Düzce Üniversitesi Kocaeli Üniversitesi Kocaeli Üniversitesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Düzce Üniversitesi yunusbicen@duzce.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi faruk.aras@kocaeli.edu.tr. Kocaeli Üniversitesi hasbi@kocaeli.edu.tr."

Transkript

1 Akıllı Şebekelerde Çoklu-Etme Sistemleri ve Arıza Taılama: Güç Trasformatörü Uygulaması Multiaget Systems i Smart Grids ad Fault Diagostics: Power Trasformer Applicatio Yuus Biçe, Faruk Aras 2, Hasbi Đsmailoğlu 3 Tekik Programlar, Elektroik Tekoloisi Düzce Üiversitesi 2 Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Kocaeli Üiversitesi 3 Mühedislik Fakültesi, Elektrik Mühedisliği Kocaeli Üiversitesi Özet Bu çalışmada, akıllı şebeke sistemide bulua kritik elemaları izlemesi, arıza tespiti ve taılama işlevlerii çoklu etme (MAS) yapılarıyla gerçekleştirilmesi amacıyla geliştirile bir yötem suulmuştur. Çalışmada akıllı şebeke sistemleri ve çoklu etme yapılarıı ortak özellikleri vurgulamıştır. Elektrik iletim ağıdaki e kritik elema ola güç trasformatörleri içi, öerile yötem Arıza Duyarlı Matris (ADM) yapıları ile bütüleştirilmiştir. Öerile yötem LabVIEW programı ile görsel ve işlevsel hale getirilmiştir. Daha sora sistemi bütüü, tasarlaa bir prototip üzeride deeysel olarak test edilmiştir. Bu sayede stres altıdaki doaımları gerçek zamalı olarak izlemesi sağlamış ve arızalar daha başlagıç aşamasıda saptaabilmiştir. Yötem kritik öeme sahip karmaşık doaımlar içide kullaılabilir. Aahtar kelimeler: Akıllı şebeke, Çoklu-etme, MAS, ADM. kaçıılmaz kılmaktadır. Özellikle, ülkemizde bulua potasiyel yeileebilir eeri kayaklarıı (güeş, rüzgar, eotermal vb.) sisteme etegre edilmeye çalışılmasıı, bu yödeki çalışmaları hızladıracağı düşüülmektedir. 2. Akıllı Şebekeler Akıllı şebekeleri tesis edilmesii sosyal açıda da getireceği öemli faydalar vardır. KEMA 2008 yılıda yayımladığı raporda, 4 yıllık bir periyotta bu sektörü oluşturulması içi yei iş gücüe ihtiyaç duyulacağıı, sürdürülebilir olması (işletme ve bakım vb. gereklilikler) içi ise persoeli hizmet vermesi gerektiğii bildirmiştir [2]. Akıllı şebekeleri tesis edilmesii sisteme ve çevreye katacağı faydalar dikkat çekicidir [3]. Akıllı şebeke tekoloi çözümlerii ve sağladığı fayda bileşelerii bir bütü halide ilişkiledirirsek Şekil deki yapı karşımıza çıkmaktadır.. Giriş Akıllı şebekeler (Smart Grid) dediğide, akla sayısal bilgi iletişim tekoloileri sayeside belli bir elektrik iletim-dağıtım ağıı bütüüü kapsaya güçlü bir haberleşme ağı, izlemedeğerledirme üiteleri, optimizasyo çözümleri ve kotrol sistemleri gelmektedir []. Bu yapılar eşgüdümlü çalışarak sistemi akıllı yöetimii gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. Gelişmiş Ölçüm Altyapısı Müşteri Tarafı Sistemleri Talep Cevabı Dağıtım Yöetim Sistemi Đletim Geliştirme Uygulamaları Güveilirlik Ekoomiklik Verimlilik Çevresellik Ülkemizde bu yödeki tekoloileri kullaımı heüz çok yei olup, elektrik piyasasıdaki özelleştirme süreçleriyle paralel olarak giderek daha da yaygılaşması ögörülmektedir. Kyoto sözleşmesi uyarıca karbo salıımıı kotrol altıa almak, eeri ihtiyaçlarıı verimli şekilde karşılaabilmesie bağlıdır. Dolayısıyla bu durum, yeileebilir eeri kayaklarıı uzu vadede sisteme dâhil edilmesii Varlık / Sistem Optimizasyou Emiyet (sf.) Dağıtılmış Eeri Kayakları Güvelik (sc.) Bilgi ve Đletişim Etegrasyou Şekil. Tekoloi çözümleri ve fayda ilişkileri [3]

2 Burada; Gelişmiş Ölçüm Altyapısı, sistemi gerçek zamalı olarak iki yölü izleebilmesii, eeri tüketimi ve güç kayıplarıı takip edilerek eeri kalitesi sorularıı aıda saptaması suretiyle, soruu çözümüü hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilmesii sağlamaktadır. Müşteri Tarafı Sistemleri, tüketicileri sistem ile etkileşimlerii sağlaya tekoloi araçlarıı kapsamaktadır. Bu, tüketici tarafı içi, şebeke karmaşıklığıda izole edilip istek ve talepleri doğrultusuda sisteme etegre olabilmelerii sağlamaktadır. Talep Cevabı, sistem varlıklarıı arıza olasılıklarıı azaltmak suretiyle, pik koşullarıda sistemi aktif stresii azaltabilir. Talep cevabıa göre düzelee programlar sayeside tüketicilere teşvikler sağlaabilmektedir. Dağıtım Yöetim Sistemleri, doatılmış algılayıcılar, çift yölü haberleşme tekoloileri, gelişmiş kotrol cihazları ve yei görsel (visual) araçlar ile operatörleri dağıtım kayıplarıı azaltmak ve varlıkları etki kullaımıı artırmak içi gerekli ihtiyaçlarıı karşılamasıı sağlamaktadır. Böylece sistemde meydaa gelebilecek olası soruları erke teşhisi yapılarak ilgili istasyou sistemde izolasyouu yapılması ve akıllı kotrol tekoloileri ile diğer dağıtılmış sistemlerde acil destek sağlaabilmesi olaaklı hale gelmektedir. Đletim Geliştirme Uygulamaları, sistemle bütüleşmiş ileri algılayıcı birimleri, fazör ölçüm birimleri, gerçek zamalı operatör simülasyo programları ve görselleştirme araçları ile sistemi geelie ait durumsal farkıdalık oluşmasıı sağlamaktadır. Böylece yüksek gerilim istasyoları ve kotrol merkezleri arasıda yüksek hızda iletilişim ve diamik yöetim olaağı sağlamış olmaktadır. Buu soucu olarak yük akışıda optimizasyo sağlaarak kayıplar azaltılmaktadır. Varlık Optimizasyou, sistemi kayıplarıı azaltacak çalışma koşullarıı belirlemesii ve diamik olarak değişimlere cevap vermesii sağlamaktadır. Gelişmiş doaımlar üzeride algılayıcıları etegre etmek ve haberleşmeyi sağlamak suretiyle sistemde zorlamaya (stres) maruz kala doaımı ya da beklemedik arıza olasılıklarıı tespit ederek eeri yöetimii yeide düzelemeyi ve güveli bir duruma ulaşmayı sağlamaktadır. Sistemde iç güveliği (çeşitli arızalar) ve sistem dışıda ise dış güveliği (sabota, kaçak kullaım, gasp vb.) sağlayacak tüm estrümalar bu amaca hizmet etmektedir. Dağıtılmış Eeri Kayakları, yerel üretim ve/veya yerel depolama birimleride oluşabile, gerektiği durumlarda elektrik pazarıda satışıı gerçekleştirilebildiği farklı türdeki eeri kayaklarıı sisteme etegre edilmiş yapılarıdır. Verimliliklerii yüksek oluşuu yaı sıra, akıllı şebekedeki pik yüklemeleri azaltılması, uzak eeri iletimide kayaklaa kayıpları azaltılması ve olası arızalama durumlarıda etkilee bölgei daha küçük olması, eseklik ve yeileebilir kayaklar ile sürdürülebilirliğii sağlaabilmesi bakımıda birçok avataı bir arada barıdırır. Bilgi ve Đletişim Etegrasyou, hizmet odaklı olarak sayısal tekoloii iletim-dağıtım ağı ile etegrasyouu sağlaabilmesi ve bu sayede akıllı şebekede sistem güveilirliğii sağlamayı amaçlamaktadır. Buu yapılmasıyla varlık yöetimi optimizasyou ve büyük ölçüde operasyoel süreçleri daha doğru yapılmasıı sağlamaktadır. Akıllı şebeke uygulamalarıı istee düzeyde işlevsel hale getirilebilmesi sistemde kullaıla diital tekoloi estrümaları kadar, güçlü bir haberleşme ağı ve değerledirme-yöetim üitelerii başarısıa da bağlıdır. IEC stadartlarıda akıllı şebekelerle doğruda ya da dolaylı olarak ilişkisi ola yaklaşık 00 kadar stadart bulumaktadır. Buları içeriside kouya ilişki e öemli stadartları listesi Çizelge de verilmiştir. Çizelge. Akıllı şebeke sistemleri içi stadartlar IEC Kodu IEC/TR IEC 6970 IEC 6850 IEC 6499 IEC 6968 IEC 6235 IEC IEC 6508 Stadart Đsmi Güç sistemleri yöetimi ve ilgili bilgi alışverişi Eeri yöetim sistemi - uygulama programı arabirimi Trafo merkezi iletişim ağları ve sistemleri Dağıtılmış sistemler içi uluslararası stadart Elektrikli araçlar içi uygulama etegrasyou - dağıtım yöetimi içi sistem arabirimleri Güç sistemleri yöetimi ve ilgili bilgiler, Değişim - veri ve iletişim güveliği Elektrik eerisi ölçümü - sayaç okuma, tarife ve yük kotrolü içi veri değişimi Elektrik/ elektroik/ programlaabilir elektroik güvelikle ilgili sistemleri işlevsel güveliği 3. Çoklu-Etme Sistemler So yıllarda Çoklu-Etme Sistem (MAS Multi Aget System) yapılarıı gerçekleştirile akıllı şebeke uygulamalarıda kullaıldığı görülmektedir. Çoklu etme sistemleri, birbirlerie gevşek bağlı problem çözücüleri kedi başlarıa çözemeyecekleri problemleri ortak çalışarak çözmek üzere ayı ortamda bulumaları soucu ortaya çıkmaktadır [4]. Tek bir etmei taımlayacak olursak, belli bir ortamda bulua ve görevlerii gerçeklemek üzere bu ortamda otoom davraış gösterebile bilgisayar sistemleridir. [5] Etme yapılarıı özellikleri ile akıllı şebeke yapılarıı özellikleri bezerlik göstermektedir. Çizelge 2 de bu bezerlikler ifade edilmektedir. Çoklu etme sistemleride tek bir etmei sistemde istemsizce ayrılmasıı sistemi ölümcül kilitlemelere götürmesi ya da sistemi çökmesie sebep olması söz kousu olamaz [4, 5]. MAS yapıları içeriside uzma sistemleri de kullaılabilmesi, değerledirme ve kotrol uygulamalarıda esekliği sağlaması bakımıda, kullaıcıya özgülük ve güvelik alamıda bir takım çözümleri de beraberide getirmektedir. MAS yapıları akıllı şebeke sistemii geelide kullaılabileceği gibi, lokal olarak bir bölgede veya özel olarak öem arz ede, karmaşık doaımlar üzeride de detaylı izleme (moitorig), değerledirme, yöetme, arıza tespiti-taılaması, vb. amaçlarla kullaılabilmektedir [6, 7].

