T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI"

Transkript

1 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ 006

2 T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ Danışman: Doç. Dr. Adnan ÇELİK SERKAN ŞAHİN YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ 006

3 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ SERKAN ŞAHİN YÜKSEK LİSANS TEZİ Bu Tez 8/07/006 Tarhnde Aşağıdak Jür Üyeler Tarafından Oy Brlğ İle Kabul Edlmştr Doç.Dr. Adnan ÇELİK Doç.Dr. Yıldırım B. ÖNAL Doç.Dr. Mehmet BALCILAR DANIŞMAN ÜYE ÜYE Doç.Dr. İsmal BAKAN Yrd.Doç.Dr. Mustafa TAŞLIYAN ÜYE ÜYE Yukarıda mzaların adı geçen öğretm üyelerne at olduğunu onaylarım. Kod. No: Doç. Dr. Haluk ALKAN Ensttü Müdürü Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan bldrşlern çzelge, şekl ve fotoğrafların kaynak gösterlmeden kullanımı, 5846 sayılı Fkr ve Sanat Eserler Kanundak hükümlere tabdr.

4 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ SERKAN ŞAHİN Danışman: Doç. Dr. Adnan ÇELİK Yıl: 006, Sayfa: 8 Jür: Doç. Dr. Adnan ÇELİK Doç. Dr. Yıldırım B. ÖNAL Doç. Dr. Mehmet BALCILAR Doç. Dr. İsmal BAKAN Yrd.Doç.Dr. Mustafa TAŞLIYAN Bu yüksek lsans teznn amacı, İMKB Ulusal 00 endeksne kote olmuş hsse senetlernden oluşturulan portföyler çn durumsal lşknn test edlmesdr. Durumsal lşk kavramı, endeks getr oranının rsksz faz oranının altında olup olmamasına göre farklılaşan beta-getr oranı lşksn fade etmektedr. Çalışma kapsamında, beta le getr oranı arasındak söz konusu lşk yükselen ve düşen pyasa dönem ayrımı yapılarak test edlmştr. Panel ver teknğ kullanılarak tahmn edlen modellere lşkn bulgular, beta le getr oranı arasında hem yükselen (endeksn getr oranın rsksz faz oranın üzernde olması durumu), hem de düşen pyasa (endeksn getr oranın rsksz faz altında olması durumu) dönemlernde güçlü br lşknn olduğunu göstermektedr. Tahmn sonuçları yatırımcıların düşen pyasa dönemlernde portföy betalarına daha fazla önem verdklern ve bu dönemlerde rskten daha fazla kaçındıklarını göstermektedr. Elde edlen bulgular portföye özgü dğer faktörlern de öneml olduğunu ancak bu faktörlern beta le brlkte hareket ettğn göstermektedr. Anahtar Kelmeler: Sermaye Varlıkları Fyatlama Model (SFVM), Sstematk Rsk, Beta, Yatay Kest Regresyon Analz, Panel Ver Teknğ, Durumsal İlşk Analz. I

5 DEPARTMENT OF BUSINESS ADMINISTRATION INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCE UNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ABSTRACT MA Thess CONDITIONAL RELATIONSHIP FOR UP AND DOWN MARKETS IN ISE SERKAN ŞAHİN Supervsor: Assocate Prof. Dr. Adnan ÇELİK Year: 006, Pages: 8 Jury: Assocate Prof. Dr. Adnan ÇELİK Assocate Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL Assocate Prof. Dr. Mehmet BALCILAR Assocate Prof. Dr. İsmal BAKAN Assstant Prof. Dr. Mustafa TAŞLIYAN The am of ths master thess s to examne the condtonal relatonshp between betas and realzed returns for portfolos formed usng the stocks quoted n ISE 00 ndex. The varable beta and return relatonshp related to market return and rsk free rate can be defned as condtonal relatonshp. Ths study makes a dstncton between postve and negatve excess return perods. The formal test results of the models appled n ths study usng panel data technques ndcate that a strong relatonshp exsts between betas and realzed returns. The results reveal a sgnfcant postve relaton between beta and realzed returns durng up markets (perods of postve market excess return) and a sgnfcant negatve relaton durng down markets (perods of negatve market excess return). The estmates also show that nvestors place more weght on betas durng the negatve excess return perods and hence more rsk averse when realzed market returns fall below rsk-free rate. It s also found that other portfolo specfc unobserved factors affectng the portfolo returns exst, but these factors are correlated wth the beta. Keywords: Captal Asset Prcng Model (CAPM), Systematc Rsk, Beta, Cross-Sectonal Regresson Analyss, Panel Data Technques, Condtonal Relatonshp. II

6 ÖNSÖZ Küreselleşen dünya ekonomsnn dnamk yapısı, menkul kıymet pyasalarında rsk kavramının önemn gün geçtkçe daha fazla öne çıkarmaktadır. Yaşanan bu gelşmeler ışığında, yatırımcıların, rske bakış açılarının tehlke ve fırsat kavramları eksennde şekllendğ görülmektedr. Gelşmekte olan pyasalardan brs olan İMKB dek hsse senetlernn taşıdıkları rskler ve sağladıkları getrlern özellkle pyasanın paydaşları açısından önem taşıdığı düşünülmektedr. Bu anlamda, İMKB de şlem gören hsse senetlerne yönelk analzlern ve bu analzler sonucunda elde edlen bulguların hem pyasanın gelşmne katkıda bulunması hem de bu pyasada şlemde bulunan yatırımcıların blg sahb olablmeler açısından faydalı olacağı düşünülmektedr. Bu ve benzer çalışmaların lg duyanlara faydalı olacağı düşüncesyle, tezmn hazırlanmasında değerl görüş ve önerleryle katkıda bulunan Prof.Dr. Hatce Doğukanlı ya, tez danışmanlarım Doç.Dr. Adnan Çelk ve Doç.Dr. Yıldırım B. Önal a eşsz katkılarından dolayı Doç.Dr. Mehmet Balcılar a ve blg ve tecrübelernden faydalandığım Yrd.Doç.Dr. Zeynep Hatunoğlu na teşekkürlerm sunarım. III

