The Effect of Group Guidance Program on the Social Acceptance Levels and Sociometric Status of Adolescents *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "The Effect of Group Guidance Program on the Social Acceptance Levels and Sociometric Status of Adolescents *"

Transkript

1 Elementary Education Online, 7(1), , lköretim Online, 7(1), , [Online]: The Effect of Group Guidance Program on the Social Acceptance Levels and Sociometric Status of Adolescents * Sezai Demir ** Alim Kaya *** ABSTRACT: This study aims to investigate the effect of a structured goal-oriented group guidance program designed to improve friendship skills on the social acceptance levels and sociometric status of the adolescents. A total 244 students were given a sociometric test for the purpose of assigning control and experimental groups. The data obtained were analyzed by using the Coie, Dodge and Coppotelli s classic sociometric classification method so that the students were categorized under sociometric status. Both groups were consisted of 16 students. The students in the experimental group participated to a four-week group guidance program which intended to improve their friendship skills. The subjects in the control group did not receive any treatment. Following the program, sociometric test was administered again and the students were reclassified. Pre-test and post-test scores of both groups were analyzed for any differences by using 2x2 ANOVA for repeated measures. The results showed that the program was effective in improving the social acceptance levels of the students in the experimental group and there was a positive change in their sociometric status. Finally, the results were discussed under the light of relevant literature. Key Words: Group guidance, social acceptance, socimetric status SUMMARY Purpose and significance: Peer relations is one of the subjects of great importance in developmental psychology. Having positive relations with peer groups is a critical developmental task starting from early childhood period. During the period of adolescence, peer relations gain greater importance. The acceptance levels of children and adolescents by their peers determine their sociometric status. It is known that children and adolescents unable to have good relations with their peers, especially those who are neglected and rejected by their peers, suffer considerable psycho-social problems in the following developmental periods. The contemporary understanding within the field of developmental and preventive psychological counseling and guidance requires attempts to increase students levels of acceptance by their peer groups in order to prevent especially those students, neglected and rejected by their peers, from experiencing serious psycho-social problems during the next developmental periods. This study aimed to analyze the effect of a structured goal-oriented group guidance program designed to improve friendship skills on the social acceptance levels and sociometric status of the adolescents. Method: In this study, an experimental design was used, and there were 16 students in each group. A total of 244 students were given a sociometric test for the purpose of assigning control and experimental groups, and data obtained were analyzed by using the Coie, Dodge and Coppotelli s classic sociometric classification method, so that the students were categorized under five sociometric status including popular, rejected, neglected, controversial and average. Four students from each category except the controversial group were assigned * Bu çalıma, Sezai Demir tarafından nönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü nde Doç.Dr.Alim Kaya danımanlıında yapılan yüksek lisans tez çalıması temelinde hazırlanmıtır. ** Uzm.Psikolojik Danıman, Anadolu Kız Meslek Lisesi-Malatya *** Doç.Dr., nönü Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü,

2 into both control and experimental groups. The students in the experimental group participated to a group guidance program which intended to improve their friendship skills for eight weeks. The control group did not receive any treatment. Following the program, sociometric test was readministered and the students were reclassified. Pre-test and post-test scores of both groups were analyzed for any differences by using 2x2 ANOVA for repeated measures Results: The variance analyses of the social acceptance scores of the students in the experimental and control groups from pre-test and post-test applications revealed that the differences between the groups (Experiment x Control) [F (1-30) =7.53, p<.01)] and between two measures (Pre-test x Post-test) [F (2-30) =15.33, p<.000)], and the shared effect (Group x Measurement) [F (1-52) =19.59, p<.000)] were significant. These findings showed that the group guidance program was effective in improving the social acceptance levels of the students in the experimental group. Discussion and Conclusions: The results of the study prove that the program is effective and it increased the social acceptance levels of the students in experimental group. It is possible to assert that this program is effective in increasing the social acceptance levels of especially those students with low levels of social acceptance, neglected and rejected by their peers, thus constituting a risk group in terms of psycho-social development. As a matter of fact, out of four students classified as neglected before starting the program, two were reclassified under popular category and two under controversial one after the program, and out of four students classified as rejected, one maintained the same while two had increased levels of social acceptance progressing to controversial category can indicate that cognitive, affective and behavioral gains of the program are transferred to the relations in the real world. Moreover, the fact that all four students classified under average sociometric status for their moderate social acceptance by their peers before the program were accepted by their peers highly and promoted to popular category after completion of the program suggests that this program can work in helping not only those risk groups characterized with a negligence and rejection by their peers but also the students in average category in their psycho-social development. 128

3 Grup Rehberlii Programının Ergenlerin Sosyal Kabul Düzeyleri ve Sosyometrik Statülerine Etkisi * Sezai Demir ** Alim Kaya *** ÖZ: Bu aratırmada arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük, yapılandırılmı,-amaç yönelimli grup rehberlii programının ergenlerin sosyal kabul düzeyleri ve sosyometrik statülerine etkisi incelenmitir. Deney ve kontrol gruplarının oluturulması için 244 örenciye sosyometrik test uygulanmı, veriler Coie, Dodge ve Coppotelli nin klasik sosyometrik sınıflama yöntemine göre analiz edilerek örenciler sosyometrik statülere ayrılmıtır. Deney ve kontrol gruplar on altıar örenciden olumutur. Deney grubundaki örenciler sekiz hafta süreyle arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük grup rehberlii sürecine katılmılardır. Kontrol grubuna herhangi bir ilem yapılmamıtır. Programdan sonra sosyometrik test tekrar uygulanmı ve sosyometrik sınıflama yeniden yapılmıtır. Grupların ön-test ve son-test puanları arasındaki fark tekrarlanmı ölçümler için 2x2 varyans analizi ile analiz edilmitir. Sonuçlar programın etkili olduunu, deney grubundaki örencilerin sosyal kabul düzeylerinin yükseldiini ve sosyometrik statülerinde olumlu yönde deitiini göstermitir. Bulgular literatürdeki bilgiler ııında tartıılmıtır. Anahtar Sözcükler: Grup rehberlii, sosyal kabul, sosyometrik statü GR Sosyal ilikilerin bireyin psikososyal geliimi üzerindeki belirleyici etkisi ve önemi, geliim psikolojisinde üzerinde önemle durulan konulardan biridir. Geliimsel süreç içinde çocuklar sosyal ilikilerin iki önemli formunu yaarlar. Bunlardan ilki, çocuun kendinden sosyal olarak daha güçlü kiilerle kurmu olduu ilikilerdir. Bu ilikiler dikey ilikiler olarak tanımlanır ve tipik olarak çocuun anne-baba ve dier yetikinlerle kurmu olduu ilikileri ifade eder. kincisi ise çocuun kendisi ile benzer sosyal güç ve statüdeki kiilerle kurmu olduu ilikilerdir. Bu tür ilikiler yatay ilikiler olarak tanımlanır ve tipik olarak çocuun akranları ile ilikilerini ifade eder (Hartup, 1989). Hem dikey hem de yatay ilikiler çocuun psikososyal geliimi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Akranlarla iliki kurma erken çocukluk döneminin önemli geliimsel görevlerinden biridir. Bu ilikiler sadece sosyal geliimi desteklemekle kalmaz aynı zamanda geliimin dier boyutlarını da destekler (Guralnick, 2005). Yaın artmasıyla birlikte akran ilikileri çocuun yaamında önemli bir rol oynar (Reijntjes, Stegge, Meerum, 2006). Akran ilikileri çocukların sadece psikolojik ve duygusal deiimine katkıda bulunmakla kalmaz aynı zamanda onların evde ve okulda elde edemeyecekleri sosyal ve fiziksel beceriler kazanmalarına da yardımcı olur (Hartup, 1983, Buhrmester, 1990). Çocukların akranlarıyla iliki kurmadaki eksiklikleri uyumsuz olmalarına, okuldan kaçmalarına, düük akademik baarıya, antisosyal davranılara ve ileriki yaamlarında ruhsal bozukluklara yol açabilir (Juffer, Stams & Ijezndoorn, 2004). Çocuun ilikide olduu akranları tarafından nasıl algılandıı önemlidir. Bu algı kabul ya da red yönünde olabilmektedir. Çocuun akranları tarafından kabul edilme düzeyi onun akran grubu içindeki sosyal statüsünü gösterir. Sosyal kabul, sosyal popülarite ve sosyal red gibi iki boyutu içermektedir. Klasik sosyometrik sınıflama yöntemini gelitiren Coie, Dodge ve Coppotelli (1982) çocukların sosyometrik statülerini sosyal tercih (social preference) ve sosyal etki (social impact) gibi iki boyutta kavramsallatırmı ve popüler, reddedilen, ihmal edilen, ihtilaflı ve ortalama olmak üzere be sosyometrik statü önermilerdir. Popüler çocuklar akranları tarafından yüksek düzeyde kabul, düük düzeyde red edilen çocuklardır. Reddedilen (rejected) çocuklar ise akranları tarafından düük düzeyde kabul edilip yüksek düzeyde red edilen çocuklardır. hmal edilen (neglected) çocuklar * Bu çalıma, Sezai Demir tarafından nönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü nde Doç.Dr.Alim Kaya danımanlıında yapılan yüksek lisans tez çalıması temelinde hazırlanmıtır. ** Uzm.Psikolojik Danıman, Anadolu Kız Meslek Lisesi-Malatya *** Doç.Dr., nönü Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü, 129

