(YÜKSEK LİSANS TEZİ)

Transkript

1 EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (YÜKSEK LİSANS TEZİ) HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE OUTSOURCING (DIŞ KAYNAK KULLANIMI) UYGULAMALARI VE İŞLETME PERFORMANSINA ETKİSİ Seher KANAT Tekstil Mühedisliği Aa Bilim Dalı Bilim Dalı Kodu: Suuş Tarihi: Tez Daışmaı: Prof. Dr. Tura ATILGAN Borova İZMİR

2

3 III Seher KANAT tarafıda YÜKSEK LİSANS tezi olarak suula Hazır Giyim Sektörüde Outsourcig (Dış Kayak Kullaımı) Uygulamaları ve İşletme Performasıa Etkisi başlıklı bu çalışma E.Ü. Lisasüstü Eğitim ve Öğretim Yöetmeliği ile E.Ü. Fe Bilimleri Estitüsü Eğitim ve Öğretim Yöergesi i ilgili hükümleri uyarıca tarafımızda değerledirilerek savumaya değer bulumuş ve tarihide yapıla tez savuma sıavıda aday oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulumuştur. Jüri Üyeleri: İmza Jüri Başkaı : Raportör Üye: Üye :......

4

5 V ÖZET HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE OUTSOURCING (DIŞ KAYNAK KULLANIMI) UYGULAMALARI VE İŞLETME PERFORMANSINA ETKİSİ KANAT, Seher Yüksek Lisas Tezi, Tekstil Mühedisliği Bölümü Tez Yöeticisi: Prof. Dr. Tura ATILGAN Ağustos 2007, 170 sayfa Güümüzü arta rekabet koşullarıda işletmeler başarılı olabilmek ve rekabet güçlerii koruyabilmek amacıyla çeşitli stratejiler izlemektedirler. Bu amaçla kullaabilecekleri yöetim stratejileride birisi ola dış kayak kullaımı (outsourcig) işletmei e iyi olduğu alaa/alalara odaklaarak diğer işleri/süreçleri/hizmetleri dışarıda tedarik etmesidir. Rekabeti yoğu olarak hissedildiği sektörlerde birisi ola hazır giyim sektörü ihracat potasiyeli yüksek ola ve Türk ekoomisi içeriside öemli bir paya sahip ola bir sektördür. Sektörü rekabet gücüü koruyabilmesi içi kullaabileceği stratejilerde birisi ola dış kayak kullaımı işletmeleri esas faaliyetlerie odaklamalarıa ve performaslarıı arttırmalarıa olaak sağlamaktadır. Bu tez çalışmasıda hazır giyim sektörüü diamik ve rekabetçi yapısıı koruyabilmesi içi uygulayabileceği stratejilerde birisi ola dış kayak kullaımıyla ilgili durum saptaması yapılmış ve işletmelere getireceği kazaımlar ve rekabet avatajları belirlemeye çalışılmıştır. Aahtar kelimeler: Dış kayak kullaımı, esas faaliyete odaklama, küçülme politikası, taşero firma

6 VI

7 VII ABSTRACT THE OUTSOURCING PRACTICE IN CLOTHING SECTOR AND ITS EFFECTS ON BUSINESS PERFORMANCE KANAT, Seher MSc. i Textile Eg. Supervisor: Prof. Dr. Tura ATILGAN August 2007, 170 pages I a world of ureletig busiess rivalry, eterprises follow up various strategies i order to achieve success ad to protect their rivalry power. Outsourcig is oe of those maagemet strategies which provides the eterprise to focus o the issue(s) that it is best at so that other issues / processes / services are supplied from exteral sources. Clothig sector i which there is itese rivalry, is oe of the most importat ad cotributig sectors i Turkish ecoomy as it has a great potetial for exportatio. The clothig sector ca utilize various strategies icludig outsourcig which helps the eterprises to focus o core competece ad to improve their performace. The preset thesis study aims to evaluate the practice of outsourcig which could be utilized to protect the dyamic ad competitive ature of apparel sector so that its potetial beefits ad advatages o rivalry are determied. Keywords: Outsourcig, focusig o core competece, dowsizig policy, supplier

8 VIII

9 IX TEŞEKKÜR Tez kousuu seçimi, aket çalışmasıı yapılması, souçları değerledirilmesi ve tezi düzelemesi sırasıda yol göstere ve destek ola kıymetli hocam Sayı Prof. Dr. Tura ATILGAN a, yüksek lisas çalışmalarıma ve tezime sağladığı bursla katkıda bulua TÜBİTAK Bilim İsaı Destekleme Daire Başkalığı a, bu çalışmaı aket kısmıa katıla İzmir de faaliyet göstere orta ve büyük ölçekli hazır giyim işletmelerie, tez çalışmasıda aketör olarak görev ala Ege Üiversitesi Tekstil Mühedisliği Bölümü ikici sııf öğrecilerie, tez çalışmam süresice desteklerii ve dostluklarıı esirgemeye arkadaşlarım Arş. Gör. Ebru Bozacı, Tekstil Müh. Tuba Kırcı, Tekstil Müh. Z. Evrim Kaat, Tekstil Yük. Müh. Sevca Ilgaz, Arş. Gör. Gamze Süpüre ve Tekstil Müh. S. Erdem Karagöz e, maddi ve maevi desteklerii hiçbir zama esirgemeye ve her a yaımda ola aileme sosuz teşekkürlerimi suarım.

10 X

11 XI İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET...V ABSTRACT... VII TEŞEKKÜR...IX İÇİNDEKİLER...XI ŞEKİLLER DİZİNİ...XIV ÇİZELGELER DİZİNİ...XV 1. GİRİŞ DIŞ KAYNAK KULLANIMI (OUTSOURCING) KAVRAMININ TANIMI DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DIŞ KAYNAK KULLANIMININ GELİŞİMİ DIŞ KAYNAK KULLANIMININ GEREKÇELERİ (AVANTAJLARI) Maliyetleri Azaltma Esas Faaliyetleri (Core Competece) Geliştirme Küçülme (Dowsizig) Esekliği Artırma Hız Kazamak Risk Azaltma/ Risk ve Sorumluluk Azaltma Kayak Trasferi Kayakları Yeide Dağıtımı Tekolojik Yeilikleri Takip Edebilme ve Uzma Kazaımı Maliyetleri Öcede Bilimesi Yatırım Maliyetlerii Azaltma Yeide Yapılama (Re-egieerig) Kazaçlarıı Hızladırma 19

12 XII İÇİNDEKİLER (Devam) Sayfa 4.13 Verimlilik Artışı Kaliteyi Artırma Başarılı İşletmeler Arasıa Girebilme DIŞ KAYNAK KULLANIMININ SAKINCALARI Maliyet Artışı Esekliği Kaybedilmesi Kalitei Azalması Kotrolü Kaybedilmesi Ticari Sırları Açığa Çıkma Tehlikesi Niteliksiz Bir Taşero Firmaı Seçilmesi İşletmei Yeteeklerii Kaybetmesi Persoel Üzerideki Kotrolü Kaybı Kısa Vadeli Ekoomik Amaçlara Odaklama Gelecekteki Fırsatları Kaçırılması DIŞ KAYNAK KULLANIM SÜRECİ Dış Kayak Kullaım Kararıı Alıması Taşero Firma Seçimi Sözleşmei Görüşülmesi Dış Kayak Kullaımıı Yöetilmesi BAŞARILI DIŞ KAYNAK KULLANIMININ ANA FAKTÖRLERİ MATERYAL VE YÖNTEM ARAŞTIRMA BULGULARI Geel Bulgular Çapraz Çizelgeler SONUÇ VE ÖNERİLER...138

13 XIII İÇİNDEKİLER (Devam) Sayfa 10.1 Araştırma Souçlarıı Geel Değerledirmesi Souç, Değerledirme ve Öeriler KAYNAKLAR DİZİNİ EK I EK II EK III EK IV EK V EK VI EK VII EK VIII ÖZGEÇMİŞ...170

14 XIV ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil Sayfa Şekil 3. 1 Düyada dış kayak kullaım alaları...6 Şekil 3. 2 Şirketleri dış kayak kulladıkları alalar...8 Şekil 3. 3 Şirketleri dış kayak kullaımıda faydalama edeleri...9

15 XV ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge Sayfa Çizelge 3. 1 Düyada dış kayak kullaımı yatırımları (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004)...7 Çizelge 8.1 Araştırmaya katıla firma souçları...38 Çizelge 9. 1 Akete katıla firmaları hukuki şekillerie göre dağılımı..40 Çizelge 9. 2 Akete katıla firmaları kuruluş yıllarıa göre dağılımı...40 Çizelge 9. 3 Akete katıla firmaları sermaye yapılarıa göre dağılımı.41 Çizelge 9. 4 Akete katıla firmaları yıllık cirolarıa ($) göre dağılımı42 Çizelge 9. 5 Akete katıla firmaları ortalama persoel sayısı...42 Çizelge 9. 6 Akete katıla firmaları faaliyet gruplarıa göre dağılımı..43 Çizelge 9. 7 Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlamalarıa göre dağılımı...43 Çizelge 9. 8 Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıı taımlamalarıa göre dağılımı...44 Çizelge 9. 9 Akete katıla ve dış kayak kullaımıda yararlamadığıı belirte firmaları faydalamama edelerie göre dağılımı...45 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullama gerekçelerii öem derecelerie göre dağılımı...46 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararladıkları faaliyetleri dağılımı...48 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaım alalarıı geişletmeyi düşüüp düşümelerie göre dağılımı...49 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma seçimide öem verdikleri kriterlere göre dağılımı...50 Çizelge Akete katıla firmaları isteile itelikte taşero firma bulup bulmamalarıa göre dağılımı...51 Çizelge Akete katıla firmaları çalıştıkları ortalama taşero firma sayısıa göre dağılımı...51 Çizelge Akete katıla firmaları bir taşero firmayla ortalama çalışma sürelerie göre dağılımı...52 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile sözleşme yapıp yapmamalarıa göre dağılımı...53 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firmalar ile yaptıkları ortalama sözleşme sürelerie göre dağılımı...53 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile yaptıkları sözleşmelerde e çok dikkat ettikleri özelliğe göre dağılımları...54 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıı başarılı olabilmesi içi gerekli gördükleri kriterlere göre dağılımları...55

16 XVI ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda karşılaştıkları güçlüklere göre dağılımları...56 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlama yüzdelerie göre dağılımı...57 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlama sürelerie göre dağılımı...58 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaıp yararlamamalarıa göre dağılımı...58 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile ilgili araştırma yapıp yapmamalarıa göre dağılımı...59 Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile ilgili bilgileri edime kayaklarıa göre dağılımı...59 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı ile faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmemesie göre dağılımı...60 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda istedikleri başarıyı elde edememe edelerie göre dağılımı...61 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda artış meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı...62 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride azalma meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı..62 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda artış meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı...63 Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları hukuki şekli arasıdaki ilişki...64 Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...65 Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları faaliyet alaları arasıdaki ilişki...65 Çizelge İsteile itelikte taşero firma bulabilme ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...66 Çizelge İsteile itelikte taşero firma bulabilme ile taşero firma ile ortalama çalışma süresi arasıdaki ilişki...67 Çizelge Taşero firmayla ortalama çalışma süresi ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...67

17 XVII ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Taşero firma ile yazılı sözleşme yapılması ile taşero firma ile ortalama çalışma süresi arasıdaki ilişki...68 Çizelge Dış kayaklarda yararlama yüzdeleri ile firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletme fikirleri arasıdaki ilişki...69 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile firmaları hukuki yapıları arasıdaki ilişki...69 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile firmaları ciroları arasıdaki ilişki...70 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile ortalama bir taşero firmayla çalışma süreleri arasıdaki ilişki...71 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki...72 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...72 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları ciroları arasıdaki ilişki...73 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaımıda yararlama arasıdaki ilişki...74 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile isteile itelikte taşero firma buluabilmesi arasıdaki ilişki...74 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki...75 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile ortalama sözleşme süreleri arasıdaki ilişki...75 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile taşero firmayla yapıla sözleşmede e çok dikkat edile oktalar arasıdaki ilişki...76 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki...77 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaımıda yararlama süreleri arasıdaki ilişki...78 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile dış kayak kullaımıda yararlama arasıdaki ilişki...78

18 XVIII ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile isteile itelikte taşero firma bulabilme arasıdaki ilişki...79 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile bir taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki...79 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile sözleşme yapma arasıdaki ilişki...80 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile ortalama sözleşme süreleri arasıdaki ilişki...81 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama arasıdaki ilişki...81 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...82 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki...83 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki...84 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki...84 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki...85 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki...86 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki...86 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki...87 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki...88

19 XIX ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki...88 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki...89 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki...90 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki...91 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki...92 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki...93 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki...94 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki...95 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım süreleri arasıdaki ilişki...96 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım süreleri arasıdaki ilişki...97 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımı sırasıda dış uzmalarda yararlaması arasıdaki ilişki...98 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki...98

20 XX ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki...99 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke öemli faktörler ile firmaı dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüp düşümemesi arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke öemli faktörler ile firmaları istedikleri itelikte taşero firma bulabilmeleri arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlükler ile firmaı dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüp düşümemesi arasıdaki ilişki Çizelge Taşero firma seçimide dikkat edile kriterler ile taşero firma hakkıda araştırma yapılıp yapılmaması arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gerekli ola faktörler ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaılıp yararlaılmaması arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki...134

21 XXI ÇİZELGELER DİZİNİ (Devam) Çizelge Sayfa Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda cirolarda artış meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki...136

22

23 1 1. GİRİŞ Güümüzü arta rekabet koşullarıda işletmeler başarılı olabilmek ve rekabet güçlerii koruyabilmek içi çeşitli stratejiler izlemektedirler. Bu amaçla işletmeler e iyi oldukları ala veya alalarda yoğulaşarak diğer işlerde/süreçlerde/hizmetlerde dış kayak kullama (outsourcig) yolua gitmektedirler. Dış kayak kullaımıyla işletme; maliyetlerii düşürmekte, kayaklarıı daha etki bir şekilde kullamakta, hız kazamakta ve işletme performasıı arttırmaktadır. Bir yöetim stratejisi ola dış kayak kullaımı so yıllarda tüm düyada olduğu gibi Türkiye de de yaygılaşmış ve işletmeler tarafıda kullaılmaya başlamıştır. Türk ekoomisi içide öemli bir paya sahip ola ve yüksek ihracat rakamlarıa ulaşa hazır giyim sektörüü rekabet gücüü ve sahip olduğu pazar paylarıı koruyabilmesi, müşteri isteklerie ve bekletilerie hızlı, düşük maliyetli ve kaliteli yötemlerle cevap verebilmesi içi yeilikçi stratejiler uygulaması gerekmektedir. Sektörü bu amaçla kullaabileceği stratejilerde birisi ola dış kayak kullaımı rekabet gücüü artmasıa yardımcı olacaktır. Bu tez çalışması ile hazır giyim sektörüü diamik, başarılı ve rekabetçi yapısıı koruyabilmesi içi uygulayabileceği stratejilerde birisi ola dış kayak kullaımıyla ilgili durum saptaması yapılmış ve işletmelere getireceği kazaımlar ve rekabet avatajları belirlemeye çalışılmıştır.

24 2 2. DIŞ KAYNAK KULLANIMI (OUTSOURCING) KAVRAMININ TANIMI İşletmeleri rekabet avatajlarıı koruyabilmek içi kullaabilecekleri yöetim stratejileride birisi ola dış kayak kullaımı sahip olduğu ve işletmeye suduğu avatajları fazla olması edeiyle pek çok sektör tarafıda yaygı bir şekilde kullaılmaktadır. Geiş kullaım alalarıa sahip ola dış kayak kullaımı literatürde farklı şekillerde taımlaabilmektedir: Dış kayak kullaımı, bazı iş problemlerii çözümüde kullaıla ve revaçta ola bir yöetim tekiğidir (Beaumot ad Sohal, 2004). Dış kayak kullaımı, işletmei kedisie rekabet avatajı sağlaya faaliyetlere odaklamasıa, kedi uzmalık alaıa girmeye faaliyetleri ise bu kouda uzmalaşmış orgaizasyo dışıdaki işletmeler aracılığıyla gerekli kalite stadartlarıa uygu bir biçimde sağlamasıa olaak sağlaya bir yöetim stratejisidir ( C4%B1%C5%9F_kayak_kulla%C4%B1m%C4%B1). Dış kayak kullaımı, ürüleri veya hizmetleri orgaizasyou dışıdaki kayaklarda temi edilmesidir (Lakford ad Parsa, 1999). Dış kayak kullaımı daha öce işletme içide gerçekleştirile aktiviteleri üçücü bir gruba trasferidir (Losdale,1999). Dış kayak kullaımı özel bir iş foksiyouu sorumluluğuu firmaı kedi çalışalarıda kedi elemaı olmaya çalışalara trasfer etmesi işlemidir (Zhu et al., 2001). Ruti ve tekrarlaya hizmetleri dış bir kayağa trasferidir (Embleto ad Wright, 1998).

25 3 İşi tamamıı veya bir kısmıı yapılması içi diğer firmalara ödeme yapılmasıdır (Embleto ad Wright, 1998). Dış kayak kullaımı hammaddeleri, malları ve bileşeleri teslimatıı güveilirliğii sağlamak içi yei yollar ve yei tedarikçiler bularak ve bu tedarikçileri daha öce kullaılmamış bilgileride, deeyimleride ve yaratıcılıklarıda faydalaarak seçile malları veya hizmetleri firmaı dışıda temi edilmesie karar verilmesidir (Embleto ad Wright, 1998). Dış kayak kullaımı belirli görevleri plalamasıı, yöetimii ve süreçlerii bağımsız üçücü bir gruba teslim edilmesidir (Embleto ad Wright, 1998). Dış kayak kullaımı faydalaa işletme ile tedarikçi arasıda yüksek dereceli risk paylaşımıı gerektire uzu süreli bir ilişkiyi zorulu kılmaktadır (Embleto ad Wright, 1998). Dış kayak kullaım sürecii geleeksel tedarikçi veya alıcı-satıcı ilişkileride ayıra özellik de bu risk paylaşım ilişkisidir. Foksiyo ya da hizmeti satı ala işletme ile tedarikçi arasıda iş ortaklığı deilebilecek stratejik bir ilişki vardır. Bu ilişkide daha yüksek performas ve/veya düşük maliyet hedefie yöelik olarak bağımsız iki işletmei ortak çabası söz kousudur. Riski paylaşılıyor olması bu ilişkiyi geleeksel müşteri-tedarikçi ilişkiside ayırmaktadır. Bir firma bir iş sürecii sahipliğii dışarıya trasfer ettiğide dış kayak kullaımı uyguluyor demektir. Dış kayak kullaımı yaklaşımıda hizmeti ala işletme hizmeti sua işletmeye işii asıl yapacağıı değil hagi iş souçlarıa ulaşmasıı istediğii bildirir (Yazıcı, 2003).

26 4 Dış kayak kullaımıı iki temel aktörü outsourced ve outsourcer dır. İlki işlemlerii dış kayak kullaımıyla sağlarke yai müşteri koumudayke, ikicisi dış kayakla sağlaa hizmetleri vermektedir. Outsourcer terimi yerie tedarikçi veya taşero terimleri de kullaılmaktadır (Fraceschii et al.,2003). 3. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DIŞ KAYNAK KULLANIMININ GELİŞİMİ Dış kayak kullamak (to outsource) Oxford Eglish Dictioary de 1979 yılıda yer almıştır. Dış kayak kullaımı (outsourcig) ifadesi de 1981 yılıda Busiess Week te çıka bir makalede ilk kez literatürde kullaılmıştır. Dış kayak kullaımı taımı 1980 li yıllarda itibare kullaılmaya başlasa da bir yöetim stratejisi ve iş modeli olarak 1990 lı yıllarda itibare yaygılaşmaya başlamıştır ( D%C4%B1%C5%9F_ kayak_kulla%c4%b1m%c4%b1). Arta uluslar arası rekabet ve zorlaşa ekoomik koşullar hem devletleri hem de özel sektörü hizmetleri ve malları sağlamaı daha düşük maliyetli yollarıı keşfetmeye yöeltmiştir. Bu edele orgaizasyoları esas faaliyetlerie odaklamaları gerektiği görüşü yaygılaşırke pek çok devlet kuruluşuu ve özel şirketi rekabet gücüü arttırmak amacıyla dış kayak kullaımıda yararlaması şaşırtıcı değildir (Bures ad Aastasiadis, 2003). Özellikle iteret geleeksel iş alayışıı yeide işa edilmesie ede olmuştur. Komüikasyodaki patlama iş yapma fikirlerii yeide yapıladırmış, sıırları yok etmiş ve öceki firma yapılarıı parçalara ayırmıştır. Öceleri tasarım ile üretimi ayı çatı altıda yer alması iyi bilgi akışı sağlaabilmesi edeiyle büyük bir sierji yaratmaktaydı.

27 5 Güümüzde bilgi akışıı öüe koa egeller büyük ölçüde ortada kalktığı içi bu şekilde yaratıla sierjiler de yok olmuştur. Bu edele tasarım gibi faaliyetleri so tekoloji ile çalışa taşero firmalarda dış kayak kullaımı ile tedarik edilmesi firmalar içi daha verimli olabilecektir (Witerto, 2000). Dış kayak kullaımı ilk çıktığı yıllarda işletmeleri aa faaliyet kouları dışıda kala alalarda (bakım-oarım, temizlik, dağıtım vb.) çok küçük çaplı olarak başlamıştır. Ciddi alamda ilk dış kayaklarda yararlama uygulamaları Amerika Otomotiv edüstriside yedek parça üretimi kousuda ortaya çıkmıştır. Daha soraları maliyetleri düşürme üzerideki olumlu etkisi persoel tasarrufu ve diğer işleri gerçekleştirebilmek içi serbest persoel yaratması gibi etkileride dolayı geleeksel biçimde orgaizasyo içide gerçekleştirile çeşitli faaliyetleri dış şirketlerde tedarik edilmesiyle dış kayak kullaımı yaygılaşmıştır. Bu yaygılık güümüzde o kadar ilerleme kaydetmiştir ki kuruluş amacı yalızca dış kayak kullaımıı yerie getirmek ola işletmeler ortaya çıkmıştır (Yazıcı, 2003). Dış kayak kullaımı tüm bu gelişmelere paralel olarak geçtiğimiz o yıllık süreçte geleekselde stratejiğe doğru bir değişim göstermiştir. Dış kayak kullaımı orgaizasyo içi kritik bir öem taşımaya bir iş içi sağlaıyorsa geleeksel olarak adladırılmaktadır. Bu tür dış kayak kullaımı tedarikçii özel bir yeteeğii gerekmediği temizlik, kati gibi hizmetleri sağladığı durumlarda söz kousudur. Stratejik dış kayak kullaımı ise firmalar yegae rekabet avatajı elde edebilecekleri özel aktiviteler dışıdaki her şeyi dış kayak kullaımı ile tedarik ettikleride geçerlidir (Fraceschii et al.,2003).

28 6 Düyada Dış Kayak Kullaım Alaları (%) Bilişim Tekolojileri İdari İşler İsa Kayakları Dağıtım Fias Üretim Gayrimekul Hizmetleri Çağrı Merkezi Ulaşım Satış/Pazarlama Şekil 3. 1 Düyada dış kayak kullaım alaları (Süzer, 2004) Outsourcig Istitute tarafıda 2003 yılıda yapıla bir araştırmaya göre düyada dış kayak kullaımı %52 ile e çok bilişim tekolojileri alaıdadır. Bilişim tekolojilerii sırasıyla %36 ile idari işler, %20 ile isa kayakları, %19 ile dağıtım (lojistik), %16 ile fias, %16 ile üretim, %13 ile gayrimekul hizmetleri, %11 ile çağrı merkezi, %9 ile ulaşım ve %8 ile satış/pazarlama izlemektedir (Süzer, 2004). Çizelge 3.1 de düya dış kayak kullaımı yatırımları görülmektedir. Bua göre 2002 yılıda IDC verilerie göre 68 milyar dolar ola pazarı 2006 yılıda 93 milyar dolara ulaşması beklemektedir. Çizelgede de görülebileceği gibi Amerika kıtası dış kayak kullaımıa e fazla harcama yapa bölgedir. Batı Avrupa edeiyle EMEA Amerika da sora dış kayak kullaımıa e yatkı bölgedir. Asya/Pasifik ise e hızlı büyümesi beklee bölgedir.

29 7 Çizelge 3. 1 Düyada dış kayak kullaımı yatırımları (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004) Düya Dış Kayak Kullaımı Yatırımları (Milyo Dolar) Amerika EMEA Asya/Pasifik Düya döemi IDC projeksiyoudur. Amerika; ABD, Kaada ve Lati Amerika yı kapsar. Asya Pasifik altıda Japoya da yer almaktadır. EMEA; Batı, Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Doğu ve Afrika yı kapsamaktadır. Dış kayak kullaımı yatırımlarıı 2007 yılıda ise 99 milyar dolara ulaşacağı ögörülmektedir (Süzer,2004). Dış kayak kullaım yatırımlarıı ve pazarıı toplam hacmi içeriside öemli paya sahip ola kategoriler olarak bilişim tekolojileri, lojistik, çağrı merkezleri (callceter) ve yemek hizmetleri (caterig) sayılabilir. Garter a göre düyada 2004 yılıdaki bilişim tekolojileri hizmetleri dış kayak pazarıı toplam hacmi 582 milyar dolardı yılıda ulaşacağı büyüklük ise 760 milyar dolar olarak ögörülmektedir. IDC ye göre düyada lojistik dış kayak kullaım pazarı ise 2007 yılıda 276,5 milyar dolar olacaktır. Global çağrı merkezi (call-ceter) pazarı 2007 yılıda Garter a göre 12,2 milyar dolara ulaşacaktır. Düyada yemek hizmetleri (caterig) dış kayak kullaımı ise 2006 yılı itibariyle 200 milyar dur (Gözütok, 2006). Düyada bu kadar geiş pazar hacmie sahip ola dış kayak kullaımıı Türkiye deki gelişimie bakacak olursak 1990 lı yılları başıda itibare gelişmeye ve yaygılaşmaya başladığıı söyleyebiliriz. Türkiye de dış kayak kullaımı; iş kollarıda uzmalaşma yerie daha ucuz işçilik ile çalışabilmek, yasal bir takım yükümlülüklerde

30 8 kaçımak, sedikalaşma hareketii egellemek gibi dış kayak kullaımı ile bağdaşmaya edelerde kayaklamıştır. Taşero firmaları ise dış kayak kullaımıı uzmalık koularıda hizmet verme kaygısıda çok, kolay yolda iş sahibi olmak içi fırsat olarak değerledirdikleri görülmektedir (Yazıcı, 2003). Güümüzde dış kayak kullaımıı Türkiye de yaygılaştığı ve daha çok klasik işleri öe çıktığı görülmektedir. Bilişim Iteratioal ı Türkiye pazarıa yöelik yaptırdığı araştırmaya göre, orta ve büyük ölçekli 300 şirkette 249 taesi dış kayak kullamaktadır (Çoba,2003). Araştırma souçlarıa göre şirketler e çok yemek (%47), temizlik (%46), isa kayakları (%24) ve güvelik hizmetleri (%23) koularıda dış kayak kullamaktadır (Şekil 3.2). Şirketleri Dış Kayak Kulladıkları Alalar (%) Yemek Temizlik İsa Kayakları Güvelik Hizmetleri Bilgi İşlem (IT) Eğitim Hizmetleri Muhasebe Yöetim Hizmetleri Üretim Lojistik Döemsel ve Part- Fias Satış ve Operasyo Bordrolama Hukuk Tedarik Ar-Ge Şekil 3. 2 Şirketleri dış kayak kulladıkları alalar (Çoba, 2003)

31 9 Şirketleri dış kayak kullaımıda faydalama edelerii başıda ise maliyetleri azaltma (%40) ve uzmalarla çalışma (%29) isteği yer almaktadır (Şekil 3.3). Şirketleri Dış Kayak Kullaımıda Faydalama Nedeleri (%) Maliyetleri Azaltmak 40 Uzmalarla Çalışmak İç Kayakları Yetersizliği Zama Kazama Aa Yeterlilik Alalarıa Odaklamak Stratejik Hedeflerii Gerçekleştirme İsteği Şekil 3. 3 Şirketleri dış kayak kullaımıda faydalama edeleri Dış kayak kullaımı yatırımlarıı ve pazarıı toplam hacmie bakıldığıda ise düya geeliyle karşılaştırıldığıda Türkiye pazarıı oldukça küçük olduğu görülmektedir. IDC i araştırmasıa göre düya geelide dış kayak kullaımı yatırımları 2004 souda 79.6 milyar dolar ike Türkiye de bu rakamı milyo dolar arasıda olduğu tahmi edilmektedir (Levet, 2005). Dış kayak kullaım pazarıda öemli paylara sahip ola bilişim tekolojileri, lojistik, çağrı merkezleri gibi dış kayak kullaım pazarlarıı Türkiye de sahip olduğu paylar da düya geelie göre oldukça küçüktür. Uzma şirketler Türkiye deki toplam bilişim tekolojileri dış kayak kullaım pazarıı 2006 yılıda 600 milyo dolar olduğuu belirtmekte ve yıllık ortalama %5 büyüyeceğii ögörmektedirler. Türkiye de lojistik dış