7 İÇİNDEKİLER ÖZET...I ABSTRACT...II ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER... IV ÇİZELGELER LİSTESİ...VII ŞEKİLLER LİSTESİ... VIII. GİRİŞ.... GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI...3..Getr Kavramı ve Önem...3..Rsk Kavramı ve Önem Sstematk Rsk Satın Alma Gücü (Enflasyon) Rsk Faz Oranı Rsk Pyasa (Pazar) Rsk Poltk Rsk Dövz Kuru Rsk......Sstematk Olmayan Rsk Fnansal Rsk Yönetm Rsk İş ve Endüstr Rsk Gelşmş ve Gelşmekte Olan Pyasalarda Getr Oranı ve Rsk İlşks PORTFÖY TEORİSİ Geleneksel Portföy Teors Modern Portföy Teors Modern Portföy Teorsnde Temel Kavramlar Portföyün Beklenen Getrsnn Hesaplanması Portföy Varyansının ve Kovaryansının Hesaplanması Portföyde Korelasyonunun Hesaplanması Markowtz Ortalama -Varyans Teors Modern Portföy Teorsnn Varsayımları Etkn Pyasalar Kuramı Zayıf Etkn Pazar Kuramı Yarı Güçlü Etkn Pazar Kuramı Güçlü Etkn Pazar Kuramı Kayıtsızlık (Farksızlık) Eğrler Etkn Sınır Portföy Seçm ve Yatırımcının Optmal Portföyünün Belrlenmes Portföy Performansının Ölçülmes Treynor Performans Ölçütü Sharpe Performans Ölçütü Jensen Performans Ölçüsü VARLIK FİYATLAMA MODELLERİ Sermaye Varlıkları Fyatlama Model Sermaye Varlıkları Fyatlama Model Denklemnn Türetlmes Ayrım Teorem Pazar Portföyü IV

8 4..4.Tek Endeks Model, Pazar Model ve Sermaye Varlıkları Fyatlama Model Arasındak İlşk Sermaye Varlıkları Fyatlama Modelnde Beta Katsayısı Karakterstk Doğrusu Menkul Kıymet Pyasa Doğrusu Sermaye Varlıkları Fyatlama Model, Getr Oranı ve Fyatlama İlşks Sermaye Varlıkları Fyatlama Modelnde Hsse Senetler ve Faz Oranı Arasındak İlşk Uluslararası Sermaye Varlıkları Fyatlama Model Sermaye Varlıkları Fyatlama Modelnde Ölçme Sorunları Standart Olmayan Sermaye Varlıkları Fyatlama Modeller Verg Oranlarına İlşkn Varsayımların Gevşetlmes Durumunda Sermaya Varlıkları Fyatlama Model Ödünç Alma ve Ödünç Verme Oranlarının Farklı Olması Durumunda Sermaye Varlıkları Fyatlama Model Sıfır Beta SVFM (The Zero-Beta CAPM) Çok Döneml SVFM (The Multperod CAPM) Çok Betalı SVFM (The Multbeta CAPM) Tüketm Temell SVFM (The Consumpton-Based CAPM) Arbtraj Fyatlama Teors Arbtraj Fyatlama Teorsnn Varsayımları ve Temel Gösterm Arbtraj Fyatları ve Rsksz Varlıklar Arbtraj Fyatlama Teorsnn ve Testlernn Uygulanablrlğ SERMAYE VARLIKLARI FİYATLAMA MODELİ ÜZERİNE YAPILAN ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Sharpe (964) ın Çalışması Lntner (965) n Çalışması Sharpe ve Cooper (97) ın Çalışması Black (97) n Çalışması Fama ve MacBeth (973) n Çalışması Roll (977) un Eleştrs Fama ve French (99,996) n Çalışmaları Pettengll, Sundaram ve Mathur (995) un Çalışması Fletcher (997,000) ın Çalışmaları Sheu, Wu ve Ku (998) nun Çalışması Isakov (999) un Çalışması Hodoshma, Gomez ve Kunmura (000) nın Çalışması Lau, Lee ve McInsh (00) n Çalışması Tang ve Shum (003a,003b) un Çalışmaları Elsas, El-Shaer ve Thessen (003) n Çalışması Öncek Çalışmalara İlşkn Özet Blgler DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİNİN İMKB DE UYGULANMASI Araştırmanın Amacı ve Önem Araştırmanın Kapsamı ve Sınırlılıkları Araştırmanın Hpotezler Araştırmanın Verler Araştırmada Kullanılan Yöntem ve Teknkler Araştırmanın Metodolojs Bulgular ve Yorumu V

9 7. SONUÇ... 8 KAYNAKÇA... ÖZGEÇMİŞ VI

10 ÇİZELGELER LİSTESİ Çzelge. : Dövz Kuru Rsk Nedenyle Zarara Uğrayan Frmalar... 3 Çzelge. : Gelşen Hsse Sened Pyasalarında Rsk ve Getr... 7 Çzelge.3 : Gelşmekte Olan Pyasalarda Rsk-Getr Analznn Sonuçları... 8 Çzelge.4 : Gelşmş Pyasalarda Rsk-Getr Analznn Sonuçları... 8 Çzelge 3. : Farklı Ekonomk Beklentlern Olasılık Dağılımları ve Getr Oranları... 3 Çzelge 3. : Beklenen Getr ve Standart Sapma... 4 Çzelge 3.3 : Portföy Büyüklüğü ve Çeştlendrme... 5 Çzelge 3.4 : X ve Y Frmalarının Aylık Getr Oranı Çzelges... 8 Çzelge 3.5 : X Frması İçn Getr Oranı Çzelges... 9 Çzelge 3.6 : Y Frması İçn Getr Oranı Çzelges Çzelge 3.7 : X ve Y Hsse Senetlerne İlşkn Aylık Verler... 3 Çzelge 4. : Beta Değerlernn Zaman İçndek Değşkenlğ Çzelge 4. : Varlıkların ve Pazar Portföyünün Getr Oranları... 6 Çzelge 4.3 : Getr Oranlarına İlşkn Parametre Tahmnler... 6 Çzelge 5. : Fama ve French (99) n Oluşturdukları Portföyler Çzelge 5. : Fama ve French (99) n Bulguları Çzelge 5.3 : Pettengll, Sundaram ve Mathur (995) un Bulguları Çzelge 5.4 : Fletcher (997) ın Bulguları Çzelge 5.5 : Fletcher (000) ın Bulguları... 9 Çzelge 5.6 : Sheu, Wu ve Ku (998) nun Bulguları... 9 Çzelge 5.7 : Isakov (999) un Bulguları Çzelge 5.8 : Hodoshma,Gomez ve Kunmura (000) nın Bulguları Çzelge 5.9 : Lau, Lee ve McInsh (00) n Bulguları Çzelge 5.0: Tang ve Shum (003a) un Bulguları Çzelge 5.: Tang ve Shum (003b) un Bulguları Çzelge 5.: Elsas, El-Shaer ve Thessen (003) ın Bulguları Çzelge 5.3: Öncek Çalışmalara İlşkn Özet Blgler... 0 Çzelge 6. : Portföylern Getr Oranları ve Beta Değerlerne İlşkn İstatstkler Çzelge 6. : Her Br Portföyün Getr Oranına İlşkn İstatstkler Çzelge 6.3 : Her Br Portföyün Beta Değerne İlşkn İstatstkler Çzelge 6.4 : Aylar İtbaryle Portföylere İlşkn İstatstkler... 0 Çzelge 6.5 : Yükselen ve Düşen Pyasa Dönemlernde Regresyon Analz... Çzelge 6.6 : Panel Regresyon Sonuçları: Sabt ve Rassal Etkler Modeller... 4 Çzelge 6.7 : Wald Test Sonuçları... 5 Çzelge 6.8 : Hausman Rassal Etk Testler... 6 VII

