Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi"

Transkript

1 Jounal of Engineeing and Natual Sciences Mühendislik ve Fen Bilimlei Degisi Sigma , 8 Aaştıma Makalesi / eseach Aticle DESIGN OF GOUNDING GID WITH AND WITHOUT GOUNDING OD IN TWO-LAYE SOIL MODEL VIA GENETIC ALGOITHMS Baış GÜSU *, Melih Cevdet İNCE TEİAŞ 3.İletim Tesis ve İşletme Gup Müdülüğü, ELAZIĞ Fıat Ünivesitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektik-Elektonik Mühendisliği Bölümü, ELAZIĞ Geliş/eceived:..8 Kabul/Accepted:..8 ABSTACT Limiting Gounding Potential ise(gp) that may have a vital hazad fo alives foms the basic of a safe gounding gid. In this pape, Genetic Algoithms(GA) method is poposed fo the design of gounding gid on the stuctues of two-laye soil model and gid designs with and without gounding ods that ae made by this method ae compaed. We have aimed both minimum cost and GP is less than maximum allowable touch voltage on gounding gid designs. It is shown that gounding gid which ae fast, cheap, easy, nea to eal, consistent and povides the safety conditions can be designed both with ods without ods by the way of puposed appoach and the method. The ole of gounding ods that cay out woking safety conditions at gid designs is detemined by cost analysis. Besides, the gound esistance that is measued on actual powe system and the gound esistances that ae calculated by unifom and two-laye soil models ae compaed. Keywods: Two-Laye soil model, gounding gid design, genetic algoithms, gounding potential ise, maximum allowable touch voltage, gound esistance. İKİ KATMANLI TOPAK MODELİNDE GENETİK ALGOİTMALA İLE TOPAKLAMA ÇUBUKLU VE ÇUBUKSUZ AĞ TASAIMI ÖZET Canlıla için hayati tehlike oluştuabilecek topak potansiyel yükselmesi(gp) nin sınılandıılması güvenli bi topaklama şebekesinin temelini oluştuu. Bu çalışmada, iki katmanlı topak modeli yapılaında güvenli bi topaklama ağı tasaımı için Genetik Algoitmala(GA) metodu öneilmiş ve bu metod ile yapılan topaklama çubuklu ve çubuksuz ağ tasaımlaı kaşılaştıılmıştı. Topaklama ağı tasaımlaında hem GP nin müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi(e dokunma ) nden küçük olması esası hem de minimum maliyet hedeflenmişti. Öneilen yaklaşım ve metod ile kolay, hızlı, tutalı, düşük maliyetli, geçeğe yakın ve emniyetli koşullaı sağlayacak şekilde hem çubuklu hem de çubuksuz ağ tasalanabileceği gösteilmişti. Ağ tasaımlaında topaklama çubuklaının güvenli çalışma koşullaını yeine getimesindeki olü, maliyet analizi yapılaak belilenmişti. Ayıca geçek bi güç sistemi üzeinde ölçülen topaklama dienci ile, unifom ve iki katmanlı topak modellei ile hesaplanan topaklama dienci değeleinin kaşılaştıması da yapılmıştı. Anahta Sözcükle: İki katmanlı topak modeli, topaklama ağı tasaımı, genetik algoitmala, topak potansiyel yükselmesi, müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi, topaklama dienci. * Soumlu Yaza/Coesponding Autho: / e-ileti: tel: (44)

2 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8. GİİŞ Büyük yatıım geektien iletim sisteminin en can alıcı bölümü yüksek geilim şalt mekezleidi. Yıldıım, açma-kapama manevalaı, kısa devele ve topak aızalaı yüksek geilimli tafo mekezleinde(şalt mekezi), yüksek akımla ve dolayısıyla yüksek potansiyel atışlaı oluştuu. Otaya çıkan bu geilimle canlıla için yaşamsal tehlikelee neden olduğu gibi, tafo mekezindeki teçhizatlada da büyük hasala meydana getimektedi. Bu duumladan kaçınmak için tek yol geek şebekenin geekse işletme teçhizatlaının topaklanmasıdı []. Yüksek geilimli tafo mekezleinde topaklama sistemi olaak topaklama ağı ile bilikte anılan topaklama iletkenleinden ve topaklama çubuklaından faydalanılı []. Yüksek geilim istasyonu kuulmadan önce yapılması geeken en ilk ve en önemli adımladan bii, topaklama ağının doğu olaak tasalanmasıdı. Topaklama ağıyla ilgili liteatüdeki çalışmala, genellikle tek katmanlı düzenli topak modeli baz alınaak yapılmıştı [ - 7]. Bu çalışmalada topak homojen kabul edilmişti. Halbuki geçekte homojen yapıya sahip bi topak bulmak oldukça zodu. Belili bi bölgedeki topak hem yatayına hem de deinliğine çok az homojendi. Tafo mekezi kuulacak aazinin büyük bi ekseiyetle homojen topak yapısına sahip olmaması nedeniyle, tek katmanlı düzenli topak modeliyle yapılan ağ tasaımlaının tam olaak geçeğe yakın olmadığı düşünülmüş ve bu nedenle iki katmanlı topak modeli yaklaşımı geliştiilmişti. İki katmanlı topak modeli yaklaşımında, topak deinlemesine faklı özdience sahip iki katmandan oluşmaktadı. Böylece tek katmanlı topak modeline nazaan, topak yapısının geçeğe daha yakın belilenmesi ve dolayısıyla daha tutalı bi topaklama sistemi tasalanması amaçlanmıştı. İki katmanlı bi modelin kullanımıyla, geçek topak şatlaının daha doğu bi temsili elde edilebili [8]. İki katmanlı topak modeli ile ilgili liteatüdeki çalışmalada, genellikle topaklama dienci hesaplama fomüllei veilmişti [9 - ]. Bu çalışmada, iki katmanlı tüm topak modeli yapılaında, GA yadımıyla GP sınılandıılaak hem topaklama çubuklu hem de topaklama çubuksuz optimum topaklama ağı tasalanmıştı. Topaklama ağı tasaımlaında, GP<E dokunma şatının sağlanmasının yanında maliyetin de en az olmasına yönelik stateji izlenmişti. Bu şekilde topaklama çubuklaının güvenli çalışma koşullaını sağlamadaki yei, maliyet faktöüyle analiz edilmişti. GA metodunun uygulanmasıyla da kolaylık, hızlılık, tutalık, güvenililik ve düşük maliyet sağlanmıştı. Tasaım ilkesi Matlab ta hazılanan pogam ile oluştuulmuştu.. EMNİYETLİ TOPAKLAMA Topaklamada vaılması istenen temel amaçla, sistemde eneji kesilmeleini azaltmak(sistem devamlılığı), insan emniyetini sağlamak ve meydana gelecek aızalada ölelein aızalaı algılayabilmeleine yadımcı olmaktı. Kuşkusuz ki bu temel amaçladan en önemlisi, insan emniyetini sağlamaktı. Güvenlik koşulu he zaman vazgeçilemeyecek şattı. IEEE Std.8- de GP<E dokunma şatının sağlanmasının güvenli topaklama ağı tasaımı için yete deecede olduğu belitilmişti. Bu şatın sağlanmasındaki kitele aşağıda incelenmişti... GP Kitei Yüksek geilim topaklama tesisleinin düzenlenmesine esas ulusal ve ulusla aası standatlaın ilgilendiği en önemli konu, topaklama dienci t ile topaklama sisteminden akan maksimum akım I G nin oluştuduğu istenmedik geilim yükselmeleini ifade eden GP nin sınılandıılmasıdı [3]. Bu sınılandımadan kasıt, GP<E dokunma nın sağlanmasıdı. Yani tafo mekezinin içeisinde ya da çevesindeki bi insanın emniyeti için GP, müsaade edilebili maksimum dokunma geiliminden küçük olmalıdı. Topaklama sistemleinde güvenlik analizlei bu şatın sağlanmasını efeans alı. Böylece emniyetli bi topaklama sağlanmış olunu. 48

3 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8 Nomal şatla altında topaklanan elektiksel cihazla V topak potansiyelinde çalışı. Yani, topaklanan nöt iletkenin potansiyeli, efeans topak olaak adlandıılan ve potansiyel değeinin yaklaşık V olaak kabul edildiği, topaklayıcıdan yaklaşık mete uzaklıktaki topak potansiyeline needeyse eşitti. Bi topak aızası süesince, tafo mekezi topaklama ağıyla topağa iletilen hata akımının bi bölümü, efeans topak potansiyeline bağlı olaak, ağ potansiyelinin yükselmesine neden olu. Bu yükselen ağ potansiyelinin olabilecek maksimum değei GP yi ifade ede. Bi tafo mekezi topaklama ağının maksimum elektik potansiyeli, efeans topağın potansiyelinde vasayılan uzak bi topaklama noktasına bağıl olaak ulaşabili. Bu geilim, IEEE Std.8- de aşağıdaki (a) denklemi ile veilen ağın topaklama dienci t ile maksimum ağ akımı I G nin çapımına eşitti. GP = I G t bi veya iki (a) IG = Df Sf If (b) (b) denkleminde D f, t f aıza süesinde azaltma faktöüdü ve uygulamalaımızda alınmıştı. S f, aıza akım dağılım faktöünü ifade ede ve uygulamalaımızda. olaak alınmıştı. I f, simetik topak aıza akımının ms değei olup, he uygulama için tafo mekezi veileine göe faklı olu. Çalışmamızda iki katmanlı topak modeli ile ağ tasaımı yapıldığından t iki hesaplanacaktı. (a) denkleminde göüldüğü gibi, sistemde meydana gelebilecek hehangi bi topak aızası anında oluşacak topak potansiyel atışı topaklama diencinin büyüklüğü ile diekt ilgilidi. Bi topaklayıcı(topaklama ağı, çubuk, şeit, levha) özellikleine göe, üzeinden akım aktığında kendisi ile efeans topak aasında oluşan potansiyel dağılımını ve dolayısıyla GP nin büyüklüğünü belile [4]. Sınılandıılmak istenilen GP büyüklüğünü sağlamak için uygun niteliklede(boy, çap, gömülme deinliği, uzunluk, kesit) topaklayıcı seçmek zauidi... E dokunma Kitei IEEE Std.8-, topaklama ağında kullanılacak iletkenlein toplam uzunluğunun, kesitinin, çubuklaın sayısının, çapının, boyunun, ağdaki göz sayısının, göz boyutunun ve ağ kuulacak alanın boyutunun müsaade edilebili maksimum dokunma geilimini etkilemediğini göstemişti. 5 ve 7 kg ağılığındaki insanla için denklem (a) ve (b) de hesabı veilen müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi, diekt olaak ağ kuulacak alanın topağının özdienci ve şok akım süesi ile oantılıdı. Eğe yüzey tabakası kullanılısa, bu tabakanın özellikleine de bağlıdı. Edokunma 5 = (.5Csρs ).6 / ts (a) Edokunma 7 = (.5Csρs ).57 / ts (b) Denklem (a) ve (b), hem tek katmanlı hem de iki katmanlı topak modelinde geçelidi. t s kısa deve akım süesi ve C s yüzey tabakası düzeltme katsayısıdı. C s iki katmanlı topak modeli için denklem (3) deki gibi hesaplanı. ρ a ρ C =.9 s s (3) hs.9 h s yüzey tabakası kalınlığı olmak üzee, tafo mekezinin yüzeyine özdienci yüksek bi çakıl tabakasının seilmesi müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi değeini atıacaktı. 49

