işe geçen iş ç i s a y ıs ı 70 bine y a k la ş t ı. Gerek 1987'd ek i, gerekse de bu y ı l ı n ilk 5 a y ın d a k i iş ç i h areketinin ta rtışm a s ız orta y a koyduğu gerçek şu du r: Yeni dönemde, genel devrim ci yü k selişte iş ç i s ın ı f ı n ın rolü ve eylem lerinin kapsam ı, 1970'lerdeki devrim ci y ü k selişin ilk y ı l la r ın a göre k ıy a s kabul etmez b ir şek ild e daha ile r id ir. Yoğun b ir y a sa k la r z in c ir i ne, bu y a s a la r la grev yapılm az k a n ıs ı n ın y a y g ın lığ ın a rağm en, geçen y ı l 324 işy erin d e 28 bin iş ç i greve g itti (bu s a y ı, 1986'da 6691'd i ), bu y ı l is e, ilk 5 ayda greve giden iş ç i s a y ıs ı 10 bin c iv a r ın d a. F akat, g revci iş ç i s a y ı s ı, iş ç i hareketinin boyutunu ve d e rin liğ in i yeterin ce y a n sıtm ıy o r. Bu dönem de, a s ıl eylem ler y a s a d ış ı olarak g e liş ti. Ö rneğin, bu y ı l m, sadece Ocak ve Şubat a y ın d a y a s a d ış ı d iren işe k a tıla n iş ç ile rin s a y ıs ı 50 b in c iv a r ın d a y d ı. Son gü n lerd eki eyleme ise 70 bin civ a r ın d a iş ç i k a t ıld ı. İş ç i h areketinin gelişm e e ğ ilim in i, bu rakam lar yeterin ce verm ektedir. F akat, iş ç i s ı n ı f ı için d ek i k a y n a şm a y ı, savaşım eğilim in i bu rakam lar da tam ola ra k y a n sıtm ıy o r. Bu eylem lerin, genel huzursuzluğun ön b e lir tis i, b u z d a ğ ın ın görünen kısm ı olduğunu söylemek b ir abartm a d e ğ il, sadece gerçeğin teslim ed ilm esid ir.

3-P C ile h a b e r le şm e y e u y g u n b ir a r a b ir im. (IS A, P C I, U S B g ib i )

3-P C ile h a b e r le şm e y e u y g u n b ir a r a b ir im. (IS A, P C I, U S B g ib i ) M O D E M N E D İR : M o d u la to r -D e m o d u la to r k e lim e le r in in k ıs a ltm a s ı M O D E M. Y a n i v e r ile r i s e s s in y a lle r in e s e s s in y a lle r in i v e r ile r e d ö n

Detaylı

H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E. E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i

H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E. E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i H A S T A N E E N F E K S İY O N L A R IN I Ö NLEM E E L İF C O Ş K U N E n fe k s iy o n K o n tr o l H e m ş ir e s i H ip o k r a t (M.Ö. 4 6 0-3 7 0 ) Ö n c e lik le z a r a r v e r m e 2 F lo r e

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

İÇİNDEKİLER YAZARLAR HAKKINDA...VII. ÖNSÖZ (Av. Hakan BEZGİNLİ)... XIII. ÖNSÖZ (Dr.Jur. Tuııay KOKSAL)...XV İÇİNDEKİLER...XVII GİRİŞ...

İÇİNDEKİLER YAZARLAR HAKKINDA...VII. ÖNSÖZ (Av. Hakan BEZGİNLİ)... XIII. ÖNSÖZ (Dr.Jur. Tuııay KOKSAL)...XV İÇİNDEKİLER...XVII GİRİŞ... r İÇİNDEKİLER YAZARLAR HAKKINDA...VII ÖNSÖZ (Av. Hakan BEZGİNLİ)... XIII ÖNSÖZ (Dr.Jur. Tuııay KOKSAL)...XV İÇİNDEKİLER...XVII GİRİŞ...1 Birinci Böliim KARAYOLU TAŞIMACILIĞI İLE İLGİLİ TEMEL KURALLAR 1.

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BELGELENDİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI YENİ DÜNYANIN YENİ YÖNETİM SİSTEMLERİ TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 13.03.2014 TSE İZMİR BELGELENDİRME MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

MACARİSTAN DA LİSANS DÜZEYİNDE VE MEZUNİYET SONRASI ORMANCILIK EĞİTİMİ1

MACARİSTAN DA LİSANS DÜZEYİNDE VE MEZUNİYET SONRASI ORMANCILIK EĞİTİMİ1 MACARİSTAN DA LİSANS DÜZEYİNDE VE MEZUNİYET SONRASI ORMANCILIK EĞİTİMİ1 B erene B E L D İ2 G İR İŞ B ü tü n d ü n y ad a son y ıllard a genel an lam d a b ir eğitim refo rm u n u n g erçek leştirilm esi

Detaylı

S TR E S Y Ö N E T M İ İ

S TR E S Y Ö N E T M İ İ STR E S Y ÖN E TİMİ K ON U B A ŞL IK L A R I Stres N edir? Stresin B elirtileri Stres Ka yn a kla rı Stresin O lum lu E tkileri O lum suz Stres Ö rgütsel Stres K a yn a kla rı K işisel Stres Yön etim i

Detaylı

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. SE R Î CÎLT SAYI SER IES p VOLÜME NUMBE.R ~ M I H SER IE O BAND t ö H EFT ^ İV/O SER IE TOME FASCICULE

ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. SE R Î CÎLT SAYI SER IES p VOLÜME NUMBE.R ~ M I H SER IE O BAND t ö H EFT ^ İV/O SER IE TOME FASCICULE SE R Î CÎLT SAYI SER IES p VOLÜME NUMBE.R ~ M I H SER IE O BAND t ö H EFT ^ İV/O SER IE TOME FASCICULE İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ R E V IE W O F T H E F A C U L T Y O F FO R E ST R Y,

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE GÖRE YAPACAKLARI TASDİKE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK 13 298 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN BANKALAR KANUNU NUN 46 NCI MADDESİNE

Detaylı

Afetler ve İlişkilerimiz

Afetler ve İlişkilerimiz Afetler ve İlişkilerimiz DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Sayfa 2 DEPREM, KAYIPLAR VE EŞLER ARASI İLİŞKİLER Sayfa 10 DEPREM, KAYIPLAR VE DOSTLUKLAR Sayfa 14 DEPREM KAYIPLARIMIZ VE YAS Aşa ğı da ki bil gi ve

Detaylı

B u gü n, T ü rk iy e de yaşayan bütün insanları ço k yakından ilgilendiren bir kon u yu, eğ itim k on u su n u, yerel

B u gü n, T ü rk iy e de yaşayan bütün insanları ço k yakından ilgilendiren bir kon u yu, eğ itim k on u su n u, yerel Recep Tayyip ERDOĞAN S ayg ıd eğer h ocalarım, Kıym etli m isafirler, Yazılı ve g örsel B asın ın D eğerli tem silcileri; B u gü n, T ü rk iy e de yaşayan bütün insanları ço k yakından ilgilendiren bir

Detaylı

1 3 P G^ ANTALYA B 0 5Y 0 5K 0 5EH 0 2R BELED 0 2YES 0 2 PLAN VE b t 0 4 e k o m 0 2s y o n u r a p o r u

1 3 P G^ ANTALYA B 0 5Y 0 5K 0 5EH 0 2R BELED 0 2YES 0 2 PLAN VE b t 0 4 e k o m 0 2s y o n u r a p o r u 3 P G^ ANTALYA B 0 5Y 0 5K 0 5EH 0 2R BELED 0 2YES 0 2 PLAN VE b t 0 4 e k o m 0 2s y o n u r a p o r u B 0 2R 0 2M MECL 0 2S TOPLANTISININ TAR 0 2H 0 2 VE G 0 5NDEM MADDES 0 2 KONU M ali Hizmetler Dairesi

Detaylı

PROJE BİRİM FİYAT POZ TARİFLERİ İşin Adı : MEMURSEN TOKİ İMAM HATİP ORTAOKULU SONDAJ YAPIM İŞİ

PROJE BİRİM FİYAT POZ TARİFLERİ İşin Adı : MEMURSEN TOKİ İMAM HATİP ORTAOKULU SONDAJ YAPIM İŞİ Poz No 1 1.7/002 S ıra No: 1 T an ım ı T E K A S K I T E R T İB A T I : 2 6 6 8 0 0 B irim i: T K T ü rkiye E le ktrik D a ğıtım A.Ş. (1.Bölge) (TE1) a) M a lz e m e : Ş a rtn a m e s in e, s ta n d a

Detaylı

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr!

DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! DE NÝZ leri Anmak, YA DEV RÝM YA Ö LÜM Þiarýný Haykýrmaktýr! 6 Ma yýs 1972, üç ko mü nist ön de rin, dev ri me bað lý lý ðýn, halk la rýn kur tu luþ mü ca de le si ne i nan cýn, mark sizm-le ni nizm bay

Detaylı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı

Üç Şiir. Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı Üç Şiir Yaşamaya Dair, Ceviz Ağacı, Masalların Masalı N â z ı m H i k m e t (Se la nik, 14 Ocak 1902 Mos ko va, 3 Ha zi ran 1963) Bah ri ye M e kt eb i n i b it i rd i (1919 ), H am id iy e K r uvaz ör

Detaylı

RAMAZAN MEYDAN OKUYOR 28 AÇIKOTURUM. R a m a z a n Ö r n e k B i r M o d e l S u n u y o r. K a t ıla n la r : M e h m e t A k i f A k,

RAMAZAN MEYDAN OKUYOR 28 AÇIKOTURUM. R a m a z a n Ö r n e k B i r M o d e l S u n u y o r. K a t ıla n la r : M e h m e t A k i f A k, ümran j g g düşünce kültür sivasei Sahibi Üm ran Yayıncılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Adına Abdullah Yıldız Yayın Danışmanı Yusuf Kaplan Yazı İşleri M üdürü Veli Kahraman Yayın K urulu Uğur Altım,

Detaylı

TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI

TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI BUGÜNDEN YARINA ORTAÖĞRETİMİM İZ TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ VIII. EĞİTİM TOPLANTISI 15-16 K asım 1985 .şiijcjk matbaası. TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ BİLİM DİZİSİ N O : 8 Y aym a H azırlayanlar

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA

SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MESLEKİ FAALİYETLERİNDE UYACAKLARI ETİK İLKELER HAKKINDA YÖNETMELİK 23 424 SERBEST MUHASEBECİLER, SERBEST MUHASEBECİ