11 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekl. : Getr Oranı ve Olasılık Sonuçlarının Dağılımı... 4 Şekl. : Rsk Kaynakları... 7 Şekl.3 : Sstematk ve Sstematk Olmayan Rsk Unsurları... 7 Şekl.4 : Gelşmekte Olan Pyasalarda Gözlemlenen Fyat Hareketler... 6 Şekl 3. : Varlık Sayısı le Portföyün Toplam Rsk Arasındak İlşk... Şekl 3. : Portföy Yönetm Sürec... Şekl 3.3 : Olasılık Dağılımı Grafğ... 3 Şekl 3.4 : X Hsse Senednn Getrlerne İlşkn Dağılım Şekl 3.5 : Y Hsse Senednn Getrlerne İlşkn Dağılım... 3 Şekl 3.6 : X ve Y Hsse Senetlernn Getr Oranlarına İlşkn Dağılım... 3 Şekl 3.7 : Negatf Korelasyona Sahp Hsse Senetlernn Getr Oranları Şekl 3.8 : Beklenen Getr-Standart Sapma Grafğ Şekl 3.9 : Kayıtsızlık Eğrler Şekl 3.0: Rskten Kaçınma Düzeylerne Göre Yatırımcıların Farksızlık Eğrler Şekl 3.: Yatırım Fırsatları Kümes Şekl 3.: Etkn Sınır... 4 Şekl 3.3: Rsksz Faz Oranından Yatırım İmkanı Eklendğnde Etkn Sınır... 4 Şekl 3.4: Rsksz Faz Oranından Borçlanma İmkanı Eklendğnde Etkn Sınır... 4 Şekl 3.5: Rsksz Faz Orandan Borç Alma ve Borç Verme Durumunda Etkn Sınır..4 Şekl 3.6: Yatırımcı Gruplarının Optmal Portföylernn Belrlenmes Şekl 3.7: Treynor Performans Ölçütü Şekl 4. : Varlıkların Beklenen Getrler ve Beta Değerler Arasındak İlşk Şekl 4. : Beklenen Getr Rsk Dyagramı... 5 Şekl 4.3 : Sermaye Pazarı Doğrusu... 5 Şekl 4.4 : SVFM Denklemn Türetlmes Şekl 4.5 : Pazar Model Şekl 4.6 : Karakterstk Doğrusu Şekl 4.7 : Karakterstk Doğrusu ve Beta Katsayıları... 6 Şekl 4.8 : Pazar Portföyünün Karakterstk Doğrusu... 6 Şekl 4.9 : X ve Y Varlıklarının Karakterstk Doğruları Şekl 4.0: σ m ve β Değerler Arasındak İlşk Şekl 4.: Menkul Kıymet Pyasa Doğrusu Şekl 4.: MKPD ve Menkul Kıymetlern Fyatlanması Şekl 4.3: Farklı Faz Oranları İçn SVFM Şekl 4.4: Sıfır Betalı Menkul Kıymet Pyasa Doğrusu VIII

12 GİRİŞ. GİRİŞ Globalleşen dünya ekonomsnde, her alanda olduğu gb fnans alanında da öneml gelşmeler yaşanmaktadır. Brbrne entegre olan günümüz fnansal pyasalarında rskn anlamı, bleşenler ve ölçülmes, yatırımcıların üzernde önemle durduğu kavramlar olarak gündeme gelmektedr. Yatırımcılar açısından önem arz eden ve rsk kavramı le brlkte değerlendrlen br dğer unsur se getr kavramı olmaktadır. Her br kelmenn br şekl yardımı le fade edlebldğ Çn dlnde rsk kavramının açıklanablmes ancak k farklı şekln yan yana getrlmes le mümkün olmaktadır. Bunlardan brncs tehlke, dğer se fırsat anlamına gelen şekllerdr. Yatırımcılar açısından rsk, hem kazanç sağlayablen hem de kayıplara neden olablen br kavramı fade etmektedr. Hsse senetlerne yatırım yapan tüm yatırımcılar farklı derecelerde ve farklı yapılarda olsa ble, belrl rskler üstlenmekte ancak bunun karşılığında br getr talep etmektedrler. Bu noktada öneml olan yatırımcıların kendlerne maksmum faydayı sağlayacak optmum rsk-getr bleşmne ulaşmalarıdır. Söz konusu rsk-getr lşksn bast ve doğru br şeklde ortaya koyablen modellern yatırımcıların doğru karar almaları ve daha az rsk üstlenerek daha karlı sonuçlara ulaşablmeler açısından öneml olduğu düşünülmektedr. Rsk ve getr oranı arasındak lşknn belrlenmesnn yatırımcıların yansı sıra bu konu üzernde teork anlamda çalışmalarda bulunanlar açısından önem arz ettğ düşünülmektedr. Bu doğrultuda fnans lteratüründe getr oranlarının açıklanması üzerne çok sayıda çalışmanın yapıldığı görülmektedr. Söz konusu çalışmalardan bazılarında br tek faktör model olan pazar modelnn, bazılarında se çok faktörlü modellern kullanıldığı görülmektedr. Söz konusu modeller arasında, Sermaye Varlıkları Fyatlama Model (SVFM) nn, yatırımcıların yoğun lg gösterdğ br model olduğu dkkat çekmektedr. Menkul kıymetlern doğru fyatlanıp fyatlanmadığını dolayısıyla fnansal varlıkların taşıdığı rske uygun br getr sağlayıp sağlamadığını araştıran ve Sharpe, Lntner ve Mossn tarafından brbrlernden bağımsız olarak gelştrlen SVFM, hsse senetlernn beklenen getrler le beta değerler arasındak doğrusal lşknn varlığını öngörmektedr. Buna göre, menkul kıymetlern getr oranları arasında farklılaşmaya sebep olan tek unsur hsse senetlernn pyasa hareketlerne olan duyarlılıkları arasındak fark olmaktadır. Bu anlamda, modeln kolay uygulanablr olması ve rskn tek br değşkenle ölçülmesne mkan vermes uygulamada kendne oldukça öneml br yer ednmesne neden olmuştur. SVFM n test eden 970 l yılların başlarındak lk çalışmalarda, modeln geçerllğ yönünde öneml bulgulara ulaşılmıştır. Söz konusu çalışmaların brçoğunda endeksn beklenen getrsnn yerne gerçekleşen getrnn kullanıldığı görülmektedr. Modele uygun olmayan bu durumun ortaya çıkardığı sonuçlar se modeln test edldğ daha güncel çalışmalar sonucunda ortaya konulablmştr. Ulaşılan çelşkl sonuçlar fnans lteratüründe betanın, rskn artık anlamlı br ölçütü olmadığı yönünde tartışmaların gündeme gelmesne neden olmuştur. Bu tartışmalar bazı araştırmacıların SVFM nn br ön görü model olarak kullanılamayableceğ yönünde görüşlern belrtmeleryle genş yankı uyandırmıştır. Fnans lteratüründe yaşanan bu tartışmalar br çok araştırmacıyı modeln geçerllğnn tam olarak test edlp edlemedğn araştırmaya yöneltmştr. Bu anlamda, o yıllarda yaşanan tartışmaların modeln test edlme metodolojs üzernde yoğunlaştığı söyleneblr. Bu tartışmaların temeln SVFM nn, endeksn gerçekleşen getr oranının rsksz faz oranının altında gerçekleşme ve beta değer yüksek olan portföylern gerçekleşen