32 10 kayak kullaım pazarıı büyüklüğü ise 2006 itibariyle 10,3 milyar dolardır. Türkiye de lojistik sektörüde 2001 de %34 lerde ola dış kayak kullaım oraı 2005 te %38 e çıkmıştır de bu oraı %50 ye ulaşması beklemektedir (Gözütok, 2006). Bir başka aa kategori ola çağrı merkezleri dış kayak kullaım pazarı Türkiye de 2005 yılıda %32 büyümüştür souda %25 lik artışla 145 milyo dolar olması beklemektedir yılıda ise pazarı %13 büyüyeceği tahmi edilmektedir. Türkiye deki yemek hizmetleri pazarıı ise 2006 yılı itibariyle 750 milyo dolar olduğu tahmi edilmektedir. Sektörü öde gele uzmaları pazarı yıllık %10 büyüme potasiyeli olduğuu belirtmektedirler (Gözütok, 2006). Aa kategoride sayılabilecek ola diğer dış kayak kullaım pazarlarıda birisi ola oto filo kiralamada büyüme hızıı %80 ila %100 arasıda olacağı tahmi edilmektedir. Türkiye de bu pazar 2006 yılı itibariyle milyo dolar arasıdadır. Türkiye de vergi dış kayak kullaım pazarı ise milyo dolar civarıdadır. Bu rakamı 3-4 yıl içeriside milyo dolar seviyesie çıkması beklemektedir (Gözütok, 2006). 4. DIŞ KAYNAK KULLANIMININ GEREKÇELERİ (AVANTAJLARI) Ürüleri veya hizmetleri dış tedarikçiler tarafıda daha etki ve verimli olarak sağlamasıyla rekabet avatajı kazaılabilmektedir. Dış kayak kullaımıı avatajları operasyoel, stratejik veya hem operasyoel hem stratejik olabilmektedir. Operasyoel avatajlar geellikle sorular içi kısa vadeli çözümler sağlarke stratejik avatajlar

33 11 fırsatları maksimize ede uzu vadeli katkılar sağlamaktadır (Lakford ad Parsa, 1999). Dış kayak kullaımıı avatajları başka bir ifadeyle dış kayak kullaımıda yararlama gerekçeleri geel olarak o beş başlık altıda toplaabilmektedir. 4.1 Maliyetleri Azaltma Dış kayak kullaımıı gerekçeleride bir taesi uzu vadede maliyetleri azaltmaktır (Lakford ad Parsa, 1999). Küçük ölçekli işletmeler ölçek ekoomileride yararlaarak, büyük ölçekli firmalar ise geellikle kötü yöetile ve esas faaliyet dışıda kala faaliyetleride kurtularak maliyetlerii azaltmaktadırlar (Embleto ad Wright, 1998). Maliyetleri azaltmak, dış kayak kullaımıı kuşkusuz e öemli faktörüdür. Dış kayak kullaımı sabit maliyetleri değişke maliyetlere çevirmekte, sermayei iş içeriside başka bir yere yatırılmasıa olaak sağlayarak işi daha başlarıda büyük masraflara girilmesie egel olmaktadır (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). Dış kayak kullaımı ile işletme gereksiim duyduğu zamalarda maliyete katlamak gibi bir olaağa sahip olmaktadır (Yazıcı, 2003). Pek çok dış kayak kullaımı sözleşmesi e az %15, baze ise %20-25 arasıda maliyetleri azaltmayı hedeflemektedir. Bu hedeflere ulaşabilmek içi çok yıllık sözleşmeleri yapılması gereklidir. Böylece ölçek ekoomileri ve maliyet düşürücü ölemler etkisii gösterebilir. Sözleşmeler geellikle beş yıl içi imzalaa milyolarca dolarlık veya daha fazla performas koşulu içere alaşmalardır (Lakford ad Parsa, 1999). Sektörlere ve modellere göre farklılık göstermekle birlikte güümüzde dış kayak kullaımı şirketlere %20 ile %40 oraıda maliyet

34 12 avatajı sağlamaktadır (Çoba, 2003). Dış kayak kullaımı ile maliyet avatajı elde ede firmalara örek olarak spor giyim kousuda faaliyet göstere Nike firması gösterilebilir. Nike firması ticarete sporculara ithal edilmiş performası yüksek Japo ayakkabıları satarak başlamıştır ve ilk o yılı souda, 1972 yılıda, satışları 2 milyo Amerika dolarıa ulaşmıştır. O yılları göreceli olarak yavaş ola büyüme hızıa rağme kurucular pazarda elde ettikleri tecrübelere dayaarak yei tasarımlar ve prototipler üzeride çalışmaya devam etmişlerdir. İlk o yıllık sürei souda marka çatısıı ve tasarımıı altıda Nike firmasıı hızlı büyümesii temelii oluşturacak ola temel yeteeklerii geliştirmişlerdir. Firma bu faaliyetlerie odaklamaya; üretimii, dağıtımıı ve satışlarıı büyük çoğuluğuu dış kayak kullaımı ile tedarik etmeye karar vermiştir. Bu kararı soucuda ikici o yıllık sürei solarıa doğru Nike firmasıı satışları %40 seviyelerideki brüt kâr payı ile 700 milyo Amerika dolarıa yükselmiştir. Odaklamış dış kayak kullaımı kavramı yaygılaşmada ve tam olarak kavramada öce Nike firması böyle bir stratejii gücüü kaıtlamıştır. Güümüzde de kararlı rekabet gücüyle ve 7,8 milyar Amerika doları ola markalı spor ayakkabı pazarıı %39 luk bölümüü elide buludurmasıyla stratejii gücüü kaıtlamaya devam etmektedir (Leavy, 2004). 4.2 Esas Faaliyetleri (Core Competece) Geliştirme İşletmeleri dış kayak kullaımıa yöelmelerii bir edei de taç mücevherleri olarak da adladırıla ve dış kayak kullaımı ile tedarik edilmesi düşüülemeye esas faaliyetlerie odaklama istekleridir (Kippeberger, 1997).

35 13 Esas faaliyetler, bir firmaı çok sayıdaki üretim hattıı temelii oluştura bireysel tekolojiler ile üretim yeteeklerii birleşimi olarak taımlamaktadır. Esas faaliyetler firmalar tarafıda ise geellikle e iyi yaptıkları işler olarak taımlamaktadır. Böyle bir uygulama firmaları problem yaşadıkları alaları dış kayak kullaımı ile tedarik etmeleri yolua yöledirebilir. Oysa bu faaliyetler firmaya hali hazırda ve gelecekte öemli değer kazadıra ve kazadıracak ola ve firmaı rekabet avatajıa katkıda bulua faaliyetler olabilir (McIvor, 2000). Bu edele firmalar esas faaliyetlerii dikkatli bir şekilde tespit etmelidir. Esas faaliyetleri belirlemeside o işi; Müşteri ihtiyaçlarıı tatmiie direkt etkisii olup olmadığıa, Dış kayak kullaımı ile o işi daha ucuza daha kaliteli bir şekilde yapılıp yapılamayacağıa, Kayakları diğer işlere aktarılması ile iyi bir kazaım elde edilip edilemeyeceğie, Dış kayak kullaımıda elde edilecek azala evater maliyetleri, yöetim zamaı, gelişe üretim akışı gibi diğer faydalara katkı sağlayıp sağlayamayacağıa karar verilebilmesi içi orgaizasyoda gerçekleştirile her işi katkısıı değerledirilmesi gerekir (May, 1998). Esas faaliyetler tepe yöetim tarafıda alt kademelerdeki takımlarda alıa bilgilere göre belirlemelidir. Takımlar orgaizasyou yer aldığı veya yer almak istediği pazarlardaki, saayilerdeki veya stratejik gruplardaki rekabet avatajıı temel belirleyici faktörlerii taımlamalıdırlar. Müşteri isteklerie ve rekabet avatajlarıa odaklamak firmaları ayıt edici yeteeklerii bu ihtiyaçları karşılamak içi kullamalarıı gerektirmektedir. Bir firma içi geel

36 14 stratejisii temelii oluştura kritik becerilerii taımlaması çok öemlidir. Bu kritik beceriler firmaı müşterilerie hizmet kousuda rakipleride farklılaşmasıı sağlayacaktır. Kritik becerileri kotrolüü sağlaması firmaı her pazarda rekabet avatajıı korumasıa imka taıyacaktır (McIvor, 2000). Dış kayak kullaımı işi odakladığı oktaları tali faaliyetlerde müşteriye hizmete yöelik faaliyetlere doğru yöeltmeye yardımcı olabileceği gibi yöeticilere de kedi öceliklerii daha et bir şekilde düzelemeleride yardımcı olabilir (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). Başka bir ifadeye dış kayak kullaımı yöetimi dikkatii dağıtarak gerekli foksiyoları yöetilmesie egel ola işlevleri yöetimii sağlamaktadır (Embleto ad Wright, 1998). Souç olarak esas faaliyet kousuu dışıdaki faaliyetlerii taşero firmaya devrede işletme hem küçülerek daha etkili bir yöetime ulaşır hem esas faaliyeti işletmei yapmak istemediği foksiyo üzeride odaklaşa taşero firmaı maliyet avatajıı kullaır hem de rekabet üstülüğü sağlar (Yazıcı, 2003). 4.3 Küçülme (Dowsizig) Küçülme (dowsizig), işletme performasıı geliştirmesi plalaa işgücüü azaltmak içi öcede düşüülmüş bir orgaizasyo kararıdır. Küçülmei esas itelikleri; öcede belirli olması, persoel sayısıı azaltmayı içermesi (fakat buula sıırlı değildir), işletmei verimliliğii arttırmaya odaklaması ve bilerek veya bilmeyerek iş süreçlerii etkilemesi olarak sayılabilir. İşletmei esas faaliyetleri dışıdaki faaliyetlerii dış kayak kullaımı ile tedarik etmesi küçülmei bir çeşididir (Appelbaum et al., 1999).

37 15 İşletmeler dış kayaklarda yararlaarak hem kayak tasarrufu yapmakta, hem de yapı olarak küçülmekte ve yalı duruma gelmektedir. Küçülme ile işletmeleri fiziksel büyüklükleri azalmakta ama buu öteside orgaizasyo yapılarıda yalılaşma ve sabit maliyetleride düşüşler söz kousu olmaktadır. Üstelik bu şekilde işletmeler kriz durumlarıa daha iyi uyabilme şası elde edebilmektedir (Yazıcı, 2003). 4.4 Esekliği Artırma İşletmeler esas faaliyetleri üzerie yoğulaştıkça dış kayaklarda yararlama artmakta, dış kayaklarda yaralama arttıkça işletmeler arasıdaki stratejik ilişkiler gelişmekte ve işletmeler küçülerek, daha esek ve hızlı hareket ederek karar verir duruma gelmektedir. İşletmeler uzmalık alaları dışıdaki işleri başka işletmelere devrederek hatal yapıda kurtulmakta ve buu soucuda da esek bir yapıya ulaşmaktadırlar (Yazıcı, 2003). Dış kayak kullaımı ile yöetim, isa kayaklarıı bölüştürmede de daha fazla esekliğe sahip olmaktadır (Embleto ad Wright, 1998). Dış kayak kullaımı isa kayaklarıı e ihtiyaç duyula yere/yerlere odaklamaya olaak sağlamaktadır (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). 4.5 Hız Kazamak Firmaları çoğua göre kazaacakları zama e çok öem verdikleri kazaımdır (Embleto ad Wright, 1998). Özellikle müşteri hizmetleri alaıda servis hızı öem kazaa bir kriter durumua gelmiştir. İşletmeleri koularıda uzmalaşmış taşero firmalarla dış kayak kullaımıa gitmeleri öemli ölçüde hız kazamalarıı sağlamıştır (Yazıcı, 2003).

38 Risk Azaltma/ Risk ve Sorumluluk Azaltma İşletme aa faaliyet kousu dışıdaki işlerde uzma olmadığı içi taşıdığı risk aa işide taşıdığı riske orala daha fazladır (Yazıcı, 2003). Bu edele işletmei riski esas faaliyetleri dışıdaki işler arttıkça katlaarak artmaktadır. Taşero firmalar pazarlar, rekabet, hükümet tüzükleri, fiasal koşullar ve tekolojiler gibi hepsi çok büyük bir hızla değişe riskleri firma adıa üstlemekte ve yöetmektedir. Geellikle de kedi uzmalık alalarıda bu risklerle asıl başa çıkacaklarıa daha iyi kararlar verebilmektedirler (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). 4.7 Kayak Trasferi Nakit etkisi yaratabilmek içi dış kayak kullaılarak temi edile bir sürece ait değerli mallar satılabilir (Embleto ad Wright, 1998). Daha öce bu işi kedi yapa işletme ilk kez taşero firma ile sözleşme yaptığıda foksiyolarıı gerçekleştirirke kulladığı teçhizatı, biaları, araçları ve izi belgesii taşero firmaya satabilir. Böyle bir uygulama gerçekleştirildiğide bu kayakları satışıda işletme aradığı akit paraya ulaşabilir. Aktifleri içerdiği değerler göz öüe alıdığıda bu satış işletme içi öemli olmaktadır. Aktifleri taşero firmaya satışı geellikle defter değeri üzeride yapılmaktadır. Dış kayaklarda yararlaa işletmei böyle bir durumu göz öüe alması taşero firma ile uzu süreli bir birlikteliği düşümesi alamıa gelmektedir (Yazıcı, 2003).

39 Kayakları Yeide Dağıtımı Pek çok işletmei dış kayak kullamada öce farkıda bile olmadığı gizli maliyetleri vardır (Embleto ad Wright, 1998). Firmalar geçerli operasyo maliyetlerii düşürülüp düşürülemeyeceğie ve tasarruf edile kayakları rekabet gücü daha yüksek süreçlerde değerledirilip değerledirilemeyeceğie karar vermek içi dış kayak kullaımıı değerledirirler. Firmalar bazı aktiviteleri dış kayak kullaımı ile tedarik ederek kayaklarıı yeteeklerii ve deeyimlerii geçerli olduğu esas faaliyetlere yöledirebilirler (Jiag ad Qureshi, 2006). Böylece kayakları yeide dağıtımı ile işletmeler kayaklarıı öem taşımaya foksiyolarda müşteriye hizmet verebilecek kritik foksiyolara yöledirme olaağıa sahip olurlar. İşletme kayaklarıı kedisie değer yarata foksiyolara yöledirirke tamame müşteri üzeride odaklaşma olaağı bulmaktadır (Yazıcı, 2003). 4.9 Tekolojik Yeilikleri Takip Edebilme ve Uzma Kazaımı Dış kayak kullaımı işletme içide sahip olumaya yeteekleri kazaılmasıa olaak sağlar (Embleto ad Wright, 1998). Firmalar kedi işletmeleride buludurmaları halide çok pahalıya mal olacak tekolojiyi taşero firmada satı alabilirler (Lakford ad Parsa, 1999). Uzma kişiler, araçlar, tekolojiler ve bağımsız tavsiyeler dış kayak kullaımı ile sağlaabilir (Embleto ad Wright, 1998). Güümüzde öem kazaa uzma persoel istihdamı ve gelişmiş tekoloji kullaımı dış kayak kullaımı ile kolaylaşmakta ve maliyeti azalmaktadır. Çükü alaıda uzmalaşmış taşero firmalar o iş içi

40 18 gerekli e so tekolojiyi kullamakta ve alaıda uzma persoel istihdam etmektedirler Maliyetleri Öcede Bilimesi Dış kayak kullaımı yei tekolojilere sahip olma maliyetii hem düşürmekte hem de daha rahat kotrol edilebilir ve tahmi edilebilir hale getirmektedir (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). İşletmeleri uzmalaşmadıkları alalarda maliyeti hesaplayarak doğruya yakı tahmilerde bulumaları oldukça zordur. Alaıda uzmalaşmış bir taşero firma ise piyasalardaki tüm dalgalamalara rağme çok daha doğru tahmilerde buluabilmektedir. Böylece işletme dış kayak kullaımı ile tedarik ettiği işi maliyetii öcede bilebilmektedir Yatırım Maliyetlerii Azaltma İşletmeler kayaklarıı ağırlıklı olarak aa işlerie yöledirdikleri içi aa iş dışıda kala işlerde kullaıla tekoloji güü koşullarıa yaıt vermemektedir. İşletmeler kedi uzmalık alaları dışıda kala bu alalara yatırım yapmak yerie zate bu işi aa iş olarak yapa ve dolayısıyla gelişmiş tekolojiye sahip işletmelere devrederek yatırım maliyetlerii azaltma yolua gidebilirler (Yazıcı, 2003). Çükü dış kayak kullaımı ihtiyaç duyula e so tekolojik yeiliklere eskileri elde çıkartmaı zararı ya da yeilerii alma maliyeti olmaksızı sahip olmayı sağlamaktadır (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004).

41 Yeide Yapılama (Re-egieerig) Kazaçlarıı Hızladırma Dış kayak kullaımı yöeticileri iş süreçlerii yeide değerledirmesie imka taımaktadır (Embleto ad Wright, 1998). Firmalar öemli orgaizasyoel değişimler geçirdikleri döemde dış kayak kullaımıa daha fazla yöelmektedirler (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). Böylece işletme yeide yapılamakta, maliyetlerii azaltmakta, verimliliğii ve rekabet gücüü arttırmaktadır Verimlilik Artışı Dış kayak kullaımı verimliliği arttırabilir (Embleto ad Wright, 1998). Çükü dış kayak kullaımı işletmeleri kâr plalarıı gözde geçirmelerii, bu plaları daha verimli hale getirmelerii ve verimliliği arttırırke zamada ve maliyetlerde de tasarruf etmelerii sağlamaktadır (Lakford ad Parsa, 1999). Dış kayak kullaımı maliyetleri düşürmekte, verimliliği artırmakta ve bir bütü olarak işletme ekoomisii yararıa çalışmaktadır ( Kaliteyi Artırma Bir ürü veya hizmeti kaliteli bir şekilde üretebilmek acak o işi çok iyi uygulayabilmek ile bağlatılıdır. İşletme aa işi dışıdaki işleri bu işi uzmaı ola diğer işletmelere devrederse aa işie yoğulaşacak ve daha kaliteli ürü veya hizmet elde etme şasıı yakalayacaktır (Yazıcı, 2003). Taşero firma da kedi alaıda uzmalaşmış olacağıda dış kayak kullaımı kaliteyi geliştirecektir (Embleto ad Wright, 1998).

42 20 Bir çok işletme dış kayaklarda yararlama uygulamalarıı toplam kalite yöetimi tekikleride biri olarak kullamaktadır. İşletmeler seçilmiş bir taşero firma ile dış kayaklarda yararlaarak herhagi bir foksiyo içi istediği kalite düzeyie ulaşabilir. Dış kayaklarda yararlama uygulamalarıı bir kalite sistemi olarak başarılı olabilmesi acak işletmei temel yeteekleri dışıdaki faaliyetlerii kediside daha kaliteli yapacak taşero firmalar bulmasıa bağlıdır. Buu içi taşero firmaları yaptıkları işte uzma olmaları ve işletmei gereksiimlerii sağlayacak bir sürece sahip olmaları gerekmektedir (Yazıcı, 2003) Başarılı İşletmeler Arasıa Girebilme Dış kayak kullaımı ile maliyetleri azalması, firmaı esas faaliyetlerie odaklaması, esekliğii, hızıı, verimliliğii ve kalitesii artması işletmei rekabet gücüü arttıracaktır. Rekabet gücü ve diamikliği arta işletmei başarısı artacak ve bu başarı kedi alaıda üst sıralarda yer almasıı sağlayacaktır. 5. DIŞ KAYNAK KULLANIMININ SAKINCALARI Dış kayak kullaımıı pek çok avatajı olmasıa rağme sakıcaları da bulumaktadır. Eğer strateji doğru bir şekilde uygulamazsa avatajlar dezavatajlara döüşebilmektedir. Dış kayak kullaımıı sakıcaları geel olarak o başlık altıda toplaabilir. 5.1 Maliyet Artışı Dış kayak kullaımı pek çok orgaizasyo tarafıda maliyetleri düşürmek veya kotrol altıa almak amacıyla kullaılsa da dış kayak kullaımıı bekleildiği gibi maliyetleri düşürmediğie hatta bazı durumlarda yükselttiğie dair kaıtlar bulumaktadır (Aktaş ad Ulegi,

43 ). Dış kayak kullaımıı e öemli avatajlarıda birisi ola maliyetlerdeki azalma belirli oktalara dikkat edilmediği takdirde artışa döebilir ve işletmeye mali yük getirebilir. Bir süreç veya işlem bir kez dış kayak kullaımı ile tedarik edildikte sora buu tekrar işletme büyeside yapmak hem çok zor hem de çok maliyetlidir (Embleto ad Wright, 1998). Ayrıca, eğer işletme içideki birimler işletmei kedi başıa başarabileceklerii tam olarak alamışsa, işletmei taşero firmada daha fazla tasarruf etmesi mümküdür. Bu durumda firma kedie kâr ödemeyeceği içi maliyetleri azaltmada taşero firmaya göre daha üstü olacaktır (Lakford ad Parsa, 1999). Firma tarafıda sadece maliyetide gerçekleştirile işleri taşero firma belirli bir kârla yapmak zorudadır (Embleto ad Wright, 1998). Bu edele hagi işleri dış kayak kullaımı ile tedarik edileceğie çok dikkatli karar verilmelidir. Dikkat edilecek bir diğer okta da taşero firma ile yapıla sözleşmelerdir. Pek çok taşero firma olara sabit gelir sağlaya uzu süreli sözleşmeleri ister. Sözleşmeler isteklerde ve maliyetlerde değişikliğe izi verecek şekilde düzelemelidir. Bu eseklik beraberide yüksek maliyeti getirmektedir. Ayrıca ilk yapıla sözleşme rekabetçi olabilir fakat kaçıılmaz değişiklikler öemli şekilde maliyetleri arttırabilmektedir. Ek olarak sözleşmei yapılabilmesi içi gerekli zama dış kayak kullaımıı olması gerektiğide daha maliyetli hale getirebilmektedir (Embleto ad Wright, 1998). Tüm bulara ek olarak stratejik bir kayağı satılması uzu döemde firmaı zarar etmesie ede olabilmektedir (Embleto ad Wright, 1998).

44 Esekliği Kaybedilmesi Dış kayaklarda yararlaa işletmeleri uzu vadeli sorularıı başıda taşero firmaya aşırı bağlaılması gelmektedir. Ortaklık alamıda sıkı bir ilişki souda dış kayaklarda yararlaa işletmeyi taşero firmaya bağımlı duruma getirebilir (Yazıcı, 2003). Bu da işletmei eseklik kazamasıa değil tam tersie esekliğii kaybetmesie ede olur. Pek çok taşero firma olara sabit gelir sağlaya uzu süreli sözleşmeleri tercih etmektedir (Embleto ad Wright, 1998). Bu da işletmei uzu bir süre ayı sözleşmeyle çalışmasıa ve esekliğii azalmasıa ede olmaktadır. 5.3 Kalitei Azalması İşletme dış kayak kullaımıyla kedi uzmalık alaıa girmeye işleri alaıda uzmalaşmış taşero firmalara devrederek kaliteyi arttırmayı hedeflese de taşero firmaı alaıda yeteri kadar iyi olmaması veya işletme ile ayı kalite stadartlarıa ve alayışıa sahip olmaması kalitei azalmasıa ede olabilmektedir. Ayrıca malı veya hizmeti kalitesi taşero firmaı tasarruf etme dürtüsü edeiyle izlemelidir (Embleto ad Wright, 1998). Taşero firmaı maliyetleri düşük tutma kaygısı kaliteyi olumsuz etkileyecektir. Ek olarak taşero firmaı ayı ada birde çok müşteriye sahip olması her bir müşterisie yeteri kadar öem gösterememesie ede olabilir (Embleto ad Wright, 1998). Bu da kalitei bozulmasıa ede olabilir.

45 Kotrolü Kaybedilmesi Bir firmaı bir işi dış kayak kullaımı ile tedarik etmek istemesii başlıca edeleri ola işi karmaşık olması, pahalı olması, verimli olmaması, zor olması gibi gerekçeler tedarikçi içi de işi zor hale getirir. Eğer dış kayak kullaımıda dikkatli stratejik plalama ve risk değerledirmesi yapılmada yararlaıldıysa süreç fiasal kayıplarla, azalmış hissedar paylarıyla, zedelemiş firma üüyle, kıdemli yöeticileri işte çıkartılmasıyla, hatta bazı durumlarda işi kedisii yok olmasıyla so bulabilir (Jiag ad Qureshi, 2006). Başka bir ifadeyle hizmeti veya süreci başka bir firmaya devredilmesi işletmei o süreç veya hizmet üzerideki etkiliğii ve kotrolüü azaltmakta ve firma risk almaktadır. Yöetim, dış kayak kullaımıı uzu döemli souçlarıı işletmei tüm ticari stratejilerie yöelik souçlarıı alamada dış kayak kullama iisiyatifie yöeldiği zama orgaizasyou tüm seviyelerie uygulaabilecek bir yürütme (icra) stratejisi ortaya koyamamaktadır. Bu durum belirsiz sözleşmelerle, kilometre taşlarıyla ve raporlarla souçlamakta ve dış kayak kullaımıa gide firma ile taşero firma arasıda uyuşmazlıklara ede olmaktadır (Power et al., 2004). Bu uyuşmazlıklar yöetimi kararsız kalmasıa ve kotrolüü kaybetmesie yol açmaktadır. 5.5 Ticari Sırları Açığa Çıkma Tehlikesi Dış kayak kullaımıı tercih ede işletme zama zama bir takım bilgilerii taşero firma ile paylaşmak zoruda kalmaktadır (Yazıcı, 2003). Bu edele bazı firmalar ikici bir işletmei iş süreçlerii ve ticari sırları belli ayrıtılarıa sahip olmasıı rekabetçi bilgii sızma

46 24 ihtimalii dikkate alarak olumlu karşılamamaktadırlar (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). 5.6 Niteliksiz Bir Taşero Firmaı Seçilmesi Firma ve taşero firmaı çalışma sistemleri arasıdaki uyumsuzluk geellikle sözleşme imzaladıkta ve kısa bir süre birlikte çalışıldıkta sora fark edilmektedir (Gavi ad Matherly, 1997). Doğru taşero firmaı seçilememesi işletmeyi ekoomik alamda zarara uğratacağı gibi, süreci tekrar başta uygulaması gerekliliği yüzüde de zama kaybı yaşatacaktır (Yazıcı, 2003). Ayrıca isteile kalitede veya içerikte servisi daha öce başka bir dış kayak hizmet firmasıda alıamamış olması ileri döük olarak da dış kayak kullaım eğilimii olumsuz etkileyecektir (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). Doğru taşero firma seçimideki temel faktörler (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004); 1. Taşero firmaı kaliteye ola bağlılığı, 2. Taşero firmaı suduğu hizmeti fiyatı ve fiyat /değer degesi, 3. Taşero firmaı sahip olduğu referaslar ve güveilirliği, 4. Taşero firmaı esek sözleşme koşullarıa uyup uyamayacağı, 5. Taşero firmaı sahip olduğu kayakları kapsamı, 6. Taşero firmaı iş sürekliliği, 7. Taşero firmaı kültürel uyumu ve 8. Taşero firmaı var ola ilişkileri olarak sayılabilir.

47 İşletmei Yeteeklerii Kaybetmesi Bir faaliyeti tamame dış kayak kullaımı ile tedarik etmek faaliyet soucuda açığa çıkacak ola soruları yok etmesie rağme işletmei o koudaki tüm iç yeteeklerii, becerilerii ve aktivitei gerçekleştirilmesiyle ilgili ola bilgilerii de yok edebilir. Doğal olarak faaliyeti/ faaliyetleri bir kısmıı işletme içide gerçekleştirilmesi mümküdür. Bu sahip olua yeteekleri ve becerileri korumak, pazar hakkıda bilgi sahibi olmak ve taşero firmada gelebilecek tehditleri azaltmak edeleride dolayı yapılabilir. Firmaları faaliyetlerii e kadarıı dış kayak kullaımı ile tedarik edebileceklerie dair yol gösterecek bir kılavuz veya kayak bulumamaktadır (Harlad et al., 2005). Bu edele işletme hagi süreçlerde veya hizmetlerde e orada dış kayak kullaacağıa çok dikkatli karar vermelidir. Esas faaliyet alaıa gire ve işletmeye değer kata süreçleri veya hizmetleri az orada bile olsa kedi büyeside gerçekleştirmelidir. Öreği stratejik yeteekler mühedislik ve üretim gibi farklı faaliyetlerle adire bezeşirler fakat buları bütüleşmesii yasıta müşterek tekik bilgi(kow-how) ile yakıda ilgilidirler. Bu edele spor giyim kousuda faaliyet göstere ve kapsamlı olarak dış kayak kullaımıda yararlaa Nike gibi firmalar gelecek başarıları içi aahtar olarak gördükleri çok işlevli yeteeklerii koruyabilmek içi hala az da olsa mühedislik ve pazarlama aktivitelerie sıkıca bağlamış üretim foksiyoua sahiptirler (Leavy, 2004).