4 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 ρ ρ = a ρ < ρ (4a) ρ e K (h h b ) ρ ρ ρ = a ρ > ρ (4b) ρ e K (h h b ) ρ İki katmanlı topak modelinde, tek katmanlı topak özdienci ρ yeine, tek katmanlı topak özdiencine yansıyan ve denklem (4a) ve (4b) de gösteilen basitleştiilmiş şekli ρa kullanılı. h b ağın gömülme deinliği, h yansıma sını deinliği, ρ üst katman topak özdienci, ρ alt katman topak özdienci ve K iki katmanlı topak modelinde aşağıdaki denklem ile ifade edilen yansıma faktöüdü. ρ ρ K = (5) ρ ρ Yüzey tabakası kullanılmazsa, tek katmanlı topak modelinde ρ s = ρ, iki katmanlı topak modelinde ρs = ρa ve he iki modelde de C s = di. Yüzey tabakası kullanılmadığında müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi doğudan şok akım süesine ve topağın özdiencine bağlıdı. Topaklama çubuklu ve çubuksuz yapılan ağ tasaımlaında, en kötü şatlaı sağlamak için GP < E dokunma 5 nın sağlanması geçekleştiilecekti. 3. İKİ KATMANLI TOPAK MODELİ YAPILAI Topaklama ağı tasaımında topak özdiencinin iyi tespit edilmesi önemli ol oyna. Çünkü hesaplamala yapılıken, bu katsayı ağın diencinin bulunmasında, buna bağlı olaak ağdaki akım ve potansiyel dağılımlaının hesaplanmasında diekt etkendi. Topak özdiencinin ölçümü, Wenne in döt elektod metoduna göe yapılı. Bu yöntemde elektodla aasındaki açıklıkla ölçü deinliğini vei. Tek katmanlı topak modelinde ölçümlein otalama değei alını. Böylece hem yatayına hem de deinliğine homojen tek bi topak yapısı olduğu kabul edili. Halbuki geçekte özellikle daha deinlede topak özdiencinin değiştiği bilinmektedi. İki katmanlı topak modelinde, topağın deinlemesine iki katmandan oluştuğu yaklaşımı yapılmıştı. Wenne in döt elektod metoduna göe, elektodla aasındaki açıklıkla ayalanaak, özdiençteki ani değişiklikle faklı katmanlaı ifade etmişti. Üst katman topağının deinliği sonlu bi değe olmasına kaşın, alt katman topağının deinliği sonsuz kabul edilmişti. He topak katmanının sınılaında topak özdiencindeki ani değişiklik (5) denkleminde gösteildiği gibi yansıma faktöü ile tanımlanı. İki katmanlı topak modelinde, topaklama diencinin geçeğe daha yakın belilenmesi ile daha tutalı bi emniyet analizi yapmak mümkündü. Aşağıda, iki katmanlı topak modelinde topaklama ağının katmanlaa yeleşim şekline göe faklı yapılaının topaklama diencinin hesaplanması gösteilmişti. 3.. Faklı Yeleşim Düzenleine Göe Topaklama Ağı Dienç Hesaplamalaı İki katmanlı topak modelinde topaklama ağı; h b ağ gömülme deinliği, h üst katman deinliği ve L he bi topaklama çubuğunun boyunu göstemek üzee, üç faklı düzende tasalanabili: 5

5 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8.Yeleşim Düzeni: Topaklama iletkenlei ve vasa topaklama çubuklaının iki katmanlı topağın üst katmanında olacak şekilde yeleştiilmesi duumu Şekil de gösteildiği gibidi. h b h L ρ ρ Şekil. Topaklama Ağının Üst Katmanda Olması Duumu Topaklama çubuklu duumda h b L h ve topaklama çubuksuz duumda h b h di. Üst katman deinliği, ağ gömülme deinliğinden büyüktü. Denklem (6a) da topaklama ağı iletken dienci, denklem (6b) de topaklama ağı çubuk dienci hesaplamalaı veilmişti. He iki denklemden ve şekilden de anlaşıldığı gibi, hesaplamalada üst katman topak özdienci kullanılmaktadı. π g = ρ 4 A LC ρ ρ = g F ab φ L n h Denklemlede geçen h, g,.6 l.56 h ln( K) ln b ρ d π A π (h h ) l, F, φ aşağıdaki şekilde hesaplanı. (6a) (6b) h = Cf A K ln( K) π K (7a) L = ln g ln (7b) π a (4ln ) h b L l = l x l y (7c) F = F L, L.9K F = n s (7d) n 5

6 5 a 4L ln L L 8 L 3 3 s =, L A π = (7e) h h L F n K ln b π = φ (7f) Eşitliklede kullanılan; x l : x doğultusundaki tek bi göz uzunluğu(m), y l : y doğultusundaki tek bi göz uzunluğu(m), A : Ağ alanı(m ), d : Ağ iletkeni çapı(m), L C : Ağ iletkeni toplam uzunluğu(m), C f : Alan şekil faktöü(~.9), n :Topaklama çubuğu sayısı, a : Topaklama çubuk yaıçapı(m) nı ifade etmektedi..yeleşim Düzeni: Topaklama iletkenlei ve vasa topaklama çubuklaının iki katmanlı topağın alt katmanında olacak şekilde yeleştiilmesi duumu Şekil de gösteildiği gibidi. Şekil. Topaklama Ağının Alt Katmanda Olması Duumu Bu yeleşim düzeninde, ağ gömülme deinliği üst katman deinliğinden büyüktü(h b >h ). Bu yeleşim düzeni için, denklem (8a) da topaklama ağı iletken dienci, denklem (8b) de topaklama ağı çubuk dienci hesaplamalaı veilmişti. He iki denklemden ve şekilden de anlaşıldığı gibi hesaplamalada alt katman topak özdienci kullanılmaktadı[5]. (8a) (8b) 3.Yeleşim Düzeni: Topaklama iletkenleinin üst katmanda ve vasa topaklama çubuklaının he iki katmana da gelecek şekilde yeleştiildiği duum Şekil 3 de gösteildiği gibidi. ρ h h b L ρ ) h (h K) ln( A h.56 d l.6 ln L A 4 b C g π ρ π π = ρ b ab n ) h h (L F g ρ = B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8

7 53 Şekil 3. Topaklama İletkenleinin Üst, Topaklama Çubuklaının Hem Üst Hem Alt Katmanda Olması Duumu Topaklama iletkenlei üst katmanda olduğundan, iletken dienci denklem (7a) ile aynıdı. Topaklama çubuklaı kullanıldığı zaman, b h L h di. (9a) denkleminde, topaklama çubuğunun alt katmanda olan kısmı için dienci a, (9b) denkleminde üst katmanda olan kısmı için b ve (9c) denkleminde çubuklaın kombinasyon sonuç dienci ab nin hesaplanması gösteilmişti. b a n ) h h (L F g ρ = (9a) (9b) (9c) (9b) denkleminde kullanılan φ aşağıdaki gibi bulunu. İletken ve çubuklaın kombinasyon dienci: He üç yeleşim düzeni topaklama ağı sonuç dienci denklem () daki gibi hesaplanı. Topaklama çubuklaı kullanılmazsa t-iki = g olduğu denklem () dan da göülmektedi. 3 3 ab 3 g iki t = () h b h ρ ρ L b a ab = F n K ln π = φ b b h n ) h (h F g φ ρ ρ = Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8

8 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 4. GA NIN İKİ KATMANLI TOPAK MODELİNDE TOPAKLAMA AĞI DİZAYNINA UYGULANMASI Elektik sistem tasaımcılaı, en az maliyetle en güvenli elektik enejisini sağlamak duumundadı. Tafo mekezleinin tasaımındaki en önemli iki etken, işletmedeki en üst güvenlik ve ilk yatıımın düşüklüğüdü. Sistemledeki tüm mekezlede en üst güvenliği sağlamak için, teçhizatlaın çifte çifte konması ya da topaklama konusunda on binlece metelik iletkenlein topağa seilmesi ekonomik yönden nasıl kabul edilemezse, ilk yatıımın en düşük olması için güvenlik koşullaının göz adı edilmesi de düşünülemez. -İste topaklama çubuklu iste topaklama çubuksuz olsun, emniyetli bi topaklama ağı tasalamak için GP<E dokunma şatının sağlanması, -Minimum maliyet. Optimum topaklama ağı tasaımında yukaıdaki yaklaşımla esas alınmıştı. Bu iki duumun aynı anda geçekleşmesi hedefi için, GP yi mümkün olduğunca E dokunma değeine yaklaştıacak, ancak ondan küçük yapacak toplam iletken uzunluğu ve toplam çubuk sayısı hesaplanacaktı. 4.. Toplam İletken Uzunluğunun Hesabında Öneilen Yaklaşım İki katmanlı topak modeli yapılaı topaklama ağı iletken dienci( g ) hesabında, l teimi kullanılmaktadı. l = l x ly olduğundan g yi hesaplamak için, ağ içeisindeki bi gözün x ve y doğultulaındaki uzunluklaını yani göz boyutlaını bilmemiz geekmektedi. Göz boyutlaı göz sayısıyla, göz sayısı da toplam iletken uzunluğunun hesabıyla ilişkilidi. Dolayısıyla toplam iletken uzunluğunu hesaplayabilme poblemi, göz sayısının hesaplanmasıyla çözülecekti. Bu nedenle tasalanacak topaklama ağının gözleden oluşan satı ve sütunladan ibaet olduğu vasayılmıştı. Denklem (a) da, ağın bi gözünün x doğultusu uzunluğu, denklem (b) de ağın bi gözünün y doğultusu uzunluğunu hesaplamak için fomülle veilmişti. Denklem () de de toplam iletken uzunluğunun hesabı ifade edilmişti. İki katmanlı topak modelinde topaklama ağı tasaımı için, GA metodunda; [kullanılacaksa toplam çubuk sayısı, satıdaki göz sayısı, sütundaki göz sayısı] optimize edilecekti. a l x = (a) b c l y = (b) d Toplam iletken uzunluğu=(b) c(d) a () a,topaklanacak alanın x doğultusundaki kena uzunluğu; b, x doğultusundaki satıdaki göz sayısı; c,topaklanacak alanın y doğultusundaki kena uzunluğu; d, y doğultusundaki sütundaki göz sayısını göstei. d=3 Şekil 4. 3 satılı 6 sütunlu topaklama ağı yaklaşımı y x b=6 54

9 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, Maliyet Fonksiyonunun Belilenmesi Bi tafo mekezinin kapladığı alan, otalama m den az değildi. Bu kada alana topaklama iletkenleinin gömülmesi işi de exta bi maliyeti otaya çıkatı. Bu maliyet, denklem (3a) da hesabı veilen, hafiyat maliyetidi. Hafiyat Maliyeti = [(Topaklama ağının kuulacağı alanın x doğultusu mesafesi Ağ deinliği x doğultusunda seilecek iletken sayısı.75) (Topaklama ağının kuulacağı alanın y doğultusu mesafesi Ağ deinliği y doğultusunda seilecek iletken sayısı.75)] 5 (3a) Çalışmamızda hafiyat maliyeti de maliyet fonksiyonuna dahil edilmişti. Hafiyat maliyeti hesabı, bu işi yapanla taafından genellikle m 3 bazında fiyatlandıılmaktadı. Yeel olaak alınan bilgilede m 3 topağın hafiyat işinin otalama 5 YTL olduğu tespit edilmişti. Eğe aazi kayalık ise bu fiyat daha da atmaktadı. Hafiyat maliyeti hesabında tafo mekezi kuulacak alanın tamamının hafiyatı değil, sadece iletkenlein topağa gömülecek yeleinin hafiyatı hesaba dahil edilmişti. He bi iletkenin geçtiği yein.75 mete(m) genişliğinde kazılması yetelidi. Buna göe maliyet fonksiyonunun hesabı aşağıda veilmişti. Maliyet Fonksiyonu = ( mete iletkenin fiyatı Kullanılacak toplam iletken uzunluğu) ( adet topaklama çubuğunun fiyatı Kullanılacak çubuk sayısı) Hafiyat Maliyeti (3b) 4.3. Uygunluk Fonksiyonunun Tespiti GA, uygunluk fonksiyonuyla tanımlanan değee göe haeket ede. Uygunluk değeini süekli iyileştimeyi hedefleyeek optimum çözümü yakalamaya çalışı. Bu nedenle GA nın temel taşı olan uygunluk fonksiyonunun doğu olaak belilenmesi şattı. Amaç, GP<E dokunma nın sağlanması ve minimum maliyet olduğundan; Uygunluk fonksiyonu = Maliyet fonksiyonu GP-E dokunma (4a) denklemi kuulabili. Buada uygunluk fonksiyonunun minimizasyonu amaçlanacaktı. Ancak GP-E dokunma değei, maliyet fonksiyonunun yanında oldukça küçük olduğundan, GA optimizasyonunda uygunluk fonksiyonu iteasyonlada maliyet ağılıklı ileleyecekti. Uygunluk değei çok küçük olsa bile GP>E dokunma olabili. Bu nedenle optimizasyon işlemi hatalı olabili. Bu hatalı duumlala kaşılaşmamak için çalışmamızda, (4b) denklemiyle veilen penaltı fonksiyonu tanımlanmıştı. Penaltı fonksiyonunun tanımlanmasıyla, hem güvenililik hem de hız kazanılmıştı. Penaltı fonksiyonu = Maliyet fonksiyonu Penaltı fonksiyonu = GP Edokunma GP < Edokunma Penaltı fonksiyonunun uygunluk fonksiyonuna eklenmesiyle denklem (4a) şu hali alı: Uygunluk Fonksiyonu = Maliyet Fonksiyonu [Penaltı değei (GP-E dokunma )] (4b) (4c) GP E dokunma ise penaltı değeinin eklenmesiyle uygunluk fonksiyonunun değei yükselecek, dolayısıyla amaçlanan minimizasyondan uzaklaşılacaktı. GP<E dokunma ise uygunluk fonksiyonu maliyet ağılıklı işleyecek ve minimizasyon sağlanmış olacaktı. 55

