ANADOLUSUNDA SiGORTA PiYASASı:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANADOLUSUNDA SiGORTA PiYASASı: 1860-1918"

Transkript

1 OSMANlı ANADOLUSUNDA SGORTA PYASASı: Dr. Murat Baskıcı Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Yazıda Osmanlı ekonomsnn ondokuzuncu yüzyılda tanıştığı sgortacılık faalyetler ve sgorta pyasasının özellkler ele alınmıştır. Dünya ekonoms le bütünleşme sürecnde tcaret hacmndek artış ve toplumun belrl kesmler çn hayat tarzındak Batılılaşma sgortacılık faalyetn Osmanlı ktsad hayatına getren esas unsurlar olarak görünmektedr. Hem potansyel kazanç mkanı hem de yasal düzenlemeler olmayışı bakunından yabancı şrketler çn cazp br pyasa olsa da, Osmanlı sgorta pyasasının gelşmn sınırlandıran bazı unsurlar belrleneblmektedr. Bunlar arasında şrketlern müşterler aleyhndek uygulamalan, müşterlern şrketler aldatmaya yönelk davranışları, sgorta fkrne karşı dn nanıştan gelen tavır ve kşlern satın alma güçlernn düşüklüğü le geleneksel yardımlaşma bağlannın varlığını sürdürmes gb sosyal ve ekonomk özellkler sayılablr. Yazıda temel kaynak olarak dönemn İnglz Konsolasluk raporlan kullanılmıştır. Imurance Market n the Ottoman Anatola: Abstract The essay focuses on the nsurance actvtes and the characterstcs of nsurance market that were ncorporated nto the Ottoman economy durng the nneteenth century. Increase n the volume of trade durng the process of ntegraton wth the world economy and the westernzaton of lfe-style for certan parts of the socety are consdered as the basc faetors that ntroduced the nsurance actvtes to the Ottoman economy. Despte beng an attractve market for foregn companes n terms of the potental proft opportuntes t offered and the legal regulatons t lacked, a number of characterstcs whch lmted the development of Ottoman nsurance market are dscernable. Among these are the socal and economc peculartes such as practces of the companes and the customers towards cheatng each other; relgous belefs aganst the dea of nsurance; low level of purchasng power and persstence of the tradtonal charty tes. The prmary source used n the,,"'ssays the contemporary Brtsh Consular Reports.

2 2 Ankara Ünverstes SBF Dergs Osmanlı Anado14sunda Sgorta Pyasası: ı. Grş Sgorta, rskl br olayın, meydana gelme olasılığı göz önünde bulundurularak, rsk ortaya çıkhğırlda zararı belrl br oranda (ya da tamamen) karşılamak üzere, bu şle uğraşan thr kuruluşa belrl br zaman dlm boyunca.. ödeme yapılarak sağlanan güvencedlr. Ucret karşılığında böyle br zararı tazmn etmey üstlenen taraf sgortacı ve hm ödemek suretyle olası zararlara karşı kendn ya da malını güvenceye a~an taraf sgortalı olarak adlandırılmaktadır. Sgortacılık günümüzde br ktsad faalyet olarak sahp olduğu sektörel önernn yanısıra, üzerne kurulduğu lşkde karşılıklı güvene ve br zarara uğrama olasılığı hakkında taraoarın eşt blgye sahp olması esasına dayandığından, aynı zamanda kts~t teors lteratüründe de asmetrk blg ya da blg ekonoms başlıkları altında önetbl br nceleme alanıdır. Sgortacılık faalyet Türkye'ye 19. yüzyılda Osmanlı ekonomsnn dışa daha açık br sosyo-ekonomk yapıya kavuşması le grmştr yüzyılda Osmanlı ekonomsnn geçrdğ en öneml değşklk kaptalzm önces lşklern egemen olduğu geleneksel ve dışa nsbeten kapalı br yapıdan dünya ekonoms lc bütünleşmeye başlayan dışa açık br yapıya geçmesyd. Bunu sağlayan temel unsurlar se 1838 Baltalmanı ve onu zleyen dğer serbest tcaret antlaşmaları le 1839 Tanzmat F~rmanı'nın getrdğ yönetm-eğtm-hukuk reformları d. Serbest tcaret antlaşrhalarının Osmanlı dış tcaretn armıcı etks oldu2; yüzyıl boyunca Avrupa'nın bakna malları Osmanlı thalatını arhrırken 1 Dünyada da sgortacılık gelşmn 18 L 19. yüzyıllarda tamamlamışh. Orta çağlarda uzun mesafe tcaretnde "uzmanlaşan" ıtaly~'da ortaya çıkan denz (naklyat) sgortası ancak 18. yüzyılın sonlarında uluslararası br standarda kavuşabld. Yangın sgortacılığının gelşmesnde 1666'dak büyük Londr~ yangını etkl oldu ve Londra'da 1710'da Sun Fre Offce, 1720'de London Assurance ve Royal Exchange, Fransa'da 1786'da lncende kuruldu. A.13.D'ndede 1752'de lk yangın sgort1s1 şrketler kuruldu. Hayat sgortası se Ingltere'de 16. yüzyıldan tbaren uygulanırken, 1sıl gelşmn sanayleşme ve kentleşme le brlkte 19. yüzyılda sağladı. (YÜCESAN, 1960: 9; ELVEREN, 1996:11-12). 2 Esasen Avru pa'nın mamül malları 19. yüzyılın lk çeyreğnden tbaren dünya pyasalanna yayılmaya başlanııştı ve 1838 ve zleyjn tcaret antlaşmalanndan önce de Osmanlı-Avrupa

3 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: tarımsal ürünler de Osmanlı hracatını artırdı. Antlaşmaların etksn daha da hssedlr hale getren se hemen hemen aynı dönemlerde denz taşımacılığında hız ve kargo kapastes olarak adeta devrm yaratarak yaygınlaşmaya başlayan buharlı gemclkt. 3 Dış tcaretn artışı, ülkeye gren her türden tüketm malı, devlet yapısındak reformlar gb unsurlar "batı" tarzı br hayat ve tüketm paternnn en azından varlıklı tcaret kesmler ve saray-üst düzey bürokras arasında yaygınlaşmasını getrd. Bu gelşmelerle 19. yüzyılın ortalarından tbaren Osmanlı ülkes sgorta fkr ve faalyetler le tanıştı. 4 Dış tcaretle uğraşan kesmler, Avrupalı tcarethanelern mallarını sgortalatmaları örneğn zleyerek, denz taşımacılığının rsklern karşılamak üzere naklye sgortası talebne başladı. Doğalolarak bu talepte lman şehrler başı çekyordu. Daha sonraları İstanbul ve İzmr başta olmak üzere öneml mktarda yabancı nüfus ve yerl gayrmüs1m kesm çeren merkezlerde, özellkle bu kesmlern mülkler ve hayatları çn güvence sağlama talepleryle yangın ve hayat sgortalan da şrketlern faalyet dalları arasına grd. Osmanlı sgorta pyasasındak gelşmeler zlemek çn ana kaynak olarak İnglz Konsolosluk Raporları kullanılmıştır 5 Pyasada İnglz şrketler de faalyette bulunduğundan, konsoloslar hem bu şrketlern şkayetler-stekler hem de ülkelernn Osmanlı pyasasındak çıkarlarını gelştrmeye yönelk önerler le Osmanlı sgorta pyasası hakkında blgler aktarmışlardır. Böylece Osmanlı sgorta pyasasının özellklern ve pyasayı ellernde tutan yabancı şrketlern faalyetlern raporlar aracılığıyla takp etmek mümkün olmaktadır. tcaret hacm belrl br yükselş gösteryordu, Böylece sözkonusu tcaret antlaşmalan Osmanlı-Avrupa tcaretndek genşlemenn başlatıcısı değl katkıda bulunucu unsurlarından br olarak düşünülmeldr önces Osmanlı-Avrupa tcaret rakamları çn bkz. (Accounts and Papers 1843, Vol 57: 66-7; OWEN, 1981:85; PAMUK, 1984: 140). 3 Buharlı gemclğn öneml Anadolu lmanlarının tcaret hacmler üzerndek etkler çn bkz, (l3askici,2000: ), 4 "Sgorta muamelatının Memalk- Osmanyye'de hang tarhten tbaren tatbk olunduğuna dar kat br malumata destres olunamamıştır [erşlememştr]. Herhalde Tanzmat-ı Hayryye'den ve blhassa Avrupa le yden yye münasebatımızın başladığı tarh olan Kırım Muharebes'nden (1270) sonra memleketmzde ca-yı kabul bulduğuna [kabul gördüğüne] hükmedlmektedr." (Mecelle- Umur-ı Beledyye [bundan sonra MUB), 1995, Glt3: 1150), 5 Inglz hükümetnn lşkde bulunduğu ülkeler hakkında konsoloslukları ve resm görevller le yaptığı yazışmalar aracılığıyla elde ettğ blgler 1824'ten tbaren hükümete rapor ntelğ taşımaya ve 1854'ten tbaren de yıllık olarak basılıp yayımlanmaya başlamıştır. Bu yazışmaların Türkye le lgl olanları "Parlamentary Papers, Accounts and Papers [bundan sonra A&P] ( ),Commercal Reports from Consular OHces n Turkey, amıual reports, Great Brtan" genel başlığı altında derlenmş, raporlar 1914'te dünya savaşı nedenyle keslmştr. Yazıda, bugünkü Cumhuryet sınırları lg alanında olduğundan, IstanbuL, ızmr ve Trabzon konsolosluk bölgelerne at dönem raporları kullanılmıştır. Adana, Mersn, ıskenderun bölgelern de kapsayan Halep raporları le Bursa ve Edrne raporlarında se sgortacılık le lgl blglere rastlanınamıştır.