48 Persoel Üzerideki Kotrolü Kaybı Dış kayak kullaımıı isai yöü çoğu zama göz ardı edilmekte ve dış kayak kullaımıa gidile bölümdeki persoel geellikle işte çıkartılmaktadır (Embleto ad Wright, 1998; Gavi ad Matherly, 1997). Buu soucuda firmaı geri kalaıda çalışa ve dış kayak kullaımı sürecie şahitlik ede persoel sadakat eksikliğii de içere duygusal veya psikolojik bir sıkıtıya maruz kalmaktadır (Gavi ad Matherly, 1997). Persoeli moralii bozulması e yeteekli ve isteile özelliklere sahip persoeli başka yerlerde fırsat aramasıa ede olabilmektedir (Embleto ad Wright, 1998). Ayrıca motivasyo kaybıa uğraya persoeli verimi düşmekte ve persoeli verimsiz çalışması işletme verimliliğii etkilemektedir. Firmada çalışa uzma işgücü taşero firmaı sağduyusuyla taşero firmada işe alısa bile uzma işgücü firma içi kaybedilmiştir (Gavi ad Matherly, 1997). Diğer bir yada çok sayıda persoeli işte çıkarılması şirket imajı açısıda da faydalı değildir (Embleto ad Wright, 1998). İşletmei kamuoyu ezride güveilirliğii ve saygılığıı zayıflamasıa ede olmaktadır. 5.9 Kısa Vadeli Ekoomik Amaçlara Odaklama İşletmei uzu vadeli stratejiler yerie kısa vadeli ekoomik amaçlara odaklaması dış kayaklarda yararlaarak elde edeceği başarıları farkıa varmasıı geciktirir. Dış kayaklarda yararlama ile ilgili hedefleri kesilikle uzu vadeli yapılması gerekmektedir. Çükü dış kayak kullaımı iki ya da üç yıllık kısa bir döem içi düşüülüyorsa

49 27 geçiş döemideki geliştirme ve yürütme maliyetleride dolayı iyi bir yatırım olmayabilir (Yazıcı, 2003) Gelecekteki Fırsatları Kaçırılması Firmalar yoğulaşa rekabet baskısıı hafifletmek amacıyla dış kayak kullaımıı cazibesie kapılabilirler. Fakat uzu döemli souçlarıı dikkate almazlarsa istemeyerek kısa döemli avatajlar içi gelecekteki fırsatlarıı ipotek edebilirler (Leavy, 2004). Bu edele dış kayak kullaımıda faydalamaya karar vermede öce süreçlerii ve faaliyetlerii fırsatları ve riskleri de göz öüde buludurarak iyi aaliz etmelidirler. 6. DIŞ KAYNAK KULLANIM SÜRECİ Dış kayak kullaım süreci literatürde farklı şekillerde sııfladırılabilmektedir. Bu tezde dış kayak kullaım sürecii dört aa aşamada oluştuğu kabul edilmiştir. Bu aşamalar dış kayak kullaım kararıı alıması, taşero firma seçimi, sözleşmei görüşülmesi ve dış kayak kullaımıı yöetilmesidir. 6.1 Dış Kayak Kullaım Kararıı Alıması Satı alma-yapma kararı klasik bir yöetim soruudur. Her firma bilerce girdi kullamaktadır ve her bir girdii işletme içide üretilme veya satı alıma şası vardır (Fill ad Visser, 2000). Bu edele işletme birici aşamada dış kayak kullaımıda yararlaıp yararlamayacağıa karar vermektedir. Dış kayak kullaımıa gidecek ola işletme süreçlerii deetler, verimliliklerii aaliz eder ve esas faaliyetlerii düşüerek eyi dış kayak kullaımı ile tedarik edeceğie karar verir (Fraceschii et

50 28 al.,2003). Dış kayak kullaımıı geçerliliğii sağlamaı yolu orgaizasyou aalizide yatmaktadır. Orgaizasyoda esas faaliyetler dışıda kala faaliyetler tespit edilmelidir. İşletme hagi alada dış kayak kullaımıa yaptığı yatırımı karşılığıı e iyi şekilde alacağıı tahmilemelidir (Embleto ad Wright, 1998). Bu edele dış kayak kullaımı ile tedarik edilme olasılığı ola her işi detaylı taımlamaları hazırlamalıdır. Çıktıları miktarı, kalitesi, teslimat zamaları ve sıklıkları belirlemelidir (May, 1998). Ayrıca bir iş/süreç/hizmet dış kayak kullaımı içi aday olarak belirledikte sora bu hizmeti sağlamak içi gereke toplam maliyet bezer hizmeti ürete taşero firmaı verdiği fiyatla karşılaştırılmalıdır. Nicel olarak bakılacak olursa taşero firmaı suduğu fiyat ayı hizmeti veya ürüü firmada üretilmesiyle oluşacak toplam iç maliyette düşük ise dış kayak kullaımıda faydalama kararı almak uygu olacaktır. iç maliyeti belirlemek zordur. Çükü toplam iç maliyet biricil ve ikicil maliyetler olmak üzere iki aa maliyette oluşmaktadır. Biricil maliyetler özel olarak o işle ilgili ola hammadde, işgücü gibi maliyetlerdir. İkicil maliyetler ise, firmaı diğer faaliyetleri ile ilgili çıktılarıı o ürü veya hizmet tarafıda kullaılmasıyla açığa çıka maliyetlerdir. Öreği üretim işlemleri firmaı mühedislik departmaıa bağlıdır. Firma içide istihdam edile mühedisleri ücretleri ikicil maliyettir. Buda dolayı bir üretim işlemii toplam iç maliyeti hammadde, işçilik ve geel giderleri (makieleri amortismaları, edirekt işçilik ücretleri gibi) biricil maliyetleride ve mühedislik ve diğer destekleyici aktiviteler gibi ilgili ikicil maliyetlerde oluşmaktadır (Gavi ad Matherly, 1997).

51 29 Dış kayak kullaım kararı sadece maliyetleri düşürecek bir çözüm olarak ele alımamalıdır çükü bu şekilde düşüülmesi dış kayak kullaımı ile sağlaacak hizmeti tüm iç maliyetii elimie edileceği alamıa gelmektedir. Maliyetleri tamame elimie edilmesi ikicil maliyetleri yok edilmesi içi gerekli ola adımlar atılmadıkça mümkü olmayacaktır. Kararlaştırıla maliyet tasarruflarıı sağlaabilmesi içi firma sadece biricil maliyetleri elimie edilmesii sağlaya bölümü veya işi dış kayak kullaımı ile tedarik edilmesii sağlamakla yetimemeli ayı zamada ikicil maliyetleri de elimie etmelidir. İkicil maliyetleri elimie etmek içi ikicil kayaklarla ve oa bağlı diğer maliyetlerle şekilledirile işi altıda yata faydayı akıllıca değiştirmek gerekmektedir. Dış kayak kullaım kararı alımada öce elde edile souçlar ikicil maliyetler dikkate alıarak tekrar değerledirilmelidir. Elimie edilebilecek biricil ve ikicil maliyetlerde oluşa toplam iç maliyet taşero firmaları suduğu fiyatlarla karşılaştırılmalıdır (Gavi ad Matherly, 1997). Bir işletmede eğer; Müşteriler süreçlere dikkat etmiyor foksiyou çıktıları ile ilgileiyorlarsa, Yeteekler buluula pazarda mevcutsa ve müşteriye yakılık ve ulaşım bir soru değilse Foksiyou gerçekleştirmek içi gerekli ola tekoloji değişke değilse, Düya geelideki performas ortalamasıı yakalamak işletme içi kritik bir başarı faktörü değilse, Tedarikçiler o iş içi işletmeye göre daha yeteekli ve becerikliyse,

52 30 Herhagi bir performas boşluğuu doldurmak içi öemli bir sermaye ve kayak gerekiyorsa, Orgaizasyou yakı gelecekte işi eticeledirme ve işte çıkma gibi plaları varsa bu koşullar altıda dış kayak kullaım kararı almak daha uygudur (Blumberg, 1998). Embleto ve Wright a (1998) göre ise bir işi dış kayak kullaımıyla temi edilip edilmeyeceğie karar vermede yardımcı ola beş kriter vardır: 1. Dış kayak kullaımı ile tedarik edile işler rutidirler. 2. Dış kayak kullaımı ile tedarik edile işler detaylı ve alaşılabilir şekilde açıklamışlardır. 3. Dış kayak kullaımı ile tedarik edile işler ölçülerek değerledirilebilirler ve kotrol edilebilirler. 4. Dış kayak kullaımı ile tedarik edile işler mevcut taşero firmalar tarafıda çabucak gerçekleştirilebilirler. 5. Dış kayak kullaımı ile tedarik edile işler rekabetçi bir çevre içide bulumaı getirdiği baskıyla taşero firmaya devredilirler. Bir süreci/işi/hizmeti dış kayak kullaımı ile tedarik edilip edilemeyeceğii belirlemede kullaılabilecek bir diğer yötem de Coase i (1937) işlem maliyeti teorisidir. İşlem maliyeti teorisie göre ekoomik aktivite orgaize etmei farklı şekillerii arkasıdaki ede işlem maliyetleridir. Nasıl iş yöetileceği bütüüü iki ucuda pazarlar ve hiyerarşi yer almaktadır. İşlemler ve işlem maliyetleri iş ilişkilerideki farklı idare yapıları arasıda farklılaşmaktadır. Temelde işlem maliyetleri araştırma maliyetleri,

53 31 sözleşme maliyetleri, deetleme maliyetleri ve uygulama maliyetleri olarak dört farklı sııfa ayrılabilir (Kulmala et al., 2006). İşlem maliyetleri pazardaki sürtüşmeyi veya fiyat mekaizmasıı kullamaı maliyetii temsil eder. Pazarı kullamaı marjial maliyeti (işlem maliyeti) bir firmayı işletmei maliyetide (yöetim maliyeti) daha yüksek olduğu zama faaliyetler firmada gerçekleştirilmelidir. Tam tersi durumda ise dış kayak kullaımı ile tedarik edilmelidir (Kulmala et al., 2006). Dış kayak kullaımı ile tedarik edilecek iş/süreç/hizmet belirledikte ve dış kayak kullaım kararı alıdıkta sora ikici aşama ola taşero firma seçimie geçilir. 6.2 Taşero Firma Seçimi Dış kayak kullaım kararı alıdıkta sora öemli ola doğru tedarikçi seçimidir. Geellikle dış kayak kullaımı taşero firmaı ve işletmei bir arada çalışmasıı gerektire uzu süreli bir ilişkidir. Taşero firmayı değiştirmek oldukça maliyetlidir. Bu edele ilk seferde doğru taşerou seçebilmek içi gerekli zama ve para harcamalıdır (Embleto ad Wright, 1998). Bu amaçla kullaılabilecek ola dış aalizi hedefi taşero firmayı seçmektir. Dış aaliz taşero firmaı seçimide başlayarak ilişki yöetimi stratejilerie kadar ola, dış kayak kullaımıa gidecek ola işletme ile taşero firma arasıdaki ilişkileri icelemektedir (Fraceschii et al.,2003). Taşero firma seçimide öcelikle işletmei ihtiyaçlarıı karşılayabilecek ola firmalar araştırılmalıdır (Embleto ad Wright, 1998). Firma tek bir taşero firma ile birlikte çalışabileceği gibi

54 32 birbiride bağımsız taşerolarla veya tek bir lider tarafıda koordie edile farklı taşero firmalarla da çalışabilir. Seçimle ilgili olarak tek tedarikçi, birde fazla tedarikçi ve etegre tedarikçiler olmak üzere üç stratejide bahsedilebilir (Fraceschii et al.,2003). 1. Tek Tedarikçi: Dış kayak kullaımıda faydalaa firma ve taşero firma birlikte çalışırlar. Taşero firma müşteri isteklerii alayarak daha iyi hizmet içi tekliflerde buluur. Bu stratejii zayıf oktası ise e iyii seçilememeside doğacak kayıplardır (Fraceschii et al.,2003). 2. Birde Fazla Tedarikçi: Dış kayak kullaımıda faydalaa firma birde fazla tedarikçiyi yöetir. Bu strateji birde fazla tedarikçii deetimi ve koordiasyou içi daha çok çaba harcamasıı gerektirmekte fakat maliyetleri azaltmakta ve daha iyi hizmet imkaı sağlamaktadır (Fraceschii et al.,2003). 3. Etegre Tedarikçiler: Tüm tedarikçiler tek bir taşero firma tarafıda yöetilirler. Bu yaklaşım diğer iki stratejii tüm avatajlarıa sahiptir. Ayrıca dış kayak kullaımıda yararlaa firma sadece diğer tedarikçileri yöete ve oları performaslarıda sorumlu ola aa tedarikçiyle iletişim kuracağı içi daha az koordiasyo problemi yaşamaktadır (Fraceschii et al.,2003). Dış kayak kullaımıda faydalaacak firma e iyi stratejii hagisi olacağıa karar verirke bazı kriterleri dikkate alır. Bular pazar koumu, maliyet, tekik kalite, ilişkileri yöetebilme yeteeği ve ulaşılabile öceki sözleşmelerdir (Fraceschii et al.,2003). Firmalar araştırıldıkta sora ikici aşamada işletme tarafıda teklif formu hazırlamalıdır. Teklif formu işletmei dış kayaklarda yararlama hedeflerii, işletmei özgeçmişii, taşero firmaı teklif

55 33 verirke uyması gereke kuralları, sahip olması gereke koşulları ve belgeleri, yapılacak ola sözleşme koşullarıı, taşero firmada beklee hizmet ve kalite düzeyii, taşero firma seçimide kullaılacak ola kriterleri içerir. Üçücü aşamada alteratif taşero firmalar tekliflerii işletmeye suarlar. Dördücü aşamada alteratif taşero firmaları teklifleri değerledirilir (Yazıcı, 2003). Beşici aşamada taşero firmalar yeride ziyaret edilerek kağıttaki koşulları gerçek olup olmadığı yeride iceleir (Embleto ad Wright, 1998). Altıcı aşamada taşero firmalar arasıda seçim yapılır (Yazıcı, 2003). Taşero firmaları seçimide geel olarak kullaıla bazı öemli kriterler iş alaşmaları, iş gelişimi (öreği kazaıla ve kaybedile müşteriler), iş deeyimi, yeteekler/yetkilikler, sahip olduğu tekolojii müşteri isteklerie uyguluğu, fiasal güç, yüksek ve gelişmiş stadartlar, yer/mevki, yöetim yapısı, uzu süreli ilişki geliştirebilme fırsatları, fiyat, güveilirlik, biliirlik, hizmet kalitesi, hız, sistemleri esekliği ve kapasitesi olarak sayılabilir (Razzaque ad Sheg, 1998). 6.3 Sözleşmei Görüşülmesi Üçücü aşama basit olarak öceki aalizleri ve kararları souçladığı sözleşmei görüşülmesi aşamasıdır (Fraceschii et al.,2003). Tedarikçi sözleşmesi dış kayak kullaımıda yararlaa firma ile tedarikçi arasıda görüşüle ve imzalaa bir kotrattır. Sözleşme her iki taraf tarafıda da açıkça alaşılmalı ve imzalamada öce bu kouda deeyimi ola yasal daışmaları tarafıda icelemiş olmalıdır. Sözleşme ayrıca tedarikçi tarafıda sağlaacak hizmetleri, alıcı firmaı isteklerii, tedarikçiye hizmeti karşılığıda ödeecek ücreti, ödeme koşullarıı, sözleşmede değişiklik yapabilme şartlarıı açıkça taımlamalıdır (Zhu et al., 2001). Taraflar arasıda alaşmaya

56 34 varılmasıda ve gerekli değişiklikleri yapılmasıda sora sözleşme imzalaır. Dış kayak kullaımıda başarılı tedarikçi-müşteri ilişkisi sözleşmei düzelemesiyle başlar. Dış kayak kullaımıda yararlaacak firmaı maliyetlerii azalması, kayaklarıı esas işlerie yöledirilebilmesi, esas faaliyetlerie odaklamasıı sağlaabilmesi içi sözleşmei başta dikkatli bir şekilde yapılması ve yöetilmesi gerekmektedir (Webb ad Laborde, 2005). Sözleşme üretilecek ürüü veya hizmeti, bu ürüü/hizmeti e zama ve asıl ulaştırılacağıı, ödeme şartlarıı, sözleşmei iptali durumuda tedarikçii ve müşterii yükümlülüklerii eler olacağıı içermelidir. Ayrıca tedarikçii hagi bilgilere ve verilere e kadar ve asıl ulaşabileceği, yetkii kimde olacağı ve alaşmazlıkları asıl çözüleceği de sözleşmede maddeler halide belirtilmelidir. Sözleşme tedarikçii ulaşması gereke hedefleri ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığıı deetlemek içi oluşturulacak sistemi ayrıtılarıyla içermelidir. Her iki taraf da sözleşmei adil ve kedi yararıa olduğuu kabul etmelidir. Bu yaklaşım, uzu süreli bir stratejik bir ilişkii geliştirilebilmesii aahtarı ola güvei oluşması içi gereklidir. Çoğu zama yapıla sözleşmeler müşterii istekleri ile tedarikçii yeteekleri gerçekte örtüşmediği içi ilişki daha başlarda başarısızlıkla souçlamaktadır. Başarılı bir dış kayak kullaım sürecii gerçekleştirilebilmesi içi her iki tarafı yeteeklerii ve bekletilerii detaylıca taımlaması, idealist ve yalış alaşılmaya müsait bekletileri yok edilmesi gerekmektedir (Webb ad Laborde, 2005).

57 Dış Kayak Kullaımıı Yöetilmesi Dördücü ve so aşama ola dış kayak kullaımıı yöetilmesi plalaa dış kayak kullaım sürecii gerçekleştirilmesi ve yöetilmesidir (Fraceschii et al.,2003). Bu süreçte işletmeler arasıda etki bir iletişim ağı kurulur, güve duygusu yaratılır ve taşero firmaı performası değerledirilir (Yazıcı, 2003). Taşero firmayı sadık ve başarılı yapa sözleşme yapıldıkta sora isteei ve bekleei harfiye yerie getirmesi değildir. Müşteri ile tedarikçi arasıdaki ilişkiyi ortaklığa döüştüre şey yazılı olmaya sözleşmedeki kriterlerdir. Dış kayak kullaımıda faydalaa müşteri kedisiyle sürekli olarak iletişimde buluacak bir tedarikçiye ihtiyaç duyar. Öemli ola müşterii kedi firmasıda birii dış kayak kullaımı ile ilgili olarak sorduğu sorulara tedarikçiye ihtiyaç duymada cevap verebilmesidir. Çükü dış kayak kullaımı ile müşteri o foksiyo üzerideki kotrolüü kaybetmektedir. Bu kotrol kaybı özellikle de iş müşterii esas işii başarısı içi öemliyse müşteri üzeride iaılmaz bir strese ede olmaktadır. Müşterii stresii azaltabilmek içi tedarikçi sık sık ve etkili bir şekilde müşteriyle iletişim kurmalı, müşterii isteklerii ve ihtiyaçlarıı alamalı ve müşterii bekletilerii gerçekçi olmasıı sağlamalıdır. Ayrıca detaylı raporlar ve raporları göderilme zamaları hakkıda müşteriyle alaşmalıdır. Müşteriler kedilerie yei fikirler getire, so tekolojiyi sua, işleri daha iyi yürütebilme yolları göstere tedarikçiler isterler. Eğer tedarikçi olumlu geri besleme sağlayabilecek koumdaysa, pazarlama kampayaları ve alıcılar hakkıda müşterii gözü ve kulağı gibi davramalı ve düzeli olarak yazılı bir geri besleme sağlamalıdır (Webb ad Laborde, 2005).

58 36 7. BAŞARILI DIŞ KAYNAK KULLANIMININ ANA FAKTÖRLERİ Başarılı dış kayak kullaımıı ilk o faktörü; 1. Şirketi hedeflerii ve amaçlarıı alamak, 2. Stratejik bir vizyoa ve plaa/plalara sahip olmak, 3. Doğru tedarikçiyi seçmek, 4. Taşero firma ile ola ilişkileri kesitisiz bir şekilde yöetilmesii sağlamak, 5. Taşero firma ile doğru yapıladırılmış bir sözleşme imzalamak, 6. Dış kayak kullaımıda etkilee bireylerle/gruplarla açık iletişimde bulumak, 7. Dış kayak kullaım sürecie kıdemli yöetici desteğii ve katılımıı sağlamak, 8. Persoel sorularıa gerekli ilgiyi göstermek, 9. Dış kayak kullaımı soucuda yakı vadede fiasal rahatlama yaşamak, 10. Dış kayak kullaım sürecide işletme dışıda uzma desteği almak olarak sayılabilir (Capital Dergisi Outsourcig Eki, Aralık 2004). Khog a (2005) göre başarılı dış kayak kullaımıı aa faktörleri ise şulardır: 1. Dış kayak kullaım uygulamalarıı açık amaçları ve bekletileri olmalıdır. 2. Doğru taşero firma/firmalar seçilmelidir.

59 37 3. İşletme taşero firmayla kusursuz bir sözleşme yapabilmek içi yeterli beceriye sahip olmalıdır. 4. Dış kayak kullaımıı tüm safhaları boyuca yeterli plalama yapılmalıdır. 5. Etki bir orgaizasyo iletişimi sağlamalıdır. 6. Çapraz foksiyolu alalarda çalışalar daha iyi koordie edilmelidir. 7. Dış kayak kullaım sürecie üst yöetim tarafıda yüksek derecede ve etkili destek ve katılım sağlamalıdır. 8. Performas ödülleri ve cezaları etki olarak kullaılmalıdır. 9. Dış kayak kullaım sürecide doğru persoelde yararlaılmalıdır. 10. Yeterli destekte altyapıya sahip olumalıdır. 11. İşletmede kala persoeli moralleri ve performasları yüksek tutulmalıdır. 12. Dış kayak kullaımı ile hedeflee kısa ve uzu vadeli çıkarlar vurgulamalıdır. 13. Yeterli ve objektif performas kriterleri oluşturulmalı ve geri beslemesi sağlamalıdır. 14. Beklee değişiklikler içi taşero firmaya ve işletme çalışalarıa eseklik gösterilmelidir.

60 38 8. MATERYAL VE YÖNTEM Araştırmada 32 soruda oluşa bir aket formu kullaılmıştır (EK I). Aket üç bölümde oluşmaktadır. Birici bölümde firmaya ilişki geel bilgiler (hukuki şekli, kuruluş yılı, sermaye yapısı, yıllık ortalama cirosu vb.); ikici bölümde firmaları dış kayak kullaımıda faydalaıp faydalamadıkları, hagi alalarda faydaladıkları, faydalaırke dikkat ettikleri kriterler, dış kayak kullaım süreçleri; üçücü bölümde ise dış kayak kullaımıı işletme performasıa ola etkileri hakkıda sorular yer almaktadır. Araştırma İzmir ilide faaliyet göstere ve Ege Bölgesi Saayi Odası a kayıtlı bulua orta ve büyük ölçekli hazır giyim işletmelerie uygulamıştır arası işçi çalıştıra işletmeler orta ölçekli, 200 ve üzeride çalışaa sahip işletmeler ise büyük ölçekli olarak kabul edilmiştir. Aketi hazırladığı tarihte (Nisa 2006) Ege Bölgesi Saayi Odasıa kayıtlı 15 büyük ölçekli, 154 orta ölçekli olmak üzere toplam 169 hazır giyim işletmesi faaliyet göstermekteydi. Aket dış kayak kullaımı ve aketteki sorular hakkıda bilgiledirilmiş aketörler aracılığıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Çizelge 8.1 Araştırmaya katıla firma souçları Firma Bilgileri N % Döe Aket Sayısı Gayri Faal Firmalar Aketi Yapmayı Reddede Firmalar Ulaşılamaya Firmalar

61 39 Araştırmaya katıla firmaları souçlarıa baktığımızda döe aket oraıı %57 olduğu görülmektedir. Firmaları %25 i kapamış, %11 i aketi yapmayı reddetmiş, %7 sie ise ulaşılamamıştır. Türkiye deki işletmeleri geelde gizliliğe büyük öem verdikleri ve şirket şeffaflığı kousuda oldukça geride oldukları dikkate alıırsa aketi geri döüş oraıı oldukça iyi olduğu söyleebilir. Aketi geri döüş oraıı yüksek çıkmasıı edei aketi yüz yüze gerçekleştirilmiş olmasıdır. Aketi yapmayı reddede hazır giyim işletmeleri dışa kapalı, şeffaf olmaya bir yöetim politikası izlemeleri ve oldukça yoğu bir tempoda çalışmaları edeiyle soruları cevapladırmamışlardır. Sektörü so döemde aldığı darbeleri bir soucu olarak kayıtlara göre çalışır durumda görüe firmaları ¼ üü kapadığı görülmektedir. %7 oraıdaki firmaya ise Ege Bölgesi Saayi Odası kayıtlarıdaki adres ve telefo bilgilerie göre ulaşılamamıştır. Telekom da, iterette ve civardaki diğer işletmelerde yapıla araştırmalara rağme bu firmalara ulaşılamamıştır. Tüm bular Türkiye deki istatistiki bilgileri toplaması, değerledirilmesi, gücellemesi ve suulması koularıda ciddi soruları olduğuu göstermektedir. İzmir ilide faaliyet göstere orta ve büyük ölçekli hazır giyim işletmeleride uygulaa aketler topladıkta sora SPSS 11.0 programı kullaılarak bilgisayara elde edile veriler yüklemiştir. Araştırma verileri öcelikle frekas ve yüzde dağılımlarıa göre iceleerek değerledirilmiştir. Daha sora çapraz çizelgeler (ki-kare) ve farklılık testleri yardımıyla sorular arasıdaki ilişkiler tespit edilmeye çalışılmıştır.

62 40 9. ARAŞTIRMA BULGULARI 9.1 Geel Bulgular Çizelge 9. 1 Akete katıla firmaları hukuki şekillerie göre dağılımı HUKUKİ ŞEKLİ Aoim Limited Diğer Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 23 24,0 24, ,8 71,6 4 4,2 4, ,0 100,0 1 1, ,0 Akete katıla firmaları %24,2 si aoim şirket statüsüdeyke %71 6 sı limited şirkettir. %4,2 lik bir kısım ise diğer hukuki statülere sahiptir. Limited şirketleri ağırlıkta bulumasıı edei olarak işletmeleri büyük çoğuluğuu orta ölçekli olması ve sermaye yapılarıı ispete zayıf olması gösterilebilir. Çizelge 9. 2 Akete katıla firmaları kuruluş yıllarıa göre dağılımı KURULUŞ YILI 1980'de öcesi ve sorası TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 3 3,1 3, ,2 29, ,2 29, ,8 19, ,8 18, ,0 100,0 Akete katıla firmaları %29,2 si , yie %29,2 si , %19,8 i yılları arasıda, %18,8 i 2001 ve sorasıda, %3,1 i ise 1980 öceside kurulmuştur.1980 lerde ve 1990 lı yılları başıda kofeksiyo sektörüü altı çağıı yaşaması bu döemlerde

63 41 sektöre gire firma sayısıı artmasıa ede olmuştur. Özellikle ihracat potasiyelii yüksek olması ve yüksek kâr marjlarıyla çalışılması girişimcileri bu sektöre yöelmesie ede olmuştur. Akete katıla firmaları kuruluş yıllarıı geellikle arasıda toplaması da bu görüşü destekler iteliktedir. Çizelgede de görülebileceği gibi 1996 ve sorasıda kurula firma sayılarıda bir düşüş yaşasa da yei şirketler sektöre girmeye devam etmiştir ve 2001 yıllarıda yaşaıla krizler sektörü küçülmesie ede olsa da sektöre taze kaı gelmeye devam ettiği söyleebilir. Sektörü aldığı darbelere rağme hala istihdam gücü ve ihracat açısıda Türkiye i öde gele sektörleride biri olmaya devam etmesi bu durumu edei olarak gösterilebilir. Çizelge 9. 3 Akete katıla firmaları sermaye yapılarıa göre dağılımı SERMAYE YAPISI %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 81 84,4 88,0 4 4,2 4,3 7 7,3 7, ,8 100,0 4 4, ,0 Akete katıla firmaları %88 i tamame yerli sermaye ile faaliyet gösterirke %4,3 ü tamame yabacı sermaye ile çalışmaktadır. %7,6 sı ise yerli-yabacı sermaye ortaklığı olarak faaliyet göstermektedir. Türkiye ye yabacı sermaye yatırımlarıı gelmesi kousudaki sıkıtılar düşüüldüğüde ve kofeksiyo sektörüdeki yabacı sermaye yatırımlarıı geellikle Uzakdoğu ülkelerie yapıldığı göz öüe alıdığıda kofeksiyo firmalarıı büyük çoğuluğuu sadece yerli sermaye ile faaliyet göstermesi doğal karşılaabilir.

64 42 Çizelge 9. 4 Akete katıla firmaları yıllık cirolarıa ($) göre dağılımı CİRO $ ve altı $ $ $ $ ve üzeri Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 3 3,1 3, ,5 14,3 7 7,3 7, ,4 11, ,4 63, ,8 100,0 5 5, ,0 Akete katıla firmaları %63,7 si yıllık $ ve üzeride, %14,3 ü $, % 11 i $, %7,7 i $ arasıda, %3,3 ü ise $ ve altıda bir ciroya sahiptir. Çizelge 9. 5 Akete katıla firmaları ortalama persoel sayısı ORTALAMA PERSONEL SAYISI PERSONEL Stadart N Miimum Maksimum Ortalama Sapma ,02 98,594 Akete katıla firmaları ortalama persoel sayısı yaklaşık 123 kişidir. Aket orta ve büyük ölçekli firmalara uyguladığıda ve kofeksiyo sektörü de emek yoğu bir sektör olduğuda ortalama persoel sayısıı az olduğu söyleebilir. Firmaları yüksek işgücü maliyetleri edeiyle giderek daha az persoel istihdam etmeleri, kayıt dışı persoel çalıştırmaları, faso üretim yapmalarıda dolayı etki üretim plalaması yapmamaları/yapamamaları, emek yoğu işleri dış kayak kullaımı ile sağlama yolua gitmeleri bu durumu edeleri olarak gösterilebilir.