10 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, GA Akış Şeması Populasyon sayısını, maksimum geneasyon sayısını gi Tafo mekezi bilgileini gi Başlangıç popülasyonunu oluştu Üst katman özdienci Üst katman deinliği Alt katman özdienci Yüzey malzemesi özdienci Yüzey kaplama kalınlığı Kullanılacak çubuk uzunluğu Kullanılacak çubuk yaıçapı x yönündeki kena uzunluğu y yönündeki kena uzunluğu Kısa deve akımı Kısa deve süesi Topaklama ağı deinliği He komozom için uygunluk hesapla Maksimum geneasyon sayısına ulaşıldı mı? E Uygunluğu en iyi komozom Toplam iletken uzunluğu Toplam çubuk sayısı GP E dokunma Topaklama dienci M aliyet H Çapazlama Mutasyon 3 H 3 için GP<Edokunma mı? E içeisinden en iyi popülasyonu seç Geneasyon sayısını atı Şekil 5. Öneilen GA Optimizasyon Şeması 56

11 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, Uygulamala Bu bölümde, GA yadımıyla topaklama çubuklu ve çubuksuz ağ tasaımında, topaklama ağının faklı yeleşim düzenleine göe yapılmış uygulama sonuçlaı gösteilecekti. Aama aalığı değiştiilebili esneklikte olmak kaydıyla, çubuk sayısı [,55], satı sayısı ve sütun sayısı [,55] aalığında alınmıştı. Yüksek geilimli tafo mekezleinde topaklama iletkeni kesiti, az güvenililiği ve kalitesi yönetmeliği ile en az mm olacak şekilde sınılandııldığından, buada da kesit en az mm alınmıştı. mm bakı iletkenin m sinin fiyatı 9.4 YTL,.5 m-3 m-4 m lik e adet çubuğun fiyatlaı sıasıyla,.9 YTL, 37.7 YTL, 6. YTL alınmıştı Topaklama Ağının Üst Katmanda Olması Duumu Çizelge. Üst Katmanda Çubuklu ve Çubuksuz Ağ Tasaımı Giiş Değelei GA Sonuçlaı Çubuklu Çubuksuz Çubuklu Çubuksuz Popülasyon Büyüklüğü Satı Sayısı 7 Maks. Gen. Sayısı 3 3 Sütun Sayısı 48 Üst Katman Özdienci Topaklama Dienci Alt Katman Özdienci GP Yüz.Kap.Özdi.ve Kal Dokunma Geilimi Çubuk Uz.ve Yaıçapı Top. İletken Uzunluğu 6 6 x ve y Kena Uzunluğu - - Top.Çubuk Sayısı 89 - Kısa Dev. Akı. ve Sü Hafiyat Maliyeti Ağ İletken Deinliği Toplam Maliyet Üst Katman Deinliği 5 5 İletken Kesiti.9 çubuk ot. iletken ot. sonuç ot. x (5*)çubuk sayisi-ot. (*)iletken uzunlugu-ot. maliyet-ot Otalama Degele Otalama Degele Geneasyon Sayisi Otalama Degele (a) (/5)iletken uzunlugu-ot. GP-ot Otalama Degele Geneasyon Sayisi (b) çubuk sayisi-ot. (/8)GP-ot Geneasyon Sayisi (c) Geneasyon Sayisi Şekil 6. Geneasyon Sayısına Bağlı Çubuklu Ağ Paameteleinin Otalama Değelei (d) 57

12 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 Çizelge de göüldüğü gibi GA, geek topaklama çubuklu geekse topaklama çubuksuz ağ tasaımında, GP yi müsaade edilebili maksimum dokunma geilimi değeine mümkün olduğu kada yaklaştıacak ve ondan küçük olacak toplam iletken uzunluğu ve çubuk sayısını, maliyeti de minimum yapacak şekilde hesaplamıştı. Ancak çubuk kullanılmadığında, GP<E dokunma şatının sağlanması için iletken uzunluğu mecbuen fazla olmuştu. İletken uzunluğu attığından, maliyet te yaklaşık kat atmıştı. Şekil 6(a) da; maliyeti düşümek gayesiyle topaklama iletkenindense topaklama çubuğunun kullanılması daha avantajlı olduğundan, uzunluğu az olan topaklama iletkeni diencinin, topaklama çubuğu diencinden büyük olduğu ve iletken ve çubuklaın kombinasyon sonuç dienci şeklinin daha çok topaklama çubuk dienci şekline benzediği göülmektedi. Şekil 6(b) de; iletken uzunluğunun ve dolayısıyla maliyetin geneasyon sayısı attıkça azaldığı ve çubuk sayısının, maliyeti iletken uzunluğu kada etkilemediği göülmektedi. Şekil 6(c) ve (d) de; iletken uzunluğunun GP yi çubuk sayısı kada etkilemediği anlaşılmaktadı. İletken uzunluğu ile GP nin oantılı şekilde değişmediği, ancak çubuk sayısının GP yi oantılı bi şekilde etkilediği göülmektedi. Çubuk sayısı azaldığında GP nin attığı, çubuk sayısı attığında GP nin azaldığı he iteasyonda açıkça bellidi. Şekil 6(a),(b) ve (c) de iletken uzunluğunun çok fazla olmasının topaklama iletkeni diencine ve GP ye önemli bi katkı sağlamadığı anlaşılmaktadı (/3)iletken uzunlugu-ot. GP-ot. (/5)maliyet-ot Otalama Degele Geneasyon Sayisi Şekil 7. Topaklama Çubuksuz Duumda Geneasyon Sayısına Bağlı Ağ Paametelei Şekil 7 de iletken uzunluğunun azalmasıyla maliyetin azaldığı ve iletken uzunluğunun çok fazla olmasının da GP ye hemen hemen hiçbi etki yapmadığı göülmektedi. Dolayısıyla belli bi iletken uzunluğundan sona, iletken uzunluğunun atmasının maliyeti atımaktan öte bi anlam ifade etmediği anlaşılmaktadı Topaklama Ağının Alt Katmanda Olması Duumu Çizelge de göüldüğü gibi, ağ tasaımlaında topaklama çubuksuz duumdaki maliyet( YTL), topaklama çubuklu duumdaki maliyetten(8.596 YTL) yaklaşık kat daha fazladı. Topaklama çubuksuz duumda kullanılan 655 m iletken, bakı iletkenin çok pahalı olması nedeniyle maliyeti bu denli atımıştı. 58

13 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8 Çizelge. Alt Katmanda Çubuklu ve Çubuksuz Ağ Tasaımı Giiş Değelei GA Sonuçlaı Çubuklu Çubuksuz Çubuklu Çubuksuz Popülasyon Büyüklüğü Satı Sayısı 9 Maks. Gen. Sayısı 3 3 Sütun Sayısı 6 Üst Katman Özdienci 4 4 Topaklama Dienci Alt Katman Özdienci GP Yüz.Kap.Özdi.ve Kal Dokunma Geilimi Çubuk Uz.ve Yaıçapı Top. İletken Uzunluğu x ve y Kena Uzunluğu Top.Çubuk Sayısı 53 - Kısa Dev. Akı. ve Sü Hafiyat Maliyeti Ağ İletken Deinliği Toplam Maliyet Üst Katman Deinliği.8.8 İletken Kesiti.9 çubuk ot. iletken ot. sonuç ot. 4 x 5 Otalama Degele Otalama Degele (5*)çubuk sayisi-ot. (*)iletken uzunlugu-ot. (.5*)maliyet-ot. uygunluk-ot Geneasyon Sayisi 6 (a) Geneasyon Sayisi 7 x 4 (b) 65 6 GP Otalama Otalama Degele Geneasyon Sayisi (c) iletken uzunlugu-ot. (/5)maliyet-ot. (/5)uygunluk-ot. (8*)GP-ot Geneasyon Sayisi Şekil 8. Topaklama Çubuklu(a,b,c) ve Çubuksuz(d) Geneasyon Sayısına Bağlı Ağ Paametelei Çizelge de göüldüğü gibi, ağ tasaımlaında topaklama çubuksuz duumdaki maliyet( YTL), topaklama çubuklu duumdaki maliyetten(8.596 YTL) yaklaşık kat daha fazladı. Topaklama çubuksuz duumda kullanılan 655 m iletken, bakı iletkenin çok pahalı olması nedeniyle maliyeti bu denli atımıştı. Şekil 8. (a),(b) ve (c) topaklama çubuklu duuma ait şekillei, (d) de topaklama çubuksuz duuma ait şekli gösteiyo. Şekil 8.(a) ve (b) de başlangıçta çubuk sayısı otalaması(3) düşük olduğu için çubuk diencinin(.97) yüksek olduğu göülmektedi. En uygun çubuk sayısının belilendiği.geneasyon sonunda çubuk sayısı 53 olmasına oantılı (d) 59