Detaylı

fi YASALARI Dr. Ender Gülver stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Tankut Centel Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

fi YASALARI Dr. Ender Gülver stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Tankut Centel Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Tankut Centel Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dr. Ender Gülver stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi fi YASALARI Anayasa fl Kanunu 1475 say l fl Kanunu Deniz fl Kanunu Bas n fl Kanunu Borçlar

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83

Ayhan Kaya. Mordem'in Güncesi MORDEMİN GÜNCESİ. WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Ayhan Kaya MORDEMİN GÜNCESİ WEŞANEN SERxWEbûN 83 Ayhan Kaya Mordem'in Güncesi Weşanên Serxwebûn: 83 Birin ci baskı: Kasım 1996 Kan daha da akacak, çünkü ülkemiz bizim kanımıza

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğrenci El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğrenci El Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nın 28.08.2006 tarih ve B.08.0.TTK.0.01.03.03.611/9036 sayılı yazısı ile Denizler Yaşamalı Programı nın*

Detaylı

Din İstismarı Üzerine

Din İstismarı Üzerine ARAŞTIRMA VE İNCELEME Din İstismarı Üzerine Prof.Dr. Hüseyin CERTEL a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Din Psikolojisi AD, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Isparta Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

İZ OLAS Y ON. Doç. Dr. Turan A slan 11.12.2009

İZ OLAS Y ON. Doç. Dr. Turan A slan 11.12.2009 İZ OLAS Y ON Y ÖN TE M LE R İ Doç. Dr. Turan A slan 11.12.2009 İZ O L A S Y O N Y Ö N T E M L E R İ S ta n d a r t Ö n le m le r S o lu n u m İz o la s y o n u D a m la c ı k İz o la s y o n u T e m a

Detaylı

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I

KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I Üniversite Hazırlık / YGS Kolay Temel Matematik 0 KE00-SS.08YT05 DOĞAL SAYILAR ve TAM SAYILAR I. 8 ( 3 + ) A) 7 B) 8 C) 9 D) 0 E) 6. 3! 3 ( 3 3)": ( 3) A) B) 0 C) D) E) 3. 7 3. + 5 A) 6 B) 7 C) 8 D) 0

Detaylı

amaçlı olarakta sürekli! olarak ğüncellenmektedir. Bu amaçla Facebook Kurumsal Sayfamıza ana sitemizden daha hızlı ulaşabilir.

amaçlı olarakta sürekli! olarak ğüncellenmektedir. Bu amaçla Facebook Kurumsal Sayfamıza ana sitemizden daha hızlı ulaşabilir. WEB SİTELERİ www.kabala.info.tr Bnei Baruch Kabala Eğitim Merkezinin 2004 yılından beri Türkçe olarak yayında olan ana sitesidir. Kabala hakkında temel makalelerin ve bir çok çalışma metinlerinin bulunduğu

Detaylı

HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ

HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ HAZİRAN DİRENİŞİ TAHAYYÜLLERİ gh An dre Bre ton de mifl ti: Ta hay yül, ger çek lefl me e i li mi olan d r. Ha zi ran di re ni fli s ra s n da s k s k Yük sel Ars lan n Ka pi tal den 1 esin le nen ar tu

Detaylı

Merhaba Genç Yoldaþlar;

Merhaba Genç Yoldaþlar; Merhaba Genç Yoldaþlar; Yeni bir sayýmýzla yine sizlerleyiz. Dünya halklarýnýn devrime yürüdüðü bir dönemdeyiz. Mýsýr ve Tunus devrimlerinin etkileri hala devam ediyor. Emperyalist güçler Libya ya düzenledikleri

Detaylı

M Ü FE TT Ġġ Y A R D IM C ILIĞ I S IN A V I B A ġ V U R U FO R M U

M Ü FE TT Ġġ Y A R D IM C ILIĞ I S IN A V I B A ġ V U R U FO R M U M Ü FE TT Ġġ Y A R D IM C ILIĞ I S IN A V I B A ġ V U R U FO R M U S ınava girm ek istediğiniz ili seçiniz İstanbul Ankara 4,5*6 eb ad ın dakifoto ğrafın ızı yap ıştırın ız İzm ir B ilim sınavına girm

Detaylı

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 8 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 99 98 9 ( ).( ).( ) ( ).( ).( ) = = = 00 00 ( ).. + bulunur. 5. a b+ = 0 ise b a b + = 0 ve b 0 ol ma lı b dir. a. + 0 ol ma lı a 0 a. A). = ise ( ) = B). = ise ( ) =

Detaylı

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz

ÖNSÖZ Doğan HASOL. UZMAN GÖRÜŞÜ Prof. Dr. Metin TAŞ. Yap -Endüstri Merkezi Araşt rma Bölümü - Önsöz Yayımlayan YAPI-ENDÜSTRİ MERKEZİ The Building Information Centre, Istanbul Hazırlayan YEM ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ (YEMAR) Yapı Bilgi Merkezi Bölüm Yöneticisi BİRGÜL YAVUZ YEM Araştırma Sorumlusu ANIL KAYGUSUZ

Detaylı

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz.