13 GİRİŞ getr oranlarının düşük betalı portföylere kıyasla daha az olması olasılığını öngöreblmes ancak bu lşkler arasında br bağlantı kuramaması oluşturmaktadır. Pettengll ve dğerler (995) çalışmalarında gelştrdkler metodoloj le bu duruma alternatf br çözüm öners sunmuşlardır. Araştırmacılar, pazarın gerçekleşen getr oranının rsksz faz oranının üzernde olduğu dönemler yükselen pyasa, pazarın gerçekleşen getr oranının rsksz faz oranının altında olduğu dönemler se düşen pyasa dönemler olarak tanımlamakta ve bu dönemler bazında rsk-getr oranı lşksn test etmektedrler. Söz konusu bu lşky durumsal lşk analz olarak tanımlayan Pettengll ve dğerler (995) nn ulaştıkları bulgular, beta le gerçekleşen getr oranı arasında yükselen pyasa dönemlernde poztf, düşen pyasa dönemlernde se negatf yönlü sstematk ve durumsal br lşknn varlığına şaret etmektedr. Araştırmacıların ulaştıkları bulgular betanın rsksn halen anlamlı br ölçütü olduğunu ve beta le getr oranı arasında sstematk br lşky yenden ortaya koyması nedenyle fnans lteratüründe oldukça yoğun br lg görmüştür. Bu çalışmanın amacı, beta le getr oranı arasındak lşknn İMKB çn geçerl olup olmadığının Pettengll ve dğerler (995) nn metodolojs kullanılarak Ocak 000 ve Aralık 005 dönemler çn test edlmesdr. Bu bağlamda, çalışmada grş bölümünün ardından knc bölümde, rsk ve getr kavramları, bu kavramların yatırımcılar açısından önem, sstematk ve sstematk olmayan rsk unsurları ve son olarak gelşmş ve gelşmekte olan pyasalarda rsk-getr oranı lşks hakkında genel br tanımlama yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, portföy teors geleneksel ve modern yaklaşımlar temel alınarak ncelenmştr. Modern portföy teors kapsamında, konuyla lgl temel kavramlara, Markowtz n ortalama varyans teorsne, modern portföy teorsnn temel varsayımlarına, etkn pyasalar kuramına, optmal portföy seçmne yer verlmştr. Dördüncü bölümde, varlık fyatlama modeller ncelenmştr. SVFM nn bu çalışmanın uygulama bölümünde rdelenen denge model olması nedenyle daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Bu başlık altında, pazar portföyü, sermaye pazarı doğrusu, menkul kıymet pyasası doğrusu ve standart olmayan SVFM ne yer verlmştr. Ayrıca bu bölümde, arbtraj fyatlama model ncelenmştr. Beşnc bölümde, Sermaye Varlıkları Fyatlama Model üzerne yapılan öncek çalışmalara yer verlmştr. Bu kapsamda, yayınlamış olduğu makale le modeln gelşmne büyük katkıda bulunan Sharpe ın çalışmasından, bu çalışmada temel alınan Pettengll ve dğerler (995) nn çalışmasına ve söz konusu çalışmayı temel alan daha güncel çalışmalara kadar uzanan genş br yelpazede lteratür taraması gerçekleştrlmştr. Altıncı bölümde, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) nda Pettengll ve dğerler (995) nn metodolojs kullanılarak durumsal lşk test edlmştr. Modeln uygulama aşamasının açıklandığı bu bölümde, araştırmanın amacı ve önem, kapsamı ve sınırlılıkları, hpotez, verler, kullanılan yöntem ve teknklern yanı sıra metodolojs hakkında blg verlmştr. Son olarak elde edlen bulgular çeştl görsel araçlar kullanılarak ayrıntılı olarak açıklanmış ve ulaşılan bulgulara lşkn yorumlar gelştrlmştr. Son bölüm olan yednc bölümde se, verlen kavramsal blgler, uygulama sonucunda ulaşılan bulgularla brlkte değerlendrlerek çeştl görüşler ve yorumlar ortaya konulmuştur.

14 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI. GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI Br fnansal varlığın rsk, getrs ve bu k değşken arasındak lşk hem yatırımcılar hem de frmalar açısından önem arz etmektedr. Menkul kıymet yatırımlarında (özellkle hsse sened yatırımlarında) yatırımcılar yatırımın en çok rsk ve getr boyutu üzernde durmaktadırlar. Bu nedenle, rsk ve getr kavramlarının ne anlama geldğnn anlaşılması, varlıkların taşıdığı rsk unsularının belrlenmes ve sınıflandırılması, söz konusu rsk unsurlarının ölçülmes gb brçok konu bugün yatırımcılar açısından önem taşıyan konular arasında yer almaktadır. Gelşmekte olan pyasalarda yapılması planlanan yatırımların, gelşmş pyasalara kıyasla genellkle daha fazla rskl ve karmaşık olableceğ düşünüldüğünde rsk ve getr kavramlarının gelşmekte olan br menkul kıymet pyasası olan İMKB çn daha fazla önem taşıdığı düşünülmektedr... Getr Kavramı ve Önem Br fnansal varlığın br dönemdek getr mktarı dönem başında yapılan yatırımın değer le söz konusu yatırımın dönem sonundak değer arasındak fark olarak değerlendrleblr. Br hsse senednn getrs se hsse senetlernn yılın belrl dönemlernde dağıtılan temettüler ve zamanla çeştl faktörler nedenyle artış gösteren hsse sened pyasa fyatlarının yatırımcı tarafından satın alındığı tarhtek mktarı le getrnn hesaplandığı tarhtek mktarının farkı gb, o hsse senedne sahp olmakla elde edlen kazançlardan oluşmaktadır (Evren,996: 6). Bu bağlamda br hsse senednn aylık getrs aşağıdak gb fade edlmektedr (Şakar,997: 48); P ( BDL + BDZ + ) S BDL + T P t t R t = (.) Pt Burada, R : t ayına at getr t P t : t ayına at en son kapanış fyatı BDL : Ay çnde alınan bedell hsse aded BDZ : Ay çnde alınan bedelsz hsse sened aded S : Rüçhan hakkı kullanma fyatı T : Ay çnde br hsse senedne ödenen temettü mktarı P : t ayından öncek aya at son kapanış fyatı t Br fnansal varlığın getrs logartma kullanılarak aşağıdak gb denklem yardımıyla fade edleblmektedr (Canbaş ve Doğukanlı,00: 89); r t = ln ( Ct + Dt ) ln( Ct ) veya (.) [( C + D ) /( C )] r t = ln t t t (.3) 3

