TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI"

Transkript

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA 009

2 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ersn KIRAL YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA 009

3 Çukurova Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Müdürlüğü ne Bu çalışma, jürmz tarafından Ekonometr Ana Blm Dalı nda YÜKSEK LİSANS TEZİ olarak kabul edlmştr. Başkan: Yrd. Doç. Dr. Ersn KIRAL (Danışman) Üye : Prof. Dr. Erhan YILDIRIM Üye : Yrd. Doç. Dr. Cevat BİLGİN ONAY Yukarıdak mzaların, adı geçen öğretm elemanlarına at olduklarını onaylarım..../.../009 Doç. Dr. Azm Yalçın Ensttü Müdürü Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bldrşlern, çzelge, şekl ve fotoğrafların kaynak gösterlmeden kullanımı, 5846 Sayılı Fkr ve Sanat Eserler Kanunu ndak hükümlere tabdr.

4 ÖZET OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN Yüksek Lsans Tez, Ekonometr Anablm Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ersn KIRAL Eylül 009, 49 sayfa Ekonomk büyümenn kaynağı yatırımlardır. Yatırımlar se ekonomk brmlern gelrlernden daha azını harcayarak elde ettğ tasarruflara dayanmaktadır. Ekonomk tasarruflar fnansal pyasalar aracılığıyla yatırıma dönüştürülmektedr. Fnansal pyasalar ekonomdek bu öneml fonksyonunun yanında yatırımcısına öneml getrler sağlayarak tasarrufları özendrc br unsur olmaktadır. Bu bağlamda, fnansal pyasaların tüm bu fonksyonlarını yerne getrmes kararların sağlıklı alınmasına bağlıdır. Bu pyasalar çok sayıda sosyo-ekonomk değşkenn etks altında olduğundan belrszlk ve rsk çermektedr. Ayrıca bu değşkenlern brbrleryle olan etkleşm alınan kararlarda bu unsurun dkkate alınmasını zorunlu kılmaktadır. Yukarıda bahsedlen karşılıklı etkleşm ve belrszlk durumları altında alınan kararlarda oyun kuramı blnen dğer yöntemlere göre çok daha y sonuçlar vermektedr. Çalışmamızda öncelkle oyun kuramı le lgl temel kavramlardan bahsedldkten sonra, teor sıfır toplamlı, sıfır toplamlı olmayan ve yayvan (genşletlmş) formdak oyunlar olmak üzere üç kısımda ncelenmştr. Çalışmamızın uygulama kısmında se mnmum rsk düzeynde maksmum getrl portföyün oyun kuramı yaklaşımıyla oluşturulması ve oluşturulan portföydek hsse senetlernn geçmşe yönelk alt dönemlerdek getr oranları değşmlernn yne oyun kuramı yardımıyla hesaplanarak mevcut pyasanın çnde bulunduğu durumu anlamaya yönelk stratejk br bakış açısı getrlmes amaçlanmaktadır. Buradan hareketle oluşturulan portföydek hsse senetlernn getr oranı performanslarının durağan olup olmadı ve nasıl br seyr zledğ belrlenmeye çalışılmaktadır. Anahtar Kelmeler: Sıfır Toplamlı oyunlar, Sıfır Toplamlı Olmayan Oyunlar, Yayvan Formdak Oyunlar, Portföy, Doğrusal Programlama.

5 v ABSTRACT APPLICATION OF GAME THEORY IN ECONOMİCS Hall İbrahm KESKİN Master Thess, Department of Econometrcs Supervsor: Yrd. Doç. Dr. Ersn KIRAL September 009, 49 sayfa As the man source of economc growth, nvestments are predcated on savngs of the economc agents. Savngs are transformed nto nvestments va fnancal markets. Fnancal markets also act as a remarkable ncentve for savngs by provdng the nvestors wth substantal returns. In ths context, t s crucal to possess sound decsonmakng mechansm for the fnancal markets n order to fulfll those functons. Snce these markets are under the effect of many soco-economcal varables, they nvolve certan degrees of rsk and uncertanty. Moreover, nteractons among those varables wthn the economy are rendered mperatve to be taken nto consderaton throughout the decson-makng process. Game theory reveals much better results than other known methods used for the analyss of decson-makng mechansms under such mutual nteractons and uncertanty. In ths study, the basc concepts regardng the Game Theory are mentoned and the theoretcal framework s bult on three sectons such as, zero-sum games, nonzerosum games and extensve-formed games. In applcaton part, formaton of a portfolo at the mnmum rsk level and wth maxmum level of returns and evaluaton of current status of the market from a strategc pont of vew by estmatng dfferentaton n rates of return of the portfolo stocks va game theory approach are amed. Consequently, efforts are spared to determne performance course and statonary state of the rates of return for the portfolo stocks. Key Words: Zero-sum games, Non-zero-sum games, Games n Extensve Form, Portfolo, Lnear Programmng.

6 v İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET... ABSTRACT v TABLOLAR LİSTESİ..v ŞEKİLLER LİSTESİ...x. BÖLÜM GİRİŞ. BÖLÜM OYUN KURAMI. Oyun Kuramının Genel Tanımı Oyun Temel Kavramlar ve Tanımlar Oyuncular Stratejler Ödemeler Oyunları Sınıflandırılması Oyunların Gösterm Bçmler Normal Bçm Yayvan (Extensve) Bçm Karakterstk Fonksyon Bçm....6 İk Kşlk Sıfır Toplamlı Oyunlar Eğer Noktalı Oyunlar (Karma Stratejler) Karma Stratejler İk Kşlk Sıfır Toplamlı Oyunların Çözüm Yöntemler Mnmaks Yöntem: Grafk Yöntem Cebrsel Yöntem Matrs Yöntem... 3

7 v İterasyon Yöntem Doğrusal Programlama Yöntem İk Kşlk Sıfır Toplamlı Olmayan Oyunlar İşbrlkç Olmayan Oyunlar Baskın Stratej Denges Tam Domne Edlen Stratejlern Ynelemel Eleme Yöntemyle Çözümü Tam Stratej Nash Denges Karma Stratej Maksmn Değerler Karma Stratej Nash Denges : Karma Stratej Denge Çftn Hesaplamak İçn Grafk Yöntem İşbrlkç Oyunlar Nash Pazarlık Aksyomları N-Kşlk İşbrlkç Oyunlar Karakterstk Fonksyon Esas (Essental) ve Esas Olmayan (Inessental) Oyunlar Tahss (Imputatons) Çekrdek (Core) Shapley Değerler Yayvan (Extensve) Formdak Oyunlar Oyun Ağaçları Blg kümeler Seçm Fonksyonları ve Stratejler Seçm Alt Ağaçları Şansa Bağlı Hamlenn (Chance Moves) Yer Aldığı Oyunlar N-sıralı Stratej Denges Yayvan Formda Oyunlar İçn Bazı Çözüm Yöntemler Gerye Doğru Tümevarım Yöntem (Backward Inducton) Alt Oyun Tam Nash Denges (Subgame Perfecton)...