De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. 01-10 NÜHAL: 01-10 NÜHAL 03.09.2008 12:46 Sayfa 1 De ğer li Müş te ri miz, Al fa Ro meo yu seç ti ği niz için te şek kür ede riz. Alfa 166nız, Al fa Ro meo ya öz gü; gü ven lik, kon for ve sü rüş mem nu

Detaylı

YURTTAŞLIK VE EĞİTİM

YURTTAŞLIK VE EĞİTİM r L YURTTAŞLIK VE EĞİTİM r TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI YURTTAŞLIK ve EĞİTİM T Ü R K E Ğ İT İM D E R N E Ğ İ X X. E Ğ İT İM T O P L A N T I S I 21-2 2 K A S IM 1 9 S 6 ISBN 975-7583-15-4 f 3Ü ZELİŞ O

Detaylı

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr

www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Bu broşürü size ulaştıran: www.ottobock.com.tr info@ottobock.com.tr Yaşamaya yeniden başlamak İndeks Önsöz...4 İlk Uygulama...5 Gögüs Protezinin Seçimi...6 Slikon Protezler...8 Bakım...9 Lenfödem...10

Detaylı

T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI. Kaliteli Üret! Elde Et!

T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI. Kaliteli Üret! Elde Et! T.C GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Kaliteli Üret! Elde Et! ANKARA - 2015 YÜKSEK VERİM VE KALİTE İÇİN GÜBRELEME > / Yüksek verim ve kalite için buğdayın

Detaylı

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde

Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Medeniyet: Kayıp Cennetin Peşinde Doç.Dr. Bilal SAMBUR a a Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi, ISPARTA Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce: Doç.Dr. Bilal SAMBUR Süleyman Demirel

Detaylı

E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı

E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı 420 E. AHMET TONAK 1951, İstanbul doğumlu. 1972 de İTÜ den makine mühendisi olarak mezun oldu. 1972-1973 döneminde Yeni Ortam gazetesinde ve Asyalı dergisinde çalıştı. 1973 te İsveç e, ardından ABD ye

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Prof. Dr. Canan ÇETİN Marmara Üniversitesi TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Kalitenin Unsurları Kalitenin Stratejik Yayılımı İnsan Kaynakları ve Kalite Yönetimi İlişkisi Kalite Kontrol Çemberleri Ülkeler ve Toplam

Detaylı

HEMOVİGİLANS. Dr. Hüsnü ALTUNAY

HEMOVİGİLANS. Dr. Hüsnü ALTUNAY HEMOVİGİLANS Dr. Hüsnü ALTUNAY TANIM Hemovijilans, kan bağışçısı veya alıcılarda ortaya çıkan istenmeyen ciddi etki ve olaylar ile kan bağışçılarının epidemiyolojik takibinin sağlandığı işlemlerin bütününü

Detaylı

İçindekiler 3. 5510 SAYILI KANUNLA YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUNLAR... 27 9. AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ... 68

İçindekiler 3. 5510 SAYILI KANUNLA YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUNLAR... 27 9. AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİ... 68 İçindekiler Önsöz...7 2. Baskıya Önsöz... 9 Özgeçmiş... 11 Kısaltmalar... 19 1. 4/1-a KAPSAMINDA SAYILAN SANATÇI LİSTESİ...21 2. 506 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR KANUNU NUN GEÇİCİ 20'İNCİ MADDESİNE TABİ ÖZEL

Detaylı

DENEME 3 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 3 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ 1. a. b = 24 a. c = 0 a. d = 42 ortak çarpan a olduğu için a nın en büyük olması gerekir. 24, 0 ve 42 sayılarını bölen en büyük sayma sayısı 6 olduğundan a = 6 dır. 6. b

Detaylı

DEVRİMİN DİLİ VE EYLEMİ

DEVRİMİN DİLİ VE EYLEMİ Abdullah Öcalan Devrimin Dili ve Eylemi ABDULLAH ÖCALAN DEVRİMİN DİLİ VE EYLEMİ WEŞANEN SERxWEBUN 82 Abdul lah ÖCA LAN Devrimin Dili ve Eylemi Weşanên Serxwebûn: 82 İ C İ N D E k İ L E R Önsöz 7 İlk söz

Detaylı

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı.

için de ki ler Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın: STK'lar devlet okullarında çalışmalı. KILITTASI DERGI:Layout 1 12/11/09 2:13 AM Page 1 için de ki ler Sorumuz var Kültürel miras nedir, genç kuşaklara nasıl aktarılır? 48 6 50 Röportaj Darüşşafaka Eğitim Kurumları Genel Müdürü Nilgün Akalın:

Detaylı

MERHABA GENÇ YOLDAÞLAR;

MERHABA GENÇ YOLDAÞLAR; MERHABA GENÇ YOLDAÞLAR; Yeni bir sayýmýzla yine sizlerle beraberiz. Mayýs ayý, Ýsyan, Ayaklanma, Devrim þiarýna yakýþýr bir ay olduðunu bu yýl da bir kez daha kanýtladý. Ýþçilerin, emekçilerin birlik,

Detaylı

~^ntnphak o:n çı-^.fcnıt/.maz "I ütüphanesi. Ver: 2011-4478. Yd: rat. Kısım: Kopya; u.no: 201500219

~^ntnphak o:n çı-^.fcnıt/.maz I ütüphanesi. Ver: 2011-4478. Yd: rat. Kısım: Kopya; u.no: 201500219 ~^ntnphak o:n çı-^.fcnıt/.maz "I ütüphanesi Ver: 2011-4478 Yd: rat. Kısım: Kopya; u.no: 201500219 rr t r u ^ v .. Z f ~ / f é - T \fsjl. U. 6 j r ^ 9 ^ s T A ^ i _ r İui-K. 'Z t**ol. ^.A u -fil ^ 9h^ -?^W

