WEB TABANLI YAPAY ZEKA TEKN KLER (PROJE NO : FEN-E )

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "WEB TABANLI YAPAY ZEKA TEKN KLER (PROJE NO : FEN-E-050608-138)"

Transkript

1 T.C. MARMARA ÜNVERSTES MSEL ARATIRMA PROJELER KOMSYONU BAKANLII PROJE RAPORU WEB TABANLI YAPAY ZEKA TEKNKLER M SIMÜLATÖRLERN HAZIRLANMASI (PROJE NO : FEN-E ) Proje Yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Mehmet TEKTA Yardmc Aralar Yrd. Doç.Dr. Necla TEKTA Yrd. Doç. Dr. Nevzat ONAT Yrd. Doç. Dr. Gökhan GÖKMEN Ar. Gör. Dr. Gökhan KOÇYT Ar. Gör. Dr. Tahir Çetin AKINCI STANBUL,

2 1. BÖLÜM Eitim Uzaktan Eitim Kavram E-Örenme Uzaktan Eitimde Önemli Literatür Çalmalar Web Tabanl Eitim Kavram Web Tabanl Eitimin Avantajlar Web Tabanl Eitimin Dezavantajlar WTE Önündeki Engeller Web Tabanl Eitimin Tasarlanmas Web Tabanl Öretimde Etkileim Türkiye de Uzaktan Eitim Web Tabanl Eitim ve Sanal Laboratuarlar Sanal Laboratuarlar Sanal Laboratuar Yaplar Türkiye de Sanal Laboratuarlarn Gelecei BÖLÜM Yapay Zekâ Yapay Zekâ Nedir? nsan gibi düünen sistemler nsan gibi davranan sistemler Rasyonel düünen sistemler Rasyonel davranan sistemler

3 2.3. Yapay Zekânn Amaçlar Yapay Zekânn Tarihçesi Yapay Zekânn Alt Alanlar Yapay Zekâda Önemli Teknikler Yapay Zekânn Kullanm Alanlar Ve Kullanlan Teknikler Endüstride Yapay Zekâ Otomotivde Yapay Zekâ Teknolojileri Kullanm Amaçlarna Göre Yapay Zekâ Teknolojileri Askeri Alanda Yapay Zekâ Uygulamalar Tp Ve Sak Alannda Yapay Zekâ Uygulamalar Akll Ev Teknolojileri ve Akll Ev Aletlerinde Yapay Zekâ Uygulamalar Eitimde Yapay Zekâ Teknoloji Eitiminde Yapay Zekâ Robotik Yapay Zekânn Ticari Uygulamalar BÖLÜM : Bulank Mantk (Fuzzy Logic) Giri Bulank Mantk n Tarihçesi ve Kurucusu Lotfi Zadeh Bulank Kümeler Bulank Kümelerde lemler Üyelik lemleri Bulank Mantn Kullanm Alanlar ve Günümüzde Uygulama Örnekleri Proje Kapsamnda Hazrlanan Bulank Mantk Simülatörünün Bölümleri 88 3

4 4. BÖLÜM: Yapay Sinir Alar Genel Tanm YSA'larn Genel Özellikleri YSA'larn Avantaj ve Dezavantajlar YSA'larn Kullanld Alanlar YSA'larn Tarihçesi YSA'nn Yap,Elemanlar ve Mimarisi Yapay Nöron YSA Çeitleri Sinir Sistemi ve Ysa'nn Benzerlikleri Yapay Sinir Alarn Genel Özellikeri YSA'nn Avantajlar YSA'nn Dezavantajlar Ysa'larn Sflandlmas Mimari Yaplarna Göre Örenme Yaklamlarna Göre Örenme Kurallar Arakat Balantlarna Göre Sflandlmas Katlar Aras Balantlar Dier Katlarla Balantlar Yaygn Olarak Kullanlan Örenme Algoritmas Geri Yaym Algoritmas Delta-Bar-Delta Multi-Layer Perception (MLP)

5 Learning Vector Quantisation A Hopfield A Elman A Kohonem A BÖLÜM : Genetik Algoritma (Genetic Algorithm) Genetic Algoritmalar ve Evrimsel Hesaplama Rasgele Arama Algoritmas kili kodlu genetik algoritmalar kili kodlu genetik algoritmalarn operatörleri Amaç fonksiyonu ve parametreler Parametrelerin tanmlanmas ve kodlama Balangç Popülasyonu Doal seçim Eletirme Çaprazlama Mutasyon Gelecek nesil Yaknsama Gerçek kodlu genetik algoritma Amaç fonksiyonu ve parametreler Balangç Popülâsyonu Doal seçim Eletirme Çaprazlama

6 5.6. Mutasyon Örnekler Bir Açklay Örnek GA Nasl Çalr Bir GAnn Nasl Çal Gösteren Dier Bir Örnek ki Deken çeren Bir Baka Örnek ki deken içeren dier bir örnek Gezgin Sat Probleminin Genetik Algoritmalarla Uygulamas Sonuç Proje Kapsamnda Gerçekletirilen Genetik Algoritma Simülatörü Temel Özellikler Gereksinimler Menüler Temel Kavramlar Simülasyonlar Kaynaklar

7 1. BÖLÜM 1.1. Eitim Bilginin güçle edeer görüldüü günümüz bilgi toplumlarnda eitim; bilgi teknolojilerini rahatlkla kullanan, bilgiyi üreten, sflandran, sunan ve paylaan bireyler yetitirmeyi amaçlamaktadr. Bu belirtilen durumlarn gerçeklemesi; örenme-öretme süresi boyunca bireyin ön plana çkarlmas, öretme ve örenmenin örenci merkezli olmas, bu süre boyunca uygulanacak tekniklerin çada bir anlayla zamann gerekliliklerine uygun biçimde tasarlanmas, uygulanmas, deerlendirilmesi ve gelitirilmesi ile mümkün olacaktr. Belirtilen gereklilikleri karlayabilecek olan eitim teknolojisi; öretme-örenme süreçlerini etkili klarak örenmenin kolay, somut, zengin, anlaml, güdüleyici, tevik edici, verimli ve kaliteli etkinliklere dönütürülmesi için insan gücü ve onun dndaki kaynaklarn amaca yönelik olarak uygulanmaya konulmas içermektedir [1] Uzaktan Eitim Kavram Uzaktan eitim, bireylere kendi kendilerine örenme imkann saland, geleneksel eitime göre daha esnek ve birey koullarna uyarlanabilir bir eitimdir. Uzaktan eitimle eitim hizmeti götürmekteki srlklarn ksmen yada tümüyle ortadan kaldlarak eitim imkanlarn daha geni kitlelere ulalmas amaçlanmaktadr. Çok ortaml araçlarn ve sunu sistemlerinin ie koulmas, uzaktan itim tann yaplmas güçletirmektedir. Ancak, ksaca öretmen ve örencinin zaman ve mekan bakndan birbirinden ayrld ortamlar üzerine yaplandlan eitim uygulamalarn hepsi uzaktan eitim olarak adlandlmaktadr [2]. ABD Uzaktan itim Dernei, uzaktan eitimi bilgi teknolojileri ve altyaplarn örenciler aras ve renci öretmen arasndaki aktiviteleri ve eitimsel faaliyetleri salamak amacyla kullanlmasr olarak tanmlamaktadr. Bir baka tanma göre uzaktan eitim, uydu, video, ses, grafik, bilgisayar, çoklu ortam teknolojisi gibi araçlarn yardyla, eitimin uzaktaki örencilere ulalmasr [3]. Bilgisayar ve internet teknolojilerindeki hzl gelimeler öretme ve örenme yöntemlerini de çok hzl bir ekilde detirmektedir. Bu gelimeler çeitli yollarla yapla 7

