ALTI TEKERLEKLİ TAŞITIN DİNAMİK ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALTI TEKERLEKLİ TAŞITIN DİNAMİK ANALİZİ"

Transkript

1 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi HAVACILIK VE UZAY EKNOLOJİLERİ DERGİSİ EMMUZ 5 CİL SAYI (1-14) ALI EKERLEKLİ AŞIIN DİNAMİK ANALİZİ Cihan DEMİR Yıldız knik Ünivrsitsi, Makin Fakültsi, Makin Mühndisliği Bölümü 3439, İSANBUL Ncati AHRALI Yıldız knik Ünivrsitsi, Makin Fakültsi, Makin Mühndisliği Bölümü 3439, İSANBUL ÖZE Altı tkrlğindn tahrik diln (6x6) araçların arazidki syir durumları v prformansları çok iyi olduğundan dolayı bilhassa askri amaçlı kullanılması yaygındır. Bu çalışmada litratürdki tkniklr, özl amaçlı altı tkrlkli askri taşıt için kullanılarak, titrşimlrin, tkrlk v süspansiyon sistmin ait çşitli yay v sönüm dğrlrin bağlı dğişimi inclnmiştir. orik çalışmalarda "am aşıt" sas alınarak dinamik modllmlr grçklştirilmiştir. Difransiyl dnklmlr, mvcut taşıt için aksları v gövdsi rijit olarak üç srbstlik drcli, süspansiyon sistmi takılması durumunda dokuz srbstlik drcli taşıt modli için ld dildi. Dnysl çalışmada, mvcut taşıt sarsıcı il tahrik dilrk titrşim ölçümlri B&K 515 titrşim analizörüyl, frkans gnlik düzlmind grçklştirilmiştir. Hr iki çalışmadan ld diln rzonans frkansları karşılaştırılmıştır. Doğruluğu dnylrl ispatlanan taşıt modli, silah il atış durumunda arka arkaya yapılan atışların birbirlrini tkilm durumu simülasyonlarında kullanılmıştır. Atış v sürüş durumları için önrilr gtirilmiştir. Anahtar Sözcüklr: Altı tkrlkli taşıt, rzonans frkansı, titrşim analizi. ABSRAC DYNAMIC ANALYSIS OF A SIX-WHEELED VEHICLE Bst to our knowldg, six-whld vhicls hav bttr driving conditions and prformanc critria as compard to four-whld vhicls, spcially for th us of military. Although, th six-whld vhicls hav bttr faturs, in litratur, thr has bn no dynamic analysis carrid out on thos vhicls. Gnrally, dynamic analysis of four-whld vhicl has bn undrtakn. In this work, th six-whld vhicl was modld by using discrt mass, dashpot and spring, as 3 and 9 dgr-of-frdom (DOF) systms that considrd vhicl with / without suspnsion systm. h vhicl modl was constructd into a simulation tool so that input/output and vhicl paramtrs could b changd asily using th modulatd approach. In th xprimntal studis, th xcitation with an lctrodynamic shakr drivn by a sinusoidal signal wr usd to masur th frquncy rspons of th systm (sin-swpt mthod). Vibration masurmnts wr takn by B&K 515 vibration analyzr. h rsults obtaind from xprimnt wr compard with th calculatd ons and a good agrmnt btwn ths rsults wr obtaind. h mathmatical modl which, is vrifid with xprimntal rsults, usd for simulating th firing condition. Kywords: Six-whld vhicl, rsonanc frquncy, vibration analysis. 1. GİRİŞ Günlük hayatımızda çok önmli bir yr tutan motorlu taşıtlar, dinamik olarak oldukça karmaşık sistmlrdir. Bunlar içind arazi taşıtları, yol şartları v kullanım şkli olarak, daha zor durumlara maruz kalırlar. Altı tkrlğindn tahrik diln (6x6) taşıtların arazidki syir durumları v prformansları çok iyidir. Sahip DEMİR, AHRALI 1 olduğu avantajlardan dolayı, askri amaçlı, hafif savaş aracı v silahlı prsonl taşıyıcı olarak kullanılmaktadır. Bu tip taşıtlar ağır silahlı taşıtlara v orduya dstk açısından gidrk artan önm sahiptirlr. Dolayısıyla bu tip taşıtların dinamik analizlri, güvnirlik v prformansa ihtiyaçların-dan dolayı askrlri özllikl ilgilndirmktdir. aşıt özl maksatlı vya askri amaçlarla kulla-nılacaksa, taşıt

2 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi yapısı v dinamik davranışlarının torik v dnysl olarak inclnmsi grkmktdir. aşıt dinamik analizinin yapılmasıyla ld dilck yararlar aşağıdaki gibi vrilbilir; 1. aşıtın yapısal zayıflıklarını blirlmk v bunların gidrilmsi yönünd çalışmalar yapmak. aşıt prformansını arttırmak 3. aşıt ömrünü grçk işltm şartlarına gör hsaplamak 4. aşıtlarda oluşabilck hasarları önlmk 5. aşıt kütlsini azaltmak 6. aşıtın tasarım v gliştirm aşamalarına yardımcı olmak 7. aşıt bakım masraflarını azaltmak Bir çok araştırmacı taşıtı; rijit gövd, aks, süspansiyon lmanları v lastiklrdn oluşan dinamik bir modl olarak l almıştır[1]. itrşim ndn olan dış tkilrin d, yol düzgünsüzlüğündn kaynaklandığını kabul tmişlr v yol modlini oluşturmuşlardır[],[3]. Bugün kadar yapılan araştırmaların çoğunda taşıt, simtrik olduğundan dörtt bir olarak modllnmiştir[3]. Bu modllm yaklaşımı (çyrk taşıt modli) çok basit olması v taşıt titrşimlri hakkında ytrli bilgi vrmsindn dolayı önmli bir yr sahiptir. Huh v Hong özl amaçlı, altı tkrlğindn tahrikli bir taşıtın kullanım prformansını inclmişlrdir. aşıt modli ayrık kütllrdn oluşturulmuş v 18 srbstlik drclidir. Bu çalışmada taşıtın arazidki manvra karaktristiklri inclnmiştir. krlk modlini oluşturmada nonlinr v kinmatik tkilri göz önün almışlardır. aşıtın simülasyonu MALAB / SIMULINK d hazırlanarak giriş v çıkış paramtrlrinin kolaylıkla kontrol dilmsi sağlanmıştır. aşıt manvrasında, orta tkrlk tkisinin ihmal dilmycğini göstrmişlrdir[4]. Dmic, taşıt titrşimlrini paramtrik olarak inclmiştir. Bu amaçla oluşturduğu ydi srbstlik drcli rijit gövdli taşıt modlind, titrşim gnliklrini, kütl v atalt momntlrini paramtrik kabul drk pratikt d kullanılabilck bir yöntm gliştirmiştir[5]. Süspansiyon sistminin ana görvi, taşıt gövdsini yoldan gln tkilr karşı izol tmktir. Elbhiry v diğrlri taşıtı kaynaklarda, çyrk modl olarak bilinn yaklaşımla rastgl titrşimlr karşısında taşıt titrşimlrini minimiz dck, optimum süspansiyon dplasmanını bulmuşlardır[6]. Kaya bş srbstlik drcli bir sistm olarak modllnn bir taşıtın hıza bağlı titrşimlrini inclmiştir. aşıtın hız, ağırlık, süspansiyon lmanlarıyla ilgili dğrlri göz önün alınarak simülasyonlar grçklştirilmiştir[7]. Yüksk taşıt titrşim gnliklrinin maksimum dğrlrini minimiz dck optimum süspansiyon lmanlarının tasarımını yapmıştır. Bu amaçla basittn gnl olmak üzr taşıtın farklı dinamik modllrini oluşturup harkt dnklmlrini ld tmiştir. Optimizasyon formülasyonu simplks linr programlama tkniği il yapılmıştır[8]. Ahmd v Goupillon bir traktörün sürücü koltuğuna iltiln titrşimlri tahmin dbilmk için, tkrlk, gövd v koltuk süspansiyon sistmini için alan analitik bir modl gliştirmişlrdir. Bu modld gövd v koltuk süspansiyon sistminin yay v sönüm katsayıları için nonlinr tkilr d göz önün alınmıştır. orik v dnysl sonuçlar karşılaştırılmıştır[9]. Dmir altı tkrlkli bir taşıtın rijit gövdli v lastik gövdli matmatik modllri için frkans analizi yapmıştır. Sinüs-süpürmsi yöntmiyl yapılan dnysl çalışmadan ld diln doğal frkans sonuçlarını torik çalışmalardan ld diln sonuçlarla karşılaştırmıştır. İnsan sağlığı açısından zararlı olan 3-7 Hz. bölgsi içind bulunan doğal frkans dğrlrini bu bölg dışına taşımak için dinamik absorbr uygulaması grçklştirmiştir [1]. Dmir özl amaçlı altı tkrlkli taşıtın doğal frkanslarını torik v dnysl olarak inclmiştir. orik çalışmalarda, çşitli taşıt modllrini sas alarak dinamik analizlri, lastik v rijit gövd için ANSYS v MALAB d grçklştirmiştir. Dnysl çalışmalarla doğruluğu ispatlanan taşıt modli simülasyonlarda kullanılarak silah atış durumları için grilm v titrşim analizlri yapılmıştır[11].. AŞI MODELİNİN OLUŞURULMASI Gövd v akslar rijit kabulüyl yapılan yaklaşımda, mvcut taşıt için modl, gövd v altı adt tkrlktn mydana glmktdir (Şkil 1a.). am taşıt modli vya üç boyutlu modl olarak bilinir. Süspansiyon sistmi takılması durumunda taşıt srbstlik drcsi dokuz olmaktadır(şkil 1b.). aşıt matmatik modlinin oluşturulmasında, kaynaklardaki gnl kabullr göz önünd tutularak: a) Yay karaktristiklri linr, b) Viskoz sönümlyicilr linr, c) krlklrin yol il tmas halind oldukları v Hook kanununa uydukları, d) Yoldan gln kuvvtlrin, tkrlk tmas yüzyi orta noktasına tkidiği kabul dildi. DEMİR, AHRALI