4 akranları tarafından düük düzeyde kabul edilen ve aynı zamanda düük düzeyde red edilen çocuklardır. htilaflı çocuklar ise akranları tarafından hem yüksek düzeyde kabul edilen hem de yüksek düzeyde red edilen çocuklardır. Ortalama çocuklar ise akranları tarafından orta düzeyde kabul ve red edilen çocuklardır. Çocukların akranları tarafından algılanıı ve onlardan görmü olduu kabul veya red, onların akranları ile ilikilerinde göstermi oldukları davranılarla ilikilidir. Literatürde farklı sosyometrik statülerdeki çocukların kiilik ve davranı özelliklerine ilikin pek çok aratırma bulgusu yer almaktadır. Reddedilen çocuklar, akranlarıyla ilikilerinde dier çocuklara göre daha olumsuz (Koivusaari, 2004), daha saldırgan (Parkhurst & Asher, 1992; Wentzel, 2003; Prinstein & LaGreca, 2002), düük olumlu sosyal problem çözme becerilerine (Pakaslahti, Karajalainen &Keltikangas- Jarvinen, 2002) ve düük akademik baarıya sahip çocuklardır. Buna karın arkadaları tarafından yüksek düzeyde kabul edilen popüler çocukların akranlarına daha fazla olumlu pekitireç verdikleri (Hartup, Glazer &Charlesworth, 1967), empati, yardım etme ve ibirlii gibi olumlu sosyal davranılar gösterdikleri (Pakaslahti, Karajalainen &Keltikangas-Jarvinen, 2002; Parkhurst & Asher, 1992), akademik baarılarının dier çocuklardan daha yüksek ve sosyal becerilerinin daha iyi olduu ( Coie & Dodge, 1988; Stuart, Gresham & Elliott, 1991; Parkhurst & Asher, 1992) bildirilmektedir. Akran kabulünün psikolojik sonuçlarına ilikin olarak yapılan çalımalar; popüler çocukların benlik saygılarının yüksek (Boivin & Begin, 1989), yalnızlık düzeylerinin düük (Asher & Wheeler, 1985), kendilerine ilikin algılarının daha olumlu (Kaya, 2005) olduunu göstermektedir. Buna karı reddedilen çocukların kendilerini daha yalnız hissettikleri (Asher, Parkhurst, Hymell & Williams, 1990; Kaya, 2005), grup etkinliklerine katılmada daha yetersiz oldukları (DeRossier, Kupersmidt & Patterson, 1994), daha fazla depresyon yaadıkları (Coie, 1990; Peretti & McNaire, 1987; Coie & Dodge, 1988; Rubin & Mills, 1988), sosyal kaygılarının daha yüksek olduu (LaGreca, Dandes, Wick, Shaw & Stone, 1988), akademik baarılarının daha düük ve okuldan ayrılma oranlarının daha yüksek (Dodge, 1983; Kupersmidt, Coie & Dodge, 1990) olduu bildirilmektedir. Genel olarak akran ilikileri yaamın her döneminde önemli olmakla birlikte ergenlik döneminde daha fazla önem kazandıı bilinmektedir. Aratırma sonuçları, özellikle akranları tarafından düük düzeyde kabul gören, reddedilmi ve ihmal edilmi ergenlerin ciddi psikolojik sorunlar yaadıklarını göstermektedir. Yaanan bu sorunlar, onların duygusal ve sosyal geliimlerini (Hay, 2005) ve gelecek yaamlarındaki uyum düzeylerini de etkilemektedir. Mize (2005) nin de belirttii gibi; çocukların ileriki yalarda bu tür problemlerle karılamamaları için önleyici bir yaklaımı benimsemek gerekir. Bu önleyici yaklaım çerçevesinde, çocuklara bu yalarda yaam boyu kullanabilecekleri becerilerin kazandırılması gerekir. Kazanılabilecek bu beceriler daha sonra ortaya çıkabilecek psikolojik sorunları da ortadan kaldırabilir (Grossmann & Grossmann, 2005). En azından koruyucu ve önleyici bir rol oynayarak onları ileride karılaabilecekleri sorunlar karısında daha dirençli kılabilir. Ergen geliimi alanındaki çalımalar, popüler çocukların arkadaça ve ibirlikçi davranılarının yanında, dürüstçe iletiim kurma yeteneklerine de sahip olduunu göstermektedir. Akranları tarafından daha az popüler olarak deerlendirilen ergenler ise ya saldırgan ya da oldukça utangaç davranırlar, uygunsuz davranılar sergilerler, akran grubunun normlarına uymazlar ve yetersiz iletiim becerilerine sahiptirler (Smead, 2005). Akranları tarafından düük düzeyde kabul edilen, sosyometrik olarak reddedilen ve ihmal edilmi ergenlere yapılandırılmı grupla psikolojik danıma uygulamaları yoluyla yardım edilebilir. Bu tür uygulamalarla ergenlerin arkadalık ilikilerini balatma ve sürdürme becerileri gelitirilebilir, iletiim beceriler artırılabilir. Ergenler grupta örenmi oldukları bu arkadalık ve iletiim becerilerini gerçek yaama aktarabilir, akranlarıyla daha doyurucu ilikiler kurabilir ve böylece akranlarının kendilerine ilikin algılarını, bir baka deyile sosyometrik statülerini deitirebilirler. Bu çalımada içerii Smead (2005) tarafından gelitirilen, arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük yapılandırılmı bir grup rehberlii sürecinin ergenlerin sosyal kabul düzeyleri ve sosyometrik statülerine etkisi incelenmitir. 130