8 gelen uzaktan eitim modellerinin web tabanl eitime (WTE) kaymas sonucunu dourmutur. WTE ise, uzaktan eitimi desteklemek için, Web üzerinden verilmek üzere hazrlanm, zamandan ve yerden (mekândan) bamsz olarak eriim olanaklar sunan, eriimin bir a üzerinden (internet ya da intranet olarak) yapld eitim ekline denilmektedir [4]. Bu tanmdan da anlalaca üzere WTE nin temel amac uzaktan itim yapabilmektir. WTE de kullanlan yöntemler arasnda eitici bilgisayar yazmlar ve simülasyonlar olmak üzere iki temel yaklam ortaya çkmaktadr. Eitici bilgisayar yazmlar genelde konularn tekrarlanmas ve bu konular hakknda çok sayda problemin çözülmesi esasna dayanmaktadr. Bu tip sistemlerde özellikle sürekli tekrarlar sistemin verimliliini ve örencilerin dikkatlerini olumsuz etkilemektedir. Simülasyon yazmlar ise örencilerin kendi oluturduklar problemleri çözebilme, deneyler yapabilme gibi daha doyurucu bir etkileim ortam sunmaktadr. Bu sistemlerin en önemli dezavantaj, tasarm ve hazrlama aamalarn daha zor ve uzun bir süreç olmasr. Simülasyon yazmlarnda çou zaman yapay zeka tekniklerinin en az bir tanesinin kullanlmas zorunludur. Bir çok sistemde ise bir kaç tekniin bir arada kullanld melez (hybrid) yaplar bulunmaktadr. Literatürde, WTE kavram bilgisayar destekli eitim (Computer Aided Instruction - CAI), yapay zeka destekli simülasyona dayal WTE sistemlerine de zeki bilgisayar destekli öretim sistemleri (Intelligent Computer Aided Instruction - ICAI) denilmektedir [5], [6]. 8

9 Basla Basla Ögretim Programi Problemi olustur Ögretim Elemani Ögretim Programi Problemi ögrenciye sor Ögrenci Problemi ögrenciye sor Bir kopya Cevabi al ve kaydet Cevabi al ve kaydet Bir kopya Ögrenci modeli olustur Hata Kütüphanesi Hayir Bilgisayarin cevabini veri tabanindan al Veri tabani Hayir Bilgisayarin cevabini olustur Alan uzmani Hayir Cevaplari karsilastir Cevaplari karsilastir Ögrenciye sunulan ögüt ve yönlendirmeler Sonuç Dogru mu? Sonuç Dogru mu? Evet Evet Ögrenci modelini güncelle Tüm problemler soruldu mu? Evet Ögrenme göstergelerini güncelle Bitir Bitir a-geleneksel bilgisayar destekli egitim modeli örnegi b-zeki bilgisayar destekli egitim modeli örnegi ekil 1 Uzaktan eitimde WTE modelleri E-Örenme Uzaktan eitimin bir alt kümesi olan e-örenmenin çeitli kaynaklarda farkl tanmlar mevcuttur. Bu tanmlardan bazlar unlardr: ntranet veya bir bilgisayar a bulunan platform üzerinde sunulan, örenci ile öretim elemann birbirlerinden fiziksel olarak ayr olmalarna ramen, e zamanl (senkron) veya ayr zamanl (asenkron) çoklu 9

10 ortam teknolojisi yardyla iletiim kurduklar, örenme hna göre örenmenin gerçekletirildii öretim sürecidir [7]. E-örenme, internet teknolojileri aracyla, retmen ve örencinin ayn ortamda ve ayn anda bulunmalarna gerek kalmadan gerçekletirilen eitim faaliyetleridir [8]. E-örenme, eitim içeriinin, internet, intranet, uydu yay, etkileimli TV, görsel/iitsel teyp, CD-ROM, vb. yoluyla elektronik ortamda aktarr[8]. E-örenme, internet, bir a veya sadece bilgisayar yoluyla gerçekleen renmelerdir[9]. Internet, intranet veya bir bilgisayar a bulunan platform üzerinde sunulan, web tabanl bir eitim sistemidir [10]. Bu tanmlar nda e-örenme, yaam boyu örenmeyi destekleyen, farkl nitelliklere sahip fakat ayn hedefe yönelmi bireyleri bir araya getiren, çeitli bilgisayar ve iletiim teknolojilerini eitimin hizmetine sunabilen, örenci merkezli, özgün kurumsal ve yönetsel yaplanmay gerektiren planlanm örenme olarak ifade edilebilir [11]. E-örenme karmak psikolojik bir olgudur. Geleneksel eitim sistemlerinde bilgi kaytl olarak vardr ve konuma vastasyla (ders vererek) veya katlarla (kitap okuyarak) örenciye aktarr. Ancak e-örenme sistemiyle bilgi sunulur, depolanr ve elektronik araçlarla gönderilir (dersin web-tabanl olarak ilenmesi gibi). Sonuç olarak, e-örenme bilginin, çok yönlü tiplerini (sözlü ve resimli), çok yönlü ilem modlar (iitsel ve görsel) ve çok yönlü örenme durumlar (ard arda ve ayn anda) içermesiyle son derece karmak hale gelir [12] E-örenme, yaygnlamaya balad ilk yllarda çevrimiçi kitaplar oluturma olarak alglansa da, son zamanlarda e-örenmeden beklenenler artmr. çeriklerin internette çevrimiçi kitap formatnda sunulmasna nazaran e-örenmenin en belirgin özellii içerik sunumunda kullanlan etkileimlerdir. E-örenmede etkileim konusu üzerinde yaplan ararmalar incelendiinde etkileimin farkl türleri olduu görülmütür. E-örenme ile ilikili olan üç farkl etkileim vardr. Bunlar: örenci-içerik, renci-öretmen ve örenci örenci etkileimidir [11], [12]. Bununla birlikte bu etkileim türlerine ek olarak, örenenin teknoloji ile içerik sunumu esnasnda olan etkileimini de ekleyerek örenci-ara yüz adnda bir dördüncü etkileim türü ortaya kmr. Örenci-içerik etkileimi denilince akla ilk gelen, örencinin içerikle karkl iletiim kurmasr. Bu iletiim sayesinde, örenci, kendisine kazandlmak istenen bilgi ve becerilere bilgisayar ortamndaki bireysel çalma ve çabas ile sahip olur. Bu çalma sürecinde örenci içerii okur, izler, uygulama yapar, soru sorar ve ald cevaplara göre 10

11 hatalar, eksiklerini görür. Böyle bir yapn gerçeklemesi, birçok fonksiyonun bir arada kullan ile mümkün olabilmektedir. E-örenme sistemlerindeki örenci-içerik etkileimi için kullanlan fonksiyonlar öyle sranabilir: k sorulan sorular (SSS), ilgili eitsel siteler balantlar, ilgili öreneme materyallerine balantlar, multimedya sunumu (yaz, grafikler, animasyon ve sesler), sistem üzerinde kullan rehberlii, online snav veya kiisel deerlendirme, medyann ileri seviyede kullan, içerikle ilgili online yardm, renilen materyal üzerinde örenene destek, bireyselletirilmi örenme veritaban, bireyselletirilmi eitim, çalma rehberlii, akalar, çekili ve eitsel oyunlar. Bu fonksiyonlar sayesinde örenci, içerik ile iletiim kurabilir ve karnda itmen varm gibi davranlar sergileyebilir. Özellikle e-örenmenin yap gerei, içeriin örenciyi adapte etmesi, çalmaya tevik etmesi, bireysel aktivitelerle renmeyi gerçekletirmesi, baar için en önemli etkenlerin banda gelmektedir. Bu nedenle örenci-içerik etkileimi, e-örenme sistemi yönetici ve eitmenlerin üzerinde hassasiyetle durmas gereken ciddi bir konudur [11] Uzaktan Eitimde Önemli Literatür Çalmalar Bu bölümde kapsaml ararma sonuçlar içeren iki önemli çalmann ksa özetleri verilmitir. 11