3 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi y V y J zz J xx x L3 L 1 L J zz J xx x L3 L 1 L z A.M. θ 3 z m 1 A.M. θ 3 m 1 θ θ k 4 c 4 k5 c 5 k 6 c 6 k 9 c 9 k8 c 8 k 7 c 7 x y4 x y5 x y6 k 1 c 1 k c c 3 k 3 d m 7 k k 1 c 1 1 c 1 k m 6 m 5 c c 11 c 3 k 11 k 3 k 1 c 1 x y4 x y5 x y6 m m 3 m 4 xy3 L x y x y1 x y L yol k 4 c 4 k 5 k 6 c 6 x y3 x y x y1 a) b) Şkil 1. aşıt Modli a) süspansiyon sistmi yok b) süspansiyon sistmi var c 5 x y1 = X y1 sin( ωt ) x y = X y sin( ω(t- V d )) xy3 = X y3 sin( ω(t- V L )) x y4 = X y4 sin( ω(t- V L )) xy5 = X y5 sin( ω(t- V d )) xy6 = X y6 sin( ωt ) (1) x y1, x y, x y3, x y4, x y5, x y6 : yol profillri L: ön v arka aks arası msaf d : ön v orta aks arası msaf V: taşıt hızı L 1 : Ağırlık mrkzi v orta aks arası msaf L : Ağırlık mrkzi v ön aks arası msaf L 3 : Ağırlık mrkzi v arka aks arası msaf Lagrang yöntmind, sistmin nrji toplamları () nolu dnklmd yrin konulur v gnllştirilmiş koordinatlara gör türvlri alınarak harkt dnklmlri ld dilir(3). Mvcut taşıt için sistm matrislri Ek.1 d vrilmiştir. d E k E E k p ED + + = Q.. dt x j xj x j x j j () E k : oplam kintik nrji E p : oplam potansiyl nrji E D : oplam sönüm trimi Q j : Gnllştirilmiş kuvvtlr x j : Gnllştirilmiş koordinatlar.... [M]x + [C]x + [K]x = [F 1]x y + [F ]xy (3) M: Kütl matrisi C: Sönüm katsayıları matrisi K: Yay katsayıları matrisi x: Gnlik vktörü F 1, F : Kuvvt katsayılar matrisi Yol fonksiyonu (1) nolu dnklmd göstrildiği gibi sinüzoidal olarak kabul dildi. Bu yaklaşımla zorlanmış titrşimlrin frkans gnlik ğrilri MALAB d hazırlanan programla çizdirildi. Modl için ld diln (3) numaralı dnklmin sağ tarafını oluşturan zorlayıcı kuvvt yol düzgünsüzlüklrindn DEMİR, AHRALI 3 dolayı glmiştir. aşıta yol boyunca harkt dn tkrlrlklr tarafından kuvvt girişi olduğuna gör yol zamanın bir fonksiyonudur. Dolayısıyla ω taşıtın yol boyunca hızını blirlmktdir[7]. En gnl hald sinüzoidal olarak kabul dilirs; x y = X y sin( ωt + α ) (4) x y = X y sin( ω t )cos( α )+X y sin( α )cos( ω t ) x ys = X y cos( α ), x yc = X y sin( α ) (5) x y = X ys sin( ω t )+X yc cos( ω t ) X y : Yol pürüzlrinin gnliği ω : Yoldaki pürüzlrin açısal hızı Aynı şkild taşıtın cvapları (x 1,x, x 3,...x n ) aşağıdaki şkild yazılırsa; x i = X is sin( ω t )+X ic cos( ω t ) v bu dnklmlr uygun formlarda dnklmlrd yrin yazılıp düznlmlr yapılırsa; X = [Y] -1 F X y (6) çözüm ld dilir. ω [M] + [K] ω[c] [Y] = (7) ω[c] ω [M] + [K] gnliklr aşağıdaki formda ld dilir. Xis Xiys x = X ; x y = (8) ic Xiyc Eld diln X is v X ic dğrlrindn hr frkans dğri için maksimum gnlik X = Xis + Xic (9) olarak ld dilir.

4 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi Altı tkrlkli taşıtın sinüzoidal yol şartlarında üç srbstlik drcli modllmd frkans düzlmind farklı sönüm v yay katsayıları için titrşim cvapları simülasyonlar sonucu Şkil v Şkil 3. dki gibi ld dilmiştir (tkrlk sönüm katsayıları, c 1 =c =c 3 =c 4 =c 5 =c 6 =65 Ns/m, yay katsayıları, k 1 =k =k 3 =k 4 =k 5 =k 6 =5784 N/m, X y =.1 )... c=135 Ns/m c=65 Ns/m c=53 Ns/m.. c=135 Ns/m c=65 Ns/m c=53 Ns/m a) b) Şkil. Altı tkrlkli taşıtın farklı sönüm katsayıları için ağırlık mrkzinin a) düşy gnliklri b) z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma).. k=5 N/m k=5784 N/m k=75 N/m.. k=5 N/m k=5784 N/m k=75 N/m a) b) Şkil 3. Altı tkrlkli taşıtın farklı yay katsayıları için ağırlık mrkzinin a) düşy gnliklri b) z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma) Altı tkrlkli taşıtın sinüzoidal yol şartlarında dokuz srbstlik drcli modllmd frkans düzlmind farklı sönüm v yay katsayıları için titrşim cvapları simülasyon sonuçları Şkil 4 v Şkil 5 dki gibi ld dilmiştir (süspansiyon sistmin ait yay katsayıları k 1 =k =k 3 =k 4 =k 5 =k 6 = 8966 N/m, sönüm katsayıları c 1 =c =c 3 =c 4 =c 5 =c 6 =1763 Ns/m, X y =.1). DEMİR, AHRALI 4

5 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi.. c=1 Ns/m c=1763 Ns/m c=3 Ns/m.. c=1 Ns/m c=1763 Ns/m c=3 Ns/m a) b).. c=1 Ns/m c=1763 Ns/m c=3 Ns/m.. c=1 Ns/m c=1763 Ns/m c=3 Ns/m c) d) Şkil 4. Altı tkrlkli taşıtın farklı yay katsayıları için ağırlık mrkzinin a) düşy gnliklri b) z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma) c) m kütlsi düşy gnliklri d) m 7 kütlsi düşy gnliklri krlk sönüm v yay katsayılarının farklı dğrlri; lastik havasının alınmış olması (arazid tmas yüzyini arttırarak tkrlk tutuşunun iyilştirilmsi için trcih dilir), dolma lastik kullanılması durumlarına dnk glmktdir. Sönüm katsayısının artmasıyla, titrşimin maksi-mum gnliklri düşmktdir. Ayrıca düşük hızlarda, sönüm titrşimlrin gnliği üzrind pk tkili olmamaktadır. Yüksk hızlarda sönümün tkisi artmaktadır(şkil ). aşıta süspansiyon sistmi takılması sonucunda daha düşük frkanslarda rijit modlar ortaya çıkmaktadır(şkil 4 v Şkil 5). Yalpa titrşimlri için yapılan simülasyonda, ordinat ksnindki dğrlr göz önün alındığında, harkt pratik anlamda oluşmamaktadır v grafik olarak yr almamaktadır. DEMİR, AHRALI 5

6 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi.. k=45 N/m k=8966 N/m k=135 N/m.. k=45 N/m k=8966 N/m k=135 N/m a) b).. k=45 N/m k=8966 N/m k=135 N/m.. k=45 N/m k=8966 N/m k=135 N/m c) d) Şkil 5. Altı tkrlkli taşıtın farklı yay katsayıları için ağırlık mrkzinin a) düşy gnliklri b) z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma) c) m kütlsi düşy gnliklri d) m 7 kütlsi düşy gnliklri 3. ALI EKERLEKLİ AŞIIN DENEYSEL FREKANS ANALİZİ aşıtlar için yapılan dnysl çalışmalar çok pahalı olmakla birlikt hrbir taşıt için ayrı ayrı yapılması grkmktdir. Grçğ yakın modllmnin mümkün olması durumunda dnysl çalışma yrin torik analizlrin çok daha ucuza v daha dtaylı yapılacağı aşikardır. Oluşturulan dny düznğiyl (Şkil 6., Şkil 7.), sistm 1- Hz frkansları arasında dğişn harmonik kuvvt uygulanmıştır. Sistmin frkans düzlmind titrşim cvapları BK 515 titrşim analizörü il ld dilmiştir(şkil 8.). Frkans düzlmindki ölçümlrd ortalamalar alınarak dip gürültülri v çvr gürültülrinin tkisi azaltılmıştır. Kuvvt ürtimi 1- Hz aralığı gidiş gliş olmak üzr dört dfa yapılmıştır. DEMİR, AHRALI 6