5 YÖNTEM Deney ve Kontrol Grupları Aratırmanın denekleri akademik yılı bahar döneminde Malatya Kemal Özalper lköretim okulunun 6 ve 7.sınıflarına devam eden 244 (Kız=114, Erkek:130, 6.Sınıf= 119, 7.Sınıf= 125) örenci arasından seçilmitir. Deneklerin seçimi için 244 örenciye sosyometrik test uygulanmı ve Coie, Dodge ve Coppotelli (1982) nin klasik sosyometrik sınıflama yöntem ve kriterleri kullanılarak örenciler çeitli sosyometrik statülere ayrılmıtır. Sosyometrik statünün belirlenmesindeki ilemler aaıda açıklanmı ve Tablo-1 de deneklerin seçildii grubun sosyometrik statülere daılımı sunulmutur. Örencilere bir yönergeyle birlikte bo bir sayfa verilmi ve bu sayfanın ön tarafına en çok sevdikleri üç arkadalarını arka tarafına da sevmedikleri üç arkadalarını yazmaları istenmitir. Uygulama tamamlandıktan sonra her sınıftaki her bir örencinin sevilme (Liking) ve sevilmeme (Disliking) frekansları sayılmı ve bu frekanslar her bir örencinin sevilme ve sevilmeme ham puanları olarak alınmıtır. Daha sonra bu ham puanlar her sınıf düzeyinde standart z puanlarına dönütürülmü böylece her bir örencinin bir standart sevilme (Liking Puanı-L) bir de sevilmeme (Disliking-D) puanı elde edilmitir. Daha sonra sosyometrik statünün kavramsallatırılmasındaki iki temel boyut olan sosyal tercih edilme (Social Preference-SP) ve Sosyal Etki (Social Impact-SI) hesaplanmıtır. Sosyal tercih edilme SP=L-D, sosyal etki SI=L+D formülleriyle hesaplanmıtır. Böylece her bir örencinin hangi sosyometrik statüde yer alacaına karar vermede kullanılacak olan dört temel kriter her bir örenci için hesaplanmıtır. Bu kriterler; standart sevilme puanı L, standart sevilmeme puanı D, sosyal tercih edilme puanı SP ve sosyal etki puanı SI dir. Bunlara göre; bir örenci hesaplanan bu puanlarından SP>1.0 L>0, D<0 ise popüler, SP<-1.0 L<0, D>0 ise reddedilen, SI<-1.0, L<0, D<0 ise ihmal edilen, SI>1.0, L>0, D>0 ihtilaflı-tartımalı, SP puanı-0.5 ile +0.5 ve SI puanı -0.5 ile +0.5 arasında ise ortalama sosyometrik statü grubuna alınmıtır. Bu sınıflamada hiçbir gruba girmeyen örenciler de Dierleri olarak sınıflanmıtır. Tablo-1 Deneklerin Seçildii Grubun Sosyometrik Statülere Daılımı Sosyometrik Statü f % Popüler Reddedilen hmal Edilen htilaflı Ortalama Dier (sınıflanamayan) Daha sonra sınıflanamayan 60 ve ihtilaflı 7 denek dıındaki 177 denek arasından aratırmanın deney ve kontrol grupları oluturulmutur. Gruplar her bir sosyometrik kategoriden (popüler, reddedilen, ihmal edilen ve ortalama) tesadüfi olarak alınan 4 er örenciden olumutur. Deney grubunda 8 erkek, 8 kız toplam 16 örenci yer almıtır. Deney grubundaki 16 örenciden 4 ü popüler, 4 ü reddedilen, 4 ü ihmal edilen ve 4 ü de ortalama sosyometrik statü grubundan gelmektedir. Benzer ekilde kontrol grubunda da 16 (8 kız, 8 erkek) örenci yer almı, bunların da 4 ü popüler, 4 ü reddedilen, 4 ü ihmal edilen 4 ü de ortalama sosyometrik statü grubundan gelmitir. Deney ve kontrol gruplarına deneklerin seçiminde grupların ya, cinsiyet, sınıf düzeyi gibi deikenler açısından heterojen olmalarına dikkat edilmitir. Çalımadaki esas amaç reddedilen ve ihmal edilen örencilerin akranları tarafından kabul düzeylerini artırmaktır. Bu tür yapılandırılmı, amaç yönelimli grup çalımalarına olumlu rol modelleri sunması için popüler örencilerin de alınması Smead (2005) tarafından özellikle önerilmektedir. Çalımada bu öneriye uygun olarak gerek deney grubu gerekse kontrol grubunda popüler örencilerin bulunmasına özen gösterilmitir. Uygulanan sosyometrik test sonucunda her bir örencinin akranları tarafından tercih edilme (istenme) sayıları onların sosyal kabul puanları, akranları tarafından istenmeme sayıları da sosyal red 131

6 puanları olarak alınmıtır. Deneysel aratırmalarda deney ve kontrol gruplarının aratırmanın baımlı deikeni açısından ilem öncesinde durumlarının eit olması önemlidir. Aratırmanın baımlı deikeni olan sosyal kabul puanları açısından deney ve kontrol gruplarının ortalamaları arasında deneysel ilem öncesinde anlamlı düzeyde fark olup olmadıı t-testi ile test edilmi ve deney ve kontrol gruplarının sosyal kabul puanlarının ortalamaları arasında anlamlı düzeyde fark bulunmamıtır (t=0.098, p>0.05). Böylece deney ve kontrol gruplarının baımlı deiken açısından deneysel ilem öncesinde eitlii kanıtlanmıtır. Veri Toplama Araçları Sosyometrik Test Aratırmada veri toplama aracı olarak sosyometrik test kullanılmıtır. Örencilere birer kaıt verilerek sınıflarındaki en çok sevdii ve en az sevdii üç arkadaını yazmaları istenmitir. Veriler bu ekilde toplandıktan sonra Coie, Dodge ve Coppotelli (1982) nin önerdii klasik sosyometrik sınıflama yöntem ve ilemlerine göre önce her bir örencinin sevilme (Liking) ve sevilmeme (Disliking) puanları elde edilmi, daha sonra bunlar standart z puanlarına dönütürülmütür. Hesaplanan z puanlarından her bir örencinin sosyal tercih (SP) puanı (SP=L-D) ve sosyal etki (SI) puanı (SI=L+D) belirlenmitir. Son olarak bu puanlar dikkate alınarak Coie, Dodge ve Coppotelli (1982) nin belirledii kriterlere göre her örencinin hangi sosyometrik statü grubuna ait olduu tespit edilmitir. Verilerin Toplanması Veriler akademik yılı bahar döneminde yukarıda açıklandıı ekilde toplanmıtır. Sosyometrik testin uygulandıı 244 örenciye aratırmanın amacı açıklanmı, aratırmaya katılıp katılmamakta özgür oldukları ifade edilmi, verilerin aratırma amacı dıında kullanılmayacaı ve gizli tutulacaı konusunda güvence verilmitir. Uygulama sırasında örenciler için güven verici bir atmosfer yaratılmaya çalıılmıtır. lem Aratırmada deney grubu, haftada bir kez 40 dakika süreli, sekiz oturumdan oluan, Smead (2005) tarafından hazırlanan arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük bir grup rehberlii programına katılmılardır. Deney grubunda bulunan örencilerin velilerinden yazılı izin alınmıtır. Program ikinci yazarın süpervizyonu altında birinci yazar tarafından uygulanmıtır. Programın amacı örencilerin arkadalık becerilerini gelitirmek ve bunun sonucunda da akranları tarafından kabul edilme düzeylerini yükseltmektir. Deney grubuna uygulanan program akılcı, duygusal ve davranısal yaklaım temelli bir programdır. Programın temel stratejisi, bilisel ve duygusal farkındalıı artırmaya dönük etkinliklere ve davranısal pratikler yapmaya dayanmaktadır. Genel olarak programın hedefleri aaıdaki gibidir: 1. Arkada olmanın ve arkadalara sahip olmanın ne anlama geldiine ilikin bir anlayı oluturmak. 2. Örencilerin yapıcı olmayan arkadalık davranılarını daha uygun olanlarla deitirmek. 3. Düünce, duygu ve davranıları birbirinden ayırt etmede ve arkada ortamlarındaki olumsuz duygularıyla uygun bir ekilde baa çıkmayı örenmelerinde örencilere yardım etmek. 4. Örencilerin yeni arkada edinmelerini tevik etmek 5. Örencilerin klik olgusunu anlamalarına yardım etmek. 6. Yeni becerileri kefetmeleri için üyelere güvenli ve kabul edici bir ortam salamak. 7. Örencilerin bakalarının duygularını anlayabilme ve kabul edebilme becerilerini gelitirmek. 8. Örencileri arkadalık ilikilerini balatabilmeleri için cesaretlendirmek. Programın birinci oturumunda örencilerle tanıılmı, genel olarak grubun amaçları ve bu oturumun hedefleri açıklanmıtır. Grupta uyulması gereken; gizlilik, kavga ve tartımanın olmayacaı, herkesin birbirini dinlemesi gibi kurallar hakkında konuulmutur. Üyelerin kendileri 132