12 Online Derslerde Kullanlan Teknolojilerin Etkinlii 2005 ynda ABD de yaplan kapsaml bir çalmada web tabanl MBA derslerinde kullanlan etkileim teknikleri ile örenci ve öreticilerin bu tekniklere bak açlar incelenmitir. Yaplan çalmann ayrntlar adaki tablolarda özetlenmitir. Tablo 1 Ararmada kullanlan soru ve teknikleri [13]. Arama Sorular Metodlar Veri kayna 1- Hangi eitimsel aktivite ve teknolojiler Online derslerin içerik analizi 27 online ders online ders etkilerimin salamak için kullanlmaktadr Alan ararmas 102 örenci 2 -Örenci ve öreticiler online ders etkileimlerini nasl 26 öretici, 10 örenci ile bireysel röportajlar renci ve öretmen röportajlar alglamaktadrlar? ve 2 örenci grubu röportaj 3 - Bu alglama hangi noktalarda farklk göstermektedir. Alan ararmas 102 örenci Tablo 2 Çalmada dikkate alnan MBA derslerinde kullanlan eitim teknolojileri ve kullanm oranlar [13]. Teknolojiler Kullanan Kullanmayan Kullanm Oran Ders Kitab (Yaz metin) % E-posta % Ders kitabna dayal iki yönlü iletiim ve tartma % Asenkron (tartma forumlar v.b.) iletiim % Senkron (sohbet v.b.) iletiim % Etkileimli ara snav yöntemleri % PowerPoint Slaytlar % Web Sayfalar % Ses ve Görüntü klipleri % Telefon % Ses ve görüntü tabanl iki yönlü iletiim (sesli posta, anlk mesajlama, video konferans v.b.) % 12

13 Tablo 3 Çalmada dikkate alnan MBA derslerinde kullanlan öretim aktiviteleri ve kullanm oranlar [13]. retim aktiviteleri Kullanan Kullanmayan Kullanm Oran retmen sorularna soru-cevap % Görevler açndan geribildirim % Dersin (sn) ana konularn veya en önemli noktalarn özetlenmesi % f tartmalarna öretmen kat % Takm tabanl örenme aktiviteleri Online tartmalarda % deerlendirmenin bir parças olarak % katm Küçük grup tartmalar % Grup tartmalarna öretmen kat % Sanal ofis Saatleri % Grup içi geribildirim/kritik yapma % Karlarmal (dikkatli) deerlendirme % rencilerle online sohbet (coffee house) % rencilerin balatt forumlar % rencilerin beklentilerini ifade edebildikleri bülten panosu % Haber hatt (Newsline) % Tablo 4 Yaplan ararmalar sonucunda örenci ve öretmen alglamalarn özeti [13] Online Etkileimler Yeterince online etkileimin olmama nedenleri retmenler retmenler online etkileimi öretme ve renmenin baar için önemli bir faktör olarak alglamaktadrlar. Online etkiliimin salanmas konusunda deneyim ve bilgi eksiklii retmenler arasndaki fikir farklklar ve verilen önemdeki eksiklikler renciler renciler online etkileimin önemi konusunda farkl alglamalara sahiptirler. renme metodlarndaki farklklar veya kiisel nedenlerle tüm örencilerin fazla online etkileim istememesi Online örenmede online etkileimden beklentinin az olmas Tablo 4 de görüldüü gibi online ders veren öretmenler etkileimin baar renmenin önemli bir parças olduu konusunda genellikle hemfikirdirler. Genellikle ders etkileimlerini salamak için çok sayda teknoloji ve öretim aktiviteleri sunulmaktadr. Ancak öretmenler arasnda bu teknolojilerin veya aktivitelerin kullan 13

14 noktasnda, bu teknoloji ve aktivitelerin özel teknik uzmanlk gerektirmesi veya bunlarn verimli ekilde nasl kullanlacan örenilmesinin önemli bir zaman gerektirmesi nedeniyle farklar olumaktadr. Ayrca öretmenler derslerini kendi istedikleri gibi etkileimli yapmann zor olduunu kabul etmektedirler. Etkileimli online ders saynda istenilen düzeye ulamann önündeki engel, sadece fakülte srlamalar veya teknik uzmanlk ya da zaman eksiklii deil, ayn zamanda yllarca sürdürülen yüz yüze eitim düzenlemelerin kafalarda oluturduu düünce kalplar ve alkanlklardr. renciler ise kendi derslerinde online etkileim konusunda farkl tercihlere sahiptirler. Kiisel nedenler veya farkl örenme metodlar bu tercihi etkilemektedir. Baz renciler ise online etkileimin çok fazla gerekli olmad, fazla bir ey kazandrmayaca düünmektedirler. Buna ramen öretmenler verimli öretim stratejilerini ararmal ve etkileimli online örenimin önündeki engelleri kaldrma yönünde çalmalar yapmalrlar. Bu çalma sadece MBA dersleri için yaplmr. Daha fazla veri toplanabilmesi için çalmalarn sayn artmas ve ayn zamanda farkl alanlardaki online derslerin incelenmesi gereklidir [13] WTE in Uluslararas Analizi ve Gelecek için Tavsiyeler 2000 ynda tamamlanan ve AB projeleri kapsamnda desteklenen Web Tabanl itimin Uluslararas Analizi ve Online Eitimin Gelecekteki Geliimi için Stratejik Tavsiyeler bakl bir sonuç raporu hazrlanmr. Bu raporda online eitime verilen önemin küresel, kurumsal ve yönetimsel sonuçlar tartlmaktadr. Bu rapor reklam ve mali konularda ilave bilgiler içermekte, akreditasyon, deerlendirme, kayt ve gelime esenklii ile birlikte pedegojik konular da analiz etmektedir. Online eitimin gelecekteki geliimi ve bu geliimin önündeki engeller de ele alnmaktadr. Sonuç olarak, politikaclar, eitim yöneticileri ve online eiticiler için stratejik tavsiyeler sunulmutur. Bu çalma Internet üzerindeki derslerin uluslararas analizini sunmakta ve online itimin önemine yönelik stratejik tavsiyelerde bulunmaktadr. Sonuç ve tartmalar literatür incelemelerine, 26 ülkede 130 kurulu tarafndan salanan catalog girilerine ve bu kurumlarda söz sahibi 72 kiiyle yaplan röportajlara dayanmaktadr. Katalog verileri Mart98-ubat99 aras toplanm ve röportajlar 1999 baharnda gerçekletirilmitir. 14

15 Web üzerinde sunulan derslerin durumunu profesyonel bir gözle analiz etmek, dengeli deerlendirme ve AB de mesleki ve teknik eitim konusuna yeni bir bak aç getrecel uzun vadeli tavsiyeler salamaktr [14] Kurumsal Yaynlar Çalmada temas kurulan 130 kuruluun önemli bir ksm sadece birkaç web dersi sunmaktadr. Kurulularn %23.1 I sadece bir web dersi, %46.2 si ise 5 dersten daha az web tabanl ders sunmaktadr. Sadece dört kurulu 100 veya daha üzeri ders vemektedir. Buradan aktivitelerin çounun deneme açmaçl ve kurulu için ana eksen olmad sonucu çkarlabilir. Anket ayrca kurulularn %29.3 ünün 100 veya daha az örenciye sahip olduunu göstermektedir. Sadece dört kurulu 5000 den fazla örencisi olduunu rapor etmitir. Bu rakamlar nispi olarak oldukça düüktür ve web tabanl eitimin kurumlar açndan temel eksen olarak kabul edilmedii anlamna gelmektedir. kan bir dier sonuç, web derslerinde bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanlarn itim amaçl ders açndan üstünlük saladklarr. Bu iki alann haricinde web dersleri çok geni bir konu aral kapsamaktadr. Konu ve ders alanlar kurumdan kuruma oldukça demektedir. Yaklak olarak kurumlarn yar sadece bir kategoride dersler sunmaktadr. Sadece be kurulu be ve üzeri kategoride derslere sahiptir. Ankete katlan ve incelenen kurulularn hiç biri gerçek veya online üniversite olarak karakterize edilebilecek düzeyde yeterli online kurs ve destek servisi salamamaktadrlar. Anket 130 kuruluun %60 n üniversite ve yüksekokullara, %10 unun geleneksel açk öretim üniversiteleri ve uzaktan eitim sektörüne ve %9.2 sinin de limitet veya anonim irketlere ait olduunu göstermektedir Yönetimsel Yaynlar Bir yönetim sistemi örenciler, öretmenler, dersler ve ders materyallerini idare etmeyi gerektirmektedir. Online bir yüksekokul, binlerce örenci, yüzlerce öretmen, ifre korumal web sayfalar içeren çok sayda ders, tartma forumlar, dam listeleri, f listeleri ve örenci sunumlarna sahip olabilir. Ayrca ayn zamanda, ders kitaplarn gönderilmesi, okul ve snav ücretlerinin kaytlarn tutulmas ve yerel 15