7 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi DSC4 YÜK 1 DPA AMPLİFİER LDS İREŞİM SAĞLAYICI SOĞUUCU FAN 3 Şkil 6. Dny tsisatı 1: Güçlndirici giriş sinyali : Yük üzrindki algılayıcıdan gln tk kanal kontrol sinyali 3: Bağlantı sinyallri Şkil 7. Altı tkrlkli taşıt dny tsisatı ablo 1. Harmonik tahrik durumu için simülasyon v dny sonuçların karşılaştırılması Rijit gövd Matlab[Hz] Dnysl[Hz] Kafa vurma Düşy yönd Aşağı-yukarı Yalpa DEMİR, AHRALI 7

8 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi Şkil 8. Altı tkrlkli taşıtın frkans cvabı(ölçüm yri, karkas yapı arka kısmından, düşy yönd) orik çalışmalardan ld diln frkans cvap ğrilri (Şkil a. v b.), dnysl çalışmadan ld diln sonuçlarla (Şkil 8.) yakınsamaktadır. Sayısal dğrlrin karşılaştırılması ablo1. d yapılmıştır. orik v dnysl çalışmada oluşan ufak sayısal farklar dny cihazının ölçm aralığı hassasiytindn kaynaklanmaktadır (ablo 1.). Dnysl sonuçlar v torik sonuçlar arasındaki uygunluk, rijit gövdli matmatik modlin havan silahı atış durumu v diğr yol şartları için simülasyonlarda kullanılabilir olduğunu göstrmk-tdir. aşıtın frkans cvabı inclndiğind (Şkil 8. v ablo 1.), ilk üç frkans, rijit cisim modlarıdır; ilki, kafa vurma (pitch), ikincisi, aşağı-yukarı (bounc), üçüncüsü is yalpa (roll) harktlridir. Yüksk frkanslı kuvvt maruz kaldığında araç taşıyıcı yapısına v plaklara ait lastik modlar tahrik olmaktadır. Düşük zorlama frkanslarında daha çok rijit cisim modları tkindir. 4. SİLAH AIŞI DURUMUNDA ALI EKERLEKLİ AŞIIN İREŞİM SİMÜLASYONLARI Silah platformu orta v arka tkrlk arasındaki bölgddir. Şkil 9. da namlu olarak blirtiln noktada silah tspit yri vardır. Namlu yönü taşıtın arka tarafına doğrudur. Namlu açısı yatayla o -85 o arasındadır. Namlu ksnind 36 N luk gri tpm kuvvti söz konusudur. Pş pş atışlar söz konusu olacağı için taşıt titrşimlrinin namlu açısını dğiştirmmsi fvkalad önmlidir. Bundan dolayı kısa sürd taşıtın stabil hal glmsi grkmktdir. Bu durum göz önün alınarak grkli inclmlr yapıldı. Sistm ait difransiyl dnklmlr ikinci kısımda ld dildi. Bu dnklmlr kullanılarak durum uzayındaki dnklmlr ld dildi. Sistm giriş olarak 36 N luk kuvvt darb olarak tkimktdir. Bu kuvvt sistm n thlikli olarak 85 o lik namlu açısında tkimktdir[şkil1.]. A.M: Ağırlık mrkzi Ltop: Namlunun ağırlıklık mrkzin x ksni yönündki uzaklığı. LLtop: Namlunun ağırlıklık mrkzin z ksni yönündki uzaklığı y y J zz J xx F J zz J xx F m 1 A.M. LLtop m 1 A.M. LLtop k 4 c 4 Ltop k5 c 5 k 6 c 6 k 9 c 9 Ltop k8 c 8 k 7 c 7 m 7 m 6 m 5 k 1 c 1 k c k c 3 3 k k 1 c 1 1 c 1 k c c 11 c 3 k 11 k 3 k 1 c 1 m c d m 3 m 4 k 4 c k c 5 5 k 4 6 c 6 L a) b) Şkil 9. Silah atış durumu için taşıt Modli a) süspansiyon sistmi yok b) süspansiyon sistmi var DEMİR, AHRALI 8

9 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi x Kuvvt [N] zaman [s] Şkil 1. Silah atış durumu için giriş fonksiyonu x 1 [m] θ [Radyan] a) b) θ 3 [Radyan] c) Şkil 11. Silah atış durumunda süspansiyonsuz taşıt a) ağırlık mrkzinin düşy gnliklri b) ağırlık mrkzinin z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma) c) ağırlık mrkzinin x ksni trafındaki açısal gnliklri (Yalpa) DEMİR, AHRALI 9

10 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi Mvcut taşıtta süspansiyon sistmi yoktur, takılması durumunda is havan silahı atışı sonucu titrşimlrin.15 nasıl oluşacağı simülasyonlarla inclndi [Şkil 1] x 1 [m] -.5 θ [Radyan] a) b) θ 3 [Radyan] x [m] c) d) x 3 [m] -.1 x 4 [m] ) f) Şkil 1. Altı tkrlkli süspansiyonlu taşıtın a) ağırlık mrkzinin(m 1 kütlsi) düşy gnliklri b) ağırlık mrkzinin (m 1 kütlsi) z ksni trafındaki açısal gnliklri (Kafa vurma) c) ağırlık mrkzinin (m 1 kütlsi) x ksni trafındaki açısal gnliklri (Yalpa) d) m kütlsi düşy gnliklri ) m 4 kütlsi düşy gnliklri ) m 34 kütlsi düşy gnliklri DEMİR, AHRALI 1

11 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi aşıtın süspansiyonsuz durumu için yapılan havan silahı atışı simülasyonlarında, düşy titrşimlr Şkil 11a. da görülcği üzr yaklaşık 1 s lik sürd sönümlnmktdir. Kafa vurma titrşimlri yaklaşık s d sönümlnmktdir (Şkil 11b.). Yalpa titrşimlri is yaklaşık 1,5 s d sönümlnmktir (Şkil 11c.). itrşimlrin sönümlnm sürlri göz önün alındığında, art arda yapılan atışlarda, bir öncki atış sonrası oluşan titrşimlr, diğr atış durumunu tkilmycktir. aşıta süspansiyon takılması sonucu, düşy titrşimlrin gnliklrind v sönümlnm sürsind iki katı bir artış söz konusudur(şkil 1a.). itrşimlrin (kafa vurma harkti) 3,5 s sür içrisind sönümlndiği görülmktdir (Şkil 1b.). Dolayısıyla bir öncki atış sonrası oluşan titrşimlr, sonraki atış snasında namlu açısını tkilmktdir. aşıta süspansiyon takılması, yalpa titrşimlrinin yüksk bir oranda azalmasına sbp olmaktadır(şkil 1c.). krlklrd gövdy oranla daha küçük titrşim gnliklri söz konusudur(şkil 1d., 1., 1f.). 5. SONUÇLAR Bu çalışmada taşıt hızının,süspansiyon lmanlarının,tkrlk özlliklrinin (yay v sönüm katsayıları) taşıt titrşimlri üzrindki tkilri inclnmiştir. Mvcut taşıt için yapılan simülasyonlardan atış sonrası oluşan artık titrşimlrin bir sonraki atışı tkilmdiği görülmüştür. Bununla birlikt taşıtın syir durumu için yapılan torik v dnysl çalışmalarda, titrşimlrin ivm dğrlri yüksk v düşük frkanslarda ortaya çıkan rzonans durumları söz konusudur. Syir konforunu arttırmak v titrşim ivm dğrlrini düşürmk için taşıta süspansiyon takılması durumu simülasyonları yapılmıştır. Simülasyonlar sonucunda titrşimlrin ivm dğrlri düşmkl birlikt atış sonrası oluşan artık titrşimlr bir sonraki atışı tkildiği görülmktdir. Ayrıca rijit gövd modları daha aşağı düşmktdir. İnsan sağlığı için rahatsız dici bölg 3-7 Hz aralığında bulunan düşy v kafa vurma modları için sistm dinamik absorbr takılması uygun olacaktır[1],[13]. Konstrüksiyon açısından uy-gun olan gövd içrsindki arka kısma yrlştirilbilir. Böylc ana gövd titrşimlrind sönümlnm sağlanmış olur v rijit modlar yukarı ötlnir. aşıt konforunun arttırılması için alınabilck önlmlr aşağıdaki gibi sıralanabilir; 1) Dinamik absorbr klm ) Sönümlyici(absorbr) klnbilir. 3) Yaylar yumuşatılabilir. Atış sonrası titrşim sönümlm sürsi artacağı için, atış snasında taşıtı yr sabitlyn harktli ayakların taşıta klnmsi tavsiy dilir. 6. KAYNAKLAR [1] Robson, J.D., "Stochastic Road Inputs and Vhicl Rspons, Vhicl Systm Dynamics, 5:1-13, 1975/76. [] Dodds,C. J. v Robson, J. D., "h Dscription of road surfac roughnss", Journal of Sound and Vibration, 31(): , [3] Gobbi, M. v Mastinu, G., "Expctd Fatigu Damag of Road Vhicls du to Road xcitation "Vhicl Systm Dynamics Supplmnt, 8: , [4] Huh, K., Kim, J., Hong, J., "Handling and Driving Charactristics For Six-Whld Vhicls", Procdings of th I MECH E Part D Journal of Automobil Enginring, vol. 14, no., pp (1), Fbruary. [5] Dmic, M., "Idndification of Vibration Paramtrs for Motor vhicls" Vhicl Systm Dynamics, 7:68-88, [6] Elbhiry, E. M., Karnopp, D. C., "Optimal Control Of Vhicl Random Vibration With Constraind Suspnsion Dflction" Journal of Sound and Vibration, 189 (5): , [7] Kaya, F., Bilgisayar Yardımıyla aşıt itrşimlrinin İnclnmsi, Yıldız Ünivrsitsi Drgisi, 3:39-5, [8] Yüksk, İ., aşıt itrşimlrinin Optimizasyonu, Y..Ü. Fn Bilimlri Enstitüsü Doktora zi, İstanbul, [9] Ahmd,.B., Goupillon, J.F., Prdicting h Rid Vibration of an Agricultural ractor, Journal of rramchanics, vol.34, no.1, pp. 1-11, [1] Dmir, C., Altı krlkli aşıtın Dnysl v orik Olarak Frkans Analizi, Dinamik Absorbr Uygulaması, Havacılık v Uzay knolojilri Drgisi, Cilt 1, Sayı 4(7-4), 4. [11] Dmir, C., Altı ahrikli (6x6) Askri Bir Aracın Silah Atış Pozisyonlarında v Arazid Syir Halind Dinamik Durumunun İnclnmsi, Y..Ü. Fn Bilimlri Enstitüsü Doktara zi, İstanbul, 3. [1] Griffin, M. J., Handbook of Human Vibration, 1. Baskı, Acdmic Prss, California, 99-13, 199. [13] Gillspi,. D., Fundamntals of Vhicl Dynamics, 1. Baskı, Socity of Automotiv Enginrs, , 199. DEMİR, AHRALI 11