4 4 Ankara Ünverstes SBF Dergs Osmanlı Sgorta Pyasa~ı 1. Sgortacılığın Osmanlı Ülkeshe Grş Osmanlı ülkesnde sgortacılk faalyetlernn gelşmes esasen k başlık altında nceleneblr. ) Osmanlı dış tcaretndek arhş: Zaman çnde dkkate değer vermllk ve üretm artışları sağlayarnayan, mevcut üretm ve sthdam yapılarını korumaya yönelk ve dış pazardan dok geçmlk üretme dönük özellklere sahp olan Osmanlı ekonomk yapısı, 19. ~üzyılda dış tcarete daha açık hale gelerek değşmeye, nsbeten dnamk ve pyasa snyallerne duyarlı br hale gelmeye başladı. Serbest tcaret antlaşmalarnın Osmanlı dış tcaretn artırıcı etks ve buharlı gemdlğn yaygınlaşması 119. yüzyıl boyunca Osmanlı lmanlarının tcaret hacmn öneml ölçüde artırd~ (Tablo 1). Tablo 1: Öneml Anadolu Lmanlarıfda Tcaret Hacmnn Yükselş İhracat (bn sterln) İthalat (bn sterln) Tcaret Hacm (bn sterln) Lman ~ İzmr Trabzon (d) Samsun 121 (a) Mersn 90 (b) ! İskenderun 445 (c) (c) (c) Kaynalc (A&P Vol.57, "Commercal Tarfs and Regu1atons" Part VllI Ottoman Empre: : A&P lglııllara at Izmr, Trabzon, Halep raporları], a: 1841 b: 1836 c: 1867 d:11909 ı Buna göre arasında! tcaret hacm İzmr'de 4.12 kat, Trabzon'da 2.43 kat, Samsun'da kat ve IMersn'de 9.35 kat arth, Karadenz'n.19. yüzyılda uluslararası taşımacılığa 'açılması le önem kazanan Avrupa-Iran tcaretnn Trabzon-Erzurum-Tebrz [güzergahını kullanması da Karadenz'dek tcaret hacmn artırıyordu. 6 Bu Igelşmelern yanısıra denz naklyatında İngltere ve Fransa'nın sgortayı zorjnlu hale getrmes (KAZCAN vd., 1998:29) İstanbul, İzmr, Trabzon gb öneml [lman şehrlernden başlayarak denz (daha sonra kara) taşımacılığında sgorta talebn artırdı. 6 Iran transt tcaret 1870'Iere kadar Ibüyük ölçüde Trabzon'dan geçyordu. ı872'de Batum-Tfls demryolunun açılması l~ bu tcaretn öneml br kısmı Rusya'nın elne geçt. tran transt tcaret rakamları çn A&P Trabzon raporlarında ayrıntılı blgler mevcuttur.

5 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: ) Ha ya t tarzı ve tüketm alışkanlıklarındak değşklk: Dış tcarettek artışla brlkte saray, üst düzey bürokras ve yerl zengn sınıfların tüketm alışkanlıklarındak batılılaşma yangın, hayat ve eşya sgortalarını gündeme getrd. Burada krtk önemdek br olay 1870'tek Beyoğlu (Pera) yangını oldu. Beyoğlu, Osmanlı mparatorluğu'nda 19. yüzyılda ortaya çıkan yaşam bçm ve tüketm alışkanlıklarındak değşmn ve sermaye brkmnn smges ntelğndeyd. Yangından daha çok Avrupalıların ve onlarla lşkdek yerl gayrmüslmler ve Levantenler gb görece zengn br nüfus tabakasının etklenmes, tcar çevrelern malları ve mülkler çn yangın sgortası taleplerne yol açtı ve Osmanlı ülkesnde naklye dışında br alanda da yabancı sgorta şrketler faalyete geçt. Bunu hayat ve dğer sgorta branşları zled. Dünyada da gelşmn sürdüren sgortacılık çn Osmanlı İmparatorluğu cazp br pyasa d. Böylece 1880 sonrası dönemde, özellkle Duyun-u Umurnye İdares'nn sağladığı güvence le brlkte, sgortacılık Avrupalı sermaye gruplarının Osmanlı ülkesndek öneml faalyet dallarından br oldu. 2. stanbul ve Anadolu'da Sgorta Pyasasının Gelşm Türkye'de 1860 önces sgorta faalyetler hakkında blg mevcut değldr. Bu döneınde sgortacılık az blnen br faalyett ve ülkede henüz sgortacılık mevzuatı da yoktu. Ülkede lk olarak 1860 tarhl Tcaret Kanunu'nun 29. maddesnde denz sgortası lc lgl br hüküm yer almış, 1864'te Denz Tcaret Kanunu'nda da denz sgortası le lgl hükümler getrlmşt. Bu dönemde muhtemelen pyasada sadece, lmanlarda temslcler vasıtasıyla naklye sgortacılığı yapan yabancı şrketler yer alıyordu. Bunlar steyen müşterlerne yangın ve kaza sgortası da sağlamış gbdr. Yabancı sgorta şrketler hakkındak en esk blg 1862'de stanbul'da Avusturya şrket Runone Adratca d Sgurta (RAS)'nın br acentelk açtığıdır (KAZGAN vd., 1998: 36) 'te Trabzon'da Helveta, Lloyd Susse ve Lyonnase denz sgortası, Gronde se genel sgorta şlemler yapıyor, çok yaygın olmasa da şlemlernn şrketlern temslclkicrn muhafaza etmeye teşvk edecek düzeyde olduğu belrtlyordu (A&P Trabzon 1873 raporu: 1632) 'te se Trabzon'da Relance, Manhemer ve 7 RAS arasında Türkye'dek faalyetne ara vermş görünmektedr. (SIGORTA REHBERI, 1942: 5, 3.kısım). 8 Denz sgortaları yrm yıl kadar sonra da rağbet görmüyordu ve bunu açıklamak "pek kolay değld" (A&P Trabzon 1894 raporu: 5). Işlemlern yaygın olmamasının sebeb muhtemelen Trabzon tcaretnn 19. yüzyıldak "altm çağı"nın sona ermesyd. Trabzon'un tcaret rakamları 1860'ta ulaştığı zrve değerlern br daha yakalayamamış görünmektedr. Bu durumu ortaya çıkaran sebepler arasında 1869'da açılan Süveyş Kanalı'nm Avrupa le Basra Körfez arasındak denz ulaşımını kısaltması ve Avrupa-Iran tcaretnn yönünün Tmbzon'dan güneye kayması; 1872'de açılan Batum-Tfls demryolunun Iran transt tcaretn bvük ölçüde Trabzon'dan çekmes; Kırım Savaşı'nda müttefk ordularının tedark n1l's~lcs le önem kazanmaya başlayan Samsun'un zamanla br hracat!mam

6 6 Ankara Ünverstes SBF Dergs La Foncere'n temslclkler vardı I(A&P Trabzon 1884 raporu: 1984).9 Ancak denz sgortası dışındak dallar henüz yaygınlaşmamışh. İzmr'de 1863'te London SJn Insurance Company'nn şube açması le Türkye'de lk defa denz naklyat rskler dışındak rskler karşılayacak br sgorta şrket faalyete geçt vetzmrl tüccarlar pamuk depolarını yangın rskne karşı sgortalattırdı (KURMUŞ, 1974: 90) 'da İsvçre şrket olan Helveta Türkye'de yangın sgortadlığına başladı (SİGORTA REHBERİ, 1942: 5, 86, 3.kısım). Denz naklyat sgortaları br yana bırakıldığında, Osmanlı pyasasına sgorta fkrn getren ve kısa sür~de oldukça hızlı br gelşme gösteren asıl sgortacılık dalı yangın sgortası cf ve Osmanlı ülkesne esas grş 1870'tek büyük Beyoğlu yangını le oldu.11 Yangından özellkle yabancı nüfusun ve onlarla yakın lşkdek yerl çevr~lern etklenmes ve yangının büyüklüğü nedenyle İstanbul'da sgortanın gereğ ve faydaları le lglenlmeye başlandı. Ahşap yapılar dolayısıyla ortaya çıkma htmal yüksek olan ve nüfusun tamamını lglendren yangın rs~ne karşı koruma sağladığından, yabancı şrketler bu alanda faalyetlern eırtırdıkça sgorta fades pyasada özellkle yangın sgortasını çağrıştırır hale geld. London Sun Insurance ve Helveta dışında 1870'te Alman Mannhem, 1872'del İnglz Northern ve North Brtsh, 1878'de Fransız La Foncere ve Alman.Nord Deustche şrketler ülkede yangın - sgortacılığına başladı (SIGORTA ~EHBERI, 1942: I, 1. kısım; , 3.kısım; KURMUŞ, 1974: 90) sonra St dönem se Duyun-u Umumye İdares'nn faalyete geçmes le Avrupa sermaye gruplarına Osmanlı ülkesnde daha rahat hareket etme mkanı verd ve sgortacılık faalyet de bundan etklend. 1889'da yukarıda sayılanların dışında Asscurazon General (Avusturya), Balkan, Bulgara (Bulgarstan), Daca Romana (Romanya), Fondara, Itala (İtalya), Hamburg-Münch, Hanseatsche, Transatlantsche, Preusssche Natonal (Almanya), Urbane (Fransa), Rossa (Rusya) ve 1891'de Fransız Unon (de Pars) faalyetteyd. (SIGORTA REHBERI, 1942:H, l.kısım). halne gelerek önem kazanması sayıl~blr. Trabzon lmanının tcaret değerler ve açıkbm;ıl;ırı çn bkz. (BASKıCı,20~0: 79-91). 9 Şrket temslcler, smlernden anl;ışıldığı kadan le, Ermen ve Rum Osmanlı vat;ınd;ışları d. ı 10 Pamuk tcaretyle uğr;ışanlar genellkle yerleşk yabancılar ve Levantenlerd. 11 Yangında bdar bna yanmıştı J1ebunlar arasında Inglz ve ıtalyan konsolosluklan da vardı. Bu yangından önce de Istarburda yangın sgortası sunan şrketler olduğu şu fadeden anlaşılmaktadır: "1287 [ ] tarhnde Beyoğlu'nda cesm br hark zuhur ederek ekser sgortalı ol;ın emlakın Imuhterk olması yüzünden sgorta kurnpanyalan emlk sahplerne 300 bn lra raddesnde tedyatta bulunduktan sonra makbuzlarını o zaman Dhlye nazırı bulunan Şrva~zde Reşad Paşa'ya braz le İstanbul'da vesat- tfyyenn stkmaln stda etmşlerdr." (MUB, 1995,Clt 3: 1126) arasında ülkede toplatn 20 yangın sgortası şrket faalyetteyd. (HATCHERIAN, 1898: 225). La Fonc~e'n ülkede faalyete geçş tarh çeştl kaynaklarda 1878 ve 1880 olarak farklılık göstermektedr. ı

