ISBN (basılı nüsha)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISBN 978-975 19 4482-5 (basılı nüsha)"

Transkript

1

2

3 ISBN (basılı nüsha) Bu Çalışma Devlet Planlama Teşklatının görüşlern yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına attr. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşklatının znn gerektrmez; Bu yayın 500 adet basılmıştır. Elektronk olarak, 1 adet pdf dosyası üretlmştr

4 TEŞEKKÜR Bu çalışma, Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes İktsat Bölümünde tamamlanan ve Doktora Tez Jürs tarafından oy brlğ le kabul edlen doktora tezme dayanmaktadır. Doktora tez çalışmamın her aşamasında engn blg brkm, yakın lg ve önerler le ben yönlendren tez danışmanım Prof. Dr. Aykut KİBRİTÇİOĞLU na sonsuz teşekkür ederm. Tez çalışmam süresnce, blgsnn yanı sıra şne olan saygısı, ttzlğ ve nsan özellklernden edndğm kazanımların benm çn çok kıymetl olduğunu özellkle belrtmek styorum. Ayrıca, doktora tez zleme komtemde ve tez jürmde yer alan, tezn başarıyla tamamlanablmes çn görüş ve düşünceler le bana yol gösteren değerl hocalarım Prof. Dr. Yahya Seza TEZEL ve Prof. Dr. Serdar SAYAN a şükranlarımı sunarım. Bununla brlkte, dğer tez jürs üyeler sayın hocalarım Prof. Dr. İrfan CİVCİR e, Doç. Dr. Hasan ŞAHİN e ve Doç. Dr. Arzu Akkoyunlu-WIGLEY e olumlu eleştrler ve değerl katkılarından dolayı çok teşekkür ederm. Söz konusu tez böylesne değerl hocalarımın takdrleryle başarıyla tamamlamış olmak, hayatımda büyük br onur vesles olacaktır. Bu başarıda emekler olan tüm dostlarımla brlkte değerl arkadaşım Planlama Uzmanı İbrahm DEMİR e, Hacettepe Ünverstes İktsat Bölümü Öğretm Üyes Doç.Dr. Lütf ERDEN e, Planlama Uzmanı Dr. Peln Kale ATTAR a ve Planlama Uzmanı Umut GÜR e çten katkılarından dolayı teşekkür ederm. Ayrıca, tez çalışmam boyunca gösterdkler anlayıştan ve sözkonusu çalışmanın ktap olarak yayınlanması hususunda sergledkler stek ve radeden dolayı değerl yönetclerme şükranlarımı sunarım. Dğer yandan, tez çalışmam süresnce ben her zaman teşvk eden sevgl eşme ve oğluma gösterdkler destek ve özver çn ayrıca teşekkür ederm.

5 v

6 ÖZET Bu çalışmada, öncelkle uluslararası rekabet gücünün tanımı, unsurları ve belrleycler, Porter yaklaşımı ve rekabetç gelşme aşamaları, karşılaştırmalı ve rekabetç üstünlükler ayrımı, kalteye dayalı rekabet ve rekabet gücünü ölçme metodları açıklanmaya çalışılmıştır. Daha sonra, uluslararası endüstr-ç tcaretn tanımı, lk bulguları, teork yaklaşımlar ve ölçme metodları / endeksler rdelenmştr. Bu çerçevede, endüstr-ç tcaretn kavramsal olarak ncelenmes, teorsnn ve temel belrleyclernn ayrıntılı analz, Türkye açısından boyutları, malat sanay alt sektörlerndek durumunun tespt ve gelşmnn ncelenmes mümkün olmuştur. Bu çalışmanın temel araştırma sorununu uluslararası rekabet gücü ve uluslararası endüstr-ç tcaret konularında ayrıntılı olarak yapılan teork değerlendrmeler ve bulgulardan hareketle, sektörler ayrımında uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret arasındak lşknn rdelenmes oluşturmaktadır. Bu kapsamda, son olarak, Türkye malat sanay endüstrler rekabet etme bçmlerne göre kalteye ve fyata dayalı rekabet eden endüstrler ayrımında sınıflandırılmış ve yılları arasında Türkye malat sanay endüstrlernde panel ver yöntemyle uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret arasındak lşk araştırılmıştır. Böylece, uluslararası rekabet gücü kavramına yüklenlmes gereken anlam ve çerğn rdelenmes çalışmaya dernlk katmakta ve dğer çalışmalardan farklılaştırmaktadır. Bununla brlkte, özellkle, Türkye de malat sanay endüstrlernn rekabet etme bçmne göre sınıflandırılması ve kalteye ve fyata dayalı rekabet eden sektörler ayrımında uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret arasındak lşknn (Türkye örneğ çn) amprk olarak test edlmes lteratüre katkı bakımından öneml / anlamlı görülmekte ve bu çalışmayı dğer çalışmalardan farklı ve aynı zamanda özgün kılmaktadır. Anahtar kelmeler: Türkye, Türkye ekonoms, malat sanay, uluslararası rekabet gücü, endüstr-ç tcaret, kalteye dayalı rekabet. v