8 v 3. BÖLÜM OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI 3. Fnansal Pyasalar Fnansal Pyasalarda Karar Verme Fnansal Pyasalar ve Oyun Kuramı Oyunun Oluşturulması Ödemeler Matrsnn Oluşturulması Oyunun Doğrusal Programlamayla Çözümü Çözüm Sonuçlarının Değerlendrlmes Oluşturulan Portföydek Hsse Senelernn Görel Getr Oranı Performanslarının Araştırılması Sonuçların Değerlendrlmes SONUÇ... 4 KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ..49

9 v TABLOLARIN LİSTESİ Tablo.: Başlangıç Smpleks Tablosu. 46 Tablo 3.: Ocak Ayı Ödemeler matrs Tablo 3.: Ocak Ayı Stratej Vektörü...3 Tablo 3.3: Dönem İçn Stratej Vektörler.3 Tablo 3.4: Dönem İçn Getrler.. 3 Tablo 3.5: Tam Stratejlere Göre Dönem İçn Getr ve Rskler..33 Tablo 3.6: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler 35 Tablo 3.7: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler. 36 Tablo 3.8: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler.36 Tablo 3.9: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler..37 Tablo 3.0: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler...37 Tablo 3.: Dönem İçn Stratej Sonuç Vektörler...38

10 x ŞEKİLLER LİSTESİ Şekl.: Yayvan Bçm.... Şekl.: Battle of Buddes İçn Karma Stratej Denge Çft... 6 Şekl.3: Battle of Buddes İçn İşbrlksz Ödeme Bölges Şekl.4: Battle of Buddes İçn İşbrlkç Ödeme Bölges Şekl.5: Nash n.4. Pazarlık Aksyomu Şekl.6: Konveks Yüzeyler.. 70 Şekl.7: Ödeme Bölges.. 73 Şekl.8: Matchng Cons İçn Ağaç Dagramı Şekl.9: Ağaç. 95 Şekl.0: Two Fger Mora (İk Parmak Oyunu) Şekl.: Üç Oyunculu Oyun.. 0 Şekl.: Seçm Alt Ağacı Sorusu Şekl.3: A Oyuncusunun Seçm Alt Ağaçları 06 Şekl.4: B oyuncusunun Seçm Alt Ağaçları. 08 Şekl.5: Gerye Doğru Tümevarım Yöntem. Şekl.6: Alt Oyun.. Şekl.7: Alt Oyun Tam Nash Denges 4 Şekl 3.: Fnansal Sstemde Fon Akışı 8 Şekl 3.: Optmal Portföy

11 BÖLÜM GİRİŞ Ekonomde, endüstryel organzasyondan, ücret görüşmelerne, dış tcaret poltkalarının belrlenmesnden, üretm planlamasına kadar brçok alanda karşılıklı etkleşm olduğunu görürüz. Bu gb durumlarda sağlıklı kararlar alınablmes, bu kararların karşılıklı etkleşm zemnnde ele alınarak verlmesne bağlıdır. Yan karar sürecnde etkleşmn göz önünde bulundurulması gerekmektedr. Oyun teors karşılıklı etkleşm temelne dayalı optmal karar vermeye yönelk br yaklaşımdır. Bu bağlamda bu tarz etkleşm çnde barındıran rekabet altında optmal karar vermeye yönelk problemler oyun kuramı çerçevesnde değerlendrleblr. Ekonom perspektfnden baktığımız zaman brçok problemn doğasında karşılıklı etkleşm, rekabet, belrszlk ve rsk görürüz. Etkleşm ve rsk çnde barındıran fnansal pyasalarda karar verme se hç şüphesz bu problemler çersnde lk akla gelenlerdendr. Fnansal pyasalar, çok sayıda sosyoekonomk faktörün etksne ve bu faktörlern olası brbryle olan etkleşmlernden kaynaklanan etklere maruz kalmaktadır. Buna bağlı olarak, pyasadak karar verclern aldığı kararların bu etkleşm ve etkler yansıtacak şeklde br çatışma zemn çersnde belrlenmes gerekmektedr. Fnansal pyasaların doğası gereğ yatırımcının almış olduğu karar sonucunda elde edeceğ kazanç, sadece kend seçmne bağlı olarak ortaya çıkmamaktadır. Bu kazanç pyasanın o ank durumunun br sonucu olarak belrlenmektedr. Bu bağlamda yatırımcının kend perspektfnden pyasadak mevcut durumu br bütün olarak ele alıp anlaması, elde etmek stedğ kazanç anlamında alacağı pozsyon açısından oldukça önemldr. Rekabetn ve etkleşmn yer aldığı fnansal pyasalarda, oyun kuramı sağlıklı kararlar alınmasında öneml katkılar sağlayablr. Oyun teors karşılıklı etkleşm ve rsk çeren fnansal pyasaların doğasını yansıtablecek öneml br araçtır. Çünkü oyun belrszlk ve rsk altında oynanmaktadır ve oyun kuramının bze sunduğu çözüm araçları karşılıklı etkleşm temelne dayalı problemlerde optmum dengey elde etmemze olanak tanımaktadır. Oyun kuramının teork altyapısı geleceğe yönelk tahmnlerde bulunmamıza mkân vermesnn yanında temel fonksyonu tahmnden çok mevcut durumu anlamaya ve buna uygun olarak hareket etmeye yönelktr. Bu noktada oyun kuramı pyasadak mevcut durumda alınması gereken en y pozsyonun ne olması gerektğne yönelk stratejk br bakış