7 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: Sgorta pyasasındak şrket sayısı 1890'larda da hızlı br arhş göstermeye devam ett. Şubat 1893'te Osmanlı Bankası, Düyun-u Umurnye ve Rej İdares başlıca katılımcılar ve her br 10 lralık paya bölünmüş olarak İstanbul'da Osmanlı Lrası sermaye le "Osmanlı Sgorta Şrket- Umumyyes" (Osmanlı Umum Sgorta Şrket/ La Socete Generale d'assurances Ottomane) kuruldu (A&P İstanbul 1892 raporu: 13; TOPRAK, 1982: 357). Osmanlı l Devlet'nde kurulan "lk" sgorta şrket olup yabancı sermayel d. 13 Şrketn acentelğn Osmanlı Bankası ve Tütün Rejs'nn mparatorluk dahlndek şubeler yürütüyordu. Yen şrketle brlkte İstanbul'da yangın sgortası şrket sayısı 38'e yükselmşt (A&P İstanbul 1893 raporu: 10). Yangın, hayat ve naklyat sgortası dallarında faalyet gösterme nyetndek Osmanlı Umum Sgorta Şrket çn dönemn İnglz konsolosu "rsklern çok büyük olduğu bu şehrdek br sgorta ş çn oldukça küçük görünen br sermayeye sahp olduğu" fkrnde olsa da (A&P İstanbul 1892 raporu: 13) pyasadak dğer şrketler çn cdd br rakp olduğu kısa zamanda anlaşıldı. Adından ve şlemlernde Türkçe kullanmasından dolayı yerl müşterler çeken şrket ayrıca, Osmanlı Bankası ve Düyun-u Umumye İdares'nn desteğyle, zarar durumlarında çabuk ödeme yapablyordu. Yabancı sermayel oluşuna rağmen pyasadak dğer şrketlerce "yerl" br rakp olarak görülüyordu. Önceler sadece İstanbul, İzmr, Trabzon gb büyük lman şehrlernde görülen sgortacılık faalyet 1890'larda hem branş olarak çeştlenmş hem de Anadolu'nun ç kesmlerne de yayılmaya başlamışh. 1894'te İstanbul ve Anadolu'da şube ve temslclkler olan sgorta şrketler Tablo 2, 3 ve 4'te yer almaktadır. Buna göre 1894'te İstanbul ve Anadolu'da denz naklyat sgortasında toplam 40, yangın sgortasında 45, hayat sgortasında se 35 ayrı şrket faalyetteyd. Şrketlern büyük kısmının sadece İstanbul'da temslclğ vardı. Denz naklyat dalında 40 şrketten 9'u (% 22,5), yangın dalında 45 şrketten 14'ü (% 31), hayat dalında 35 şrketten 17's (% 48,5) sadece İstanbul'da faal yet gösteryordu. Denz naklyat dalında 40 şrketten 31'nn, yangın dalında 45 şrketten 43'ünün ve hayat dalında 35 şrketten 34'ünün İstanbul'da temslclğ vardı. Aynı yıl İstanbul dışında faalyet gösteren şrket sayısı se denz naklyat dalında 8, yangın dalında 2 ve hayat dalında 1 d. 1894'te İstanbul'da üç ayrı dalda toplam 76 şrket faalyette d. 14 İstanbul gb büyük br lmanda hayat sgortası dalındak şrket sayısının (34) denz naklyat dalındak 13 "Gerç senesnde 'kavann ve nzamat-ı Devlet- Alyye'ye tab olmak şartıyla' br Osmanlı Sgorta Şrket- Um lm yyes tess ve teşkl olunmuş se de bunun da Bank-ı Osman gb yalnız namı 'Osmanlı'dır." (MUB, 1995, Gıt 3: 1151). Osmanlı ülkesnde daha sonra kurulan sgorta şrketler de öneml ölçüde yabancı sermayeye dayanıyordu. 1916'da kurulan Türkye Mll Sgorta Şrket Avusturya, 1918'de kurulan Itthad-ı Mll Şrket Fransız sermayes ağırlıklıydı 'e gelndğnde se ıstanbul'da sadece yangın sgortası yapan şirket sayısı 62'ye yükselmşt (A&P İstanbul raporu: 20).

8 8 Ankara Ünverstes SBF Dergs şrket sayısını (31) aşması, 1890'lajda hayat sgortacılığının Osmanlı pyasasındak hızlı gclşmn yansıtıyordu. Br başka büyük lman ola~ İzmr'de 1894'te denz naklyat dalında 20, yangın dalında 25 ve hayat dalında 14 şrket faalyette olup toplamda 41 ayrı şrket mevcuttu. 1900'e gelndğnd~ se İzmr'de, 8' İnglz olmak üzere, toplam 36 sgorta şrketnn bürosu vardı (A&P İzmr 1908 raporu:8).15 Tablolara göre Trabzon'da 1894'te faalyette 6 sgdrta şrket vardır: Marne Insurance Company, La Foncere, Helveta, Manhemer, Campagne Generale de Dresde ve Asscurazon General d Treste. Aynı yıla at Wrabzon İnglz konsolosluk raporunda se şehrde acentalığı ya da şubes bulunan 15 şrket sayılmaktadır. Bunlar, Asscurazon General d Treste harç olmak üzere, yukarıdaklere laveten Brtsh Lloyds, North Brtsh Mercantle and tjorthern Company, The Gresham, The Patrotc, The New York, Ottoman [nsurance Company, Lloyd Susse, La Badose, La Martme Belge ve La Compagne Francfortose'dr (A&P Trabzon 1894raporu: 5).16 Tablo 2, 3 ve 4'e göre 189he Anadolu'da herhang br dalda sgorta şrketlernn temslclğ bulunduğj blnen merkezler İstanbul, İzmr, Samsun, Trabzon, Mersn, Adana, İskendetun, Gresun, Ayvalık, Bandırma, Gelbolu, Çanakkale, Tekrdağ, İzmt, Snop) Edrne, Bursa, Eskşehr, Ankara, Uşak ve Nazll d. Bunlara 20. yüzyıl başlatında Konya da eklenmşt. 1907'de Konya'da 2's İnglz olmak üzere 8 yangın ~e 3'ü İnglz olmak üzere 10 hayat sgortası şrket faalyetteyd (A&P İstanbul 1907 raporu: 22).17Şehrde yangın sgortası pyasasının büyük kısmı Osmanlı ı Bankası tarafın?an temsl edlen "Osmanlı şrketnn clnde" d; daha sonra "br Fransız, k Inglz ve br Bulgar şrket" gelyordu. 1908'de se Konya'da hayat sgortası yapan dört şrketten üçü İnglz ve br Amerkan şrket d (A&P İstanbul 1908raporu: 29).18! ı 15 Zaman <;nde bazı şrketlern, özellkle tarfe rekabet nedenyle, pyasayı terketmş olableceğ düşünüleblr. 16 Asscurazan General d Treste (HATCHERIAN, 1898: '227)'ye göre 1894'te Trabzon'da faalyette, A&P Trabzon 1894 raporun~ göre se faalyette değldr. Aynca North Brtsh and Mercantle ve Narthern (HATCHERIAN, 1898)'de k ayn şrket olarak gösterlrken, A&P Trabzon 1894raporunda tek br şube ~a da temslclk olarak anılmıştu. 17 Raporda şrketlern adları belrtlmemştr. 18 Hayat sgortası şrketlernn sayı~ındak azalış muhtemelen yeterl ş hacmne ulaşamamaları le lglyd. Bu konuyalsonuç bölümünde değnlmektedr.

9 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: Tablo 2: 1894'te Istanbul ve Anadolu'da Denz Naklyat Sgortası Şrketler Sgorta Şrket Şube /Temslclk (Denz Naklyat) Ülke Idare Merkez Merkezler 1 Deutsche Almanya Berln Istanbul, İzmr 2 Deutscher Lloyd Almanya İstanbul, İzmr 3 Dresde Almanya Dresden İstanbul, İzmr, Samsun, Trabzon 4 Fortuna Almanya Berln İstanbul, İzmr, İskenderun 5 Fra ndarto se Almanya Frankfurt İstanbul, Samsun 6 Lloyd Bavaros Almanya Münh İstanbul, İzmr 7 Lloyd Cerman (vertas) Almanya İstanbul 8 Lloyd Hanseatque Almanya Hamburg İstanbul 9 Natonaıer'nıssenne Almanya Stettn İstanbul, Mersn 10 Norddeutsehe Almanya Hamburg İstanbul, ızmr, Ayvalık 11 Mannhem Almanya Mannhem IstanbuL, ızmr, Samsun, Trabzon, ıskenderun 12 Rhenana Almanya Köln İstanbuL, ızmr 13 Transatlantque Almanya Hamburg İstanbul, Ayvalık, Tekrdağ 14 Brtsh & Foregn Marne Ingltere Londra İstanbul, ızmr, Samsun 15 London Assurance Corp. Ingltere Londra Istanbul 16 London & f'roveneal Ingltere Londra İstanbul 17 Martma Insuranee Corp. Jngltere Londra IstanbuL, Gresun 18 Royal Exchange Ingltere Londra İstanbul, Bandırma, ıskenderun 19 Undewrtng & Agency Ingltere Londra İstanbul, İzmr, Bandırma, Assocaton Gelbolu, İskenderun 20 Unon Marne lnsurance Co. Ingltere Lyerpool Istanbul, ızmr 21 Asscurazon Ceneral d Avustı.ırya Treste İstanbul, İzmr, Samsun, Treste İskenderun 22 Lloyd Autrchen (Vertas) Avusturya Treste İstanbul 23 Lloyd Orental Martme Ayusturya Treste İstanbul 24 La Foncere Fransa Pars İstanbul, İzmr, Samsun, Trabzon, Mersn, Tekrdağ 25 Lloyd Franças (vertas) Fransa Pars İstanbul 26 La Natonale Hellenque Yunanstan Atna İstanbul, Mersn 27 ltala ıtalya Cenoya İstanbul, İzmr, ıskenderun 28 Rossa Rusya St.Petersburg Istanbul, İzmr, Gelbolu

10 10 Ankara Ünverstes SBF Dergs Seandnave Martme IsveçYNorveç Istanbul 30 Helveta svlçry! ' St. Gallen Istanbul, ızmr, Trabzon, ıskenderun 31 La Balose Isvçrk Bale Istanbul j 32 Badose Almahya Bade ızmr, Samsun, Çanakkale, ıskenderun ı 33 Rhenshe Westfalshe Loyd Almapya Gladbaeh Çanakkale 34 Wurtembergeose Almanya Stutgart ızmr, Samsun, Çanakkale, ıskenderun 35 Marne Insuranee de IngltJre Londra Samsun, Trabzon Londres 36 Marne Insuranee de IngltJre Lverpool Snop Lverpool 37 Unversal Marne Inglt~re Londra ızmr 38 Loyd de Londres Inglt~re Londra ıskenderun 39 Loyd Autrehen Avustprya 40 C. Cenerale d'assuranees Martme Fransq Kaynak: (HATCHER1AN, 1898: ), Vyana Pars Gelbolu İzmr Tablo 3: 1894'te ıstanbul ve Anadölu'da Yangın Sgortası Şrketler Sgorta Şrket Idare Şube/Temslclk (Yangın) Ülke Merkez Merkezler 1 Hamburg-13remen Almany~ Hamburg Istanbul, ızmr, Ayvalık 2 Hamburg-Muneh Almanyd Hamburg Istanbu~ Samsun 3 Hanseatshe Aımany~ Hamburg Istanbul, ızmr 4 La Natonalle Prussenne Almany~ Stettn Istanbul 5 Norddeutsehe Almany~ Hamburg Istanbul, Ayvalık 6 Transatlantque Almanyd Hamburg Istanbul, ızmr, Ayvalık, Nazll, Tekrdağ 7 Allanee Ingltere! Londra Istanbul, ızmr 8 Caledonan Inglterel Istanbul 9 Commereal Unon Ingltereı Londra Istanbul, ızmr 10 Eeonome Ingltere! Londra Istanbul 11 Guardan Ingltere! Londra Istanbul, ızmr 12 Imperal Ingltere! Londra Istanbul 13 Laneashre Inglterel Manchester Istanbul, ızmr 14 London Assurance Inglterel Londra Istanbul ı