65 43 Çizelge 9. 6 Akete katıla firmaları faaliyet gruplarıa göre dağılımı FAALİYET ALANI Dokuma Kumaş Kofeksiyou Örme Kumaş Kofeksiyou Dokuma ve Örme Kumaş Kofeksiyou TOPLAM Frekas Yüzde Geçerli Yüzde 36 37,5 37, ,4 35, ,1 27, ,0 100,0 Akete katıla firmaları %37,5 i dokuma, %35,4 ü örme, %27,1 i ise hem dokuma hem de örme kumaş kofeksiyouda faaliyet göstermektedir. Üretimi yapılabilmesi içi gerekli ola makieleri, üretim adımlarıı ve karşılaşıla soruları oldukça farklı olmasıda dolayı hazır giyim üreticileri geellikle sadece dokuma veya sadece örme kumaş kofeksiyouu tercih etmektedirler. Aket soucuda her ikiside de faaliyet göstere firma oraıı yüksek çıkma edei olarak firmaları isteklere aıda cevap verebilmek ve müşteri kaçırmamak içi artık küçük modüllerde ve her tarzda üretim yapmaya başlamaları ve/veya dış kayak kullaımıa giderek aa faaliyetleri dışıdaki üretimi taşero firmalarda tedarik etmeleri gösterilebilir. Çizelge 9. 7 Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlamalarıa göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIMINDAN YARARLANMA TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 87 90,6 90,6 9 9,4 9, ,0 100,0 Akete katıla firmaları %90,6 sı faaliyetleride dış kayak kullaımıda faydalaırke, %9,4 ü ise faydalamamıştır. Kofeksiyo

66 44 işletmeleri üzeride gü geçtikçe arta maliyet baskısı işletmeleri yüksek kalitede daha ucuza üretim yapmaya yöeltmiştir. Buu soucu olarak yei arayışlar içie gire işletmeleri e çok kulladıkları stratejilerde birisi de dış kayak kullaımıdır. İşletmei kedi uzmalık alaı olmaya işlerde o kouda uzmalaşmış firmalarda yararlaması alamıa gele dış kayak kullaımıı hazır giyim sektörü içi öemli bir strateji olduğu ve olmaya devam edeceği söyleebilir. Çizelge 9. 8 Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıı taımlamalarıa göre dağılımı TANIMLAR N % Maliyetleri düşürmektir 11 24,4 Kalitei yükselmesidir 2 4,4 Maliyetleri düşürmek ve kaliteyi arttırmaktır 2 4,4 Maliyetleri düşürmek ve hız kazamaktır 3 6,7 Maliyetleri düşürmek ve riski azaltmaktır 1 2,2 Maliyeti azaltmak, riski bölüşmek, her işte uzmalaşma 1 2,2 yoğuluğuda kurtulmaktır Hızlı, ucuz, kaliteli hizmet alabilmektir 1 2,2 Maliyetleri düşürmek ve verimliliği arttırmaktır 4 8,9 Maliyetleri düşürmek ve daha fazla büyümemektir 1 2,2 Firmaı yetersiz kaldığı alalarda faaliyeti kousuda 2 4,4 uzmalaşmış kişi veya firmalarda destek almasıdır Firmaı devamlılığıı sağlaya materyalleri fiyat ve 1 2,2 kalite parametrelerii e iyi karşılaya kayaklarda temi edilmesidir Dışarıda tedarik edile hizmetlerdir(üretim aşamaları, 10 22,2 ya hizmetler) Üretimi tamamlamaktır 1 2,2 Firmaı faaliyetii dışıda acak iş oluşumuu 1 2,2 tamamlamasıı içide ola faaliyetler ve hizmetlerdir Firmaı kedi braşıa odaklaabilmesi içi ya 1 2,2 girdilerde soyutlamasıdır Gelişe ekoomik degeler soucuda zorulu hale 1 2,2 gele stratejidir Verimliliği düşürmek ve bağımlılığı arttırmaktır 1 2,2 Üretimde kalite açısıda risktir 1 2,2 TOPLAM

67 45 Akete katıla firmalara açık uçlu soru olarak dış kayak kullaımı eyi ifade ettiği sorulmuştur. Soruyu yaıtlaya firmaları %24,4 üe göre dış kayak kullaımı maliyetleri düşürmek, %22 2 sie göre ise dışarıda tedarik edile hizmetlerdir. Buları yaı sıra dış kayak kullaımı kaliteyi, hızı ve verimliliği arttıra, firmaı e iyi olduğu işe odaklamasıı sağlaya, riski azalta, kousuda uzma ola kişi ve firmalarda destek alımasıı sağlaya ve güümüz ekoomiside zorulu hale gele bir strateji olarak taımlamıştır. Bua karşılık firmaları %4,4 ü dış kayak kullaımıı kalite açısıda bir risk olduğuu, verimliliği düşürerek bağımlılığı arttırdığıı belirtmişlerdir. Geel olarak bakıldığıda akete katıla firmaları %46,8 i bu soruya cevap vermişlerdir. Cevap vereleri %95,6 sı dış kayak kullaımı hakkıda olumlu düşümektedir. Bu firmaları dış kayak kullaımıı avatajlarıı farkıda oldukları söyleebilir. Çizelge 9. 9 Akete katıla ve dış kayak kullaımıda yararlamadığıı belirte firmaları faydalamama edelerie göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIMINDAN YARARLANILMAMASININ NEDENLERİ Kayaklar Yeterli Firmalar Yetersiz Dış Kayak Kullaımıı İhtiyaç Olarak Görülmemesi Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 3 3,1 33,3 1 1,0 11,1 5 5,2 55,6 9 9,4 100, , ,0 Akete katıla ve dış kayak kullaımıda yararlamadığıı belirte dokuz firmaı %55,6 sı faydalamama edei olarak dış kayak kullaımıı ihtiyaç olarak görmemelerii, %33,3 ü işletmelerii

68 46 kayaklarıı yeterli olmasıı, %11,1 i ise dış kayak kullaımıı gerçekleştirebilecekleri firmaları yetersiz olmasıı göstermişlerdir. Firmaları mümkü olduğuca her işi kedi büyeleride yapma istekleri, etegreleşmeye ve dikey büyümeye aşırı öem vermeleri, iş düyasıdaki değişe tredleri uzağıda kalmaları ve öğrediği usullerle işe devam etme arzuları oları yei stratejileride uzaklaştırmış olabilir. Buu soucuda dış kayak kullaımı bir ihtiyaç olarak görülmemiş olabilir veya işletme kayaklarıı yeterli olduğu fikri doğmuş olabilir. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullama gerekçelerii öem derecelerie göre dağılımı Maliyetleri Azaltmak Tekolojik Yeilik Küçülme Politikası Başarılı İşletme Kayak Trasferi Kayakları Dağıtımı Sabit Maliyet Döüşümü Yatırım Harcamaları Reegieerig Aa Faaliyet Eseklik Risk Azaltmak Hız Kazamak Kotrol Dışı Foksiyolar Maliyetleri Bilimesi Kaliteyi Artırmak Fiasal Kayaklar DIŞ KAYNAK KULLANIMININ NEDENLERİ Stadart N Miimum Maksimum Ortalama Sapma ,53 1, ,75 1, ,93 1, ,89 1, ,25 1, ,00, ,55 1, ,07 1, ,29 1, ,52 1, ,65 1, ,40 1, ,21 1, ,75 1, ,57 1, ,14 1, ,38 1,455 Akete katıla firmalar dış kayak kullaımıda faydalamalarıı e öemli edei olarak dış kayak kullaımıı maliyetleri azaltmasıı (1,53) göstermişlerdir. Bu gerekçeyi sırasıyla aa faaliyete/faaliyetlere

69 47 odaklaabilme (2,52), tekolojik yeilikleri takip edebilmei kolaylaşması (2,75), kotrol dışı foksiyoları azalması (2,75), küçülme politikasıı izlemesi (2,93), yatırım harcamalarıı azalması (3,07), kalitei arttırılabilmesi (3,14), işletmei hız kazaması (3,21), kayak trasferii gerçekleştirilebilmesi (3,25), yeide yapılama (reegieerig) kazaçlarıı hızladırılabilmesi (3,29), fiasal kayaklarda yararlamaı artması (3,38), riskleri azaltılabilmesi (3,40), sabit maliyetleri değişke maliyetlere döüştürülebilmesi (3,55), maliyetleri öcede biliebilmesi (3,57), esekliği arttırılabilmesi (3,65), başarılı işletmeler arasıa girilebilmesi (3,89) ve kayakları yeide dağıtımıı sağlaabilmesi (4,00) gerekçeleri takip etmiştir. (E öemli ede:1, e öemsiz ede:5 olarak kodlamıştır.) Hazır giyim sektörüde düşük maliyette yüksek kalitede ve hızlı bir şekilde üretim yapabilmei e kadar öemli olduğu düşüülürse uzmalaşmaı ve maliyetleri düşürmei öemi daha iyi alaşılabilir. Bu edele dış kayak kullaımıda faydalama stratejisii seçe firmaları e öemli gerekçe olarak maliyetleri azaltılabilmesii göstermeleri olağadır. Firmalar e iyi oldukları işlere odaklaarak uzma olmadıkları işlere zama ve para harcamak istememekte ve buları kedi koularıda uzma ola firmalarda tedarik etme yolua gitmektedirler. Amaç zamada ve maliyetlerde tasarruf etmektir. Akete katıla firmaları e öemli ikici gerekçe olarak aa faaliyete odaklaabilmeyi göstermeleri bu durumu destekler iteliktedir.

70 48 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararladıkları faaliyetleri dağılımı FAALİYETLERE GÖRE DIŞ KAYNAK KULLANIMI Bilişim Sistemleri Çay Ocakları Güvelik Müşteri Hizmetleri Reklam Hammadde Üretim Kısmi Üretim Yemek Hizmetleri Temizlik Fias/Mali Daışmalık Satış ve Pazarlama İsa Kayakları Servis Hizmetleri Yöetim Bakım-Oarım Dağıtım ve Nakliyat N Yüzde Yüzde TOPLAM , ,7 100, , ,7 100, , ,3 100, , ,4 100, , ,1 100, , ,9 100, , ,0 100, , ,1 100, , ,0 100, , ,1 100, , ,9 100, , ,6 100,0 87 0, ,0 100, , ,3 100,0 87 0, ,0 100, , ,4 100, , ,7 100,0 Akete katıla firmaları %85,1 i hammadde kousuda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Etegre tesis olmaı eski cazibesii yitirmesi, küçülme ve aa işe odaklama stratejilerii düya geelide ö plaa çıkması, kofeksiyo sektörüde kullaıla kumaşları ve yardımcı malzemeleri (dikiş ipliği, tela, fermuar, etiket, düğme, kopça vb.) pek çok çeşidii buluması ve buları hepsii tek bir firmaı üretmesii imkasız olması bu durumu edeleri olarak gösterilebilir. Dış kayak kullaımı ile e çok elde edile bir diğer hizmet ise yemektir (%54). Yemek hizmetii sırasıyla kısmi üretim (%52,9), servis hizmetleri (%51,7), dağıtım ve akliyat (%48,3), bakım-oarım (%35,6), güvelik (28,7), bilişim sistemleri (%25,3), fias/mali daışmalık (%24,1), reklam (%14,9), çay ocakları (%10,3), üretim (%8), temizlik (%6,9),

71 49 müşteri hizmetleri (%4,6), satış ve pazarlama(%3,4) alaları takip etmektedir. İsa kayakları ve yöetim alalarıda ise akete katıla hiçbir firma dış kayak kullaımıda yararlamamaktadır. Firmaları geellikle yemek, servis, akliyat gibi aa faaliyet alalarıı dışıda kala işlerde dış kayak kullaımıa gittikleri görülmektedir. Buula birlikte firmaları %53 üü üretim aşamalarıı bir kısmıda dış kayak kullaımıda faydaladığı görülmektedir. Hazır giyim sektörüde ürü çeşitliliğii ve üretim basamaklarıı çok olması, emek yoğu çalışılması, tüm işlerde uzma persoel istihdam etmei zor olması gibi edelerle firmaları dış kayak kullaımıa yöeldikleri söyleebilir. Yurt dışıda dış kayak kullaımıda faydalaıla hizmetleri arasıda isa kayakları, yöetim, satış ve pazarlama gibi alalar yaygı olarak bulusa da hazır giyim işletmelerii bilgi paylaşımıa kapalı ve işletme sırlarıa öem vere aile işletmeleri olması bu tür faaliyetleri işletme içide gerçekleştirilmesie ede olmaktadır. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaım alalarıı geişletmeyi düşüüp düşümelerie göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIMINI GENİŞLETME Total Cevapsız Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 21 21,9 24, ,7 75, ,6 100, , ,0 Akete katıla firmaları %24,4 ü dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüürke %75,6 sı düşümemektedir. Dış kayak kullaımıı olumlu etkilerii orta ve uzu vadede görülmesi, hazır giyim işletmelerimizi ise geellikle güü kurtarma kaygısıyla hareket

72 50 etmeleri ve aa faaliyetleri dışıda kala ve ilk etapta dış kayak kullaımı ile elde edilebilecek faaliyetleri temi etmiş olmaları edeleriyle dış kayak kullaımıda yararlamayı geişletmeyi düşümedikleri söyleebilir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar ise üretim aşamaları (kesim, dikim, tasarım, yıkama, kalite kotrol vb.), hammadde, temizlik, fias/mali daışmalık, güvelik, dağıtım/akliyat, yemek hizmeti alalarıda dış kayak kullaımıda faydalamayı düşümektedirler. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma seçimide öem verdikleri kriterlere göre dağılımı TAŞERON FİRMA SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLEN KRİTERLER Kalite Güveilirlik Uzmalık Eseklik Hizmet Kapasitesi Fiyat Geçmiş Referasları Amaç Birliği Stadart N Miimum Maksimum Ortalama Sapma ,52, ,78 1, ,42 1, ,08 1, ,30 1, ,94 1, ,89 1, ,65,606 Akete katıla firmalar taşero firma seçimide dikkat ettikleri e öemli kriter olarak kaliteyi (1,52) göstermişlerdir. Bu kriteri sırasıyla güveilirlik (2,78), fiyat (2,94), hizmet kapasitesi (3,30), uzmalık (3,42), geçmiş referaslar (3,89), eseklik (4,08) ve amaç birliği (4,65) kriterleri izlemiştir. (E öemli ede:1, e öemsiz ede:5 olarak kodlamıştır.) Hazır giyim işletmelerimiz ihracata yöelik olarak ve müşteri odaklı çalıştıkları içi kaliteye büyük öem vermektedirler hatta var olabilmek içi öem vermek zorudadırlar. Bu edele dış kayak kullaımıda yararlaacakları faaliyet alalarıda özellikle de üretim aşamalarıda taşero firmada kayaklaabilecek kalite hatalarıı maliyeti olara

73 51 büyük yük getirecektir. Öem verdikleri ikici usuru güveilirlik olmasıı edei olarak Türkiye deki taşero firmaları iş ahlaklarıı fazla gelişmemiş olması gösterilebilir. Akete katıla firmalar dış kayak kullamalarıdaki e öemli ede olarak maliyetleri azalmasıı göstermişlerdir. Bu edele taşero firma seçimide e çok dikkat ettikleri üçücü usur olarak sağlaa hizmeti fiyatıı gösterdikleri söyleebilir. Çizelge Akete katıla firmaları isteile itelikte taşero firma bulup bulmamalarıa göre dağılımı İSTENİLEN NİTELİKTE TAŞERON FİRMA Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 69 71,9 79, ,8 20, ,6 100,0 9 9, ,0 Akete katıla firmaları %79,3 ü dış kayaklarda yararlamak isteğide isteği itelikte taşero firma bulabildiğii, %20,7 si ise bulamadığıı belirtmiştir. Tekstil ve hazır giyim sektörüü Türkiye de gelişmiş olması yapılacak ola işlerde uzma ola taşero firma bulumasıı kolaylaştırdığı içi isteile itelikte firma bulumasıı da kolaylaştığı söyleebilir. Çizelge Akete katıla firmaları çalıştıkları ortalama taşero firma sayısıa göre dağılımı ÇALIŞILAN ORTALAMA TAŞERON FİRMA SAYISI Firma Sayısı Stadart N Miimum Maksimum Sum Ortalama Sapma ,01 17,583

74 52 Akete katıla firmalar ortalama 14 taşero firma ile çalışmışlardır. Hazır giyim sektörüde iplik temizleme, yıkama, baskı, akış, kesim hatta dikim gibi heme heme bütü iş basamakları dış kayak kullaımı ile temi edilebildiğide ve işletmei alaı dışıda kala yemek, servis, akliyat, dağıtım gibi hizmetler de geellikle dış kayak kullaımı ile sağladığıda firma başıa düşe taşero firma sayısıı ormal olduğu söyleebilir. Gelecekte üretimi tamame dışarı kaydırılmasıyla birlikte çalışıla taşero firma sayısıı artacağı tahmiide buluulabilir. Çizelge Akete katıla firmaları bir taşero firmayla ortalama çalışma sürelerie göre dağılımı ORTALAMA ÇALIŞMA SÜRESİ 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 17 17,7 20, ,0 29, ,8 22, ,0 28, ,5 100, , ,0 Akete katıla firmaları %29,4 ü bir taşero firma ile ortalama 1-3 yıl; %28,2 si 5 yıl ve daha fazla; %22,4 ü 3-5 yıl; %20 si ise 1 yıl ve daha az çalışmaktadır. Gerçek alamda dış kayak kullaımı taşero firma ile uzu süreli stratejik bir ortaklık gerektirmektedir. Oysa Türkiye deki taşero firmalarda iş ahlakıı yeterice gelişmiş olmaması, firma ile taşero firma arasıda gereke güve bağıı kurulamamasıa ve isteile kalitede ve zamaıda üretimi veya hizmeti gerçekleştirilememesie sebep olmaktadır. Ayrıca dış kayak kullaımı Türkiye de yei yaygılaşmaya başlamıştır. Bu edelerde dolayı firmaları taşero

75 53 firmalarla ola ortalama çalışma sürelerii geellikle 5 yılda az olduğu söyleebilir. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile sözleşme yapıp yapmamalarıa göre dağılımı SÖZLEŞME Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 67 69,8 79, ,7 20, ,5 100, , ,0 Akete katıla firmaları %79,8 i taşero firma ile sözleşme yapmakta ike %20,2 si sözleşme yapmamaktadır. Dış kayak kullaımıda sorula karşılaşılmaması ve gerekli yaptırımları uygulaabilmesi içi taraflar arasıda gereke tüm detayları içere, açık ve et bir sözleşmei yapılması gereklidir. Hazır giyim işletmelerimizi büyük orada taşero firmalarıyla sözleşme yapması bu gerekliliği farkıda olduklarıı bir göstergesidir. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firmalar ile yaptıkları ortalama sözleşme sürelerie göre dağılımı SÖZLEŞME SÜRESİ 0-6 ay 6-12 ay ay ay 48 ay ve üzeri Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 16 16,7 23, ,6 56,7 9 9,4 13,4 2 2,1 3,0 2 2,1 3, ,8 100, , ,0

76 54 Akete katıla ve taşero firma ile sözleşme yapa firmaları %56,7 si taşero firma ile 6-12 aylık sözleşme imzalamaktadır. %23,9 u 0-6 ay, %13,4 ü ay, %3 ü ay, %3 ü 48 ay ve üzerideki süreyi kapsaya sözleşmeler yapmaktadır. Firmaları büyük çoğuluğuu 6-12 ay arasıdaki bir süreyi kapsaya sözleşme yapmasıı edeleri olarak hazır giyim sektörüü değişke bir yapıya sahip olması, ülkemizde koşulları hızlı değişmesi, stok çevrim hızlarıı yüksek olması, çalışıla siparişleri değişke olması gösterilebilir. Tüm bu edeler dış kayak kullaımı ile tedarik edilecek hizmetlerde değişiklik gerektirecektir. Öte yada bu kadar kısa süreli sözleşme yapılması taşero firma ile oluşması gereke güve ilişkisii zedeleyecek, amaç birliği geliştirilemeyecek ve iş birliği yapmak zorlaşacaktır. Bu da dış kayak kullaımı ile hedeflee amaçlara ulaşılmasıı güçleştirebilecektir. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile yaptıkları sözleşmelerde e çok dikkat ettikleri özelliğe göre dağılımları SÖZLEŞMELERDE DİKKAT EDİLEN NOKTALAR Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 12 12,5 17, ,8 64, ,4 14,9 2 2,1 3, ,8 100, , ,0 Akete katıla firmaları %64,2 si taşero firma ile yaptıkları sözleşmede e çok sözleşmei bütü ayrıtıları içerecek şekilde yapılmış olmasıa dikkat etmektedirler. Bu özelliği sırasıyla sözleşmei stadart olmaması yai tarafları özelliklerie uygu olarak düzelemiş olması (%17,9), sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış ve/veya icelemiş

77 55 olması (%14,9), sözleşmei esek olması (%3) takip etmektedir. Sözleşmede tüm koşulları ve yaptırımları ayrıtılı bir şekilde belirtilmiş olması hem dış kayak kullaımıı tercih ede firmayı hem de taşero firmayı belirsizliklerde koruyabilecek ve zor durumda kalmalarıa egel olabilecektir. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıı başarılı olabilmesi içi gerekli gördükleri kriterlere göre dağılımları BAŞARILI DIŞ KAYNAK KULLANIMININ KRİTERLERİ Doğru Taşero Firmayı Seçmek Taşero Firma İle İlişkileri İyi Yöetilmesi Titiz ve Geiş Kapsamlı Bİr Sözleşmei Yapılması Uygulama İle İlgili Amaçları Doğru Olarak Belirleme Dışarıda Uzma Persoel Desteği Alıması Fiyat/Performas Aalizlerii Doğru Olarak Yapılması N Miimum Maksimum Ortalama Stadart Sapma ,51, ,19 1, ,30 1, ,10 1, ,00, ,99 1,248 Akete katıla firmalara göre dış kayak kullaımıda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke e öemli kriter doğru taşero firmaı seçilmesidir (1,51). Bu kriteri sırasıyla fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması (2,99), uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirlemesi (3,10), taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilmesi (3,19), titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması (3,30), dışarıda uzma persoel desteği alıması (4,00) kriterleri izlemiştir. Doğru taşero firmaı seçilememesi dış kayak kullaımıda yararlamakta ola firmaları zor durumda bırakmakta, maliyetler azalacağıa artmakta, kalite düşmektedir. Bu edele firmaları e öemli kriter olarak doğru firma seçimii göstermesi beklee bir souçtur.

78 56 Firmalar tarafıda ikici öemli kriter olarak belirtile fiyat/performas aalizlerii doğru yapılmasıı gerekliliği dış kayak kullaımıda dikkat edilmesi gereke temel oktalarda birisidir. Çükü aa faaliyet dışıdaki işleri gereke performası (termi, kalite vb.) uygu maliyette gerçekleştiremeyecek taşero firmalara devredilmesi dış kayak kullaımıı yararda çok zarara yol açmasıa ede olmaktadır. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda karşılaştıkları güçlüklere göre dağılımları DIŞ KAYNAK KULLANIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER Firmaı Esekliğii Kaybetmesi Taşero Firma Üzeride Kotrolü Kaybedilmesi Kısa Vadeli Ekoomik Amaçlara Odaklama Persoel Üzerideki Kotrolü Kaybedilmesi Taşero Firma Persoelii Uzma Olmayışı İşletmei Yeteeklerii Kaybetmesi Niteliksiz Taşero Firmaı Seçimi Amaç Birliğii Sağlaamaması Firmaya İlişki Gizli Bilgileri İfşa Olması Firmaı Dışa Bağımlılığıı Artması N Miimum Maksimum Ortalama Stadart Sapma ,53 1, ,42 1, ,71 1, ,15 1, ,71 1, ,89 1, ,68 1, ,97 1, ,25 1, ,35 1,496 Akete katıla firmalara göre dış kayak kullaımıda karşılaştıkları e öemli güçlük taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesidir (2,42). Bu faktörü sırasıyla firmaı esekliğii kaybetmesi (2,53), iteliksiz taşero firmaı seçimi (2,68), kısa vadeli ekoomik amaçlara odaklama (2,71), taşero firma persoelii uzma olmayışı (2,71), işletmei yeteeklerii kaybetmesi (2,89), amaç birliğii sağlaamaması (2,97), persoel üzerideki kotrolü kaybedilmesi (3,15), firmaya ilişki gizli

79 57 bilgileri ifşa olması (3,25), firmaı dışa bağımlılığıı artması (3,35) faktörleri izlemektedir. Yöetimi gerekli stratejileri zamaıda oluşturamaması ve yürütmeye koyamaması taşero firma ile ola ilişkileri zedelemekte ve taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesie ede olmaktadır. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlama yüzdelerie göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIM YÜZDESİ %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 35 36,5 40, ,0 28, ,8 20,7 9 9,4 10, ,6 100,0 9 9, ,0 Akete katıla firmaları %40,2 si faaliyetlerii %20 side ve daha azıda, %28,7 si %21-%40 ıda, %20,7 si %41-%60 ıda, %10,3 ü %61-%80 ide dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Akete katıla hiçbir firmaı dış kayak kullaım oraı %81 i geçmemiştir. Firmaları büyük çoğuluğuu faaliyetlerii çok azıda dış kayak kullaımıda faydalamasıı sebebi olarak Türkiye de tekstil ve hazır giyim sektörüde aa işe odaklama stratejisii yei gelişmeye başlaması, etegreleşmei yaygı olması, dış kayak kullaımıı yei öğreilmesi ve yaygılaşması gösterilebilir.

80 58 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda yararlama sürelerie göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIMINDAN FAYDALANMA SÜRESİ 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 7 7,3 8, ,6 16, ,6 17, ,1 58, ,6 100, , ,0 Akete katıla firmaları %58,1 i 5 yıl ve daha uzu bir zamada beri dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. %17,4 ü 3-5 yılda, %16,3 ü 1-3 yılda beri,1 i ise 1 yıl ve daha az bir süredir dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Akete katıla firmaları yarısıda fazlası 5 yıl ve daha uzu bir zamada beri dış kayak kullaımıda faydalasalar da bu süre uzu değildir. Dış kayak kullaımıı uzu vadeli bir strateji olduğu ve gerçek avatajlarıı e az 4-5 yıllık bir süreçte ortaya çıktığı ve düyada yaygılaşmasıı 1990 lı yıllar olduğu düşüülürse bu sürei kısa olduğu ortaya çıkacaktır. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaıp yararlamamalarıa göre dağılımı İŞLETME DIŞI UZMANLARDAN FAYDALANMA Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 15 15,6 17, ,0 82, ,6 100,0 9 9, ,0 Akete katıla firmaları %82,8 i dış kayak kullaım sürecide işletme dışı uzmalarda yararlamazke, %17,2 si yararlamıştır. Dış

81 59 kayak kullaımıı sektör içi yei bir strateji olduğu ve bu uygulamaı faso çalışma ile karıştırıldığı düşüüldüğüde işletme dışı bir uzmada yararlaılmamış olması firmalar içi dezavataj olabilir. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile ilgili araştırma yapıp yapmamalarıa göre dağılımı TAŞERON FİRMA ARAŞTIRMASI Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 82 85,4 94,3 5 5,2 5, ,6 100,0 9 9, ,0 Akete katıla firmaları %94,3 ü dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile ilgili araştırma yaparke, %5,7 si herhagi bir araştırma yapmamıştır. Dış kayak kullaımıı başarılı olabilmesi içi doğru taşero firmaı seçilmesi büyük öem taşımaktadır. Bu edele taşero firma hakkıda doğru ve gücel bilgiler ediilmesi gerekmektedir. Akete katıla firmaları tamamıa yakııı bu biliçte oldukları söyleebilir. Çizelge Akete katıla firmaları taşero firma ile ilgili bilgileri edime kayaklarıa göre dağılımı TAŞERON FİRMA İLE İLGİLİ BİLGİ KAYNAKLARI Taşero Firmaı Müşterileride Bası Yayı Orgalarıda Diğer Taşero Firmalarda Ticari Kuruluşlarda Mesleki Örgütlerde N % % TOPLAM , ,1 100, , ,7 100, , ,6 100, , ,3 100, , ,0 100,0 Akete katıla firmalarda taşero firma hakkıda araştırma yapaları %82,9 u taşero firmaı diğer müşterileride bilgi

82 60 edimiştir. %35,4 ü diğer taşero firmalarda, %31,7 si ticari kuruluşlarda, %11 i mesleki örgütlerde, %7,3 ü bası yayı orgalarıda (gazete, televizyo,iteret vb.) taşero firma hakkıda bilgi toplamıştır. Aket souçlarıa göre bilgi edimek içi e çok başvurula kayak taşero firmaı diğer müşterileridir. Bir firmayı e iyi taıyaı o firma ile birlikte çalışmış bir firma olacağı düşüüldüğüde souç şaşırtıcı değildir. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı ile faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmemesie göre dağılımı FAALİYETLERİN ETKİN ve BAŞARILI BİR BİÇİMDE GERÇEKLEŞMESİ Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 71 74,0 84, ,5 15, ,5 100, , ,0 Akete katıla firmaları %84,5 i faaliyetlerii taşero firmalara devrettikte sora faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleştiği fikrie katılırke, %15,5 i bu fikre katılmamaktadır. Dış kayak kullaımıı aa amaçlarıda birisii faaliyetleri daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleşmesii sağlamak olduğu düşüülürse akete katıla firmaları büyük çoğuluğuda bu amacı başarıldığı ve başarılı bir dış kayak kullaımı sürecii gerçekleştirildiği söyleebilir.

83 61 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımıda istedikleri başarıyı elde edememe edelerie göre dağılımı DIŞ KAYNAK KULLANIMINDA BAŞARISIZLIK NEDENLERİ Sözleşmei Eksik Yapılması Yalış Taşero Firma Seçilmesi Amaçları Yalış Belirlemesi İşletme Dışı Uzmalarda Yararlaılmaması Taşero Firma İle İlişkileri İyi Yöetilememesi İşletmei Tecrübesiz Olması N Miimum Maksimum Ortalama Stadart Sapma ,25 1, ,09 1, ,67 1, ,25, ,00 1, ,11 1,364 Akete katıla firmalarda dış kayak kullaımı ile faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleştirildiği fikrie katılmaya firmalar istedikleri başarıyı elde edememelerii e öemli edei olarak yalış taşero firmaı seçilmesii (2,09) göstermişlerdir. Bu edei sırasıyla işletme dışı uzmalarda yeterice ve zamaıda yararlaılmaması (2,25), amaçları yalış belirlemesi (2,67), taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilememesi (3,00), işletmei bu kouda tecrübesiz olması ve yeterli bilgiye sahip olmaması (3,11), sözleşmei istee düzeyde yapılmaması ve eksik yapılması (3,25) faktörleri izlemiştir. Başarılı dış kayak kullaımıı birici adımı taşero firmaı doğru seçilmesidir. Buu soucu olarak başarısızlığı ilk sebebi olarak bu faktörü gösterilmesi doğaldır.