12 açısı getreblr. Bu blgden hareketle bell peryodk dönemlerde pyasanın çnde bulunduğu duruma göre yatırımcının mnmum rsk düzeynde getrsn en fazla yapablmes çn nasıl br stratej zlemes gerektğnn belrlenmes ve buradan elde edlen sonuçların stabl br seyr zleyp zlemedğnn tespt edlmes çn bu sonuçların pyasanın dğer alt dönemlernde de geçerl olup olmadığının ncelenmes çalışmamızın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu anlamda elde edlen bulguların hem yatırım kararı sürecne yapacağı katkıların hemde bu bulguların yatırım kararı sürecndek yer ve önem üzernde durulmuştur. Oyun kuramının fnansal pyasalarda karar almada kullanılan yöntemlere alternatf br yöntem olarak ele alınması ayrıca karar alma sürecne sağlayacağı katkıların ortaya konması bu alanda yapılan çalışmalara öneml açılımlar sağlayacağı düşünülmektedr. Ekonomde fon arz ve talebnn karşılandığı yerler olarak tanımlayableceğmz fnansal pyasalar. Brçok sosyoekonomk değşkenn etksnde kaldıklarından belrszlk ve rsk bünyelernde barındırmaktadır. Ayrıca bu pyasalarda tarafların verdğ ekonomk kararlar brbrnden etklenen çatışma halndek etkleşml kararlardır. Fon arz ve talebnde bulunan kesmler bu pyasalarda ne kadar doğru kararlar verr ve pyasanın sağlıklı şleyş gerçekleşrse, ekonomk hedeflern gerçekleşmesnde o denl olumlu katkılar ortaya çıkacaktır (Özdl,998). Fnansal pyasalarda karar verme sürecnde çeştl analzlerden yararlanılır. Tüm bu analzlere ek olarak lgl hsse senetlernn portföy çersndek dğer hsse senetlerne kıyasla getr oranı performanslarındak değşklklern blnmes yatırımcı çn öneml br gösterge olması düşünülmektedr. Çalışmada bu amaca yönelk olarak öncelkle mnmum rsk düzeynde maksmum getrl portföyün oyun kuramıyla oluşturulması daha sonra elde edlen portföydek hsse senetlernn geçmşe yönelk görel getr oranı değşmlernn tespt edlmes amaçlanmaktadır. Buradan hareketle oluşturulan portföydek hsse senetlernn görel getr oranı performanslarının stkrarlı olup olmadığı belrlenmeye çalışılmıştır. Bu amaç çn seçtğmz, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) şlem gören, Adana C, Anadolu Sgorta, Akbank, Bossa, Doğan Holdng, Ereğl Demr Çelk, Eczacıbaşı İlaç, Mgros, Türk Hava Yolları A.O. ve Vestel hsse senetlernn ay sonu kapanış fyatlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın uygulandığı dönem olarak pyasanın stratejlernn tanımlandığı yılları arası alınmıştır. Burada oyun br tarafta yatırımcı dğer tarafta pyasanın olduğu k kşlk sıfır toplamlı br oyun olarak düşünülmüştür (Özdl,998). Ödemeler matrs bu çerçevede oluşturularak oyunun

13 3 çözümüne gdlmştr. Sonuçta getr oranı performanslarında meydana gelen değşklkler her br alt dönem çn dğer dönemlerle karşılaştırılarak benzerlkler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Çalışmanın teork altyapısına oyun kuramının temel kavramlarından, oyunların sınıflandırılmasından ve gösterm bçmlernden bahsedlerek grş yapıldıktan sonra, teor üç kısımda ele alınmıştır. İlk kısımda k kşlk sıfır toplamlı oyunlardan bahsedlmştr. Bu tür oyunlarda oyunun sonunda oyuncuların elde ettğ kazançların toplamı sıfır olmaktadır. İk kşlk sıfır toplamlı oyunlar eğer noktalı olan oyunlar le eğer noktalı olmayan oyunlar şeklnde k kısımda ncelenmştr. Eğer noktalı oyunlar tam stratej dengesnn sağlandığı oyunlardır. Tam stratej denges oyunda yer alan her k oyuncunun oyunun her tekrarında sahp olduğu stratejlerden dama aynı stratejy seçmes durumunda oluşan dengedr. Eğer noktalı olmayan oyunlarda se tam stratej denges sağlanamamaktadır. Bu tarz oyunlardak denge kavramı se karma stratej dengesdr. Karma stratej dengesnde oyuncular sahp olduğu stratejlern bell olasılıklarla ağırlıklandırarak seçmektedr. Konunun devamında bu her k şekldek oyunlar çn bazı çözüm yöntemlernden bahsedlmştr. İknc kısımda se k kşlk sıfır toplamlı olmayan oyunlar ncelenmştr. Sıfır toplamlı olmayan oyunlar genel olarak şbrlkç olan ve şbrlkç olmayan oyunlar olmak üzere k ayrı bölümde ele alınmıştır. İşbrlkç oyunlarda stratejk şbrlğ ve tam anlamda şbrlğ olmak üzere oyuncular arasında k çeşt şbrlğnden söz edldğ çn bu kısım ayrıca k alt bölümde ncelenmştr. Stratejk şbrlğ oyuncuların hang stratejler seçeceklerne kend aralarında anlaşma yaparak ulaştığı şbrlğdr. Tam anlamda şbrlğ se stratejk şbrlğne ek olarak oyunun sonunda elde edlen ödentnn de bell br kurala göre paylaşıldığı şbrlğ durumudur. İşbrlkç olmayan oyunlar genel olarak baskın stratej denges ve karma stratej denges olmak üzere k bölümde ele alınmıştır. Baskın ve karma stratej dengesnde temel çözüm kavramı Nash dengesdr. İşbrlkç oyunlar se k kşlk ve daha sonra genel olarak N kşlk oyunlar adı altında değerlendrlerek çeştl kavramlar ve yöntemler üzernde durulmuştur. Bu bölümdek oyunlar çn genel olarak kullanılan gösterm bçm se karakterstk fonksyon bçmdr. Üçüncü kısımda se yayvan (extensve) formdak oyunlar ncelenmştr. Burada oyunlar, hareketlern ardı ardına seçldğ durumda oluşan oyunlardır. Bu tarz oyunlara dnamk oyunlarda denlmektedr. Yayvan formdak oyunlar tam blgye dayalı ve tam blgye dayalı olmayan oyunlar olarak k kısımda ele alınmıştır. Ayrıca, lgl tanımlar ve kavramlar açıklanarak bazı çözüm yöntemler üzernde durulmuştur.