11 MuratBaskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: London & Lancashre Ingltere Lverpool Istanbul, ızmr 16 North Brtsh & Ingltere Ednburgh Istanbul, ızmr, Çanakkale, Mercantle Gelbolu, Gresun, Eskşehr 17 Northern Ingltere Londra Istanbul, ızmr, Gelbolu, Gresun 18 Norwch Unon Ingltere Norwch Istanbul, ızmr 19 Unon de Londres Ingltere Londra Istanbul 20 Palatne Ingltere Manchester Istanbul, ızmr 21 Patrotc Ingltere Dubln Istanbul 22 Phenx Anglas Ingltere Londra Istanbul, Izmr, Ayvalık, Adana, Mersn, Izmt, Ankara 23 Royal Ingltere Lverpool Istanbul, Izmr, Çanakkale 24 Royal Exchange Ingltere Londra Istanbul, Bandırma, ızmt, Ankara, Iskenderun 25 Scottsh Unon & Ingltere Ednburgh Istanbul Natonal 26 Sun Fre Ingltere Londra Istanbul, Izmr, Çanakkale 27 Assc. General d Treste Avusturya Treste Istanbuı ızmr, Samsun, Trabzon, Iskenderun 28 Runone Adratca Avusturya Vyana Istanbul 29 La Danube Avusturya Vyana Istanbul 30 Phenx Austran Avusturya Vyana Istanbul 31 Urbane Belge Belçka Brüksel Istanbul 32 La Confance Fransa Pars Istanbul, Çanakkale 33 La Foncere Fransa Pars IstanbuL, Izmr, Edrne, Bursa, Tekrdağ, Izmt 34 L'Unon Fransa Pars Istanbul, Izmr 35 L'Urbane Fransa Pars Istanbul, Çanakkale 36 La NatolKlle Hellenque Yunanstan Atna Istanbul, Adana 37 Netherlands Hollanda Zutphen Istanbul 38 Fondara ıtalya Floransa Istanbul 39 Itala ıtalya Genova Istanbul, Izmr, Iskenderun 40 Osmanlı Umum Sgorta Osmanlı Istanbul Istanbul, ızmr, Edrne, Ankara, Nazll,Uşak, ıskenderun 41 Daca Romana Romanya I3ükreş Istanbul, ızmr, Samsun 42 Rossa Rusya St.Petersburg IstanbuL, Izmr, Gelbolu 43 Helveta ısvçre St, Gall Istanbul, ızmr, Trabzon 44 Azenda Almanya Berln Izmr, Çanakkale 45 Lverpool & London Ingltere Lverpool ızmr &Globe Kaynak: (HATCHERIAN. 1898: ).

12 12 Ankara Ünverstes SBF Dergs Tablo 4: 1894'te Istanbul ve Ana4olu'da Hayat Sgortası Şrketler Sgorta Şrket Ulke Idare Şube/Temslclk (Hayat) ı Merkez Merkezler 1 Banque d'assurance Almanya Stutgart İstanbul sur ve et d'epargne 2 Tentona Almanya Lepzg İstanbul 3 Commercal Unon Ingltere Londra İstanbul, İzmr 4 Economc Ingltere Londra Istanbul 5 Eagle Ingltere Londra İstanbul 6 Gresham Ingltere Londra İstanbul, İzmr 7 Guardan Ingltere Londra Istanbul, İzmr 8 Lancashre Ingltere Manchester İstanbul, İzmr 9 (mperal Ingltere Londra Istanbul 10 London Assurance Ingltere Londra Istanbul 11 General Lfe Ingltere Londra İstanbul 12 London & Lancashre Ingltere Londra İstanbul, İzmr 13 Northem Ingltete Londra İstanbul, İzmr, Gelbolu, Gresun ı 14 North Brtsh & Ingltere Ednburgh Istanbul, İzmr, Gelbolu, Mercantle ı Çanakkale, Gresun, Eskşehr 15 Norwch Unon Ingltere Norwch İstanbul 16 Pellcan Ingltete Londra İstanbul 17 Patrotc Ingltere Dubln Istanbul 18 Royal lnsuranee Ingltere Lverpool Istanbul, İzmr, Çanakkale 19 RoyalExchange Ingltere Londra İstanbul, Ankara, İskenderun 20 Sun Lfe Ingltete Londra İstanbul, İzmr 21 Equtable d'etat Uns AB.q. NewYork Istanbul 22 Mutua! Lfe AB.q. New York Istanbul, Edrne, Ankara 23 New York A13.q. NewYork Istanbul, ızmt 24 L'Anere Avustu\'ya Vyana Istanbul 25 Rtınone Adra tea Italyd Treste İstanbul d Scurta 26 Asscurazon Avustutya Treste Istanbul, İzmr, Samsun, ı General d Treste ıskenderun 27 La Danube Avustu*ya Vyana Istanbul 28 La Royale Belge Belçk~ Brüksel İstanbul 29 La Foncere Frans? Pars İstanbul, İzmr, Trabzon, Tekrdağ 30 L'Unon Frans~ Pars Istanbul, İzmr, Edrne, İzmt 31 L'Urbane Frans~ Pars İstanbul 32 La Natonale Hellenque Yunanstan Atna İstanbul, Adana 33 Rossa Rusv" St.Petersburg İstanbul, İzmr,Gelbolu 34 La Sussc Isvçr~ Lozan Istanbul 35 Uverpoo\ & London Ingltete Lverpool İzmr &Globc Kayna/dHATCHERIAN, 1898: I).

13 MuratBaskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: İstanbul ve İzmr br yana bırakıldığındaı bu merkezlern Avrupa-Türkye tcaretnde buharlı gem şrketlernn seyr güzergc1hlarındak lmanlar ya da Anadolu'da dönemn demryolu güzergahındak şehrler olduğu görülmektedr. Osmanlı ekonomk yapısında 19. yüzyılda ortaya çıkan ktsad süreç çnde tarımsal ürün ve hammadde üretmnde uzmanlaşan ve ulaşım kolaylıkları nedenyle dönemn dğer Anadolu merkezlerne kıyasla dış pyasalar le tcar lşklern daha fazla gelştğ bu merkezler yabancı sgorta şrketlernn daha fazla lgsn çekyordu. Anılan merkezlern öneml oranlarda gayrmüslm nüfus barındırıyor oluşu da br dğer ortak özellk olarak belrmektedr. 19 Tablo 5: Bazı Anadolu Merkezlernde Toplam. Sgorta Temslclğ Sayılan Yıl Merkez Şrket Sayısı Yıl Merkez Şrket Sayısı 1873 Trabzon Ayvalık İstanbul (a) Ankara Trabzon (b) Gresun Trabzon (c) Adana İstanbul Nazll İzmr Bandırma Samsun Snop İskenderun Bursa Çanakkale Eskşehr Gclbolu Uşak İzmt İzmr (a) Mersn Konya (a) Edrne İstanbul (a) 62 Kaynak: (TABLO 2. 3, 4; A&P Trabzon 1873 raporu: 1632; Trabzon 1894 raponı: 5; Isanbul 907 raporu: 22; Izmr 1900 raponı: 8; Istanbul raponı: 20). *: Naklyat. yangın ve hayat branşları. b: bkz. Tablo 2, a: sadece yangın sgortası şrketler c: A&P Trabzon 1894 raponı: Sgorta Şrketler ve Yangın Teşklatı 1870 Beyoğlu yangını sgorta şrketlern Osmanlı pyasasına çekmenn yanında İstanbul'da modern br tfaye teşklahnın kuruluşuna da yol açmışh. Yangın sgortası şrketlernn çıkarına olduğu halde yen teşklat stenen gelşm 19 Ilgl merkezlerde dönemn toplam ve gayrmüslm nüfusları çn bkz. (KARPAT, 1985).

14 ı ı! 14 Ankara Ünverstes SBF Dergs ı sağlayamadığından, şrketler me~eley üstlenerek kendler bazı tedbrler almaya başladı yangınında! mevcut teşklahn (tulumbacılar) yetersz kalması ve tazmnat ödeyen sgorta şrketlernn dönemn Dahlye Nazın'ndan ~stanbul'da modern br tfaye donanımı stemeler üzerne hükümet Istanbul'dak teşklatın modernleştrlmesne karar vermşt. Etkn ve modern br teşklata sahp olan Budapeşte'den.Ibuteşklatın kurucusu olan Kant Szecheny adlı subay tfaye uzmanı olarak İstanbul'a getrld. Kont 1874 sonlarında göreve başladı ve kısa sürede çoğu Avrupa başkentndekne eşt etknlkte br tfaye teşklatı kurdu,z "Yen teşklatın pratk etknlğ bakımından, en uygun modellerde yangın merdvenıer,l el merdvenler, baltalar, kovalar, yerl pompalara göre. üstün güçlü nrotorlar geld; sıkı br asker dsplnn sürdürülmes le Istanbul yangınları tarhnde tam br devrm yarahldı...yen sstemnn getrlşnden ber yangırllar ahal çn önceden olduğu gb br dehşet verc olmaktan çıktl." (A&P İstanBul raporu: 878-9). Ancak dönemn mal sıkıntıları ve Osmanlı-Rus SavJşı'nın getrdğ koşullar yen teşklata yeterl kaynak aktarımını engelledğnderl kısa sürede faalyetler durma noktasına. ı geld. "...çoğu Inglz olan sgorta şrıketlernn kayıtları sanırım [tfaye] Tugay[ı] tarafından sağlanan y hzmetn şahtlğn yapmaktadır; önceden neredeyse kesn br kayıp [ntelğnde] olan İstanbul'un [yangın] rsk şmd karlı br yatırım olmuştur. Fakat bu güven hjl cdd şeklde tehdt altındadır."21 Modern teşklat, yen grme~e başladıkları Osmanlı pyasasında yüksek yangın rskne karşı uygun prm oranları belrleyememekten yakınan yangın sgortası şrketlern~ yararına d. 4ncak ödenekszlk yüzünden güç durumda kalması üzerne Istanbul'dak Iııglz konsolos vekl meseley sgorta şrketlernn üstlenmesn öneryord~: ".,.şunu belrtmek son dere~e zorunludur k, Kont hzmet bırakmaya ve ıstanbul'dan ayrılmayazorlarursa, Itfaye Tugayı kısa zamanda paramparça olacaktır.l,osmanlı hükümetnden hzmetln sürmes] çn fonlar sağlamasını rca etmek, korkarım, boşunadır. Avrupa sgorta temslcler çn onu br arada tutma~ın tek yolu meseley kend ellerne almakhr ve bu noktada zleyen önerler dkk~te alınmaya değeblr. Sgorta polçelernn prmlernde br artış le br fon olu$turulablr. Prm mktarı üzerne lave % S uygulanarak br tfaye arabası ve bl-tfaye brlğnn masraflarının karşılandığı. ı Izmr'de bu amaç çn br örnek olduğuna nanıyorum. Bu tedbrn 20 "'';''';Y",",k;l'hn, ne"'" e'mek 1"Kan' S< h;n; ;,m;nde Maor,b>n'd,n b;, de muallm zbt celbolunmuştur. 26 Eylülı 1290 [1874] tarhl... [br nzamname le] dört tabur olmak ve br Istanbul chetnde teşkl11edlmek üzere br tfaye alayı hdas olunduğu gb muahharan br de bahrye tfaye tabut}!tess olunmuştur." (MUB, 1995, Clt 3: 1126). 21 "Zaruret çndek Hükümet Kont Szecheny'nn maaşını yavaş yavaş ayda 200 pounddan 45 pounca düşürmüştür ve bu küçücülk maaş ble öyle düzensz ödenmektedr k, [Kont] son k yıl boyunca dokuz aylık ödeme almıştır ve maaşı sonuçta onbeş ay gerdedr. Brlklernn subayları ve erer şu andh üç-dört aydır maaşsızdır ve Kontun malzemenn yleştrlmes ve mevcut olanların tbmrne fon ayrılması çn yaptığı başvuruların değşmez yanıtı 'para yok'tur." (A&r Istanbul 1879 raporu: 1875). \