15 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI Yukarıda yer alan denklemler kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucunda elde edlen brbrnden bağımsız k yatırımın getrlerne lşkn grafk genel anlamda aşağıdak gb fade edleblmektedr; Olasılık Sonuçlara lşkn Yüzde Oranları %50 - %5 - Şekl.: Getr Oranı ve Olasılık Sonuçlarının Dağılımı (Harrngton,983: 7). Şekl. den anlaşılacağı üzere yatırımlara lşkn getr dağılımlarında çok farklı sonuçlar gözlemleneblmektedr. Br fnansal varlığın getrs, rsk kavramıyla brlkte yatırımcıların üzernde önemle durdukları ve analzlernde kullandıkları temel kavramları oluşturmaktadır. Yukarıda yer alan hesaplamalar farklı bakış açılarıyla getr oranlarının hesaplanableceğn ortaya koymaktadır. Söz konusu alternatf hesaplamalar arasından yapılacak olan seçm se yatırımcıların kşsel terchlerne göre şeklleneblmektedr... Rsk Kavramı ve Önem Getr Oranı En genş anlamıyla rsk beklenen sonucu elde etmede var olan belrszlk olarak tanımlanmaktadır (Özçam,997: 9). Br başka bakış açısıyla rsk gerçekleşeblecek olası sonuçlar olarak tanımlanablmektedr (Wllams ve Hens,98: 7). Parker (995, 4) a göre se, rsk oluşturan faktörler tehlke ve belrszlk unsurları dır. İktsad bakış açısı le rsk kavramı, br ktsad kaybın oluşmasına lşkn belrszlk yada stenlmeyen br olayın meydana gelme belrszlğ olarak tanımlanablmektedr (Öçal ve Çolak,999: 05). Fnansal açıdan rsk, beklenen getrnn, gerçekleşen getrden sapma olasılığıdır. Bu olasılık, yatırımcı açısından yapmış olduğu yatırımın rskn oluşturmaktadır (Üstünel,000: 4). Rsk ve belrszlk kavramları brbrne çok yakın olan bu nedenle de oldukça sık karıştırılan kavramlardır. Bu nedenle, kavramlar arasında k benzerlklern ve farkların ortaya konulmasının rsk kavramının daha y anlaşılmasına mkan vereceğ düşünülmektedr. Rsk ve belrszlk kavramları, değşkenler hakkında eksk blgye sahp olunması durumunda ortaya çıkmaktadırlar ve karşı karşıya kalınan her br alternatfn en az k farklı sonucunun varlığını fade etmektedrler. Rsk le belrszlğ brbrnden ayıran temel nokta se, farklı durumların gerçekleşme olasılığı le bu olasılıklar dahlnde ortaya çıkablecek sonuçların belrleneblr olmasıdır (Phlppatos,973: 65-66). 4

16 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI Belrszlk kavramı se ortaya çıkablecek olası sonuçlardan hangsnn gerçekleşebleceğ konusundak şüphe olarak tanımlanablmektedr (Wllams ve Hens, 98: 9). Bu anlamda, belrszlk kavramı gelecek le lgl herhang br görüş veya yargıya varılamaması durumunda oluşurken, rsk kavramı se belrszlk düzey olarak tanımlanablmektedr. Br başka fadeyle, belrlszlk kavramını oluşturan kaynakların ölçüleblecek düzeye ndrgenmes le rsk kavramı gündeme geleblmektedr. Rsk kavramı le ntelendrleblecek durumlar, gelecektek olayların alternatf sonuçlarının ortaya çıkışına lşkn tarhsel verlern blmsel yöntemlerle analz edlerek ulaşılan objektf olasılık dağılımını çermektedr. Belrszlk durumu se gelecektek br olayın ortaya çıkma olasılığının hçbr tarhsel verye dayanmayan subjektf olasılık dağılımını çermektedr (Sarıkamış,998: 73). Belrszlk yaşamın parçasıdır ve yaşamın her anında rsk le karşı karşıya kalınablmektedr. Bu anlamda rsk belrszlkten doğmaktadır ve ktsad anlamıyla rsk, ölçüleblr br belrszlğ fade etmektedr (Öçal ve Çolak,999: 05). Frmaların faalyetler süresnce çok sayıda belrszlklerle karşılaşmaları yüksek rsk taşıdıklarını fade etmektedr (Peterson,994: 90). Karşılaşılan rsklerden her kurum, frma ve brey farklı boyutlarda da olsa etklenmektedr. Yaşanan çok boyutluluk söz konusu kurumların rske bakış açılarının da brbrlerne kıyasla farklılıklar göstermesne neden olmaktadır. Buna göre, sgorta şrketler gb fnansal hzmet sunan kurumlardan frmalara kadar genş br yelpazede rskn farklı boyutlarından bahsedleblmektedr. Sgorta şrketlernn bakış açısı le rskn temel boyutları aşağıdak gb sıralanablmektedr (Vaughan ve Ellot,978: 7 ); Rskn varlığından söz edeblmek çn en az k farklı olası sonucun gerçekleşeblyor olması gerekmektedr, Olası sonuçlardan en az brsnn kayıplara yol açablecek, stenmeyen br durumun ortaya çıkmasına neden olması gerekmektedr. Yukarıda yer alan tanımlamalardan, rsk üstlenmenn sonucu olan kar ve zarar boyutunun sgorta kurumlarını çok fazla lglendrmedğ anlaşılmaktadır. Dğer br fadeyle br anlamda bu kurumlar çn öneml olanın sadece kayıplara neden olablen rsk faktörler olduğu söyleneblr. Bankalar açısından se rsk kavramı, sgorta şrketlerne nazaran daha farklı br anlam yüklenmektedr. Bankalar rsk kavramını, breysel ve/veya kurumsal müşterlerle olan lşkler ve dğer faalyetler (kaynakların yatırımlara dönüştürülmes vb.) nedenyle ortaya çıkan rskler olarak sınıflandırarak değerlendrdkler görülmektedr. Maruz kalınan rsk faktörler, fnansal kurumların ve frmaların bu farklı bakış açıları doğrultusunda farklı gruplar altında toplanablmektedr. Özellkle fnansal hzmet sunan kurumlar ve frmalar açısından rsk faktörlernn sınıflandırılması brbrlerne kıyasla büyük farklılık göstereblmektedr. Lteratürde bu farklılığı vurgulayan çok sayıda sınıflandırma yapıldığı görülmektedr. Parker (995, 4-5) a göre fnansal hzmet sunan kurumların maruz kaldıkları rsk faktörler ürün pyasasına yönelk olarak ortaya çıkan ş rsk ve sermaye pyasasına yönelk olarak ortaya çıkan fnansal rsk olarak gruplandırılablmektedr. İş rsk kapsamında bulunan rsk faktörler, kred rsk, stratejk rsk, düzenleyc kurum kaynaklı rskler, faalyet rsk, ürün rsk ve yasal rsk olarak tanımlanmaktadır. Fnansal 5