84 62 Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda artış meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı KARLILIK ARTIŞI Hiç Çok Az Orada Az Orada Büyük Orada Oldukça Yüksek Orada Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 5 5,2 5, ,8 22, ,7 47, ,8 23,3 1 1,0 1, ,6 100, , ,0 Akete katıla firmaları %47,7 sii kârlılıklarıda dış kayak kullaımı soucuda az orada bir artış meydaa gelirke, %23,3 üde büyük orada, %22,1 ide çok az orada, %1,2 side oldukça yüksek orada bir artış açığa çıkmıştır. %5,8 ii kârlılıklarıda ise hiçbir artış meydaa gelmemiştir. Firmaları %94,2 sii kârlılıklarıda dış kayak kullaımı sorasıda az da olsa bir artış meydaa gelmiştir. Firmaları büyük çoğuluğu dış kayak kullaımıda yararlama geçmişleri kısadır ve bu süre gerçek avatajları açığa çıkması içi yeterli değildir. Bua rağme dış kayak kullaımıı başarılı bir şekilde gerçekleştire firmaları kâr artışı elde etmeye başladıkları görülmektedir. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride azalma meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı MALİYETLERDE AZALMA Total Hiç Çok Az Orada Az Orada Büyük Orada Cevapsız Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 6 6,3 7, ,8 20, ,5 43, ,0 29, ,6 100, , ,0

85 63 Akete katıla firmaları %43 üü maliyetleride dış kayak kullaımı soucuda az orada bir azalma meydaa gelirke %29,1 ide büyük orada, %20,9 uda çok az orada azalma olmuştur. %7 sii maliyetleride ise hiçbir azalma olmamıştır. Firmaları %93 üü maliyetleride dış kayak kullaımı sorasıda az da olsa bir azalma meydaa gelmiştir. Bu durumda dış kayak kullaımıda yararlaa firmaları başarılı oldukları ve stratejii avatajlarıda yararlamaya başladıkları söyleebilir. Dış kayak kullaımıı geçmişii yei olması maliyetlerde istee seviyedeki azalmaı gerçekleşmemiş olmasıı edei olarak gösterilebilir. Çizelge Akete katıla firmaları dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda artış meydaa gelip gelmemesie göre dağılımı CİRO ARTIŞI Hiç Çok Az Orada Az Orada Büyük Orada Oldukça Yüksek Orada Cevapsız TOPLAM Geçerli Frekas Yüzde Yüzde 19 19,8 22, ,6 17, ,4 40, ,7 18,8 1 1,0 1, ,5 100, , ,0 Akete katıla firmaları %40 ıı cirolarıda dış kayak kullaımı soucuda az orada bir artış meydaa gelirke, %18,8 ide büyük orada, %17,6 sıda çok az orada, %1,2 side ise oldukça yüksek orada artış meydaa gelmiştir. %22,4 üü cirolarıda ise hiçbir artış olmamıştır. Firmaları %77,6 sıı cirolarıda dış kayak kullaımı sorasıda az da olsa bir artış meydaa gelmiştir. Fakat cirosuda artış ola firma sayısı kârlılığıda artış veya maliyetide düşüş meydaa gele firma sayısıa göre daha azdır. Dış kayak kullaımı firmaı e iyi olduğu işe yai aa işie odaklamasıı gerektirir. Acak bu tam

86 64 alamıyla başarılabildikte sora firma e iyi olduğu alada/alalarda büyüyebilir ve cirosuu arttırabilir. Heüz uygulamalar yei olduğuda, tekstil ve hazır giyim piyasasıda rekabet üst boyutlara ulaştığıda çıka oraı daha düşük çıkmasıı ormal olduğu söyleebilir. 9.2 Çapraz Çizelgeler Sorular arasıdaki ilişkiler çapraz çizelgeler yardımıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Öemli olduğu düşüüle çizelgeler aşağıda verilmiştir. Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları hukuki şekli arasıdaki ilişki Hukuki*DKKY Çapraz Tablosu Hukuki Aoim Limited Diğer Hukuki içide % DKKY içide % Hukuki içide % DKKY içide % Hukuki içide % DKKY içide % Hukuki içide % DKKY içide % DKKY ,3% 8,7% 100,0% 24,4% 22,2% 24,2% ,2% 8,8% 100,0% 72,1% 66,7% 71,6% ,0% 25,0% 100,0% 3,5% 11,1% 4,2% ,5% 9,5% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Akete katılarak dış kayak kullaımıda yararladığıı belirte firmaları %24.4 ü aoim, %72.1 i limited şirkettir.

87 65 Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*DKKY Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % DKKY içide % Sermaye içide % DKKY içide % Sermaye içide % DKKY içide % DKKY ,1% 9,9% 100,0% 88,0% 88,9% 88,0% ,0% 100,0% 4,8% 4,3% ,7% 14,3% 100,0% 7,2% 11,1% 7,6% Sermaye içide % DKKY içide % ,2% 9,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Akete katılarak dış kayak kullaımıda yararladığıı belirte firmaları %88 i tamame yerli sermayeye, 4.8 i ise tamame yabacı sermayeye sahiptir. %7.2 si ise yerli-yabacı sermaye ortaklığıda oluşmaktadır. Çizelge Dış kayaklarda yararlama ile firmaları faaliyet alaları arasıdaki ilişki Faaliyet*DKKY Çapraz Tablosu Faaliyet Dokuma kumaş kofeksiyou Örme kumaş kofeksiyou Dokuma ve örme kumaş kofeksiyou Faaliyet içide % DKKY içide % Faaliyet içide % DKKY içide % Faaliyet içide % DKKY içide % DKKY ,7% 8,3% 100,0% 37,9% 33,3% 37,5% ,2% 11,8% 100,0% 34,5% 44,4% 35,4% ,3% 7,7% 100,0% 27,6% 22,2% 27,1% Faaliyet içide % DKKY içide % ,6% 9,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

88 66 Akete katılarak dış kayaklarda yararladığı belirte firmaları %37.9 u dokuma kumaş kofeksiyouda, %34.5 i örme kumaş kofeksiyouda, %27.6 sı hem dokuma hem örme kumaş kofeksiyouda faaliyet göstermektedir. Çizelge İsteile itelikte taşero firma bulabilme ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*Nitelik Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % Nitelik içide % Sermaye içide % Nitelik içide % Sermaye içide % Nitelik içide % Nitelik ,5% 20,5% 100,0% 89,2% 83,3% 88,0% ,0% 25,0% 100,0% 4,6% 5,6% 4,8% ,7% 33,3% 100,0% 6,2% 11,1% 7,2% Sermaye içide % Nitelik içide % ,3% 21,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Akete katıla firmalarda dış kayak kullaımıda faydalamayı düşüdüğüde istediği itelikte taşero firma bulabileleri %89.2 si %100 yerli, %4.6 sı %100 yabacı sermayeye sahipke %6.2 si yerliyabacı sermaye ortaklığıdır. Hazır giyim sektörüde faaliyet göstere ve akete katıla yabacı sermayeli şirketleri az olması ve Türk sermayedarları piyasayı daha iyi taımları istee itelikte taşero firma bulabile şirketleri büyük çoğuluğuu yerli sermayeli şirket olmasıı edei olabilir.

89 67 Çizelge İsteile itelikte taşero firma bulabilme ile taşero firma ile ortalama çalışma süresi arasıdaki ilişki Nitelik*Ortalama Süre Çapraz Tablosu Nitelik Nitelik içide % Ort. Süre içide % Nitelik içide % Ort. Süre içide % Nitelik içide % Ort. Süre içide % Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri ,9% 28,4% 22,4% 31,3% 100,0% 70,6% 76,0% 78,9% 87,5% 78,8% ,8% 33,3% 22,2% 16,7% 100,0% 29,4% 24,0% 21,1% 12,5% 21,2% ,0% 29,4% 22,4% 28,2% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Akete katıla firmalarda dış kayak kullaımıda faydalamayı düşüdüğüde istediği itelikte taşero firma bulabileleri %31.3 ü bir taşero firmayla ortalama 5 yıl ve üzeride çalışmaktadır. %28.4 ü 1-3 yıl, %22.4 ü 3-5 yıl, %17.9 u ise 1 yıl ve daha az sürede birlikte çalışmaktadır. Bir taşero firmayla ortalama 5 yıl ve üzeride çalışa firmaları %87.5 i istediği itelikte taşero firma bulabilmektedir. Çizelge Taşero firmayla ortalama çalışma süresi ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*Ortalama Süre Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % Ort. Süre içide % Sermaye içide % Ort. Süre içide % Sermaye içide % Ort. Süre içide % Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri ,2% 26,4% 22,2% 29,2% 100,0% 94,1% 86,4% 84,2% 87,5% 87,8% ,0% 25,0% 50,0% 100,0% 4,5% 5,3% 8,3% 4,9% ,7% 33,3% 33,3% 16,7% 100,0% 5,9% 9,1% 10,5% 4,2% 7,3% Sermaye içide % Ort. Süre içide % ,7% 26,8% 23,2% 29,3% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

90 68 Akete katıla firmalarda tamame yerli sermayeye sahip olalar ile yerli-yabacı sermaye ortaklığıa sahip olaları taşero bir firma ile ortalama çalışma süreleri birbirlerie yakı oralarda 1 yıl ve daha az, 1-3 yıl, 3-5 yıl, 5 yıl ve üzeridedir. Tamame yabacı sermayeye sahip ola firmalar ise taşero firmalarla ortalama 1 yıl ve üzeride çalışmaktadır. Çizelge Taşero firma ile yazılı sözleşme yapılması ile taşero firma ile ortalama çalışma süresi arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Sözleşme Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Ort. Süre içide % Sözleşme içide % Ort. Süre içide % Sözleşme içide % Ort. Süre içide % Sözleşme içide % Ort. Süre içide % Sözleşme içide % Ort. Süre içide % Sözleşme içide % Sözleşme ,6% 29,4% 100,0% 17,9% 29,4% 20,2% ,3% 16,7% 100,0% 29,9% 23,5% 28,6% ,7% 26,3% 100,0% 20,9% 29,4% 22,6% ,5% 12,5% 100,0% 31,3% 17,6% 28,6% ,8% 20,2% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firma ile ortalama çalışma süreleri e olursa olsu firmaları büyük çoğuluğu yazılı bir sözleşme yapmaktadır. Dış kayak kullaımıı başarılı olabilmesii temel şartlarıda biri ola taşero firmayla açık, et, tüm ayrıtıları içere bir sözleşme yapma gerekliliğii firmaları büyük çoğuluğuu beimsemiş olduğu söyleebilir.

91 69 Çizelge Dış kayaklarda yararlama yüzdeleri ile firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletme fikirleri arasıdaki ilişki Geişleme*DKK Yüzde Çapraz Tablosu Geişleme Geiş içide % DKK Yüzde içide % Geiş içide % DKK Yüzde içide % Geiş içide % DKK Yüzde içide % DKK Yüzde %20 ve altı %21-40 %41-60 % ,6% 33,3% 33,3% 4,8% 100,0% 18,2% 28,0% 38,9% 11,1% 24,7% ,2% 28,1% 17,2% 12,5% 100,0% 81,8% 72,0% 61,1% 88,9% 75,3% ,8% 29,4% 21,2% 10,6% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmaları %95 i faaliyetlerii %60 ıa vara oralarda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Dış kayak kullaımıı arttırmayı düşümeye firmaları %60 ı ise faaliyetlerii %40 ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Dış kayak kullaımıda yoğu olarak yararlaa firmaları dış kayak kullaımıı avatajlarıı daha iyi yaşadıkları ve bu edele yemek, hammadde gibi işleri haricideki işlerde de dış kayak kullaımıda faydalamayı hedefledikleri söyleebilir. Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile firmaları hukuki yapıları arasıdaki ilişki Hukuki*Kaç Yıl Çapraz Tablosu Hukuki Aoim Limited Diğer Hukuki içide % Kaç Yıl içide % Hukuki içide % Kaç Yıl içide % Hukuki içide % Kaç Yıl içide % Hukuki içide % Kaç Yıl içide % Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri ,8% 23,8% 14,3% 57,1% 100,0% 14,3% 35,7% 21,4% 24,0% 24,7% ,8% 14,8% 16,4% 59,0% 100,0% 85,7% 64,3% 71,4% 72,0% 71,8% ,3% 66,7% 100,0% 7,1% 4,0% 3,5% ,2% 16,5% 16,5% 58,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

92 70 Aoim şirketleri %57.1 ii, limited şirketleri %59 uu 5 yıl ve daha uzu süredir dış kayak kullaımıda yararladıkları görülmektedir. Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile firmaları ciroları arasıdaki ilişki Ciro*Kaç Yıl Çapraz Tablosu Ciro Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri $ ve altı Ciro içide % 66,7% 33,3% 100,0% Kaç Yıl içide % 16,7% 7,1% 3,7% $ Ciro içide % 8,3% 16,7% 75,0% 100,0% Kaç Yıl içide % 16,7% 14,3% 18,4% 14,8% $ Ciro içide % 28,6% 42,9% 28,6% 100,0% Kaç Yıl içide % 33,3% 21,4% 4,1% 8,6% Ciro içide % 44,4% 11,1% 44,4% 100,0% Kaç Yıl içide % 33,3% 7,1% 8,2% 11,1% $ ve üze Ciro içide % 6,0% 12,0% 14,0% 68,0% 100,0% Kaç Yıl içide % 50,0% 50,0% 50,0% 69,4% 61,7% Ciro içide % 7,4% 14,8% 17,3% 60,5% 100,0% Kaç Yıl içide % 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda 5 yıl ve daha uzu süredir faydalaaları %69.4 ü; 1 yıl ve daha az süredir, 1-3 yıldır, 3-5 yıldır faydalaaları ise %50 si $ ve üzeride bir ciroya sahiptir.

93 71 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile ortalama bir taşero firmayla çalışma süreleri arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Kaç Yıl Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üze Ort. Süre içide % Kaç Yıl içide % Ort. Süre içide % Kaç Yıl içide % Ort. Süre içide % Kaç Yıl içide % Ort. Süre içide % Kaç Yıl içide % Ort. Süre içide % Kaç Yıl içide % Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri ,4% 5,9% 23,5% 41,2% 100,0% 71,4% 7,1% 26,7% 14,6% 20,2% ,0% 32,0% 32,0% 32,0% 100,0% 14,3% 57,1% 53,3% 16,7% 29,8% ,1% 11,1% 77,8% 100,0% 14,3% 13,3% 29,2% 21,4% ,2% 12,5% 4,2% 79,2% 100,0% 14,3% 21,4% 6,7% 39,6% 28,6% ,3% 16,7% 17,9% 57,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 1 yıl ve daha az süredir dış kayak kullaımıda faydalaaları %71.4 ü bir taşero firma ile ortalama 1 yılda daha az sürede çalışırke, 5 yıl ve daha uzu zamadır dış kayak kullaımıda faydalaaları %39.6 ı bir taşero firma ile 5 yıl ve üzeride, %29.2 si 3-5 yıl arasıda çalışmaktadır. Dış kayak kullaımıda yararlama süresi arttıkça taşero firma ile ortalama çalışma süresii uzadığı söyleebilir.

94 72 Çizelge Dış kayak kullaımıda yararlama süreleri ile dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki DKK Yüzde*Kaç Yıl Çapraz Tablosu DKK Yüzde %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 DKK Yüzde içide % Kaç Yıl içide % DKK Yüzde içide % Kaç Yıl içide % DKK Yüzde içide % Kaç Yıl içide % DKK Yüzde içide % Kaç Yıl içide % DKK Yüzde içide % Kaç Yıl içide % Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri ,4% 17,1% 17,1% 54,3% 100,0% 57,1% 42,9% 40,0% 38,0% 40,7% ,0% 20,0% 8,0% 64,0% 100,0% 28,6% 35,7% 13,3% 32,0% 29,1% ,8% 35,3% 52,9% 100,0% 14,3% 40,0% 18,0% 19,8% ,1% 11,1% 11,1% 66,7% 100,0% 14,3% 7,1% 6,7% 12,0% 10,5% ,1% 16,3% 17,4% 58,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaım oraları %80 ve altıda ola firmaları büyük çoğuluğu 5 yıl ve daha uzu süredir dış kayak kullaımıda faydalamaktadırlar. Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*Dış Uzma Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % Dış Uzma içide % Sermaye içide % Dış Uzma içide % Sermaye içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,1% 84,9% 100,0% 84,6% 88,6% 88,0% ,0% 50,0% 100,0% 15,4% 2,9% 4,8% ,0% 100,0% 8,6% 7,2% Sermaye içide % Dış Uzma içide % ,7% 84,3% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

95 73 %100 yerli sermayeye sahip şirketleri %84.9 u dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamazke, %100 yabacı sermayeye sahip şirketleri %50 si, yerli-yabacı sermaye ortaklıklarıı tamamı işletme dışı uzmalarda faydalamamışlardır. Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları ciroları arasıdaki ilişki Ciro*Dış Uzma Çapraz Tablosu Ciro $ ve altı Ciro içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,0% 100,0% 4,3% 3,7% $ Ciro içide % Dış Uzma içide % ,7% 58,3% 100,0% 38,5% 10,1% 14,6% $ Ciro içide % Dış Uzma içide % ,3% 85,7% 100,0% 7,7% 8,7% 8,5% $ Ciro içide % Dış Uzma içide % 1,2% 7,3% 8,5% ,0% 100,0% 13,0% 11,0% $ ve üzeri Ciro içide % Dış Uzma içide % ,7% 86,3% 100,0% 53,8% 63,8% 62,2% Ciro içide % Dış Uzma içide % ,9% 84,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Cirosu $ ve altıda ola şirketleri tamamı, $ arasıda olaları %58.3 ü $ arasıda olaları %85.7 si, $ arasıda olaları tamamı, $ ve üzeride olaları %86.3 ü dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamamışlardır.

96 74 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaımıda yararlama arasıdaki ilişki DKKY*Dış Uzma Çapraz Tablosu DKKY DKKY içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,4% 82,6% 100,0% 100,0% 98,6% 98,9% DKKY içide % Dış Uzma içide % ,0% 100,0% 1,4% 1,1% DKKY içide % Dış Uzma içide % ,2% 82,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda yararlaaları %82.6 sı dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamamıştır. Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile isteile itelikte taşero firma buluabilmesi arasıdaki ilişki Nitelik*Dış Uzma Çapraz Tablosu Nitelik Nitelik içide % Dış Uzma içide % Nitelik içide % Dış Uzma içide % Nitelik içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,3% 79,7% 100,0% 93,3% 76,4% 79,3% ,6% 94,4% 100,0% 6,7% 23,6% 20,7% ,2% 82,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaaları %93.3 ü istediği itelikte taşero firma bulabilirke, işletme dışı uzmalarda faydalamayaları %76.4 ü istediği itelikte taşero firma bulamamaktadır. Dış kayak kullaım sürecide işletme dışı uzmalarda faydalaaları faydalamayalara göre dış kayak kullaımıda daha başarılı oldukları söyleebilir.

97 75 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki Sözleşme*Dış Uzma Çapraz Tablosu Sözleşme Sözleşme içide % Dış Uzma içide % Sözleşme içide % Dış Uzma içide % Sözleşme içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,9% 82,1% 100,0% 85,7% 78,6% 79,8% ,8% 88,2% 100,0% 14,3% 21,4% 20,2% ,7% 83,3% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaaları %85.7 si, işletme dışı uzmalarda faydalamayaları ise %78.6 sı çalıştığı taşero firmalarla sözleşme imzalamaktadır. Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile ortalama sözleşme süreleri arasıdaki ilişki Sözleşme Süresi*Dış Uzma Çapraz Tablosu Sözleşme Süresi 0-6 ay 6-12 ay ay ay 48 ay ve üzeri Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Söz. Süre içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,8% 81,3% 100,0% 23,1% 24,1% 23,9% ,1% 78,9% 100,0% 61,5% 55,6% 56,7% ,1% 88,9% 100,0% 7,7% 14,8% 13,4% ,0% 50,0% 100,0% 7,7% 1,9% 3,0% ,0% 100,0% 3,7% 3,0% ,4% 80,6% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaaları %61.5 i, işletme dışı uzmalarda faydalamayaları ise

98 76 %55.6 sı taşero bir firmayla ortalama 6-12 aylık sözleşme imzalamaktadır. Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile taşero firmayla yapıla sözleşmede e çok dikkat edile oktalar arasıdaki ilişki Dikkat*Dış Uzma Çapraz Tablosu Dikkat Stadart olmaması Dikkat içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,7% 83,3% 100,0% 16,7% 18,2% 17,9% Ayrıtılı Dikkat içide % Dış Uzma içide % ,6% 81,4% 100,0% 66,7% 63,6% 64,2% Uzma Dikkat içide % Dış Uzma içide % ,0% 80,0% 100,0% 16,7% 14,5% 14,9% Esek olması Dikkat içide % Dış Uzma içide % ,0% 100,0% 3,6% 3,0% Dikkat içide % Dış Uzma içide % ,9% 82,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamayaları %63.6 sı, faydalaaları %66.7 si taşero firma ile yaptıkları sözleşmede e çok sözleşmei bütü ayrıtıları içerecek şekilde hazırlamış olmasıa dikkat etmektedirler.

99 77 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki DKK Yüzde*Dış Uzma Çapraz Tablosu DKK Yüzde %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 DKK Yüzde içide % Dış Uzma içide % DKK Yüzde içide % Dış Uzma içide % DKK Yüzde içide % Dış Uzma içide % DKK Yüzde içide % Dış Uzma içide % DKK Yüzde içide % Dış Uzma içide % Dış Uzma ,3% 85,7% 100,0% 33,3% 41,7% 40,2% ,0% 72,0% 100,0% 46,7% 25,0% 28,7% ,1% 88,9% 100,0% 13,3% 22,2% 20,7% ,1% 88,9% 100,0% 6,7% 11,1% 10,3% ,2% 82,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamayaları %41.7 si faaliyetlerii %20 side ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalaırke, dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaaları %46.7 si faaliyetlerii %21-40 ıda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır.

100 78 Çizelge Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama ile dış kayak kullaımıda yararlama süreleri arasıdaki ilişki Kaç Yıl*Dış Uzma Çapraz Tablosu Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Kaç Yıl içide% Dış Uzma içide% Kaç Yıl içide% Dış Uzma içide% Kaç Yıl içide% Dış Uzma içide% Kaç Yıl içide% Dış Uzma içide% Kaç Yıl içide% Dış Uzma içide% Dış Uzma ,3% 85,7% 100,0% 6,7% 8,5% 8,1% ,4% 78,6% 100,0% 20,0% 15,5% 16,3% ,7% 93,3% 100,0% 6,7% 19,7% 17,4% ,0% 80,0% 100,0% 66,7% 56,3% 58,1% ,4% 82,6% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamayaları %56.3 ü, işletme dışı uzmalarda yararlaaları ise %66.7 si 5 yıl ve daha uzu süredir dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile dış kayak kullaımıda yararlama arasıdaki ilişki DKKY*Araştırma Çapraz Tablosu DKKY DKKY içide % Araştırma içide % DKKY içide % Araştırma içide % DKKY içide % Araştırma içide % Araştırma ,2% 5,8% 100,0% 98,8% 100,0% 98,9% ,0% 100,0% 1,2% 1,1% ,3% 5,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda faydalaaları %98.8 i birlikte çalışacağı taşero firma hakkıda araştırma yapmıştır.

101 79 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile isteile itelikte taşero firma bulabilme arasıdaki ilişki Nitelik*Araştırma Çapraz Tablosu Nitelik Nitelik içide % Araştırma içide % Nitelik içide % Araştırma içide % Nitelik içide % Araştırma içide % Araştırma ,1% 2,9% 100,0% 81,7% 40,0% 79,3% ,3% 16,7% 100,0% 18,3% 60,0% 20,7% ,3% 5,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda birlikte çalışacağı taşero firma ile ilgili araştırma yapaları %81.7 si istediği itelikte taşero firma bulabilirke, araştırma yapmayaları %60 ı istediği itelikte taşero firma bulamamaktadır. Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile bir taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Araştırma Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Ort. Süre içide % Araştırma içide % Ort. Süre içide % Araştırma içide % Ort. Süre içide % Araştırma içide % Ort. Süre içide % Araştırma içide % Ort. Süre içide % Araştırma içide % Araştırma ,1% 5,9% 100,0% 20,0% 20,0% 20,0% ,0% 12,0% 100,0% 27,5% 60,0% 29,4% ,0% 100,0% 23,8% 22,4% ,8% 4,2% 100,0% 28,8% 20,0% 28,2% ,1% 5,9% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

102 80 Birlikte çalışacağı taşero firma hakkıda araştırma yapaları bir taşero firma ile ortalama çalışma süreleri birbirlerie yakı oralarda 1 yıl ve daha az, 1-3 yıl, 3-5 yıl, 5 yıl ve üzeridir. Araştırma yapmayaları %60 ı ise bir taşero firmayla ortalama 1-3 yıl çalışmaktadır. Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile sözleşme yapma arasıdaki ilişki Sözleşme*Araştırma Çapraz Tablosu Sözleşme Sözleşme içide % Araştırma içide % Sözleşme içide % Araştırma içide % Sözleşme içide % Araştırma içide % Araştırma ,5% 4,5% 100,0% 81,0% 60,0% 79,8% ,2% 11,8% 100,0% 19,0% 40,0% 20,2% ,0% 6,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Birlikte çalışacağı taşero firma ile ilgili araştırma yapaları %81 i, yapmayaları %60 ı taşero firmayla sözleşme imzalamaktadır.

103 81 Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile ortalama sözleşme süreleri arasıdaki ilişki Sözleşme Süresi*Araştırma Çapraz Tablosu Sözleşme Süresi 0-6 ay 6-12 ay ay ay 48 ay ve üzeri Söz. Süre içide % Araştırma içide % Söz. Süre içide % Araştırma içide % Söz. Süre içide % Araştırma içide % Söz. Süre içide % Araştırma içide % Söz. Süre içide % Araştırma içide % Söz. Süre içide % Araştırma içide % Araştırma ,5% 12,5% 100,0% 21,9% 66,7% 23,9% ,4% 2,6% 100,0% 57,8% 33,3% 56,7% ,0% 100,0% 14,1% 13,4% ,0% 100,0% 3,1% 3,0% ,0% 100,0% 3,1% 3,0% ,5% 4,5% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Birlikte çalışacağı taşero firma ile ilgili araştırma yapaları %57.8 i taşero firma ile 6-12 aylık sözleşme imzalarke, araştırma yapmayaları %66.7 si 0-6 aylık sözleşme yapmaktadır. Çizelge Taşero firmayla ilgili araştırma yapma ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlama arasıdaki ilişki Dış Uzma*Araştırma Çapraz Tablosu Dış Uzma Dış Uzma içide % Araştırma içide % Dış Uzma içide % Araştırma içide % Dış Uzma içide % Araştırma içide % Araştırma ,0% 100,0% 18,3% 17,2% ,1% 6,9% 100,0% 81,7% 100,0% 82,8% ,3% 5,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

104 82 Birlikte çalışacağı taşero firma ile ilgili araştırma yapaları %81.7 si, yapmayaları tamamı dış kayak kullaımı sırasıda uzmalarda faydalamamışlardır. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*Kar Artışı Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % Kar içide% Sermaye içide % Kar içide% Sermaye içide % Kar içide% Kar Artışı Çok Az&Az Büyük & Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,5% 69,9% 24,7% 100,0% 80,0% 87,9% 90,0% 88,0% ,0% 25,0% 100,0% 5,2% 5,0% 4,8% ,7% 66,7% 16,7% 100,0% 20,0% 6,9% 5,0% 7,2% Sermaye içide % Kar içide% ,0% 69,9% 24,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı soucuda %100 yerli sermayeye sahip firmaları %69.9 uu, %100 yabacı sermayeye sahip firmaları %75 ii, yerli-yabacı sermaye ortaklıklarıı %66.7 sii kârlılıklarıda çok az veya az orada bir artış meydaa gelmiştir.

105 83 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sermaye yapıları arasıdaki ilişki Sermaye*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Sermaye %100 yerli sermaye %100 yabacı sermaye Yerli-yabacı sermaye ortaklığı Sermaye içide % Ciro içide % Sermaye içide % Ciro içide % Sermaye içide % Ciro içide % Ciro Artışı Büyük Çok &Oldukça Az&Az Yüksek Hiç Orada Orada ,8% 58,3% 20,8% 100,0% 78,9% 89,4% 93,8% 87,8% ,0% 75,0% 100,0% 5,3% 6,4% 4,9% ,0% 33,3% 16,7% 100,0% 15,8% 4,3% 6,3% 7,3% Sermaye içide % Ciro içide % ,2% 57,3% 19,5% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı soucuda %100 yerli sermayeye sahip firmaları %58.3 üü, %100 yabacı sermayeye sahip firmaları %75 ii cirolarıda çok az veya az orada bir artış meydaa gelmiştir. Yerli-yabacı sermaye ortaklıklarıı %50 sii cirolarıda ise hiçbir artış olmamıştır.

106 84 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki DKKY*Kar Artışı Çapraz Tablosu DKKY DKKY içide % Kar içide % DKKY içide % Kar içide % DKKY içide % Kar içide % Hiç Kar Artışı Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,9% 69,4% 24,7% 100,0% 100,0% 98,3% 100,0% 98,8% ,0% 100,0% 1,7% 1,2% ,8% 69,8% 24,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda yararlaaları %69.4 ü dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda çok az veya az orada artış meydaa geldiğii belirtirke, %24.7 si büyük orada veya oldukça yüksek orada artış olduğuu, %5.9 u ise hiçbir artış olmadığıı söylemiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki DKKY*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu DKKY DKKY içide % Maliyet içide % DKKY içide % Maliyet içide % DKKY içide % Maliyet içide % Maliyetlerde Azalma Çok Az& Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,1% 63,5% 29,4% 100,0% 100,0% 98,2% 100,0% 98,8% ,0% 100,0% 1,8% 1,2% ,0% 64,0% 29,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

107 85 Dış kayak kullaımıda yararlaaları %63.5 i dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride çok az veya az orada bir azalma meydaa geldiğii belirtirke, %29.4 ü büyük orada veya oldukça yüksek orada azalma olduğuu, %7.1 i ise hiçbir azalma olmadığıı söylemiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımıda yararlamaları arasıdaki ilişki DKKY*Ciro Artışı Çapraz Tablosu DKKY DKKY içide % Ciro içide % DKKY içide % Ciro içide % DKKY içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az& Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,4% 58,3% 20,2% 100,0% 94,7% 100,0% 100,0% 98,8% ,0% 100,0% 5,3% 1,2% ,4% 57,6% 20,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda yararlaaları %58.3 ü dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda çok az veya az orada artış meydaa geldiğii belirtirke, %21.4 ü hiçbir artış olmadığıı, %20.2 si ise büyük orada veya oldukça yüksek orada artış olduğuu söylemiştir.