15 MuratBaskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: uygulanmasından doğan mktar, bunu Kont Szecheny le [aşağıdak konularda] uyum çnde kullanacak br yerel komtenn kullanımına sunulablr: 1) Subayların ücretnn ödenmes ve kendn gösteren erlern ödüllendrlmesnde; 2) hükümetn bu tür tamrler ısrarla hmal ettğ durumlarda malzemenn tamr ve hzmet yleştrecek lave arabalar ve donanım sağlanmasında. Hükümetn zn elde edleblr, fakat yerl ahal çn olduğu kadar Avrupalılar çn de hayat önemdek böyle br konuda yabancı elçlern temslcler brlğ, otortelerce yapılablecek herhang br karşı koymanın üstesnden gelecektr. Yukarıdak [konuların] sgorta şrketlernn dkkatne sunulmasına olan kanaatm öyle büyüktür k, derhal (29 Mart [1880]) İstanbul'dak şrketlern temslclerne raporumun bu kısmını anlatacağım." (A&P İstanbul 1879 raporu: 1875). Konsolos veklnn önerlernden sonra İstanbul'dak sgorta şrketler sık sık br araya gelerek 1900 yılında somutlaşacak bazı tedbrler üzernde anlaştılarsa da bunlar arasında İzmr'dekne benzer br "ortak" tfaye brlğ yer almadı. 22 Hükümetn aldığı tfaye tedbrlernn yeterszlğ karşısında sgorta şrketler yangın durumunda zararlarını azaltmak çn lave tedbrler almış ve bu konuda öncülüğü İzmr yapmıştı. İzmr'dek sgorta şrketler sgorta polçelerndek prm mktarları üzerne ekledkler lave br payla kend kullanımları altındak küçük br tfaye brlğnn masraflarını karşılıyorlardı. Yukarıdak fadeden 1870'lerde küçük br ölçekte hayata geçrldğ anlaşılan uygulama 1900'e gelndğnde devam edyordu ve genşlemşt. Şehrde 1900 yılında faalyettek 36 sgorta şrketnden 28' ortaklaşa kurdukları ve yıllık ortalama malyet pound cvarında olan br tfaye brlğnn üyesyd. Brlk yangın söndürmek çn kullanılacak suyu da kend sağlıyordu; 1899'da İzmr'n su şrket le anlaşılarak her yangın musluğu çn yılda 2 poundluk br ödeme karşılığı kullanım suyu sağlanmıştı Rekabet ve Şrketlern Faalyetler Osmanlı pyasasında yabancı sgorta şrketlernn çoğalışı kaçınılmaz olarak keskn br rekabet getrd. Özellkle yangın sgortası pyasasında şrketler br yandan faalyetlernn karlılığını artırablmek çn yangınla mücadelede hükümetn yetersz kalan tedbrlerne lave tedbrler almaya çalışıyor ve bu konuda ortak davranıyor ancak br yandan da pyasa paylarını mümkün olduğunca genşletmek çn rekabet edyordu. Müşterye doğrudan ulaşmayı sağlayan en kolay rekabet şekl satılan ürünün fyatının düşüklüğü d ve 22 Bu konudak gelşmelere br sonrak alt başlıkta değnlmektedr. 23 "Car olarak şehrn en öneml yerlernde 115 yangın musluğu tfaye brlğ tarafından kullanılmaktadır ve bunlar çeştl defabr büyük yardımları olduğunu spatlamıştır." (A&P ızmr 1900 raporu: 8). Itfaye brlğ 1911'de de faalyetteyd. (A&P İzmr 1911 raporu: 12).

16 16 Ankara Ünverstes SBF Dergs şrketler özellkle yangın sgortası alanında prm oranlarını düşürerek mücadele etmekteyd. ı 1870'lerden tbaren grdkler Osmanlı pyasası yabancı sgorta şrketler çn Avrupa pyasalarında alışkın ~lmadıkları özellkler gösteryordu. Bunlardan br ahşap bnaların yaygınlığı d: Dolayısıyla yangın sgortası prmler "Türk halkının büyük çoğunluğunun yajadığı ahşap evlern rskn karşılamak üzere yüksek"t. Br dğer özellk "kun~akçllığın yaygın" oluşuydu k sgortacılık faalyetnn karlılığını tehdt eden pr unsurdu. "Büyük Avrupa şrketler farklı mahalleler arasında rsklern dkkatlce paylaşhrarak ş yapmakta"ydı (A&P İstanbul 1892 raporu: 13).24Bu yen~ ve "lgnç" özellkler olan pyasada zorunlu olarak "yüksek" tutulan prmler, ~aman çnde şrketler arasındak rekabetn hareket noktası oldu ve ndrlmeycl başlandı.. Osmanlı sgorta pyasasındaj 1870'lerden tbaren İnglz şrketler büyük paya sahpt ve 1890'larda "önde geı.ıeninglz yangın sgorta şrketler~n çoğu ülkede acentalar kurmuş"tu (A&P Istanbul raporu: 879; A&P Istanbul raporu: 23). Dolayısıyla Osmanlı pyasasında hakmyet mücadeles İnglz şrketler yle dğer ülke şrketler arasında geçmekteyd ve 1890'larda arth dönemnde İstanbul'da Iyangın sgortası ç~n yıllık ortalama pound ödenmşt ve bu prm gelrhn poundu Inglz şrketlerne, poundu dğer Avrupa şrketıernel att. Sgortacılık, ortal~ma % 25'l~ br kar bırakan y br ktsad faalyet olarak ntelenyordu (A&P Istanbul 1893 raporu: 10). ı Pyasadak İnglz şrketler rekabet ederken, tbarıarım ve bu tbara uygun karlarım kaybettrecek d~recede düşük oranlardan kaçınmak çn aralarında ortak br prm tarfesı uyguluyordu. Ancak dğer şrketler buna uymadığından "...pratkte tarfede? kaçınmak çn güçlü br eğlm var"dı ve "sstematk olarak prm oranlarını ndrmekte olan yabancı şrketler başarılı şeklde rekabet edyordu".25 İstanb~l'dak İnglz konsolosu "İnglz şrketlernn temslclerne rskler uygun gördükler oranla kabul etme yetks verlmeldr" dyerek prm oranlarını ndre~eyen İnglz şrketlernn sıkınhsım dle. getryordu (A&P Istanbul raporu: 23). Pyasada fyat rekabetn başlatan ve bu suretle pyasa payl~rını genşletmeye çalışanlar pyasaya görece.1 geç gren kncl-küçük şrketlerd. Inglz şrketlernn aralarındak "centlmenlk anlaşması"m boz(a)mamaları temcllde pyasadak tbarıarını küçük şrketler düzeyne düşürmerne kaygısından Ikaynakıamyordu. İnglz şrketler dışındak büyük şrketler de kendlerne duyulan güvenn farkında olmakla brlkte fyat rekabetnden endşelyd. ~ 24 Yabancılar, Levantenler ve yerl gayrlüslmıer le Müslüman-Türk kesmlern mahalleler arasında yangın oranları farklılaştığın8an sgorta şrketler bu yola gdyordu. Bu konuya sonuç kısmında değnlmektedr. 25 "Yabancı şrketler" tabr Inglz olmayan bütün yabancı şrketler fade etmektedr. ı ı

17 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: 'te Osmanlı Umum Sgorta'mn kuruluşundan br süre sonra İnglz şrketler prm oranlarını gözden geçrd ve aralarındak ortak prm tarfesnde ndrme gtt. Bu ndrm "bazı hallerde % SO'ye varan ş artışları sağladıysa da" asıl amaç olan kncl bazı şrketler pyasadan çıkarmaya ve pyasadak İnglz şrketlerne "monopol" gücü vermeye yetmed. Dğer şrketler buna yen br ndrmle cevap verdklernden bütün yabancı şrketler pyasa paylarını korumaya devam ett (A&P İstanbul 1893 raporu: 10). Ancak İnglz şrketlernn İstanbul temslclklernn genel merkezler le görüşmeler sonucu stedkler prm oranını belrleme yetks almış olmaları konsolosa göre İnglz şrketlerne muazzam br avantaj sağlamış ve yabancılar arasında şaşkınlık yaratmışh. Çünkü pyasada "hç br yabancı şrket brnc sınıf nglz şrketlernn sahp olduğu prestje sahp değl"d. "[Şmd] ayırım olmaksızın bütün şrketler bağlayacak ve rekabete nokta koyacak [yen br ortak] tarfe yapma yönünde br hareket oluşmaktadır...şmdk tarfe savaşı, sürmes halnde, prm oranlarını düşürmüş olan ve br zarar durumunda [müşter] talepler[n] reddeden çok sayıda knc derecedek şrketn kısa sürede ortadan kalkması le sonuçlanacaktır" (A&P stanbul raporu: 23,26). Konsolosun öngörüsünün gerçekleşp gerçekleşmedğ blnmemekle brlkte zaman çnde yenden ortak br tarfe uygulamasına geçldğ ve bunun da feshyle oluşan rekabet ortamından pyasanın öneml şrketlernn zarar gördüğü anlaşılmaktadır. "Şubat 1897'de [ortak] tarfe feshedldğnden ber, [uygulanan] ndrm sstem Türkye'dek yangın sgortası şrketlernn karlarım cdd şeklde azaltmıştır. İnglz şrketler, sağladıkları daha büyük güvenlrlk sayesnde yabancı rakplernden muhtemelen daha az sıkınh çekmektedr fakat düşük [prm] oranlarlı] ve zarardak [ödemelerdek] arhş kötü br görünüştür. 1900'ün lk onbr ayındak zarar poundun üzernde tahmn edlmektedr. 1895'te bu değer pound d. Zararlardak bu arhş neredeyse toplanan prmern k katına ulaşmaktadır. Krtk nokta [şrketlern] yerel temslclern] br kez daha [ortak br tarfe etrafında] brleştrmektr." (A&P İstanbul raporu: 23-25).