14 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 olaak çubuk dienci.478 e düşmüştü. Başlangıçta iletken uzunluğunun m olmasına ağmen, iletken diencinin.3 dan, en uygun iletken uzunluğunun belilendiği.geneasyon sonunda ancak.33 e yükseldiği ve dolayısıyla iletken uzunluğunun çok fazla olmasının iletken diencini düşümeye fazla bi katkısı olmadığı anlaşılmaktadı. Şekilleden maliyetin çubuk sayısı ile değil, iletken uzunluğu ile daha fazla değiştiği göülmektedi. Ayıca GP-E dokunma değei küçük ve penaltı değei de hep bulunduğundan, uygunluğun maliyetle hemen hemen aynı olduğu anlaşılmaktadı. Şekil 8.(a) ve (c) de sonuç diencinin.9 dan.3 a çok az yükseldiği ve bununla oantılı olaak ta GP nin 59.9 dan 66.8 e yükseldiği göülmekte olup, ayıca aama aalığındaki en uygun maksimum çubuk sayısına ulaşıldığından sonuç diencinin iletken diencine daha çok benzediği anlaşılmaktadı. Topaklama çubuksuz ağ tasaımında iletken uzunluğu başlangıçta 3885 m, sonuç dienci.357 ve GP de 6.3 iken, geneasyonla ileledikçe iletken uzunluğu 655 m, sonuç dienci.335 ve GP 67. olmuştu. GP<E dokunma yapabilmek için yani 6.3 ü 67. yapabilmek için 7 m daha fazla iletken kullanılmıştı. Şekil 8.(d) den de göüldüğü gibi, iletken uzunluğu ataken maliyet te atmıştı. Ayıca başlangıçtaki geneasyonlada, GP<E dokunma sağlanamadığı için penaltı değei de maliyet olaak alındığından, uygunluk değei yüksek olmuştu. Geneasyonla ileledikçe, uygunluk düşmekte, penaltı değei de e eşit olmaktadı Topaklama İletkenleinin Üst, Topaklama Çubuklaının Hem Üst Hem Alt Katmanda Olması Duumu Çizelge 3. İletkenlein Üst Katmanda, Çubuklaın Hem Alt Hem Üst Katmanda Olması Duumunda Tasaım Giiş Değelei GA Sonuçlaı Çubuklu Çubuksuz Çubuklu Çubuksuz Popülasyon Büyüklüğü Satı Sayısı 67 Maks. Gen. Sayısı 3 3 Sütun Sayısı 3 4 Üst Katman Özdienci 3 3 Topaklama Dienci Alt Katman Özdienci 5 5 GP Yüz.Kap.Özdi.ve Kal Dokunma Geilimi Çubuk Uz.ve Yaıçapı Top. İletken Uzunluğu 6 65 x ve y Kena Uzunluğu -3-3 Top.Çubuk Sayısı 5 - Kısa Dev. Akı. ve Sü Hafiyat Maliyeti Ağ İletken Deinliği Toplam Maliyet Üst Katman Deinliği İletken Kesiti Çizelge 3 te göüldüğü gibi, 5 topaklama çubuğu ve 6 m iletken ile ulaşılan GP değeine, topaklama çubuğu kullanılmadan 65 m iletken ile ulaşılmıştı. He ne kada GP<E dokunma sağlanmışsa da maliyet yaklaşık 8 kat atmıştı. Şekil 9.(a) da topaklama çubuklaının alt katmana gelen kısımlaının diencinin, alt katman özdiencinin düşük olmasından dolayı küçük olduğu göülmektedi. Üst katman çubuk dienci 4.7 den geneasyonla ileledikçe.6 ya, alt katman çubuk dienci.73 den geneasyonla ileledikçe.37 ye gelmişti. Bu düşüş, şekil 9.(a) ve (c) de göüldüğü gibi, çubuk sayısının başlangıçta 38 iken, geneasyonla ileledikçe 5 e yükselmesinden kaynaklanmıştı. Bu duumda çubuklaın alt ve üst katmana gelen kombinasyon dienci de.6 den.3 e düşmüştü. Şekil 9.(b) ve (c) de iletken uzunluğu başlangıçta 636 m den geneasyonla ileledikçe 6 m ye düştüğünden iletken diencinin de.8 den.48 e yükseldiği göülmektedi. Maliyete iletken uzunluğu daha fazla etki ettiğinden, iletken uzunluğu düştükçe maliyet düşmekte ve uygunluk ta amaçlanan minimizasyonu sağlayaak geneasyonla ileledikçe düşmektedi. Şekil 9.(d) de GP nin geneasyonla ileledikçe minimum maliyet için dokunma değeine yaklaştığı göülmektedi. 6

15 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, çubuk alt-ot. çubuk üst-ot. çubuk-ot çubuk ot. iletken ot. sonuç ot Otalama Degele Otalama Degele Geneasyon Sayisi.5 x 6 (a) (5*)çubuk sayisi-ot. (*)iletken uzunlugu-ot. (.5*)maliyet-ot. uygunluk-ot Geneasyon Sayisi 73 7 (b) 7 Otalama Degele.5 GP Otalama Geneasyon Sayisi (c) Geneasyon Sayisi (d) Şekil 9. Geneasyon Sayısına Bağlı Çubuklu Ağ Paameteleinin Değişimi Otalama Degele 6.5 x iletken uzunlugu-ot. (/3)maliyet-ot. (/33)uygunluk-ot. GP Otalama Geneasyon Sayisi (a) Geneasyon Sayisi (b) Şekil. Geneasyon Sayısına Bağlı Çubuksuz Ağ Paameteleinin Değişimi Çubuk kullanılmadığında, 4.5. bölümünde uygulama öneği veilen topaklama iletkenleinin üst katmanda olması duumu söz konusudu. Bu duumda üst katman iletken dienci GP nin hesaplanmasında kullanılan sonuç diencidi. Başlangıçta iletken uzunluğu 6397 m iken GP 78.3, geneasyonla ileledikçe iletken uzunluğu 65 m ye düşeken GP ancak 75.6 ya yükselebilmişti.. geneasyonda iletken uzunluğu m iken GP 7.3 tü. Buadan iletken uzunluğunun çok fazla olmasının GP nin düşüülmesine yönelik 6

16 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 fazla bi katkı sağlamadığı, aksine maliyetin çok fazla yükselmesine neden olduğu anlaşılmaktadı İki Katmanlı Topak Modeli İle Geçek Sistem Uygulaması Kaşılaştıması Buada, Tükiye Elektik İletim Sisteminde yakın zamanda deveye gien 54 kv Tunceli Tafo Mekezinin(yeni mekez) ölçülen topaklama diencinin, unifom ve iki katmanlı topak modeli hesaplama denklemleiyle kaşılaştıması yapılacaktı. Böylece, geçek bi güç sisteminin ölçüm değeleiyle, unifom ve iki katmanlı topak modelinin analitik olaak hesaplanan değelei aasındaki doğuluk sınanmış olunacaktı. İletim mekezinin Şekil de şematik gösteimi veilen döt noktalı Wenne metoduyla yapılan 5 ayı nokta ve ölçüm yönündeki, topak özdienci ölçüm sonuçlaı Çizelge 4 deki gibidi. topak meggei C P P C C P P C topak y üzey i a a a Şekil. Wenne in Döt Elektod Metodu Topak Özgül Dienci Ölçüm Şeması Çizelge kv Tunceli TM Faklı Ölçme Yönleine Göe Topak Özdienci Ölçüm Sonuçlaı.ölçme yönü.ölçme yönü 3.ölçme yönü 4.ölçme yönü 5.ölçme yönü a ρ =πa ρ =πa ρ =πa ρ =πa ρ =πa Bu iletim mekezinin unifom topak özdienci 9.48 Ω m iken iki katmanlı topak modeli uygulanısa ρ =38 Ω m, ρ =4 Ω m ve h =.9 m di. Aynı iletim mekezinin Şekil de şematik diyagamı veilen potansiyel düşümü metoduna göe topaklama dienci de ölçülmüştü. Bu metoda göe, potansiyel elektodu ilk yei fens teli sıfı kabul edilip 5 şe mete aalıklala ye değiştimek suetiyle ölçmele yapılmıştı. 6

17 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8 vayak V 5 Hz polaite anahtaı 33 nf 6 V /66 V 6.6 kva Vg ~4b-5b A filte KΩ V Topaklama ağı Köşegen uz.=b Potansiyel Elektodu Akım Elektodu Şekil. Potansiyel Düşümü Metodu Test Devesinin Şematik Diyagamı Çizelge 5. Tunceli TM Potansiyel Düşümü Metodu Ölçüm Sonuçlaı L P (m) V kayıp (mv) V (mv) V (mv) V(mV) t (Ω) Lp t Şekil 3. Geilim Elektodu-Topaklama Ağı Mesafesine Göe Topaklama Dienci Değişimi 63

18 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 Tüm ölçümlede 48 V uygulanmış, deveden 6.5 A akım akıtılmıştı. L p, 5 şe mete aalıklala kaydıılan potansiyel elektodu mesafesidi. Hatalaı minimuma indiebilmek için, besleme tafosunun giişine polaite değiştiici anahta konulmak suetiyle, ölçmele he iki polaitede yapılaak akımın yönü değiştiilmekte ve otalaması alınmaktadı. V, polaite anahtaının akımın aktığı yönde ölçülen geilim, V, polaite anahtaının diğe konumunda teslenen akımın akmasıyla okunan geilimdi. V kayıp da deveden akım akmıyoken voltmetede okunan geilimdi. He ölçümde, V aşağıdaki (5) denkleminden hesaplandıktan sona, deveden akıtılan I akımına oanlanmasıyla topaklama dienci değelei bulunu. V V V = Vkayip ve V t = (5) I Geilim elektodunun kaydıılmasıyla elde edilen topaklama dienci değelei Şekil 3 de göülmektedi. Topaklama diencinin belilenebilmesi için, topaklama dienci eğisinde düz bölgenin olması geekmektedi. Bu düz bölge, ad ada -3 ölçümün bibiine eşit ya da ± % a kada fak olduğu bölgedi. Bu düz bölge test altındaki elektodun topaklama dienç değeini vemektedi. Düz bölgenin oluşabilmesi için test altındaki elektod(ağ) ile yadımcı akım elektodu aasındaki açıklığın yeteli uzaklıkta olması geeklidi(~4b-5b). Eğe test altındaki elektod ile yadımcı akım elektodu aasında yeteli açıklık yoksa, düz bölge oluşmayacak ve test altındaki elektodun topaklama dienci tespit edilemeyecekti [6]. Şekil 3 de göüldüğü gibi, ölçümleimizde topaklama dienci eğisinde düz bölge oluşmuştu ve bu iletim mekezinin topaklama dienci.58 Ω olaak belilenmişti. Çizelge 6. Tunceli TM için Topaklama Dienci Kaşılaştıması Giiş Değelei Topaklama Dienci İki Geçek ρ ρ ρ ρ s h h b h s L C Unifom Katmanlı Ölçüm n l a L x L y I f t s % Hata Unifom topak modeli için bu çalışmada IEEE Std.8- de veilen Sveak ın aşağıdaki (6) denklemi kullanılmıştı. Bu denklemde Alan;topaklama ağının alanı(m ), L C ; toplam iletken uzunluğu(m), n ;toplam çubuk sayısı, l ; çubuğun boyu(m), h b ; ağ gömülme deinliği(m) di. g = ρ (6) (L C n l ) Alan hb / Alan 5. SONUÇLA Bu çalışmanın iki özgün noktası vadı. Biincisi, iki katmanlı topak modelinin tüm yapılaında GA kullanılaak GP nin sınılandıılmasına dayalı öneilen yaklaşım metodu ile topaklama ağının tasalanmasıdı. İkincisi, iki katmanlı topak modeli topaklama ağı tasaımında topaklama çubuklaının öneminin belilenmesidi. GP<E dokunma ve minimum maliyetin bilikte aandığı ağ tasaımlaında, topaklama iletkenleindense topaklama çubuklaının kullanılmasının daha avantajlı olduğu, tüm iki katmanlı topak modeli yapılaında yapılan hem çubuklu hem de çubuksuz uygulamalada göülmüştü. Ayıca iki katmanlı topak modelinin he üç yapısında da topaklama çubuklu ağ tasaımı yapılabildiği halde, iletken uzunluğunu veecek satı ve sütun göz sayılaı aama aalığının 64