14 4 Çalışmanın üçüncü bölümünde se, lk olarak fnansal sstem oluşturan temel unsurlar olan fnansal pyasalar, bu pyasalarda faalyet gösteren kurumlar ve bu faalyetn nesnes olan fnansal araçlardan bahsedlmştr. Daha sonra bu unsurlardan meydana gelen fnansal sstemn şleyşnden kısaca bahsedlmştr. Devamında fnansal pyasaların tanımını, şleyş ve ekonomdek yer ve önem üzernde durulmuştur. Fnansal pyasalar gelrlernden daha az harcayarak fazla fona sahp olan frmalar, hane halkı ve hükümetlerden gelrlernden daha fazla harcama yaptığı çn fon kıtlığına çeken ekonomk brmlere fon kanalze ederek öneml br ekonomk fonksyonu cra ederler (Mshkn, 00). Fnansal pyasaların temel özellğ belrszlk ve rsk çermesdr. Belrszlk altında fnansal varlıkların getrlernn ne olacağını kesn olarak belrlemek neredeyse mkânsızdır. Bu varlıkların getrler fnansal pyasalarda belrszlk ve rsk altında şekllendğnden yatırımcının en uygun kararı vermes çn çeştl teknkler gelştrlmştr. Fnansal karar verme teknkler geçmş dönem verlerden hareketle geleceğ tahmn lkesne dayanmaktadır. Bunun çn gelştrlmş çeştl yöntemler, hem fnansal pyasaların çok sayıda sosyoekonomk değşkenn etksnde olması hem de bu değşkenlern brbryle olan etkleşmlernden kaynaklanan etklern modellere yansıtılmasındak güçlükler bzler alternatf yöntem arayışına tmştr. Bu noktada etkleşml karar almada dğer yöntemlere göre daha y sonuçlar veren oyun kuramı fnansal pyasalarda karar vermede alternatf br yaklaşım olarak akla gelmektedr (Özdl ve Yılmaz, 00). Oyun teors fnansal pyasaların doğasını yansıtablecek öneml br araçtır. Buna göre, çalışmamızda oyun kuramının fnansal karar vermeye nasıl uygulandığından bununla lgl olarak oyunun varsayımlarından ve oluşturulmasından bahsedlmştr. Son olarak oluşturduğumuz modeln çözümü ve sonuçların değerlendrlmes yapılmıştır. Buradan hareketle sonuçların geçmş dönemlerde stkrarlı br seyr zleyp zlemedğ üzernde durulmuştur.

15 5. BÖLÜM OYUN KURAMI. Oyun Kuramının Genel Tanımı Oyun kuramının genel tanımından bahsetmeden önce oyun kuramına konu olablecek oyunların tanımından daha sonra br oyunda olması gereken bazı temel kavramlardan bahsedeceğz. Ekonomde çeştl çatışma durumlarıyla karşılaşırız. Bu çatışma durumlarını, duopol pyasadak frmaların verdğ kararlardan, ücret görüşmelerne, dış tcaret poltkalarının belrlenmesnden, üretm planlamasına kadar sıralayablrz. Çatışma genel olarak şu şeklde fade edlr; taraflardan brnn yapacağı herhang br hareketn sonucunun, kısmen dğer tarafın hareketne bağlı olması durumu (Ventsell, 965). Bu tarz çatışma durumlarını analz edeblmek ve bu çatışma durumu altında uygun kararın alınablmesn sağlamak çn oyun kuramı gelştrlmştr. Oyun kuramında amaç brbrne rakp olan tarafların akılcı br şeklde nasıl davranmaları gerektğn ortaya koymaktır. Gerçek hayatta karşılaştığımız çatışma durumları çok sayıda faktörü çnde barındırır. Bu faktörlern tümünün etksn ortaya koyablmek ve analz edeblmek son derece zordur hatta bazen mkânsızdır. Bu yüzden, böyle durumların matematksel analzn mümkün kılablmek çn, belrtlen tarzdak çatışma durumunu en y şeklde temsl edecek, ana faktörlern dkkate alındığı, yan faktörlern göz ardı edldğ bastleştrlmş örnek modeller kurmamız gerekmektedr. Böyle modellere oyun denr. Yukarıda bahsedlen tarafların akılcı br şeklde davranmaları gerektğ hususu önemldr. Br brey (oyuncu) olası sonuçların kümes üzerne y tanımlanmış amaç yada terchlerle sahpse ve bu amaçları elde etmek çn sahp olduğu en y stratejy uyguluyor se bu brey rasyoneldr (Koçkesen, 008). Oyunda, akılcı br karar alıcının dğer br değşle oyuncunun, kends çn en y olanı terch ettğ varsayılmaktadır. Buna göre oyun kuramını rasyonel breyler arasında stratejk etkleşmn olduğu durumları açıklayan matematksel br yaklaşım olarak fade edeblrz. Tüm bu blgler ışığında oyun kuramı şu şeklde tanımlanır; sonucu yalnızca br oyuncunun seçmne veya şansına bağlı olmayan aynı zamanda dğer oyuncu yada oyuncu gruplarının yaptığı seçmlere de bağlı olan çatışma durumlarını analz etmek çn kullanılan matematğn br dalıdır. Ekonom bağlamında değerlendrdğmzde oyun kuramı, ekonomk