108 86 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki Araştırma*Kar Artışı Çapraz Tablosu Araştırma Araştırma içide % Kar içide % Araştırma içide % Kar içide % Araştırma içide % Kar içide % Hiç Kar Artışı Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,2% 69,1% 24,7% 100,0% 100,0% 93,3% 95,2% 94,2% ,0% 20,0% 100,0% 6,7% 4,8% 5,8% ,8% 69,8% 24,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile ilgili araştırma yapa firmaları %69.1 ii, taşero firma ile ilgili araştırma yapmayaları %80 ii kârlılıklarıda dış kayak kullaımı soucuda çok az veya az orada bir artış meydaa gelmiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki Araştırma*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Araştırma Araştırma içide % Maliyet içide % Araştırma içide % Maliyet içide % Araştırma içide % Maliyet içide % Hiç Maliyetlerde Azalma Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,4% 64,2% 28,4% 100,0% 100,0% 94,5% 92,0% 94,2% ,0% 40,0% 100,0% 5,5% 8,0% 5,8% ,0% 64,0% 29,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

109 87 Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile ilgili araştırma yapa firmaları %64.2 sii, taşero firma ile ilgili araştırma yapmayaları %60 ıı maliyetleride dış kayak kullaımı soucuda çok az veya az orada bir artış meydaa gelmiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ilgili araştırma yapmaları arasıdaki ilişki Araştırma*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Araştırma Araştırma içide % Ciro içide % Araştırma içide % Ciro içide % Araştırma içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,3% 57,5% 21,3% 100,0% 89,5% 93,9% 100,0% 94,1% ,0% 60,0% 100,0% 10,5% 6,1% 5,9% ,4% 57,6% 20,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile ilgili araştırma yapa firmaları %57.5 ii, taşero firmayla ilgili araştırma yapmayaları %60 ıı cirolarıda dış kayak kullaımı soucuda çok az veya az orada bir artış meydaa gelmiştir.

110 88 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki Sözleşme*Kar Artışı Çapraz Tablosu Sözleşme Sözleşme içide% Kar içide % Sözleşme içide% Kar içide % Sözleşme içide% Kar içide % Kar Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,0% 65,7% 28,4% 100,0% 80,0% 75,9% 90,5% 79,8% ,9% 82,4% 11,8% 100,0% 20,0% 24,1% 9,5% 20,2% ,0% 69,0% 25,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile sözleşme imzalaya firmaları %65.7 si, sözleşme imzalamaya firmaları %82.4 ü dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki Sözleşme*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Sözleşme Sözleşme içide % Maliyet içide % Sözleşme içide % Maliyet içide % Sözleşme içide % Maliyet içide % Hiç Maliyetlerde Azalma Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,0% 62,7% 31,3% 100,0% 80,0% 77,8% 84,0% 79,8% ,9% 70,6% 23,5% 100,0% 20,0% 22,2% 16,0% 20,2% ,0% 64,3% 29,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

111 89 Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile sözleşme imzalaya firmaları %62.7 sii, sözleşme imzalamayaları %70.6 sıı maliyetleride dış kayak kullaımı soucuda az veya çok az orada bir azalma meydaa gelmiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla sözleşme yapmaları arasıdaki ilişki Sözleşme*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Sözleşme Sözleşme içide % Ciro içide % Sözleşme içide % Ciro içide % Sözleşme içide % Ciro içide % Ciro Artışı Büyük & Çok Oldukça Az&Az Yüksek Hiç Orada Orada ,9% 58,2% 20,9% 100,0% 73,7% 81,3% 82,4% 79,8% ,4% 52,9% 17,6% 100,0% 26,3% 18,8% 17,6% 20,2% ,6% 57,1% 20,2% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile sözleşme imzalaya firmaları %58.2 sii, sözleşme imzalamayaları %52.9 uu cirolarıda dış kayak kullaımı soucuda az veya çok az orada bir artış meydaa gelmiştir.

112 90 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki Dikkat*Kar Artışı Çapraz Tablosu Dikkat Stadart olmaması Ayrıtılı Uzma Esek olması Dikkat içide % Kar içide % Dikkat içide % Kar içide % Dikkat içide % Kar içide % Dikkat içide % Kar içide % Dikkat içide % Kar içide % Hiç Kar Artışı Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,7% 8,3% 100,0% 25,0% 5,3% 17,9% ,0% 55,8% 37,2% 100,0% 75,0% 54,5% 84,2% 64,2% ,0% 70,0% 20,0% 100,0% 25,0% 15,9% 10,5% 14,9% ,0% 100,0% 4,5% 3,0% ,0% 65,7% 28,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firma ile imzaladıkları sözleşmelerde e çok sözleşmei stadart olmamasıa dikkat edeleri %91.7 si, tüm ayrıtıları içerecek şekilde hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %55.8 i, uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %70 i, sözleşmei esek olmasıa dikkat edeleri ise %100 ü dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda az veya çok az orada artış meydaa geldiğii belirtmiştir.

113 91 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki Dikkat*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Dikkat Stadart olmaması Ayrıtılı Uzma Esek olması Dikkat içide % Maliyet içide % Dikkat içide % Maliyet içide % Dikkat içide % Maliyet içide % Dikkat içide % Maliyet içide % Dikkat içide % Maliyet içide % Hiç Maliyetlerde Azalma Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Orada Orada ,0% 25,0% 100,0% 21,4% 14,3% 17,9% ,7% 58,1% 37,2% 100,0% 50,0% 59,5% 76,2% 64,2% ,0% 70,0% 10,0% 100,0% 50,0% 16,7% 4,8% 14,9% ,0% 50,0% 100,0% 2,4% 4,8% 3,0% ,0% 62,7% 31,3% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firma ile imzaladıkları sözleşmelerde e çok sözleşmei stadart olmamasıa dikkat edeleri %75 i, tüm ayrıtıları içerecek şekilde hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %58.1 i, uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %70 i dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride az veya çok az orada azalma meydaa geldiğii belirtmiştir. Sözleşmei esek olmasıa dikkat edeleri %50 si maliyetleride çok az veya az orada, %50 si büyük orada veya çok büyük orada azalma olduğuu belirtmiştir.

114 92 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları sözleşmede e çok dikkat ettikleri okta arasıdaki ilişki Dikkat*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Dikkat Stadart olmaması Ayrıtılı Uzma Esek olması Dikkat içide % Ciro içide % Dikkat içide % Ciro içide % Dikkat içide % Ciro içide % Dikkat içide % Ciro içide % Dikkat içide % Ciro içide % Ciro Artışı Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Hiç Orada Orada ,3% 50,0% 16,7% 100,0% 28,6% 15,4% 14,3% 17,9% ,6% 65,1% 23,3% 100,0% 35,7% 71,8% 71,4% 64,2% ,0% 50,0% 10,0% 100,0% 28,6% 12,8% 7,1% 14,9% ,0% 50,0% 100,0% 7,1% 7,1% 3,0% ,9% 58,2% 20,9% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firma ile imzaladıkları sözleşmelerde e çok sözleşmei stadart olmamasıa dikkat edeleri %50 si, tüm ayrıtıları içerecek şekilde hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %65.1 i, uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıa dikkat edeleri %50 si dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda az veya çok az orada artış meydaa geldiğii belirtmiştir. Sözleşmei esek olmasıa dikkat edeleri %50 si cirolarıda hiçbir artış olmadığıı söylerke, %50 si büyük orada veya çok büyük orada artış olduğuu belirtmiştir.

115 93 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki DKK Yüzde*Kar Artışı Çapraz Tablosu DKK Yüzde %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 DKKYüzde içide % Kar içide % DKKYüzde içide % Kar içide % DKKYüzde içide % Kar içide % DKKYüzde içide % Kar içide % DKKYüzde içide % Kar içide % Kar Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,6% 82,9% 8,6% 100,0% 60,0% 48,3% 14,3% 40,7% ,3% 62,5% 29,2% 100,0% 40,0% 25,0% 33,3% 27,9% ,1% 38,9% 100,0% 18,3% 33,3% 20,9% ,6% 44,4% 100,0% 8,3% 19,0% 10,5% ,8% 69,8% 24,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Faaliyetlerii %20 side ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalaaları %82.9 u, %21-40 ıda faydalaalarıı %62.5 i, %41-60 ıda faydalaaları %61.1 i, %61-80 ide faydalaaları %55.6 sı dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir.

116 94 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki DKK Yüzde*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu DKK Yüzde %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 DKKYüzde içide % Maliyet içide % DKKYüzde içide % Maliyet içide % DKKYüzde içide % Maliyet içide % DKKYüzde içide % Maliyet içide % DKKYüzde içide % Maliyet içide % Maliyetlerde Azalma Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Hiç Orada Orada ,3% 77,1% 8,6% 100,0% 83,3% 49,1% 12,0% 40,7% ,2% 66,7% 29,2% 100,0% 16,7% 29,1% 28,0% 27,9% ,0% 50,0% 100,0% 16,4% 36,0% 20,9% ,3% 66,7% 100,0% 5,5% 24,0% 10,5% ,0% 64,0% 29,1% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Faaliyetlerii %20 side ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalaaları %77.1 i, %21-40 ıda faydalaalarıı %66.7 si, %41-60 ıda faydalaaları %50 si dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride çok az veya az orada azalma meydaa geldiğii belirtirke, faaliyetlerii %61-80 ide dış kayak kullaımıda faydalaa firmaları %66.7 si maliyetleride büyük veya oldukça yüksek orada azalma olduğuu söylemiştir.

117 95 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım oraları arasıdaki ilişki DKK Yüzde*Ciro ARtışı Çapraz Tablosu DKKYÜZDE %20 ve altı %21-40 %41-60 %61-80 DKKYüzde içide % Ciro içide % DKKYüzde içide % Ciro içide % DKKYüzde içide % Ciro içide % DKKYüzde içide % Ciro içide % DKKYüzde içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,4% 61,8% 8,8% 100,0% 52,6% 42,9% 17,6% 40,0% ,7% 54,2% 29,2% 100,0% 21,1% 26,5% 41,2% 28,2% ,1% 61,1% 27,8% 100,0% 10,5% 22,4% 29,4% 21,2% ,3% 44,4% 22,2% 100,0% 15,8% 8,2% 11,8% 10,6% ,4% 57,6% 20,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Faaliyetlerii %20 side ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalaaları %61.8 si, %21-40 ıda faydalaalarıı %54.2 si, %41-60 ıda faydalaaları %61.1 i, %61-80 ide faydalaaları %44.4 ü dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir.

118 96 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım süreleri arasıdaki ilişki Kaç Yıl*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Kaç Yıl içide % Maliyet içide % Kaç Yıl içide % Maliyet içide % Kaç Yıl içide % Maliyet içide % Kaç Yıl içide % Maliyet içide % Kaç Yıl içide % Maliyet içide % Hiç Maliyetlerde Azalma Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,9% 57,1% 100,0% 5,6% 16,0% 8,2% ,6% 21,4% 100,0% 20,4% 12,0% 16,5% ,0% 60,0% 20,0% 100,0% 50,0% 16,7% 12,0% 17,6% ,1% 63,3% 30,6% 100,0% 50,0% 57,4% 60,0% 57,6% ,1% 63,5% 29,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda 0-1 yıldır faydalaa firmalar birbirleri yakı oralarda dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride çok az veya az orada ya da büyük orada veya oldukça yüksek orada azalma meydaa geldiğii belirtmişlerdir. 1-3 yıldır faydalaaları %78.6 sı, 3-5 yıldır faydalaaları %60 ı, 5 yıl ve üzeride faydalaaları %63.3 ü ise maliyetlerii çok az veya az orada azaldığıı belirtmişlerdir.

119 97 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaım süreleri arasıdaki ilişki Kaç Yıl*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Kaç Yıl 0-1 yıl 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Kaç Yıl içide % Ciro içide % Kaç Yıl içide % Ciro içide % Kaç Yıl içide % Ciro içide % Kaç Yıl içide % Ciro içide % Kaç Yıl içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,3% 28,6% 57,1% 100,0% 5,6% 4,1% 23,5% 8,3% ,4% 57,1% 21,4% 100,0% 16,7% 16,3% 17,6% 16,7% ,7% 60,0% 13,3% 100,0% 22,2% 18,4% 11,8% 17,9% ,8% 62,5% 16,7% 100,0% 55,6% 61,2% 47,1% 57,1% ,4% 58,3% 20,2% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıda 0-1 yıldır faydalaa firmaları %57.1 i dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda büyük orada veya oldukça yüksek orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir. 1-3 yıldır faydalaaları %57.1 i, 3-5 yıldır faydalaaları %60 ı, 5 yıl ve üzeride faydalaaları %62.5 i ise cirolarıı çok az veya az orada arttığıı belirtmişlerdir.

120 98 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımı sırasıda dış uzmalarda yararlaması arasıdaki ilişki Dış Uzma*Kar Artışı Çapraz Tablosu Dış Uzma Dış Uzma içide % Kar içide % Dış Uzma içide % Kar içide % Dış Uzma içide % Kar içide % Kar Artışı Çok Az& Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,1% 57,1% 35,7% 100,0% 20,0% 13,3% 23,8% 16,3% ,6% 72,2% 22,2% 100,0% 80,0% 86,7% 76,2% 83,7% ,8% 69,8% 24,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaa firmaları %57.1 i, yararlamaya firmaları %72.2 si dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Kar Artışı Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Ort. Süre içide % Kar içide % Ort. Süre içide % Kar içide % Ort. Süre içide % Kar içide % Ort. Süre içide % Kar içide % Ort. Süre içide % Kar içide % Kar Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,8% 64,7% 23,5% 100,0% 40,0% 18,6% 19,0% 20,0% ,0% 72,0% 24,0% 100,0% 20,0% 30,5% 28,6% 29,4% ,3% 52,6% 42,1% 100,0% 20,0% 16,9% 38,1% 22,4% ,2% 83,3% 12,5% 100,0% 20,0% 33,9% 14,3% 28,2% ,9% 69,4% 24,7% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

121 99 Taşero firmayla ortalama 0-12 ay çalışa firmaları %64.7 si, 1-3 yıl çalışaları %72 si, 3-5 yıl çalışaları %52.6 sı, 5 yıl ve üzeride çalışaları %83.3 ü dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Ort. Süre içide % Maliyet içide % Ort. Süre içide % Maliyet içide % Ort. Süre içide % Maliyet içide % Ort. Süre içide % Maliyet içide % Ort. Süre içide % Maliyet içide % Maliyetlerde Azalma Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,8% 52,9% 35,3% 100,0% 40,0% 16,4% 24,0% 20,0% ,0% 24,0% 100,0% 34,5% 24,0% 29,4% ,3% 57,9% 36,8% 100,0% 20,0% 20,0% 28,0% 22,4% ,3% 66,7% 25,0% 100,0% 40,0% 29,1% 24,0% 28,2% ,9% 64,7% 29,4% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firmayla ortalama 0-12 ay çalışa firmaları %52.9 u, 1-3 yıl çalışaları %76 sı, 3-5 yıl çalışaları %57.9 u, 5 yıl ve üzeride çalışaları %66.7 si dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride çok az veya az orada bir azalma meydaa geldiğii belirtmişlerdir.

122 100 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları taşero firmayla ortalama çalışma süreleri arasıdaki ilişki Ortalama Süre*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Ortalama Süre 0-12 ay 1-3 yıl 3-5 yıl 5 yıl ve üzeri Ort. Süre içide % Ciro içide % Ort. Süre içide % Ciro içide % Ort. Süre içide % Ciro içide % Ort. Süre içide % Ciro içide % Ort. Süre içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,6% 58,8% 23,5% 100,0% 15,8% 20,8% 23,5% 20,2% ,0% 50,0% 25,0% 100,0% 31,6% 25,0% 35,3% 28,6% ,1% 52,6% 26,3% 100,0% 21,1% 20,8% 29,4% 22,6% ,0% 66,7% 8,3% 100,0% 31,6% 33,3% 11,8% 28,6% ,6% 57,1% 20,2% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Taşero firmayla ortalama 0-12 ay çalışa firmaları %58.8 i, 1-3 yıl çalışaları %50 si, 3-5 yıl çalışaları %52.6 sı, 5 yıl ve üzeride çalışaları %66.7 si dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda çok az veya az orada bir artış meydaa geldiğii belirtmişlerdir.

123 101 Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Geişleme*Kar Artışı Çapraz Tablosu Geişleme Geiş içide % Kar içide % Geiş içide % Kar içide % Geiş içide % Kar içide % Kar Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,0% 65,0% 30,0% 100,0% 20,0% 22,4% 28,6% 23,8% ,3% 70,3% 23,4% 100,0% 80,0% 77,6% 71,4% 76,2% ,0% 69,0% 25,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmaları %65 i kârlılıklarıda çok az veya az orada artış olduğuu söylerke, %30 u büyük orada veya oldukça yüksek orada artış olduğuu söylemiştir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmaları %70.3 ü cirolarıda çok az veya az orada artış olduğuu belirtmiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Geişleme*Maliyetlerde Azalma Çapraz Tablosu Geişleme Geiş içide % Maliyet içide % Geiş içide % Maliyet içide % Geiş içide % Maliyet içide % Hiç Maliyetlerde Azalma Büyük& Çok Oldukça Az&Az Yüksek Orada Orada ,0% 40,0% 100,0% 22,6% 32,0% 23,8% ,4% 64,1% 26,6% 100,0% 100,0% 77,4% 68,0% 76,2% ,1% 63,1% 29,8% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%

124 102 Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmaları %60 ı maliyetleride çok az veya az orada azalma olduğuu söylerke, %40 ı büyük orada veya oldukça yüksek orada azalma olduğuu söylemiştir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmaları %64.1 i maliyetleride çok az veya az orada azalma olduğuu belirtmiştir. Çizelge Dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesiyle firmaları dış kayak kullaımlarıı geişletmeleri arasıdaki ilişki Geişleme*Ciro Artışı Çapraz Tablosu Geişleme Geiş içide % Ciro içide % Geiş içide % Ciro içide % Geiş içide % Ciro içide % Ciro Artışı Çok Az&Az Büyük& Oldukça Yüksek Hiç Orada Orada ,0% 45,0% 35,0% 100,0% 23,5% 18,4% 41,2% 24,1% ,6% 63,5% 15,9% 100,0% 76,5% 81,6% 58,8% 75,9% ,5% 59,0% 20,5% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmaları %45 i cirolarıda çok az veya az orada artış olduğuu söylerke, %35 i büyük orada veya oldukça yüksek orada artış olduğuu söylemiştir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmaları %63.5 i cirolarıda çok az veya az orada artış olduğuu belirtmiştir.

125 Farklılık Testleri Ordial sorularla gruplu değişkeler arasıda ilişkileri icelemek içi Ma-Whitey ve Kruskal-Wallis testleri yapılarak sıralama derecelerii ortalamalarıa göre farklılık olup olmadığıa bakılmıştır. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüp düşümemesi arasıdaki ilişkiye bakacak olursak (EK II); Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımıı maliyetleri azaltması daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile tekolojik yeilikleri takip edilebilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile küçülme (dowsizig) politikasıı izleebilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile başarılı işletmeler arasıa girebilmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayak trasferi gerçekleştirmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayakları yeide dağıtımıı sağlamak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi daha öemlidir.

126 104 Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile yatırım harcamalarıı azaltmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile yeide yapılama (reegieerig) kazaçlarıı hızladırmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile aa faaliyete odaklamak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile esekliklerii arttırmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile risk azaltmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile hız kazamak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile kotrol dışı foksiyoları yok etmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile maliyetleri öcede biliir hale gelmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımı ile kaliteyi arttırmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımı ile fiasal kayaklarda daha iyi yararlaabilmek daha öemlidir.

127 105 Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke öemli faktörler ile firmaı dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüp düşümemesi arasıdaki ilişki Sıralama Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Geişleme Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 21 31,95 671, , , ,74 508, , , ,87 418, , , ,46 440, , , ,29 72, ,62 138, ,67 917, , ,00 70 Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola doğru taşero firmaı seçimi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola taşero firmayla ilişkileri iyi yöetilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola titiz ve kapsamlı sözleşme yapılması daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola

128 106 uygulama ile ilgili ola amaçları doğru olarak belirlemesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola dışarıda uzma persoel desteği alıması daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması daha öemlidir (Sıralama alamlı, p=0.024). Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke öemli faktörler ile firmaları istedikleri itelikte taşero firma bulabilmeleri arasıdaki ilişki Sıralama Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Nitelik Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 62 39, , ,12 430, , , ,44 163, , , ,63 165, , , ,75 294, ,50 195,50 4 8,88 35, , , ,08 482,00 71

129 107 İstediği itelikte taşero firma bulamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola doğru taşero firmaı seçimi daha öemlidir. İstediği itelikte taşero firma bulamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola taşero firmayla ilişkileri iyi yöetilmesi daha öemlidir (Sıralama alamlı, p=0.047). İstediği itelikte taşero firma bulamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola titiz ve kapsamlı sözleşme yapılması daha öemlidir. İstediği itelikte taşero firma bulabile firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola uygulama ile ilgili ola amaçları doğru olarak belirlemesi daha öemlidir. İstediği itelikte taşero firma bulamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola dışarıda uzma persoel desteği alıması daha öemlidir. İstediği itelikte taşero firma bulabile firmalar içi dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilme faktörleride ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması daha öemlidir.

130 108 Çizelge Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlükler ile firmaı dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüp düşümemesi arasıdaki ilişki Sıralama Eseklik Kaybı Kotrol Kaybı Kısa Vade Persoel Kaybı Persoel Uzma Yeteek Kaybı Niteliksiz Taşero Amaç Birliği Gizlilik Bağımlılık Geişleme Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 8 20,25 162, ,52 334, ,25 142, ,76 560, ,11 295, ,94 565, ,90 159, ,77 369, ,53 293, ,09 835, ,40 92, ,65 314, ,77 162, ,67 333, ,50 193, ,21 626, ,25 37, ,55 83, ,71 159, ,04 337,00 31 Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaı esekliğii kaybetmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesi daha öemlidir.

131 109 Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola kısa vadeli ekoomik amaçlar üzerie odaklama daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola persoel üzerideki kotrolü kaybedilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola taşero firma persoelii uzma olmayışı daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola işletmei yeteeklerii kaybetmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola iteliksiz taşero firmaı seçimi daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola amaç birliğii sağlaamaması daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaya ilişki gizli bilgileri ifşa olması daha öemlidir. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümeye firmalar içi dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaı dışa bağımlılığıı artması daha öemlidir (Sıralama alamlı, p=0.022)

132 110 Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlükler ile taşero firmayla imzalaa sözleşmede dikkat edile oktalar arasıdaki ilişki iceleecek olursa (EK III); Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaı esekliğii kaybetmesi faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei esek olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteye firmalar, sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler ve sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesi faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei esek olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteye firmalar, sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler ve sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola kısa vadeli ekoomik amaçlara odaklama faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei ayrıtılı olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar, sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler ve sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola persoel üzerideki kotrolü kaybedilmesi faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei stadart olmamasıı

133 111 göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler, sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar ve sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola taşero firma persoelii uzma olmayışı faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei ayrıtılı olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler, sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler ve sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola işletmei yeteeklerii kaybetmesi faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei ayrıtılı olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler, sözleşmei stadart olmamasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola iteliksiz taşero firmaı seçilmesi faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler, sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteyeler ve sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola amaç birliğii sağlaamaması faktörüe e çok öemi sözleşmei stadart olmamasıı sözleşmede e öemli okta olarak göstere firmalar

134 112 vermektedir. Bu firmaları sırasıyla, sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteyeler, sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı ve sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaya ilişki gizli bilgileri ifşa olması faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei stadart olmamasıı isteyeler, sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteyeler ve sözleşmei esek olmasıı isteye firmalar izlemektedir. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlük faktörleride birisi ola firmaı dışa bağımlılığıı artması faktörüe e çok öemi sözleşmede e öemli okta olarak sözleşmei stadart olmamasıı göstere firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış olmasıı isteyeler ve sözleşmei ayrıtılı olmasıı isteyeler izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaılması arasıdaki ilişkiye bakacak olursak (EK IV); Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımıı maliyetleri azaltması daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile tekolojik yeilikleri takip edilebilmesi daha öemlidir.

135 113 Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile küçülme (dowsizig) politikasıı izleebilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile başarılı işletmeler arasıa girebilmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayak trasferi gerçekleştirmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayakları yeide dağıtımıı sağlamak daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile yatırım harcamalarıı azaltmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile yeide yapılama (reegieerig) kazaçlarıı hızladırmak daha öemlidir (sıralama öemli, p=0.042). Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile aa faaliyete odaklamak daha öemlidir.

136 114 Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile esekliklerii arttırmak daha öemlidir (sıralama öemli, p=0.044). Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile risk azaltmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile hız kazamak daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kotrol dışı foksiyoları yok etmek daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile maliyetleri öcede biliir hale gelmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalamaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile kaliteyi arttırmak daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaa firmalar içi dış kayak kullaımı ile fiasal kayaklarda daha iyi yararlaabilmek daha öemlidir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile taşero firma hakkıda araştırma yapma arasıdaki ilişki iceleecek olursa (EK V); Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımıı maliyetleri azaltması daha öemlidir.

137 115 Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile tekolojik yeilikleri takip edilebilmesi daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile küçülme (dowsizig) politikasıı izleebilmesi daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile başarılı işletmeler arasıa girebilmek daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayak trasferi gerçekleştirmek daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kayakları yeide dağıtımıı sağlamak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile yatırım harcamalarıı azaltmak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile yeide yapılama (reegieerig) kazaçlarıı hızladırmak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile aa faaliyete odaklamak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile esekliklerii arttırmak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile risk azaltmak daha öemlidir.

138 116 Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile hız kazamak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile kotrol dışı foksiyoları yok etmek daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile maliyetleri öcede biliir hale gelmesi daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi dış kayak kullaımı ile kaliteyi arttırmak daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi dış kayak kullaımı ile fiasal kayaklarda daha iyi yararlaabilmek daha öemlidir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişkiye bakacak olursak (EK VI); Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayak trasferii gerçekleştirilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda çok az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda büyük orada, az orada artış ola ve hiçbir artış olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola aa faaliyete odaklama faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda çok az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada artış ola, hiçbir artış olmaya, büyük orada artış ola ve oldukça yüksek orada artış ola firmalar izlemektedir.

139 117 Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri öcede bilimesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada, az orada artış ola ve hiçbir artış olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri azaltılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda oldukça yüksek orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda büyük orada, çok az orada, az orada artış ola ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola tekolojik yeilikleri takip etme faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda büyük orada, çok az orada ve az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola küçülme politikasıı izlemesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda çok az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada artış ola ve büyük orada artış firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola başarılı işletmeler arasıa girebilme faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada, çok az orada ve büyük orada artış ola firmalar takip etmektedir.

140 118 Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayakları yeide dağıtımıı sağlamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada ve büyük orada artış ola firmalar ile az orada artış olalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada ve büyük orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yatırım harcamalarıı azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda büyük orada ve çok az orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yeide yapılama kazaçlarıı hızladırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az ve çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola esekliği arttırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda oldukça yüksek orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada ve büyük orada artış ola firmalar, hiçbir artış olmayalar ve çok az orada artış olalar izlemektedir.

141 119 Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola risk azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda oldukça yüksek orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada artış ola firmalar, hiçbir artış olmayalar, büyük orada ve az orada artış olalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola hız kazamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada artış ola firmalar, hiçbir artış olmayalar ve az orada artış olalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kotrol dışı foksiyolar faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları kârlılıklarıda çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola fiasal kayaklarda yararlamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda kârlılığıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada, büyük orada ve az orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişki iceleecek olursa (EK VII); Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayak trasferii gerçekleştirilmesi faktörüe e çok öemi dış

142 120 kayak kullaımı sorasıda maliyetleride büyük orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada azalma ola veya hiçbir azalma olmaya firmalar ve az orada azalma ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola aa faaliyete odaklama faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride hiçbir azalma olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, büyük orada ve az orada azalma ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri öcede bilimesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, büyük orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, büyük orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola tekolojik yeilikleri takip etmek faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride hiçbir azalma olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride büyük orada, çok az orada ve az orada azalma ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola küçülme politikasıı izlemesi faktörüe e çok öemi dış kayak

143 121 kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride büyük orada ve çok az orada azalma ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola başarılı işletmeler arasıa girebilmek faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride hiçbir azalma olmaya firmalar, çok az orada ve az orada azalma ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayakları yeide dağıtımı faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride çok az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride büyük orada ve az orada azalma ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola sabit maliyetleri değişke maliyete döüştürülmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, büyük orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yatırım harcamalarıı azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada azalma ola, hiçbir azalma olmaya ve büyük orada azalma ola firmalar izlemektedir.