12 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi 7. EKLER Ek 1. Üç srbstlik drcli taşıt modli için sistm matrislri m1 M= jzz j yy c1+ c + c3 + c4 + c5 + c6 cl 1 3 cl 1 c3( L1+ L) + cl 4 3 cl cl 1 + c3( L1+ L) + cl 4 3 C = simtrik cl 5 1 c6( L + 1 L) + cl c6( L + 1 L) ( cl cl 1+ c3( L1+ L) + cl 4 3 ( c1 c c3 + c4 + c5 + c6) ( c1+ c + c3 + c4 + c5 + c6) 4 cl 5 1 c6( L1+ L) k1+ k + k3 + k4 + k5 + k6 kl 1 3 kl 1 k3( L1+ L) + kl 4 3 kl kl 1 + k3( L1+ L) + kl 4 3 K = simtrik kl 5 1 k6( L + 1 L) + kl k6( L + 1 L) ( kl kl 1+ k3( L1+ L) + kl 4 3 ( k1 k k3+ k4 + k5 + k6) ( k1+ k + k3+ k4 + k5 + k6) 4 kl 5 1 k6( L1+ L) k3 k k1 k6 k5 k 4 F1= kl 3 kl 1 kl 1 3 kl 6 kl 5 1 kl 4 3 k3 k k1 k6 k5 k4 c3 c c1 c6 c5 c 4 F= cl 3 cl 1 cl 1 3 cl 6 cl 5 1 cl 4 3 c3 c c1 c6 c5 c4 xy = xy 1 xy xy3 xy4 xy5 xy6 ; xy = xy1 xy xy3 xy4 xy5 xy6 1 3 ;.... x x1 θ θ3 x = x θ θ = ; x = x1 θ θ3 DEMİR, AHRALI 1

13 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi Ek. Altı krlkli Süspansiyonlu aşıt İçin Dokuz Srbstlik Drcli Modl İçin Kütl, Sönüm V Rijitlik Matrislri Kütl matrisi lmanları; m1 j zz j yy m M= m3 simtrik m4 m 5 m6 m 7 Sönüm matrisi lmanları; c+c+c+c+c+c cl+cl+cl+cl+cl1-cl cl 1 3 +cl 1 +cl 3 +cl 7 +cl 8 1 +cl 9 3 (-c-c-c+c+c+c) (cl-cl-cl+cl+cl-cl) (c+c+c+c+c+c) c1 c1l 3 c1 c 1+c 4 -c -cl 1 c c +c 5 simtrik C= -c3 -c3l c3 c 3+c 6 -c7 -c7l -c7 c 7+c 1 -c8 -c 8L 1 -c 8 c 8+c 11 -c9 c9l 3 -c9 c 9+c 1 Rijitlik matrisi lmanları; k1+k +k 3+k 7+k 8+k9 -kl+kl+kl+kl+kl-kl k1l 3 +kl 1 +kl 3 +kl 7 +kl 8 1 +kl 9 3 (-k-k-k+k+k+k) (kl-kl-kl+kl+kl-kl) (k+k+k+k+k+k) k1 k1l 3 k1 k1+k 4 -k -k L1 k k+k 5 simtrik K = -k3 -k 3L k3 k3+k 6 -k7 -k7l -k 7 k7+k 1 -k8 -k 8L1 -k8 k8+k 11 -k9 k9l 3 -k 9 k9+k 1 DEMİR, AHRALI 13

14 Altı krlkli aşıtın Dinamik Analizi ÖZGEÇMİŞLER Yrd. Doç. Dr. Cihan DEMİR Lisans Y..Ü. Makina Fakültsi, Makin Mühndisliği Yüksk Lisans Y..Ü. Fn Bilimlri Enstitüsü Makin Müh. Anabilim Dalı, Enrji Programı Doktora Y..Ü. Fn Bilimlri Enstitüsü Makin Müh. Anabilim Dalı, Konstrüksiyon Programı Çalıştığı kurumlar: YÜ Makin Fakültsi Makin Mühndisliği Bölümü Araştırma Görvlisi YÜ Makin Fakültsi Makin Mühndisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. 5-dvam diyor Prof. Ncati AHRALI Yüksk 197 Yüksk Lisans, İÜ Makin Fakültsi, Lisans Doçnt 1978 Doçntlik, İ.D.M.M Akadmisi, Makin Bölümü Profsör 1988 Profsörlük, Yıldız knik Ünivrsitsi, Makin Bölümü. Çalıştığı kurumlar: YÜ Makin Fakültsi Makin Mühndisliği Bölümü Öğrtim Üysi 197-dvam diyor DEMİR, AHRALI 14

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ Srkan SUNU - Srhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Ünivrsitsi Makina Mühndisliği Bölümü -posta: srhan.kuuka@du.du.tr Özt: Bu çalışmada, komprsör,

Detaylı

YÜK KANCALARI VİDALI BAĞLANTILARINDA KULLANILAN FARKLI VİDA DİŞ PROFİLLERİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ GERİLME ANALİZİ

YÜK KANCALARI VİDALI BAĞLANTILARINDA KULLANILAN FARKLI VİDA DİŞ PROFİLLERİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ GERİLME ANALİZİ . Ulusal Tasarım İmalat v Analiz Kongrsi 11-1 Kasım 010- Balıksir YÜK KANCALARI VİDALI BAĞLANTILARINDA KULLANILAN FARKLI VİDA DİŞ PROFİLLERİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ GERİLME ANALİZİ Aydın DEMİRCAN*, M. Ndim

Detaylı

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI 96 OLEBOLCULAIN FAKLI MAÇ PEFOMANSLAI İÇİN TEKALANAN ÖLÇÜMLE ÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÖET Gürol IHLIOĞLU Süha KAACA Farklı yr, zaman v matryallr üzrind tkrarlanan dnylr il bir vya birdn fazla faktörün tkisi

Detaylı

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri Kayıplı Dilktrik Cisimlrin Mikrodalga il Isıtılması v Uç Etkilri Orhan Orhan* Sdf Knt** E. Fuad Knt*** *Univrsity of Padrborn, Hinz ixdorf Institut, Fürstnall, 3302 Padrborn, Almanya orhan@hni.upb.d **Istanbul

Detaylı

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210 SAT-IF / CATV Ultra Gniş Bantlı Dağıtım Yükslticilri (UBA-Srisi) TANITIM v KULLANIM KILAVUZU Modllr UBA4234-R Vrsiyon : KK_UBA_V3.0210 1.Gnl Tanıtım UBA Srisi Dağıtım Yükslticilri, uydu (950-2150MHz) v

Detaylı

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi!

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi! Çlik Hr şy hsapladığınız gibi! idyapi Bilgisayar Dstkli Tasarım Mühndislik Danışmanlık Taahhüt A.Ş. Piyalpaşa Bulvarı Famas Plaza B-Blok No: 10 Kat: 5 Okmydanı Şişli 34384 İstanbul Tl : (0212) 220 55 00

Detaylı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı ÖZET Çay Atıklarından Aktif Karbon Ürtimi v Adsorpsiyon Prosslrind Kullanımı Mrym OZMAK a, Işıl Gürtn b, Emin YAĞMUR b, Zki AKTAŞ b a DSİ Gn.Md. TAKK Dairsi Başkanlığı, Ankara, 61 b Ankara Ünivrsitsi Mühndislik

Detaylı

AISI 316L ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE TAKIM RADYÜSÜ VE KESME PARAMETRELERİNİN TAGUCHİ YÖNTEMİYLE OPTİMİZASYONU

AISI 316L ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE TAKIM RADYÜSÜ VE KESME PARAMETRELERİNİN TAGUCHİ YÖNTEMİYLE OPTİMİZASYONU Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Dr. Journal of th Faculty of Enginring and Architctur of Gazi Univrsity Cilt 28, No 3, 437-444, 2013 Vol 28, No 3, 437-444, 2013 AISI 316L ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE TAKIM RADYÜSÜ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ LEVENT YILMAZ Istanbul Tknik Ünivrsitsi, İnşaat Fakültsi, Hidrolik v Su Yapıları Kürsüsü, 8626, Maslak, Istanbul. ÖZET

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problmlri Bundan öncki drst bir fonksiyonun grafiğini çizmk için izlnbilck yol v yapılabilck işlmlr l alındı. Bu drst, grafik çizim stratjisini yani grafik çizimind

Detaylı

İyon Kaynakları ve Uygulamaları

İyon Kaynakları ve Uygulamaları İyon Kaynakları v Uygulamaları E. RECEPOĞLU TAEK-Sarayköy Nüklr Araştırma v Eğitim Mrkzi rdal.rcpoglu rcpoglu@tak.gov.tr HPFBU-2012 2012-KARS KONULAR İyon kaynakları hakkında gnl bilgi İyon kaynaklarının

Detaylı

BÖLÜM II A. YE Đ BETO ARME BĐ ALARI TASARIM ÖR EKLERĐ ÖR EK 2

BÖLÜM II A. YE Đ BETO ARME BĐ ALARI TASARIM ÖR EKLERĐ ÖR EK 2 BÖLÜ II A. YE Đ BETO ARE BĐ ALARI TASARI ÖR EKLERĐ ÖR EK SÜ EKLĐK DÜZEYĐ YÜKSEK 6 KATLI BETO ARE PERDELĐ / ÇERÇEELĐ BĐ A SĐSTEĐ Đ EŞDEĞER DEPRE YÜKÜ YÖ TEĐ ĐLE A ALĐZĐ E TASARII.1. GENEL BĐNA BĐLGĐLERĐ...II./..