7 ile ilgili bazı özellikleri hakkında paylaımda bulunmaları tevik edilmitir. kinci oturumda, örencilerin arkadalık ilikilerinde deer verdikleri özellikler tartıılmı, arkadalık ilikilerinde holarında giden olumlu özellikler ve olumsuz özellikler üzerinde durulmutur. Üçüncü oturumda örencilerin arkadalık ilikilerinde sergiledikleri olumlu ve olumsuz davranılar hakkında içgörü kazanmaları amacıyla, kendi ilikilerinde gösterdikleri olumlu ve olumsuz davranılar üzerinde durulmutur. Dördüncü oturumda, örencilerin bir arkadalık ilikisini balatabilmeleri için gerekli beceriler üzerinde durulmu, bunlardan tanıma egzersizleri yapılmıtır. Beinci oturumda, arkadalık ilikilerinin bitmesine neden olabilecek bazı olumsuz (kızgınlık, kıskançlık, korku gibi) duygu, düünce ve davranılar tartıılmı, bununla ilgili örencilerin yaantıları paylaılmıtır. Altıncı oturumda, örencilerin arkadalık ilikilerinde yaadıkları olumsuz duygular üzerinde çalıılmıtır. Özellikle arkadalık ilikilerinde ben dili ni kullanabilme ile ilgili alıtırmalar yapılmıtır. Yedinci oturumda örencilerin daha fazla arkadalık kurabilmeleri için örendikleri beceriler üzerinde durulmutur. Sekizinci ve son oturumda ise imdiye kadar grupta örendiklerinin bir özeti yapılmı, örencilerin gruptan olumlu duygularla ayrılmaları için her bir üyenin olumlu özellikleri grupça ifade edilmi ve vedalaılarak grup sona erdirilmitir. BULGULAR Tablo-2 de deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test sosyal kabul puanlarına ilikin betimsel istatistikler sunulmutur. Tablo-2 Deney ve Kontrol Gruplarının Ön-test ve Son-test Sosyal Kabul Puanlarına likin Betimsel statistikler Gruplar Ölçümler n X Ss Deney Grubu Ön-test Kontrol Grubu Son-test Ön-test Son-test Tablo-2 de görüldüü gibi, deney grubundaki örencilerin sosyal kabul puanlarının ortalamaları ilem öncesi 2.69 puan iken ilem sonrası 5.75 puana yükselmi, kontrol grubundaki örencilerin sosyal kabul puanlarının ortalaması ise 2.63 puandan 2.44 puana dümütür. Betimsel istatistiklere bakıldıında, deney grubunun ön-test ve son-test puanlarının ortalamaları arasında beklendii gibi aritmetik olarak 3.06 puanlık bir artı gözlenmitir. Kontrol grubunun ön-test ve sontest puanlarının ortalamaları arsında ise aritmetik olarak 0.19 puanlık bir düü gözlenmitir. Deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test ölçümlerinde almı oldukları puanların ortalamaları arasında gözlenen bu farkların anlamlı olup olmadıı Tekrarlanmı Ölçümler (Repeated Measures) çin Çift Yönlü Varyans Analizi (Büyüköztürk, 2001) ile test edilmi ve sonuçlar Tablo- 3 de sunulmutur. Tablo-3 Deney ve Kontrol Gruplarının Ön Test ve Son Test Ölçümlerinden Almı Oldukları Sosyal Kabul Puanlarının Karılatırılmasına likin ANOVA Sonuçları Varyansın Kaynaı KT Sd KO F p Gruplar Arası Grup (Deney/Kontrol) Hata Gruplar çi Ölçüm (Ön-Son) Grup-Ölçüm Hata Toplam

8 Tablo-3 de görüldüü gibi, deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test ölçümlerinde almı oldukları sosyal kabul puanlarına ilikin varyans analizi sonucunda, hem deney ve kontrol grupları arasında (Deney x Kontrol) [F (1-30) =7.53, p<.01)], hem de ölçümler arasındaki (Ön-test x Son-test) farkın [F (2-30) =15.33, p<.000)] ve ortak etkinin (Grup x Ölçüm) [F (1-52) =19.59, p<.000)] anlamlı olduu gözlenmitir. Bu sonuçlar, uygulanan grup rehberlii programının (baımsız deiken) deney grubundaki örencilerin akranları tarafından sosyal olarak kabul edilme düzeylerini (baımlı deiken) anlamlı düzeyde artırmıtır. Yapılan bu analize ilave olarak deney ve kontrol gruplarındaki örencilerin sosyometrik statülerinde kategorik olarak nasıl bir deiim meydana geldii de incelenmitir. Bunun için son test olarak uygulanan sosyometrik test sonuçlarına göre deney ve kontrol grubundaki örencilerin sosyometrik statüleri yeniden belirlenmitir. Buna ilikin sonuçlar Tablo-4 de sunulmutur. Tablo-4 Deney ve Kontrol Gruplarındaki Deneklerin Program Öncesi ve Sonrası Sosyometrik Statüleri Deney Grubu Kontrol Grubu Denek Ön-test Son-test Denek Ön-test Son-test 1 Popüler Popüler 1 Popüler Dier 2 Popüler Popüler 2 Popüler hmal Edilmi 3 Popüler Popüler 3 Popüler Popüler 4 Popüler Popüler 4 Popüler Dier 5 Reddedilmi Reddedilmi 5 Reddedilmi Reddedilmi 6 Reddedilmi htilaflı 6 Reddedilmi htilaflı 7 Reddedilmi Dier 7 Reddedilmi Reddedilmi 8 Reddedilmi htilaflı 8 Reddedilmi Reddedilmi 9 hmal Edilmi Popüler 9 hmal Edilmi Ortalama 10 hmal Edilmi Popüler 10 hmal Edilmi Dier 11 hmal Edilmi htilaflı 11 hmal Edilmi Popüler 12 hmal Edilmi htilaflı 12 hmal Edilmi Popüler 13 Ortalama Popüler 13 Ortalama hmal Edilmi 14 Ortalama Popüler 14 Ortalama Popüler 15 Ortalama Popüler 15 Ortalama Dier 16 Ortalama Popüler 16 Ortalama htilaflı Tablo-4 de görüldüü gibi; deney grubunda ilem öncesinde popüler olan 4 örencinin ilem sonrasında da bu statülerini korumular, 4 ihmal edilen örenciden ikisi popüler ikisi de ihtilaflı kategoride yer almı, 4 reddedilmi örenciden biri bu statüsünü korumu iki örenci sosyal kabul puanlarını yükselterek ihtilaflı kategoride yer almıtır. Reddedilen dier örenci ise bu kategorilerden herhangi birinde yer almamı/sınıflanamamıtır. lem öncesinde deney grubunda yer alan 4 ortalama statüdeki örencinin tamamı ilem sonrasında popüler statüde yer almıtır. Deney grubundaki örencilerin ilem sonrası sosyometrik statülerinde gözlenen bu deiimlere karın kontrol grubundaki örencilerin sosyometrik statülerinde ise u deiimler gözlenmitir: Ön test ölçümleri sonucunda popüler kategoride yer alan 4 örenciden ikisi son test ölçümlerinin deerlendirilmesi sonucunda herhangi bir sosyometrik statü grubunda yer almamı, dier iki popüler örenciden biri mevcut statüsünü korumu dieri ise ihmal edilmi kategoride yer almıtır. Kontrol grubundaki 4 reddedilmi örenciden üçünün sosyometrik statüsü son testte deimemi biri ise ihtilaflı grupta yer almıtır. Kontrol grubunda ön test sonuçlarına göre ihmal edilmi kategoride yer alan 4 örencinin ikisi son test sonuçlarına göre popüler kategoride, bir tanesi ortalama statüde yer almı bir tanesi de herhangi bir kategorik grupta yer almamı bir baka deyile sınıflanamamıtır. Ön test sonuçlarına göre ortalama grupta yer alan dört örenciden biri ihmal edilmi, biri popüler biri ihtilaflı statüde yer almı biri ise sınıflandırılamayarak dier kategorisinde yer almıtır. 134