17 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI rsk kapsamında bulunan rsk faktörler se, faz oranı rsk, lkdte rsk, dövz kuru rsk ve baz rsknden oluşmaktadır. Yapılan sınıflandırmalar, fnansal kurumların rske olan bakış açısına ışık tutsa da fnansal kurumların çeştllğ ve farklılığı daha spesfk tanımların yapılmasını gerekl kılmaktadır. Bu anlamda sgorta kurumlarının bakış açısından rsk kavramı, ana başlıklar halnde aşağıdak gb fade edleblmektedr (Vaughan ve Ellot,978: 0 -); Fnansal ve fnansal olmayan rskler Statk ve dnamk rsk faktörler Temel ve özel rskler Tam ve spekülatf rskler Kşsel rsk faktörler Varlıklara lşkn rsk faktörler Yükümlülüklere lşkn rsk faktörler Karşı taraf nedenyle ortaya çıkan rskler Bankaların maruz kaldıkları rsk faktörler ncelendğnde dünya bankacılığında kabul görmüş çeştl rsk unsurlarının aşağıda yer alan ana başlıklar altında toplandığı görülmektedr (Soydan,999: 7-8); Kred rsk Lkdte rsk Faz oranı rsk İşletme rsk Sermaye veya dsponblte rsk Rsk kavramının sınıflandırılması frmalar açısından değerlendrldğnde se yne çeştl sınıflandırmaların çeştl araştırmacılar tarafından yapıldığı gözlemlenmektedr. Frmaların karşılaşablecekler rsk faktörler üç ana rsk grubu altında toplanablmektedr. Bu rsk faktörler aşağıdak gb sıralanablmektedr (Fatem ve Luft,00: 3); İş rsk Stratejk rsk Fnansal rsk Frmaların rske bakış açıları faalyette bulunduğu endüstr koluna, frma yönetclernn tutum ve davranışlarına, fnansman yapısına ve dış çevre faktörlerne bağlı olarak değşeblmekle brlkte IFC (Internatonal Fnance Corporaton) nn tanımına göre, gelşmş ülkelerde frmaların toplam rsk düzeyler üzernde etkl olan unsurlar 6 ana rsk grubu altında toplanablmektedr. Bu rsk unsurları aşağıdak gb maddeler halnde fade edleblmektedr (Glen,993: 6); Dövz kuru rsk Faz oranı rsk Enflasyon rsk Ülke rsk 6

18 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI Düzenleyc kurum kaynaklı rskler Ödemeler denges ve ekonomk büyüme kaynaklı rskler Fnans lteratüründe çok kullanılan ve bu çalışmada da temel alınan dğer br sınıflandırmaya göre rsk kaynakları sstematk ve sstematk olmayan rsk unsurları olarak ayrılmaktadır. Buna göre sstematk ve sstematk olmayan rsk unsurları aşağıdak gb fade edleblmektedr; Rsk Kaynakları Sstematk Rsk Sstematk Olmayan Rsk Satın alma Gücü (Enflasyon) Rsk Faz Oranı Rsk Pyasa Rsk Poltk Rsk Kur Rsk Şekl.: Rsk Kaynakları (Ceylan ve Kokmaz,998: 33). Fnansal Rsk Yönetm Rsk İş ve Endüstr Rsk Yukarıda yer alan şeklden anlaşılacağı üzere, br menkul kıymetn rsk sstematk ve sstematk olmayan rsklernn toplamından oluşmaktadır. Bu durum aşağıdak şekl yardımıyla daha açık br şeklde ortaya konulablmektedr. Rsk Sstematk Olmayan Rsk Toplam Rsk Sstematk Rsk Portföydek Yatırım Aracı Sayısı Şekl.3: Sstematk ve Sstematk Olmayan Rsk Unsurları (Keown ve dğerler,996: 4). Şekl.3 den anlaşılacağı üzere sstematk olmayan rsk çeştlendrme yoluyla ortadan kaldırılabldğ halde sstematk rskn azaltılablmes mümkün olmamaktadır (Keown ve dğerler,996: 4). 7