3 Çizelge 2. Akıllı şebeke ve MAS ortak özellikleri Özellikler Otoom olma: Sosyal olma: Tepkisel olma: Amaca yöelik olma: Zamada sürekli olma: Doğru olma: Yardımcı olma: Taımlar Operatör ve diğer uzma sistemler ile doğruda iletişim kurmada görev yapabilme ve karar verebilme yeteeğidir. Ortamdaki etmeler ve kullaıcılar ile iletişim kurabilme yeteeğidir. Fiziksel düya, grafik kullaıcı arayüzü ve diğer etmelerde oluşa bir topluluk, iteret veya buları bir kombiasyou ola ortamda aldıkları bilgiye göre ortama tepki verirler. Tasarımları sırasıda veya işletim sırasıda belirlee görevlerii yerie getirirler. Sistemde sürekli aktif buluma özelliğidir. Etmeler arası iletişimi doğru bilgiler esasıa göre yapılması özelliğidir. Etmeleri birbirlerie zıt amaçları olmaması ve beklee görevleri belli bir bütülük içide yapabilmeleridir. 4. Arıza Tespiti ve Taılama So yıllarda kritik oktalardaki öemli ve karmaşık yapıdaki doaımları arıza tespiti ve taılamasıı yie çoklu etme sistemleriyle özgü olarak yapılabilmesi ve uzak haberleşme ağı sayeside takip edilebilmesi sağlamaktadır [7, 8]. Akıllı şebeke sistemi içeriside bu gibi doaımlarda (Geeratör ve güç trasformatörleri, rüzgâr satralleri, güeş tarlaları, eeri depolama ve döüştürücü grupları, vb.) herhagi bir sorula karşılaşıldığıda, saptaması ve doaımı izole edilip geçici çözümü yapılması mümküdür. Acak gelecekte akıllı şebelerde beklee, doaımı izlemek ve arızaladığıda sistem sistemde izole etmei yaı sıra, doaımı risk usurlarıı ve stres kayaklarıı öcede belirlemesi aktif izlemei (moitorig) yapılması, arıza gerçekleştiğide gerekli persoel ve ekipmaı belirleebilmesi amacıyla arıza tespiti ve taılamaya dair çözümlemeleri bizzat sistem tarafıda gerçekleştirilmesidir. Buu gerçekleştirilebilmesi içi kritik öeme sahip doaım üzeride algılayıcıları yaı sıra özelleşmiş değerledirme birimii de buluması gerekmektedir. Güümüzde kritik öeme sahip doaımlara ait izleme üiteleri piyasada bulumaktadır. Bu gibi tekoloiler herhagi bir arıza-hata durumuda uyarı veya kotrol mekaizmalarıı harekete geçirebilmekte ve sisteme müdahale edebilmektedir. Acak gerçekte arızaı gerçekleşmesi ve tespitide öce sistemdeki olası arıza ihtimallerii, sistemdeki veya doaımdaki stres durumlarıı izleyerek değerledirebile çok az sayıda ticarileşmiş tekoloi bulumaktadır. Bu çalışmada kou edile güç trasformatörü içi de bezer durumlar söyleebilir. 4.. Güç Trasformatörü Uygulaması Güç trasformatörü eeri iletimi ve dağıtımıda e kritik elemaları başıda gelmektedir. Akıllı şebeke sistemi içeriside düşüüldüğüde, güç trasformatörüü ve trasformatör sahalarıı bir bütü olarak izlemesi, gerek fiziksel gerekse ekoomik değer olarak büyüklüğü ve yie etki alaı itibariyle kapsadığı bölge bakımıda bu elemaı öemii göstermektedir. Bu edele güç trasformatörlerii izlemesi ve bakım plalamalarıı stadartlar uyarıca gerçekleştirilmesi öem arz eder. Güümüzde, klasik yötemler (off-lie moitorig) öemii korumakla birlikte, elektroik izleme sistemlerii gelişmesie paralel olarak güç trasformatörlerii de gerçek zamalı olarak takibi (o-lie moitorig) yapılabilmektedir. Gerçek zamalı yapıla izleme tekoloileri geellikle güç trasformatörü üzeride belli bir değişkei (akım, sıcaklık, hidroe, em, basıç, vb.) izlemekte olup değerledirme birimie gödermektedir. Değerledirme birimi tek bir değişkee veya birkaç değişkee duyarlı olarak işlevii yerie getirmektedir. Acak bu, arızaı tespiti gerçekleştirilebilse dahi, arızaı iteliği hakkıda bilgi vermemektedir. Arıza edeii çoğulukla bir uzma çeşitli testler yapmak suretiyle belirlemeye çalışmaktadır. Şayet sistemde bu değişkelere ait bir veri depolama (data logger) birimi varsa, değişkeleri bir bütü olarak icelemesi arızaı edeie ilişki ipuçları verebilmektedir. Burada yapıla çalışmada trasformatör üzeride tesis edilmiş sayısal tekoloi ve algılayıcı estrümaları sağladığı bilgileri ayrı ayrı değerledirmek ve gerçekleşe arıza durumlarıı tespit etmekte öte, çoklu-etme yaklaşımıda faydalaarak tüm bu verileri bir bütü halide ve sürekli olarak uzma sistemler yardımıyla değerledirme yolua gidilmiştir. Güç trasformatörüü izleme ve hata-arıza odaklı değerledirme içi öerile MAS yapısı Şekil 2 de gösterilmiştir. Kullaıcı arabirimi Sistem değerledirme Doaım izleme Taılama Aget Başarısı yüksek taılama Ortam ADM Aget 2 Şekil 2. Referas alıa MAS yapısı Aget 3 Çoklu-Etme (Multi - Aget) Platformu Şekil 2 deki MAS yapısıda, doaım izleme aşamasıda birçok algılayıcı tarafıda güç trasformatörü üzeride toplaa veriler, değerledirme bölümüde çoklu-etme yapılarıda bir bütü olarak değerledirilmekte ve sorasıda kullaıcı arabirimie ulaştırılmaktadır. Etmeler arasıdaki iletişim, tüm siyalleri belli bir değerledirme ve ormalizasyo evreside geçirildikte sora Arıza Duyarlı Matris (ADM) yapısıyla gerçekleştirilmektedir. Bu değerledirmei soucuda tek bir souç matrisi elde edilerek, kullaıcı arabirimide güç trasformatörüdeki arıza olasılıkları ve stres durumları hakkıda gerçek zamalı bir grafikledirme yapılmaktadır.