9 TARTIMA, SONUÇ ve ÖNERLER Bu çalımada, arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük, amaç yönelimli-yapılandırılmı bir grup rehberlii programının ergenlerin (ilköretim II.kademe örencilerinin) akranları tarafından kabul edilme düzeyleri ve sosyometrik statülerine etkisini incelenmitir. Yapılan varyans analizi sonuçları programın etkili olduunu, deney grubundaki örencilerin sosyal kabul düzeylerinin arttıını kanıtlamaktadır. Özellikle bu programın psiko-sosyal geliim açısından bir risk grubu olarak kabul edilen, sosyal kabul düzeyleri düük, akranları tarafından ihmal edilmi ve reddedilmi örencilerin sosyal kabul düzeylerini artırdıını söylemek olanaklıdır. Nitekim, programa katılmadan önce ihmal edilmi statüde yer alan dört örenciden program sonrasında ikisinin popüler ikisinin de ihtilaflı kategoride yer alması, dört reddedilmi örenciden birinin bu statüsünü koruyup iki örencinin sosyal kabul düzeylerini artırarak ihtilaflı kategoride yer alması programla elde edilen bilisel, duygusal ve davranısal kazanımların gerçek yaamdaki ilikilere transfer edildiini gösterebilir. Ayrıca, akranları tarafından sosyal olarak orta düzeyde kabul edilen ortalama sosyometrik statü grubunda yer alan dört örencinin tamamının program sonrasında akranları tarafından yüksek düzeyde kabul edilmeleri ve popüler kategoride yer almaları, bu programla sadece risk grubu olarak kabul edilen ihmal edilen ve reddedilen örencilere deil ortalama örencilere de yardım edilebileceini onların psiko-sosyal geliimlerine katkıda bulunulabileceini göstermektedir. Programa katılan örencilerin, arkadalık kavramının ne anlama geldiini kavradıkları ve bu konuda yapıcı bir anlayı gelitirdikleri, arkadalık ilikilerinde yapıcı olmayan davranılarını deitirdikleri, arkadalık ilikilerindeki olumsuz duygularıyla uygun bir ekilde baa çıkmayı örendikleri, yeni arkadalık ilikileri kurabilmek için gereksinim duydukları becerileri kazandıkları ve bu konuda cesaretlerinin arttıını söylemek olanaklıdır. Konuyla ilgili üçüncü ve beinci sınıfta okuyan 220 örenci üzerinde yapılan bir çalımada, (Franz ve Gross, 2001) grup rehberlii programına katılan sosyal kabul düzeyi düük örencilerin sosyal kabul düzeylerinin arttıı gözlenmitir. Bierman ve Erath (2004) tarafından anaokulu örencileri üzerinde yapılan bir baka çalımada, örencilere birlikte çalıma ve oynama, dili kullanabilme, iletiim kurabilme, davranıların nedenlerini anlayabilme, saldırgan davranıları kontrol edebilme ve sosyal anlamazlıkları çözebilme becerileri kazandırmaya dönük bir program uygulanmı ve bir yıllık programın sonunda, programa katılan örencilerin ilkokula baladıklarında dier örencilere göre sosyal kabul düzeylerinin daha yüksek ve karılatıkları sosyal anlamazlıkları çözmede daha baarılı oldukları gözlenmitir. Bilgiç (2000) tarafından yapılan bir çalımada ise arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük bir programın ergenlerin yalnızlık düzeylerini azaltmada etili olduu bulunmutur. Hatipolu (1999) tarafından yapılan bir çalımada da sosyal beceri eitimi programının ilköretim altıncı ve yedinci sınıftaki örencilerin sosyal kabul düzeylerine etkisi incelenmi ve programa katılan örencilerin sosyal kabul düzeylerinin yükseldii gözlenmitir. Türkçe literatürde ilk, orta ve yükseköretim örencilerine dönük yapılandırılmı grup rehberlii ve grupla psikolojik danıma program ve uygulamalarının etkili olduunu gösteren aratırma bulguları yer almaktadır. Grup rehberlii programlarına katılan örencilerin benlik saygılarının arttıı (Kaya ve Saçkes, 2004; Çeçen ve Koçak, 2007), benlik kavramlarının daha olumlu olduu (Cerraholu, 2002), sınav kaygılarının azaldıı (Yurdabakan, 1999; Özdemir ve Ergene, 2005), iletiim becerilerinin gelitii (Yüksel-ahin, 1997), mesleki kararsızlıklarının (Çakır, 2005) ve sosyal kaygı düzeylerinin azaldıı (Palancı ve Özbay, 2005), karar verme (eyhun-diniz, 2000), sosyal beceri (Yüksel, 1997), çatıma özme (Çoban,2002) ve öfke denetimi becerilerinin gelitii (Akgül, 2000) ve kendilerini daha fazla açtıkları (Avarolu ve Üre, 2005) gözlenmitir. Sonuçları yukarıda özetlenen çalımalar ve bu aratırmadan elde edilen bulgular ilk ve ortaöretim çaındaki çocuk ve gençlere yapılandırılmı, amaç yönelimli grup rehberlii programları yoluyla geni bir yelpazede pek çok yaam becerisinin kazandırılabileceini ve bu yolla onların salıklı bir ekilde gelimelerine katkıda bulunulabileceini göstermektedir. Kukusuz nsan geliiminde bütün geliim dönemleri önemlidir ve her geliim döneminin kendine özgü, çözülmesi gereken geliimsel sorunları ve kazanılması gereken geliimsel özellikleri vardır. Bununla birlikte ergenlik dönemine kadar kazanılacak yeterliklerin/yetersizliklerin daha sonraki geliim dönemleri için belirleyici olduu da kabul edilmektedir. Ergenlerin toplumsal kabulde önemli gördükleri özelliklerden biri, bakalarının takdir ettii kiisel nitelikler gelitirerek bu kiisel 135

10 nitelikleri toplum içerisinde göstermek ve toplumsal kabulü salayan sosyal becerileri örenmektir (Ladd, 2005). Bu toplumsal becerilerin daha erken geliimsel dönemlerde kazanılması gerekir. Çünkü erken dönemlerde gelitirilecek olan beceriler daha sonraki dönemlerde belirleyici olmaktadır. Özellikle akran ve arkada ilikileri konusunda ergenlik dönemine kadar kazanılmı olan beceriler bireyin i ve evlilik yaamında önemli bir belirleyici olabilmektedir. Gerek yurt içi gerekse yurt dıında yapılan aratırmalar incelendiinde; sosyal beceri ve arkadalık becerilerini gelitirmeye dönük grup rehberlii programlarına katılan örencilerin akranları ile daha iyi ilikiler kurdukları ve akranları tarafından daha fazla kabul edildikleri gözlenmektedir. Bu çalımada da, daha önceki aratırmalarla tutarlı bir sonuç elde edilmitir. Genel olarak okul öncesi ve ilköretim çaındaki çocuk ve ergenlere, bu çalımada kullanılan programa benzer, çeitli alanlarda beceri kazandırmaya dönük amaç yönelimli grup rehberlii programları ile yardımcı olunabilir. Çocuk ve ergenlere yaamlarının dier dönemlerinde onların karılaabilecekleri geliimsel sorunları çözmede yardımcı olabilecek bazı beceriler erken dönemlerde kazandırılabilir. Bu amaçla grup rehberlii süreçlerinden yararlanılabilir. Aratırma sonuçları grup rehberlii programlarının etkiliini göstermektedir. Bu çalımadan elde edile bulgulara dayalı olarak aaıdaki öneriler sunulabilir: 1. Bu aratırmada kullanılan program okullarda özellikle akranları tarafından reddedilmi ve ihmal edilmi örencilerin akranları tarafından kabul düzeylerini artırmak için kullanılabilir. Bu onların gelecekte ortaya çıkabilecek bazı geliimsel sorunlarını önleyebilir. Dahası, sadece bu program deil amaç yönelimli, yapılandırılmı grup çalımaları yoluyla çocuk ve ergenlere iletiim beceriler, çatıma cözme, karar verme gibi yaam becerilerini kazandırılabilir. 2. Bu aratırmada, reddedilmi statüdeki örencilere göre ihmal edilmi ve ortalama örencilerin sosyal kabul düzeyleri daha fazla artmı ve sosyometrik statülerinde daha fazla deiim yaanmıtır. Bir baka deyile bu programdan ihmal edilmi ve ortalama örenciler reddedilmi örencilere göre daha fazla kazanım elde etmilerdir. Bu durum ileriki yaamda ortaya çıkabilecek psiko-sosyal sorunlar açısından daha fazla risk altında olan rededilmi örenciler için programın içeriinin deitirilerek test edilmesin gereini düündürmektedir. 3. Bu tip çalımalar genellikle reddedilmi-ihmal edilmi ve/veya popüler olmayan örencilere yöneliktir. Bazı aratırmacılara göre, reddedilmenin tek sorumlusu reddedilen örenci olmayabilir. Bazı örencilerin reddedildikleri için saldırgan davranılar sergileyebilirler. Bu nedenle, popüler ve ortalama örencilere yönelik olarak hazırlanacak programlar, bir yandan bu örencilerin becerilerini artırıp kendi öz farkındalıklarını artırmaya katkıda bulunurken dier örencileri (popüler olmayanları) daha iyi anlamalarına, onlarla daha üst düzeyde empati kurmalarına katkıda bulunabilir. Bu empatik anlayı onların popüler olmayan akranlarını daha iyi anlamalarına ve onları daha fazla kabul etmeye götürebilir. 4. Bu çalımada kullanılan programın akran ilikileri dıındaki deikenler üzerindeki etkilerinin test edilemeye ihtiyacı vardır. Dolayısıyla aratırmacılar bu programın, ilikili olabilecek dier psikolojik deikenler üzerindeki etkilerine yönelik çalımalar yapabilirler. Aratırmanın bazı sırlılıkları da bulunmaktadır. Bu sınırlılıkların baında bir plesebo grubunun oluturulmamı olması ve son testten sonra makul bir süre içinde izleme ölçümünün yapılmamı olması gelmektedir. Deneysel aratırmalarda plesebo gruplarının varlıı sonuçlara olan güveni artırıcı bir faktördür. Dolayısıyla konuyla ilgili olarak ileride yapılacak olan çalımalarda plesebo grubu oluturulmalıdır. zleme çalımaları ise deneysel iemle elde edilen kazanımların kalıcılıının test edilmesi için önemlidir. Bu nedenle izleme çalıması da yapılmalıdır. Bir dier nokta ise bu çalıma okul ortamında ikinci dönem gerçekletirilmitir. Çalımadan kısa bir süre sonra okullar tatil olmutur. Bu durum programa katılan çocukların elde ettikleri beceriler sergileme olanaklarını sınırlandırmı olabilir. Bu nedenle ileride düzenlenecek aratırmalarda bu nokta dikkate alınmalıdır. KAYNAKÇA Akgül, H. (2000). Öfke denetimi eitiminin ilköretim II. kademe örencilerinin öfke denetimi becerilerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. 136