19 Design of Gounding Gid with and without Sigma 6, 47-66, 8 yetesiz gelmesi nedeniyle, topaklama çubuğu kullanılmadan ağ tasaımının yapılamadığı uygulamalaa da astlanılmıştı. İletken uzunluğunun belli bi değeden sona atmasının topaklama diencini ve dolayısıyla GP yi düşümediği, ancak çubuk sayısının atıılmasının bu kitelei diekt ve oantılı şekilde etkilediği belilenmişti. Ayıca maliyeti, topaklama çubuklaındansa topaklama iletkenleinin çok daha fazla etkilediği vugulanmıştı. GA kullanılaak öneilen ağ tasaımı yaklaşımında, en fazla geneasyonda en iyi çözümün elde edildiği ve poblem çözme süesinin de çok kısa olduğu yapılan tüm deneylede göülmüştü. İki katmanlı topak modelinde, hem en düşük maliyet hem de GP nin müsaade edilebili maksimum dokunma geiliminden düşük olmasını sağlamak için, yüksek geilimli tafo mekezleindeki topaklama ağında topaklama çubuklaının kullanılması geeklidi. Ayıca topaklama çubuklaının kullanılmasıyla, yazın üst katmanın kuuması ya da kışın alt katmanın donması gibi tehlikelein etkilei de betaaf edilebilecek ve istenilen topaklama dienci değei elde edilebilecekti. Geçek bi iletim mekezi üzeinde yapılan topaklama dienci ölçümleiyle, unifom ve iki katmanlı topak modellei topaklama dienci hesaplamalaı kaşılaştıılaak, iki katmanlı topak modelinin güvenilililiği sınanmıştı. İki katmanlı topak modeli kullanıldığında, iletim mekezi üzeinde yapılan topaklama dienci ölçüm sonuçlaına oldukça yakın, kabul edilebili neticele alındığı göülmüştü. Bu da iki katmanlı topak modeli ile güvenli bi şekilde topaklama ağı tasalanabilineceğini göstemektedi. KAYNAKLA [] Mütezaoğlu K., Yüksek Geilim İstasyonlaında Topaklama Sistemi, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimlei Enstitüsü, 998. [] Güsu B., İnce M.C., Genetik Algoitmala İle Yüksek Geilim İstasyonlaında Optimum Topaklama Ağı Tasaımı, Fen ve Mühendislik Bilimlei Degisi, Fıat Ünivesitesi, Cilt:9, Sayı:4, 7. [3] Oteo A.F., Cidas J., Gaido C., Genetic Algoithm Based Method fo Gounding Gid Design, IEEE Intenational Confeence on Evolutionay Computation Poceedings, - 3, 998. [4] Thasananutaiya T.,Spuntupong K.,Chatatana S., Design of Gounding System fo GIS Indoo Substation,TENCON 4,IEEE egion Confeence,Vol.3,43-46, 4. [5] Costa M.C., Filho M.L.P., Maechal Y., Coulomb J.C., Cadoso J.., Optimization of Gounding Gids by esponse Sufaces and Genetic Algoithms, IEEE Tansaction on Magnetics, Vol.39, No.3, 3-34, 3. [6] Nei F., A New Evolutionay Method fo Designing Gounding Gids by Touch Voltage Contol, IEEE Intenational Symposium on Industial Electonics, Vol., 5-55, 4. [7] Covitti A., Delvecchio G., Fusco A., Leaio F., Nei F., Two Cascade Genetic Algoithms to Optimize Unequally Spaced Gounding Gids With ods, IEEE Euocon, , 5. [8] IEEE Std.8-, IEEE Guide fo Safety in AC Substation Gounding. [9] Salama M.M.A., Elshebiny M.M., Chow Y.L., A Fomula fo esistance of Substation Gounding Gid in Two-Laye Soil, IEEE Tansactions on Powe Delivey, Vol., No.3, 55-6, 995. [] Chow Y.L., Elshebiny M.M., Salama M.M.A., esistance Fomulas of Gounding Systems in Two-Laye Eath, IEEE Tansactions on Powe Delivey, Vol., No.3, ,

20 B. Güsu, M.C. İnce Sigma 6, 47-66, 8 [] Nahman J.M., Djodjevic V.B., esistance to Gound of Combined Gid-Multiple ods Electodes, IEEE Tansactions on Powe Delivey,Vol.,No.3,337-34, 996. [] Elshebiny M., Simple Fomulas fo Calculating the Gounding esistance of odbed Buied in Non-Unifom Soil, IEEE Poceedings of the 37th Midwest Symposium on Cicuits and Systems, Vol., 8-84, 995. [3] Hocaoğlu M.H., Hocaoğlu A.T., Yüksek Geilim Tesislei Topaklama Standatlaının Kaşılaştıılması, Kaynak Elektik Uluslaaası Eneji Elektik Elektonik ve Otomasyon Degisi, sayı: 34, 3-4,. [4] Öztük O.İ., Kalendeli Ö., Topaklayıcılada Potansiyel Dağılımının İki ve Üç Boyutlu Sayısal Analizi, İTÜ Degisi/d Mühendislik, Cilt:5, Sayı:,Kısım:, 37-48, 6. [5] Chang C., Lee C.H., Computation of Gound esistances and Assesment of Gound Gid Safety at 6/3.9 kv Indoo-Type Substation, IEEE Tansactions on Powe Delivey, Vol., No.3, 5-6, 6. [6] Katipoğullaı O., Kamaşık Topaklama Sistemleinde Topaklama Empedansının Ölçülmesi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 3. 66

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA ÖLÇÜMLERİ VE ÖLÇÜM SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB ELEKTİK MÜHENDİSLEİ ODASI ELEKTİK TESİSLEİNDE TOPAKLAMA ÖLÇÜMLEİ VE ÖLÇÜM SONUÇLAININ DEĞELENDİİLMESİ Not : Bu çalışma Elk.Y.Müh. Tane İİZ ve Elk.Elo.Müh. Ali Fuat AYDIN taafından Elektik Mühendislei

Detaylı

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ

MATLAB GUI TABANLI ELEKTROMIKNATIS DEVRE TASARIMI VE ANALİZİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 005 : 11 : 1 : 13-19

Detaylı

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI

BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İLE ALÇAK GEÇİREN FİLTRE TASARIMI BASAMAK TİPİ DEVRE YAPISI İE AÇAK GEÇİREN FİTRE TASARIMI Adnan SAVUN 1 Tugut AAR Aif DOMA 3 1,,3 KOÜ Mühendislik Fakültesi, Elektonik ve abeleşme Müh. Bölümü 41100 Kocaeli 1 e-posta: adnansavun@hotmail.com

Detaylı

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek.

3. EŞPOTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ. Bir çift elektrot tarafından oluşturulan elektrik alan ve eş potansiyel çizgilerini görmek. 3. EŞPOTNSİYEL VE ELEKTRİK LN ÇİZGİLERİ MÇ i çift elektot taafından oluştuulan elektik alan ve eş potansiyel çizgileini gömek. RÇLR Güç kaynağı Galvanomete Elektot (iki adet) Pob (iki adet) İletken sıvı

Detaylı

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540

Örnek 1. Çözüm: Örnek 2. Çözüm: 60 30000 300 60 = = = 540 Önek 1 1.8 kn yük altında 175 dev/dak dönen bi mil yatağında çalışacak bilyeli ulman için, 5 saat ömü ve %9 güvenililik istemekteyiz. Öneğin SKF kataloğundan seçmemiz geeken inamik yük sayısı (C 1 ) nedi?

Detaylı

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ

SENKRON RELÜKTANS MAKİNASININ ANALİZİ SENKRON REÜKTANS MAKİNASNN ANAİZİ Esoy BEŞER 1 H.Taık DURU 2 Sai ÇAMUR 3 Biol ARİFOĞU 4 Esa KANDEMİR 5 Elektik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Koeli Ünivesitesi, Vezioğlu Kampusü, 411, Koeli

Detaylı

Nokta (Skaler) Çarpım

Nokta (Skaler) Çarpım Nokta (Skale) Çapım Statikte bazen iki doğu aasındaki açının, veya bi kuvvetin bi doğuya paalel ve dik bileşenleinin bulunması geeki. İki boyutlu poblemlede tigonometi ile çözülebili, ancak 3 boyutluda

Detaylı

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER

KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ SİSTEM SİMULASYONU KUYRUK SİSTEMİ VE BİLEŞENLERİ ÖRNEKLER BİR KUYRUK SİSTEMİNİN ÖRNEKLER KUYRUK SİSTEMİ VE SİSTEM SİMULASYONU 5. KUYRUK SİSTEMLERİ Bi kuyuk sistemi; hizmet veen bi veya biden fazla sevise sahipti. Sisteme gelen müşteile tüm sevislei dolu bulusa, sevisin önündeki kuyuğa ya da

Detaylı

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır?

EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015. Bireysel emeklilik sistemine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi(leri) yanlıştır? EMEKLILIK SİSTEMLERİ SINAV SORULARI WEB-ARALIK 2015 Sou-1 Bieysel emeklilik sistemine ilişkin olaak aşağıdakileden hangisi(lei) yanlıştı? I. Bieysel emeklilik sistemindeki biikimle Sosyal Güvenlik Sistemine

Detaylı

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ NESİL ASANSÖRLERİN ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Egün ALKAN Elk.Y.Müh. Buga Otis Asansö Sanayi ve Ticaet A.Ş. Tel:0212 323 44 11 Fax:0212 323 44 66 Balabandee Cad. No:3 34460 İstinye-İstanbul

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TRİBOLOJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI RADYAL KAYMALI YATAKLARDA SÜRTÜNME KUVVETİNİN ÖLÇÜLMESİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.

Detaylı

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr.

Yasemin Öner 1, Selin Özçıra 1, Nur Bekiroğlu 1. Yıldız Teknik Üniversitesi yoner@yildiz.edu.tr, sozcira@yildiz.edu.tr, nbekir@yildiz.edu.tr. Düşük Güçlü Uygulamala için Konvansiyonel Senkon Geneatöle ile Süekli Mıknatıslı Senkon Geneatölein Kaşılaştıılması Compaison of Conventional Synchonous Geneatos and emanent Magnet Synchonous Geneatos

Detaylı

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( )

( ) ( ) ( ) ϕ ( ) ( ) TRANFORMATORLAR Genel Elektiksel Özelliklei ve Gücünün Belilenmesi TRGT ODABAŞ Fiziksel Temelle Giiş Tansfomatole geilim ve akımın ölçülmesi veya sinyal ve gücün taşınması gibi özel maksatla için dizayn

Detaylı

ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ

ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ OTEKON 4 7 Otomotiv Teknolojilei Kongesi 6 7 Mayıs 04, BURSA ARAÇ YOL YÜKLERİNİN DIŞ DİKİZ AYNAYA ETKİLERİ VE DIŞ DİKİZ AYNA TİTREŞİM PARAMETRELERİNİN İNCELENMESİ Basi ÇALIŞKAN *, İan KAMAŞ *, Tane KARSLIOĞLU

Detaylı

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007)

MEKANİK TİTREŞİMLER. (Dynamics of Machinery, Farazdak Haideri, 2007) MEKANİK TİTREŞİMLER TİTREŞİM ÖLÇÜMÜ: Titeşim ölçümü oldukça kapsamlı bi koudu ve mekaik, elektik ve elektoik bilgisi içeiklidi. Titeşim ölçümleide titeşim geliği (ye değiştime-displacemet, hız-velocity

Detaylı

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals

ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eigenfrequency Contours of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Crystals Ç.Ü Fen e Mühendislik Bilimlei Deisi Yıl:0 Cilt:8-3 ZnX (X=S, Se, Te) FOTONİK KRİSTALLERİNİN ÖZFREKANS KONTURLARI * Eienfequency Contous of ZnX (X=S, Se, Te) Photonic Cystals Utku ERDİVEN, Fizik Anabilim

Detaylı

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ

OPTİMUM RADAR PARAMETRELERİNİN SÜREKLİ GENETİK ALGORİTMA YARDIMIYLA KARIŞTIRMA ORTAMINDA RADAR MENZİLİNİN MAKSİMİZE EDİLMESİ İÇİN BELİRLENMESİ Optimum ada Paameteleinin Süekli Genetik Algoitma Yadımıyla Kaıştıma Otamında ada Menzilinin Maksimize Edilmesi İçin Belilenmesi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLEİ DEGİSİ TEMMUZ 2004 CİLT 1 SAYI 4 (41-46)

Detaylı

Basit Makineler Çözümlü Sorular

Basit Makineler Çözümlü Sorular Basit Makinele Çözümlü Soula Önek 1: x Çubuk sabit makaa üzeinde x kada haeket ettiilise; makaa kaç tu döne? x = n. n = x/ olu. n = sabit makaanın dönme sayısı = sabit makaanın yaıçapı Önek : x Çubuk x

Detaylı

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b

YX = b X +b X +b X X. YX = b X +b X X +b X. katsayıları elde edilir. İlk olarak denklem1 ve denklem2 yi ele alalım ve b Kadelen Bisküvi şiketinin on şehideki eklam statejisi Radyo-TV ve Gazete eklamı olaak iki şekilde geçekleşmişti. Bu şehiledeki satış, Radyo-TV ve Gazete eklam veilei izleyen tabloda veilmişti. Şehi No

Detaylı

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI

POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI .. SAU Fen Bilimlei Enstitüsü Degisi 6.Cilt, 1.Saı (Mat 2002) Pozison Kontolüne Yönelik DC Moto Ugulaması A.İ.Doğman, A.F.Boz POZiSYON KONTROLÜNE YÖNELİK DC MOTOR UYGULAMASI 'oj Ali lhsan DOGMAN, Ali Fuat

Detaylı

BİLEZİKLİ ASENKRON MAKİNELERDE ANLIK YÜKSEK MOMENT VE HIZ DENETİMİ İÇİN ROTOR DEVRESİNE BULANIK MANTIK TABANLI GÜÇ ENJEKSİYONU

BİLEZİKLİ ASENKRON MAKİNELERDE ANLIK YÜKSEK MOMENT VE HIZ DENETİMİ İÇİN ROTOR DEVRESİNE BULANIK MANTIK TABANLI GÜÇ ENJEKSİYONU P AM U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G F A C U L T Y M Ü H E N D İ S L İK B İ L İM L E R İ D E R G

Detaylı

Bölüm 6: Dairesel Hareket

Bölüm 6: Dairesel Hareket Bölüm 6: Daiesel Haeket Kaama Soulaı 1- Bi cismin süati değişmiyo ise hızındaki değişmeden bahsedilebili mi? - Hızı değişen bi cismin süati değişi mi? 3- Düzgün daiesel haekette cismin hızı değişi mi?