16 navlarn organizasyonunun yaplmas da salamak zorundadr. Tüm bu servisler bir çok geleneksel kurulu için oldukça büyük bir külfet oluturmaktadr. Büyük ölçekli ve profesyonel online eitim sunmay planlayan kurulular web ile entegre olmu bir yönetim sistemine ihtiyaç duymaktadr. Bunu baarmak için muhtelif stratejiler takip edebilirler. En basit yöntem hali hazrda çalan bir yönetim sistemine sahip bir kurulula ibirlii yapmak olabilir. Daha fazla teknik beceri gerektiren bir baka çözüm, genel internet servislerine dayal bir ev-içi sistemi gelitirmektir. Üçüncü seçenek ise online eitim için gelitirilmi standart bir sistemi satn almaktr. Bu standart sistemler sürekli olarak gelitirilmektedir. Fakat, hala yerel artlara göre adaptasyon gerektirmektedirler. Sadece baz yönetimsel adaptasyon ihtiyaçlar olabilir veya derslerde baz pedagojik srlamalar yaplmas gerekebilir. Hayal kkl yaratan fakat önemli bir tespit de bir çok kuruluun web ortam yönetimsel amaçlar için kullanmadr. D kaynak bir seçenektir ve çok kullanlmad tespit edilmitir. Sadece bir örnek tanmlanabilmitir. Röportajlarda bahsedilen standart yönetim sistemleri FirstClass, WebCT, ve Lotus Notes olmutur Reklam ve Finansal Yaynlar Röportajlarn bir çounda web hizmetlerinin önemli bir fonksiyonu program ve derslerin reklamlarn yaplmas olarak ön plana çkmr. Web derslerinin örenim ücretleri kurulular ve dersler arasnda önemli farklar içermektedir. Baz dersler ücretsi ve herkese açk iken, bazlar tamamen veya ksmen d desteklere sahiptirler. Örenim ücreti alarak çalan kurulularda ücretler geleneksel ders ücretleri ile ayn veya çok farkl deildir. Bu çalmada örenci ödemelerinden salam gelir kazanan birkaç kurulu örnei ortaya çkmr. Ayn ekilde eer d kurulular tarafndan salanan ararrma gelitirme burslar ihmal edilirse, web tabanl ders sunumunun ekonomik olarak baar olabileceine inanan birkaç kurulu ortaya çkmr [14] Pedagojik Sonuçlar iticiler sadece online kurslarla megul olan part-time öretmenler ve norma görevlerinin yan sra baz online dersler veren tam zamanl öretmenler olarak iki gruba 16

17 ayrlmaktadr. Öretme faaliyetleri içinde örenci ve uzmanlarn damlarn da bir bölüm oluturduunu görmek ilginç olmutur. Röportajlardan elde edilen analiz sonucu öretmenlerin en azndan adaki fonksiyonlar gerçekletirdiini göstermektedir. Organizasyon fonksiyonlar : yap tartmalarnda admlar atan ve ilk olarak balatan kii Sosyal fonksiyonlar : Takip etme gruplar Entelektüel fonksiyonlar: soru cevaplama, örenciler internette klavuzluk etme. Deerlendirme fonksiyonlar (Assessment functions): geri besleme verme görevleri, önerileri düzeltme nsan öretimi makine öretimine göre daha yaygn bir uygulamadr. Fakat baz kurulular insan eitimine ilave olarak makine eitimi de içermektedir. Çou kurulu bireysel eitimlerle grup eitimlerini birletirme eilimindedir. Bu ikisi arasndaki odaklanma miktar da demektedir. Online öretim bir çok derste yüz yüze toplantlar, video veya sesli konferans veya telefon konumalar tamamlay unsurdur. Baz kurulular ders gelitirme ekiplerine sahiptirler. Dierleri ise öretmeni bir dersin tek tasarmc olarak kullanmaktadr. Farkl uygulamalar kalite kontrol ve gelitirme zaman açndan farkl sorunlar içermektedir [14] Akreditasyon Bu röportajlar sonunda online ders ve program akreditasyonlarn kurumlarn geleneksel akreditasyon ilemleriyle çok benzer olduu görülmütür. Tamamlanan ders ve programlar tanmlamada, dereceler, diplomalar, sertifikalar ve raporlar verme uygulamas çok büyük ölçüde kullanlmaktadr. Akreditasyon ileminin kurs veya programn online olmas ya da olmamasndan bamsz olduu görülmektedir. Bir çok kurulu temelde akreditasyon ileminin kampus programlar için izlenen yöntemle ayn olduunu ifade etmektedir. 17

18 Akreditasyon önemli bir rekabet avantaj salamaktadr. Gerekli akreditasyonu salamak için muhtelif yöntemler takip edilebilir. Dier ülkelerdeki kurumlarla ibirlii sonucunda iki tarafl akreditasyon ilemleri gerçekletirilebilir Deerlendirme Online derslerin toplam deerlendirmesinde çok geleneksel ve sklkla yüz yüze itim aktivitesi içeren bölümler içerdii görülmekle birlikte, Oluuma ya da geliimle ilgili format ive deerlendirme daha deneysel ve online aktivitelere dayal olarak gerçekletirilmektedir. Kurumlarn çou bir ders veya program içinde çeitli deerlendirme metotlar uygulamaktadr. Öretici hocann deerlendirmesi en genel deerlendirme biçimi olarak ön plana çkmaktadr. Kendi kendine deerlendirme örnekleri ile de bir çok yerde karlalmr. Fakat bilgisayar deerlendirmesi yöntemi yok denecek kadar az kullanlmaktadr. Ancak, muhtelif sayda online yaplan ksa snavlar, çoktan seçmeli testler ve enteraktif alrma örnekleri mevcuttur. Çok dikkatli deerlendirmeler çok azdr. Baz kurslarda hiç deerlendirme yaplmad görülmektedir. Bunun nedeni hoca içermeyen kendi kendine çalmaya dayal kurslar olmasr [14] Kayt ve lerleme Esneklii Kayt ve ilerlemenin her ikisi de çok veya az esnek olabilir. Ancak, grup halinde veya bireysel kayt ve ilerleme modeli olmak üzere iki temel yaklam söz konusudur. Bu iki model, pazarlama, yönetim sistemleri ve pedagojik yaklamlar açndan önemli sonuçlar içeren iki farkl stratejiyi temsil etmektedir. Çalma sonucunda grup halinde kayt ve ilerleme modelinin bireysel modele nazaran daha fazla kullanld göstermektedir. 46 kurum grup modelini, 12 kurum bireysel modeli ve 11 kurum her iki modeli ayn anda kullanmaktadr. Grup modelinin bu kadar baskn olmasn sebebi geleneksel eitim sisteminde yer alan sömestr mantna dayanan klasik düünce sisteminin hala devam etmesidir. Dier bir olas sebep, kurumlar tarafndan çok dikkatli bir ekilde gözlemlenen bireysel kayt ve ilerleme yönteminde takm çalmas ve ibirlikçi örenim imkanlar salamann çok zor olmasr. Ancak bir dier sebep de birçok örencinin bireysel 18