16 6 faalyetlere lşkn en y kararın verleblmes çn gelştrlmş br yaklaşım olarak fade edleblr. Oyunlar genel olarak aşağıda belrtlen özellklere sahptr. (Houlden, 96).Yan, karşılaşılan br problemn oyun kuramı çersnde değerlendrleblmes bu özellklern sağlanmasını gerektrr.. Oyuna katılan oyuncular sonlu sayıdadır.. Oyuncuların stratej sayıları sonludur. 3. Her oyuncu kends ve rakbnn sahp olduğu stratejlern neler olduğunu blmekte, fakat rakbnn hang stratejy uygulayacağını blmemektedr. 4. Oyuncular hang stratejlern seçerse seçsn her brnn karı veya zararı sınırlıdır. 5. Oyuncuların kazançları (veya kayıpları) kend verecekler karar kadar rakplernn kullanacağı stratejye de bağlıdır. 6. Bütün muhtemel davranışlar hesap edleblr ntelkte olmalıdır.. Oyun Genel olarak oyun; yukarıda bahsedlen koşulların sağlandığı zek ve rasyonel oyuncuların, bu oyuncuların sahp olduğu stratejlern ve bunların sonuçlarının yer aldığı kendn tanımlayan kurallardan meydana gelen br çatışma modeldr..3 Temel Kavramlar ve Tanımlar.3. Oyuncular Br oyundak karar verc varlıklara oyuncu denr. Burada varlık; brey, şrket, ulus, kurum, ordu, v.s olablr. Oyun kuramında, oyuncular le lgl varsayımlar şunlardır; br oyunda oyuncu sayısı en az k olmalıdır ve sınırlı sayıda olmalıdır, oyundak tüm oyuncular rasyonel olmalıdır yan kazanmak çn en ysn yapmalıdır..3. Stratejler Br oyundak herhang br oyuncunun oyun boyunca ortaya çıkablecek bütün durumlar çn yaptığı seçmler belrten kurallar bütününe stratej denr. Br stratejnn sağlaması gereken üç koşul vardır (Morrs, 994). İlk, stratej tam olmalıdır; br stratej oyunun bütün durumlarında uygulanablmeldr. İkncs, stratej kesn olmalıdır; oyunda yapılacak hareket tesadüf yada oyuncunun keyfne göre değl oyunun kuralı

17 7 tarafından belrlenmeldr. Bazı oyunlarda tesadüf hamle olablr, tavlada zar atılması gb ama bu oyunun kuralı dahlnde gerçekleştrlen br eylemdr. Üçüncü koşul se oyunun herhang br anında oyuncunun alternatf seçmlernn oluşturduğu küme çndek her br duruma vereceğ cevap benzer alternatf seçmlerden oluşmalıdır. Stratejler, oyunun yapısına göre çeştllk gösterr. Oyuncuların sahp oldukları stratej sayısına göre düşündüğümüzde, sonlu yada sonsuz sayıda stratej olablr. Oyunun kuralına göre düşündüğümüzde, oyuncular sahp oldukları stratejlern aynı anda veya bell br dzmsellğe göre seçeblr. Oyuncuların stratejlern seçme sıklığına (sayısına) göre düşündüğümüzde se oyunun tüm aşamalarında aynı stratej seçlyorsa tam stratej, farklı stratejler seçlyorsa karma stratej söz konusudur. Br oyunda her br stratejye karşı oyunun sonunda br ödent vardır..3.3 Ödemeler Br oyunun sonucu oyundak oyuncunun hang stratejlern seçtğne bağlıdır. Br oyunda yer alan her oyuncu sahp oldukları stratejler bell kurallar çerçevesnde seçtklernde oyunun sonunda bu stratejlern oyunculara yükledğ kazanç yada kayıp vardır. Bu kazanç yada kayıplar sayıyla fade edlmeldr. Bazı oyunlarda ödemeler, mutluluk, tatmn, saygınlık yada bunların zıtları gb sayısal olmayan ödemeler olablr. Böyle pskolojk ödemel oyunlarla çalışmak çn gerekl olan lk şey bu ödemeler sayısal hale getrmektr. Sayısal olmayan ödemelern sayısal olana değştrlmes makul br şeklde dama yapılablr (Morrs, 994). Ödemeler, oyunun türüne göre farklı göstermlere sahptr. Örneğn normal bçmdek br oyunda ödemeler matrs le fade edlrken, yayvan (extensve) bçmdek br oyunda ödemeler vektörlerle fade edlr. Farklı oyun türler çn ödemelern nasıl belrlendğ ve nasıl gösterldğ lgl kısımda bahsedlecektr..4 Oyunları Sınıflandırılması Oyunların sınıflandırılması le lgl brçok yaklaşım vardır. Genel olarak oyunlar şans ve stratej oyunları olmak üzere kye ayrılır. Şans oyunları doğaya karşı oynanan tek kşlk br oyundur. Bu tarz oyunlarda, oyuncu, sonuçları tam olarak kontrol edemez ve oyuncunun stratejk seçmler kesn sonuçlara ulaşamaz. Şans oyunlarının sonuçları kısmen oyuncuya kısmen de doğaya bağlıdır. Burada doğa knc br oyuncuymuş gb düşünülür. Şans oyunları k kısımda