19 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI... Sstematk Rsk Pazar rsk olarak da adlandırılan sstematk rsk, fnansal varlığın çeştlendrme yoluyla azaltılamayan rskdr (Yörük,000: 9). Dğer br fadeyle, ekonomk ve sosyal yaşamın yapısı ve değşkenlğnden kaynaklanan rskler sstematk rsk faktörler olarak tanımlanmaktadır (Canbaş ve Doğukanlı,00: 93-94). Bu fadelere ek olarak sstematk rsk kavramı, şlem gören tüm menkul kıymetlern fyatlarını aynı anda etkleyen faktörlern sebep olduğu rsk olarak fade edleblmektedr (Kanalıcı,997: 7). Beklenen getrnn sstematk değşkenlğ, hemen hemen tüm menkul kıymetler çn değşen derecelerde mevcut olmaktadır. ABD de NYSE de 63 frmanın hsse senetler üzerne yapılan br araştırmada sstematk rskn toplam rskn yaklaşık %33 ünü oluşturduğu tespt edlmştr. 987 yılında İMKB ye kote olmuş ve şlem gören 8 şrket üzernde yapılan br ncelemede, sstematk rsk yüzdes %65,5 olarak hesaplanmıştır (Ceylan ve Korkmaz,998: 35). Sstematk rsk menkul kıymete veya onun lgl olduğu frmaya dışsal olan unsurlardan kaynaklanır ve kaçınılması mümkün değldr. Sstematk rskn temel kaynakları ekonomk poltk ve sosyal değşmelerdr. Ancak bundan her menkul kıymet çn aynı ağırlıkta sstematk rskn olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Her menkul kıymetn lgl olduğu frmanın sstematk rsk unsurları le etkleşmnden kaynaklanan farklı rsk ağırlığı bulunmaktadır (Özçam,997: 9). Örneğn enflasyon oranlarında yaşanan an br artış sstematk rsk olarak fade edlmektedr. Söz konusu rsk unsuru pyasada şlem göre frmaları farklı yönlerde etkleyeblse de sonuçta tüm frmalar bu an değşmden etklenmektedr. Bu bağlamda, her br hsse senednn ve sektörlern pazar rskne olan duyarlılığı brbrnden farklı olablmektedr (Gallnger ve Poe,995:68). Sstematk rsk kavramı üzerne yapılan farklı tanımlamalar aslında hemen hemen aynı yargıyı çermektedr. Bu tanımlamaların ortak noktasını söz konusu rsk unsurunun pyasada şlem gören tüm rskl varlıkları etkledğ ve çeştlendrme yoluyla ortadan kaldırılamadığıdır.... Satın Alma Gücü (Enflasyon) Rsk Satın alma gücü rsk, fyat düzeyndek değşmeler nedenyle paranın satın alma gücündek azalmalar olarak fade edleblr. Enflasyon rsk de denlen satın alma gücü rsk, yatırıma tahss edlmş olan paranın enflasyonun etks le satın alma gücünün azalması olarak kendn göstermektedr (Sarıkamış,998: 86). Br başka bakış açısıyla enflasyon rsk, fyat düzeyndek değşmeler nedenyle satın alma gücündek potansyel kayıplar olarak tanımlanmaktadır (Ceylan ve Korkmaz,998: 37). Şakar (997, 46) a göre se, enflasyon rsk ekonomde enflasyon oranında meydana geleblecek olası br artış karşısında paranın satın alma gücünün azalması olarak fade edleblmektedr. Enflasyon düzeyndek değşmelern hsse sened getrler üzernde yol açtığı değşmeler enflasyon rsk olarak tanımlanablmektedr. ABD de yapılan araştırmalar uzun dönemde hsse senetlernn hazne bonolarına göre daha fazla gerçek getr (Enflasyona göre ayarlandıktan sonra kalan getr) sağladıklarını göstermektedr. Kısa dönemde geleneksel bakış açsısına göre hsse senetler getrler enflasyon nspeten 8

20 GETİRİ VE RİSK KAVRAMLARI yükseldğnde yüksek, ters durumda nspeten düşük olmaktadır. Ancak yapılan araştırmalarda hsse sened fyatları le enflasyon arasında öneml br statstksel lşk bulunamamıştır. Bu durumda açıkça hsse senetler enflasyona karşı koruma sağlayamamaktadır ve bunu formül yarımıyla aşağıdak gb göstermek mümkündür (Gökbel,003: 5); Hsse senednn enflasyona karşı korunması b le gösterlrse, NR = a + b Al + W (.4) t t t Burada, NR t : t dönemnde gerçekleşen nomnal getr a : a sabt b : menkul kıymetnn nomnal getrsnn enflasyon oranına duyarlılığı Al : t dönemnde gerçekleşen enflasyon oranı t W t : t dönemndek enflasyon oranı le lşkl olmayan menkul kıymetnn nomnal getrsnn belrsz oranı Al t : El t + Ult El : t dönemndek enflasyon oranı Ul t t : t dönemnde beklenmeyen enflasyon oranı Enflasyon rsk, frmaları hem fnansal araçlara yatırım yapmaları nedenyle hem de enflasyon ortamında faalyette bulunmaları nedenyle etkleyeblmektedr. Enflasyon rsknn frma üzernde yaratacağı etkler bununla sınırlı kalmamaktadır. Söz konusu etkler aşağıdak gb sıralanablr (Akgüç,998: 9-9); Enflasyon dönemler frmaların faalyetlernde daha korunmacı br stratej zlemesne neden olmaktadır, Enflasyon dönemlernde frmalar yatırım yapmaktan kaçınmakta yada daha çok kısa vadel yatırımlara yönelmektedrler, Enflasyon dönemlernde frmaların çalışma sermayes htyaçları artmaktadır, Enflasyon dönemlernde sürekl fyat artışlarına karşı korunablmek amacı le görecel olarak daha fazla stok tutma eğlmnde olmaları özellkle kısa sürel yabancı kaynaklarında artışa neden olmaktadır, Enflasyon dönemlernde para otortelernn enflasyon hızlarını kesmek çn zledkler para poltkası, banka kredlernn kısalması, faz hadlerndek yükselşler, dönen varlıklarının çok öneml br bölümünü kısa sürel banka kredler le fnanse eden frmaları gerek karlılık gerek lkdte yönünden zor duruma düşürmektedr, 9

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması Volume 3 Number 4 01 pp. 43-55 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com Black Ltterman ve Markowtz Ortalama Varyans Modelnn Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceler ve Toplam Rskler Yönünden Karşılaştırılması

Detaylı

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ *

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * H.Ü. Đktsad ve Đdar Blmler Fakültes Dergs, Clt 28, Sayı 2, 2010, s. 47-69 NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * Öz Burak GÜNALP

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ T.C. KADĠR HAS ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FĠNANS VE BANKACILIK ANA BĠLĠM DALI BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ Yüksek Lsans Tez GÖZDE CANDEMĠR DanıĢman:

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi Fnansal Rskten Korunma Muhasebesnde Etknlğn Ölçülmes Dr. Fahreddn OKUDAN * Fath Ünverstes, İİBF. Özet Bu makalenn amacı, etknlk test yöntemlernn ncelenmesdr. TMS 39, rskten korunma muhasebes uygulanablmes

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Doç. Dr. M. Başaran ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Kartal DEMİRGÜNEŞ ** Yrd.

Detaylı

ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha)

ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha) ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşklatının görüşlern yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına attr. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşklatının znn gerektrmez;

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

TEK ENDEKS MODELI VE MODELIN ISTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA UYGULANMASI

TEK ENDEKS MODELI VE MODELIN ISTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA UYGULANMASI TEK ENDEKS MODELI VE MODELIN ISTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA UYGULANMASI Yrd. Doç. Dr. Murat KIYILAR IÜ Isletme Fakültes Fnans Anablm Dal muratky@stanbul.edu.tr Dr. Ergün EROGLU IÜ Isletme Fakültes

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN PORTFÖY OPTİMİZASYOU Doç.Dr.Aydın ULUCA KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız olarak stratejk

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, 2012 195 TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (2002-2009) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler Sayı 72 Eylül Ekm 2015 AİLEM VE ŞİRKETİM Türkye de İnovasyon (Sayfa 2-3) Teknoloj Üreten Türkye Çalıştayı (4-5) - H. Erkan Uncu - CGS Center Fnansal Yönetm Hzmetler Kıdeml Uzman Dünya da İnovasyon (6-7-8)