18 18 Ankara Ünverstes SBF Dergs Tablo 6: Türkye'de Bazı Sgortd Şrketlernn Çeştl Branşlarda Faalyete Geçş Tarhler London Helveta Branşların Faalyete Geçş Tarh Şrket Yangın Naklyat Hayat Kaza vd. Sun Tnsurance North Brtsh 1872 Northem 1872 Nord Deulsche La Foneere 1878 Unon Osmanlı Umum Sgorta Şrket Asscurazon General (a) Runone Adratka Aachen & Munch 1897 Magdeburger 1904 AlIance Mannhem İtthad-ı Mll Osmanlı Sgorta Ş İzmr Naklye Sgorta Şrket 1917 La Danube 1893 Vctora de Berln 1895 Natonal 1902 İhtyat-! Mll Hayat Sgorta O.A.Ş Kaynak: (S/ GORTA REHBERI, 1942: 1. kısım-i, 3, kısım-5; KURMUŞ, 1974: 90; TOPRAK, 1982: 360-3). a: Haıchenan (1898)'e göre Asscurazon General 1894'tefaalyettedr, evcut tan e savaşını ıtırme yonun e eg ım, muşten enn şır et ere güvenn artırma ve pyasaya önelnh br rakp olarak gren Osmanlı Umum. Sgorta Şrket le rekabet etme gb sebeplerle brleşnce, ıstanbul'da faalyette bulunan sgorta şrketler arasında her konuda ortak hareket etme fkr oluşmaya ve güçlenmeye başladı. İnglz şrketlernn öncülüğünde başlayan çabalar sonucu 1898'de 44 şrketn temslcs br brlk etrafında örgütlenmek ve yangın sgortasında ülke genelnde hrtak br prm tarfes hazırlamak üzere br M 'f b" ı... d k' "l'.. '1'. k 1

19 Murat Baskıcı. Osmanlı Anadolusunda Sgorta Pyasası: araya geld. 12 Temmuz 1900'de gerçekleşen toplantıda Istanbul'da Faalyette Bulunan Yangın Sgorta Şrketler Sendkası (Syndcat des Compagnes d'assurances contre I'ncende operant a Constantnople) adı altında br brlk kurulması, 1 Ağustos 1900'den geçerl olmak üzere ortak br yangın tarfes uygulanması ve şrketlern faalyetlern denetleyecek sürekl br denetm mekanzması oluşturulması kararlaştırıldı. Sendka üyes şrketler yangınlara en kısa sürede müdahale etmek, kurtarma şlerne yardım etmek, yangının neden hakkında soruşturma yapmak gb şler çn aralarında ekpler oluşturdu ve masraflarını üstlend; tfaye teşklatının yleştrlmes çn br komsyon kurulması sağlandı. Komsyonda İstanbul tfaye şef, Harbye Nezaret ve Şehremanet temslcler bulunuyordu. Komsyon hükümete, yangın anında tfayecler ve tulumbacılan taşımak üzere Şrket- Hayrye'nn sürekl olarak harekete hazır br vapur bulundurmasını kabul ettrd (SİGORTAREHBERİ, 1942: VII-IX, 1. kısım). Londra'dak Fre Offce Cornrnttee ve Pars'tek Syndcate Ottornan de Pars özellkle üye olmayan şrketlerle mücadele konusundak talmatları le İstanbul'dak sendkaya yol gösteryordu. Sendka'nın grşmler le önce 1 Kasım 1900'de ve daha sonra da 19 Nsan 1901'de ortak br tarfe yürürlüğe kondu. Yen tarfenn o günün şartlarında "prmler uygun oranlarda tutmaya ve kasıtlı yangınları azaltmaya yönelk olumlu etkler görüldü." (A&P İstanbul raporu: 25; A&P İstanbul 1901 raporu: 28). Sendka, mesleğn cddyetne yakışmayan hareketler, sgorta malyetn yükselten uygulamaları, sgortalı ya skonto yapmak çn grşlen yıkıcı rekabet engelleyc tedbrler de aldı. Ancak üye olmayan şrketler makulolmayan fyatlar uygulayarak rekabete devam ettğnden bu oluşum, tarfey ve dğer önlemler etkl br şeklde uygulamakta başarılı olamadı; pyasayı bütünleştrme çabaları sonuçsuz kaldı. Osmanlı sgorta pyasası ancak aşağıda değnlecek olan Brnc Dünya Savaşı yıllarındak kanun düzenlemeler le br derecede bütünlüğe kavuştu. 1900'de İstanbul'da kurulmuş olan Sendka'nm üye sayısı 1909'da 49'a ve 1912'de 54'e yükseld. Sendka 1916'da 81 üye le Türkye'de Çalışan Sgorta Şrketler Cemyet adını aldı (SGORTA REHBERİ, 1942:X-Xıı, 1. kısım). (Bkz.Tablo 7).

20 20 Ankara Ünversıtes SBF Dergs Tablo 7: 1916'da "Türkye'de Çalışpn Sgorta Şrketler Cemyet"nn Üyeler No Sgorta Şrket ı No Sgorta Şrket 1 Aachen & Munch 42 London Assurance Corporaton 2 Abclle 43 Le Phenx 3 Alla nce de Berln 44 Le Temps 4 Allance de Londres 45 Mannhem 5 Ancre 46 Norske Llovd 6 Asscurazon General ı 47 Natonal Beneft 7 Balose 48 Natonale de Stettn 8 Badase 49 Natonal Unon 9 Brtsh Domnons 50 Le Nord 10 Brtsh Foregn Marne 51 North Brtsh and Mercantlle 11 Casse Patemelle 52 Northem 12 Central ı 53 N ederr hensche 13 Commercal Unon 54 North West Deutsche 14 Cologne Accdent 55 Nord-Deutsche 15 Consoldated 56 Norwch Unon 16 Consortull1 57 Norwch Unon Lfe 17 Cornp. Generale de Assurances Mar:tmes 58 Orel 18 Düsseldorfer 59 Phenx of London 19 Dcutschc Transport 60 Premere Compagne Autrchenne 20 Danube de Venne 61 Premere Compagne Hongrose 21 Dresdner Allgemcne Verscherunsgdsell 62 Provdenta 22 Deutsche Rück-un-M t-versch.ces. 63 Patrotc 23 Contnentale 64 Palatna 24 Erste Ocsterrechsche 65 Les Provnces Reunes 25 Equtable des Etats-Uns 66 Rentenanstalt 26 Foneere 67 Runone Adratca, 27 Fredrch Wlhelm 68 Rossa 28 Genera la de Ilucarest 69 Royal 29 Geneml 70 Royal Exchange 30 euardan 71 Salamandra 31 eladbach 72 State 32 Gresham 73 Sun 33 Geneml Lfe 74 Osmanlı Umum Sgorta 34 Hamburg Ilremen 75 Scottsh Unon and Natonal 35 Haut-Rhn 76 Unon de Pars 36 Helveta 77 Unon of London 37 Lloyd de Cologne 78 Urbane 38 La Susse 79 Vctora de Berln 39 Lancashre 80 Western 40 Lverpool & London & Clobe 81 Yorkshre 41 London & Lancashre ı Kaynafe (SİGORTA REHBERİ. 1942: 1. kısım-xlii).

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri İşletme BölümüB Yönetm ve Organzasyon Anablm Dalı İşletmeye Grş Ders Notu - 4 Öğr. Grv.. Dr. M. Volkan TÜRKERT vturker@marmara marmara.edu..edu.tr www.volkanturker volkanturker.com..com.tr İşletmelern

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

SALTANAT LOZAN ANT.notebook. March 13, 2014 LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI ( 24 TEMMUZ 1923 ) HANGİ KONULARDAN TAVİZ YOK?

SALTANAT LOZAN ANT.notebook. March 13, 2014 LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI ( 24 TEMMUZ 1923 ) HANGİ KONULARDAN TAVİZ YOK? LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI ( 24 TEMMUZ 1923 ) 1. TBMM saltanatı kaldırarak İtlaf Devletlernn kllk çıkartma oyunları bozuldu. 2. Konferansın İzmr'de toplanması teklf reddedld. Neden İzmr :...... 3. Konferansa

Detaylı

T.C. KEÇiÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI Mali Hizmetler Müdürlüğü BAŞKANLIK MAKAMINA

T.C. KEÇiÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI Mali Hizmetler Müdürlüğü BAŞKANLIK MAKAMINA l!l KEÇÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI KEÇöREN BELeDYES SA YI : M.06.6.KEç.O-31/2009KONU: Yetk Devr bo f.!200fd 6.1. BAŞKANLIK MAKAMINA Blndğ üzere O 1.01.2006 tarhnden tbaren tüm yerel yönetmlerde 31.12.2005

Detaylı

DENTAŞKAGITSANAViANONiM ŞiRKETi'NiN 06.01.2015 TARiHiNDE VAPILANOLAGANÜSTÜGENELKURUL TOPLANTı TUTANAGI

DENTAŞKAGITSANAViANONiM ŞiRKETi'NiN 06.01.2015 TARiHiNDE VAPILANOLAGANÜSTÜGENELKURUL TOPLANTı TUTANAGI ~ AShna Uygunaur DENTAŞKAGITSANAVANONM ŞRKET'NN 06.01.2015 TARHNDE VAPILANOLAGANÜSTÜGENELKURUL TOPLANTı TUTANAGI N20050 9 O 8 Ocak 2015 Dentaş Kağıt Sanay Anonm Şrket'nn Olağanüstü Genel Kurul toplantısı

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü)

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşler Dares Başkanlığı SA YI : B.08.0.SDB.0.ll.00.00/ KONU: Beslenme Dostu Okullar Projes 10. 03.2010 00747... VALİLİGİNE (İl Mll Eğtm Müdürlüğü) İlg: a)bakanlığımız

Detaylı

i 01 Ekim 2008 tarihinde yurürlüğe.giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

i 01 Ekim 2008 tarihinde yurürlüğe.giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık . '" ıo:."'. >.. ~. T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Sayı, Konu :B.02.ı.SYD.0.08.300.5990/8237 :tılkemz Vatandaşı Olmayan ve Muhtaç Durumda Bulunan Yabancılara S\'D Vakınarından

Detaylı

-e-: AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İLE ÇOCUK NEFROLOJİ DERNEGİ ARASINDA İŞBİRLİGİ PROTOKOLÜ. AiLE VE. SOSYAL ~OLiTiKALAR BAKANllGI. 2012 Ankara ~.