7 İÇİNDEKİLER TEŞEKKÜR Sayfa No: ÖZET İÇİNDEKİLER v ÇİZELGELER DİZİNİ x ŞEKİLLER DİZİNİ x KISALTMALAR x GİRİŞ 1 I. ULUSLARARASI REKABET GÜCÜ Uluslararası rekabet gücü tanımı Ülke düzeynde uluslararası rekabet gücü tanımları Sektör ve frma düzeynde uluslararası rekabet gücü tanımları Uluslararası rekabet gücünün unsurları ve belrleycler Porter yaklaşımı Ulusal rekabetç üstünlüğün belrleycler Kümelenme oluşumları ve uluslararası rekabet gücü Karşılaştırmalı üstünlükler ve rekabetç üstünlükler üzerne br değerlendrme Pazarlama faalyetler, değer denklem ve rekabetç üstünlük lşks Rekabetç gelşme aşamaları Kalteye dayalı uluslararası rekabet gücü Ürün kaltes le malyet / fyat lşks Kalteye dayalı rekabet ve göstergeler Kaltenn üç temel gösterges İhracat brm değer ( BD hr ) 49 v

8 Açıklanmış kalte elastkyet Yüksek fyat segmentlernde konumlanma Bazı kalte göstergeler Uluslararası rekabet gücü ölçme metodları / göstergeler Dünya Ekonomk Forumu endeksler Küresel rekabet gücü endeks İşalem rekabet gücü endeks Yen küresel rekabet gücü endeksne geçş Uluslararası Yönetm Gelştrme Merkez (IMD) endeks UNIDO rekabetç endüstryel performans (CIP) endeks İmalat sanay uluslararası rekabet gücü (MECI) endeks Küçük ülke malat sanay uluslararası rekabet gücü (SSMECI) endeks Reel kur ve faktörlern uluslararası rekabet gücü le lşks Reel efektf dövz kuru endeksler (REER) IMF hesaplamaları Brm şgücü malyetne dayalı reel efektf dövz kuru Tüketc fyat ndeksne dayalı reel efektf dövz kuru 72 W j Rekabet gücü ağırlık yapısının ( ) hesaplanması Fyat açısından uluslarası rekabet gücü göstergeler Sektörlern görel fyat lşks OECD tarafından hesaplanan fyata dayalı rekabet gücü göstergeler İthalat rekabet gücü İhracat rekabet gücü Toplam rekabet gücü OECD Interlnk modelnde hracat rekabet gücü 79 v

9 Açıklanmış dış tcaret performans endeksler Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler (RCA) Dış tcaret performans endeksler Yapısal değşm endeksler Dış tcarette uzmanlaşma Rekabet gücünün dğer göstergeler Bölüm özet 84 II. ULUSLARARASI ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET Uluslararası dış tcaretn geleneksel açıklaması ve endüst-ç tcaretn oluşumu üzerne kısa br mukayese Endüstr-ç tcaret tanımı, lk bulgular ve temel teorler, yatay ve dkey endüstr tcaret yapısı ve belrleycler Endüstr-ç tcaret lteratüründe endüstr tanımı Uluslararası endüstr-ç tcaretn tanımı Marjnal uluslararası endüstr-ç tcaret kavramı Uluslararası-endüstr-ç tcaret hakkında lk bulgular Günümüzde endüstr-ç tcaretn boyutu Teork yaklaşımlar Ölçek ekonomler ve/veya ürün farklılaştırılması Frmalar arası stratejk etkleşm Dkey üretm yapısı veya farklılaştırılmış üretm malları Teknk farklılıklar Terchlerde benzerlk (Lnder hpotez) Yen ürün, teknolojk açık ve ürün devreler Uluslararası üretm ve çokuluslu şrketlern endüstr-ç tcaret üzerne yansımaları Çok uluslu şrketlerde uluslararası dış tcaretn yapısı Frma ç tcaret Yatay ve dkey endüstr-ç tcaret yapısı ve belrleycler 122 v