19 esneklii tercih edecei göz önüne alnarak, kurumlarn sistem olarak ve yapsal eksiklikleri ile bireysel kayt ve ilerleme yöntemini gerçekletirecek düzeyde yeterli elemana sahip olmamas da olabilir. Eer böyleyse, açk öretim üniversiteleri ve uzaktan itim kurumlarn klasik üniversite ve yüksekokullara nazaran bireysel esneklie daha fazla istekli olmas gerektii tezi ortaya atlabilir. Ancak bu çalmada bu tezi destekleyecek kantlar bulunamamr [14] Gelecekteki Gelimeler Online eitime olan ilgi oldukça fazladr ve bu eitimi uygulayan kurumlar hzla ve dünya çapnda çoalmaktadr. Kanada da yaplan ciddi bir analiz, öncelikli büyüme stratejileri, daha çok ve çeitli programlar açmak, uluslararas örencilere hitap etmek ve irket eitimi gibi yeni ve çekici pazarlar bulmak olmas gerektii sonucuna varlmr. Bu çalma sonucunda da ilerde, derslerin kalitelerinin daha iyi olaca, daha çok ders açlaca, ilave online hizmetler verilerek derslerin çekici hale getirilecei, öretmen itimi üzerine bir yönelme olaca, dier kurumlarla daha fazla ibirlii yaplaca ve ilave organizasyona dayal sonuçlar ortaya çkaca öngörülmektedir [14] Engeller Online eitimde büyük ölçekli baar beklenebilmesi için üstesinden gelinmesi gereken çok sayda engel mevcuttur. Bunlar arasnda, finansal engeller, deime kar gösterilen direnç, bant genilii srlamalar, eriim srlamalar, yetersiz ararma araçlar, telif haklar konular ve online deerlendirme önündeki engeller vardr. Finansal engeller önemlidir. Çalma sonucunda çok az sayda kuruluun örenci ücretlerinde gelen salam bir gelirinin olduunu göstermektedir. Ayn zamanda gelitirme ve bakm maliyeti de yüksek olabilir. Ayrca, baz ülkelerdeki ulusal düzenlemeler kurumlarn öretme ücretini ödemeyi reddetmektedir. Online deerlendirmenin efektif kullan önünde de çok sayda engel vardr. Bunlardan bazlar, kamusal ve kurumsal düzenlemeler, fiziksel devamlk gelenekleri, teknik imkanszlklar, örenci tanmlanmas, çalnt dijital metaryellerin tespiti gibi konular bulunmaktadr [14]. 19

20 Stratejik Öneriler Sonuç olarak, online eiticiler, eitim yöneticileri ve politikaclar için adaki sekiz öneri sralanmr rencilerin online hareketliliklerini kolaylarmak için, derecelerin, sertifikalar, kredilerin ve notlarn ulusal ve uluslararas uyumunu arttrmak gerekir. Kurumlar öretim ücretlerini ödemesini engelleyen ulusal düzenlemelere kar kmak gerekir. Maliyet olarak verimli olan online eitim üzerine younlamak gerekir. Online eitimin yönetimi için daha iyi sistemler gelitirmek gerekir. Online eitici, yönetici ve kanun yaplarn eitimi için yaplan tevikleri desteklemek gerekir. Online deerlendirmeyi engelleyen tutum ve düzenlemelere kar çkmak gerekir. Online pedagoji ve didaktik üzerine daha fazla ararma çalmas desteklemek gerekir. Online öreticilerin i yüklerini azaltmak için yöntemler gelitirmek ve uygulamak gerekir [14] Web Tabanl Eitim Kavram Web Tabanl Eitim (WTE), nternet araçlar kullanan bir uzaktan eitim modelidir. WTE uzaktan eitim sistemleri arasnda en yenisidir. WTE; uzaktan eitim, bilgisayar destekli eitim ve nternet in bir arada kullanld bir sistem olarak ortaya kmr. Genel olarak, WTE in bir tan yaprsa, Web üzerinde uzaktan eitimi desteklemek amacyla hazrlanm kiisel sayfalara ve bu sayfalarn oluturduu eyleme WTE (WTE) denir. WTE nternet in gelimeye ve yaygnlamaya balamasyla birlikte uzaktan eitime açlm yeni bir kapr. Uzaktan eitim WTE ile yeni bir boyut 20

21 kazanmr. WTE ile birlikte uzaktan eitimin enteraktiflii artm, örenci ve retmenin senkron veya asenkron olarak fikir tartmas mümkün hale gelmitir. WTE zla ilerleyen teknolojinin yakalanmas ve takip edilmesi adna en büyük imkandr. Çünkü her gün yeni birçok yeni teknolojinin ortaya çkt dünyamzda bu yenilikleri takip etmenin tek yolu Web tabanl eitimdir. WTE insanlarn örenme ekillerini deil, eitmenlerin öretme yöntemlerini detirmitir. WTE internetin ve bilgisayarn kolay elde edilir olmasyla her evi bir okul, bir fakülte, bir kurs haline getirmitir. WTE de internetin ve bilgisayar teknolojisinin tüm nimetlerinden faydalanlarak pedagojik açdan çok yüksek kalitede dersler hazrlanabilir. Dersin anlatnda nternet ve bilgisayarlar tarafndan desteklenen yaz, ses, görüntü, animasyon, simülasyon kullanlabilir. Baka bir deyimle dersin örenciler tarafndan anlalabilmesi için gerekli bütün artlar salanabilir. Bu da Web Tabanl Eitimin eitim kabiliyetini göstermektedir [15] Web Tabanl Eitimin Avantajlar WTE de örenciler, çalmak istediklerinde ister evlerinden, isterse de Internet e balanlabilen baka mekanlardan eitimlerini alrlar. Böylece her zaman her yerde eitim olgusu gerçeklemi olur. Bununla birlikte teknolojik imkanlarn elverdii ölçüde kameralardan da faydalanlabilir. Bunun sonucunda da yüz-yüze itim olgusu gerçekletirilir. WTE ile kurumlar ve bölgeler aras dengesizlikler kaldr veya en aza indirilerek eitimde frsat eitlii salanr. WTE de örenciye klasik eitimde sunulan kaynaklardan çok daha büyük ve geni kaynak sunulur. WTE içerisinde hazrlanacak olan web sayfalar ile renciler konular ile ilgili balantlar yapmas ve gerekli bilgileri bizzat bilginin kaynandan almas salanabilir WTE klasik eitim sistemine göre %40 - %60 daha ucuzdur. WTE de klasik itim sisteminde temin edilmesi gereken bina, sf, sra, tahta gibi birçok araç kullanlmaz. Ders için gerekli olan, örencilerin evlerinden bilgisayarlar ile 21

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri

1 letme Dönü ümü ve Planlamas Hizmetleri Hizmet Tan letme Dönüümü ve s Hizmetleri SAP letme Dönüümü ve s Hizmetleri, rekabet avantaj salamak üzere Lisans Alan inovasyonunu ve dönüümünü kolaylarmay amaçlayan danmanlk ve örnekleme hizmetleri sunar.