-e-: AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İLE ÇOCUK NEFROLOJİ DERNEGİ ARASINDA İŞBİRLİGİ PROTOKOLÜ. AiLE VE. SOSYAL ~OLiTiKALAR BAKANllGI. 2012 Ankara ~. ~, -e-: ALE VE ~. I H. SOSYAL ~OLTKALAR BAKANllGI AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIGI ÇOCUK HİzMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜGÜ İLE ÇOCUK NEFROLOJİ DERNEGİ ARASINDA İŞBİRLİGİ PROTOKOLÜ 2012 Ankara KAPSAM MADDE

Detaylı

T.C. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ

T.C. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ Sayı Konu...12.30 : B.30.2.KHU.0.00.00.00- : Özürlü Öğrencler hk. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ VEDİ L~.10. 20 0 5 Yükseköğretm Kurulu Başkanlığına Ilg: 14.09.2009 tarh 29515 sayılı yazınız. Yükseköğretm

Detaylı

BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET

BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET YAZAR ADI-SOYADI: HALĐL UÇAL BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET Türkye nn dış lşklernde

Detaylı

KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı

KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı Doç.Dr. Ahmet Burçln YEREL! PEGEM - Hacettepe Ünverstes Pyasa Ekonomsn Grşmclğ Gelştrme Merkez Müdürü ve ÖZET Kırıkkale l, kalkınmada öncelkl

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

'~'l' SAYı : 34203882-821 i ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozisyon Yarışması. T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü

'~'l' SAYı : 34203882-821 i ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozisyon Yarışması. T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü BÖLÜM: Temel Eğtm T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Mll Eğtm Müdürlüğü SAYı : 34203882-821 ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozsyon Yarışması TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERNE SNCAN Ilg :Vallk Makamının 25.10.2013 tarh

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYESİNDE MALİYE BİLİMİNDE YAŞANAN GELİşMELER. Ahmet Burçin YERELi*

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYESİNDE MALİYE BİLİMİNDE YAŞANAN GELİşMELER. Ahmet Burçin YERELi* CUMHURİYT DÖNMİ TÜRKİYİND MALİY BİLİMİND YAŞANAN GLİşMLR Ahmet Burçn YRL* İçnde bulunduğumuz yüzyılın şu son günlernde, gerye dönüp baktığımızda yaşanan sosyal ve teknk gelşmeler tbaryle yrmnc yüzyılın

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

T.c. MALİYE BAKANLIGI. KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü)

T.c. MALİYE BAKANLIGI. KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü) Sayı : 7291 1396-903.99-E.1 16043 Konu : Seyahat Kartları T.c. MALİYE BAKANLIGI Gelr İdares Başkanlığı İnsan Kaynakları Dare Başkanlığı SÜREl 04/12/2015 KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü)

Detaylı

LADİK MALMÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI

LADİK MALMÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI LADİK MALMÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI Sıra No 1 Hzmetn Adı Her Türlü Gelrn Tahsl Edlmes Başvuruda İstenlen Belgeler 2. Konusuna göre a) İlgl İdarenn Yazısı b) Mahkeme Kararı c) İdar Para Cezası Karar

Detaylı

i i 2005 Yılı Vergi Politikası çerçevesinde Arz Yönlü iktisat Yaklaşırru GiRiş

i i 2005 Yılı Vergi Politikası çerçevesinde Arz Yönlü iktisat Yaklaşırru GiRiş ~L_,_ ~_",_ _,_ ~"""_"'M_~ "',,,,,,,,,~_ -,~,,,,~ ~,,"' ~, ~ ------ ~~ "'"_ -, L L! 2005 Yılı Verg Poltkası çerçevesnde Arz Yönlü ktsat Yaklaşırru t, GRş 005 yılında zlenecek malye poltkasının temel hedeflernden

Detaylı

'-:~_!Gl PEKŞEN. Arabaeıalam Mah., Alaniçi sak. No.: 8. KOZA Evleri A Blok D. 8 54050 SerdivanlSAKARYA. Arabaeıalanı Mah., Alaniçi sak. No.

'-:~_!Gl PEKŞEN. Arabaeıalam Mah., Alaniçi sak. No.: 8. KOZA Evleri A Blok D. 8 54050 SerdivanlSAKARYA. Arabaeıalanı Mah., Alaniçi sak. No. t, t- /' ','I 1-, #,( Mll! Er,:,,' ;' -: - '-:_!Gl SEN --;;rıl'4y ;ı!ı! at], Te!:: ' ' ; j, ; S',,(-: fa Gn' ı,,,: vc _'::::0 1:\30 :',ld L,;çı-;' N0 ENDÜSTRYEL SIZDIRMAZLlK SANAV VE TCARET /:, ELEMANLARı

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha)

ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha) ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşklatının görüşlern yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına attr. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşklatının znn gerektrmez;

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN TARH:...05/205 SAYı Adı SoyadılTcaret Ünvanı Teblgat Adres Bağlı Olduğu Verg Dares Verg Numarası T.C.Kmlk Numarası Telefon No Faks No E-Mal T.C BARTIN L ÖZEL DARES YAZı ŞLER MÜDÜRLÜGÜ TEKlF MEKTUBU TEKlF

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

Özet: Franchising, mal ve hizmetlerin tüketicilere etkin bir şekilde

Özet: Franchising, mal ve hizmetlerin tüketicilere etkin bir şekilde TÜRKİYE MUHASEBE STANDARDI - 8 VE TEKDÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE,FRANCHISING İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Abtter ÖZULUCW') Özet: Franchsng, mal ve hzmetlern tüketclere etkn br şeklde aktanlmasını

Detaylı

Piyasanın Rengi Global

Piyasanın Rengi Global ABD G. Amerka Avrupa Perfer Gelşen Asya Ayrıntılar çn hartaya tıklayınız Avrupa (Çekrdek) Euro Stoxx -1,4% İngltere -1,7% Almanya -1,1% Fransa -1,3% Gelşen Ülkeler Türkye 2,1% Rusya -3,5% Polonya 1,4%

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler Sayı 72 Eylül Ekm 2015 AİLEM VE ŞİRKETİM Türkye de İnovasyon (Sayfa 2-3) Teknoloj Üreten Türkye Çalıştayı (4-5) - H. Erkan Uncu - CGS Center Fnansal Yönetm Hzmetler Kıdeml Uzman Dünya da İnovasyon (6-7-8)

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM MESLEK EGTMDE HzMET C EGTM Prof. Dr. Suna BAYKA (*) Yıldız GÜGE (**) Sevnç ÜAL (U) Br yükseköğretm programını btrmş ve meslek hayatına atılmış öğretmenlern çağımızdak blm ve teknolojk gelşmeler zlemeler

Detaylı

Başkanı Ümit Boyner, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Ömer Cihad Vardan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet

Başkanı Ümit Boyner, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Ömer Cihad Vardan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet DOSYA >> Türkye nn 4 yıllık sanay stratejs açıklandı. Sanay ve Tcaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkye Sanay Stratejs Belges, 2011-2014 yıllarını kapsıyor ve 72 eylemden oluşuyor. Stratej Belges,

Detaylı

2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ

2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ -.!'!uyseri ŞEKER FABRİKAsı A.Ş. ~ BOGAZLIY AN ŞEKER ve MAMÜLLERİ ENTEGRE TESİsİ 1. İşİN KONUSU: 2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ Şrketmz Fabrkalarında kullanılacak Metalurjk

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER JAPONYA RADYO TELEVİZYON KURUMUNUN EGİTİM YAYıNLARıVE YAYGIN ÖGRETİME KATKILARI* ve çevren: Derleyerı İng. Ük. Ersarı SÖZER Kısa adı NHK olan Japonya Ulusal Radyo Televzyon Kurumu, anaokullarından yükseköğretm

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m SAĞLIK BAKANLIĞI TC Kayıt No: 133709 TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU ı TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanun Eğtm Araştırma Hastanes TEKLİF MEKTUBU Sayı : 23618724 12.10.2015 Konu

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı GENELGE 2009/70

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı GENELGE 2009/70 Bür okr as n n Azal t ı l masıveidar Bas t l eşt r me(2009/70) T ar h :18. 11. 2009 Sayı :11558 Sı r ano:2009/ 70 Ekl er : Yönet mel ğ nuygul anmasıt ak pt abl osu ( YUTT) ' nada raçı kl amal ar T.C. SAĞLIK

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı le İletı şmde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Dr. Abdullah Düvenc 1 1 Marmara, Atatürk Eğtm Fakültes Blgsayar ve Öğretm Teknolojler Eğtm

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI Dr. Ahmet AYDIN ÖZET Bu çalışmanın temel amacı gttkçe önemn artıran Endüstr-ç Tcaret Teorsn (EİT) kullanarak Türkye nn dış tcaret yapısını kapsamlı br

Detaylı

KİRALIK OTOMOBİL YATIRIMLARINA UYGULANAN DEVLET YARDıMLARı

KİRALIK OTOMOBİL YATIRIMLARINA UYGULANAN DEVLET YARDıMLARı KİRALIK OTOMOBİL YATIRIMLARINA UYGULANAN DEVLET YARDıMLARı Yrd. Doç. Dr. Ahmet Burçr YERELW> 1- GİRİş: B,ı- ~aca~lz s.a~ayi.olara~ kab~ ~dlen turzm ~es.m ülkemzn dövz f"'" gelırlerı uzerınde onemlı bır

Detaylı

DÜYÜN-ı UMÜMİYYE ( "="~ UY..,)) teşkilata verilen ad.

DÜYÜN-ı UMÜMİYYE ( =~ UY..,)) teşkilata verilen ad. DÜVEYHf BİBİYOGRAFYA : Harfrfzade, Tbyan, ı, vr. 66' 70b; Hüseyn Vassaf, Se{fne,, 250-25; A. e Chateler, es Con{reres musulmanes du Hedjaz, Pars 887, s. 92-97; J. S. Trmngham. Islam n Ethopa, ondon 952,

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler.

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler. ! " # $ % % & & ' . ÖZEL DAR ARTNAME A. N TANIMI,...projelernde gösterlen elektrk lernn özel teknk artnamesnde anlatıldıı eklde, verlen standartlara uygun olarak, kusursuz, eksksz, fen ve sanat kurallarına

Detaylı

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi ÜLKEMzN ÜST DÜZEY TEKNSYEN HTYACı VE EGTM Prof Dr Ethem ÖZGÜVEN() Br çok ülkede olduğu gb ülkemzde de meslek ve teknk eğtm 19 yüzyıla kadar «çıroklı'k» sstem şeklnde yürütülmüştür Cumhuryet dönem öncesnde

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Sosyal Blmler Dergs Sayı: 21 2009 ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tuncer ÖZDİL Kırgızstan Türkye Manas Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Sayı: 2010/122 Konu: Türkiye Yüzer Sergisi 29 Nisan 2010

Sayı: 2010/122 Konu: Türkiye Yüzer Sergisi 29 Nisan 2010 Sayı: 2010/122 Konu: Türkye Yüzer Sergs 29 Nsan 2010 Değerl Üyemz, Türkye Otelcler Federasyonu (TÜROFED) tarafından Derneğmze gönderlen Başbakanlık AB Genel Sekreterlğ Svl Toplum, İletşm ve Kültür Başkanlığı

Detaylı

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI TÜRK KAMU YÖNETMNDE PLANLAMA BRMLER VE SORUNLARI Gencay ŞAYLAN TODA1E Asstanı GİRİş Hemen hemen on yıllık br süreden ber planlama term Türkye'de karzmatk br anlam fade etmektedr. 1950-1960 syasal mücadele