10 Endüstr-ç tcaret ölçme yöntemler / endeksler Balassa endeks Grubel-Lloyd endeksler Aquno Endeks Glejser-Goosens-Eede endeks Loertcscher-Wolter endeks Marjnal endüstr-ç tcaret ölçme yöntemler / endeksler Hamlton-Knest endeks Greenaway-Hne-Mlner-Ellott Ölçümü Brülhart endeksler Grubel-Lloyd Tp A endeks Marjnal endüstr-ç tcaret ve sektörel performans: B endeks Ölçme metodu C Bölüm özet 135 III. TÜRKİYE DE İMALAT SANAYİİNDE ULUSLARARASI REKABET GÜCÜ VE ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET İLİŞKİSİ Çalışmanın kapsamı, yöntem ve vers Türkye de malat sanay endüstrlernn rekabet bçm İmalat sanay sektörlernde endüstr-ç tcaretn boyutu Uluslararsı rekabet gücü le endüstr-ç tcaret üzerne tartışmaların / düşüncelern genel çerçeves Hpotezler ve testler Bölüm özet 160 SONUÇLAR 163 KAYNAKLAR 171 EKLER 185 x

11 ÇİZELGELER DİZİNİ Sayfa No: Çzelge 1: Dünya genelnde üretm, hracat ve doğrudan yabancı sermaye yatırım faalyetlernde gelşmeler 2 Çzelge 2: Ürün kaltes tanımları ve lgl kalte özellkler 41 Çzelge 3: Gelşme aşamalarına göre alt endekslern ağırlıklandırılması 62 Çzelge 4: Uluslararası rekabet gücü faktörler 65 Çzelge 5: İmalat sanay dış tcaretnde endüstr-ç tcaret oranı (%) 100 Çzelge 6: Türkye nn toplam ve malat sanay dış tcaret değerler (mlyon $) 139 Çzelge 7: Rekabet bçmne göre endüstrlern malat sanay çndek payı (%) 143 Çzelge 8: Orta düzeyde kalteye dayalı rekabet eden bazı öneml endüstrlern malat sanay dış tcaret çndek payında görülen gelşmeler 144 Çzelge 9: Fyata dayalı rekabet eden bazı öneml endüstrlern malat sanay dış tcaret çndek payında görülen düşüşler 145 Çzelge 10: İmalat sanaynde ortalama endüstr-ç tcaret oranı 147 Çzelge 11: Kalteye dayalı rekabet eden endüstrlerde yüksek endüstr-ç tcaret artışı gösteren endüstrler 148 Çzelge 12: İmalat sanay genel çn regresyon sonuçları özet 155 Çzelge 13: Kalteye dayalı rekabet eden endüstrler çn regresyon sonuçları özet 157 Çzelge 14: Fyata dayalı rekabet eden endüstrler çn regresyon sonuçları özet 159 x

12 ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No: Şekl 1: Vermllğn ve vermllk artışının belrleycler 19 Şekl 2: Ulusal rekabetç üstünlüğün belrleycler 27 Şekl 3: Karşılaştırmalı üstünlük, pazarlama faalyetler ve rekabetç üstünlük 34 Şekl 4: Rekabetç gelşme aşamaları 36 Şekl 5: Ulusal rekabetç gelşme sürec 39 Şekl 6: Alt endekslern kompozsyonu 61 Şekl 7: Uluslararası dış tcaretn yapısı 91 x