Detaylı

Görsel Tasar m. KaliteOfisi.com

Görsel Tasar m. KaliteOfisi.com Görsel Tasarm KaliteOfisi.com KaliteOfisi.com un bir hizmetidir. zin alnmaksn alnt ve çoaltma yaplabilir. 2 www.kaliteofisi.com KaliteOfisi Hakknda Kalite ofisi; ülkemizde kalite bilincinin yerlemesine

Detaylı

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti KPSS Ö?retmen Adaylar? Görüntülü E?itim Seti 58 DVD + Rehberlik Kitab? GÜNCEL Kpss E?itim Bilimleri Dvd Seti Tüm Dersler Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti 58 Dvd Derecelendirme:Henüz

Detaylı

Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme. Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan

Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme. Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan Snf Öretmenlerinin Kendi Mesleki Yeterliklerine likin Görüleri: Genel Bir Deerlendirme Dr. Halil Yurdugül Ali Çakrolu Mesude Ayan Öretmen Yeterlikleri Toplumsal geliim için, Eitimin kalitesini artrmak

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N

AMEL YATHANEDE KULLANILAN HASSAS C HAZ VE CERRAH ALETLER N AMELYATHANEDE KULLANILAN HASSAS CHAZ VE CERRAH ALETLERN YENDEN KULLANIMA HAZIRLANMASINDA MERKEZ STERZASYON ÜNTES ÇALIANLARININ SORUMLULUKLARI Firdevs TABAK*, lknur NANIR** *Acbadem Kozyata Hastanesi, Merkezi

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon :

HACETTEPE ÜNVERSTES. l e t i i m. : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü Beytepe/Ankara. Telefon : l e t i i m Adres : H. Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü 06800 Beytepe/Ankara Telefon : +90 312 297 6234 Faks : +90 312 297 7998 HACETTEPE ÜNVERSTES e-posta Web : aktuerya@hacettepe.edu.tr : www.aktuerya.hacettepe.edu.tr

Detaylı

Doç.Dr. Aytekin ALBUZ Yrd.Doç.Dr. Mehmet AKPINAR GÜGEF. MEABD. 1. Giri

Doç.Dr. Aytekin ALBUZ Yrd.Doç.Dr. Mehmet AKPINAR GÜGEF. MEABD. 1. Giri Bildiriler 8. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, 23 25 Eylül 2009, OMÜ 1. Giri 2006 LKÖRETM MÜZK DERS ÖRETM PROGRAMI VE YEN YAKLAIMLAR Doç.Dr. Aytekin ALBUZ Yrd.Doç.Dr. Mehmet AKPINAR GÜGEF. MEABD. 21. yüzyla

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR 1. Salk Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans ve Doktora programlarna bavuracak adaylarn, bavuracaklar programa girebilme önkouluna sahip olmalar gerekir.

Detaylı

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process Yazm Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katklar TEC Contributions to the Software Testing Process Mustafa Namdar Turkcell Teknoloji Ararma & Gelitirme A.. 41470, Gebze-KOCAEL mustafa.namdar@turkcellteknoloji.com.tr

Detaylı

8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir

8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir 8.MÜKEMMELL ARAYI SEMPOZYUMU 17 Nisan 2007 / zmir Betül Faika SÖNMEZ Sa*l+k Bakanl+*+ Temel Sa*l+k Hiz.Gen. Md. Kalite E*itim ve Koor. Birimi Daire Ba3kan+ SA LIK HZMETNDE ARTAN TALEP Kaliteli, düük maliyette

Detaylı

ÜNAK 2010. Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal A larda Bilgi Hizmetleri. 7-9 Ekim 2010 Ondokuz May s Üniversitesi, Samsun. Bildiriler Kitab

ÜNAK 2010. Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal A larda Bilgi Hizmetleri. 7-9 Ekim 2010 Ondokuz May s Üniversitesi, Samsun. Bildiriler Kitab ÜNAK 2010 Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal Alarda Bilgi Hizmetleri 7-9 Ekim 2010 Ondokuz Mays Üniversitesi, Samsun Bildiriler Kitab Yayna Hazrlayanlar Aytaç Yldzeli Tolga Çakmak Nevzat Özel Samsun, 2012 ÜNAK

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Terapötik ileti imin bile enleri;

Terapötik ileti imin bile enleri; HASTA ve HASTA YAKINLARIYLA TERAPÖTK LETM letiim: "Kii ve çevresi arasnda iki yönlü ilikiyi ilgilendiren tüm aamalar" olarak tanmlanabilir. Terapotik letiim: Tedavi edici ya da tedaviye yardm eden, bir

Detaylı

http://www.suzuki-toshie.net

http://www.suzuki-toshie.net B Uygulama 03.03.2011 Bilinçli Örenim Yoluyla Yaama Gücüne Doru Yeni Afet Önleme Eitimi --- Proje Örenimi, Portfolyo Deerlendirme, Koçluk Yöntemi --- Afet Önleme ve Yeni Örenme Becerileri Proje Örenimi

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

GÖREN Ö RENC LER N SOSYO-EKONOM K DURUMLARI, BEKLENT LER SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNER LER

GÖREN Ö RENC LER N SOSYO-EKONOM K DURUMLARI, BEKLENT LER SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNER LER Bildiriler 8. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, 23 25 Eylül 2009, OMÜ GÜZEL SANATLAR VE SPOR LSELER MÜZK BÖLÜMLERNDE ÖRENM GÖREN ÖRENCLERN SOSYO-EKONOMK DURUMLARI, BEKLENTLER VE BU OKULLARIN ÖRENC BEKLENTLERNE

Detaylı

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü

Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Uzaktan heberle#meyle pompa kontrolü çözümü Phoenix Contact Elektronik Tic. Ltd. #ti. K#s#kl# Mah. Han#m Seti Sok. No:38/A 34692 B. Çaml#ca - Üsküdar #stanbul/türkiye Mersis:0729002180800018 +90 216 481

Detaylı

Deutsche Bank A. Sermaye Piyasas Hizmetlerine ili kin aç klamalar

Deutsche Bank A. Sermaye Piyasas Hizmetlerine ili kin aç klamalar DeutscheBankA.SermayePiyasas Hizmetlerineilikinaçklamalar dayeralanbilgilersermayepiyasaskurulu nun,iii-39.1say YatKurulular Kurulu ve Faaliyet Esaslar Hakkknda Tebli"inin 28.'inci maddesi çerçevesinde

Detaylı

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M 2012 2013 ETM ve ÖRETM YILI ÖRGÜN ve YAYGIN ETM KURUMLARI ÇALIMA TAKVM SIRA NO ÇALIMA KONULARI TARH 1. Okul Öncesi Ve lköretim Okullar 1. Snf Örencilerinin Eitim- Öretime Hazrlanmalar ( Bamsz Anaokullar

Detaylı

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!"! (1. sayfa) ZEYLNAME

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!! (1. sayfa) ZEYLNAME (1. sayfa) ZEYLNAME Türkiye Kültür Portal! Altyap!s!n!n Oluturulmas! ve Portal Uygulama Yaz!l!mlar!n!n Temin Edilmesi ihalesi 03/07/2009 Cuma gününe ertelenmitir. Teknik :artnamenin 6.(2). Maddesi Portal

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

V.A.D. Yaklamnn avantajlar. Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm. Ana Konular. Temel semboller. Harici Varlklar. Veri Ak Diagramlar

V.A.D. Yaklamnn avantajlar. Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm. Ana Konular. Temel semboller. Harici Varlklar. Veri Ak Diagramlar V.A.D. Yaklamnn avantajlar Ünite 9 Veri Ak Diagramlarnn Kullanm Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken Verinin hareketinin hikayeletirilmesine nazaran 4 avantaj mevcuttur. Teknik uygulamann gerçekletirilmesinden

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

MÜZ K BÖLÜMLER Ö RENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ

MÜZ K BÖLÜMLER Ö RENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ Bildiriler 8. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, 23 25 Eylül 2009, OMÜ TÜRKYE DEK ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSELER MÜZK BÖLÜMLER ÖRENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ MÜZKSEL TME-ALGILAMA BOYUTUNUN DEERLENDLMES

Detaylı

KURUMSAL YÖNET M VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYEL K LEMLER KILAVUZU

KURUMSAL YÖNET M VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYEL K LEMLER KILAVUZU KURUMSAL YÖNETM VE YATIRIMCI LER PORTALI HRAÇÇI PORTAL ÜYELK LEMLER KILAVUZU 2012 çerik Bilgileri 1. HRAÇÇI RKET PORTAL KATILIM SÜREC...3 2. RKET KULLANICISI PORTAL KAYIT LEMLER...6 2 / 12 1. HRAÇÇI RKET

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ ŞEBİNKARAHİSAR MYO RADYO TELEVİZYON TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı Bölümün amacı Bölümün Hedefi Öğrenme Çıktıları RADYO TV TEKNOLOJİSİ Öğr.