144 122 Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yeide yapılama kazaçlarıı hızladırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride büyük orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride az orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola esekliği arttırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride büyük orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, az orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola risk azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride çok az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride az orada, büyük orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola hız kazamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride çok az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride büyük orada azalma ola, hiçbir azalma olmaya ve az orada azalma ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kotrol dışı foksiyolar faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride az orada azalma ola firmalar vermektedir. Bu firmaları maliyetleride çok az orada azalma ola firmalar takip etmektedir.

145 123 Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kaliteyi arttırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride hiçbir azalma olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, az orada ve büyük orada azalma ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola fiasal kayaklarda yararlamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda maliyetleride hiçbir azalma olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada, büyük orada ve az orada azalma ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişkiye bakacak olursak (EK VIII); Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayak trasferii gerçekleştirilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda büyük orada artış ola veya hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda az orada, çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola aa faaliyetlere odaklamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda çok az orada artış ola vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, az orada, büyük orada ve oldukça yüksek orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri öcede bilimesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda büyük orada artış ola firmalar

146 124 vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, az orada ve çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola maliyetleri azaltılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda oldukça yüksek orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda büyük orada artış ola, hiçbir artış olmaya, çok az orada ve az orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola tekolojik yeilikleri takip etmek faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda çok az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, büyük orada ve az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola küçülme politikasıı izlemesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda az orada ve çok az orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola başarılı işletmeler arasıa girebilmek faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, çok az orada ve büyük orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kayakları yeide dağıtımıı sağlamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda çok az orada artış ola firmalar

147 125 vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda az orada ve büyük orada artış ola firmalar ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda çok az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla hiçbir artış olmaya firmalar, cirolarıda az orada ve büyük orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yatırım harcamalarıı azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda çok az orada ve az orada artış ola firmalar ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola yeide yapılama kazaçlarıı hızladırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda az orada artış ola, hiçbir artış olmaya ve çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola esekliği arttırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda oldukça yüksek orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda çok az orada ve az orada artış ola firmalar ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola risk azaltmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda büyük orada artış ola firmalar vermektedir. Bu

148 126 firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, oldukça yüksek orada, az orada ve çok az orada artış ola firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola hız kazamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda büyük orada, çok az orada ve az orada artış ola firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kotrol dışı foksiyolar faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları cirolarıda hiçbir artış olmaya firmalar takip etmektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola kaliteyi arttırmak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda az orada artış ola firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda çok az orada, büyük orada artış ola firmalar ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçelerde birisi ola fiasal kayaklarda yararlamak faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı sorasıda cirolarıda hiçbir artış olmaya firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda büyük orada, çok az orada ve az orada artış ola firmalar takip etmektedir.

149 127 Çizelge Taşero firma seçimide dikkat edile kriterler ile taşero firma hakkıda araştırma yapılıp yapılmaması arasıdaki ilişki Kalite Güve Uzma Eseklik Hizmet Fiyat Referas Amaç Araştırma Sıralama Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 70 38, , ,00 125, , , ,67 77, , ,00 1 8,00 8, ,75 81, ,00 10, , , ,90 134, , , ,20 201, ,69 174, ,50 15, ,00 153,00 0 a,00,00 17 a. Ma-Whitey Testi boş gruplarda uygulaamaz. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola kalite faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola güveilirlik faktörü daha öemlidir.

150 128 Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola uzmalık faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola eseklik faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapmaya firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola hizmet kapasitesi faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola fiyat faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola geçmiş referaslar faktörü daha öemlidir. Taşero firma hakkıda araştırma yapa firmalar içi taşero firma seçimide dikkat edile kriterlerde birisi ola amaç birliği faktörü daha öemlidir.

151 129 Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gerekli ola faktörler ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaılıp yararlaılmaması arasıdaki ilişki Sıralama Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Dış Uzma Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 15 42,27 634, , , ,64 499, , , ,95 263, , , ,14 375, , , ,40 47, ,50 184, ,12 443, , ,50 71 Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı faktörleride birisi ola doğru taşero seçimi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı faktörleride birisi ola taşero firma ile ilişkileri daha iyi yöetilmesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaa firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı

152 130 faktörleride birisi ola titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlamaya firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı faktörleride birisi ola uygulama ile ilgili amaçları doğru belirlemesi daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaa firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı faktörleride birisi dışarıda uzma persoel desteği alıması daha öemlidir. Dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda yararlaa firmalar içi dış kayaklarda yararlaabilmei başarılı olmasıı faktörleride birisi ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması daha öemlidir.

153 131 Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Karlılık Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Ortalamaları N Sıralaması 4 35, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,17 8 9, , , , , , ,00 70 Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola doğru taşero firmaı seçilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda oldukça yüksek

154 132 orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda hiçbir artış meydaa gelmeye, çok az orada, büyük orada ve az orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada, çok az orada, büyük orada artış meydaa gele ve hiçbir artış meydaa gelmeye firmalar izlemektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda hiçbir artış meydaa gelmeye firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada, büyük orada ve az orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirleme faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda çok az orada, az orada, büyük orada artış meydaa gele firmalar ve hiçbir artış olmaya firmalar izlemektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola dışarıda uzma persoel desteği alıması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda az orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla

155 133 kârlılıklarıda çok az orada ve büyük orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda kârlılıklarıda büyük orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla kârlılıklarıda az orada, çok az orada artış meydaa gele firmalar, hiçbir artış olmaya firmalar ve oldukça yüksek orada artış ola firmalar izlemektedir.

156 134 Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Maliyet Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Ortalamaları N Sıralaması 3 37, , , , , , , , , , , , , , , , , ,33 9 8, , , , , ,25 70 Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola doğru taşero firmaı seçilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride oldukça büyük orada azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az orada azalma gerçekleşe, hiçbir azalma olmaya ve az orada azalma ola firmalar takip etmektedir.

157 135 Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola taşero firma ile ilgili işleri iyi yöetilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride oldukça büyük orada azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride çok az, az orada azalma gerçekleşe ve hiçbir azalma olmaya firmalar izlemektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola titiz ve kapsamlı bir sözleşmei yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride çok az orada azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride hiçbir azalma olmaya, büyük orada ve az orada azalma gerçekleşe firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirlemesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride az orada azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride hiçbir azalma olmaya, çok az orada ve büyük orada azalma gerçekleşe firmalar izlemektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola dışarıda uzma persoel desteği alıması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride az orada azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride büyük orada, çok az orada azalma ola ve hiçbir azalma olmaya firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak

158 136 yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda maliyetleride hiçbir azalma meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla maliyetleride az orada, çok az orada ve büyük orada azalma gerçekleşe firmalar izlemektedir. Çizelge Dış kayaklarda yararlamaı soucuda cirolarda artış meydaa gelip gelmemesi ile dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörler arasıdaki ilişki Doğru Taşero İlişki Kapsamlı Sözleşme Doğru Amaç Uzma Persoel Fiyat/ Performas Ciro Artışı Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Hiç Çok az orada Az orada Büyük orada Oldukça yüksek orada Ortalamaları N Sıralaması 13 37, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,00 7 7, , , , , , ,00

159 137 Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola doğru taşero firmaı seçilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda çok az orada, büyük orada artış ola, hiçbir artış meydaa gelmeye ve az orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilmesi faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış meydaa gelmeye firmalar ile büyük orada, az orada, çok az orada artış meydaa gele firmalar izlemektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda çok az orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda büyük orada artış meydaa gele, hiçbir artış olmaya ve az orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirleme faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda az orada artış ola, hiçbir artış olmaya, çok az orada ve büyük orada artış meydaa gele firmalar izlemektedir.

160 138 Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola dışarıda uzma persoel desteği alıması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda az orada artış meydaa gele firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda hiçbir artış olmaya, büyük orada ve çok az orada artış meydaa gele firmalar takip etmektedir. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke faktörlerde birisi ola fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması faktörüe e çok öemi dış kayak kullaımı soucuda cirolarıda hiçbir artış meydaa gelmeye firmalar vermektedir. Bu firmaları sırasıyla cirolarıda büyük orada, az orada, çok az orada ve oldukça yüksek orada artış meydaa gele firmalar izlemektedir. 10. SONUÇ VE ÖNERİLER 10.1 Araştırma Souçlarıı Geel Değerledirmesi Aket souçları geel olarak değerledirildiğide ortaya çıka tabloyu aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz: 1. Araştırmaya katıla hazır giyim işletmelerii %71.6 sı limited şirkettir. 2. Firmaları büyük çoğuluğuu kuruluş yılı hazır giyim sektörüü altı çağlarıı yaşadığı yılları arasıdadır. 3. Firmaları %88 i tamame yerli sermaye ile faaliyet göstermektedir. Hazır giyim sektörüde yabacı sermaye yatırımlarıı büyük çoğuluğuu Uzak Doğu ülkelerie yapılması bu durumu edei olarak gösterilebilir.

161 Akete katıla firmaları %63,7 si yıllık $ ve üzeride bir ciroya sahiptir. 5. Akete katıla firmaları ortalama persoel sayısı 123 kişidir. Aket orta ve büyük ölçekli firmalara uyguladığıda ve kofeksiyo sektörü de emek yoğu bir sektör olduğuda ortalama persoel sayısıı az olduğu söyleebilir. Firmaları yüksek işgücü maliyetleri edeiyle giderek daha az persoel istihdam etmeleri, kayıt dışı persoel çalıştırmaları, emek yoğu işleri dış kayak kullaımı ile sağlama yolua gitmeleri bu durumu edeleri olarak gösterilebilir. 6. Akete katıla firmaları %37,5 i dokuma, %35,4 ü örme, %27,1 i ise hem dokuma hem de örme kumaş kofeksiyouda faaliyet göstermektedir. 7. Akete katıla firmaları %90,6 sı faaliyetleride dış kayak kullaımıda faydalamıştır. İşletmei kedi uzmalık alaı olmaya işlerde o kouda uzmalaşmış firmalarda yararlaması alamıa gele dış kayak kullaımıı hazır giyim sektörü içi öemli bir strateji olduğu ve olmaya devam edeceği söyleebilir. 8. Akete katıla firmalara dış kayak kullaımıı eyi ifade ettiği açık uçlu soru olarak yöeltilmiş ve %46,8 ide cevap alıabilmiştir. Cevap vereleri %95.6 sı dış kayak kullaımı hakkıda olumlu düşümektedir. 9. Araştırmaya katıla ve dış kayak kullaımıda yararlamadığıı belirte dokuz firma yararlamama edeleri olarak dış kayak kullaımıı ihtiyaç olarak görmemelerii, işletmelerii kayaklarıı yeterli olmasıı ve dış kayak kullaımıı gerçekleştirebilecekleri firmaları yetersiz olmasıı göstermişlerdir.

162 Akete katıla firmalar dış kayak kullaımıda faydalamalarıı e öemli edei olarak dış kayak kullaımıı maliyetleri azaltmasıı göstermişlerdir. Bu gerekçeyi aa faaliyete/faaliyetlere odaklaabilme, tekolojik yeilikleri takip edebilmei kolaylaşması, kotrol dışı foksiyoları azalması, küçülme politikasıı izlemesi ve diğer faktörler izlemiştir. 11. Akete katıla firmaları %85,1 i hammadde kousuda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Dış kayak kullaımı ile e çok elde edile diğer hizmetler ise yemek, kısmi üretim, servis hizmetleri, dağıtım ve akliyattır. Firmalar geellikle aa faaliyet koularıı dışıda kala ve işletme içi stratejik öeme sahip olmaya koularda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. 12. Akete katıla firmaları %24,4 ü dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümektedir. Hazır giyim firmalarıı kısa vadeli amaçlara odakladıkları ve güü kurtarma kaygısıyla hareket ettikleri söyleebilir. 13. Akete katıla firmalar taşero firma seçimide dikkat ettikleri e öemli kriter olarak kaliteyi göstermişlerdir. Bu kriteri sırasıyla güveilirlik, fiyat, hizmet kapasitesi, uzmalık, geçmiş referaslar, eseklik ve amaç birliği kriterleri izlemiştir. 14. Akete katıla firmaları %79,3 ü dış kayaklarda yararlamak isteğide isteği itelikte taşero firma bulabilmektedir. Tekstil ve hazır giyim sektörüü Türkiye de gelişmiş olması yapılacak ola işlerde uzma ola taşero firma bulumasıı kolaylaştırdığı içi isteile itelikte firma bulumasıı da kolaylaştığı söyleebilir.

163 Araştırmaya katıla firmalar ortalama 14 taşero firma ile çalışmışlardır. Hazır giyim sektörüde iplik temizleme, yıkama, baskı, akış, kesim hatta dikim gibi heme heme bütü iş basamakları dış kayak kullaımı ile temi edilebildiğide ve işletmei alaı dışıda kala yemek, servis, akliyat, dağıtım gibi hizmetler de geellikle dış kayak kullaımı ile sağladığıda firma başıa düşe taşero firma sayısıı ormal olduğu söyleebilir 16. Akete katıla firmaları %72 si bir taşero firma ile ortalama olarak 5 yılda daha az bir süreyle çalışmıştır. Gerçek alamda dış kayak kullaımı taşero firma ile uzu süreli stratejik bir ortaklık gerektirmektedir. Bu edele bu sürei az olduğu söyleebilir. 17. Akete katıla firmaları %79,8 i taşero firma ile sözleşme yapmaktadır. Dış kayak kullaımıda sorula karşılaşılmaması içi taraflar arasıda tüm detayları içere, açık ve et bir sözleşmei yapılması gerekmektedir. Akete katıla firmaları bu gerekliliği farkıda oldukları söyleebilir. 18. Firmaları büyük çoğuluğu taşero firma ile 6-12 aylık sözleşme yapmaktadır. Firmaları büyük çoğuluğuu 6-12 ay arasıdaki bir süreyi kapsaya sözleşme yapmasıı edeleri olarak hazır giyim sektörüü değişke bir yapıya sahip olması, ülkemizde koşulları hızlı değişmesi, stok çevrim hızlarıı yüksek olması, çalışıla siparişleri değişke olması gösterilebilir. 19. Araştırmaya katıla firmaları %64,2 si taşero firma ile yaptıkları sözleşmede e çok sözleşmei bütü ayrıtıları içerecek şekilde yapılmış olmasıa dikkat etmektedirler.

164 Akete katıla firmalara göre dış kayak kullaımıda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke e öemli kriter doğru taşero firmaı seçilmesidir. Bu kriteri sırasıyla fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması, uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirlemesi, taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilmesi, titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması, dışarıda uzma persoel desteği alıması kriterleri izlemiştir. 21. Akete katıla firmalara göre dış kayak kullaımıda karşılaştıkları e öemli güçlük taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesidir. Bu faktörü firmaı esekliğii kaybetmesi, iteliksiz taşero firmaı seçimi, kısa vadeli ekoomik amaçlara odaklama, taşero firma persoelii uzma olmayışı ve diğerleri izlemektedir. 22. Araştırmaya katıla firmaları %69 u faaliyetlerii %40 ıda ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Firmaları büyük çoğuluğuu faaliyetlerii çok azıda dış kayak kullaımıda faydalamasıı sebebi olarak Türkiye de tekstil ve hazır giyim sektörüde aa işe odaklama stratejisii yei gelişmeye başlaması, etegreleşmei yaygı olması, dış kayak kullaımıı yei öğreilmesi ve yaygılaşması gösterilebilir. 23. Akete katıla firmaları %58 i beş yıl ve daha uzu süredir dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. Fakat dış kayak kullaımıı gerçek avatajlarıı e az dört-beş yıllık bir süreçte açığa çıktığı düşüülürse bu sürei uzu olmadığı görülecektir. 24. Akete katıla firmaları %82,8 i dış kayak kullaım sürecide işletme dışı uzmalarda yararlamamıştır. Dış kayak kullaımıı sektör içi yei bir strateji olduğu ve bu uygulamaı faso çalışma ile

165 143 karıştırıldığı düşüüldüğüde işletme dışı bir uzmada yararlaılmamış olması firmalar içi dezavataj olabilir. 25. Akete katıla firmaları %94,3 ü dış kayak kullaımıı gerçekleştireceği taşero firma ile ilgili araştırma yapmıştır. Akete katıla firmaları büyük çoğuluğu doğru taşero firma seçimi içi gücel ve doğru bilgi edimesi gerektiğii farkıdadır. 26. Araştırmaya katıla firmaları taşero firma hakkıda bilgi edimek içi e çok başvurdukları kayak taşero firmaı diğer müşterileridir. Bir firmayı e iyi taıyaı o firma ile birlikte çalışmış bir firma olacağı düşüüldüğüde souç şaşırtıcı değildir. 27. Akete katıla firmaları %84,5 i faaliyetlerii taşero firmalara devrettikte sora faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleştiği fikrie katılmaktadırlar. Dış kayak kullaımıı aa amaçlarıda birisii faaliyetleri daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleşmesii sağlamak olduğu düşüülürse akete katıla firmaları büyük çoğuluğuda bu amacı başarıldığı ve başarılı bir dış kayak kullaımı sürecii gerçekleştirildiği söyleebilir. 28. Akete katıla firmalarda dış kayak kullaımı ile faaliyetlerii daha etki ve başarılı bir şekilde gerçekleştirildiği fikrie katılmaya firmalar istedikleri başarıyı elde edememelerii e öemli edei olarak yalış taşero firmaı seçilmesii göstermişlerdir. 29. Firmaları %94,2 sii kârlılıklarıda dış kayak kullaımı sorasıda bir artış meydaa gelmiştir. Firmaları büyük çoğuluğu dış kayak kullaımıda yararlama geçmişleri kısadır ve bu süre gerçek avatajları açığa çıkması içi yeterli değildir. Bua rağme dış kayak

166 144 kullaımıı başarılı bir şekilde gerçekleştire firmaları kâr artışı elde etmeye başladıkları görülmektedir. 30. Firmaları %93 üü maliyetleride dış kayak kullaımı sorasıda azalma meydaa gelmiştir. Bu durumda dış kayak kullaımıda yararlaa firmaları başarılı oldukları ve stratejii avatajlarıda yararlamaya başladıkları söyleebilir. 31. Firmaları %77,6 sıı cirolarıda dış kayak kullaımı sorasıda az da olsa bir artış meydaa gelmiştir. Dış kayak kullaımı firmaı e iyi olduğu işe yai aa işie odaklamasıı gerektirir. Acak bu tam alamıyla başarılabildikte sora firma e iyi olduğu alada/alalarda büyüyebilir ve cirosuu arttırabilir. Heüz uygulamalar yei olduğuda, tekstil ve hazır giyim piyasasıda rekabet üst boyutlara ulaştığıda oraı düşük çıkmasıı ormal olduğu söyleebilir. 32. Akete katıla firmalarda dış kayak kullaımıda faydalamayı düşüdüğüde istediği itelikte taşero firma bulabileleri %89.2 si tamame yerli sermayeye sahiptir. 33. Taşero firma ile ortalama çalışma süreleri e olursa olsu firmaları büyük çoğuluğu yazılı bir sözleşme yapmaktadır. 34. Dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüe firmaları %95 i faaliyetlerii %60 ıa vara oralarda dış kayak kullaımıda faydalaırke, dış kayak kullaımıı arttırmayı düşümeye firmaları %60 ı ise faaliyetlerii %40 ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır. 35. Dış kayak kullaımıda yararlama süresi arttıkça taşero firma ile ortalama çalışma süresii uzadığı söyleebilir.

167 Dış kayak kullaım oraları %80 ve altıda ola firmaları büyük çoğuluğu 5 yıl ve daha uzu süredir dış kayak kullaımıda faydalamaktadırlar. 37. Dış kayak kullaım sürecide işletme dışı uzmalarda faydalaaları faydalamayalara göre dış kayak kullaımıda daha başarılı oldukları söyleebilir. 38. Dış kayak kullaımıda faydalaaları %98.8 i birlikte çalışacağı taşero firma hakkıda araştırma yapmıştır Souç, Değerledirme ve Öeriler Güümüzde saldırga ticareti hâkim olduğu pazarlarda işletmeler ayakta kalabilmek ve rekabet güçlerii koruyabilmek içi yeilikçi olmak, değişimlere ayak uydurmak ve geleceği doğru bir şekilde ögörümleyerek yei stratejiler geliştirmek zorudadırlar. İşletmeleri rekabet güçlerii koruyabilmeleri, rakipleriyle kedi güçlerii karşılaştırabilmeleri, güçlü ve zayıf yalarıı belirleyebilmeleri, piyasadaki fırsatları ve riskleri görebilmeleri, verimliliklerii ve etkiliklerii ölçebilmeleri ve değişimlere ayak uydurabilmeleri içi uygulayabilecekleri pek çok strateji, yötem ve tekik bulumaktadır. İşletmeleri rekabet avatajlarıı koruyabilmek içi kullaabilecekleri yöetim stratejileride birisi ola dış kayak kullaımı sahip olduğu ve işletmeye suduğu avatajları fazla olması edeiyle so yıllarda oldukça geiş bir kullaım alaıa sahip olmuştur. İşletmei e iyi olduğu alaa/alalara başka bir ifadeyle esas faaliyetlerie odaklamasıa olaak sağlaya, maliyetlerii azalta, kârlılığıı arttıra, kayaklarıı verimli bir şekilde değerledirmesie

168 146 yardımcı ola, küçülme stratejisii başarıyla uygulamasıa imka taıya dış kayak kullaımı ürüleri/hizmetleri/süreçleri orgaizasyo dışıdaki o kouda uzmalaşmış firmalarda temi edilmesidir. Dış kayak kullaımı bugü düyada işletmeler tarafıda pek çok alada ve süreçte başarıyla kullaılmaktadır. İşletmeler gülük ve ruti bir şekilde tekrarlaya ve işletme başarısıda kritik bir öeme sahip olmaya işlerii dışıdaki diğer faaliyetleride de dış kayak kullaımıda başarıyla faydalamaktadırlar. Artık yemek, servis, temizlik, güvelik, dağıtım, bakım-oarım, bilişim hizmetleri dışıda kala isa kayakları, pazarlama, üretim, araştırma-geliştirme hatta yöetim gibi işletme başarısıı doğruda etkileye süreçler de işletme dışıda temi edilebilmektedir. İşletmeler e iyi oldukları alaa yoğulaşarak küçülmekte fakat ciroları ve kârlılıkları büyümektedir. Düyadaki dış kayak kullaım uygulamalarıı Türkiye ye ola yasımaları ise biraz daha farklıdır. Türk şirketleri dış kayak kullaımıı düyadaki rakiplerie azara daha geç keşfetmişlerdir. Ayrıca dış kayak kullaımıı gerçek avatajlarıı uzu vadede açığa çıktığı gerçeğii göz öüde buludurmadıklarıda ve güü kurtarma kaygısıyla hareket ettikleride ve dış kayak kullaımıı özüü ve risk paylaşım stratejisii tam olarak kavrayamadıklarıda veya uygulayamadıklarıda dış kayak kullaımıyla istedikleri başarıyı yakalama oraları düyadaki rakiplerie göre daha düşüktür. Tüm bulara bağlı olarak Türkiye deki dış kayak yatırımları ve dış kayak kullaım pazarı da düyadaki yatırımlara ve pazara kıyasla çok daha küçüktür. Dış kayak kullaımıı kullaıldığı sektörlerde birisi ola hazır giyim sektörü ülkemiz ekoomiside öemli bir paya sahip ola, ihracat rakamlarıda üst sıralarda yer ala ve yüksek istihdam potasiyeli ola

169 147 diamik, yeilikçi ve başarılı bir sektördür. Hazır giyim sektörü rekabeti acımasız olduğu, saldırga ticaret politikalarıı hüküm sürdüğü pazarlarda varlığıı sürdürmek ve pazar paylarıı korumak zorudadır. Yei oluşumları hâkim olduğu, üretimi ve pazar egemeliğii Uzak Doğu ya kaydığı hazır giyim sektörüde işletmelerimiz var olabilmek içi hızlı, kaliteli, yeilikçi ve düşük maliyetli üretim yapmak zorudadırlar. Hepside öemlisi müşterilerii memu etmek ve müşteri isteklerii ve bekletilerii tam olarak karşılamak zorudadırlar. Bu amaçla bir yöetim stratejisi ola dış kayak kullaımıda faydalaabilirler lerde 1990 ları ortalarıa kadar altı çağıı yaşaya hazır giyim sektörü yüksek kâr marjlarıyla çalışmaya alışmıştır. O döemlerde dış kayak kullaımıı keşfetmeye ve kullamaya başlaya düyadaki hazır giyim firmaları taşero firma tercihleride üst sıralarda yer ala Türk kofeksiyo firmaları güümüzde yerlerii Uzak Doğu firmalarıa bırakmaktadır. Türk firmaları uzu yıllar boyuca ve hatta güümüzde Avrupa ve Amerika da hazır giyim sektörüde faaliyet göstere firmaları dış kayak kullaım parterleri başka bir ifadeyle taşero firmaları olmuş ve görevlerii başarıyla yerie getirmişlerdir. Dış kayak kullaımıı başarılı olarak uygulaabilmesii şartları ola taşero-yöetici firma risk paylaşım ilişkisi, doğru taşero firma seçimi, taşero firmayla ilişkileri iyi yöetilmesi gibi faktörler dış kayak kullaımıda faydalamayı tercih ede Avrupalı ve Amerikalı firmalar tarafıda başarıyla uygulamıştır.

170 148 Güümüzde ise Türk firmalarıı taşero firma olmakta çıkarak veya çıkmada dış kayak kullaımıda tam alamıyla faydaladıkları söyleemez. İzmir ilide yaptığımız aket çalışmasıı souçları da bu çıkarımı destekler mahiyettedir. Hazır giyim firmalarımız her e kadar dış kayak kullaımıı varlığıda haberdar olsalar ve uygulasalar da uygulama aşamasıda güçlüklerle karşılaşmakta, dış kayak kullaımıı özüde ola taşero-yöetici firma risk paylaşım ilişkisii uygulamamakta/ uygulayamamakta ve Türkiye de yaygı ola taşero firma kullaımıı dış kayak kullaımıdaki taşero firmayla karıştırmaktadır. Türkiye de yaygı ola taşero firma alayışı hazır giyim sektörüde fasoa iş verme olarak taımlamaktadır. Geellikle üretim aşamasıda gerekli malzemeleri, iş plalarıı ve emirlerii hazırlaarak işi işletme dışıda bir firmaya yaptırılması fasoa iş verilmesi olarak adladırılmaktadır. Fasoa iş verme geellikle siparişleri yetiştirilememesi durumuda uygulamakta ve faso firmaı hatalı üretme ihtimalie karşılık işi vere firmada bir kişii işi sık sık deetlemesiyle so bulmaktadır. İş tamame işi vere firmaı kotrolüdedir ve her aşaması firma tarafıda yöetilmekte veya deetlemektedir. Oysa dış kayak kullaımıda firma taşero firmaya işi verirke istediklerii ve bekletilerii detaylı taımlamalarıı yapmakta, işi yetişmesi gereke zamaı ve kalite stadartlarıı belirlemekte ve işi tamame taşero firmaya bırakmaktadır. Firma bu aşamada sora işi asıl yapıldığıyla, malzemei asıl tedarik edildiğiyle, asıl bir tekoloji kullaıldığıyla ilgilememektedir. Çükü o kouda uzma ola firma taşero firmadır ve amaç ou uzmalığıda faydalamaktır.