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ DOKTORA TEZİ ALİ RIZA AKTAŞ TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. SELİM

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY** Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs, Clt 25, Sayı 1, Bahar: 35-48, 2014. Copyrght 2014 anatola Bütün hakları saklıdır ISSN: 1300-4220 (1990-2014) Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16 Yönetm, Yl 12, Say 39, Mays - 2001,5.5-16 ISLETME EGITIMI ALAN ÖGRENCILERIN FINANS ALANINDA KARIYER YAPMA EGILIMLERINI ETKILEYEN FAKTÖRLERIN BELIRLENMESINE.... YONELIK BIR ARASTIRMA: tü. ISLETME FAKÜLTESI

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ 1 1 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ Hazırlayan Seda KARAAĞAÇ

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

Piyasanın Rengi Global

Piyasanın Rengi Global ABD G. Amerka Avrupa Perfer Gelşen Asya Ayrıntılar çn hartaya tıklayınız Avrupa (Çekrdek) Euro Stoxx -1,4% İngltere -1,7% Almanya -1,1% Fransa -1,3% Gelşen Ülkeler Türkye 2,1% Rusya -3,5% Polonya 1,4%

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI TÜFE de Sat ve Değşken Ağırlık Sstem Yaklaşımları: Türkye Taze Meyve-Seze Fyatları Üzerne Br Uygulama Oğuz Atuk Orhun Sevnç

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA 009 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz *

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz * Busness and Economcs Research Journal Volume. umber. 0 pp. 65-84 ISS: 309-448 www.berjournal.com Hsse Sened Fyatları ve Fyat/Kazanç Oranı Đlşks: Panel Verlerle Sektörel Br Analz * Mehmet argelecekenler

Detaylı

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum)

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum) MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 28, TEMMUZ - 2013, S. 276-303 İSTANBUL ISSN:1303-2429 E-ISSN 2147-7825 copyrght 2013 http://www.marmaracografya.com COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI Dr. Ahmet AYDIN ÖZET Bu çalışmanın temel amacı gttkçe önemn artıran Endüstr-ç Tcaret Teorsn (EİT) kullanarak Türkye nn dış tcaret yapısını kapsamlı br

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI YATIRIM PROJELER ANALzNDE BLACK-SCHOLES OPSYON FYATLAMA MODELNN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Erkan Uysal Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu çalışmada, fnansal opsyon fyatlama modellernn yatınm

Detaylı

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ

ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ĠMKB 100 ENDEKSĠ ĠÇĠN OPTĠMAL PORTFÖY SEÇĠMĠ MODEL ÖNERĠSĠ ÖZET Sbel ATAN * Snan METE ** ġenol ALTAN *** Murat ATAN **** Menkul kıymetlern dğer yatırım araçlarına göre daha yüksek getrler sağlaması bunlar

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna Anadolu Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversty Journal of Socal Scences Sermaye Yapısını Etkleyen Faktörler ve Fnansal Oranlar le Hsse Getrs Arasındak İlşknn ANFIS Yöntem le İncelenmes: İMKB de

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279 SESSION 1B: Büyüme ve Gelşme 279 Türkye de Hanehalkı Tüketm Harcamaları: Pseudo Panel Ver le Talep Sstemnn Tahmn The Consumpton Expendture of Households n Turkey: Demand System Estmaton wth Pseudo Panel

Detaylı

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlşks: OECD Ülkeler Panel Ver Analz Mustafa ÖZER * Necat ÇĐFTÇĐ ** Özet: Yen büyüme teorlernn merkeznde Ar-Ge yatırımları vardır. Romer (1990), Grossman-Helpman (1991) ve Aghon-Howtt

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON Gökalp Kadr YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 011 Her hakkı saklıdır ÖZET Yüksek Lsans Tez BULANIK HEDONİK

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE

PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE Dlek PELTL Temmuz 2007 DENZL PORTFÖY ANALZNDE BULANIK MANTIK YAKLAIMI VE UYGULAMA ÖRNE Pamukkale Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma Endüstr-ç dış tcaret, patentler ve uluslararası teknolojk yayılma Recep Kök Dokuz Eylül Ünverstes, İktsad ve İdar Blmler Fakültes, İktsat Bölümü, 35160, İzmr, Türkye Nevzat Şmşek Dokuz Eylül Ünverstes,

Detaylı

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi

FİNANSAL MODELLEME. Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Üniversitesi FİNANSAL MODELLEME Doç.Dr.Aydın ULUCAN Hacettepe Ünverstes KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. YAPI ARAŞTIRMASI VE DOKÜMANTASYON Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 Ön Koşullar : Önerlen Dersler

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

YÜKSEK PLANLAMA KURULU

YÜKSEK PLANLAMA KURULU YÜKSEK PLANLAMA KURULU Tarh : 4/02/2008 Karar No : 2008/T-5 Konu : Enerj KİT lernn Uygulayacağı Malye Bazlı Fyalandırma Mekanzmasının Usul ve Esasları Yüksek Planlama Kurulu nca; Enerj ve Tab Kaynaklar

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ Pamukkale Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans Tez İktsat Anablm Dalı Melke ÇETİN Danışman: Yr d. Doç. Dr. Özcan UZUN Ağustos 2007 DENİZLİ TEŞEKKÜR Eğtm dönemm

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m SAĞLIK BAKANLIĞI TC Kayıt No: 133709 TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU ı TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanun Eğtm Araştırma Hastanes TEKLİF MEKTUBU Sayı : 23618724 12.10.2015 Konu

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERNE M. Kemal ÖKTEM ılı! İnsangücü planlamasına lşkn yaklaşımlar ve görüşlern br bütünlük çersnde ortaya konablmes çn, bu yazıda nsangücü planlamasının

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Konut Sahplğnn Belrleycler: Hanehalkı Resler Üzerne Br Uygulama Halm TATLI 1 Özet İnsanların barınma htyacını sağlayan konut, temel htyaçlar arasında yer almaktadır. Konut sahb olmayan ve krada oturan

Detaylı

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 205 212 ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ Yavuz TOPCU

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

Yolsuzluğun Belirleyicileri ve Büyüme ile İlişkileri

Yolsuzluğun Belirleyicileri ve Büyüme ile İlişkileri SESSION 1B: Büyüme ve Gelşme I 131 Yolsuzluğun Belrleycler ve Büyüme le İlşkler Assoc. Prof. Dr. Mne Gern (Marmara Unversty, Turkey) Prof. Dr. Ömer Selçuk Emsen (Atatürk Unversty, Turkey) Ph.D. Canddate

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültes Dergs Internatonal Journal of Alanya Faulty of Busness Yıl:2014, C:6, S:2, s. 45-54 Year:2014, Vol:6, No:2, s. 45-54 Kayser dek Özel Hastanelerde Malyet Etknlğnn Ver

Detaylı