Detaylı

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI

BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI BURSA HAFİF RAYLI TAŞIMA SİSTEMİ İÇİN AKIM KAYNAKLI AKTİF GÜÇ FİLTRESİ UYGULAMASI A.Teciyanlı*, O.Uçak*, T.Kılınç*, R.Çına, İ.Özkan *TÜBİTAK-UZAY ODTÜ/ANKARA, BURULAŞ, Nilüfe/BURSA alpe.teciyanli@uzay.tubitak.gov.t

Detaylı

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler

Boru İçerisindeki Bir Akış Problemine Ait Analitik ve Nümerik Çözümler Afyon Kocatepe Üniesitesi Fen Bililei Degisi Afyon Kocatepe Uniesity Jounal of Sciences AKÜ FEBİD () 59 (-9) AKU J. Sci. () 59 (-9) Bou İçeisindeki Bi Akış Pobleine Ait Analitik e Nüeik Çözüle Eine Ceyan,Muhaet

Detaylı

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi

Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bir Silindirik Borunun Gerilme Analizi Uludag.Üniv.Zi.Fak.Deg., 25) 19: 23-36 Sonlu Elemanla Yöntemiyle Yumuşak Polietilen Bi Silindiik Bounun Geilme Analizi Muhaem ZEYTİNOĞLU * ÖZET Taım, anayii ve konut ektöünde kullanılan, ıvı ve gaz iletim

Detaylı

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI

ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI ELEKTRONİĞİN FİZİKSEL ESASLARI Bi elektonik elemanın özelliğini, bu elemanın üetiminde kullanılan malzemenin paametelei ve ısı, geilim ışık gibi dış etkenleden dolayı elemanın içinde geçekleşen fiziksel

Detaylı

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT

3 FAZLI SİSTEMLER. şartlarda daha fazla güç nakli mümkündür. 26.05.2013 3 fazlı sistemler 1 3-FAZLI DENGELİ SİSTEMLER V OR V OS O V OT 3 FA İEME n Çok azlı sistemle, geilimleinin aasında az akı bulunan iki veya daha azla tek azlı sistemin bileştiilmiş halidi ve bu işlem simetik bi şekilde yapılı. n ek azlı sistemlede güç dalgalı olduğu

Detaylı

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur

BASIT MAKINALAR. Basit makinalarda yük P, dengeleyici kuvvet F ile gösterilir. Bu durumda ; Kuvvet Kazancı = olur SIT MKINR Günlük yaşantımızda iş yapmamızı kolaylaştıan alet ve makineledi asit makinelele büyük bi yükü, küçük bi kuvvetle dengelemek ve kaldımak mümkündü asit makinalada yük, dengeleyici kuvvet ile gösteili

Detaylı

ASD: Çok Amaçlı Ayarlanabilir Sınıflandırıcı Devreler

ASD: Çok Amaçlı Ayarlanabilir Sınıflandırıcı Devreler ASD: Çok Amaçlı Ayalanabili Sınıflandııcı Deele Poje No: 06E39 Pof. D. Cem GÖKNAR Pof. D. Shaham MINAEI D. Meih YILDIZ D. Engin DENİZ EYLÜL 00 İSTANBUL ÖNSÖZ Bu pojenin ilk aşamasında mecut sınıflandııcı

Detaylı

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi

Otomatik Depolama Sistemlerinde Kullanılan Mekik Kaldırma Mekanizmasının Analizi Uluslaaası Katılımlı 17. Makina Teoisi Sempozyumu, İzmi, 14-17 Hazian 21 Otomatik Depolama Sistemleinde Kullanılan Mekik Kaldıma Mekanizmasının Analizi S.Telli Çetin * A.E.Öcal O.Kopmaz Uludağ Ünivesitesi

Detaylı

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ

BÖLÜM 6. MANEVRA 6.1. GĐRĐŞ ÖÜM 6. MANEVRA 6.. GĐRĐŞ üm deniz aaçlaı için temel dizayn geekleinden biisi yeteli manea kabiliyetine sahip olmaktı. Manea kabiliyeti temel olaak geminin istenen bi yönde kontollü şekilde yön değiştiebilmesini

Detaylı

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları

2013 2013 LYS LYS MATEMATİK Soruları LYS LYS MATEMATİK Soulaı. LYS 5. LYS ( + a ) = 8 < < olmak üzee, olduğuna öe, a kaçtı? I. A) D) II. + III. (.) ifadeleinden hanileinin değei neatifti? A) Yalnız I Yalnız II Yalnız III D) I ve III II ve

Detaylı

SIVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKSEK KAYMA MODÜLLÜ ZEMİN ÇİMENTO KARIŞIMI KOLONLARLA AZALTILMASI

SIVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKSEK KAYMA MODÜLLÜ ZEMİN ÇİMENTO KARIŞIMI KOLONLARLA AZALTILMASI Beşinci Ulusal Depem Mühendisliği Konfeansı, 6-30 Mayıs 003, İstanbul Fifth National Confeence on Eathquake Engineeing, 6-30 May 003, Istanbul, Tukey Bildii No: AT-004 IVILAŞMA ETKİLERİNİN YÜKEK KAYMA

Detaylı

ELEKTRİK POTANSİYELİ

ELEKTRİK POTANSİYELİ 38 III.3. ELEKTRİK POTANSİYELİ III.3.0l., POTANSİYEL FARKI VE EŞPOTANSİYELLİ YÜZEYLER. Potansiyel eneji kavamı, yeçekimi ve yayın esneklik kuvveti gibi kounumlu kuvvetle inceleniken ele alınmıştı. Çeşitli

Detaylı

ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ

ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ Uludağ Ünivesitesi Mühendislik Mimalık Fakültesi Degisi, Cilt 9, Sayı, 004 ENJEKSİYON YIĞMA YÖNTEMİNDE KUVVET VE MALZEME AKIŞINA DEFORMASYON BÖLGESİ BOYUT ORANININ ETKİLERİ M Tahi ALTINBALIK Yılmaz ÇAN

Detaylı

GESTRA Ürün Programı. Her türlü uygulama için optimum çözümler

GESTRA Ürün Programı. Her türlü uygulama için optimum çözümler GESTRA Üün Pogamı He tülü uygulama için optimum çözümle Kondenstop (buha kapanı) Çek valfle BK Seisi PN 630 a kada olan duo paslanmaz çelik bimetalik egülatölü kondenstopladı. BK tipi kondenstopla, en

Detaylı

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI ELEKTRİK PİYASASI DENGELEME ve UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ MALİ UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 11 Ekim 2011, Ankaa Hüseyin ALTUNTAŞ Piyasa Mali Uzlaştıma Mekezi Gündem Uzlaştıma Uzlaştıma Süeçlei Gün Öncesi Piyasası

Detaylı

FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ

FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ FARKLI DIġ DUVAR YAPILARI ĠÇĠN OPTĠMUM ISI YALITIM KALINLIĞI TESPĠTĠNĠN EKONOMĠK ANALĠZĠ, Zafe ĠNGĠZ Düzce Ünivesitesi, Düzce Meslek Yüksekokulu, Teknik Pogamla Uzunmustafa, 81010 DÜZE. Email: etemguel@gmail.com

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalardan Enerji Hasat Etmek

Elektromanyetik Dalgalardan Enerji Hasat Etmek Elektomanyetik Dalgaladan Eneji Hasat Etmek ( D. Cahit Kaakuş - Yük. Müh. Onu Teki) Havada sebest olaak yayınım yapan adyo ya da mikodalga fekanslaındaki elektomanyetik dalgalaın üzeinde baındıdıklaı enejinin

Detaylı

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 Yılı. Özel Yetenek Sınavı Sonuçlarının Değerlendirilmesi Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi ve Spo Yüksekokulu 2014 Yılı Özet: Özel Yetenek Sınavı Sonuçlaının Değelendiilmesi Mehmet Emin YILDIZ 1* Buak GÜRER 2 Ubeyde GÜLNAR 1 1 Batman Ünivesitesi Beden Eğitimi

Detaylı

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ

KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ KÖPRÜLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN DİNAMİK ÖLÇÜMLER VE MODAL ANALİZ İLE BELİRLENMESİ Ahmet TÜRER*, Hüseyin KAYA* *Ota Doğu Teknik Üniv., İnşaat Müh. Böl., Ankaa ÖZET Köpülein yapısal duumu hakkındaki değelendimele

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ SONLU FARKLAR YÖNTEMİ İLE ÇOK YÜKSEK FREKANSLI ELEKTROMANYETİK DALGA ALANI HESABI Azu KOÇASLAN JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA

Detaylı

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışları. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER Bölüm 5 Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Doç.D. Suat ŞAHİNLE Olasılık ve Olasılık Dağılışlaı Olasılık: Eşit saşla meydaa gele tae olayda A taesi A olayı olsu. Bu duumda A olayıı meydaa gelme olasılığı;

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 1(2) (2005) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 1(2) (2005) Available online at www.e-lse.org Electonic Lettes on Science & Engineeing () (5) Available online at www.e-lse.og Vibation On Gas Beaings Davut Edem Şahin a, Nizami Aktük b a Eciyes Univesity, Faculty of Engineeing, Depatment of Mechanical

Detaylı

En Küçük Kareler Ve Toplam En Küçük Kareler Yöntemleri İle Deformasyon Analizi

En Küçük Kareler Ve Toplam En Küçük Kareler Yöntemleri İle Deformasyon Analizi En Küçük Kaele Ve oplam En Küçük Kaele Yöntemlei İle Defomasyon nalizi Mustafa CR,evfik YN, Ohan KYILMZ Özet u çalışmada, oplam En Küçük Kaele (EKK) yönteminin defomasyon analizinde uygulanması, elde edilen

Detaylı

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması

Evrensel kuvvet - hareket eşitlikleri ve güneş sistemi uygulaması Evensel kuvvet - haeket eşitliklei ve güneş sistemi uygulaması 1. GİRİŞ Ahmet YALÇIN A-Ge Müdüü ESER Taahhüt ve Sanayi A.Ş. Tuan Güneş Bulvaı Cezayi Caddesi 718. Sokak No: 14 Çankaya, Ankaa E-posta: ayalcin@ese.com

Detaylı

GÖVDE BORULU ISI DEĞİŞTİRİCİLİ R404A KULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTEMİNİN ENERJİ VE EKSERJİ ANALİZİ

GÖVDE BORULU ISI DEĞİŞTİRİCİLİ R404A KULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTEMİNİN ENERJİ VE EKSERJİ ANALİZİ Iı Bilimi ve Tekniği Degii,,, -, J. of Themal Science and Technology TIBTD Pinted in Tukey ISSN - GÖVD BORULU ISI DĞİŞTİRİİLİ RA ULLANILAN BİR SOĞUTMA SİSTMİNİN NRJİ V SRJİ ANALİZİ Ahmet ABUL, Önde IZILAN,

Detaylı

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi

Latex 3000 Yazıcı serisi. Kurulum Yerini Hazırlama Denetim Listesi Latex 3000 Yazıcı seisi Kuulum Yeini Hazılama Denetim Listesi Telif Hakkı 2015 HP Development Company, L.P. 2 Yasal bildiimle Bu belgede ye alan bilgile önceden habe veilmeksizin değiştiilebili. HP üün

Detaylı

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan

SAE 10, 20, 30 ve 40 d = 200 mm l = 100 mm W = 32 kn N = 900 d/dk c = 0.100 mm T = 70 C l d. olduğu biliniyor. Buradan ÖRNEK 00 mm çapında, 00 mm uzunluğundaki bi kaymalı yatakta, muylu 900 d/dk hızla dönmekte kn bi adyal yükle zolanmaktadı. Radyal boşluğu 0.00 mm alaak AE 0, 0, 0 40 yağlaı güç kayıplaını hesaplayınız.