18 8 değerlendrlr. Brncs, rsk çeren şans oyunlarıdır. Bu durumda, oyuncu doğanın stratejlernn her brnn olasılıklarını blmektedr bu yüzden oyuncu sahp olduğu stratejlern her br çn başarı olasılığını bleblr. İkncs se belrszlk çeren şans oyunlarıdır. Burada doğanın stratejlerne anlamlı olasılıklar atanamaz, bu yüzden oyuncunun kazancı kesn olarak bell değldr ve stratejlern başarı olasılığı blnmemektedr (Kelly, 003). Stratej oyunları se k yada daha fazla oyuncudan oluşur. Bu oyunculardan her br oyunun sonucunu kısmen kontrol edeblr. Oyuncular dğer her oyuncunun seçmlerne kesn olasılıklar tayn edemedğ çn stratej oyunları belrszlk çermektedr. Oyun kuramında, genelde, bu tarz oyunlar ncelenmektedr. Çünkü oyunun sonucu, oyuncuların tümünün terchlerne göre belrlenmektedr. Oyuncular br taraftan kendler çn en y olanı seçerken dğer taraftan rakplernn seçmlern göz önünde bulundurarak oyunu şekllendrmektedr. Stratej oyunları oyuncu sayısına, stratej sayısına, oyunun sonucuna, oyuncuların sahp olduğu blgye ve zamana göre gruplandırılmaktadır. Oyuncu sayısına göre stratej oyunları k kşlk veya n kşlk oyunlar olmak üzere kye ayrılır. Duopol pyasasındak frmaların rekabet üzerne kurulu br oyun k kşlk oyunlara örnek olarak verleblr. Oyuncu sayısı kden fazla olduğu durumlarda çoğunlukla koalsyon oluşturulmaktadır. Burada, teor kurulacak koalsyonun nasıl olacağıyla ve koalsyondak üyelern ödentlernn makul br şeklde nasıl paylaşılacağıyla lglenmektedr. Stratej sayısına göre oyunlar kye ayrılır; sonlu sayıda stratejye sahp oyunlar le sonsuz sayıda stratejye sahp oyunlar. Taraflardan en azından brsnn sonsuz sayıda olası stratejye sahp olduğu oyunlara sonsuz oyunlar veya sınırsız oyunlar denr (Ventsell, 964). Oyunun sonucuna göre stratej oyunları, sıfır toplamlı veya sıfır toplamlı olmayan oyunlar olmak üzere kye ayrılır. Adından da anlaşılacağı gb sıfır toplamlı oyunlarda tüm oyunculara yapılacak ödemelern toplamı sıfırdır. Yan br tarafın kazancı dğer tarafın kaybına eşttr. Sıfır toplamlı olmayan oyunlarda se oyunculara yapılacak ödemelern toplamı sabt br sayı olableceğ gb değşk sonuçlarda olablmektedr. Bu tarz oyunlara sırayla sabt toplamlı ve sabt toplamlı olmayan oyunlar denr. Sıfır toplamlı olmayan oyunlarda br oyuncunun kazancı dğer oyuncunun kaybına eşt değldr. Buna göre böyle br oyunda tarafların br kısmı kazanırken dğer kısmının kaybetme zorunluluğu yoktur. Oyundak her oyuncu oyunun sonunda hem kazanablr

19 9 hemde kaybedeblr. Sıfır toplamlı olmayan oyunlarda öneml br husus ortaklık kavramıdır. Sıfır toplamlı veya sabt toplamlı k kşlk oyunlarda her oyuncu çn kazançların toplamı sıfır veya sabt olduğu çn ortaklığın hçbr üstünlüğü olmaz. Sabt toplamlı olmayan oyunlarda se ortaklık br üstünlük sağlayablr (Öztürk,994). Dolayısıyla ortaklık (koalsyon) kavramı sıfır toplamlı olmayan oyunlar çersnde değerlendrlmeldr. Oyuncuların sahp oldukları blg açısından oyunlar kye ayrılır. Eğer oyundak her oyuncu oyunun geçmş her anını blyor se bu özellktek br oyuna tam blgye dayalı oyun denr. Örneğn satranç böyle br oyundur. Oyunun başından tbaren her k oyuncuda rakbnn hang hamley oynadığını blr. Eğer oyun hakkında oyuncuların br kısmı dğer oyuncuların sahp olmadığı br blgye sahp se bu özellktek oyuna tam blgye dayalı olmayan oyunlar denr. Oyunlar zaman faktörüne göre statk ve dnamk oyunlar olmak üzere kye ayrılır. Statk oyunlar bell br zaman dlm çersnde tüm kararların aynı anda alındığı oyunlardır. Dnamk oyunlar se kararların bell br şeklde peş sıra alındığı oyunlardır..5 Oyunların Gösterm Bçmler Oyunlar genel olarak üç farklı bçmde gösterlr. Bunlar normal (stratejk) bçm, yayvan (extensve) bçm ve karakterstk fonksyon bçmdr. Burada hang oyun çn hang bçmn kullanılacağı, lglendğmz oyunun yapısına bağlıdır. Eğer br oyun normal bçmde daha kolay fade edleblyorsa ve oyunun çözümü çn hesaplamalar daha kolay yapılablyorsa normal bçm terch edlr. Bu tamamıyla araştırmacının sezgsne bağlıdır. Ama genel olarak statk oyunlarda, stratejlern eşanlı seçldğ, normal bçm, dnamk oyunlarda se yayvan bçm, şbrlkç oyunlarda se karakterstk fonksyon bçm terch edlr..5. Normal Bçm Oyundak her oyuncunun sahp olduğu her br stratejsne karşı dğer oyuncuların sahp oldukları olası tüm stratejlern kesşmnden meydana gelen ödemelern matrs le fade edlmesne normal bçm denr. Bu matrse ödemeler matrs denr. Yukarıda bahsettğmz gb oyuncuların stratejlern aynı anda ve brbrnden bağımsız olarak seçtkler statk oyunlarda genellkle normal bçm kullanılır. Normal bçmde gösterlen br oyunun sıfır toplamlı olup olmaması matrs elemanlarının gösterm şeklnde

20 0 değşklğe neden olur. İk kşlk normal bçmdek br oyunda matrsn her br elemanı br sıralı klden meydana gelr. Bu sıralı klnn lk elemanı. oyuncunun kazancını, knc eleman se. oyuncunun kazancını gösterr. Sıfır toplamlı oyunlarda, özel olarak, oyunculardan brsnn kazancı dğernn kaybına eşt olduğu çn sıralı kllern knc elemanı, lk elemanın ters şaretls olur. Bu durumda ödemeler matrsndek her br eleman yalnızca satır oyuncusunun kazancını göstermek üzere sıralı klnn lk elemanından oluşur. Bu rakamlar dğer (kolon) oyuncunun kayıplarını gösterr. İk oyunculu ve her oyuncunun k stratejsn olduğu, sıfır toplamlı olmayan br oyun normal formda genel olarak aşağıdak gb gösterlr; ( a, b) ( e, f ) ( c, d) ( g, h) İk oyunculu ve her oyuncunun k stratejsnn olduğu, sıfır toplamlı oyun normal formdak br oyun se genel olarak aşağıdak gb gösterlr; x z y t.5. Yayvan (Extensve) Bçm Br oyunun yayvan formu. Oyuncular kümesn. Hareketlern ne zaman ve nasıl olduğunu 3. Her hareketn sonucunda oyuncuların ney bldğn 4. Oyuncuların seçmlernn br fonksyonu olarak, ödemeler tanımlamaktadır (Meuner,006). Oyunların yayvan formu oyun ağaçları tarafından fade edlr. Br ağaç dallardan bu dalların brleştğ köşelerden ve ödemelerden meydana gelr. İk oyunculu, her oyuncunun k stratejsnn olduğu ve lk önce. oyuncunun stratejsn seçtğ ardından. oyuncunun kend stratejsn seçtğ br oyun, yayvan formda genel olarak aşağıdak gb gösterlr.