13 KISALTMALAR AB AET IMD IMF ISIC ISO OECD SITC TÜİK TÜSİAD Avrupa Brlğ Avrupa Ekonomk Topluluğu Internatonal Insttute for Management Development (Uluslararası Yönetm Gelştrme Merkez) Internatonal Monetary Fund (Uluslararası Para Fonu) Internatonal Standard Industral Classfcaton (Uluslararası Standart Sanay Sınıflaması) İstanbul Sanay Odası Organsaton for Economc Co-operaton and Development (Ekonomk İşbrlğ ve Kalkınma Teşklatı) Standart Internatonal Trade Classfcaton (Standart Uluslararası Dış Tcaret Sınıflandırması) Türkye İstatstk Kurumu Türk Sanaycler ve İşadamları Derneğ UN COMTRADE Unted Natons Commodty Trade Statstcs Database (Brleşmş Mlletler COMTARDE Ver Tabanı) UNCTAD UNIDO WEF WTO Unted Natons Conference on Trade and Development (Brleşmş Mlletler Tcaret ve Kalkınma Konferansı) Unted Natons Industral Development Organzaton (Brleşmş Mlletler Sına Kalkınma Örgütü) World Economc Forum (Dünya Ekonomk Forumu) World Trade Organzaton (Dünya Tcaret Örgütü (DTÖ)) x

14 GİRİŞ Özellkle son 30 yılda mal, hzmet ve sermaye hareketlerndek serbestleşmeyle brlkte letşm teknolojsndek hızlı gelşmelern de etksyle ulusal ve uluslararası düzeyde gderek artan çetn br rekabet yaşanmaktadır l yıllarda dünya genelnde ekonomnn uluslararası özellğ, k öneml değşklğn etksyle küreselleşme boyutuna geçmştr. Bu değşmde, deregülasyon poltkaları le blg ve letşm teknolojlernn ekonomk aktvtelerde oynadığı yen rol etkl olmaktadır. Küreselleşme lteratürde genellkle pyasalar, mal sstem, rekabet ve frma stratejler le lşkl br fade olarak kullanılmakta ve daha çok frma davranış ve stratejlernn etkl olduğu br mkroekonomk gelşme olarak düşünülmektedr. Bu özellğyle küreselleşme; dünya genelnde frmalar, hatta bölge ve ülkeler bakımından hayat br önem arzeden uluslararası çetn br rekabetn arkasındak tc unsur olarak görülmektedr (OECD, 1996b: 7). IMF tanımlamasına göre küreselleşme; dünya genelnde, sınır-ötes mal ve hzmet tcaretnn mktar ve çeştllğnde ve uluslararası sermaye hareketlernde artışlar le teknolojnn daha hızlı ve genş br alana yayılmasının da etksyle ülkelern ekonomk bağımlılığının karşılıklı olarak gderek güçlenmesdr (IMF, 1997: 45; Kbrtçoğlu, 2006). Böyle br dünya sahasında, her br frma ç ve dış pyasalarda dünya genelndek tüm frmalarla rekabet etme zorunluluğunda bulunmaktadır. Üretm uluslararası br boyut kazanmakta, üretmde kullanılan hammadde, aramalı, teknoloj, sermaye, hatta şgücü çeştl ülke veya kaynaklardan temn edleblmektedr. Ayrıca dış tcaret, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, teknoloj transfer ve sermaye hareketler tbaryle ülkelern brbrne bağımlılığı artmaktadır. Bu süreçte, dış tcaretn yapısı se gderek artan şeklde endüstr-ç özellk kazanmaktadır. Bu bağlamda, gttkçe küreselleşen dünya sahasında dünya genelnde üretmn, dış tcaretn ve doğrudan yabancı sermayel yatırım faalyetlernn geçmş dönemdek yıllık ortalama artışları kısaca Çzelge 1 de özetlenmektedr:

15 Çzelge 1: Dünya genelnde üretm, hracat ve doğrudan yabancı sermaye yatırım faalyetlernde gelşmeler Yıllık ortalama artış (%) Dünya mal üretm Dünya mal hracatı Doğrudan yabancı sermaye grş Dünya genelnde doğrudan yabancı sermayel brmlern (bağlı şrketlern) satışları Dünya genelnde doğrudan yabancı sermayel brmlern hracatı 2,6 7,3 14,8 10,2 8,8 Not Bahse konu Çzelge, WTO (2008) ve UNCTAD (2008) den uyarlanmıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına at verler yılları arasını kapsamaktadır. Çzelge 1 de görüldüğü üzere, WTO (2008) verlerne göre yapılan hesaplamalarda yılları arasında mktar bazında dünya mal üretm yıllık ortalama yüzde 2,6 oranında artarken, buna karşın dünya mal hracatı değer bazında yüzde 7,3 artmıştır. Özellkle belrtmek gerekrse, bu artışta, yıllık ortalama yüzde 8,4 oranındak malat sanay ürünler hracat artışı etkl olmuştur. 1 Dünya genelnde doğrudan yabancı sermaye grşlernde se (Çzelge 1), UNCTAD (2008) verlerne göre yapılan hesaplamalarda yılları arasında yıllık oratalama yüzde 14,8 oranında artış olduğu görülmektedr. Bu doğrultuda, aynı dönemde, doğrudan yabancı sermayel brmlern (bağlı şrketlern) dünya genelnde satışları ve hracatı sırasıyla yıllık ortalama yüzde 10,2 ve yüzde 8,8 gb yüksek oranlarda artış göstermştr. 2 Dğer taraftan, geçmş yıllarda gelşmş ülkelern dünya tcaretnden aldığı pay aynı sevyelerde kalırken veya azalma gösterrken, Asya ülkelernden kaynaklanan yen güçlü rakplern ortaya çıktığı görülmektedr. Bu bağlamda, yılları arasında dünya hracatı çersnde Avrupa 1 Aynı dönemde, mktar bazında dünya mal hracatı yıllık ortalama yüzde 5,2, malat sanay hracatı se yüzde 6,4 artış göstermştr. 2 Böylece, 1980 l yılların başında doğrudan yabancı sermayel brmlern dünya genelndek uluslararası üretmnn, yaratılan katma değer bakımından toplam dünya hasılası çnde yüzde 5 ler mertebesnde olan payının, günümüzde yüzde 11 ler düzeyne ulaştığı tahmn edlmektedr (UNCTAD, 2006; 2008). 2

16 ülkelernn payı yüzde 43 mertebesnde kalırken, ABD nn payı yüzde 11,2 den yüzde 8,5 e gerlemş; Çn n payı se yüzde 1,2 den yüzde 8,9 a yükselmştr (WTO, 2008). Görüldüğü üzere, günümüzde ster gelşmş, ster gelşmekte ve sterse az gelşmş olsun bütün ülkeler, artan dünya tcaretnden pay alablmek çn brbrleryle çetn br rekabet çersndedrler. En önemls bu yarışta (daha fazla) başarılı olablmek çn rekabet güçlern artırmaya çalışmaktadırlar. İmalat sanay özelnde düşünülürse, şletmelern gelecekte varolablmeler ç ve dış pyasalarda rakplerne karşı sağlayablecekler rekabet gücü üstünlüğüne bağlı olacaktır. Dünya pyasalarında fyat ve fyat dışı unsurlar tbaryle rekabet edeblen frmalar gelşp güçlenrken, rekabette zorlananlar bu pyasalardan çeklmek zorunda kalacaktır. Bu açılardan değerlendrldğnde, uluslararası rekabet gücünün unsurları, temel belrleycler ve ölçüm teknkler (göstergeler) gerek akademk dünyada gerekse tüm ktsad karar alıcılar arasında daha sık ve özenle ele alınır olmuştur l yıllardan bu yana br taraftan uluslararası rekabet gücü ve rekabet gücünün hang yönde değştğ hususunda sektörel konular başta olmak üzere akademk çalışmalar, uluslararası faalyetler ve yerel svl toplum örgütü nsyatfler artarken dğer yandan ülkeler / sektörler / frmalar uluslararası rekabet gücünü gelştrmeye yönelk çeştl yapılanma ve programlarlar ortaya koymaktadır. Ancak, öncelkle belrtmek gerekrse uluslararası rekabet gücünün tanımı, belrleycler, ölçüm teknkler üzernde genel kabul gören br yaklaşım bulunmamaktadır. Uluslararası rekabet gücü üzernde ortak br tanım bulunmaması rekabet gücü kavramına farklı anlamlar yüklenlmesnden kaynaklanmaktadır. Bazıları doğal kaynaklara sahplğn veya düşük malyette üretmn avantajını fade ederken bazıları ler kümelenme yapılanmalarının varlığını, teknolojk gelşmşlğ veya yüksek büyüme gb makroekonomk br göstergey öne çıkarmaktadır. Genelde se, rekabet gücü artışı le ülkenn yaşam standartlarını uzun vadede artırablmes kast edlmektedr (Rekabet Forumu, 2006). Aslında temel mesele rekabet gücünü tek veya sınırlı sayıdak faktörle fade etmenn yetersz olacağıdır. Rekabet gücü, bu faktörlern her brnden etklenmesne rağmen, çok daha karmaşık ve dern br yapı arz etmektedr. Bu faktörler çok sayıda olduğu kadar, ülkelern gelşmşlk sevyesne bağlı olarak önem dereceler de farklı olablecektr. Ayrıca, küresel ekonomdek değşklğn hızlı olduğu da br ver olarak alındığında, rekabet gücünün yleştrlmes çn krtk olan faktörlern zamanla değştkler de açıktır (Lopez-Claros, 2006). 3