Detaylı

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi Ahmt GANİ/APJES II-I (24) 6-23 Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Dntlyici il Doğru Akım Motorunun Hız Dntim Prformansının İnclnmsi * Ahmt Gani, 2 Hasan Rıza Özçalık, 3 Hakan Açıkgöz,

Detaylı

- BANT TAŞIYICILAR -

- BANT TAŞIYICILAR - - BANT TAŞIYICILAR - - YAPISAL ÖZELLİKLER Bir bant taşıyıcının nl örünümü aşağıdaki şkild vrilmiştir. Bant taşıyıcıya ismini vrn bant (4) hm taşınacak malzmyi için alan bir kap örvi örn, hm d harkt için

Detaylı

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI EKEV AKADEİ DERGİSİ Yıl: 14 Sayı: 44 (Yaz 2010) 335 GİRİŞİCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAA YÖNTEİNİN KULLANII. Dursun KAYA (*) A. Samt HAŞILOĞLU (**) Slçuk Burak HAŞILOĞLU

Detaylı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı Makin Tknolojilri Elktronik Drgisi Cilt: 6, No: 2, 2009 (-8) Elctronic Journal of Machin Tchnologis Vol: 6, No: 2, 2009 (-8) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tknolojikarastirmalar.com -ISSN:304-44 Makal (Articl)

Detaylı

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU BULANIK MANIK KONROLLÜ ERMOELEKRİK BEYİN SOĞUUCUSU A.Hakan YAVUZ 1, Raşit AHISKA 2,Mahmut HEKİM 3 1Niksar Mslk Yükskokulu,Gaziosmanpaşa Ünivrsitsi Niksar,okat 2knik Eğitim Fakültsi,Elktronik Bilgisayar

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ Cünyt DUMRUL * ÖZ Bu çalışma ticarî dışa açıklık, bklnn döviz kuru, bklnn nflasyon oranı v Türkiy il

Detaylı

Matris Konverterden Beslenen Lineer Asenkron Motor Modeli ve Matlab/Simulink ile Benzetimi

Matris Konverterden Beslenen Lineer Asenkron Motor Modeli ve Matlab/Simulink ile Benzetimi 6 th Intrnational Advancd Tchnologis Symposium (IATS ), 6-8 May, Elazığ, Turky Matris Konvrtrdn Bslnn inr Asnkron Motor Modli v Matlab/Simulink il Bnztimi M. Ş. Üny, H. Altun Univrsity of Şırnak, Şırnak/Turky,

Detaylı

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması Bulanık Dntlyicilr Bilgi Tabanı (Uzman) Anlık (Kskin) Girişlr Bulandırma Birimi Bulanık µ( ) Karar Vrm Kontrol Kural Tabanı Bulanık µ( u ) Durulama Birimi Anlık(Kskin) Çıkış Ölçklm (Normali zasyon) Sistm

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkal Ünivrsitsi Mühndislik Bilimlri Drgisi, Cilt 19, Sayı 6, 013, Sayfalar 66-74 Pamukkal Ünivrsitsi Mühndislik Bilimlri Drgisi Pamukkal Univrsity Journal of Enginring Scincs DIŞ MERKEZ ÇAPRAZLI BİR

Detaylı

IKTI 102 25 Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü

IKTI 102 25 Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü DERS NOTU 10 (Rviz Edildi, kısaltıldı!) ENFLASYON İŞSİZLİK PHILLIPS EĞRİSİ TOPLAM ARZ (AS) EĞRİSİ TEORİLERİ Bugünki drsin içriği: 1. TOPLAM ARZ, TOPLAM TALEP VE DENGE... 1 1.1 TOPLAM ARZ EĞRİSİNDE (AS)

Detaylı

Infrared Kurutucuda Ayçiçeği Tohumlarının Kuruma Davranışı ve Kuruma Modellerine Uyum Analizi

Infrared Kurutucuda Ayçiçeği Tohumlarının Kuruma Davranışı ve Kuruma Modellerine Uyum Analizi Fırat Üniv. Mühndislik Bilimlri Drgisi Fırat Univ. Journal of Enginring 7(1), 51-56, 015 7(1), 51-56, 015 Infrard Kurutucuda Ayçiçği Tohumlarının Kuruma Davranışı v Kuruma Modllrin Uyum Analizi Özt * Mhmt

Detaylı

ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ

ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ ISI GERİ KAZANIMI (Çapraz Akış) DENEY FÖYÜ (Dny Yürüücüsü: Arş. Gör. Doğan ERDEMİR) Dnyin Amacı v Dny Hakkında Gnl Bilgilr Dnyin amacı sı gri kazanımı (çapraz akış) sismlrind;. Sıcaklık dğişimlrinin ölçümü

Detaylı

YENİ NESİL CAM KORKULUK SİSTEMLERİ

YENİ NESİL CAM KORKULUK SİSTEMLERİ F Mtal v Rklam Ürünlri San Tic AŞ YENİ NESİL CAM KORKULUK SİSTEM F TAL v NTİCAŞ Zmin Üstü Bağlantılı EGANT Srisi C50 Elgant srisi yüksk mimari standarttaki yapıların, dğrin, sağlamlığı v sttiği il dğr

Detaylı

AKILLI YAPILARIN SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİ KULLANILARAK MODELLENMESİ. Tarkan Çalışkan Havacılık Mühendisliği Bölümü, ODTÜ, 06531, Ankara.

AKILLI YAPILARIN SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİ KULLANILARAK MODELLENMESİ. Tarkan Çalışkan Havacılık Mühendisliği Bölümü, ODTÜ, 06531, Ankara. . ULUSAL MAKİNE TEORİSİ SEMPOZYUMU Slçuk Ünivrsitsi, Konya, Eylül AKILLI YAPILARIN SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİ KULLANILARAK MODELLENMESİ Tarkan Çalışkan Havacılık Mühndisliği Bölümü, ODTÜ, 6, Ankara Yavuz

Detaylı

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö.

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. Asnkron Makinanın Alan Yönlndirm Kontrolünd FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. ABSTRACT In this study, th fasibility of usag of fild programmabl gat arrays (FPGA) in th fild orintd control (FOC) of induction

Detaylı

IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ

IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ IŞINIM VE DOĞAL TAŞINIM DENEYİ MAK-LAB005 1. DENEY DÜZENEĞİNİN TANITILMASI Dny düznği, şkild görüldüğü gibi çlik bir basınç kabının içind yatay olarak asılı duran silindirik bir lman ihtiva dr. Elman bakırdan

Detaylı

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan 1 YARI İLETKENLER Enstrümantal Analiz ir yarı iltkn, iltknliği bir iltkn il bir yalıtkan arasında olan kristal bir malzmdir. Çok çşitli yarıiltkn malzm vardır, silikon v grmanyum, mtalimsi bilşiklr (silikon

Detaylı

01.04.2010. Tambur dişlisinin tambura montajı

01.04.2010. Tambur dişlisinin tambura montajı 01.04.0 TAMBURLAR Kaldırma makinalarında kullanılan tamburların yapısı aşağıdaki şkild görülmktdir. 1 4 Tambur dişlisinin tambura montajı 5 6 1 01.04.0 Tamburların yataklanma v tahrik skillri aşağıdaki

Detaylı

Günlük Bülten. Günlük Bülten

Günlük Bülten. Günlük Bülten 0 Oak 203 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 00 8,49. Piyasa Dğri-TÜM ($m) 320,064.6 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 92,060.8 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 2,046.97 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış % Dğ.