4 Bu yapıda etmeler kedi sorumlu oldukları ala (arıza ortamı) içeriside diğer etmeleri hakim olduğu alalarla kesişim halide buluabilirler. Bu doaım üzeride arızaı edei ile ilgili daha doğru ögörülerde buluulmasıı sağlamaktadır. Öreği hidroe gazıdaki ai artış muhtemel bir arıza başlagıcıı taımlar. Acak yükleme değerleriyle beraber yağ içerisideki su miktarıı ölçülmesi arızaı aşırı yüklemede mi yoksa daha ciddi bir arızada mı meydaa geldiğii alamamıza yardımcı olmaktadır. Souç itibariyle tek bir bilgi, diğer bilgilerle birlikte alamlı korelâsyolar kurulabildiği sürece daha et ve güveilir souçlara ulaşmamıza yardımcı olmaktadır. Güç trasformatörü içi geliştirile sistemde Şekil 3 (a) ve (b) deki gibi çok sayıda giriş değişkei ilgili oldukları çıkış değişkelerie odaklı olarak, birlikte grupladırılmış ve ağırlıkları ölçüsüde çıkış değişkelerie etki ettirilmiştir. Yükleme oraı Ortam sıcaklığı Yağ üst okta sıcaklığı Sıvı yalıtka cisi Soğutma çeşidi Güç kayıpları Sabitler E sıcak okta sıcaklığı Ömür kaybı Kala işletim ömrü hata/arızaya ilişki ürettiği tek bir gelik değeridir. Tablo da korelâsyolar ile ilgili tablo gösterilmektedir. Çizelge 3. Korelasyo katsayıları içi ağırlıkladırmalar Tüm uzma sistemler içi dilsel terimler Đlişki yok Miimum ilişki Düşük seviyeli ilişki Normal ilişki Güçlü ilişki Çok güçlü ilişki Katsayılar aralığı. = C. < C < C < 2,5. 2,5. C < C < C < 5. Şekil 3.7 de birde fazla test/ölçüm grubuu ADM yapısıı oluşturma matığı gösterilmeye çalışılmıştır. Bu şekilde gösterildiği gibi her bir zama dilimi (t ) içi sistemde alıa parametrelere göre üretile ler, ADM yi oluşturmak üzere işleme tabi tutulmaktadırlar. Her bir test/ölçüm grubua ait ola bu alt matris ifadeleri, diğer test/ölçüm gruplarıa ait ola alt matris ifadeleriyle elema - elemaa çarpılmaktadırlar. Sistemi karmaşıklığıa ve büyüklüğüe bağlı olarak arta test/ölçüm gruplarıı sayısıyla beraber matris ifadesideki satır ve sütü sayıları da artabilir. Çözümüş gaz aalizi Devrede (o-lie) Sıcaklık ve Nem Aşırı yükleme Arıza başlagıcı Uyarı siyali Şekil 3. Çıkış değişkei odaklı korelasyo grupladırması Korelasyoları kurulması ve ağırlıkladırmaları yapılması uzmalık gerektire bir koudur acak daha öcede elde edile bilgiler ve stadartlar ışığıda bu işlemler uzma sistemler kullaılarak sisteme adapte edilebilmektedir. Tek bir grup (T&M-) içi oluşturula ve uzma sistemler yardımıyla Alt Arıza Duyarlı Matrisii () elde etmek içi kullaıla yapı Şekil 4 te gösterilmektedir. ler uzma sistemde aldıkları souç katsayı vektörleriyle devamlı gücellemektedir. Her (katsayı matrisi) bir test/ölçüm grubua aittir ve her bir satır vektörü [xm] uzma sistemler veya algoritmaları hata/arıza çeşidie göre ürettiği katsayılarda meydaa gelmektedir. Şekil 5. k adet test/ölçüm grubu içi ADM oluşumu Buradaki alt matrisleri sayısı k test/ölçüm grupları sayısıca olmalıdır. Elema elemaa çarpım işlemleri Eşitlik (4.) de görüldüğü gibi ardışık olarak gerçekleştirilebilir. (4.) Şekil 4. Tek bir grup içi () korelasyo matrisi Katsayı ifadeleri C idisiyle gösterilmektedir ve izlee parametre ile hata/arıza cisi arasıdaki korelâsyoa göre ağırlıkladırılmaktadır. Bu sayede her bir test/ölçüm grubu, asıl işlevi yaıda diğer hata/arıza durumlarıa ilişki korelasyo değeriyle oratılı olarak bir katsayı üretmiş olmaktadır. Üretile C katsayılarıı sayısal ifadeleri olabilmektedir. Burada, uzma sistemi veya değerledirme algoritmasıı esas amacı doğrultusuda Burada MTRX(Oes)[xm], başlagıç matrisi olup, MATRIX(C)[xm], hata/arıza olasılıklarıa ilişki karar vektörleride oluşmuş katsayı matrisleridir. MAT(Pr)[xm], ise sadece bir test/ölçüm grubua ait veriler doğrultusuda yapıla değerledirmelere göre oluşturulmuş hata/arıza olasılık matrisidir. Buradaki (.x) otasyou elema elemaa çarpımı ifade etmek içi kullaılmaktadır. Bilidiği gibi elema elemaa çarpımı yapılabilmesi içi her bir alt matrisi satır ve sütü sayılarıı birbirie eşit olması zorululuğu vardır. ADM yapısı içi düşüüldüğüde,