Detaylı

ELEKTRONiK DEVRELERDE DOGRUSAL OLMAYAN DİRENÇLERİN ETKİLERİNİN NÜMERiK VE DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

ELEKTRONiK DEVRELERDE DOGRUSAL OLMAYAN DİRENÇLERİN ETKİLERİNİN NÜMERiK VE DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ SAU Fen Bilimlei Enstitüsü Degisi Cilt, Say (Temmuz 00) Elektonik Develede Doğusal Olmayan Diençlein Etkileinin Nümeik ve Deneysel Olaak incelenmesi MTük, Fiket Ata ELEKTRONiK DEVRELERDE DOGRUSAL OLMAYAN

Detaylı

1. MİLLİKAN YAĞ DAMLASI DENEYİ

1. MİLLİKAN YAĞ DAMLASI DENEYİ . MİLLİKAN YAĞ DAMLASI DENEYİ Amaç Bu denede, Ye çekiminin etkisinde ve düzgün bi elektik alan içeisinde bulunan üklü bi ağ damlasının haeketi inceleneek elektonun ükünün ölçülmesi; Yağ damlalaının ükleinin

Detaylı

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN

SIFIR HÜCUM AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKIM HIZININ TESPİTİ. Doç. Dr. M. Adil YÜKSELEN SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI HIZININ TESPİTİ Doç. D.. Ail YÜKSELEN Temmuz 997 SIFIR HÜCU AÇILI BİR KONİ ÜZERİNDEKİ ŞOK AÇISINDAN HAREKETLE SÜPERSONİK AKI

Detaylı

Yakın Yer Uydularının Duyarlı Yörüngelerinin Belirlenmesi

Yakın Yer Uydularının Duyarlı Yörüngelerinin Belirlenmesi TMMOB Haita ve Kadasto Mühendislei Odası, 5. Tükiye Haita Bilimsel ve Teknik Kuultayı, 25 28 Mat 25, Ankaa. Yakın Ye Uydulaının Duyalı Yöüngeleinin Belilenmesi Sekan Doğanalp *, Aydın Üstün 2 Necmettin

Detaylı

Çapraz Masuralı Rulman Serisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndürme Yatakları Mükemmel bir dönme doğruluğu

Çapraz Masuralı Rulman Serisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndürme Yatakları Mükemmel bir dönme doğruluğu Çapaz Masualı Rulman Seisi Kompakt, Yüksek Düzeyde Rijit Döndüme Yataklaı Mükemmel bi dönme doğuluğu KATALOG No.382-1TR İçindekile Çapaz Masualı Rulman Seisi Yapı ve Özellikle... S.2-3 Tüle ve Özellikle...

Detaylı

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem

Bölüm 30. Biot-Savart Yasası Giriş. Biot-Savart Yasası Gözlemler. Biot-Savart Yasası Kurulum. Serbest Uzayın Geçirgenliği. Biot-Savart Yasası Denklem it-savat Yasası Giiş ölüm 30 Manyetik Alan Kaynaklaı it ve Savat, elektik akımının yakındaki bi mıknatısa uyguladığı kuvvet hakkında deneyle yaptı Uzaydaki bi nktada akımdan ilei gelen manyetik alanı veen

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(2) (2009) Available online at www.e-lse.org Eleconic Lees on Science & Engineeing 5 9 Available online a www.e-lse.og adial Change Of oos Wih Acive Balancing ings Davu Edem ŞAHİN a*, İbahim UZAY b a Bozok Univesiy, Fen Bilimlei Ensiüsü, 66, Yozga,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ T.. MİLLÎ EĞİTİM KNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜÜRLÜĞÜ Ölçme eğelendime ve çıköğetim Kuumlaı aie aşkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ dayın dı ve Soyadı : day Numaası (T.. Kimlik No) : SĞLIK KNLIĞI PERSONEL GENEL

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 29. GRUP: MAKİNE MÜHENDİSİ T.. MİLLÎ EĞİTİM KNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜÜRLÜĞÜ Ölçme eğelendime ve çıköğetim Kuumlaı aie aşkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ dayın dı ve Soyadı : day Numaası (T.. Kimlik No) : SĞLIK KNLIĞI PERSONEL GENEL

Detaylı

Temel zemin etkileşmesi; oturma ve yapı hasarı

Temel zemin etkileşmesi; oturma ve yapı hasarı Temel emin etkileşmei; otuma ve yapı haaı Foundation oil inteaction; ettlement and tuctual damage Altay Biand Otadoğu Teknik Üniveitei, Ankaa, Tükiye ÖZET: Oganik eminlein valığı dışında yapı haaında genelde

Detaylı

Beş Seviyeli Kaskat İnverter İle Beslenen 3-Fazlı Asenkron Motorun V/f Kontrolü

Beş Seviyeli Kaskat İnverter İle Beslenen 3-Fazlı Asenkron Motorun V/f Kontrolü Fıat Üniv. Fen ve Müh. Bil. De. Science and Eng. J of Fıat Univ. 18 (1), 69-8, 26 18 (1), 69-8, 26 Beş Seviyeli Kakat İnvete İle Belenen 3-Fazlı Aenkon Motoun V/f Kontolü Ekan DENİZ ve Hüeyin ALTUN Fıat

Detaylı

Bina Yağış Suyu Tesisatı

Bina Yağış Suyu Tesisatı Bina Yağış Suyu Tesisatı İhsan Önen, Mak. Miih. TTMD Üyesi_ ÖZET Bu makalede Bina yağış suyu tesisatı ele alınmıştı. Bina yağış suyu tesisatının tasalanması için geeken ölçülendime ve yeleşim kitelei veilmiş,

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8. SINIF ÖĞRENİLERİNİN ANNE-BABA TUTUMLARININ, PSİKOMOTOR BECERİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ *

İLKÖĞRETİM 8. SINIF ÖĞRENİLERİNİN ANNE-BABA TUTUMLARININ, PSİKOMOTOR BECERİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ * ERBAŞ, M.K., GÜÇLÜ, M., ZORBA, E., İlköğetim 8. Sınıf Öğencileinin Anne-Baba Tutumlaının, Psikomoto Becei Düzeyleine Etkisi SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spo Bilimlei Degisi, 2012, X (4) 131-138 İLKÖĞRETİM

Detaylı

SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ

SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ SİLİNDİRİK MAKARALI RULMANLAR - E SERİLERİ Dünyanın önde gelen ulman, linee teknoloji paçalaı ve dieksiyon sistemlei üeticileinden bii olaak; müşteileimizin hızlı kaa veme süeci, zamanında teslimat ve

Detaylı

Kuru Sorbent Enjeksiyon Tekniği ile Gaz Akımlarından Uçucu Organik Bileşiklerin Giderilmesi

Kuru Sorbent Enjeksiyon Tekniği ile Gaz Akımlarından Uçucu Organik Bileşiklerin Giderilmesi Kuu Sbent Enjeksiyn Tekniği ile Gaz Akımlaından Uçucu Oganik Bileşiklein Gideilmesi Mehmet KALENDER 1, Cevdet AKOSMAN 2 ıat Ünivesitesi Mühendislik akültesi Kimya Mühendisliği Bölümü 23119-Elazığ 1 mkalende@fiat.edu.t,

Detaylı

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Seventh Edition VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Fedinand P. Bee E. Russell Johnston, J. Des Notu: Hayi ACAR İstanbul Teknik Üniveistesi Tel: 285 31 46 / 116 E-mail: acah@itu.edu.t Web: http://atlas.cc.itu.edu.t/~acah

Detaylı

Elektro Akustik Gitar

Elektro Akustik Gitar Elekto Akustik Gita GA3R GA3RVS GAC1M GAC1RVS GAPX1000 GAPX1000MB GAPX1000PW GAPX500II GAPX500IIBL GAPX500IIDRB GAPX500IIOBB GAPX500IIRM GAPX500IIVW GCPX1000 GCPX1000UM GCPX500II GCPX500IIBL GCPX500IIOVS

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 6 Sayı: 2 s. 53-71 Mayıs 2004

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 6 Sayı: 2 s. 53-71 Mayıs 2004 DEÜ ÜHENDİSLİK AKÜLTESİ EN ve ÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 6 Saı: 2 s. 53-7 aıs 2004 KESEYE ZORLANAN İNCE ÇELİK LEVHALARLA YAPILAN CİVATALI BAĞLANTILARDA HASAR ŞEKİLLERİ (AILURE ODES O BOLTED-THIN SHEET STEEL

Detaylı

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI

BÖLÜM 2 VİSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI ÖLÜM İSKOZ OLMAYAN SIKIŞTIRILAMAZ AKIMIN ESASLARI. Açısal hı, otisite e Sikülasyon. otisitenin eğişme Hıı.3 Sikülasyonun eğişme Hıı Kelin Teoemi.4 İotasyonel Akım Hı Potansiyeli.5 ida Üeindeki e Sonsudaki

Detaylı

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ

YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ YOĞUNLUK FONKSİYONEL TEORİSİ METODUYLA İDEAL OKTAHEDRAL Co(II) BİLEŞİKLERİNDE KOVALENSİ FAKTÖR ANALİZİ Sevgi GÜRLER YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi: Yd. Doç. D. Fiket İŞIK EDİRNE-0

Detaylı

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ

ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ ELEKTROMEKANİK GERGİ DENETİM SİSTEMİ Güel Şefkat, İahim Yükel, Meut Şeniin U.Ü. Mühendilik-Mimalık Fakültei, Göükle / BURSA ÖZET Kağıt, kumaş, ac, platik ii şeit halindeki malzemelein, ulo olaak endütiyel

Detaylı

AC Makinaların armatüründe endüklenen gerilim hesabı:

AC Makinaların armatüründe endüklenen gerilim hesabı: AC Makinalaın amatüünde endüklenen geilim heabı: E m f N temel fmülünü bi iletken için uygulaken N / laak düşünülü ve he hamnik için ayı ayı heaplanı: E nm /iletken f n n lup, buadaki n. hamnik fekanı

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YOĞUŞMALI KOMBİLER İÇİN ÇOK GEÇİŞLİ KOMPAKT ISI DEĞİŞTİRİCİSİ VE YARI KÜRESEL METAL MATRİX YAKICININ GELİŞTİRİLMESİ Muhammed Aslan OMAR DOKTORA TEZİ Makine

Detaylı

Down sendromlu çocukların annelerinin aile işlevlerini algılama ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi

Down sendromlu çocukların annelerinin aile işlevlerini algılama ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi İzmi D. Behçet Uz Çocuk Hast. Degisi 20; ():7-0 doi:0.5222/buchd.20.7 Klinik Aaştıma Down sendomlu çocuklaın anneleinin aile işlevleini algılama ve sosyal destek düzeyleinin değelendiilmesi Assessment

Detaylı

7. VİSKOZ ( SÜRTÜNMELİ ) AKIŞLAR

7. VİSKOZ ( SÜRTÜNMELİ ) AKIŞLAR Tüm aın haklaı Doç. D. Bülent Yeşilata a aitti. İinsi çoğaltılama. III/ 7. İSKOZ ( SÜTÜNMELİ ) AKIŞLA 7.. Giiş Bi akışta iskoite etkisi önemli ise bu akış isko (sütünmeli) akış adını alı. Akışkan iskoitesinden

Detaylı

FEMTOSANİYE LAZERLERİN METALLERLE ETKİLEŞİMLERİNDE DALGAKILAVUZU DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ DOKTORA TEZİ. Abdullah Kamuran TÜRKOĞLU

FEMTOSANİYE LAZERLERİN METALLERLE ETKİLEŞİMLERİNDE DALGAKILAVUZU DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ DOKTORA TEZİ. Abdullah Kamuran TÜRKOĞLU İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FEMTOSANİYE LAZERLERİN METALLERLE ETKİLEŞİMLERİNDE DALGAKILAVUZU DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ DOKTORA TEZİ Abdullah Kamuan TÜRKOĞLU Fizik Mühendisliği

Detaylı

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org.