11 Asher, S. R., Parkhurst, J., Hymell, S., & Williams, G. (1990). Peer rejection and loneliness in childhood. In S. R. Asher & J. D. Coie (Eds.), Peer rejection in childhood (pp ). New York: Cambridge University Press. Asher. S., & Wheeler V. (1985). Children s loneliness: A comparison of rejected and neglected peer status. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 53, Avarolu, S. ve Üre, Ö. (2005). Grupla psikolojik danımanın üniversite örencilerinin kendini açma davranılarına etkisi. (Editörler: Erkan, S ve Kaya, A). Deneysel Olarak Sınanmı Grupla Psikolojik Danıma ve Rehberlik Programları-II, , Ankara: PegemA Yayıncılık. Bierman, K.L. & Erath, S. A. (2004). Prevention and intervention programs promoting positive peer relations in early childhood education. [In.Trembley R.E, Barr, R.G, Peters, RDeV, Eds.] Encyclopedia on early childhood development. [Online]. Montreal, Quebec: Centre of Excellence for Early Child Development; 2004: 1-5, [Online] Retrieved on , at URL: Bilgiç, N. (2000). Arkadalık becerisi eitiminin ilköretim ikinci kademe örencilerinin yalnızlık düzeylerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Boivin, M., & Begin, G. (1989). Peer status and self-perception among early middle school children: The case of the rejected children. Child Development, 60, Buhrmester, D. (1990). Intimacy of friendship, interpersonal competence, and adjustment during preadolescence and adolescence. Child Development, 61, Büyüköztürk,. (2001). Deneysel desenler: Öntest-sontest kontrol gruple desen ve veri analizi. Ankara: PegemA Yayıncılık. Cerraholu, S. (2002). Sosyal beceri eitiminin ilköretim örencilerinin öz kavramı düzeylerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, 19 Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun. Coie, D. A. (1990). Relation of social and academic competence to depressive symptoms in childhood. Journal of Abnormal Psychology, 99, Coie, J.D., & Dodge, K.A. (1988). Multiple sources of data on social behavior and social status in the school: A cross-age comparison. Child Development, 59, Coie, J. D., Dodge, K. A., & Coppotelli, H. (1982). Dimensions and types of social status: A cross-age perspective. Developmental Psychology, 18, Çakır, M.A. (2005). Bir mesleki grup rehberlii programının lise I.sınıf örencilerinin mesleki kararsızlık düzeylerine etkisi. (Editörler: Erkan, S ve Kaya, A). Deneysel Olarak Sınanmı Grupla Psikolojik Danıma ve Rehberlik Programları-II, , Ankara: PegemA Yayıncılık. Çeçen, A.R. ve Koçak, E. (2007). Deneysel bir çalıma: lköretim II. kademe örencilerine uygulanan benlik saygısı programının benlik saygısı üzerindeki etkisi. Eitim Aratırmalar, 27, Çoban, R. (2002). Çatıma çözümü eitiminin ilkokul örencilerinin çatıma çözümleme stratejileri üzerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, Ortadou Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. 137

12 DeRosier, M. E., Kupersmidt, J. B., & Patterson, C. J. (1994). Children s academic and behavioral adjustment as a function of the chronicity and proximity of peer rejection. Child Development, 65, Dodge, K. A. (1983). Behavioral antecedents of peer social status. Child Development, 54, Franz, D.Z. & Gross, M.A (2001) Child sociometric status and parents behavior. Behavior Modification, 25 (1), Grossmann, Karin & Klaus Grossmann (2005) The impact of atachment to mother and father at an early children s psychooscial development through young adulthood. [In.Trembley R.E, Barr, R.G, Peters, RDeV, Eds.] Encyclopedia on early childhood development. [Online] Montreal, Quebec: Centre of Excellence for Early Child Development; 2005: 1-6, [Online] Retrieved on , at URL: Guralnick, M.J. (2005). Strutting young adolescent s peer relation. [In.Trembley R.E, Barr, R.G, Peters, RDeV, Eds.] Encyclopedia on early childhood development. [Online] Montreal, Quebec: Centre of Excellence for Early Child Development; 2005: [Online] Retrieved on , at URL: Hartup, W.W.(1989). Social relationship and their developmental significiance. American Psychologist, 44(2), Hartup, W.W. (1983). Peer relations. In Handbook of Child Psychology: Vol. IV. Socialization, Personality, and Social Development, Hetherington E.M (Ed.). Wiley: New York; Hartup, W.W., Glazer, J.A & Charlesworth, R. (1967). Peer reinceforcemen and sociometric status. Child Development, 38 (4), Hatipolu, Z.S. (1999). The effect of social skills training on percieved dimensions of social skills and sociometric status of primary school students. Yayınlanmamı doktora tezi, Orta Dou teknik Universitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Hay, D.F (2005). Early peer relations and their impact on children s develpment. [In.Trembley R.E, Barr, R.G, Peters, RDeV, Eds.] Encyclopedia on early childhood development. Montreal, Quebec: Centre of Excellence for Early Child Development; 2005: 1-6, [Online] Retrieved on , at URL: Juffer, F., Stams, J. Ve Van Ijezndoorn, M (2004). Adopted children s problem behavior is sifnificantly related their ego resilency, ego control and sociometric status. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 45(4), Kaya, A (2005) Farklı sosyometrik statülerdeki ilköretim II.kademe örencilerinin benlik kavramı ve yalnızlık düzeyleri Türk Psikolojik Danıma ve Rehberlik Dergisi,.23, Kaya, A ve Saçkes, M. (2004). Benlik saygısını gelitirme programının ilköretim sekizinci sınıf örencilerinin benlik saygısı düzeylerine etkisi. Türk Psikolojik Danıma ve Rehberlik Dergisi, 3 (21), Koivusaari, R. (2004). Children s sociometric membership group computer and supported interaction in school settings. Educational Psychology, 24(3), Kupersmidt, J. B., Coie, J. D., & Dodge, K. A. (1990). The role of poor peer relationships in the development of disorder. In S. R. Asher & J. D. Coie (Eds.), Peer rejection in childhood (pp ). New York: Cambridge University Press. 138