5 hata/arıza cisi sayısıı vere sütü vektörlerii sayısı eşit olsa bile test/ölçüm gruplarıı eşit olma durumu çoğu zama olası değildir. Bu durumda alt matrisleri her birii e büyük test/ölçüm grubua ait matrise ait satır vektörü sayısıa eşitlemesi gerekmektedir. Bu işlem yapılırke çarpım ifadelerii değerii yok etmemek veya değiştirmemek içi eklee satır vektörleri birlerde oluşmalı ve sütü sayısıı tamamlamalıdır. So matris yapısı ola MAT(Pr k )[xm], ifadesi Arıza Duyarlı Matris (ADM) olarak isimledirilmektedir. Eşitlik (4.2) ile alt matrisleri elema elemaa çarpımlarıda sora elde edile ADM i her bir hata/arıza cisi sayısıca oluşturulmuş ola sütu vektörüde bulua değerleri kümülatif toplamı yapılarak, [xm] lik bir dizi elde edilmiş olmaktadır. Faults[ m] = MAT (Prk ) L, MAT (Prk ) [ i : m] [ i :], MAT (Prk ) [ i : 2], (4.2) Bu işlem soucuda ortaya çıka değerleri her bir sütua karşılık gele sayısal değeri, sistemde taımlamış ola hata/arızaya ilişki olasılığı hesaplamak içi kullaılır. Sistemde tüm arızalar ayı ada ve ayı derecede oluşmayacağıda Eşitlik (3.5) yardımıyla e büyük arıza olasılığı yüzde olarak (% Cf ) belirlemektedir. % Cf max( Faults [xm ] ) = [ TpV ] (4.3) Burada TpV değeri,. arıza cisi içi ulaşılabilecek maksimum olasılık değeridir. Cr, üssel düzeltme çarpaı olup. arıza cisi içi { Cr Ν : 0 Cr k } şeklide taımlaır. Eğer test/ölçüm sistemi ile ilgili hata/arıza cisi arasıda tek bir satır vektörü içi hiç bir korelasyo yok ise bu durumda Cr i var ola değeri (sıfırda başlayarak) bir artırılmaktadır. Böylece souç ifadesi üssel olarak düzeltilmiş olmaktadır. Şekil 6. Geliştirile LabVIEW tabalı arayüz (Moitorig-sys) Şekil 7. Geliştirile LabVIEW tabalı arayüz (Moitorig-sys) ( k ) Cr x00 Geliştirile program içeriside devrede (o-lie) ölçümler devam ettiği sürece devamlı bir değerledirme söz kousudur. Programda trasformatördeki arıza göstergeleri bar grafik şeklide olup yedi farklı arıza bileşei taımlamaktadır. Şekil 7 de arıza ihtimali badı, % 60 risk bölgesi sıırı ve % 80 yüksek risk sıırı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. 5. Souçlar Öerile yötem, LabVIEW programı kullaılarak işlevsel hale getirilmiştir. Programı doğruluğuu ve güveilirliğii test edilmesi içi deeysel uygulamalar bir prototip üzeride gerçekleştirilmiştir. Tasarlaa programda trasformatöre ait işletim performası takip edilirke bir yada da arıza gelişimi görsel olarak takip edilebilmektedir. Bu, arızaı şiddetli olarak ortaya çıkmada öce gerekli bakım prosedürlerii plalaması ve gerçekleştirilebilmesi bakımıda so derece öemlidir. Program arıza riski tehlikeli bir seviyeye geldiğide uyarı siyallerii aktif etmekte ve arızaya ilişki tehlike seviyesie uygu devre dışı test/ölçüm yötemlerii uzma gereksiimi olmada tespit edebilmektedir. Güç trasformatörleri içi geliştirile ve bu yödeki yötem, tekik ve tekoloilerii bir arada uzma deetim yötemleriyle birlikte daha da işlevsel hale getire bu program, dayadığı ADM yapısı ile birlikte, özelde güç trasformatörü içi deemiş ve beklediği gibi olumlu souçlar elde edilmiştir. Acak öerile yötem, hedefleri/amaçları doğrultusuda ilişkiledirilebile çoklu girişlere sahip tüm sistemler içi uygulaabilir. Bu yötem sayeside test/ölçüm gruplarıı artışı, bir soru olmakta çıkmakta ve tahmi edile hatta/arıza olasılığıı güveilirliğii artırmaktadır. 6. Teşekkür Çalışma Kocaeli Üiversitesi BAP Birimi tarafıda desteklemiştir. Proe No: 200/ Kayaklar [] Tarıöve, K., Yararbaş, S., Cegiz, H., "Geleceği Elektrik Dağıtım Şebekesi Smart Grid", Elektrik- Elektroik ve Bilgisayar Semp., 52-55, Bursa, 20. [2] Kema Rep., The U.S. smart grid revolutio, GridWise Alliace, U.S., December 23, [3] Dodrill, K., Uderstadig the beefits of the smart grid, NETL Smart Grid Implemetatio, U.S., Jue 8, 200. [4] Sarıel, S., Kullaıcı kesitleriyle yüz ifadelerii aaliz ede bir çoklu etme sistemi uygulaması, Yüksek Lisas Tezi, ĐTÜ, Ocak [5] Wooldridge, M., Jeigs, N.R., "Itelliget Agets: Theory ad Practice", The Kowledge Egieerig Review, Vol. 0, pp. 5-52, October 994. [6] Diego, R.M., Jacquelie, G.R., Zita, A.V., "DITRANS - A Multi-aget System for Itegrated Diagosis of Power Trasformers", PowerTech, pp.97-22, Lausae, [7] Victoria, M.C., Eua, M.D., McArthur S.D.J., "Practical Applicatios of Multi-Aget Systems i Electric Power Systems", Wiley-Etep, Vol. 22, pp , 202. [8] Zhabelova, G., Vyatki, V.," Multiaget Smart Grid Automatio Architecture Based o IEC 6850/6499 Itelliget Logical Nodes", IEEE Tras. o Id. Elec., Vol. 59, pp , 202.

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordinatlarının Gri Sistem ile Tahmin Edilmesi

TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordinatlarının Gri Sistem ile Tahmin Edilmesi TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası, 5. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı, 5 8 Mart 5, Akara. TUTGA ve C Dereceli Nokta Koordiatlarıı Gri istem ile Tahmi Edilmesi Kürşat Kaya *, Levet Taşcı,

Detaylı

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects

Yatırım Projelerinde Kaynak Dağıtımı Analizi. Analysis of Resource Distribution in Investment Projects Uşak Üiversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (2012) 5/2, 89-101 Yatırım Projeleride Kayak Dağıtımı Aalizi Bahma Alp RENÇBER * Özet Bu çalışmaı amacı, yatırım projeleride kayak dağıtımıı icelemesidir. Yatırım

Detaylı

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ

LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ LABORATUVARIN İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ HİZMETLERİ KAPSAMINDA AKREDİTASYON BELGESİ ALMASI ZORUNLULUĞU OLAN PARAMETRE LİSTESİ Sıra No Parametre 1 Kişisel Soluabilir Tozları Kosatrasyou 2 İşyeri Ortamı

Detaylı

HARMONİK DİSTORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKTASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ

HARMONİK DİSTORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKTASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ HARMONİK DİSORSİYONUNUN ÖLÇÜM NOKASI VE GÜÇ KOMPANZASYONU BAKIMINDAN İNCELENMESİ Celal KOCAEPE Oktay ARIKAN Ömer Çağlar ONAR Mehmet UZUNOĞLU Yıldız ekik Üiversitesi Elektrik-Elektroik Fakültesi Elektrik

Detaylı

6. BÖLÜM VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYLARI

6. BÖLÜM VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYI VEKTÖR UZAYLARI 6. BÖLÜM VEKTÖR LARI -BOYUTLU (ÖKLİT) I Taım: Eğer pozitif bir tam sayı ise sıralı -sayı, gerçel sayılar kümesideki adet sayıı (a 1, a 2,, a ) bir dizisidir. Tüm sıralı -sayılarıı kümesi -boyutlu uzay

Detaylı

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi

Obje Tabanlı Sınıflandırma Yöntemi ile Tokat İli Uydu Görüntüleri Üzerinde Yapısal Gelişimin İzlenmesi Obje Tabalı Sııfladırma Yötemi ile Tokat İli Uydu Görütüleri Üzeride Yapısal Gelişimi İzlemesi İlker GÜNAY 1 Ahmet DELEN 2 Mahmut HEKİM 3 1 Gaziosmapaşa Üiversitesi, Mühedislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI µ µ içi Güve Aralığı ALTERNATİF İTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMAI Bezetimi e öemli faydalarıda birisi, uygulamaya koymada öce alteratifleri karşılaştırmaı mümkü olmasıdır. Alteratifler; Fabrika yerleşim tasarımları

Detaylı

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI ALTERNATİF SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Bezetimi e öemli faydalarıda birisi, uygulamaya koymada öce alteratifleri karşılaştırmaı mümkü olmasıdır. Alteratifler; Fabrika yerleşim tasarımları Alteratif üretim

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 3: MERKEZİ EĞİLİM VE DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Prof. Dr. İrfa KAYMAZ Taım Araştırma souçlarıı açıklamasıda frekas tablosu ve poligou isteile bilgiyi her zama sağlamayabilir. Verileri

Detaylı

MONTE CARLO BENZETİMİ

MONTE CARLO BENZETİMİ MONTE CARLO BENZETİMİ U(0,) rassal değişkeler kullaılarak (zamaı öemli bir rolü olmadığı) stokastik ya da determiistik problemleri çözümüde kullaıla bir tekiktir. Mote Carlo simülasyou, geellikle statik

Detaylı

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS

ON THE TRANSFORMATION OF THE GPS RESULTS Niğde Üiversitesi Mühedislik Bilimleri Dergisi, Cilt 6 Sayı -, (00), 7- GPS SONUÇLARININ DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE BİR İNCELEME Meti SOYCAN* Yıldız Tekik Üiversitesi, İşaat Fakültesi, Jeodezi Ve Fotogrametri Mühedisliği

Detaylı

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER

BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ. Doç.Dr. Suat ŞAHİNLER BÖLÜM 3 YER ÖLÇÜLERİ İkici bölümde verileri frekas tablolarıı hazırlaması ve grafikleri çizilmesideki esas amaç; gözlemleri doğal olarak ait oldukları populasyo dağılışıı belirlemek ve dağılışı geel özelliklerii

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Joural of Research i Educatio ad Teachig OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİLERDE MÜZİK EĞİTİMİ İLE ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE TERAPÖTİK BİR ÇALIŞMA Yard.Doç.Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi

Detaylı

İşlenmemiş veri: Sayılabilen yada ölçülebilen niceliklerin gözlemler sonucu elde edildiği hali ile derlendiği bilgiler.