21 dal köşe (a,b) (c,d)(e,f) (g,h) ödemeler Şekl.: Yayvan Bçm.5.3 Karakterstk Fonksyon Bçm Oyuncuların oluşturduğu tüm olası koalsyonlardak her br üye çn, koalsyonda olmayan dğer oyuncular nasıl oynarsa oynasın, oyunun değerne karakterstk fonksyon denr. Br S koalsyonu çn karakterstk fonksyon v(s) le gösterlr. Bu kavramlar lgl bölümlerde ayrıntılı olarak ncelenecektr..6 İk Kşlk Sıfır Toplamlı Oyunlar Verlen br çatışma durumunun br oyun belrteblmes çn şu özellklere sahp olmalıdır. Oyun kesn olarak tarf edlmş kurallardan oluşan br sstemdr. Yan br oyun, oyunun her aşamasında her oyuncunun yapableceğ hareketler, tarafların her brnn dğernn davranışı hakkında blg derecesn, yapılan hareketler dzsn (oyunun devamı sırasında alınmış kararları) ve her k tarafın yaptığı bütün hareketlern sonunda erşlen oyunun sonucunu, belrleyen kurallardan meydana gelen br sstem olmalıdır. Oyunun sonunda se sayısal br ölçütle fade edlen kazanç yada kayıplar olmalıdır (Ventsell, 965). İk kşlk sıfır toplamlı oyunlar genel olarak normal bçm (matrs) le fade edlrler. Bu tarz oyunlarda her k oyuncunun da çıkarları brbrne tamamıyla zıttır. Yan taraflardan brnn kazancı dğernn kaybına eşttr. Dolayısıyla oyuncuların kazançları toplamı sıfırdır. Oyun sonunda elde edlen kazançlar toplamı sıfır olduğu çn bu tarz oyunlara sıfır toplamlı oyunlar denmektedr. Sıfır toplamlı oyunlarda her k oyuncu çn, ayrı ayrı, oluşturulacak olan ödemeler matrsler brbrnn zıt şaretls olur. Bu nedenden dolayı her k matrs oluşturmaya

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

6. NORMAL ALT GRUPLAR

6. NORMAL ALT GRUPLAR 6. ORMAL ALT GRUPLAR G br grup ve olsun. 5. Bölümden çn eştlğnn her zaman doğru olamayacağını blyoruz. Fakat bu özellğ sağlayan gruplar, grup teorsnde öneml rol oynamaktadır. Bu bölümde bu tür grupları

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim.

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim. SM de yer alacak fermyonlar Standart Model (SM) agrange Yoğunluğu u s t d c b u, d, c, s, t, b e e e,, Şmdlk nötrnoları kütlesz Kabul edeceğz. Kuark çftlern gösterelm. u, c ve t y u (=1,,) olarak gösterelm.

Detaylı

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN PORTFÖY OPTİMİZASYOU Doç.Dr.Aydın ULUCA KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız olarak stratejk

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI Fath ÇİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk Mmarlık Fakültes Endüstr Mühendslğ Bölümü 4. Sınıf

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt: 6 Sayı: 2 Aralık 2005 BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ İrfan ERTUĞRUL Pamukkale Ünverstes İİBF, Denzl ÖZET Günümüzde

Detaylı

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN 1 DAMITMA KOLONU Kmya ve buna bağlı endüstrlerde en çok kullanılan ayırma proses dstlasyondur. Uygulama alanı antk çağda yapılan alkol rektfkasyonundan

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ÖZET Sbel ATAN * Snan METE ** ġenol ALTAN *** Murat ATAN **** Menkul kıymetlern dğer yatırım araçlarına göre daha yüksek getrler sağlaması bunlar

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık ölüm 4 Olasılık OLSILIK opulasyon hakkında blg sahb olmak amacı le alınan örneklerden elde edlen blgler bre br doğru olmayıp heps mutlaka br hata payı taşımaktadır. u hata payının ortaya çıkmasının sebeb

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI YATIRIM PROJELER ANALzNDE BLACK-SCHOLES OPSYON FYATLAMA MODELNN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Erkan Uysal Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu çalışmada, fnansal opsyon fyatlama modellernn yatınm

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi FİNANSAL MODELLEME Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Ünverstes KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNDEN AHP VE TOPSIS İLE KAMP YERİ SEÇİMİ Burak KARAHAN Burak PEKEL Neşet BEDİR Cavt CAN Kırıkkale -2014-

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR.

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR Ebubekr İNAN DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Mehmet Al ÖZTÜRK ADIYAMAN 2011 Her

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I Fevz ÜNLÜ *, Esra DALAN YILDIRIM **,Şule AYAR *** ÖZET: Evren her an nano-önces, nano, mkro, normal, makro ve makro-ötes gözler le gözlemlermze açıktır.