Detaylı

Türkiye nin kurtuluþu Kemalizmden demokrasiye geçiþte

Türkiye nin kurtuluþu Kemalizmden demokrasiye geçiþte SiyahMaviKýrmýzýSarý NÝN BOYUN GÖRÜÞÜLCK TRFÝK GÜVNLÝÐÝ BZI KUSUR TNIMLRI DÐÝÞTÝ RÇ MUYND TSLKLR HZIRLNDI ÝSTÝKLÂL MRÞI ÝÇÝN MSD Ha be ri say fa 3 te YNÝ DÖNM Ha be ri say fa 6 da LOGO Ha be ri 16 da YGR

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 1. BÖÜ VETÖE ODE SOU - 1 DEİ SOUAI ÇÖZÜEİ ODE SOU - DEİ SOUAI ÇÖZÜEİ 1. Bir kuvvetin tersi doğrultu ve büyüklüğü aynı yalnızca yönü ters olan kuvvettir. = olacağından, I. eşitlik yanlıştır. II. eşitlik

Detaylı

T E K L İF M EK TU BU

T E K L İF M EK TU BU T O Î.V A I D E S T fk P R O G R A M I ' ^ ı r. VAN \ALİI V A N H A L K S A Ğ L IĞ I M Ü D Ü R L Ü Ğ Ü (B ÎZ D E V A R IZ ) S A Y I ; 2 0 1 4 K O N U : P iy a sa A ra ştırm a sı T E K L İF M EK TU BU S

Detaylı

D0 F o r d G lo b a l 8 D S ü re ç H a z ırlığ ı

D0 F o r d G lo b a l 8 D S ü re ç H a z ırlığ ı D ĞR LN D İR M SO R ULAR I G 8 D S Ü R Ç B İ L G İ S İ Sürecin uygulanm asında tutarlılığı sağlam ak üzere bu yöntem in am acına ulaşılm asında takım a destek olabilm ek için aşağıdaki soru listesi geliştirilm

Detaylı

B ilg i G Э ven liпi N asщl Гg Э d Э Haline Getirilir?

B ilg i G Э ven liпi N asщl Гg Э d Э Haline Getirilir? B ilg i G Э ven liпi N asщl Гg Э d Э Haline Getirilir? Murat Lostar 1 B ilgi G Э ven liпi ve A n a ж Пeleri Teknoloji Anti-virЭs, gэvenlik duvarщ, biyom etrik sistem ler, akщllщ kartlar, elektron ik im

Detaylı

Cevap : C. Cevap : E

Cevap : C. Cevap : E DENEME 5 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ 1. 7 1 1 9 e + o + 7 7 8 8 1 9 = e + o + 7 7 8 8 1 9 = - - + 7 7 8 8 8 = = 1dir. 8 5. x y z = = = kolsun. 05, 09, 07, x = 0,5.k y = 0,9.k z = 0,7.k Bu na gö re x, y, z

Detaylı

Mi mar lar Oda sı z mir u be si 40. Ola an Ge nel Ku ru lu ve Se çim ler Ger çek le ti

Mi mar lar Oda sı z mir u be si 40. Ola an Ge nel Ku ru lu ve Se çim ler Ger çek le ti Ge nel Ku rul Mi mar lar Oda sı z mir u be si 40. Ola an Ge nel Ku ru lu ve Se çim ler Ger çek le ti 40. Ola an Ge nel Ku ru lu 30 Ocak 2010 Cu mar te si gü nü ger çek lefl ti. fiu be miz 39. Dö - nem

Detaylı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

1. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 1. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Yrd. Doç. Dr. Cem BABADO AN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi)

Detaylı

BALYOZ DÂVÂSI BAÞLIYOR

BALYOZ DÂVÂSI BAÞLIYOR SiyahMaviKýrmýzýSarý VEFAT YILDÖNÜMÜNDE MUHAMMED HAMÝDULLAH ANILIYOR Ha be ri say fa 10 da MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐININ ARAÞTIRMASI ÖÐRETMENLERÝN KÝTAP OKUMAK ÝÇÝN ZAMANLARI YOKMUÞ Ha be ri say fa 3 te YGER

Detaylı

ADAK. " A d akt a b u lu n mayın ; çü n kü ad ak, kad erd en o lan h içb ir şeyi en g ellem ez. A n cak ad ak seb eb iyle cimr id en m al çıkarılır.

ADAK.  A d akt a b u lu n mayın ; çü n kü ad ak, kad erd en o lan h içb ir şeyi en g ellem ez. A n cak ad ak seb eb iyle cimr id en m al çıkarılır. ADAK 4042- Eb û H u r eyr e r ad iyallah u an h ' d an : ( A llah R esû lü sallallah u aleyh i ve sellem b u yu rd u : ) " A d akt a b u lu n mayın ; çü n kü ad ak, kad erd en o lan h içb ir şeyi en g

Detaylı

Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu?

Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu? Morpa Kampüs Çocukları Okuma Yazmaya Hazırlamanın ve Öğretmenin Neden En Kolay Yolu? l Çünkü Morpa Kampüs te Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışmaları için özel bölüm var. Bu bölümde okul öncesi eğitimi almış

Detaylı

Be di üz za man ýn dos tu o lan Ja pon baþ ku man da nýna dair

Be di üz za man ýn dos tu o lan Ja pon baþ ku man da nýna dair SiyahMaviKýrmýzýSarý 2 Nev-i be þe re mo del ne dir? Âl-i LÂHÝKA lahika@yeniasya.com.tr Onlar (takvâ sahipleri) çirkin bir günah iþledikleri veya herhangi bir günaha girerek kendilerine zulmettikleri zaman

Detaylı

Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü

Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü Tüketici Kültürlerinin Yükselişi ve Düşüşü Erik As sa do uri an * 2009 ta rih li Ap tal lık Ça ğı (The Age of Stu pid) ad lı bel ge sel de, muh te me len dün ya da ka lan son in san olan kur gu sal bir

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4

EĞİTİM BİLİMLERİ ÖRNEK DENEME SINAVI - 4 Bu Bölümde Toplam 120 Soru Bulunmaktadır. Eğitim Bilimleri Testi için verilen toplam cevaplama süresi 150 dakikadır. (2,5 saat) 1 ve 2. so ru la r pa rag ra fa gö re ya n t la y n z. Bir gün or man da

Detaylı

Siyer i Nebî. (Hazret i Peygamberin Hayat )

Siyer i Nebî. (Hazret i Peygamberin Hayat ) Siyer i Nebî (Hazret i Peygamberin Hayat ) Diyanet flleri Baflkanl Yay nlar /140 Meslekî Kitaplar/19 Tashih: Mehmet Ali Soy Altan Çap Bask Kontrol: Mehmet Ali Soy Grafik Tasar m: Recep Kaya Bask : San

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler

ÝÇÝNDEKÝLER. 1. ÜNÝTE Kümeler. 2. ÜNÝTE Bölünebilme Kurallarý ve Kesirler ÝÇÝNDEKÝLER 1. ÜNÝTE Kümeler KÜMELER... 13 Ölçme ve Deðerlendirme... 19 Kazaným Deðerlendirme Testi - 1... 21 Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 (Video lü)... 23 KÜMELERLE ÝÞLEMLER... 25 Ölçme ve Deðerlendirme...

Detaylı

T.C. Ü M R A N İY E K A Y M A K A M L IĞ I İlçe Y azı İşleri M üdürlüğü. U 'n r t n f f l ^ E g f k r )

T.C. Ü M R A N İY E K A Y M A K A M L IĞ I İlçe Y azı İşleri M üdürlüğü. U 'n r t n f f l ^ E g f k r ) T.C. Ü M R A N İY E K A Y M A K A M L IĞ I İlçe Y azı İşleri M üdürlüğü Savı :B.0 5.4.V L K.0.3 4.76.0 1-870-714 K onu : G önül E lçileri Projesi (K oruyucu A ile) A C E LE 19/02/2013 U 'n r t n f f l

Detaylı

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Çetin Öner. Roman GÜLİBİK. Çeviren: Aslı Özer. 26. basım. Resimleyen: Orhan Peker

ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI. Çetin Öner. Roman GÜLİBİK. Çeviren: Aslı Özer. 26. basım. Resimleyen: Orhan Peker Çetin Öner GÜLİBİK ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI Roman Çeviren: Aslı Özer Resimleyen: Orhan Peker 26. basım Çetin Öner GÜLİBİK Resimleyen: Orhan Peker cancocuk.com cancocuk@cancocuk.com Yayın Koordinatörü: İpek

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R

DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES. G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES GÜZEL SANATLAR FAKÜLTES G R fi SINAVLARI KILAVUZU 2008-2009 ZM R SUNUŞ Do kuz Ey lül Üni

Detaylı

GÜN GÜN DRUCKER PETER F. DRUCKER JOSEPH A. MACIARIELLO ÜNLÜ DÜŞÜNÜRÜN YAPITLARINDAN SEÇ LM Ş 366 F K R VE MOT VASYON. Çeviren Murat Çetinbakış

GÜN GÜN DRUCKER PETER F. DRUCKER JOSEPH A. MACIARIELLO ÜNLÜ DÜŞÜNÜRÜN YAPITLARINDAN SEÇ LM Ş 366 F K R VE MOT VASYON. Çeviren Murat Çetinbakış GÜN GÜN DRUCKER ÜNLÜ DÜŞÜNÜRÜN YAPITLARINDAN SEÇ LM Ş 366 F K R VE MOT VASYON PETER F. DRUCKER JOSEPH A. MACIARIELLO Çeviren Murat Çetinbakış ISBN 978-605-4538-74-4 2009 Peter F. Drucker Orijinal adı ve

Detaylı

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve

sigorta BIRLIK ten Organ nakli ve ISSN: 13057839 Ocak - Mart 2012 SAYI: 27 BIRLIK ten TÜRK YE S GORTA VE REASÜRANS fi RKETLER B RL YAYINIDIR Organ nakli ve sigorta Organ ve doku naklinde, hekimlerin verdikleri zarar nedeniyle ödemek zorunda

Detaylı

Sait Gürsoy la Başarıya Doğru

Sait Gürsoy la Başarıya Doğru Sait Gürsoy la Başarıya Doğru İş D ünya s ı H a ng i N iteliklere Ö nc elik V eriyor? İş D ünya s ı H a ng i N iteliklere Ö nc elik V eriyor? Ü nivers ite S eç erken... Akademik/ P rofesyonel Kadro Burslar