İşlenmemiş veri: Sayılabilen yada ölçülebilen niceliklerin gözlemler sonucu elde edildiği hali ile derlendiği bilgiler. OLASILIK VE İSTATİSTİK DERSLERİ ÖZET NOTLARI İstatistik: verileri toplaması, aalizi, suulması ve yorumlaması ile ilgili ilkeleri ve yötemleri içere ve bu işlemleri souçlarıı probabilite ilkelerie göre

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1 ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ Eerji Üretim ve İletimide Elektrik ve Otomasyo Sistemleri KONTROLMATİK 1 Eerji üretim ve iletimide elektrik ve otomasyo sistemleri Güümüzü e

Detaylı

Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteın Yöntemi

Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteın Yöntemi 3 Cebirsel Olarak Çözüme Gitmede Wegsteı Yötemi Bu yötem bir izdüşüm tekiğie dayaır ve yalış pozisyo olarak isimledirile matematiksel tekiğe yakıdır. Buradaki düşüce f() çizgisi üzerideki bilie iki oktada

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ 8. HAFTA ISF404 SERMAYE PİYASALARI VE MENKUL KIYMETYÖNETİMİ PORTFÖY YÖNETİMİ II Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Geleeksel Portföy Yaklaşımı, Bu yaklaşıma göre portföy bir bilim değil,

Detaylı

Öğrenci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı

Öğrenci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı Öğreci Numarası İmzası: Not Adı ve Soyadı SORU 1. a) Ekoomii taımıı yapıız, amaçlarıı yazıız. Tam istihdam ile ekoomik büyüme arasıdaki ilişkiyi açıklayıız. b) Arz-talep kauu edir? Arz ve talep asıl artar

Detaylı

İŞLETİM KARAKTERİSTİĞİ EĞRİSİ VE BİR ÇALIŞMA THE OPERATING CHARACTERISTIC CURVE AND A CASE STUDY

İŞLETİM KARAKTERİSTİĞİ EĞRİSİ VE BİR ÇALIŞMA THE OPERATING CHARACTERISTIC CURVE AND A CASE STUDY Süleyma Demirel Üiversitesi Vizyoer Dergisi Suleyma Demirel Uiversity The Joural of Visioary İŞLETİM KARAKTERİSTİĞİ EĞRİSİ VE BİR ÇALIŞMA ÖZET Yrd. Doç. Dr. Halil ÖZDAMAR 1 İstatistiksel kalite kotrol

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Şubat 01 CUMA Resmî Gazete Sayı : 807 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve İletişim Kurumuda: İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILIĞI HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLERE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühedisleri Odası 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Tekik Kurultayı 18 22 Nisa 2011, Akara ANA NİRENGİ AĞLARINDA NİRENGİ SAYISINA GÖRE GPS ÖLÇÜ SÜRELERİNİN KURAMSAL OLARAK BULUNMASI

Detaylı

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014

A dan Z ye FOREX. Invest-AZ 2014 A da Z ye FOREX Ivest-AZ 2014 Adres Telefo E-mail Url : Büyükdere Caddesi, Özseze ş Merkezi, C Blok No:126 Esetepe, Şişli, stabul : 0212 238 88 88 (Pbx) : bilgi@ivestaz.com.tr : www.ivestaz.com.tr Yap

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1

ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ. Enerji Üretim ve İletiminde Elektrik ve Otomasyon Sistemleri KONTROLMATİK 1 ENERJİ ÜRETİM VE İLETİMİNDE ELEKTRİK VE OTOMASYON SİSTEMLERİ Eerji Üretim ve İletimide Elektrik ve Otomasyo Sistemleri KONTROLMATİK 1 Eerji üretim ve iletimide elektrik ve otomasyo sistemleri Güümüzü e

Detaylı

KALİTE VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME İÇİN MÜŞTERİ GERİ BİLDİRİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KALİTE VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME İÇİN MÜŞTERİ GERİ BİLDİRİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Altı Sigma Yalı Koferasları (9- Mayıs 8) KALİTE VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME İÇİN MÜŞTERİ GERİ BİLDİRİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Serka ATAK Evre DİREN Çiğdem CİHANGİR Murat Caer TESTİK ÖZET Ürü ve hizmet kalitesii

Detaylı

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr

20 (1), 109-115, 2008 20(1), 109-115, 2008. kakilli@marmara.edu.tr Fırat Üiv. Fe ve Müh. il. Dergisi Sciece ad Eg. J of Fırat Uiv. 0 (), 09-5, 008 0(), 09-5, 008 Harmoikleri Reaktif Güç Kompazasyo Sistemlerie Etkilerii İcelemesi ve Simülasyou da KKİİ, Koray TUNÇP ve Mehmet

Detaylı

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ

MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLERİN ANALİZİ Gazi Üiv. Müh. Mim. Fak. Der. Joural of the Faculty of Egieerig ad Architecture of Gazi Uiversity Cilt 27, No 4, 795-806, 2012 Vol 27, No 4, 795-806, 2012 MATLAB VE ASP.NET TABANLI WEB ARAYÜZÜ KULLANILARAK

Detaylı

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Kriz Dergisi 3 (1-2): 133-137 PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE KONTROL SÜREKLİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Ayça GÜRDAL*, Hasa MIRSAL" GİRİŞ VE AMAÇ Ayakta tedavi sürekliliği, diğer tıp dallarıda

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuarı III

GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. KM 482 Kimya Mühendisliği Laboratuarı III GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENİSLİK - MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ KM 482 Kimya Mühedisliği Laboratuarı III eey No : 2-a eeyi adı : Kesikli istilasyo eeyi amacı : a) Kolodaki basıç kaybıı belirlemek,

Detaylı

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI

BASAMAK ATLAYARAK VEYA FARKLI ZIPLAYARAK İLERLEME DURUMLARININ SAYISI Projesii Kousu: Bir çekirgei metre, metre veya 3 metre zıplayarak uzuluğu verile bir yolu kaç farklı şekilde gidebileceği ya da bir kişii veya (veya 3) basamak atlayarak basamak sayısı verile bir merdivei

Detaylı

3-Şekil bakımından kararlı ve sarsıntıya dayanıklı olması. 4-Işık renginin mümkün oldukça güneş ışığına yakın olması

3-Şekil bakımından kararlı ve sarsıntıya dayanıklı olması. 4-Işık renginin mümkün oldukça güneş ışığına yakın olması Işık Kayakları Geel olarak ışık kayaklarıda ş özellikler araır. 1-Etkilik faktörüü büyük olması 2-Ömrüü z olması 3-Şekil bakımıda kararlı ve sarsıtıya dayaıklı olması 4-Işık regii mümkü oldkça güeş ışığıa

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisliği Bölümü BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Makie Mühedisliği Bölümü 1 STAJLAR: Makie Mühedisliği Bölümü öğrecileri, öğreim süreleri boyuca 3 ayrı staj yapmakla yükümlüdürler. Bularda ilki üiversite içide e fazla 10 iş güü süreli

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ

OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ OKUL ÖNCESİ DÖNEM İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİNİN SÖZEL AÇIKLAMA BECERİLERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Tüli Malkoç Marmara Üiversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Göztepe, tmalkoc@marmara.edu.tr Fuda

Detaylı

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VII. Ulusal Temiz Eerji Sempozyumu, UTES 008 7-9 Aralı 008, İstabul WEIBULL DAĞILIM PARAMETRELERİNİ BELİRLEME METODLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Seyit Ahmet AKDAĞ, Öder GÜLER İstabul Tei Üiversitesi, Eerji

Detaylı

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ

KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ KİMYASAL DENGE (GİBBS SERBEST ENERJİSİ MİNİMİZASYONU) MODELLEMESİ M. Turha ÇOBAN Ege Üiversitesi, Mühedislik Fakultesi, Makie Mühedisliği Bölümü, Borova, İZMİR Turha.coba@ege.edu.tr Özet: Kimyasal degei

Detaylı

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ MADENCİLİK, Cilt 42, Sayı 3, Sayfa 25-30, Eylül 2003 Vol. 42, No. 3, pp 25-30, September 2003 MADENCİLİK YATIRIM PROJELERİNİN SOSYAL KARLILIK ANALİZİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ Appraisal of Miig Ivestmet Projects

Detaylı

Ki- kare Bağımsızlık Testi

Ki- kare Bağımsızlık Testi PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN Ki- kare Bağımsızlık Testi Daha öceki bölümlerde ölçümler arasıdaki ilişkileri asıl iceleeceğii gördük. Acak sıklıkla ilgileile veriler ölçüm

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ 4. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ VE GETİRİ ÇEŞİTLERİ Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Paraı Zama Değeri Paraı Zama Değeri Yatırım

Detaylı

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ

DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkanı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ DÖNEM I BİYOİSTATİSTİK, HALK SAĞLIĞI VE RUH SAĞLIĞI DERS KURULU Ders Kurulu Başkaı : Yrd.Doç.Dr. İsmail YILDIZ ARAŞTIRMADA PLANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (03-09 Ocak 014 Y.ÇELİK) Araştırma Süreci (The research