Detaylı

Asansörle yükseldi yürüyen merdivenle koşuyor Mete Tamer Omur

Asansörle yükseldi yürüyen merdivenle koşuyor Mete Tamer Omur 1 / 5 16.11.2015 09:30 14.11.2015 Cumartes Asansörle yükseld yürüyen merdvenle koşuyor AİLE bütçesne katkı çn daha lkokul çağında yapmadığı ş kalmaz. Çekrdek, nohut, dondurma satar... At arabasına yükledğ

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

ULUSLARARASI HUKUK LİSANS DERS İÇERİKLERİ

ULUSLARARASI HUKUK LİSANS DERS İÇERİKLERİ ULUSLARARASI HUKUK LİSANS DERS İÇERİKLERİ Ders (Dersn adı) Meslek İnglzce 1 Süre (Dersn Süres) Ders Toplam Süreler (4 Yıl / 8 Dönem Olacaktı r.) 1. güz Kapsam (Dersn Btrlmes le Gerçekleşe cek Ednm) Hukukçular

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STİFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Izhan Çetinkaya. Uludağ Üniversitesı iktisadi ve idari Bilimler Faküıtesi

Yrd. Doç. Dr. Izhan Çetinkaya. Uludağ Üniversitesı iktisadi ve idari Bilimler Faküıtesi TÜRKIYE'DEK BELEDIYElERN NÜFUS BÜYÜKlÜGÜNE GÖRE HARCAMA VE GELIR YAPıLARıNıN INCELENMESI VE BU YAPıNıN ETKIN KAYNAK KULLANIMI AÇısıNDAN DEGERlENDIRllMESI Yrd. Doç. Dr. Izhan Çetnkaya Uludağ Ünverstesı

Detaylı

YÜKSEK PLANLAMA KURULU

YÜKSEK PLANLAMA KURULU YÜKSEK PLANLAMA KURULU Tarh : 4/02/2008 Karar No : 2008/T-5 Konu : Enerj KİT lernn Uygulayacağı Malye Bazlı Fyalandırma Mekanzmasının Usul ve Esasları Yüksek Planlama Kurulu nca; Enerj ve Tab Kaynaklar

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: 12.3.2000 Sayı:23991)

(Resmi Gazete ile yayımı: 12.3.2000 Sayı:23991) -1849- TURKIYE CUMHURİYETİ İLE MAKEDONYA CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SERBEST TİCARET ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN (Resm Gazete le yayımı: 12.3.2000 Sayı:23991) Kanun No Kabul Tarh

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STIFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SiNCAN

TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SiNCAN T.C SİNCAN KAYMAKAMLIGI lçe Mll Eğtm Müdürlüğü Sayı : 34203882/30-36676 / ~I\)'~...L Ql/03/203 Konu : Resm Yarışması TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SNCAN İlg: 26.0.20 ı 3 tarhl ve 36676 sayılı yazısı İl Mll Eğİtm

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Enerj Pyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No: 5398-1 Karar Tarh: 30/12/2014 Enerj Pyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2014 tarhl

Detaylı

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ 1 1 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ Hazırlayan Seda KARAAĞAÇ

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

TURNiKE SiSTEMi. Uğur UGURAL Dokuz Eylül Üniversitesi 1. SInıtÖğrencisi. genç-imo. İMo İzmir Şubesi Bülteni - Ocak 200Ş - Sayı: 138 til 37.

TURNiKE SiSTEMi. Uğur UGURAL Dokuz Eylül Üniversitesi 1. SInıtÖğrencisi. genç-imo. İMo İzmir Şubesi Bülteni - Ocak 200Ş - Sayı: 138 til 37. TURNKE SSTEM Uğur UGURAL Dokuz Eylül Ünverstes 1. SInıtÖğrencs Dokuz Eylül Ünverstes'nn uzun süredr uyguladığı tumke sstem öğrenclere brçok sıkıntı yaşatmaktadır. Sstemn lk başta getrlş amacı ünversteye

Detaylı

TÜM BANKA-SEN SAYFA 1

TÜM BANKA-SEN SAYFA 1 TEMMUZlAGUSTOS/EYlÜl1998 TÜM BANKA-SEN SAYFA 1 çndekler Merhaba / 1 Banka Çalışanlarının Haberleşme Ağını Brlkte Kuralım / 2 Tüm Banka-Sen 3.0lağan Genel Kurulu'nu Yaptı / 3 Yen Süreç ve Görevlermz / 6

Detaylı

DOGRU HUKUK 27.09.2010 HUKUKİ İNCELEME RAPORU. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanlığı'na

DOGRU HUKUK 27.09.2010 HUKUKİ İNCELEME RAPORU. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanlığı'na DOGRU HUKUK 27.09.2010 HUKUKİ İNCELEME RAPORU İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanlığı'na Konu: İsraulıul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Kotasyon Yönetmelğ'nn 13'üncü maddesnn (h) ve (k) bentler ve

Detaylı

T.C. MİLLı EGİTİM BAKANLIÜI İnsan Kaynakları Genel MüdürWğü

T.C. MİLLı EGİTİM BAKANLIÜI İnsan Kaynakları Genel MüdürWğü T.C. MİLLı EGİTİM BAKANLIÜI İnsan Kaynakları Genel MüdürWğü Sayı : 68898891-( 19)/9001 ı 2 ı 0579 02.02.2016 Konu: İLKSAN lçe-il Temsleler Seçm DAGITIM YERLERİNE : a) LKSAN Ana Statüsü, b) LKSAN Tamslcler

Detaylı

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu Laser Dstancer LD 40 tr Kullanma kılavuzu İçndekler Chazın Kurulumu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Grş - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Genel bakış

Detaylı

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ *

TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ * D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergs Clt:19 Sayı:1, Yıl:2004, ss:1-14 TÜRKİYE HAYAT SİGORTASI SEKTÖRÜNDE ETKİNLİĞİN İNCELENMESİ Serdar KILIÇKAPLAN Gaye KARPAT ÖZET Sgorta sektörü tamamıyla güven sstemne dayalı br oluşumdur.

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Yıl:7 Sayı:13 Bahar 2008 s.301-322 OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

Detaylı

T.C. Adana Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü. YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ... MÜESSESESİNE

T.C. Adana Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü. YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ... MÜESSESESİNE Sayı Konu : ı..bcg- : Yaklaşık Malyet T.C. Adana Vallğ Halk Sağlığı Müdürlüğü YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ADANA lo /01/2012... MÜESSESESİNE Müdürlüğümüzün htyacı olan aşağıda cns, mktarı ve özellkler belrtlen

Detaylı

TOPLUMBİLİM PERSPEKTİFİNDEN AFETİ DÜŞÜNMEK

TOPLUMBİLİM PERSPEKTİFİNDEN AFETİ DÜŞÜNMEK TOPLUMBİLİM PERSPEKTİFİNDEN AFETİ DÜŞÜNMEK Yrd. Doç. Dr. Çağlar AKGÜNGÖR Lefke Avrupa Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Kamu Yönetm Bölümü Lefke, KKTC cakgungor@eul.edu.tr Abstract: Dsasters are

Detaylı

EvcİLLEŞTİRME T ARİHİNE KISA BİR BAKıŞ

EvcİLLEŞTİRME T ARİHİNE KISA BİR BAKıŞ EvcİLLEŞTİRME T ARİHİNE KISA BİR BAKıŞ M. Murat BASKıcı. Bu yazıda hem tanrnın ortaya çıkışı le lgl olarak yakın zamana kadar yaygın olan görüşler hem de bunlann br dereceye kadar daha 4a d0wulanmasını

Detaylı

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Güneş GENÇYILMAZ

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Güneş GENÇYILMAZ T.C. ĐSTANBUL KÜLTÜR ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ TELEKOMÜNĐKASYON SEKTÖRÜNDE SABĐT MOBĐL YAKINSAMASI (FMC): OPERATÖRLERE FĐNANSAL ETKĐ MODELLERĐ YÜKSEKLĐSANS TEZĐ Ahmet Kaml GENÇEL Anablm Dalı:

Detaylı

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ T.C. KADĠR HAS ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FĠNANS VE BANKACILIK ANA BĠLĠM DALI BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ Yüksek Lsans Tez GÖZDE CANDEMĠR DanıĢman:

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSL PZRLM KONGRESİ nadolu Ünverstes - Eskşehr Sgorta Ürün Planlarına İlşkn Ürün Cazplklernn Değerlendrlmes Evaluaton of Product ttractveness of Insurance Product Plans Habbe Yelda Şener 1 - Merve

Detaylı

AFYON-ÇAY/SEKA.KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLiLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN IN.CELENMESt

AFYON-ÇAY/SEKA.KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLiLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN IN.CELENMESt HO EQtm Fakültes Dergs Yıl: 1993 Sayı: 9 Sayfa: 3()'1-308 AFYON-ÇAY/SEKA KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN INCELENMESt Doç Dr Necdet SAGLAM (*) Özet Bu çalışmac;la, Afyon-Çay/SEKA

Detaylı

İLKOKUL ÖNCESİ YAŞTA ÇOCUĞU OLAN VE HİZMET AKDİNE TABİ ÇALIŞAN EBEVEYNLERE YÖNELİK BİR ESNEK ÇALIŞMA MODELİ VE BAZI TEŞVİK MEKANİZMALARI ÖNERİSİ

İLKOKUL ÖNCESİ YAŞTA ÇOCUĞU OLAN VE HİZMET AKDİNE TABİ ÇALIŞAN EBEVEYNLERE YÖNELİK BİR ESNEK ÇALIŞMA MODELİ VE BAZI TEŞVİK MEKANİZMALARI ÖNERİSİ İLKOKUL ÖNCESİ YAŞTA ÇOCUĞU OLAN VE HİZMET AKDİNE TABİ ÇALIŞAN EBEVEYNLERE YÖNELİK BİR ESNEK ÇALIŞMA MODELİ VE BAZI TEŞVİK MEKANİZMALARI ÖNERİSİ İLKOKUL ÖNCESİ YAŞTA ÇOCUĞU OLAN VE HİZMET AKDİNE TABİ ÇALIŞAN

Detaylı

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERNE M. Kemal ÖKTEM ılı! İnsangücü planlamasına lşkn yaklaşımlar ve görüşlern br bütünlük çersnde ortaya konablmes çn, bu yazıda nsangücü planlamasının

Detaylı

Merkezi Yönetim - Yerel Yönetim ilişkileri Üzerine Teoriler

Merkezi Yönetim - Yerel Yönetim ilişkileri Üzerine Teoriler Merkez Yönetm - Yerel Yönetm lşkler Üzerne Teorler Veysel K. Blgç * Bu makale, merkez-yerel yönetm lşklern açıklayan bell başlı teork modeller ncelemektedr. Özellkle Batı lteratürlnde bu konu ayrıntılı

Detaylı

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA

DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA: BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 2, Sayı 4, 2006, ss. 123 145. DAĞITIM STRATEJİLERİNİN OLUŞTURULMASINA YÖNELİK MODEL OLUŞTURMA BİR TÜRK FİRMASI ÜZERİNE ÖRNEK UYGULAMA Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde Ünverstes

Detaylı