Detaylı

HR.Ü.Z.F.Drgisi, 2008, 12(4):65-71 J.Agric.Fac.HR.U., 2008, 12(4):65-71 SÜNE MÜCADELESİNDE ÇİFTÇİ DAVRANIŞLARI: ADIYAMAN- DİYARBAKIR-MARDİN-ŞANLIURFA ÖRNEĞİ Mhmt DUMAN Clalttin GÖZÜAÇIK Vdat KARACA Çtin

Detaylı

Yapı-Zemin Etkileşimi Dikkate Alınarak Betonarme Yapıların Doğrusal Olmayan 3 Boyutlu Dinamik Analizi

Yapı-Zemin Etkileşimi Dikkate Alınarak Betonarme Yapıların Doğrusal Olmayan 3 Boyutlu Dinamik Analizi Yapı Tknljilri Elktrnik Drgisi Cilt: 5, N: 1, 009 (5-36) Elctrnic Jurnal f CnstructinTcnlgis Vl: 5, N: 1, 009 (5-36) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tknljikarastirmalar.cm -ISSN:1305-631X Makal (Articl) Yapı-Zmin

Detaylı

SÜLFÜRİK ASİTLE MUAMELE EDİLEN FISTIK KABUKLARI İLE Cr(VI) İYONLARININ ADSORPSİYONU

SÜLFÜRİK ASİTLE MUAMELE EDİLEN FISTIK KABUKLARI İLE Cr(VI) İYONLARININ ADSORPSİYONU SÜLFÜRİK ASİTLE MUAMELE EDİLEN FISTIK KABUKLARI İLE Cr(VI) İYONLARININ ADSORPSİYONU Vyis SELEN, Ali YARAŞ 2, Cansu YILMAZ 3, M. Şaban TANYILDIZI 4, Dursun ÖZER 5 Fırat Ünivrsitsi Mühndislik Fakültsi Kimya

Detaylı

Yuvarlakada Kavşakların Kapasiteleri Üzerine Bir Tartışma *

Yuvarlakada Kavşakların Kapasiteleri Üzerine Bir Tartışma * İMO Tknik Drgi, 21 4935-4958, Yazı 323 Yuvarlakada Kavşakların Kapasitlri Üzrin Bir Tartışma * Srhan TANYEL* Nadir YAYLA** ÖZ Çalışmada, İzmir d bulunan dört kavşağa ait gözlmlrdn yararlanılarak, çok şritli

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problmlri 9.. Grafik çizimind izlnck adımlar. y f() in grafiğini çizmk için Adım. f() i analiz diniz. (f nin tanım kümsi, f() in tanımlı olduğu tüm rl sayıların oluşturduğu

Detaylı

B OSC2 VOD PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA. Rabman YAKAR, Etem KÖKLÜKAYA.

B OSC2 VOD PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA. Rabman YAKAR, Etem KÖKLÜKAYA. SAU Fn Bilimlri Enstitüsü Drgisi PIC16F84 Mikrodntlcisi Kullanılarak Ciaziarın Tlfon D Kontrolün Bir Uygulama PIC16F84 MİKRODENETLEYİCİSİ KULLANILARAK CİHAZLARIN TELEFON İLE KONTROLÜNE BİR UYGULAMA Rabman

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı 27 Şuat 2013 Çarşama Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,514.3 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,886.2 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 86,403.0 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,629.94 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Emk Taşınmaz Dğrlm v Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Kamuoyuna, Ektki rapor Bankacılık Düznlm v Dntlm Kurumu tarafından 1 Kasım 2006 tarih v 26333 sayılı Rsmi Gazt d yayımlanan Bankalara Dğrlm Hizmti

Detaylı

BİLEŞENLER. Demiryolu Araçları için yüksek hızlı DC devre kesiciler Tip UR6, UR10 ve UR15

BİLEŞENLER. Demiryolu Araçları için yüksek hızlı DC devre kesiciler Tip UR6, UR10 ve UR15 İLŞNLR miryolu raçları için yüksk hızlı dvr ksicilr Tip R, R v R Gnl bilgi R, R v R; doğal soğutmalı, açmasız, tk kutuplu, çift yönlü, lktromanytik üflmli, lktrik kontrol dvrlrin v doğrudan aşırı akım

Detaylı

MANYEZİT ARTIĞI KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN Co(II) İYONLARININ GİDERİMİ

MANYEZİT ARTIĞI KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN Co(II) İYONLARININ GİDERİMİ Onuncu Ulusal Kimya Mühndisliği Kongrsi, 3-6 Eylül 1, Koç Ünivrsitsi, İstanbul MANYEZİT ARTIĞI KULLANILARAK SULU ÇÖZELTİLERDEN Co(II) İYONLARININ GİDERİMİ İlkr KIPÇAK, Turgut Giray ISIYEL Eskişhir Osmangazi

Detaylı

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ Alpr YILMAZ, Hüsamttin BULUT Çukurova Ünivrsitsi, Makina Mühndisliği Bölümü, 01330-ADANA ÖZET Son yıllarda iklimlndirm tknolojisind hızlı glişmlr yaşanmaktadır. Ozon tabakasına

Detaylı

Ödülü hayat olanlar için... Ayrıcalığı ile

Ödülü hayat olanlar için... Ayrıcalığı ile Ödülü hayat olanlar için... Ayrıcalığı il Bylikdüzü nd özlnn bir hayat... Huzur dolu mkanlar, yüksk konforlu yaşamlar Bylikdüzü Kavaklı da, bölgnin glişmkt olan n önmli yrlrindn birind sizin için ypyni

Detaylı

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum.

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum. 9 BÖLÜM 7 SÜRELİ HAL HATALARI ontrol itmlrinin analizind v dizaynında üç özlliğ odaklanılır, bunlar ; ) İtniln bir gçici hal cvabı ürtmk. ( T, %OS, ζ, ω n, ) ) ararlı olmaı. ıaca kutupların diky knin olunda

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi 27 Aralık 2012 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,991.1 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 304,387.4 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,677.3 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 1,243.42 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12 BÖLÜM 1. MADDENİN/KARIŞIMIN VE FİRMANIN/İŞLETMENİN TANIMI 1.1 Ürün kimliği: EB25SS Ticari isim: Ekstra Güçlü Pisuar Kapakları 1.2 Maddnin vya karışımın blirtiln ilgili kullanımları v blirtiln kullanımlara

Detaylı

Mühendisler İçin DİFERANSİYEL DENKLEMLER

Mühendisler İçin DİFERANSİYEL DENKLEMLER Mühndislr İçin DİFERANSİYEL DENKLEMLER Doç. Dr. Tahsin Engin Prof. Dr. Yunus A. Çngl Sakara Ünivrsitsi Makina Mühndisliği Bölümü Elül 8 SAKARYA - - Mühndislr İçin Difransil Dnklmlr İÇİNDEKİLER BÖLÜM BİRİNCİ

Detaylı

ARITILMASI: DENEYSEL VE MODELLEME ÖZET

ARITILMASI: DENEYSEL VE MODELLEME ÖZET SAÜ. F n Bilimlri Drgisi, 13. Cilt, 1. Sayı, s. 6673, 09 Evrnsl Atıksuyun Ardaşık Ksikli Biyrakstör il Arıtılması: Dnysl v Mdlirn D. Tpalğlu EVSEL ATIKS ARDIŞIK KESİ K 1 Ai BİYOREAKTÖR İLE ARITILMASI:

Detaylı

SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE TEK FAZLI TRANSFORMATÖRÜN ÇALIŞMA NOKTASININ BELİRLENMESİ. Ali İhsan ÇANAKOĞLU

SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE TEK FAZLI TRANSFORMATÖRÜN ÇALIŞMA NOKTASININ BELİRLENMESİ. Ali İhsan ÇANAKOĞLU Sonlu Elmanlar Yöntmi İl Tk Falı Transformatörün 7. Sayı Aralık 008 Çalışma Noktasının Blirlnmsi SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE TEK FAZLI TRANSFORMATÖRÜN ÇALIŞMA NOKTASININ BELİRLENMESİ Ali İhsan ÇANAKOĞLU

Detaylı

Kirişli döşemeler (plaklar)

Kirişli döşemeler (plaklar) Kirişli döşmlr (plaklar) Dört tarafından kirişlr oturan döşmlr Knarlarının bazıları boşta olan döşmlr Boşluklu döşmlr Düznsiz gomtrili döşmlr Üç tarafı kirişli bir tarafı boşta döşm Bir tarafı kirişli

Detaylı

DESIGN OF A FUZZY-PI CONTROLLED THREE-PHASE ACTIVE POWER FILTER

DESIGN OF A FUZZY-PI CONTROLLED THREE-PHASE ACTIVE POWER FILTER 5. Uluslararası İlri Tknolojilr Smpozyumu (IATS 9), 3-5 Mayıs 29, arabük, Türkiy ULANI-PI DENETİMLİ ÜÇ FAZLI PARALEL ATİF GÜÇ FİLTRESİNİN TASARIMI DESIGN OF A FUZZY-PI CONTROLLED THREE-PHASE ACTIE POWER

Detaylı

BÜYÜK HİZMET DOĞU ANADOLU YA KALKINMA DOSYASI. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı. Adnan DEMİR

BÜYÜK HİZMET DOĞU ANADOLU YA KALKINMA DOSYASI. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı. Adnan DEMİR DAP Bölg Kalınma İdarsi Başanı Adnan DEMİR DOĞU ANADOLU YA BÜYÜK HİZMET DAP Başanı Adnan Dmir, Doğu Anadolu Bölgsind başlattıları alınma hamlsinin, bölgnin anayan yarası olan huzur v güvn ortamının tsisi

Detaylı

ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ

ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ Onuncu Ulual Kimya Mühndiliği Kongri, 3-6 Eylül 2012, Koç Ünivriti, İtanbul ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ Abdulwahab GIWA, Sülyman KARACAN

Detaylı

Günlük Bülten. 06 Mart 2013. Merkez Bankası, Şubat Ayı Fiyat Gelişmelerini açıkladı. Yurtiçi otomotiv satışları Şubat ta geçen yıla göre %17 arttı

Günlük Bülten. 06 Mart 2013. Merkez Bankası, Şubat Ayı Fiyat Gelişmelerini açıkladı. Yurtiçi otomotiv satışları Şubat ta geçen yıla göre %17 arttı XU 100 US D/TRY (Sağ taraf) 06 Mart 2013 Çarşama Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 81,051.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 318,088.0 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 90,822.1 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,695.51 Yurtdışı