Detaylı

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK)

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) TRYAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) Triyaj hasta ya da yaraln, tedavi ve bakm gereksinimlerini karlamak amacyla, sak bakm kurumlarndaki kaynaklarn doru yerde ve doru zamanda kullanlmas salayan sflandrma sistemidir.

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 13 Kasım 2010 Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 13 Kasım 2010 2010-2011 Eğitim Yılı (Haziran-Kasım 2010 tarihleri arasında) Bölümü Değerlendirme Anket Formu Raporu Öğrencilerimizin staj yaptıkları

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT)

Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) Sanayi ve Ticaret Bakanlndan: Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmelii (89/336/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tan+mlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; radyokomünikasyon ile telekomünikasyon ve elektrikli

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler ÖRENME FAALYET-1 AMAÇ ÖRENME FAALYET-1 Bu faaliyette verilen bilgiler dorultusunda, sunu hazrlama programlarnda kullanlan temel dosya ilemlerini (sunu açma-kapatma-kaydetme-düzenleme) yapabileceksiniz.

Detaylı

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry

KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry KIRSAL ÇEVRE ve ORMANCILIK SORUNLARI ARATIRMA DERNE The Research Association of Rural Environment and Forestry 9 Mart 1998 Say* : F-1998/ Konu : Krsal Kalknmada Ekolojik Boyut Konulu Eitim TKV K*rsal Kalk*nma

Detaylı

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab *

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Elementary Education Online, 8(2), tp: 1-6, 2009. lkö!retim Online, 8(2), öu: 1-6, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Güney HACIÖMERO0LU 1 Sezen

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI RFID nedir? RFID (Radio Frequency Identification): Radyo-frekans dalgalar$ üzerinden veri ta&$mas$ yaparak kontrollü bir ortamda hareket eden veya sabit duran cisimleri otomatik

Detaylı

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn

3 1 x 2 ( ) 2 = E) f( x) ... Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln göstermek üzere, sigortal saysnn SORU : Aada tanm verilen f fonksiyonlarndan hangisi denklemini her R için salar? f + = f t dt integral e A) f = e B) f = e C) f D) f = E) f = e ( ) = e ( ) SORU : Bir sigorta portföyünde, t poliçe yln

Detaylı

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken!

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S!* BASIN B!LD!R!S! * UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! Dikkat Dikkat: Okullar Aç"l"yor!! 2012-2013!E"itim!Ö"retim!y#l#!17!Eylül!2012 de,!ilkokula!yeni!ba$layan!ö"renciler!ise!10!eylül!2012

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU AMAÇ - 1 nsanln geliimine yönelik katma deeri yüksek ürün ve hizmet yaratmak HEDEF (1.6) 2009 ylna kadar deer yaratan bilimsel ara$trma ve

Detaylı

Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi

Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi Sosyal Değişime Destek: Yeni Kitle Kaynak Araçları Anketi 1. Etkinliğe hangi kurumu temsilen katıldınız? Sivil toplum kuruluşu 75,0% 9 Bireysel 8,3% 1 Şirket 16,7% 2 Üniversite 0,0% 0 Sosyal Girişim 0,0%

Detaylı

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 EM ÖRETM YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU EKM Ekim aynda düzenlenen ilk toplantda, okulumuz öretmenlerine program hakknda bilgilendirme yapld. Okulumuzda,

Detaylı

http://www.suzuki-toshie.net

http://www.suzuki-toshie.net A Kuram ve Yöntem 03.03.2011 Bilinçli Örenim Yoluyla Yaama Gücüne Doru Yeni Afet Önleme Eitimi --- Proje Örenimi, Portfolyo Deerlendirme, Koçluk Yöntemi --- Afet Önleme ve Yeni Örenme Becerileri Proje

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

Amaç: Bu derste öğrencilerin ekonometrik analizlerde kullanılan paket programların tanıtımı amaçlanmaktadır.

Amaç: Bu derste öğrencilerin ekonometrik analizlerde kullanılan paket programların tanıtımı amaçlanmaktadır. BÖLÜM EKONOMETRİ Amaç: Bu derste öğrencilerin ekonometrik analizlerde kullanılan paket programların tanıtımı amaçlanmaktadır. Hedef: Dünya çapında bilgi üreterek, bilim dünyasına katkıda bulunmak. Lokal,

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi

Askere gidecek memurun ücretsiz izne ayr l i lemi. Bakmakla yükümlü oldu u sa l k karnesi verilmesi nsankaynaklarveeitimdairesibakanl ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMURPERSONELUBEMÜDÜRLÜÜ Yetki,GörevveSorumluluklar Bakakurumdaçalanmemurunkurumumuzaatanmas. Memurunbakabirbirimekurumiçiatanmailemi

Detaylı

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI

TARMAKB R TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR TANITIM DÖKÜMANI TARMAKBR Türk Tarm Alet ve Makinalar malatçlar Birlii, 1978 ynda kurulmu olup, ülkemizde traktör ve tarm makinalar ana itigal konusu olan imalatç, ihracatç ve ithalatçlarn üye

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

2. Senkron motorla ayn milde bulunan uyart m dinamosunu motor olarak çal rarak yol vermek.

2. Senkron motorla ayn milde bulunan uyart m dinamosunu motor olarak çal rarak yol vermek. Senkron Motorlara Yol Verme ekilleri Bir asenkron motora gerilim uygulandnda direkt olarak yol alr. Bunun için yardmc bir düzenee ihtiyaç yoktur. Senkron motorlar ise gerilim uygulandnda direkt olarak

Detaylı

Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki li"ki

Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki liki Eitim Fakültesi Dergisi http://kutuphane.uludag.edu.tr/univder/uufader.htm Endüstri Meslek Lisesi Örencilerinin Yetenek lgi ve Deerleri le Okuduklar Bölümler Arasndaki li"ki Salih Baatr *, Reat Peker**

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas.

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. XIV. Ulusal Eitim ilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi 28 30 Eylül 2005 DEN&ZL& Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. Dr. Halil

Detaylı

Program Öğrenme Çıktıları/Yeterlilikleri:

Program Öğrenme Çıktıları/Yeterlilikleri: Program Öğrenme Çıktıları/Yeterlilikleri: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ Kamu Yönetimi Bölümü DERS TANIM VE ÖĞRENİM YETERLİLİKLERİ 1 2 3 4 5 6 7 Yönetim bilimi, Türk kamu yönetimi

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 8.9.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik Yıl

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

Bo lu u doldurmak. Kan ttan eyleme. Kan ta dayal uygulamay anlama. kaynaklar. De im için vakay olu turma

Bo lu u doldurmak. Kan ttan eyleme. Kan ta dayal uygulamay anlama. kaynaklar. De im için vakay olu turma ULUSLARARASI HEMRELER KONSEY Boluu doldurmak Kanttan eyleme Kanta dayal uygulamay anlama Kant kaynaklar Deim için vakay oluturma Kanttan eyleme Uluslararas Hemireler Günü 12 Mays 2012 BOLUU DOLDURMAK:

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52)

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) K I R S A L K A L K I N M A D A K A D I N L A R Sibel DEMR Birle(mi(

Detaylı

Fraktal Kart Etkinliiyle Fraktal Geometriye Giri

Fraktal Kart Etkinliiyle Fraktal Geometriye Giri Elementary Education Online, 9(1), tp: 1-6, 2010. lkö retim Online, 9(1), ou:1-6, 2010. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Fraktal Kart Etkinliiyle Fraktal Geometriye Giri Fatih KARAKU+ Karadeniz

Detaylı

ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES

ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES Özet / Abstract H. smail ASLANTA Aratrmada, ilköretimde görev yapan öretmenlerin snf içi öretim etkinliklerinde

Detaylı

HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ

HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ Balkesir Üniversitesi Mühendislik- Mimarlk Fakültesi, IV. Mühendislik-Mimarlk Sempozyumu, 11-13 Eylül 2002. HDROLK SLNDR DNAMK ANALZ Zeki Kral 1, Hira Karagülle 2 ve Kutlay Aksöz 3 ÖZET -Hidrolik ve pnömatik