Detaylı

28 ÞUBAT TA YENÝ GÖZALTILAR

28 ÞUBAT TA YENÝ GÖZALTILAR GER ÇEK TEN HA BER VE RiR BUGÜN GAZETENÝZLE BÝRLÝKTE ÜCRETSÝZ... YIL: 43 SA YI: 15.147 AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr 28 ÞUBAT TA YENÝ GÖZALTILAR

Detaylı

2014-2015 fiyat LİSTESİ

2014-2015 fiyat LİSTESİ 2014-2015 fiyat LİSTESİ -----Ortaokul YAYINLARI YAYINLARI AYDAN YAYINLARI FİNAL YAYINLARI Stok-Malzeme Listesi Açıklama - H.Y.G. KURAN-I KERİM ÖĞRENİYORUM - TEST KİTABI - Y.E.S. FEN BİLİMLERİ - SOSYAL

Detaylı

Kardeþliðimizi unutmayalým

Kardeþliðimizi unutmayalým GER ÇEK TEN HA BER VE RiR YARIN GAZETENİZLE BİRLİKTE... YIL: 43 SA YI: 15.146 AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr Kardeþliðimizi unutmayalým MEHMET GÖRMEZ

Detaylı

Y AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR

Y AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR dan GER ÇEK TEN HA BER VE RiR Y AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR YIL: 42 SA YI: 15.038 / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr Koruma kanunu ile gerçekler gizleniyor Mehmet Fatih Can TARÝH

Detaylı

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak

Günlük GüneşlIk. Şarkılar. Ali Çolak Günlük GüneşlIk Şarkılar Ali Çolak Alý Ço lak; 1965 yýlýnda Na zil li de doð du. Ga zi Üni ver si te si Teknik Eði tim Fakülte si nde baþ ladýðý yüksek öðre ni mi ni, Do kuz Eylül Üni ver si te si Bu ca

Detaylı

Yapı Üretiminde Kamu Denetimi Yasa ve Yönetmeliklerle Yok Ediliyor

Yapı Üretiminde Kamu Denetimi Yasa ve Yönetmeliklerle Yok Ediliyor 29.05.2012 Basın Açıklaması Yapı Üretiminde Kamu Denetimi Yasa ve Yönetmeliklerle Yok Ediliyor Bi lin di i üze re geç ti i miz ay lar da Çev re ve fie hir ci lik Ba ka n kent sel dö nü flü mü z mir'den

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 7 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 182 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİ 7 YE M N L MA L MÜ fia V R LER ODA LA RI YÖ NET ME L (21 fiu bat 1990 ta rih ve 20440 sa y l Res mi Ga ze te

Detaylı

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz:

Değerli Müşterimiz, Bu sayfalarda yer alan ilgili semboller ile belirtilen uyar lar ve aç klamalar, dikkatle okuman z tavsiye ediyoruz: 001-023 TÜRKÇE N HAL:001-023 TÜRKÇE N HAL 08.08.2008 13:30 Sayfa 1 Değerli Müşterimiz, Fiat Stilo yu seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Bu kitab, yeni otomobilinizin tüm özelliklerini tan man za ve onu mümkün

Detaylı

DÜZLEM AYNALAR ÇÖZÜMLER . 60 N N 45. N 75 N N I 20 . 30

DÜZLEM AYNALAR ÇÖZÜMLER . 60 N N 45. N 75 N N I 20 . 30 Tİ Tİ 49 3 75 75 4 5 5 80 80 6 35 7 8 0 0 70 70 80 0 0 80 9 0 50 0 50 0 DÜZE AAAR DÜZE AAAR BÖÜ BÖÜ AŞTRAAR AŞTRAAR DÜZE AAAR ÇÖZÜER 5 9 3 3 3 6 0 3 3 3 3 7 3 3 3 4 8 3 3 3 50 Tİ 3 5 9 6 0 3 7 4 8 Tİ 5

Detaylı

T B M M Tutanak Hizmetleri BaĢkanlığı

T B M M Tutanak Hizmetleri BaĢkanlığı BirleĢim : 9 Tarih : 27/4/2012 Saat : 19.00 Grup : Tuba GiriĢ : 3 Sayfa :1 27 Nisan 2012 Cuma BĠRĠNCĠ OTURUM Açılma Saati: 09.36 BAġKAN : Cemil ÇĠÇEK KÂTĠP ÜYELER: Muham met Rıza YALÇINKAYA(Bartın), Mustafa

Detaylı

BÝR VE ÖZKASNAK TAN SONRA FEVZÝ TÜRKERÝ

BÝR VE ÖZKASNAK TAN SONRA FEVZÝ TÜRKERÝ ÞANLIURFA BEDÝÜZZAMAN PANELÝNE HAZIR nhaberý SAYFA 6 DA HAC ÝÇÝN BAÞVURU YAPANLARIN SAYISI 1 MÝLYONU GEÇTÝ nhaberý SAYFA 16 DA GER ÇEK TEN HA BER VE RiR YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ

Detaylı

SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR

SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 21 SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 398 SINAV YÖNETMELİĞİ GEREĞİ, UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK KONULAR 21 SI NAV YÖ NET ME L GE RE, UY GU LA MA DA D K KAT ED LE CEK KO NU LAR

Detaylı

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR UZMAN PSÝKOLOG KÜBRA YILMAZTÜRK: Baðýmlýlýða götüren en önemli sebep ruhî tatminsizliktir ÖZELLÝKLE GÜNÜMÜZDE BUNU ÇOK GÖRÜYORUZ. GENÇLER DAHA FAZLA EÐÝLÝMLÝ. KANAATÝMCE DEÐER MEKANÝZMASI BOZULMUÞ DURUMDADIR.