13 Ladd, G.W. (2005) Children s peer relations and social competence. Yale University Pres. LaGreca, A. M., Dandes, S. K., Wick, P., Shaw, K., & Stone, W. L. (1988). Development of the social anxiety scale for children: Reliability and concurrent validity. Journal of Clinical Child Psychology, 17, Mize, J (2005). Social skils intervention and peer relationship difficulties in early childhood: Comments on Bierman and Erath, Manz, Mc Wayne and Odom. [In.Trembley R.E, Barr, R.G, Peters, RDeV, Eds.] Encyclopedia on early childhood development. [Online] Montreal, Quebec: Centre of Excellence for Early Child Development; 2005: 1-7, [Online] Retrieved on , at URL: Özdemir, A ve Ergene, T. (2005). Sınav kaygısıyla baa çıkma programının lise II.sınıf örencilerinin sınav kaygısı düzeyine etkisi. (Editörler: Erkan, S ve Kaya, A). Deneysel Olarak Sınanmı Grupla Psikolojik Danıma ve Rehberlik Programları-II, , Ankara: PegemA Yayıncılık. Pakaslahti, L., Karjalainen, A., & Keltikangas,-Jarvinen, L. (2002). Relationships between adolescent prosocial problem-solving strategies, prosocial behaviour, and social acceptance International Journal of Behavioral Development, 26 (2), Palancı, M ve Özbay, Y. (2005). Lise ve üniversite örencilerinin sosyal kaygı problemlerini gidermeye yönelik gerçeklik terapisi oryantasyonlu yardım programı. (Editörler: Erkan, S ve Kaya, A). Deneysel Olarak Sınanmı Grupla Psikolojik Danıma ve Rehberlik Programları-II, , Ankara: PegemA Yayıncılık. Parkhurst, J. T. & Asher, S. R. (1992). Peer rejection in middle school: Subgroups differences in behaviour, loneliness and interpersonal concerns. Developmental Psychology, 28, Peretti, P. O., & McNair, A. (1987). Psychological and social self-perceptions of the sociometric isolate. Social Behavior and Personality, 15, Prinstein, M. J., & LaGreca, A. M. (2002). Peer crowd affiliation and internalizing distress in adolescence: A longitudinal follow-back study. Journal of Research on Adolescence, 12, Reijntjes, A., Stegge, H., & Meerum, M. (2006). Children s coping with peer rejection: The role of depressive symptoms, social competence, and gender. Infant and Child Development, 15, Rubin, K. H. & Mills, R. L. (1988). The many faces of social isolation in childhood. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56, Smead Morganett, R (2005) Yaam becerileri: Ergenler için grupla psikolojik danıma uygulamaları. (Çev: Güçray, S; Kaya, A ve Saçkes, M). Ankara: PegemA Yayıncılık. Stuart, D. L., Gresham, F. M., & Elliott, S. N. (1991). Teacher ratings of social skills in popular and rejected males and females. School Psychology Quartely 6, eyhun, H. (2000). Karar verme becerileri eitim programının ilköretim son sınıf örencilerinin karar verme becerilerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. 139

14 Wentzel, K.R. (2003). Sociometric status and adjustment in middle school: A longitudinal study. Journal of Early Adolescence. 23(1), Yurdabakan,. (1999). Grup rehberlii programının ilköretim sekizinci sınıf örencilerinin sınav kaygı düzeylerine etkisi. Yayınlanmamı yüksek lisans tezi, nönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya. Yüksel, G. (1997). Sosyal beceri eitiminin üniversite örencilerinin sosyal beceri düzeyine etkisi. Yayınlanmamı doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Yüksel-Sahin, F. (1997).Grupla iletiim becerileri eitiminin üniversite örencilerinin iletiim beceri düzeylerine etkisi. Yayınlanmamı doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. 140

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 AKTF ÖRENME TEKNKLERNN DNLEME BECERS ÜZERNDEK ETKLER* THE EFFECTS

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Yücel ÖKSÜZ Doğum Tarihi: 05 Şubat 1966 Öğrenim Durumu: Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Psikolojik Danışma ve Rehberlik Doc. / Prof. ----------------------------

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies *

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies * Elementary Education Online, 7(2), 401-420, 2008. lköretim Online, 7(2), 401-420, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI

T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI ÇATIMA ÇÖZME ETM PROGRAMININ ORTAÖRETM DOKUZUNCU SINIF DÜZEYNDEK ÖRENCLERN ÇATIMA ÇÖZME BECERLERNE ETKS Zeliha UYSAL YÜKSEK LSANS TEZ

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET

ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET ADAY ÖRETMENLERDE ÖFKE * Emine BABAOLAN ** ÖZET Aday öretmenlerin yeni bir i ve sosyal çevreye uyum salama sürecinde, karılatıkları sorunlardan dolayı engellenmeleri ve bunların sonucunda öfke duygusunu

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES Yrd. Doç. Dr. Vedat SALAM* Yrd. Doç. Dr. Yüksel TERZ** Ör.Gör. Nurettin SAVA*** Naci MURAT**** Özet Üniversitelerde

Detaylı

Primary School Teachers Computer Self Efficacies: Sample of Balıkesir*

Primary School Teachers Computer Self Efficacies: Sample of Balıkesir* Elementary Education Online, 6(3), 441-451, 2007. lköretim Online, 6(3), 441-451, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Primary School Teachers Computer Self Efficacies: Sample of Balıkesir*

Detaylı

HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES

HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 179-195 179 HAYAT BLGS ÖRETMNDE DRAMA YÖNTEMNN ETKLLNN BLSEL ALAN BASAMAKLARINA GÖRE DEERLENDRLMES Engin KARADA Yeditepe

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

Effect of Stress Coping Program on the Level of Vocational Burnout of Counselors

Effect of Stress Coping Program on the Level of Vocational Burnout of Counselors Elementary Education Online, 7(3), 600-613, 2008. lköretim Online, 7(3), 600-613, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Effect of Stress Coping Program on the Level of Vocational Burnout of Counselors

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Görev Kurum Yıl Dekan Yardımcısı Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1999-2004 Bölüm Başkanı

ÖZGEÇMİŞ. Görev Kurum Yıl Dekan Yardımcısı Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1999-2004 Bölüm Başkanı ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Demet Erol Öngen Adres Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimler Bölümü Kampus 07058 E-posta demetongen@akdeniz.edu.tr Telefon 2423102072 Faks 2422261953 RESİM EKLENECEK 1.

Detaylı

The Effect of Learning Together Technique of Cooperative Learning Method on Students Mathematics Achievement and Cooperative Study Skills

The Effect of Learning Together Technique of Cooperative Learning Method on Students Mathematics Achievement and Cooperative Study Skills Elementary Education Online, 6(3), 323-332, 2007. lköretim Online, 6(3), 323-332, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The Effect of Learning Together Technique of Cooperative Learning Method

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr EĞİTİM Doktora,Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı (2006) Yüksek Lisans, Uludağ Üniversitesi

Detaylı

lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi

lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi Ocak, G. (2004). lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi, lköretim-online, 3(2), 19-25, [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin

Detaylı

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ Doç. Dr. Ahmet Akın Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi aakin@sakarya.edu.tr Doktora Öğr. Fatıma Firdevs Adam Karduz Sakarya Üniversitesi

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

Primary School Students Vocabulary Development

Primary School Students Vocabulary Development Elementary Education Online, 6(3), 344-365, 2007. lköretim Online, 6(3), 344-365, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Primary School Students Vocabulary Development Nigar PEK Asude BLGN ABSTRACT.

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999 Resume 1. Name, Last Name: Ferzan Curun 2. Date of Birth: 11.04.1975 3. Position Title: :Assistant Professor 4. Education Info: :PhD. Derece Alan Üniversite Yıl BA Psychology Hacettepe 1999 Yüksek Lisans

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

The effect of creative and critical thinking based laboratory applications on academic achievement and science process skills

The effect of creative and critical thinking based laboratory applications on academic achievement and science process skills Elementary Education Online, 6(3), 377-389, 2007. lköretim Online, 6(3), 377-389, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The effect of creative and critical thinking based laboratory applications

Detaylı

TEOG Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi 1

TEOG Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi 1 International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES) June 2016 : 2 (1) ISSN : 2548-9373 Doi : Field : Education Psychology Type : Review Article Recieved: 21.03.2016 - Accepted:13.05.2016

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ LSANS ETMLERNN ÖZEL ALAN YETERLKLERN KAZANDIRMASINA YÖNELK GÖRÜLER * THE OPINIONS OF PROSPECTIVE ELEMENTARY SCHOOL TEACHERS REGARDING THEIR UNDERGRADUATE EDUCATION EFFECTIVENESS

Detaylı

BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI ***

BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI *** BOLU ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSES ÖRENCLERNN ÖSS VE ÖZEL YETENEK SINAVLARINA YÖNELK KAYGILARI *** Yrd. Doç. Dr. Nilgün SAZAK* Yrd. Doç. Dr. A. Serkan ECE** ***1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi

Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi Türk 54 Psikolojik... Danışma ve Rehberlik Dergisi 2011, 4 (35), 54-65 Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels of Preschool Teachers According to Some Variables*

Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels of Preschool Teachers According to Some Variables* Elementary Education Online, 7(3), 578-599, 2008. lköretim Online, 7(3), 578-599, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 OKUMA YAZMA BECERLERN DESTEKLEYC DUYU

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zümra Özyeşil 2. Doğum Tarihi : 11.10.1979 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu : Ph.D. 5. Çalıştığı Kurum : MEF Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans EĞİTİM

Detaylı

KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR

KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 207-215 207 KMYA ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KAYNAKLARINI KULLANIMLA LGL TUTUMLARI VE KARILATIKLARI ZORLUKLAR Selçuk

Detaylı

1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999.