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Gülesen ÜSTÜNDAĞ BAZI PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERİN İNCELENMESİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 005 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Ramadan VATANSEVER Anablm Dalı: İşletme Mühendslğ Programı: İşletme

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY BİR İŞLETMEDE KİTLESEL ÖZEL ÜRETİME YÖNELİK HEDEF PROGRAMLAMA TABANLI ÜRETİM PLANLAMA PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY ESRA AKBAL Başkent Ünverstes Lsansüstü

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

OLASILIK KURAMI. Temel Tanımlar ve Kavramlar-III. Temel Tanımlar ve Kavramlar-II. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I OLASILIK

OLASILIK KURAMI. Temel Tanımlar ve Kavramlar-III. Temel Tanımlar ve Kavramlar-II. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I OLASILIK Dr. Mehmet KSRYLI OLSILIK OLSILIK KURMI Dokuz Eylül Ünverstes Ekonometr Böl. www.mehmetaksarayl.com Populasyon hakkında blg sahb olmak amacı le alınan örneklerden elde edlen blgler bre br doğru olmayıp

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain *

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain * BİR ESAS İDEAL BÖLGESİ ÜZERİNDEKİ SONLU DOĞURULMUŞ BİR MODÜLÜN DİREK PARÇALANIŞI * Drec Decompoon of A Fnely-Generaed Module Over a Prncpal Ideal Doman * Zeynep YAPTI Fen Blmler Enüü Maemak Anablm Dalı

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Berrn GÜLTAY YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 9 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KAFES SİSTEMLERİN OPTİMUM TASARIMI. YÜKSEK LİSANS TEZİ Mak. Müh.

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KAFES SİSTEMLERİN OPTİMUM TASARIMI. YÜKSEK LİSANS TEZİ Mak. Müh. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KAES SİSTEMLERİN OPTİMUM TASARIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Mak. Müh. Cem Celal TUTUM Anablm Dalı : MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ Programı : KATI CİSİMLERİN MEKANİĞİ

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON Gökalp Kadr YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 011 Her hakkı saklıdır ÖZET Yüksek Lsans Tez BULANIK HEDONİK

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

Communication Theory

Communication Theory Communcaton Theory ENFORMASYON TEORİSİ KODLAMA Doç. Dr. Hakan Doğan ENFORMASYON DEYİMİ NEDEN KULLANILMIŞ? Kaynaklarn, kanalların,alıcıların blg karakterstklern ncelemek. Blgnn letmn optmze etmek çn İletmn

Detaylı

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü ZKÜ Müendslk Fakültes - Makne Müendslğ Bölümü Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değştrge Deney Föyü Şekl. Sudan suya türbülanslı akış ısı değştrge (H950 Deneyn adı : Boru çnde sudan suya türbülanslı akışta

Detaylı

PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE

PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE Dlek PELTL Temmuz 2007 DENZL PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE Pamukkale Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS NURAY TUNCER PROF. DR. DURDU KARASOY Tez Danışmanı Hacettepe Ünverstes Lsansüstü Eğtm-Öğretm Yönetmelğnn İstatstk Anablm Dalı İçn Öngördüğü

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ

YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Fen Blmler Dergs Yıl: 8 Sayı: 5 Bahar 009/ s. 3-6 YAZILIM GELİŞTİRME PROJELERİNİN GERÇEK OPSİYON DEĞERLEME MODELİYLE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BULANIK DEĞERLEMESİ A. Çağrı TOLGA, Cengz KAHRAMAN

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu Laser Dstancer LD 40 tr Kullanma kılavuzu İçndekler Chazın Kurulumu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Grş - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Genel bakış

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi Yrd. Doç. Dr. Al Deran Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ergülen Taşıma Malyetlernn Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetlmes ve Fnansal Performans Üzerndek Etksnn Đncelenmes Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Yrd.

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT

AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Journal of Management, Marketng and Logstcs (JMML), ISSN: 48-6670 Year: 04 Volume: Issue: AN IMPLEMENTATION OF INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION MAKING TECHNIQUES FOR ACADEMIC STAFF RECRUITMENT Kemal

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir.

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir. YER ÖLÇÜLERİ Yer ölçüler, verler merkez veya yığılma oktasıı belrleye statstklerdr. Grafkler bze verler yığılma oktaları hakkıda ö blg vermede yardımcı olurlar. Acak bu değerler gerçek değerler değldr,

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR wwwteknolojkarastrmalarcom ISSN:1304-4141 Makne eknolojler Elektronk Dergs 00 (4 1-14 EKNOLOJİK ARAŞIRMALAR Makale Klask Eş Eksenl (Merkezl İç İçe Borulu Isı Değştrcsnde Isı ransfer ve Basınç Kaybının

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.111-131.

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.111-131. Süleyman Demrel Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Y.008, C.3, S. s.-3. BİREYSEL EMEKLİLİK FONLARINDA FON YAPILARININ KARMA DENEMELER YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ EXAMINING THE STRUCTURE OF FUNDS BY MIXTURE

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI İler Teknoloj Blmler Dergs Clt 2, Sayı 3, 10-18, 2013 Journal of Advanced Technology Scences Vol 2, No 3, 10-18, 2013 MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI M. Fath ÖZLÜK 1*, H.

Detaylı

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama

Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleriyle Alışveriş Merkezi Kuruluş Yeri Seçimi ve Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 14 Sayı: 3 Temmuz 2014 ss. 463-479 Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR Yöntemleryle Alışverş Merkez Kuruluş Yer Seçm ve Br Uygulama Selecton of Shoppng Center

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

Sera İklimlendirme Kontrolü İçin Etkin Bir Gömülü Sistem Tasarımı

Sera İklimlendirme Kontrolü İçin Etkin Bir Gömülü Sistem Tasarımı Sera İklmlendrme Kontrolü İçn Etkn Br Gömülü Sstem Tasarımı Nurullah Öztürk, Selçuk Ökdem, Serkan Öztürk Ercyes Ünverstes, Blgsayar Mühendslğ Bölümü, Kayser ozturk.nurullah@yahoo.com.tr,okdem@ercyes.edu.tr,

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1

AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1 AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1 DİSTİLASYON KOLONLARININ TASARIMI Prof.Dr.Hasp Yenova İÇİNDEKİLER: 1. Grş 1 2. Sürekl Dstlasyon Prosesn Tanımı 1 Buhar- sıvı denge verler 3 2.1 Ger akma 4 2.2 Besleme noktasının

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi SDÜ Orman Fakültes Dergs SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 110-114 Araştırma makales/research artcle Ege Bölges orman şletmelerndek orman mühends dağılımının Atknson endeks le değerlendrlmes İsmal

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE HEDEF PROGRAMLAMA YÖNTEMLERİNİN KOMBİNASYONU: OTEL İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Meltem KARAATLI * Yrd. Doç. Dr. Gonca DAVRAS ** ÖZ Otel şletmelernde,

Detaylı