Detaylı

Elektrik Enerji Sistemlerinde Oluşan Harmoniklerin Filtrelenmesinde Pasif Filtre ve Filtreli Kompanzasyonun Kullanımı ve Simülasyon Örnekleri

Elektrik Enerji Sistemlerinde Oluşan Harmoniklerin Filtrelenmesinde Pasif Filtre ve Filtreli Kompanzasyonun Kullanımı ve Simülasyon Örnekleri Politekik Dergisi Joural of Polytechic ilt: 9 Sayı: 4 s.63-69, 006 Vol: 9 No: 4 pp.63-69, 006 Elektrik Eerji Sistemleride Oluşa Harmoikleri Filtrelemeside Pasif Filtre ve Filtreli Kompazasyou Kullaımı

Detaylı

MODÜLER PANO ÇÖZÜMLERİ

MODÜLER PANO ÇÖZÜMLERİ MODÜLER PANO ÇÖZÜMLERİ Hakkımızda Kotrolmatik olarak Eerji, Proses ve Ulaşım sektörleride Türkiye i lider mühedislik firmalarıda biri olup, multi-disiplili, tecrübeli ve diamik kadromuz ile birlikte yurt

Detaylı

Hipotez Testleri. Parametrik Testler

Hipotez Testleri. Parametrik Testler Hipotez Testleri Parametrik Testler Hipotez Testide Adımlar Bir araştırma sorusuu belirlemesi Araştırma sorusua dayaa istatistiki hipotezleri oluşturulması (H 0 ve H A ) Hedef populasyoda öreklemi elde

Detaylı

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1]

Veteriner İlaçları Satış Yetkisinin Veteriner Hekimliği Açısından Değerlendirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisinin Vizyon ve Bilanço Üzerine Etkileri [1] Kafkas Uiv Vet Fak Derg 6 ():, 00 DOI:0./kvfd.00.6 RESEARCH ARTICLE Veterier İlaçları Satış Yetkisii Veterier Hekimliği Açısıda Değerledirilmesi: II. İlaç Satış Yetkisii Vizyo ve Bilaço Üzerie Etkileri

Detaylı

OKUL ÖNCESİ DÖNEMİ İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİ 3

OKUL ÖNCESİ DÖNEMİ İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜZİK EĞİTİMİ 3 The Joural of Academic Social Sciece OKUL ÖNCESİ DÖNEMİ İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARDA MÜİK EĞİTİMİ 3 ÖET Ece KARŞAL 1 Tüli MALKOÇ 2 Bu çalışmada, Okul öcesi döem işitme egelli çocuklara müzik eğitimi verilmiş

Detaylı

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi

İstanbul Göztepe Bölgesinin Makine Öğrenmesi Yöntemi ile Rüzgâr Hızının Tahmin Edilmesi Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi Cilt: 8, No: 4, 011 (75-80) Electroic Joural of Machie Techologies Vol: 8, No: 4, 011 (75-80) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

Standart Formun Yapısı. Kanonik Form. DP nin Formları SİMPLEX YÖNTEMİ DP nin Düzenleniş Şekilleri. 1) Optimizasyonun anlamını değiştirme

Standart Formun Yapısı. Kanonik Form. DP nin Formları SİMPLEX YÖNTEMİ DP nin Düzenleniş Şekilleri. 1) Optimizasyonun anlamını değiştirme 5.0.06 DP i Düzeleiş Şekilleri DP i Formları SİMPLEX YÖNTEMİ ) Primal (özgü) form ) Kaoik form 3) Stadart form 4) Dual (ikiz) form Ayrı bir kou olarak işleecek Stadart formlar Simplex Yötemi içi daha elverişli

Detaylı

SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ

SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ SBE 601 ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN SAPTANMASI ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Ergu Karaağaoğlu H.Ü. Tıp Fakültesi Biyoistatistik ABD ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN SAPTANMASI

Detaylı

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI

PLM. MSI Dergisi nin Kasım. Savunma ve Havacılık Sanayileri için Çağdaş Bir Yönetişim ve İnovasyon Ortamı: Bölüm VI Savuma ve Havacılık Saayileri içi Çağdaş Bir Yöetişim ve İovasyo Ortamı: Bölüm VI PLM 56 PLM (Product Lifecycle Maagemet / Ürü Yaşam Dögüsü Yöetimi) i felsefesi, vizyou ve faydalarıı alattığımız bu yazı

Detaylı

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler

MAK312 ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME OTOMATİK KONTROL LABORATUARI 1. Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlendiriciler MAK32 ÖLÇME ve DEĞELENDİME OTOMATİK KONTOL LABOATUAI Elektriksel Ölçümler ve İşlemsel Kuvvetlediriciler AMAÇLA:. Multimetre ile direç, gerilim ve akım ölçümleri, 2. Direç ölçümüde belirsizlik aalizii yapılması

Detaylı

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK

Kırsal Kalkınma için IPARD Programı ndan Sektöre BÜYÜK DESTEK KAPAK KONUSU Kırsal Kalkıma içi IPARD Programı da Sektöre BÜYÜK DESTEK Kırsal Kalkıma (IPARD) Programı Kırmızı Et Üretimi ve Et Ürülerii İşlemesi ve Pazarlaması alalarıda gerçekleştirilecek yatırımları

Detaylı

POLİNOMLAR. reel sayılar ve n doğal sayı olmak üzere. n n. + polinomu kısaca ( ) 2 3 n. ifadeleri polinomun terimleri,

POLİNOMLAR. reel sayılar ve n doğal sayı olmak üzere. n n. + polinomu kısaca ( ) 2 3 n. ifadeleri polinomun terimleri, POLİNOMLAR Taım : a0, a, a,..., a, a reel sayılar ve doğal sayı olmak üzere P x = a x + a x +... + a x + a x + a biçimideki ifadelere x e bağlı reel katsayılı poliom (çok terimli) deir. 0 a 0 ax + a x

Detaylı

Üniversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üniversitesi Örneği

Üniversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üniversitesi Örneği Üiversite Sistem Odası Kurulumu: Gazi Üiversitesi Öreği Murat Dörterler ¹, Vilda Ateş², Mustafa Açıkgöz ³ ¹, ², ³ Gazi Üiversitesi, Bilgi İşlem Daire Başkalığı, Akara dorterler@gazi.edu.tr, vates@gazi.edu.tr,

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. 1-21 Ekim 2005 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 3 s. -2 Ekim 2005 FRAKTAL GÖRÜNTÜ SIKIŞTIRMADA HASH FONKSİYONLARINA DAYANAN YENİ BİR SINIFLANDIRMA YÖNTEMİ (A NEW CLASSIFICATION METHOD

Detaylı

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr

İSTATİSTİK 2. Tahmin Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI. aysecagli@beykent.edu.tr İSTATİSTİK 2 Tahmi Teorisi 07/03/2012 AYŞE S. ÇAĞLI aysecagli@beyket.edu.tr İstatistik yötemler İstatistik yötemler Betimsel istatistik Çıkarımsal istatistik Tahmi Hipotez testleri Nokta tahmii Aralık

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.tekolojikarastirmalar.com e-issn:134-4141 Makie Tekolojileri Elektroik Dergisi 28 (3) 41-48 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Düşük Sıcak Kayaklı Isı Pompaları Eerji Maliyet Aalizi Özet Murat KAYA Hitit

Detaylı

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI

SEROLOJİK ÖRNEKLEME EL KİTABI. AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI AVIAGEN ANADOLU AŞ KANATLI TEŞHİS ve ANALİZ LABORATUVARI SEROLOJİ ÖRNEKLEME EL KİTABI 1/9 Hazırlaya Oaylaya Yürürlük Tarihi Revizyo Tarihi Mehmet ÜVEY Mehmet ÜVEY 06.04.2011 05.06.2014 Gözde Geçire Gözde

Detaylı

HARDY-CROSS METODU VE UYGULANMASI

HARDY-CROSS METODU VE UYGULANMASI HRY-ROSS MTOU V UYGUNMSI ğ şebekelerde debi bir oktaya çeşitli yollarda gelebildiği içi, şebekei er agi bir borusua suyu agi yolda geldiğii ilk bakışta söyleyebilmek geellikle mümkü değildir. Çözümleme

Detaylı

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Öğreme Etkili Hazırlık ve Taşıma Zamalı Paralel Makieli Çizelgeleme Problemi HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2006 CİLT 2 SAYI 4 (67-72) ÖĞRENME ETKİLİ HAZIRLIK VE TAŞIMA ZAMANLI PARALEL