1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999. 1.YÖNETİLEN TEZLER 1.1. Yüksek Lisans Tezleri: 1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999. 2. Kuru, R. Kronik Bir Hastalığın Çocuklar

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei)

EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li Örnei) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 79-87 79 EUROFIT TESTLER LE 12-14 YA GRUBU ERKEK ÖRENCLERN FZKSEL UYGUNLUK NORMLARININ ARATIRILMASI (Kastamonu li

Detaylı

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU

DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU DERECELENDRLM DEM TEKN KULLANILARAK OTSTK BR ÇOCUUN BESLENME PROBLEMNN ÇÖZÜMLENMES: OLGU SUNUMU Uzm.Psk. Semra Öztürk Beslenme problemleri otizmde, normal geliim gösteren çocuklarda rastlanan örüntülerden

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi 1991-1995

Detaylı

Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK

Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK İLETİŞİM BİLGİLERİ Adres: Çağlayan mah. Cendere Cad. Profilo Teknik ve EML Kağıthane/İST GSM : 506 253 04 90 E- Posta : demirbas.nur@gmail.com Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK EĞİTİM Doktora: (2010 2014). İSTANBUL

Detaylı

Eğitim Fakültesi Dergisi. Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki

Eğitim Fakültesi Dergisi. Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki Eğitim Fakültesi Dergisi http://kutuphane.uludag.edu.tr/univder/uufader.htm Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki Salih Bağatır *, Reşat

Detaylı

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Elementary Education Online, 7(3), 614-626, 2008. lköretim Online, 7(3), 614-626, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Fulya ULUTA,

Detaylı

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR Öz yeterlik (self efficacy) Bandura nın Sosyal Örenme Kuramı nda dikkati çeken bir kavramdır. Öyleyse nedir öz yeterlilik? Öz Yeterlilik Bandura ya

Detaylı

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara,

- 422 - 1) Komisyon: lköretim 7 Türkçe Örenci Çalıma Kitabı, MEB Yayınları, Ankara, Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 4 Sayı: 19 Volume: 4 Issue: 19 Güz 2011 Fall 2011 www.sosyalarastirmalar.com 7. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRENC ÇALIMA

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

* Saime Özçürümez lköretim Okulunda Sınıf Öretmeni. ** Yrd. Doç. Dr., Nide Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü.

* Saime Özçürümez lköretim Okulunda Sınıf Öretmeni. ** Yrd. Doç. Dr., Nide Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü. SAMET BEHREG KTAPLARIYLA KURGULAA YARATICI DRAMA ETKLKLER ÖRECLER YAZMA BECERS VE TUTUMLARIA ETKS THE EFFECTS OF CREATIVE DRAMA ACTIVITIES COSTRUCTED WITH SAMED BEHREGI BOOKS O THE WRITIG SKILLS AD ATTITUDES

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail.

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail. ÖZGEÇMİŞ SEVGİNAR VATAN E-Posta: sevginarvatan@gmail.com Telefon: 2978325 Adres: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Beytepe/Ankara Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2006 Lisans Psikoloji Orta

Detaylı

GRUP REHBERLNN LSE 1. SINIF ÖRENCLERNN ALAN TERCHLERNDE GERÇEKÇ DAVRANMALARINA ETKS

GRUP REHBERLNN LSE 1. SINIF ÖRENCLERNN ALAN TERCHLERNDE GERÇEKÇ DAVRANMALARINA ETKS Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 137-155 137 GRUP REHBERLNN LSE 1. SINIF ÖRENCLERNN ALAN TERCHLERNDE GERÇEKÇ DAVRANMALARINA ETKS Davut AYDIN Ahi Evran

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014-

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014- ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ WEB TABANLI ÖRENME MATERYALNN KULLANILABLRL VE ETKLL HAKKINDAK GÖRÜLER. Serkan ENDA ve emseddin GÜNDÜZ ÖZET

ÖRETMEN ADAYLARININ WEB TABANLI ÖRENME MATERYALNN KULLANILABLRL VE ETKLL HAKKINDAK GÖRÜLER. Serkan ENDA ve emseddin GÜNDÜZ ÖZET ÖRETMEN ADAYLARININ WEB TABANLI ÖRENME MATERYALNN KULLANILABLRL VE ETKLL HAKKINDAK GÖRÜLER Serkan ENDA * emseddin GÜNDÜZ **. ÖZET Bu çalımada öretmen adaylarının sınıf içi örenmelerini desteklemek ve pekitirmek

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY ! "#$#%$#%&$#' #$$ LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY Yrd. Doç. Dr. Erten GÖKÇE Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

ETMDE SATRANÇ. Atakan KÖKSAL ÖZET

ETMDE SATRANÇ. Atakan KÖKSAL ÖZET ETMDE SATRANÇ ÖZET Satranç, içinde farklı türde bir çok öge bulunduran, birbirine aykırı bir çok eylerden oluan ve ataklara dayalı bir eitimsel etkinlik olarak kabul edilmektedir. Eitimsel olarak ise,

Detaylı

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 22, Sayfa : 171-184 ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ ÖZET M. Hülya KARAGÜVEN * Sibel CENGİZHAN

Detaylı

The Adaptation Study of the Loneliness Scale for Children to Turkish Çocuklar İçin Yalnızlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması

The Adaptation Study of the Loneliness Scale for Children to Turkish Çocuklar İçin Yalnızlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması Original Research Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care www.tjfmpc.com The Adaptation Study of the Loneliness Scale for Children to Turkish Çocuklar İçin Yalnızlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1.Adı Soyadı: Seda Gökçe TURAN. 2.Doğum tarihi: 27 \ 02 \1 982. 3.Unvanı: Öğretim Görevlisi. 4.Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. 1.Adı Soyadı: Seda Gökçe TURAN. 2.Doğum tarihi: 27 \ 02 \1 982. 3.Unvanı: Öğretim Görevlisi. 4.Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl 1.Adı Soyadı: Seda Gökçe TURAN 2.Doğum tarihi: 27 \ 02 \1 982 3.Unvanı: Öğretim Görevlisi 4.Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Okul Öncesi ODTÜ 2005 Öğretmenliği Yüksek Lisans Çocuk

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 654 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Adı Soyadı: BURÇ!N (KISA) I"IK Do#um Tarihi: 12/06/1979 Unvanı: Yard. Doç. Dr. Ö#renim Durumu: Doktora ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik

Detaylı

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET lköretim 3. Sınıf Türkçe Dersi Öretmen Kılavuz Tolga ERDOAN LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU Tolga ERDOAN * ÖZET Bu aratırmada,

Detaylı

İŞİTME ENGELLİ ve ENGELLİ OLMAYAN İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN BENLİK KAVRAMLARI ve AKADEMİK BAŞARILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

İŞİTME ENGELLİ ve ENGELLİ OLMAYAN İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN BENLİK KAVRAMLARI ve AKADEMİK BAŞARILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XV, Sayı: 1, 2002 İŞİTME ENGELLİ ve ENGELLİ OLMAYAN İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN BENLİK KAVRAMLARI ve AKADEMİK BAŞARILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

Hacer ÖZYURT¹, Özcan ÖZYURT 2, Hasan KARAL 3

Hacer ÖZYURT¹, Özcan ÖZYURT 2, Hasan KARAL 3 999 PERMÜTASYON- - E- Hacer ÖZYURT¹, Özcan ÖZYURT 2, Hasan KARAL 3 1 hacerozyurt@ktu.edu.tr 2 oozyurt@ktu.edu.tr 3 Yrd.Doç.Dr. hasankaral@ktu.edu.tr Özet: - - de - Anahtar kelimeler: e- Abstract: Conducted

Detaylı

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ ÖĞRENİM DURUMU Üniversite Fakülte/Yüksekokul Bölüm Giriş Yılı Mezuniyet Yılı İstanbul Edebiyat Psikoloji 1987 1991 üstü Tür Tez Konusu Tez Danışmanı Yüksek Doktora Liseli Ergenlerin

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN YÖNETİMİ BECERİLERİ: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN YÖNETİMİ BECERİLERİ: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN ZAMAN YÖNETİMİ BECERİLERİ: PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ Serkan ÖZDEMİR 1, Emine UTKUN 2, Erkan YEŞİL 3 ÖZET Bu çalışmada öncelikle meslek yüksekokulu öğrencilerinin zaman

Detaylı