Detaylı

Süreci Modellerinden Kalite El Kitab Üretmek çin Bir Araç

Süreci Modellerinden Kalite El Kitab Üretmek çin Bir Araç Süreci Modellerinden Kalite El Kitab Üretmek çin Bir Araç A Tool for Generating Quality Manual from Business Process Models Elif, Aydn Biliim Sistemleri Bölümü ODTÜ, Ankara elif.aydin@ii.metu.edu.tr Ömer,

Detaylı

Rüzgâr Fotovoltaik Otonom Hibrid Güç Sistemlerinin Optimum Maliyetle Boyutland lmas Üzerine Paket Bir Yaz m

Rüzgâr Fotovoltaik Otonom Hibrid Güç Sistemlerinin Optimum Maliyetle Boyutland lmas Üzerine Paket Bir Yaz m Rüzgâr Fotovoltaik Otonom Hibrid Güç Sistemlerinin Optimum Maliyetle Boyutlandlmas Üzerine Paket Bir Yazm 1 F.Salmanolu, 2 N.S. Çetin 1,2 Ege Üniversitesi, Güne Enerjisi Enstitüsü, 35100 Bornova ZMR 1

Detaylı

Simülasyon Modellemesi

Simülasyon Modellemesi Simülasyon Modellemesi Doç. Dr. Mustafa Yüzükrmz myuzukirmizi@meliksah.edu.tr Ders -2: Metod ve Veri Analizi Contents 1 Metod Analizi 1 1.1 Giri³.................................. 1 1.2 Metod Müh.'de Sistematik

Detaylı

MATEMATK TEST. 5. Olimpiyatlara haz%rlanan bir atlet her gün, bir

MATEMATK TEST. 5. Olimpiyatlara haz%rlanan bir atlet her gün, bir MTMTK TST. 46 4,6 23 23 + : ileminin sonucu kaçt%r? 0,23 2323 ) 000 ) 0 ) 0 ) 0 5. limpiyatlara haz%rlanan bir atlet her gün, bir önceki gün kotu9u mesafenin 5 6 kat% kadar kouyor. u atlet ilk gün 625

Detaylı

YAZI ÝÞLERÝ VE KARARLAR DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAZI LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

YAZI ÝÞLERÝ VE KARARLAR DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAZI LER UBE MÜDÜRLÜ Ü YazleriveKararlarDairesiBakanl YAZI ÝÞLERÝ VE KARARLAR DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI YAZILERUBEMÜDÜRLÜÜ Yetki,GörevveSorumluluklar Valilik yazmalarn hazrlamak, onay, teslim ilemlerini gerçekletirmek. çileribakanlgenelveözelteftiraporlarnteslimalmak,

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BG-411 4/1 3+0+0 3+0 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar Von Neumann Mimarisinin Bileenleri 1 Bellek 2 Merkezi lem Birimi 3 Giri/Çk Birimleri Yazmaçlar letiim Yollar Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri

Detaylı

Phoenix Contact'ta veri koruma

Phoenix Contact'ta veri koruma Phoenix Contact'ta veri koruma irket olarak ürün ve hizmetlerimizle ilgilenmenizden memnunuz ve size kiisel verilerinizin korunmasna yönelik yaklaz hakknda baz kilit bilgiler vermek istiyoruz. Kiisel verilerin

Detaylı

PAZARLAMA ARA TIRMASINDA ET K KARAR ALMA

PAZARLAMA ARA TIRMASINDA ET K KARAR ALMA PAZARLAMA ARATIRMASINDA ETK KARAR ALMA Dr. Erkan Özdemir Uluda Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ararma Görevlisi Özet Son yllarda genelde iletmelerdeki, özelde ise pazarlamann göz önünde

Detaylı

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER ÖRENME FAALYET-9 AMAÇ ÖRENME FAALYET-9 Gerekli atölye ortam ve materyaller salandnda formülleri kullanarak sayfada düzenlemeler yapabileceksiniz. ARATIRMA Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini aratrnz.

Detaylı

8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU

8. MÜKEMMELL!! ARAYI& SEMPOZYUMU 8. MÜKEMMELL!"! ARAYI& SEMPOZYUMU Salkta Kalite Uygulamalar 16:30 18:00!zmir ÖZLEM YILDIRIM Vehbi Koç Vakf Salk Kurulu8lar Sürekli Kalite Geli8tirme Müdürü Ö. Yldrm, D. V. Yiit, Ö. Ouz 1 KAPSAM Vehbi Koç

Detaylı

VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ. Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor

VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ. Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor VAKA ANALİZİ İNCELEMESİ Hepsiburada, Kişiselleştirilmiş ve Hedefe Yönelik Pazarlamayı Optimize Etmek İçin Büyük Veriler Kullanıyor ŞİRKET hepsiburada WEB SİTESİ www.hepsiburada.com Müşteri 1998 yılında

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

Veri Taban ve Visual Basic

Veri Taban ve Visual Basic Veri Taban ve Visual Basic Geçmite, random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan kaytlar bugünkü veri taban uygulamalarnn temelini oluturmaktadr. Random dosya ve yap deikenleri ile oluturulan veri taban

Detaylı

Beykoz Belediyesi Yarışması

Beykoz Belediyesi Yarışması Logo Yarışması Beykoz Belediyesi Logo Yarışması Basın Bülteni Beykoz İçin Tasarla Beykoz Belediyesi logosunu ve kurumsal kimliğini yeniliyor. İlçeyi ve kurumu özgün bir çalışmayla temsil edecek yeni logo

Detaylı

Onüçüncü Bölüm Zaman Serisi Analizi

Onüçüncü Bölüm Zaman Serisi Analizi OnüçüncüBölüm ZamanSerisiAnalizi Hedefler Buüniteyiçalktansonra; Zaman serisine en uygun tahmin denklemini belirler, Tahmin denklemini kullanarak projeksiyon yapar, Tahminler için yaplan hatay ölçer, Belli

Detaylı

2008 Yýlý Maliye Bakanlýðý Performans Esaslý Bütçesi

2008 Yýlý Maliye Bakanlýðý Performans Esaslý Bütçesi 2008 Yýlý Maliye Bakanlýðý Performans Esaslý Bütçesi BakanSunuu yi hazrlanm bir bütçe kötü yönetilebilir fakat kötü hazrlanm bir bütçe asla iyi yönetilemez. 2003 ylndan itibaren hazrladmz güçlü bütçeler

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi BÖÜM 5 DC-DC DÖNÜTÜRÜCÜER A. Deneyin Amac DC-DC erilim azaltan dönütürücü (buck converter) ve DC-DC erilim artran dönütürücü (boost converter) devrelerinin davranlar incelemek. Bu deneyde erilim azaltan

Detaylı

lkö retim Matematik Ö retmen Adaylar n Hacim Ölçmede Birim Kullanmaya Yönelik Kavray lar

lkö retim Matematik Ö retmen Adaylar n Hacim Ölçmede Birim Kullanmaya Yönelik Kavray lar lköretim Matematik Öretmen Adaylarn Hacim Ölçmede Birim Kullanmaya Yönelik Kavraylar Yasemin ESEN a1, Erdinç ÇAKIROLU b a Kocaeli Üniversitesi b Ortadou Teknik Üniversitesi Özet: Bu çalmada öretmen adaylarn

Detaylı

T.C. BABAKANLIK HAZNE MÜSTEARLII 2009 YILI AKTÜERLK SINAVLARI BAVURU VE UYGULAMA KILAVUZU

T.C. BABAKANLIK HAZNE MÜSTEARLII 2009 YILI AKTÜERLK SINAVLARI BAVURU VE UYGULAMA KILAVUZU T.C. BABAKANLIK HAZNE MÜSTEARLII 2009 YILI AKTÜERLK SINAVLARI BAVURU VE UYGULAMA KILAVUZU 1. GENEL BLGLER, TEMEL LKE VE KURALLAR 1.1. 2009 yl aktüerlik snavlar (2009-AS) aadaki tarihlerde yaplacaktr: Birinci

Detaylı