Detaylı

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SAĞLIK KURUMLARI İŞLETMECİLİĞİ ANABİLİM DALI HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE YÖNETSEL VE ORGANİZASYONEL SORUNLARIN İNCELENMESİ: GATA HEMŞİRELİK HİZMETLERİNDE

Detaylı

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ

HALL ETKİLİ AKIM TRANSFORMATÖRÜNÜN SPEKTRAL VE İSTATİSTİKSEL ANALİZİ ISSN:306-3 e-joural of New World Scieces Academy 2008, Volume: 3, Number: 2 Article Number: A0075 NATURAL AND APPLIED SCIENCES ELECTRIC AND ELECTRONIC ENGINEERING BİR Received: September 2007 Accepted:

Detaylı

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri

Bugün, Türk otomotiv sanayinin, üretim teknolojileri DERGİDEN FİGES İLERİ MÜHENDİSLİK VE ARGE TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ 2014-2 / Sayı: 5 (Temmuz-Ağustos-Eylül 2014) ISSN: 2147-9550 FİGES A.Ş. Adıa Sahibi Yöetim Kurulu Başkaı Dr. Tarık Öğüt Sorumlu Yazı İşleri

Detaylı

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun

The Determination of Food Preparation and Consumption of the Working and Non-Working Women in Samsun Research Turkish Joural of Family Medicie & Primary Care www.tjfmpc.com The Determiatio of Food Preparatio ad Cosumptio of the Workig ad No-Workig Wome i Samsu Samsu İlide, ve Kadıları, Evde Besi Hazırlama

Detaylı

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir.

DENEYĐN AMACI: Bu deneyin amacı MOS elemanların temel özelliklerini, n ve p kanallı elemanların temel uygulamalarını öğretmektir. DENEY NO: 7 MOSFET ÖLÇÜMÜ ve UYGULAMALARI DENEYĐN AMACI: Bu deeyi amacı MOS elemaları temel özelliklerii, ve p kaallı elemaları temel uygulamalarıı öğretmektir. DENEY MALZEMELERĐ Bu deeyde 4007 MOS paketi

Detaylı

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri

Üç Boyutlu Bilgisayar Grafikleri 1. Üç Boyutlu Nese Taımlama Yötemleri Bilgisayar grafikleride üç boyutlu eseleri taımlamak içi birçok yötem geliştirilmiştir. Hagi taımlama yötemi avatajlı olduğu üç boyutlu uygulamaı amaç ve gereksiimleri,

Detaylı

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession

Eczacılık Fakültesi Öğrencilerinin Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Students' Approach to Their Profession Eczacılık Fakültesi Öğrecilerii Mesleğe Yaklaşımları Pharmacy Studets' Approach to Their Professio Işıl ŞİMŞEK* Yıldır ATAKURT** Bihter YAZICIOĞLU*** ÖZET Bu çalışmada, Eczacılık Fakültesi öğrecilerii

Detaylı

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri

Tahmin Edici Elde Etme Yöntemleri 6. Ders Tahmi Edici Elde Etme Yötemleri Öceki derslerde ve ödevlerde U(0; ) ; = (0; ) da¼g l m da, da¼g l m üst s r ola parametresi içi tahmi edici olarak : s ra istatisti¼gi ve öreklem ortalamas heme

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferasiyel Deklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulumak veya kullaım koşulları hakkıda bilgi içi http://ocw.mit.edu/terms web sitesii ziyaret ediiz.

Detaylı

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI

BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI The Turkish Olie Joural of Educatioal Techology TOJET July 2005 ISSN: 106521 volume Issue Article 16 BİLGİNİN EĞİTİM TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANARAK EĞİTİMDE PAYLAŞIMI Yard. Doç. Dr. Bahadti RÜZGAR Marmara

Detaylı

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ

27 Ağustos 2011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28038 TEBLİĞ 7 Ağustos 011 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 8038 TEBLİĞ Bilgi Tekolojileri ve ĠletiĢim Kurumuda: SABĠT TELEFON HĠZMETĠNE ĠLĠġKĠN HĠZMET KALĠTESĠ TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayaak ve Taımlar Amaç

Detaylı

İstatistik Nedir? Sistem-Model Kavramı

İstatistik Nedir? Sistem-Model Kavramı İstatistik Nedir? İstatistik rasgelelik içere olaylar, süreçler, sistemler hakkıda modeller kurmada, gözlemlere dayaarak bu modelleri geçerliğii sıamada ve bu modellerde souç çıkarmada gerekli bazı bilgi

Detaylı

TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ Sapmasızlık 3.2. Tutarlılık 3.3. Etkinlik minimum varyans 3.4. Aralık tahmini (güven aralığı)

TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ Sapmasızlık 3.2. Tutarlılık 3.3. Etkinlik minimum varyans 3.4. Aralık tahmini (güven aralığı) 3 TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ 3.1. Sapmasızlık 3.. Tutarlılık 3.3. Etkilik miimum varyas 3.4. Aralık tahmii (güve aralığı) İyi bir tahmi edici dağılımı tahmi edilecek populasyo parametresie yakı civarda

Detaylı

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI

KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İstabul Ticaret Üiversitesi Fe Bilimleri Dergisi Yıl: 5 Sayı:10 Güz 2006/2 s 65-80 KALİTE KONTROLDE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN DEĞİŞKEN OLMASI DURUMUNDA p KONTROL ŞEMALARININ OLUŞTURULMASI İrfa ERTUĞRUL *,

Detaylı

NİÇİN ÖRNEKLEME YAPILIR?

NİÇİN ÖRNEKLEME YAPILIR? İÇİ ÖREKEME YAPIIR? Zama Kısıdı Maliyeti Azaltma Hata Oraıı Azaltma Souca Ulaşma Hızı Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRİOĞU Araş.Gör. Efe SARIBAY Örekleme Teorisi kousuu içide, Örekleme Tipleri populasyoda örek

Detaylı

18.06 Professor Strang FİNAL 16 Mayıs 2005

18.06 Professor Strang FİNAL 16 Mayıs 2005 8.6 Professor Strag FİNAL 6 Mayıs 25 ( Pua) P,..., P R deki oktalar olsu. ( ai, ai2,..., a i) P i i koordiatlarıdır. Bütü P i oktasıı içere bir cx +... + cx = hiperdüzlemi bulmak istiyoruz. a) Bu hiperdüzlemi

Detaylı

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

PLC CİHAZI İLE SERADA SICAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PID DENETLEYİCİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ PL İHAZI İLE SERAA SIAKLIK VE NEM KONTROLÜNÜN PI ENETLEYİİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ M.egiz TAPLAMAIOĞLU 1 Ali SAYGIN 2 Evre EĞİRMENİ 3 em TEZAN 4 1,3,4 Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü Mühedislik Mimarlık

Detaylı

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI

YENĐ BĐR ADAPTĐF FĐLTRELEME YÖNTEMĐ: HĐBRĐD GS-NLMS ALGORĐTMASI Uludağ Üiversitesi ühedislik-imarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı, 008 YENĐ BĐR ADAPĐF FĐLRELEE YÖNEĐ: HĐBRĐD GS-NLS ALGORĐASI Sedat ĐRYAKĐ * eti HAUN ** Osma Hilmi KOÇAL ** Özet: Bu makalede, adaptif

Detaylı

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi

Mekânsal Karar Problemleri İçin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Analizinin Bütünleştirilmesi: TOPSIS Yöntemi Mekâsal Karar Problemleri İçi Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Çok Ölçütlü Karar Aalizii Bütüleştirilmesi: TOPSIS Yötemi Derya Öztürk Odokuz Mayıs Üiversitesi Harita Mühedisliği Bölümü, 55139 Samsu. dozturk@omu.edu.tr

Detaylı

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri

Günlük Bülten. 31 Ocak 2013. Turizm gelirleri 2012 yılında %1.8 arttı. HSBC Takipteki Şirketler 4Ç 2012 Finansal Tahminleri 31 Ocak 2013 Perşembe Gülük Bülte İMKB verileri İMKB 100 78,982.9 Piyasa Değeri-TÜM ($m) 315,056.7 Halka Açık Piyasa Değeri-TÜM ($m) 90,359.1 Gülük İşlem Hacmi-TÜM ($m) 2,603.21 Turizm gelirleri 2012 yılıda

Detaylı

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri

Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri ANALİZ Türkiye de Sivil Havacılık Eğitimleri Bu makalede, ekoomi ile arasıda etkilee-etkileye ilişkisi edei ile kamuoyuu sürekli güdemide yer ala, küresel ve ulusal gelişim oraı edei ile so yıllarda daha

Detaylı

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ

FİBER BRAGG IZGARA TABANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ FİER RAGG IZGARA TAANLI OPTİK SENSÖRÜN ANALİZİ Lale KARAMAN 1 N. Özlem ÜNVERDİ Elektroik ve Haberleşme Mühedisliği ölümü Elektrik-Elektroik Fakültesi Yıldız Tekik Üiversitesi, 34349, eşiktaş, İstabul 1

Detaylı

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ

ISF404 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ .4.26 5. HAFTA ISF44 SERMAYE PİYASALAR VE MENKUL KIYMETLER YÖNETİMİ Mekul Kıymet Yatırımlarıı Değerlemesi Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 Temel Değerleme Modeli Mekul Kıymet Değerlemesi

Detaylı

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE

A S T E K AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ SMART GRID SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE A S T E K SMART ENERGY SYSTEMS FOR PLANET S FUTURE SMART GRID AKILLI ŞEBEKELER ELEKTRİK SAYAÇLARI UZAKTAN OKUMA SİSTEMİ AKILLI ŞEBEKELER ÇÖZÜMÜ Dağıtım yapan işletmelerin otomasyon ihtiyaçları için AKILLI

Detaylı

REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyon Basit doğrusal regresyon modeli: .. + n gözlem için matris gösterimi,. olarak verilir.

REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyon Basit doğrusal regresyon modeli: .. + n gözlem için matris gösterimi,. olarak verilir. 203-204 Bahar REGRESYON DENKLEMİNİN HESAPLANMASI Basit Doğrusal Regresyo Basit doğrusal regresyo modeli: y i = β 0 + β x i + ε i Modeli matris gösterimi, y i = [ x i ] β 0 β + ε i şeklidedir. x y 2 gözlem

Detaylı

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları

7. Ders. Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları Hatırlatma: ( Ω, U, P) bir olasılık uzayı ve 7. Ders Bazı Kesikli Olasılık Dağılımları : Ω ω R ( ω) foksiyou Borel ölçülebilir, yai B B içi { ω Ω : ( ω) B } U oluyorsa foksiyoua bir Rasgele Değişke deir.

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması Güz Dönemi

Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması Güz Dönemi Mühedislik Fakültesi Edüstri Mühedisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM4 Tesis Plalaması 6-7 Güz Döemi 3 Sisteme ekleecek tesis sayısı birde fazladır. Yei tesisler birbirleri ile etkileşim halide olabilirler

Detaylı

VİDEO MODEL DESTEKLİ ÖĞRETİMİN GİTAR PERFORMANSINA ETKİSİ* THE EFFECT OF MODEL AIDED TEACHING ON GUITAR PERFORMANCE

VİDEO MODEL DESTEKLİ ÖĞRETİMİN GİTAR PERFORMANSINA ETKİSİ* THE EFFECT OF MODEL AIDED TEACHING ON GUITAR PERFORMANCE VİDEO MODEL DESTEKLİ ÖĞRETİMİN GİTAR PERFORMANSINA ETKİSİ* THE EFFECT OF MODEL AIDED TEACHING ON GUITAR PERFORMANCE Ali ERİM **, Sadık YÖNDEM*** ** Abat İzzet Baysal Üiversitesi, Eğitim Fakültesi Güzel

Detaylı

İSTATİSTİK DERS NOTLARI

İSTATİSTİK DERS NOTLARI Balıkesir Üiversitesi İşaat Mühedisliği Bölümü umutokka@balikesir.edu.tr İSTATİSTİK DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Umut OKKAN idrolik Aabilim Dalı Balıkesir Üiversitesi İşaat Mühedisliği Bölümü Bölüm 5 Örekleme

Detaylı

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması

Robot Navigasyonunda Potansiyel Alan Metodlarının Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulanması Robot Navigasyouda Potasiyel Ala Metodlarıı Karşılaştırılması ve Đç Ortamlarda Uygulaması Eyüp Çıar 1 Osma Parlaktua Ahmet Yazıcı 3 1, Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü, Eskişehir Osmagazi Üiversesi,

Detaylı

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için

ÖzelKredi. İsteklerinize daha kolay ulaşmanız için ÖzelKredi İstekleriize daha kolay ulaşmaız içi Yei özgürlükler keşfedi. Sizi içi öemli olaları gerçekleştiri. Hayalleriizi süsleye yei bir arabaya yei mobilyalara kavuşmak mı istiyorsuuz? Veya özel güler

Detaylı

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ

AKIŞKAN BORUSU ve VANTİLATÖR DENEYİ AKIŞKA BORUSU ve ATİLATÖR DEEYİ. DEEYİ AMACI a) Lüle ile debi ölçmek, b) Dairesel kesitli bir borudaki türbülaslı akış şartlarıda hız profili ve eerji kayıplarıı deeysel olarak belirlemek ve literatürde

Detaylı

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R

M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R İ H S A N T İ M U Ç İ N D O L A P C İ, Y İ Ğ İ T A K S O Y M Ü H E N D İ S L E R İ Ç İ N S AY I S A L YÖ N T E M L E R P U B L I S H E R O F T H I S B O O K Copyright 13 İHSAN TİMUÇİN DOLAPCİ, YİĞİT AKSOY

Detaylı

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi *

İnsan Kaynakları Web Sitelerinde Yer Alan Hemşire İş İlanlarının İncelenmesi * Web siteleride hemşire iş ilaları ARAŞTIRMA İsa Kayakları Web Siteleride Yer Ala Hemşire İş İlalarıı İcelemesi * A Evaluatio of Job Advertisemets for Nurses o Websites of Huma Resources Feride Eşki Bacaksız1,

Detaylı

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, Sayı 15, 2012 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 8, Number 15, 2012

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, Sayı 15, 2012 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 8, Number 15, 2012 ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, Sayı 15, 2012 ZKU Joural of Social Scieces, Volume 8, Number 15, 2012 GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

Detaylı

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ

AÇIK ĐŞLETME BASAMAKLARI TENÖR KONTROLÜNDE JEOĐSTATĐSTĐKSEL TAHMĐN MODELĐ SEÇĐMĐ Eskişehir Osmagazi Üiversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S., 2008 Eg&Arch.Fac. Eskişehir Osmagazi Uiversity, Vol..XXI, No:, 2008 Makalei Geliş Tarihi : 2.02.2007 Makalei Kabul Tarihi : 23.03.2007 AÇIK

Detaylı

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi

El Hareketini Takip Eden Vinç Sisteminin Giriş Şekillendirici Denetimi Karaelmas Fe ve Mühedislik Dergisi / Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural 3 (2), 43-47, 2013 Karaelmas Sciece ad Egieerig Joural Joural home page: http://fbd.beu.edu.tr Araştırma Makalesi El Hareketii Takip

Detaylı

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME DİKDÖRTGEN SPİRAL ANTENLER ÜZERİNE BİR İNCELEME Uğur SAYNAK ve Alp KUŞTEPELİ Elektrik-Elektroik Mühedisliği Bölümü İzmir Yüksek Tekoloji Estitüsü, 35430, Urla, İZMİR e-posta: ugursayak@iyte.edu.tr e-posta:

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİESİ BİLİM VE EKNOLOJİ DERGİSİ A Uygulamalı Bilimler ve Mühedislik ANADOLU UNIVERSIY JOURNAL OF SCIENCE AND ECHNOLOGY A Applied Scieces ad Egieerig Cilt/Vol.: 4-Sayı/No: : 67-74 (23) ARAŞIRMA

Detaylı

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET

SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI VE MAKSİMUM ERKEN BİTİRME. Tamer EREN a,*, Ertan GÜNER b ÖZET Erciyes Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Dergisi 23 (1-2) 95-105 (2007) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 SIRA-BAĞIMLI HAZIRLIK ZAMANLI İKİ ÖLÇÜTLÜ ÇİZELGELEME PROBLEMİ: TOPLAM TAMAMLANMA ZAMANI

Detaylı

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ. Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2 S.Ü. Müh. Bilim ve Tek. Derg., c.2, s.1, 2014 Selcuk Uiv. J. Eg. Sci. Tech., v.2,.1, 2014 ISSN: 2147-9364 (Elektroik) AFYONKARAHİSAR İLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ Ziya DEMİRKOL 1 Mehmet ÇUNKAŞ 2

Detaylı

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim

NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yönetim NETCAD e-bldy Bilgiye Dayalı Yerel Yöetim Firma taıtımı NETCAD ; Ulusal CAD & GIS Çözümleri A.Ş. tarafıda 1989 yılıda geliştirilmeye başlamış, 20 yılı aşkı süredir kamu ve özel sektör ihtiyaçlarıı karşılaya,

Detaylı