171 149 Bu oktada taşero firma ile dış kayak kullaımıa gide firma arasıda risk paylaşımı olmakta, karşılıklı bir güveilirlik gerekmekte ve iş ahlakı ö pla çıkmaktadır. Türkiye de iş ahlakıı ve güveilirlik kavramlarıı tam olarak oturmuş olmamasıı, iş yaptırabilmei yoluu sıkı deetimde geçmesii dış kayak kullaımıı doğru olarak uygulamasıı öüde egel teşkil ettiği söyleebilir. Ama yie de Türk hazır giyim firmaları başarılı olmak ve bu yöetim stratejisii tüm avatajlarıda doğru olarak faydalamak istiyorlarsa uygu taşero firmaları bulmak, gerekiyorsa oları eğitmek ve stratejiyi doğru bir şekilde uygulamak zorudadırlar. Aket souçlarıda da görülebileceği gibi hazır giyim firmaları dış kayak kullaımıda e çok öem verdikleri faktör olarak doğru taşero firmaı seçilebilmesii göstermekte, dış kayak kullaımıda karşılaştıkları e öemli güçlüğü taşero firma üzerideki kotrolü kaybedilmesi olarak belirtmekte ve istedikleri başarıyı yakalayamamalarıı edei olarak yalış taşero firma seçmelerii göstermektedirler. Başka bir ifadeyle dış kayak kullaımıda yararlaa firmalar stratejiyi doğru olarak uygulayabilmei gereklilikleride ola taşero firma seçimi ve taşero firma ile ola ilişkileri iyi yöetilmesi faktörlerii öemii kavramışlardır fakat uygulama aşamasıda zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Dış kayak kullaımıı başarıyla uygulaabilmesi ve süreç boyuca yapılabilecek hataları (yalış taşero firma seçimi gibi) erke fark edilerek gereke tedbirleri zamaıda alıabilmesi içi firmalarımız gerekiyorsa süreç içeriside işletme dışı uzmalarda faydalamalıdırlar. Türkiye de dış kayak kullaımı kousuda daışmalık hizmeti vere firmalar bulumakta ve bu firmalar dış kayak kullaım sürecii her

172 150 aşamasıda firmalara destek olabilmektedir. Fakat yapıla saha çalışmasıa göre firmaları büyük çoğuluğu dış kayak kullaım sürecide işletme dışı uzmalarda faydalamamışlardır. Dış kayak kullaımıı başarı meyvelerii hazır giyim sektörümüz tarafıda toplaamamasıı bir diğer edei de aket souçlarıda da görülebildiği gibi firmalarımızı güü kurtarma kaygısıyla hareket etmeleri ve uzu vadeli düşüememeleridir. Dış kayak kullaımıı maliyetlerde azalma, kârlılıkta artış sağlaması uzu vadede (4-5 yıl) açığa çıkacaktır. Elbette buda öce de gelişmeler olacaktır fakat bu gelişmeler daha küçük çaplı olacaktır. Oysa kofeksiyo firmalarımız mali iyileştirmelere fazla odaklamakta, geleceği düşüememekte ve sadece güü kurtararak ayakta kalmaya çalışmaktadır. Hazır giyim firmalarımızı güü kurtarma kaygısıyla hareket etmelerii diğer göstergeleri de akete katıla firmaları büyük çoğuluğuu dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşümemeleridir. Oysa firmaları çoğu faaliyetlerii sadece %40 ve daha azıda dış kayak kullaımıda faydalamaktadır ve faydaladıkları faaliyetleri birçoğu ruti faaliyetlerdir. Dış kayak kullaımı hem Türkiye deki diğer sektörlerde hem de hazır giyim sektörüde daha çok işletmeler içi ruti ola ve işletmeleri başarısıda kritik öem teşkil etmeye yemek, servis, bakım-oarım, dağıtım gibi faaliyetlerde uygulamaktadır. Buu yaıda hazır giyim sektörüde baskı, akış, ütü, paket gibi kısmi olarak üretimi bazı aşamaları da dış kayak kullaımıyla tedarik edilmektedir. Yapıla saha çalışmasıı soucuda da dış kayak kullaımı ile e çok tedarik edile faaliyetler hammadde, yemek hizmetleri ve kısmi üretim, servis hizmetleri, dağıtım ve akliyat olarak tespit edilmiştir. Oysa işletmei

173 151 başarısıda öemli rol oyaya pazarlama, ar-ge, yöetim, üretimi tamamı veya dikim gibi aa kısımları gerçek alamda dış kayak kullaımıyla tedarik edilmemektedir. Hazır giyim sektörüde faaliyet göstere firmalarımız rekabet güçlerii koruyabilmek ve başarılı olabilmek içi işletme içi aalizlerii gerektiğide uzmalarda destek alarak doğru bir şekilde yapmalı, esas faaliyetlerii belirlemeli ve esas faaliyetleri dışıda kala faaliyetlerii işletme hedeflerie, stratejilerie ve yapısıa uygu bir plalamayla dış kayak kullaımı ile tedarik etme yolua gitmeli ve küçülme politikası izlemelidir. Acak bu takdirde firmalarımız kayaklarıı etki bir şekilde kullaabilecek, maliyetlerii azaltabilecek, kârlılıklarıı arttırabilecek ve uzu vadede dış kayak kullaımıı tüm avatajlarıda yararlaabilecektir. Firmalarımız uzu vadeli düşümeli ve güü kurtarmakta çok pazardaki ve düyadaki gelişmeleri doğru bir şekilde ögörümleyerek ve aalizleyerek gelecekte var olabilmek içi kedi işletmeleri içi e uygu yol haritalarıı hazırlamalıdırlar. Dış kayak kullaımı şu ada bu yol haritasıda kullaılabilecek ola öemli yöetim stratejileride birisidir ve gelecekte de öemi korumaya devam edecektir.

174 152 KAYNAKLAR DİZİNİ Aktaş, E. ad Ulegi, F., 2005, Outsourcig logistics activities i Turkey, The Joural of Eterprise Iformatio Maagemet, 18(3): Appelbaum, S.H., Lavige-Schmidt, S., Peytchev, M. ad Shapiro, B., 1999, Dowsizig: measurig the costs of failure, Joural of Maagemet Developmet, 18(5): Beaumot, N. ad Sohal A., 2004, Outsourcig i Australia, Iteratioal Joural of Operatios&Productio Maagemet, 24(7): Blumberg, D. F., 1998, Strategic assessmet of outsourcig ad dowsizig i the service market, Maagig Service Quality, 8(1):5-18. Bures, B. ad Aastasiadis, A., 2003, Outsourcig: a publicprivate sector compariso, Supply Chai Maagemet: A Iteratioal Joural,8(4): Capital Dergisi Outsourcig Eki, 2004, (12), 74s. Çoba, F., 2003, Dışarıda alıacak daha çok iş var, Capital Dergisi, 2003(11): Embleto, P.R. ad Wright, P.C., 1998, A practical guide to successful outsourcig, Empowermet i Orgaizatios, 6(3): Fill, C. ad Visser E., 2000, The outsourcig dilemma: a composite approach to the make or buy decisio, Maagemet Decisio, 38(1):43-50.

175 153 KAYNAKLAR DİZİNİ (Devam) Fraceschii, F., Galetto, M., Pigatelli, A. ad Varetto, M., 2003, Outsourcig:Guidelies for a structured approach, Bechmarkig: A Iteratioal Joural, 10(3): Gavi, T. A. ad Matherly, C. M., 1997, Outsourcig: a operatioal auditig perspective, Maagerial Auditig Joural, 12(3): Gözütok, N., 2006, Outsourcig de eler oluyor?, Capital Dergisi, 2006(10): Harlad, C., Kight, L., Lammig R. ad Walker H., 2005, Outsourcig: assessig the risks ad beefits for orgaisatios, sectors ad atios, Itertaioal Joural of Operatios & Productio Maagemet, 25(9): Jiag, B. ad Qureshi, A., 2006, Research o outsourcig results: curret literature ad future opportuities, Maagemet Decisio, 44(1): Khog, K.W., 2005, The perceived impact of successful outsourcig o customer service maagemet, Supply Chai Maagemet: A Iteratioal Joural, 10(5): Kippeberger, T., 1997, Outsourcig: how close to the core ca you go?, The Atidote, 2(6): Kulmala, H. I., Ojala M., Ahoiemi, L. ad Uusi-Rauva, E., 2006, Uit cost behaviour i public sector outsourcig, Iteratioal Joural of Public Sector Maagemet, 19(2):

176 154 KAYNAKLAR DİZİNİ (Devam) Lakford, W.M. ad Parsa, F., 1999, Outsourcig: a primer, Maagemet Decisio, 37(4): Leavy, B., 2004, Outsourcig strategies: opportuities ad risks, Strategy & Leadership, 32(6): Levet, B., 2005, Bakaya odaklama outsourcige yaradı, Capital Dergisi, 2005(4): Losdale C., 1999, Effectively maagig vertical supply relatioships: a risk maagemet model for outsourcig, Supply Chai Maagemet: A Iteratioal Joural, 4(4): May, A. S., 1998, Busiess process outsourcig: a ew test of maagemet competece, Career Developmet Iteratioal, 3(4): McIvor, R., 2000, A practical framework for uderstadig the outsourcig process, Supply Chai Maagemet: A Iteratioal Joural, 5(1): Power, M., Boifazi, C. ad Desouza, K.C., 2004, The te outsourcig traps to avoid, Joural of Busiess Strategy, 25(2): Razzaque, M. A. ad Sheg, C. C., 1998, Outsourcig of logistics fuctios: a literature survey, Iteratioal Joural of Physical Distributio & Logistics, 28(2): Süzer, H.D., 2004, Outsourcig i yıldızı parlıyor, Digital (Capital Dergisi Eki), 2004(4): 6-10

177 155 KAYNAKLAR DİZİNİ (Devam) Webb, L. ad Laborde, J., 2005, Craftig a successful outsourcig vedor/cliet relatioship, Busiess Process Maagemet Joural, 11(5): Witerto, A., 2000, Why outsourcig could be good for you?, Balace Sheet, 8(6):17-19 Yazıcı, T., 2003, İşletmelerde Dış Kayak Kullaımı (Outsourcig) ve Örek Uygulamalar, Tezsiz Yüksek Lisas Bitirme Projesi, Dokuz Eylül Üiversitesi Sosyal Bilimler Estitüsü İşletme Aabilim Dalı Uluslararası İşletmecilik Programı, 72s. Zhu, Z., Hsu, K. ad Lillie J., 2001, Outsourcig- a strategic move: the process ad the igrediets for success, Maagemet Decisio, 39(5): m%c4%b1 wiki/outsourcig

178 156 EK I Sayı Yetkili; Bu soru formu Ege Üiversitesi Fe Bilimleri Estitüsü Tekstil Mühedisliği Aa Bilim Dalıda yürütülmekte ola yüksek lisas tezii bir parçası olup, İzmir ilide hazır giyim sektörüde faaliyet göstere orta ve büyük ölçekli işletmeleri dış kayak kullaımıda (outsourcig) faydalaıp faydalamadıklarıı ve buu işletme performasıa etkilerii saptamak amacıyla düzelemiştir. Firmaız tarafıda verilecek cevaplar ve bilgiler sadece bu araştırma içi kullaılacak, hiçbir şekilde üçücü şahıslara açıklamayacaktır. Ayrıca souçlar toplu olarak değerledirileceği içi firma bazıda değerledirme yapılmayacaktır. Bu edele aketi cevaplamasıı firma gizliliği açısıda herhagi bir sakıcası bulumamaktadır. Araştırmamıza katkıda buluacağıızı umarak firmaıza başvuruyoruz. Desteğiiz ve ilgiiz içi teşekkür ederiz. Arş. Gör. Seher KANAT Prof. Dr. Tura ATILGAN 1.Firmaızı Adı: 2. Firmaızı hukuki şekli edir? a) Aoim b) Limited c) Diğer 3. Firmaızı kuruluş yılı hagi gruba girmektedir? a) 1980 de öce b) c) d) e) 2001 ve sorası 4. Firmaızı sermaye yapısı edir? a) %100 yerli sermaye b) %100 yabacı sermaye c) Yerli-yabacı sermaye ortaklığı 5. Firmaızı yıllık ortalama cirosu aşağıdaki gruplarda hagisie girmektedir? a) $ ve altı b) c) d) e) ve üzeri 6. Firmaızı toplam persoel sayısı: 7. Firmaız aşağıdaki faaliyet gruplarıda hagisie girmektedir? a) Dokuma kumaş kofeksiyou b) Örme kumaş kofeksiyou c) Dokuma&Örme kofeksiyou 8. Sizce dış kayak kullaımı (outsourcig) eyi ifade etmektedir? 9. Firmaızda dış kayak kullaımıda yararlaıldı mı? a) b) 10. Firmaızda dış kayak kullaımıda yararlaılmamışsa edei edir? a) Firmamızı kayaklarıı yeterli olması b) Dış kayak kullaımıı gerçekleştirebileceğimiz firmaları yetersiz olması c) Dış kayak kullaımıı gerçekleştirebileceğimiz firma sayısıı yetersiz olması d) Dış kayak kullaımıı ihtiyaç olarak görülmemesi e) Diğer (Lütfe belirtiiz).

179 Firmaızı dış kayak kullamasıdaki 5 öemli edei sıralayıız. (1 e öemli ede, 5 e öemsiz ede) ( ) Maliyetleri azaltmak ( ) Aa faaliyete odaklamak ( ) Esekliği arttırmak ( ) Tekolojik yeilikleri takip etmek ( ) Küçülme (Dowsizig) politikasıı izlemesi ( ) Başarılı işletmeler arasıa girebilmek ( ) Kayak trasferi gerçekleştirmek ( ) Kayakları yeide dağıtımıı sağlamak ( ) Sabit maliyetleri değişkee döüştürülmesi ( ) Yatırım harcamalarıı azaltmak ( ) Yeide yapılama (reegieerig) kazaçlarıı hızladırmak ( ) Risk azaltmak ( ) Hız kazamak ( ) Kotrol dışı foksiyolar ( ) Maliyetleri öcede bilimesi ( ) Kaliteyi artırmak ( ) Fiasal kayaklarda yararlamak 12. Firmaız hagi faaliyetleride dış kayak kullaımıda yararlamaktadır? (Birde fazla seçeeği işaretleyebilirsiiz.) ( ) Bilişim sistemleri ( ) Yemek hizmetleri ( ) Temizlik ( ) Çay ocakları ( ) Güvelik ( ) Müşteri hizmetleri ( ) Fias/Mali daışmalık ( ) Satış ve pazarlama ( ) Reklam ( ) Servis hizmetleri ( ) Yöetim ( ) Bakım-oarım ( ) İsa kayakları ( ) Dağıtım ve akliyat ( ) Hammadde (Kumaş, dikiş ipliği, aksesuar vb.) ( ) Üretim aşamalarıı tamamı ( ) Üretim aşamalarıı bir kısmı (Kesim, dikim, tasarım vb.) ( ) Diğer (Lütfe belirtiiz). 13. Firmaız dış kayak kullaımıı geişletmeyi düşüüyor mu? a) (Hagi alalarda:.) b) 14. Dış kayak kullaımıı gerçekleştirdiğiiz firmaı (taşero firma) seçimide dikkat ettiğiiz e öemli 5 kriteri sıralayıız. (1 e öemli, 5 e öemsiz ede) ( ) Kalite ( ) Hizmet Kapasitesi ( ) Güveilirlik ( ) Fiyat ( ) Uzmalık ( ) Geçmiş Referasları ( ) Eseklik ( ) Amaç Birliği ( ) Diğer (Lütfe belirtiiz). 15. Dış kayaklarda yararlamayı düşüdüğüüzde istediğiiz itelikte firma bulabiliyor musuuz? a) b)

180 Bu güe kadar kaç tae taşero firmayla çalıştıız? Bir taşero firmayla ortalama çalışma süreiz e kadardır? a) 0-12 ay b) 1-3 yıl c) 3-5 yıl d) 5 yıl ve üzeri 18. Taşero firma ile yazılı bir sözleşme yapıyor musuuz? a) b) soruya cevabıız evet ise sözleşmeleriizi ortalama süresi e kadardır? a) 0-6 ay b) 6-12 ay c) ay d) ay e) 48 ay ve üzeri 20. Taşero firma ile yaptığıız sözleşmeleriizde e çok hagi oktaya dikkat edersiiz? a) Sözleşmei stadart olmaması, tarafları özelliklerie uygu olarak düzelemesi b) Sözleşmei bütü ayrıtıları içerecek şekilde yapılması c) Sözleşmei uzmalar tarafıda hazırlamış ve/veya icelemiş olması d) Sözleşmei esek olması e) Diğer (Lütfe belirtiiz) 21. Dış kayaklarda yararlamaı başarılı olabilmesi içi gereke e öemli 5 faktörü sıralayıız. (1 e öemli, 5 e öemsiz ede) ( ) Doğru taşero firmayı (tedarikçiyi)seçmek ( ) Taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilmesi ( ) Titiz ve geiş kapsamlı bir sözleşmei yapılması ( ) Uygulama ile ilgili amaçları doğru olarak belirleme ( ) Dışarıda uzma persoel desteği alıması ( ) Fiyat/performas aalizlerii doğru olarak yapılması ( ) Diğer (Lütfe belirtiiz). 22. Dış kayak kullaımıda karşılaşıla güçlüklerde e öemli 5 taesii sıralayıız. (1 e öemli, 5 e öemsiz ede) ( ) Firmaı esekliğii kaybetmesi ( ) İşletmei yeteeklerii kaybetmesi ( ) Taşero firma üzeride kotrolü kaybedilmesi ( ) Niteliksiz taşero firmaı seçimi ( ) Amaç birliğii sağlaamaması ( ) Kısa vadeli ekoomik amaçlara odaklama ( ) Persoel üzerideki kotrolü kaybedilmesi ( ) Firmaya ilişki gizli bilgileri ifşa olması ( ) Taşero firma persoelii uzma olmayışı ( ) Firmaı dışa bağımlılığıı artması ( ) Diğer (Lütfe belirtiiz) Faaliyetleriizi % kaçıda dış kayak kullaımıda faydalaılmaktadır? a) %20 ve altı b) %21-40 c) %41-60 c) %61-80 d) %81 ve üzeri 24. Kaç yıldır dış kayak kullaımıda faydalamaktasıız? a) 0-1 yıl b) 1-3 yıl c) 3-5 yıl d) 5 yıl ve üzeri 25. Dış kayaklarda yaralama aşamasıda işletme dışı uzmalarda faydaladıız mı? a) b) 26. Dış kayak kullaımıı gerçekleştireceğiiz firma (taşero firma) ile ilgili herhagi bir araştırma yaptıız mı? a) b)

181 soruya cevabıız evet ise taşero firma ile ilgili bilgileri hagi kayaklarda aldıız? (Birde fazla seçeek işaretleyebilirsiiz) a) Taşero firmaı müşterileride b) Bası yayı orgalarıda c) Diğer taşero firmalarda d) Ticari kuruluşlarda e) Mesleki örgütlerde f)diğer (Lütfe belirtiiz). 28. Faaliyetleriizi taşero firmalara devretmek faaliyetleri daha etki ve başarılı bir biçimde yapılmasıı sağladı mı? a) b) 29. Cevabıız hayır ise dış kayak kullaımıda istee başarıyı elde edememeizi e öemli 5 edeii sıralayıız. (1 e öemli, 5 e öemsiz) ( ) Sözleşmei istee düzeyde yapılmaması ve eksik yapılması ( ) Yalış taşero firma seçimi ( ) Amaçları yalış belirlemesi ( ) İşletme dışı uzmalarda yeterice ve zamaıda yararlaılmaması ( ) Taşero firma ile ilişkileri iyi yöetilememesi ( ) İşletmei bu kouda tecrübesiz olması ve yeterli bilgiye sahip olmaması ( ) Diğer (Lütfe belirtiiz) Dış kayak kullaımı soucuda kârlılığıızda bir artış meydaa geldi mi? a) Hiç b) Çok az orada c) Az orada d)büyük orada e) Oldukça yüksek orada 31. Dış kayak kullaımı soucuda maliyetleriizde bir azalma oldu mu? a) Hiç b) Çok az orada c) Az orada d)büyük orada e) Oldukça yüksek orada 32. Dış kayak kullaımı soucuda cirouzda bir artış meydaa geldi mi? a) Hiç b) Çok az orada c) Az orada d)büyük orada e) Oldukça yüksek orada Teşekkürler

182 160 EK II Firmaı Dış Kayak Kullamasıdaki Öemli Gerekçeler ile Dış Kayak Kullaımıı Geişletmeyi Düşüüp Düşümemesi Arasıdaki İlişki Maliyet Tekoloji Küçülme Başarılı Kayak Trasferi Kayak Dağıtımı Sabit Maliyet Yatırım Reegieer ig Aa Faaliyet Eseklik Risk Hız Kotrol Maliyetleri Öcede Bilimesi Kalite Fiasal Geişleme Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 16 28,44 455, , , ,00 20,00 9 5,11 46, ,50 25, ,23 79, ,33 31, ,33 140, ,25 8,50 6 4,58 27, ,17 12,50 3 2,83 8, ,75 46, ,68 163, ,25 67, ,18 283, ,00 2,00 6 4,33 26, ,00 108, ,78 453, ,25 29, ,92 107, ,88 258, ,80 561, ,33 156, ,80 624, ,67 8,00 1 2,00 2, ,50 52, ,16 178, ,83 35, ,86 195, ,10 40, ,68 95,50 16

183 161 EK III Dış Kayak Kullaımıda Karşılaşıla Güçlükler ile Taşero Firmayla İmzalaa Sözleşmede Dikkat Edile Noktalar Arasıdaki İlişki Eseklik Kaybı Kotrol Kaybı Kısa Vade Persoel Kaybı Persoel Uzma Yeteek Kaybı Niteliksiz Taşero Amaç Birliği Gizlilik Bağımlılık Dikkat Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Esek Olması Stadart Olmaması Ayrıtılı Uzma Ortalamaları N Sıralaması 2 14, , ,75 1 5, , , ,50 2 9, , , , , , , , , , , , , , , , , ,97 3 8, , , , , , ,00 9 7,78 1 4, , , , ,00 28

184 162 EK IV Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı sırasıda işletme dışı uzmalarda faydalaılması arasıdaki ilişki Maliyet Tekoloji Küçülme Başarılı Kayak Trasferi Kayak Dağıtımı Sabit Maliyet Yatırım Reegiee rig Aa Faaliyet Eseklik Risk Hız Kotrol Maliyetleri Öcede Bilimesi Kalite Fiasal Dış Uzma Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 7 33,21 232, , , ,33 16,00 9 6,89 62, ,00 24, ,38 96, ,25 16, ,66 154, ,25 8,50 6 4,58 27, ,50 3,00 4 4,50 18, ,00 9, ,58 201, ,83 101, ,19 277, ,50 13,00 5 3,00 15, ,94 127, ,34 433, ,30 26, ,54 126, ,28 218, ,40 601, ,07 112, ,86 667, ,00 1,00 3 3,00 9, ,83 20, ,69 210, ,83 89, ,47 142, ,38 29, ,88 106,50 16

185 163 EK V Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile taşero firma hakkıda araştırma yapma arasıdaki ilişki Maliyet Tekoloji Küçülme Başarılı Kayak Trasferi Kayak Dağıtımı Sabit Maliyet Yatırım Reegiee rig Aa Faaliyet Eseklik Risk Hız Kotrol Maliyetleri Öcede Bilimesi Kalite Fiasal Araştırma a. Ma-Whitey Testi boş gruplarda uygulaamaz. Ortalamaları Sıralamaları N Sıralaması ı 53 29, , ,10 140, ,50 78,00 0 a,00, ,23 107,00 2 6,50 13, ,66 154,50 2 8,25 16, ,50 36,00 0 a,00, ,10 15,50 1 5,50 5, ,94 169, ,67 41, ,31 372,00 1 6,00 6, ,33 26,00 1 2,00 2, ,89 540, ,50 20, ,00 153,00 0 a,00, ,83 729, ,20 91, ,80 752, ,50 27, ,50 10,00 0 a,00, ,61 201, ,75 29, ,45 229,00 1 2,00 2, ,50 136,00 0 a,00,00 16

186 164 EK VI Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda kârlılıkta artış meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişki Karlılık N Ortalamaları Sıralaması Kayak Trasferi Hiç 2 6,00 Çok az orada 1 3,00 Az orada 2 4,25 Büyük orada 3 4,17 8 Aa Faaliyet Hiç 2 16,50 Çok az orada 6 15,50 Az orada 20 15,85 Büyük orada 3 19,50 32 Oldukça yüksek orada 1 26,50 Maliyet Öc. Bel. Hiç 1 18,00 Çok az orada 5 10,00 Az orada 13 11,85 Büyük orada 2 4,50 21 Maliyet Hiç 3 33,33 Çok az orada 11 29,64 Az orada 32 29,70 Büyük orada 11 28,45 58 Oldukça yüksek orada 1 21,50 Tekoloji Hiç 2 3,00 Çok az orada 3 6,33 Az orada 5 8,30 Büyük orada 2 5,75 12 Küçülme Çok az orada 2 6,75 Az orada 12 8,17 Büyük orada 1 8,50 15 Başarılı Hiç 2 6,25 Çok az orada 5 9,50 Az orada 6 8,00 Büyük orada 4 11,25 17 Kayak Dağıtımı Hiç 1 1,50 Çok az orada 2 3,50 Az orada 2 4,50

187 165 Büyük orada 1 3,50 6 Sabit Maliyet Çok az orada 4 11,38 Az orada 8 7,50 Büyük orada 8 13,06 20 Yatırım Çok az orada 9 14,83 Az orada 13 12,46 Büyük orada 4 13,88 26 Reegieerig Çok az orada 1 6,50 Az orada 5 3,90 Büyük orada 1 2,00 7 Eseklik Hiç 2 10,50 Çok az orada 5 10,60 Az orada 8 8,31 Büyük orada 1 10,50 17 Oldukça yüksek orada 1 2,00 Risk Hiç 2 16,50 Çok az orada 8 16,38 Az orada 21 21,67 Büyük orada 7 20,86 39 Oldukça yüksek orada 1 15,00 Hız Hiç 3 20,67 Çok az orada 11 17,32 Az orada 18 24,56 Büyük orada 7 12,21 39 Kotrol Çok az orada 1 3,50 Az orada 3 2,17 4 Kalite Hiç 2 10,25 Çok az orada 2 9,75 Az orada 10 9,90 Büyük orada 6 11,83 20 Fiasal Hiç 2 2,75 Çok az orada 4 7,38 Az orada 5 11,80 Büyük orada 5 8,40 16

188 166 EK VII Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda maliyetlerde azalma meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişki Maliyet Az N Ortalamaları Sıralaması Kayak Trasferi Hiç 1 5,00 Çok az orada 2 5,00 Az orada 3 5,17 Büyük orada 2 2,75 8 Aa Faaliyet Hiç 4 12,75 Çok az orada 4 15,50 Az orada 18 17,67 Büyük orada 6 16,17 32 Maliyetleri Öcede Bilimesi Hiç 1 18,00 Çok az orada 3 13,67 Az orada 12 10,75 Büyük orada 5 8,60 21 Maliyet Hiç 4 45,00 Çok az orada 9 28,28 Az orada 27 28,22 Büyük orada 18 28,58 58 Tekoloji Hiç 3 4,50 Çok az orada 2 7,25 Az orada 4 8,50 Büyük orada 3 5,33 12 Küçülme Çok az orada 1 12,00 Az orada 9 7,50 Büyük orada 5 8,10 15 Başarılı Hiç 5 6,40 Çok az orada 5 11,30 Az orada 2 3,00 Büyük orada 5 11,70 17 Kayak Dağıtımı Çok az orada 2 1,50 Az orada 3 4,83 Büyük orada 1 3,50 6 Sabit Maliyet Hiç 1 16,00

189 Çok az orada 4 8,50 Az orada 7 7,93 Büyük orada 8 13,06 20 Yatırım Hiç 1 14,50 Çok az orada 5 14,40 Az orada 15 12,00 Büyük orada 5 16,90 26 Reegieerig Hiç 1 5,00 Az orada 3 5,00 Büyük orada 3 2,67 7 Eseklik Hiç 1 10,50 Çok az orada 4 8,38 Az orada 10 9,25 Büyük orada 2 8,25 17 Risk Hiç 2 26,00 Çok az orada 6 17,67 Az orada 20 18,90 Büyük orada 11 22,18 39 Hız Hiç 3 18,67 Çok az orada 6 14,83 Az orada 19 22,79 Büyük orada 11 18,36 39 Kotrol Çok az orada 1 3,50 Az orada 3 2,17 4 Kalite Hiç 2 3,50 Çok az orada 2 10,25 Az orada 9 10,28 Büyük orada 7 12,86 20 Fiasal Hiç 1 4,00 Çok az orada 3 5,67 Az orada 6 9,83 Büyük orada 6 9,

190 168 EK VIII Firmaı dış kayak kullamasıdaki öemli gerekçeler ile dış kayak kullaımı soucuda ciroda artış meydaa gelip gelmemesi arasıdaki ilişki Ciro Artışı N Ortalamaları Sıralaması Kayak Trasferi Hiç 2 4,00 Çok az orada 1 7,00 Az orada 4 4,25 Büyük orada 1 4,00 8 Aa Faaliyet Hiç 6 13,50 Çok az orada 5 12,50 Az orada 17 16,38 Büyük orada 3 26,50 32 Oldukça yüksek orada 1 26,50 Maliyetleri Öc. Bil. Hiç 4 9,63 Çok az orada 3 13,67 Az orada 11 12,14 Büyük orada 3 6,00 21 Maliyet Hiç 9 28,89 Çok az orada 11 29,86 Az orada 27 30,93 Büyük orada 10 26,60 58 Oldukça yüksek orada 1 21,50 Tekoloji Hiç 5 5,60 Çok az orada 2 4,50 Az orada 3 9,17 Büyük orada 2 6,75 12 Küçülme Hiç 3 4,83 Çok az orada 5 9,60 Az orada 7 8,21 15 Başarılı Hiç 6 8,17 Çok az orada 2 10,75 Az orada 5 7,50 Büyük orada 4 11,25 17 Kayak Dağıtımı Hiç 3 4,17 Çok az orada 1 1,50 Az orada 1 3,50 Büyük orada 1 3,50 6

191 Sabit Maliyet Hiç 6 8,50 Çok az orada 2 6,75 Az orada 8 10,81 Büyük orada 4 14,75 20 Yatırım Hiç 5 15,20 Çok az orada 8 13,06 Az orada 10 13,55 Büyük orada 3 11,67 26 Reegieerig Hiç 2 5,75 Çok az orada 1 6,50 Az orada 3 2,67 Büyük orada 1 2,00 7 Eseklik Hiç 4 10,63 Çok az orada 5 7,80 Az orada 7 9,93 17 Oldukça yüksek orada 1 2,00 Risk Hiç 7 14,43 Çok az orada 6 25,67 Az orada 22 21,45 Büyük orada 3 12,67 39 Oldukça yüksek orada 1 15,00 Hız Hiç 7 16,93 Çok az orada 6 19,08 Az orada 17 23,09 Büyük orada 9 17,17 39 Kotrol Hiç 2 3,50 Az orada 2 1,50 4 Kalite Hiç 1 18,50 Çok az orada 3 10,00 Az orada 10 9,00 Büyük orada 6 11,92 20 Fiasal Hiç 4 4,88 Çok az orada 3 9,83 Az orada 6 10,33 Büyük orada 3 8,

192 170 ÖZGEÇMİŞ tarihide İzmir de düyaya gele Seher KANAT, T.C. vatadaşıdır. İlkokul eğitimii İzmir de, ortaokul ve lise eğitimii İzmir Borova Aadolu Lisesi de 2000 yılıda tamamladıkta sora 2004 yılıda Ege Üiversitesi Tekstil Mühedisliği Bölümü Kofeksiyo Opsiyou daki lisas eğitimii başarıyla bitirerek Tekstil Mühedisi uvaı almaya hak kazamıştır. Mezu oldukta sora kısa bir süre İzmir Gaziemir Serbest Bölge de bulua Hugo Boss firmasıda Maagemet Traiee olarak çalışmış, 2004 güz yarıyılıda Ege Üiversitesi Tekstil Mühedisliği Aa Bilim Dalıda yüksek lisas eğitimie başlamıştır Ağustos ayıda bu yaa E. Ü. Tekstil Mühedisliği Bölümü de araştırma görevlisi olarak çalışmaktadır.