DNS temelleri ve BIND DNS sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET devrim@oper.metu.edu.tr. http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org. DNS temellei ve sunucusu Devim GÜNDÜZ TR.NET devim@ope.metu.edu.t http://semine.linux.og.t http://belgele.linux.og.t Giiş Bu seminede, aşağıdaki konula anlatılacaktı: DNS Nedi? DNS Yapısı nasıldı? Ne zaman

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MİKROSULAMA LATERAL BORULARINDA İDROLİK ESAP METOTLARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ VE ÇOK ÇAPLI BORULAR İÇİN LİNEER ÇÖZÜM METODU DOKTORA TEZİ Y. Müh.

Detaylı

Uçuş Kumanda Yüzeyi Kilitlenme Etkilerini Düzeltici Otomatik Pilot Tasarımı

Uçuş Kumanda Yüzeyi Kilitlenme Etkilerini Düzeltici Otomatik Pilot Tasarımı Uçuş Kumanda Yüzei Kilitlenme Etkileini Düzeltici Otomatik Pilot Tasaımı Coşku Kasnakoğlu 1, Ünve Kanak 1 Elektik ve Elektonik Müendisliği Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Ünivesitesi, Söğütözü, Ankaa

Detaylı

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi

Ekon 321 Ders Notları 2 Refah Ekonomisi Ekon 321 Des Notlaı 2 Refah Ekonoisi Refah Ekonoisinin Biinci Teel Teoei: İdeal işleyen bi sebest piyasa ekanizası kaynaklaın en etkin (optiu) bi şekilde dağılasını sağla. Topla net fayda (Topla Fayda-

Detaylı

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p

VİDALAR VE CIVATALAR. (DĐKKAT!! Buradaki p: Adım ve n: Ağız Sayısıdır) l = n p VİDALA VE CIVAALA d : Miniu, inö yada diş dibi çapı (=oot) d : Otalaa, noinal çap yada böğü çapı (=ean) d : Maksiu, ajö çap, diş üstü çapı λ : Helis açısı p : Adı (p=pitch) l (hatve): Civatanın bi ta dönüşüne

Detaylı

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2.

TORK. τ = 2.6 4.sin30.2 + 2.cos60.4 = 12 4 + 4 = 12 N.m Çubuk ( ) yönde dönme hareketi yapar. τ K. τ = F 1. τ 1. τ 2. τ 3. τ 4. 1. 2. AIŞIRMAAR 8 BÖÜM R ÇÖZÜMER R cos N 4N 0 4sin0 N M 5d d N ve 4N luk kuv vet lein çu bu ğa dik bi le şen le i şekil de ki gi bi olu nok ta sı na gö e top lam tok; τ = 6 4sin0 + cos4 = 4 + 4 = Nm Çubuk yönde

Detaylı

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK

TG 3 ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ORTAÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ 9 Mat TG ÖABT ORTAÖĞRETİM MATEMATİK Bu testlein he hakkı saklıdı. Hangi amaçla olusa olsun testlein tamamının

Detaylı

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi

Günlük Bülten. 12 Nisan 2013. Cari işlemler dengesi, Şubat ayında 5.1 milyar dolar açık verdi XU100 USD/ TRY (S ağ taaf ) 12 Nisan 2013 Cuma Günlük Bülten İMKB veilei İMKB 100 84,102.6 Piyasa Değei-TÜM ($m) 331,424.6 Halka Açık Piyasa Değei-TÜM ($m) 94,736.2 Günlük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 1,712.73

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇAĞI ÇOCUKLARI VE ANNELERİNİN OKUL ÖNLÜK VE FORMALARININ KONFORUNDAN MEMNUNİYET DURUMLARININ İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM ÇAĞI ÇOCUKLARI VE ANNELERİNİN OKUL ÖNLÜK VE FORMALARININ KONFORUNDAN MEMNUNİYET DURUMLARININ İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM ÇAĞI ÇOCUKLARI VE ANNELERİNİN OKUL ÖNLÜK VE FORMALARININ KONFORUNDAN MEMNUNİYET DURUMLARININ İNCELENMESİ Yd. Doç. D. Gülçin ÜSTÜN*, Öğ. Gö. D. Neşe Y. ÇEĞİNDİR* ÖZET Bu çalışmanın amacı; ilköğetim

Detaylı

Grup içi Korelasyon Katsay ıs ı n ın Örnekleme Da ğı l ım ı

Grup içi Korelasyon Katsay ıs ı n ın Örnekleme Da ğı l ım ı TARIM B İ L İ MLERI DERG İ S İ 000, 6 (1), 83-91 Gup içi Koelasyon Katsay ıs ı n ın Önekleme Da ğı l ım ı Ensa BAŞPINAR' Fiket GÜRBÜZ' Geli ş Taihi: 0.09.1999 Özet: Bu çal ışmada, gup içi koelasyon katsay

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ EN İLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ OSE-EINSTEIN YOĞUŞMASINA İR YOĞUNLUK ONKSİYONELLERİ KURAMI YAKLAŞIMI Cahit DEDE İZİK ANAİLİM DALI ANKARA 8 He hakkı saklıdı TEZ ONAYI Cahit

Detaylı

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi

Katı Cismin Uç Boyutlu Hareketi Katı Cismin Uç outlu Haeketi KĐNEMĐK 7/2 Öteleme : a a a ɺ ɺ ɺ ɺ ɺ / / /, 7/3 Sabit Eksen Etafında Dönme : Hız : wx bwe bwe wx be he x we wx bwe e d b be d be he b h O n n n ɺ ɺ θ θ θ θ θ ( 0 Đme : d d

Detaylı

Türkiye deki Özürlü Grupların Yapısının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmesi *

Türkiye deki Özürlü Grupların Yapısının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmesi * Uludağ Üniveitei Tıp Fakültei Degii 3 (3) 53-57, 005 ORİJİNAL YAI Tükiye deki Guplaın Yapıının Çoklu Uyum Analizi ile İncelenmei * Şengül CANGÜR, Deniz SIĞIRLI, Bülent EDİ, İlke ERCAN, İmet KAN Uludağ

Detaylı

A Research on defining the factor structures of tests used at secondary schools student selection and placement test

A Research on defining the factor structures of tests used at secondary schools student selection and placement test Elementay Education Online, 6(3), 397-410, 2007. lköetim Online, 6(3), 397-410, 2007. [Online]: http://ilkogetim-online.og.t A Reseach on defining the facto stuctues of tests used at seconday schools student

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ KAYNAKLI BİR STİRLİNG MOTORUNUN MATLAB-SIMULINK İLE MODELLENMESİ

GÜNEŞ ENERJİSİ KAYNAKLI BİR STİRLİNG MOTORUNUN MATLAB-SIMULINK İLE MODELLENMESİ Uludağ Ünivesitesi Müendislik-Mimalık Fakültesi Degisi, Cilt 17, Sayı 1, 2012 ARAŞTIRMA GÜNEŞ ENERJİSİ KAYNAKLI BİR STİRLİNG MOTORUNUN MATLAB-SIMULINK İLE MODELLENMESİ Ş. Meli AKYOL Musin KILIÇ Özet: Südüülebili

Detaylı

Sadece daha da iyisi.

Sadece daha da iyisi. TMMOB H A B E R DENEME Bildiğiniz ve güvendiğiniz heşey. Sadece daha da iyisi. %15 indiimle yeni bi Suit satın alabili veya mevcut Autodesk üünleinizi Suitlee yükseltebilisiniz. Autodesk Building Design

Detaylı

50 40 ----------30 20 10

50 40 ----------30 20 10 HACİM Maddenin uzayda kaplamış olduğu yedi.bi cismin kapladığı yei aynı anda başka bi cisim kaplayamaz.hacim biimlei m3 veya cm3 tü.ayıca sıvıla için Lite kullanılı. 1 Lite=1 dm3 1 ml=1cm3=1cc A)Katılaın

Detaylı

DİJİTAL GÖRÜNTÜLERİN REKTİFİKASYONU: SENSÖR MODELLERİ, GEOMETRİK GÖRÜNTÜ DÖNÜŞÜMLERİ VE YENİDEN ÖRNEKLEME

DİJİTAL GÖRÜNTÜLERİN REKTİFİKASYONU: SENSÖR MODELLERİ, GEOMETRİK GÖRÜNTÜ DÖNÜŞÜMLERİ VE YENİDEN ÖRNEKLEME TMMOB Haita ve Kadasto Mühendislei Odası 1. Tükie Haita Bilimsel ve Teknik Kuultaı 8 Mat - 1 Nisan 5, Ankaa DİJİTAL GÖRÜNTÜLERİN REKTİFİKASYONU: SENSÖR MODELLERİ, GEOMETRİK GÖRÜNTÜ DÖNÜŞÜMLERİ VE YENİDEN

Detaylı

Hemşirelik Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki

Hemşirelik Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki ARAŞTIRMA Hemşielik Öğencileinin Özsaygı Düzeylei ve Aile İçi Şiddete Yönelik Tutumlaı Aasındaki İlişki Relationship Between the Level of Self-Esteem and Attitudes Towads Domestic Violence of Nusing Students

Detaylı

DOĞUŞ-USV İNSANSIZ DENİZ ARACI: STEREO GÖRÜŞ İLE HARİTALANDIRMA

DOĞUŞ-USV İNSANSIZ DENİZ ARACI: STEREO GÖRÜŞ İLE HARİTALANDIRMA DOĞUŞ-USV İNSANSI DENİ ARACI: STEREO GÖRÜŞ İLE HARİTALANDIRMA Ebu Dağlı, Cane Civan 2, Sean Şöhmelioğlu,Fazıl Eme Ediş, Dilek Tükel Kontol ve Otomasyon Mühendisliği Bölümü Doğuş Ünivesitesi, Aıbadem 2K869@dogus.edu.t

Detaylı

IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ)

IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ) IV. BÖLÜM SULARIN DERLENMES (KAPTAJ) 4.1 MENBA SULARININ DERLENMES Menbala (pına) yealtı sulaını taıyan tabakanın hehangi bi ekilde ye yüzeyine çıkması sonucu oluu. Böylece yealtı suyu kendiliinden yeyüzüne

Detaylı

1,26 GHz REZONANS FREKANSINDA ÇALIŞAN ÇİFT TABAKALI YÜKSEK KAZANÇLI MİKROŞERİT DİKDÖRTGEN YAMA ANTEN TASARIMI

1,26 GHz REZONANS FREKANSINDA ÇALIŞAN ÇİFT TABAKALI YÜKSEK KAZANÇLI MİKROŞERİT DİKDÖRTGEN YAMA ANTEN TASARIMI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. De. Jounal of the Faculty of Engineeing and Achitectue of Gazi Univesity Cilt 8, No 4, 743-75, 13 Vol 8, No 4, 743-75, 13 1,6 GHz REZONANS FREKANSINDA ÇALIŞAN ÇİFT TABAKALI YÜKSEK

Detaylı

KLASİK MEKANİK-1 BÖLÜM-1 KLASİK MEKANİĞE GİRİŞ 1)UZAY VE ZAMAN:

KLASİK MEKANİK-1 BÖLÜM-1 KLASİK MEKANİĞE GİRİŞ 1)UZAY VE ZAMAN: KLASİK MEKANİK- BÖLÜM- KLASİK MEKANİĞE GİRİŞ )UZAY VE ZAMAN: Uzay ve zaman fiziğin en temel vasayımlaı ile ilgili kavamladandı. Uzay ve zamanın süekli olduğunu vasaymak, ancak uzunluk ve zamanın bi standadının

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ i T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAZI DEFORME ÇEKİRDEKLERDE DENGE ÖNCESİ NÖTRON YAYINLANMA SPEKTRUMLARININ YENİ BİR YAKLAŞIM KULLANILARAK HESAPLANMASI Tezi Hazılayan Ehan ERSOY Tezi

Detaylı