Detaylı

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A

AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR. 17 MART 2011 PERÞEMBE / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr FO TOÐ RAFLAR: A A SiyahMaviKýrmýzýSarý ua. Turan Alkan ualper Görmüþ ucemil Ertem ucengiz Aktar uhayreddin Karaman uhüseyin Gülerce uýbrahim Kiras umehmet Altan umustafa Akyol umümtaz er Türköne unecmiye Alpay uosman Can

Detaylı

3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU

3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU 3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU 1 10 3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

Detaylı

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Müslümanlıktan Hıristiyanlığa Geçişin Sebepleri Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme Doç.Dr. Asım YAPICI a a Çu ku ro va Üni ver si te si İla hi yat Fa kül te si, Din Psi ko lo ji si ABD, ADANA Ya zış

Detaylı

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR YENÝ ORTAYA ÇIKAN DERSÝM BELGELERÝNE GÖRE SÜRGÜN EMRÝ DE M. KEMAL DEN CANINI KURTARANLARA ZORUNLU ÝSKÂN ugizli li ði kal dý rý lan Der sim bel ge le ri ne gö re, ha re kât tan ca ný ný kur ta ra bi len

Detaylı

Þemdinli nin barýþ feryadý

Þemdinli nin barýþ feryadý CUMA GÜNÜ HERKESE... GER ÇEK TEN HA BER VE RiR Y YIL: 43 SA YI: 15.256 AS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR / 75 Kr www.ye ni as ya.com.tr Þemdinli nin barýþ feryadý OPERASYON VE ÇATIÞMALARIN

Detaylı

ÝSTANBUL PANELE HAZIR

ÝSTANBUL PANELE HAZIR SiyahMaviKýrmýzýSarý ÝSTANBUL PANELE HAZIR Emevi Camiinde hoþ bir sada/ 16 da Bediüzzaman ýn evi tehlikede Ha be ri say fa 6 da u VI. Ri sa le-i Nur Kon gre si, 27 Mart Pa zar gü nü sa at 14.00 da Ýs tan

Detaylı

TÖREN KITASI OLMAKTAN BIKTIK

TÖREN KITASI OLMAKTAN BIKTIK SiyahMaviKýrmýzýSarý DUMANSIZ HAYAT 3. YILINDA HABERÝ SAYFA 13 TE TATÝLDE SINAV HEYECANI HABERÝ SAYFA 3 TE YOKSUL ÇOCUKLAR OYUNCAKLA SEVÝNECEK HABERÝ SAYFA 16 DA GER ÇEK TEN HA BER VE RiR Y YIL: 42 SA

Detaylı

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR Mescid-i Aksa ya kuþatma daralýyor Ýsrail arazilere el koyup, evleri yýkýyor n7 de TALMUDÝ BAHÇELERÝYLE ÇEVRÝLECEK uak sa Kül tür ve Mi ras Mü es sese si, Ýs ra il yö ne ti mi ne bað lý ku rum ve ku ru

Detaylı

Yığın hareketi ve görev

Yığın hareketi ve görev işçi sınıfının kurtuluşu kendi eseri olacaktır BÜTÜN ÜLKELERİN PROLETERLERİ, BİRLESİN! Mayıs 1988 S a y ı:8 Yığın hareketi ve görev Y ığın hareketi gelişiyor, öfke ve memnuniyetsizlik f iili hareket dönüşüyor.

Detaylı

İslamofobinin Kökenleri: Batılı mı Doğulu mu?

İslamofobinin Kökenleri: Batılı mı Doğulu mu? İslamofobinin Kökenleri: Batılı mı Doğulu mu? Doç.Dr. M. Ali KİRMAN a a Din Sosyolojisi AD, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Kahramanmaraş Ya zış ma Ad re si/cor res pon den ce:

Detaylı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı

4. - 5. sınıflar için. Öğretmen El Kitabı 4. - 5. sınıflar için Öğretmen El Kitabı HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Selahiddin Ö ÜLMÜfi (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi) Doç. Dr. Ahmet ALTINDAĞ (Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi) Yrd. Doç.

Detaylı

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR

YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR YAS YA NIN BAH TI NIN MÝF TA HI, MEÞ VE RET VE ÞÛ RÂ DIR Papazlar Haþir Risalesinden ders okuyorlar Rot ter dam Ýs lam Ü ni ver si te sin de ki bir he yet ta ra fýn dan Fle menk çe ye de çev ri len Ha

Detaylı

ABD, her yere ölüm götürdü

ABD, her yere ölüm götürdü TÜRKÝYE, SAÝD NURSÎMODELÝ ÝLE MODEL ÜLKE OLABÝLÝR Demokratik cumhuriyet kavramýnýn içi, Bediüzzaman'ýn yorumlarýna uygun tanýmlarla doldurulmalý ki, Türkiye Arap âlemi ve bütün dünya için bir örnek ülke

Detaylı

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR

YGER ÇEK TEN HA BER VE RiR SiyahMaviKýrmýzýSarý Cezaevinde üniversie biirdiler/ 3 TE Parik camiyi ziyare ei/ 5 TE Srese karþý bir dilim kavun/ 15 TE ALTIN KEMER SAHÝBÝNÝ BULUYOR Ha be ri SPOR da Çin Büyükelçisinden hadisli dave/

Detaylı