Detaylı

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi&

Tekirdağ&Ziraat&Fakültesi&Dergisi& ISSN:130*7050 NamıkKmalÜnivrsitsi TkirdağZiraatFakültsiDrgisi Jurnal(f(Tkirdag(Agricultural(Faculty( ( ( ( ( ( ( An(Intrnatinal(Jurnal(f(all(Subjcts(f(Agricultur( Cilt(/(Vlum:(1Sayı(/(Numbr:((((((Yıl(/(Yar:(015

Detaylı

SIVILAŞMAYA KARŞI GÜVENLİK KATSAYISININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİN EDİLMESİ: DENİZLİ-GÜMÜŞLER ÖRNEĞİ

SIVILAŞMAYA KARŞI GÜVENLİK KATSAYISININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİN EDİLMESİ: DENİZLİ-GÜMÜŞLER ÖRNEĞİ S.Ü. Müh.-Mim. Fak. Drg., c.3, s.-, 007 J. Fac.Eng.Arch. Slcuk Univ., v.3, n.-, 007 SIVILAŞMAYA KARŞI GÜVENLİK KATSAYISININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİN EDİLMESİ: DENİZLİ-GÜMÜŞLER ÖRNEĞİ Gulmustafa ŞEN,

Detaylı

Hizmet Kalitesinin Servqual Metodu İle Ölçümü ve Sonuçların Yapısal Eşitlik Modelleri İle Analizi: Öğretmen Evi Uygulaması

Hizmet Kalitesinin Servqual Metodu İle Ölçümü ve Sonuçların Yapısal Eşitlik Modelleri İle Analizi: Öğretmen Evi Uygulaması 19 Hizmt Kalitsinin Srvqual Mtodu İl Ölçümü v Sonuçların Yapısal Eşitlik Modllri İl Analizi: Öğrtmn Evi Uygulaması Sülyman Ersöz, Mhmt Pınarbaşı, A.Kürşad TÜRKER, Mustafa YÜZÜKIRMIZI Endüstri Mühndisliği

Detaylı

300 = Ders notlarındaki ilgili çizelgeye göre; kömür için üst kaplama kalınlığı 4 mm, alt kaplama kalınlığı 2 mm olarak seçilmiştir.

300 = Ders notlarındaki ilgili çizelgeye göre; kömür için üst kaplama kalınlığı 4 mm, alt kaplama kalınlığı 2 mm olarak seçilmiştir. Soru-) Eğii, uzunluğu 50 olan dsandr y bant konvyör kurularak bununla saatt 300 ton tüvönan taş köürü taşınacaktır. Bant konvyörü boyutlandırınız. Kabullr: Bant hızı :,5 /s Köür yoğunluğu : 0,9 ton/ 3

Detaylı

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 7, SAYI: 3, EYLÜL 214 21 Glnksl Dvlt Anlayışından -dvlt: Türkiy v Irak - dvlt Algısı Karşılaştırması Wadullah Majd FADHIL 1, Alptkin SÖKMEN 2, Emr Burak EKMEKÇİOĞLU

Detaylı

BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR

BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR BÖLÜM 7 TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR sabit-oğnlkl, sabit-özllikli, harici, türbülanslı sınır tabaka akımları ZB 386 Sınır Tabaka Drs notları - M. TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR Türbülans analizindki grksinimlr

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-203 GERİ KAZANIMLI LOKAL HAVALANDIRMA SETİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-203 GERİ KAZANIMLI LOKAL HAVALANDIRMA SETİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ K-203 GERİ KAZANIMLI LOKAL HAVALANDIRMA SETİ HAZIRLAYAN: EFKAN ERDOĞAN KONTROL EDEN: DOÇ. DR. HÜSEYİN BULGURCU BALIKESİR-2014

Detaylı

OLASILIK ve ÝSTATÝSTÝK ( Genel Tekrar Testi-1) KPSS MATEMATÝK. Bir anahtarlıktaki 5 anahtardan 2 si kapıyı açmak - tadır.

OLASILIK ve ÝSTATÝSTÝK ( Genel Tekrar Testi-1) KPSS MATEMATÝK. Bir anahtarlıktaki 5 anahtardan 2 si kapıyı açmak - tadır. OLASILIK v ÝSTATÝSTÝK ( Gnl Tkrar Tsti-1) 1. Bir anahtarlıktaki 5 anahtardan si kapıyı açmak - tadır. Açmayan anahtar bir daha dnnmdiğin gör, bu kapının n çok üçüncü dnmd açılma olasılığı kaçtır? 5 6 7

Detaylı

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan Bağımsızlığının 20. Yılında Azrbaycan Dr. Ali ASKER* 1980 lrin ortalarından itibarn Sovytlr Birliğind uygulanan ynidn yapılanma v saydamlık politikalarının amacı (n azından sözd), dmokratiklşm yoluyla

Detaylı

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar MADDE 1 Bu Yöntmliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın kirliliktn korunması, noktasal kaynaklı

Detaylı

Günlük Bülten. 26 Şubat 2013. İtalya da seçim sonuçları belli oldu

Günlük Bülten. 26 Şubat 2013. İtalya da seçim sonuçları belli oldu 26 Şuat 2013 Salı Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 76,670.3 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,093.4 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 86,034.3 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,341.46 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

ÜSTEL DAĞILIM. üstel dağılımın parametresidir. Birikimli üstel dağılım fonksiyonu da, olarak bulunur. olduğu açık olarak görülmektedir.

ÜSTEL DAĞILIM. üstel dağılımın parametresidir. Birikimli üstel dağılım fonksiyonu da, olarak bulunur. olduğu açık olarak görülmektedir. ÜSTL DAĞILIM Tanım : X > olma üzr sürli bir rasgl dğişn olsun. ğr a > için X rassal dğişni aşağıdai gibi bir dağılıma sahip olursa X rasgl dğişnin üsl dağılmış rassal dğişn v onsiyonuna da üsl dağılım

Detaylı

The Mathematics-Oriented Epistemological Belief Scale (MOEBS): Validity and Reliability Study

The Mathematics-Oriented Epistemological Belief Scale (MOEBS): Validity and Reliability Study Kuramsal Eğitimbilim Drgisi, 6(3), 359-388, Tmmuz 2013 Journal of Thortical Educational Scinc, 6(3), 359-388, July 2013 [Onlin]: http://www.kg.aku.du.tr DOI numbr: http://dx.doi.org/10.5578/kg.5952 Th

Detaylı

Maden Tetkik ve Arama Dergisi

Maden Tetkik ve Arama Dergisi MA Drgisi (2013) 146 : 105-116 Madn tkik v Arama Drgisi http://drgi.mta.gov.tr ESKİŞEHİR GRABENİNİN NEOJEN SRAİGRAFİSİ VE SİSMİK YANSIMA EÜDÜ İLE KÖMÜR ÇÖKELİM ALANININ ARAŞIRILMASI İlkr ŞENGÜLER a,* v

Detaylı

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON

VİNÇTE ÇELİK KONSTRÜKSİYON 0 Haziran www.guvn-kua.h VİNÇTE ÇEİ ONSTRÜSİON ÖZET _09 M. Güvn UT Smbollr v anaklar için "_00_ClikonsruksionaGiris.do" a bakınız. oordina ksnlri "GENE GİRİŞ" d blirildiği gibi DIN 8800 T gör alınmışır.

Detaylı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Glir gtirn taşınmazlar gnl olarak yatırım aracı olarak görülürlr. Alıcı, taşınmazı satın almak için kullandığı paranın karşılığında bir gtiri bklr. Bundan ötürü,

Detaylı

ORTA NOKTASINDAN P YÜKÜNE MARUZ HER İKİ TARAFINDAN DESTEKLENMİŞ METAL MATRİKSLİ KOMPOZİT BİR KİRİŞ İÇİN ELASTİK GERİLME ANALİZİ

ORTA NOKTASINDAN P YÜKÜNE MARUZ HER İKİ TARAFINDAN DESTEKLENMİŞ METAL MATRİKSLİ KOMPOZİT BİR KİRİŞ İÇİN ELASTİK GERİLME ANALİZİ AMUKKAE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ Sİ K FAKÜTESİ AMUKKAE UNIVERSITY ENGINEERING COEGE MÜHENDİ Sİ K BİİMERİ DERGİ S İ JOURNA OF ENGINEERING SCIENCES YI CİT SAYI SAYFA : 00 : 0 : : 8-86 ORTA NOKTASINDAN YÜKÜNE

Detaylı

GERİ ÖDEME TALEP FORMU T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ EĞİTİM MÜŞAVİRLİĞİNE, Sort Kod : Hesap No : İmzası E-posta : Telefon Nu :

GERİ ÖDEME TALEP FORMU T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ EĞİTİM MÜŞAVİRLİĞİNE, Sort Kod : Hesap No : İmzası E-posta : Telefon Nu : T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ EĞİTİM MÜŞAVİRLİĞİ GERİ ÖDEME TALEP FORMU B-1 T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ EĞİTİM MÜŞAVİRLİĞİNE, 1416 Sayılı Kanuna gör MEB (... Ünivrsitsi) adına rsmi burslu statüd öğrnim görmk

Detaylı

Eğitimde şimdilik son hamle olmak üzere Bilim Merkezi ni Bayrampaşalı genç araştırmacıların hizmetine sunmuş bulunduğumuzu da burada ifade edelim.

Eğitimde şimdilik son hamle olmak üzere Bilim Merkezi ni Bayrampaşalı genç araştırmacıların hizmetine sunmuş bulunduğumuzu da burada ifade edelim. Dğrli Bayrampaşalılar, Atila AYDINER İçind bulunduğumuz v Bilgi Çağı olarak tanımlanan bu dönmd, büyük dvltlrin v büyük özl sktör yapılanmalarının n önmli gidr kalmini bilgi v tknoloji harcamaları oluşturuyor.

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1)

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) Rsmi Gazt Tarii: 08.06.2010 Rsmi Gazt Sayısı: 27605 TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

Günlük Bülten. 05 Mart 2013. Şubat ayında TÜFE %0.30 arttı, ÜFE %0.13 azaldı. Şubat ayında elektrik tüketimi %6 düşüş gösterdi

Günlük Bülten. 05 Mart 2013. Şubat ayında TÜFE %0.30 arttı, ÜFE %0.13 azaldı. Şubat ayında elektrik tüketimi %6 düşüş gösterdi XU 100 U SD /TR Y (S ağ taraf) 05 Mart 2013 Salı Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 80,612.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 315,101.9 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 89,968.2 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,595.93 Şuat

Detaylı

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar 8 Kasım 2006 ÇARŞAMBA Rsmî Gazt Sayı : 26340 KANUN TOHUMCULUK KANUNU Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam v Tanımlar MADDE 1 Bu Kanunun amacı; bitkisl ürtimd vrim v

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 5

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 5 FIRT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FKÜLTESİ ELEKTRİKELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ÖLÜMÜ EMÜ419 OTOMTİK KONTROL LORTURI DENEY 5 PID KONTROLÖR KRKTERİSTİKLERİNİN İNELENMESİ VE NLOG OLRK POZİSYON KONTROL SİSTEMLERİNDE

Detaylı

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri Özt Birlştirilmiş E-Öğrnm Tasarımı Modli v Hızlı Öğrtim Tasarımı Stratjilri Doç.Dr. İsmail İpk & Yrd. Doç. Dr. Ömr Faruk Sözcü Fatih Ünivrsitsi Bilgisayar v Öğrtim Tknolojilri Eğitimi Bölümü 34500 Büyükçkmc-İstanbul

Detaylı

İŞLEM KURALLARI BİLDİRİM FORMU

İŞLEM KURALLARI BİLDİRİM FORMU İŞLEM KURALLARI BİLDİRİM FORMU SERMAYE PİYASASI KURULU'NUN YAPTIĞI DEĞERLENDİRME SONUCUNDA, BORSA İSTANBUL A.Ş. DE İŞLEM GÖREN PAYLAR A, B, C v D GRUBU OLMAK ÜZERE DÖRT GRUBA AYRILMIŞ OLUP, GRUPLAR İLE

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1)

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) Rsmi Gazt Tarii: 08.06.2010 Rsmi Gazt Sayısı: 27605 TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

Tüm Öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü Kutlu Olsun...

Tüm Öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü Kutlu Olsun... HABER BÜLTENİ KASIM 2012 YIL 1 SAYI 9 www.iszu.du.tr Tm Öğrtmnlrimizin Öğrtmnlr Gn Kutlu Olsun... Öğrtmnliğin Gzlliklri Paylaşıldı Kitap Fuarında Yazarlarla Buluştuk Çocuklara Muhtşm Göstri 01 İSZÜ HABER

Detaylı

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ MENKUL KIYMET EĞERLEMESİ.. Hiss Sdii Tk ömlik Gtirisii Hsaplaması Bir mkul kıymti gtirisi, bkl akit akımlarıı, şimdiki piyasa fiyatıa şitly iskoto oraıdır. Mkul kıymti özlliği gör bu akit akımları faiz

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK. Resmi Gazete Tarihi: 08.06.2010 Resmi Gazete Sayısı: 27605

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK. Resmi Gazete Tarihi: 08.06.2010 Resmi Gazete Sayısı: 27605 Rsmi Gazt Tarii: 08.06.2010 Rsmi Gazt Sayısı: 27605 TOPRAK KIRLILIĞININ KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KIRLENMIŞ SAHALARA DAIR YÖNETMELIK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1)

TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) Rsmi Gazt Tarii: 08.06.2010 Rsmi Gazt Sayısı: 27605 TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞSAHALARA DAİR YÖNETMELİK (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

VT 265 www.whirlpool.com

VT 265 www.whirlpool.com VT 265.hirlpool.com 1 KURULUM BAĞLANTIYI YAPMADAN ÖNCE AYAR LEVHASI ÜZERINDE BELIRTILEN VOLTAJIN, vinizd mvcut voltaj il aynı olduğundan min olunuz. FIRININ IÇ KISMINDAKI KENARDA BULUNAN MIKRODALGA GIRIŞ

Detaylı

PNOZ Emniyet Röleleri

PNOZ Emniyet Röleleri PNOZ Emniyt Röllri Emniyt Röllri PNOZ X, PNOZsigma v PNOZlog, Modülr mniyt röllri PNOZmulti v PNOZpowr Hr talp için uygun mniyt çözümü. İş Faaliytlri Excllnt Componnts Snsör tknolojisi Emniyt şaltrlri

Detaylı

YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK

YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK 8 Haziran 2010 SALI Rsmî Gazt Sayı : 27605 Çvr v Şircilik Bakanlığından: YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

JeoTes BASINÇLI KAPLAR

JeoTes BASINÇLI KAPLAR SINÇI KPR Okul, astan, spor tsislri, alışvriş mrkzlri v yüzm avuzları gibi sosyal tsislrd, askri tsislrd, yurt, lojman, apartman v toplu konutlarda, mrkzi ısıtma, soğutma v sıcak su sistmlrind, akümülasyon

Detaylı

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0)

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0) DERS 4 Üstl v Logaritik Fonksionlar 4.. Üstl Fonksionlar(Eponntial Functions). > 0, olak üzr f ( ) = dnkli il tanılanan fonksiona taanında üstl fonksion (ponntial function with as ) dnir. Üstl fonksionun

Detaylı

SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU

SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU A. ÖZER, D.ÖZER Fırat Ünivrsitsi, Mühndislik Fakültsi, Kimya Mühndisliği Bölümü. 23279-ELAZIĞ ÖZET Bu çalışmada, sülfürik

Detaylı

08 Haziran 2010 Resmî Gazete Sayı : 27605 YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK

08 Haziran 2010 Resmî Gazete Sayı : 27605 YÖNETMELİK TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK 08 Haziran 2010 Rsmî Gazt Sayı : 27605 YÖNETMELİK Çvr v Orman Bakanlığından: TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Bazik Mavi-16 Boyarmaddesinin Kil Üzerine Adsorpsiyonu &

Bazik Mavi-16 Boyarmaddesinin Kil Üzerine Adsorpsiyonu & Avrupa Bilim v Tknoloji Drgisi Cilt. 1, No. 2, S. 29-38, Haziran 214 Tlif hakkı EJOSAT a aittir Araştırma Makalsi www.josat.com ISSN:2148-2683 Europan Journal of Scinc and Tchnology Vol. 1, No. 2, pp.

Detaylı

NANOAKIÞKANLAR ÝLE ISI TRANSFERÝNÝN ÝYÝLEÞTÝRÝLMESÝ

NANOAKIÞKANLAR ÝLE ISI TRANSFERÝNÝN ÝYÝLEÞTÝRÝLMESÝ NANOAKIÞKANLAR ÝLE ISI TRANSFERÝNÝN ÝYÝLEÞTÝRÝLMESÝ Bayram ÞAHÝN Yrd. Doç. Dr., Atatür Ünivrsitsi, Mühndisli Faültsi, Main Mühndisliði Bölümü Kmal ÇOMAKLI Yrd. Doç. Dr., Atatür Ünivrsitsi, Mühndisli Faültsi,

Detaylı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı 26 Aralık 2012 Çarşamba Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,596.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,542.1 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,060.7 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 976.12 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç

YÖNETMELĠK BĠRĠNCĠ BÖLÜM. Amaç 8 Haziran 2010 SALI Rsmî Gazt Sayı : 27605 YÖNETMELĠK Çvr vs Orman Bakanlığından: 8/6/2010 tarili v 27605 sayılı Rsmî Gazt d yayımlanan dğişiklik TOPRAK KĠRLĠLĠĞĠNĠN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KĠRLENMĠġ

Detaylı

doldurulması sırasında yayınlanan karakteristik X-ışınlarını bulması

doldurulması sırasında yayınlanan karakteristik X-ışınlarını bulması BETA () BOZUNUMU Çkirdklrin lktron yayınlamaları yy ilk gözlnn radyoaktif olaylardan birisidir. Çkirdğin atom lktronlarından birisini yakalaması, 1938 d Amrikalı fizikci Luis Waltr Alvarz in çkirdk k tarafından

Detaylı

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni r in r t V r Farmakoloji v Toksikoloji D r n ð i Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Bültni Vtrinr Farmakoloji v Toksikoloji Drnği Yayın Organı Yıl: 2011 Sayı: 4 ISSN: 1309-4769 www.vtfarmatoks.org.tr

Detaylı

KURA DAYALI ĠSTĠKRAR PROGRAMI SENDROMU: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ 1

KURA DAYALI ĠSTĠKRAR PROGRAMI SENDROMU: TÜRKĠYE ÖRNEĞĠ 1 KURA DAYALI ĠSĠKRAR PROGRAMI SEDROMU: ÜRKĠYE ÖREĞĠ MÜBARĠZ HASAOV Hap Ünivrsisi, İİBF, İkisa Bölümü, Byp, Ankara. E-Mail: muhasn@yahoo.om DOÇ. DR. ALÖVSA MÜSLÜMOV Doğuş Ünivrsisi, İİBF, Ekonomi v Finans

Detaylı