17 Bu çerçevede, uluslararası rekabet gücü kavramını soyut br kavram olmaktan çıkarıp, sadece belrl rakamsal göstermlere ve brçok alt göstergenn matematksel toplulaştırılmasına kıyasla rekabet gücü fadesne yüklenen anlamın açıklanması oldukça önemldr. Dğer taraftan, geleneksel dış tcaret teorsnn öngörülernn aksne gelşen ve üzernde düşünülmes önem arz eden br husus, uluslararası dış tcaretn yapısında gözlenen gelşmelerdr. Özellkle Avrupa Ekonomk Topluluğu entegrasyonundan sonra, üye ülkeler arasında beklenen karşılaştırmalı üstünlüklere dayalı br uzmanlaşmanın olduğu endüstrlerarası tcaretten (aynı endüstr veya ürün grubunda tek yönlü tcaret) farklı olarak endüstr-ç tcaretn (aynı endüstr veya ürün grubunda k yönlü tcaret) görülmes uluslararası dış tcaret konusunda 1960 lı yılların en öneml bulgularını oluşturmuştur (Fontagné ve dğerler, 2005; Lndert ve Pugel, 1996). Bu bağlamda, özellkle mal ve sermaye hareketlerndek lberalleşmenn de etksyle, gelşmş ülkeler başta olmak üzere, Doğu Avrupa ülkelernde olduğu gb gelşmekte olan ülkeler arasındak uluslararası dış tcarette de endüstr-ç tcaretn önem zamanla oldukça artmıştır. Genel anlamda, karşılaştırmalı üstünlüklere göre yapılan endüstrlerarası tcaret br endüstrde hracat br başkasında thalat olarak gerçekleşrken; endüstr-ç tcaret aynı endüstrde (oldukça benzer ürünlerde) hem thalat hem de hracat yapılması durumu olarak karşımıza çıkmaktadır. Oysa, karşılaştırmalı üstünlüklere dayalı uluslararası dış tcaret teorsne göre (geleneksel dış tcaret teors), dış tcaret ülkelern üretm taraflarındak farklılıklarını kullanmasından kaynaklanır. Bu bağlamda, endüstrleşmş ülkelern ağırlıklı olarak gelşmekte olan ülkelerle tcaret yapmaları beklenr. Çünkü, endüstrleşmş ülkeler faktör donanımı ve teknoloj kapastes bakımından öneml ölçüde benzer durumdadır. Karşılaştırmalı üstünlüklere dayalı teorye göre, şleneblr araz ve doğal kaynaklardak farklılıklardan kaynaklanablecek brncl ürün tcaret harç, bu ülkeler arasında çok düşük düzeyde tcaret beklenr (Lndert ve Pugel, 1996: 95). Buna karşın çok genel br benzetme olmasına rağmen, Fukasaku (1992), Almanya le Fransa arasındak otomobl tcaretnn görel faktör donanımı farklılığından kaynaklandığının açıklanmasının oldukça güç olduğunu günümüz tcaret bçmne klask br örnek olarak vermektedr. Benzer şeklde, Porter (1990a: 12) a göre, üretm faktörlerne dayalı karşılaştırmalı üstünlüklern, günümüzde dış tcaretn açıklanmasında yetersz kaldığına dar nanç gttkçe güçlenmektedr. Daha genel fadeyle, 4

18 dünya tcaretnn öneml br bölümü benzer faktör donanımına sahp gelşmş sanay ülkeler arasında oluşmaktadır. Aynı zamanda, dış tcaretn büyük br bölümü gderek artan br bçmde, üretm benzer faktör donanımı gerektren ürünlerde meydana gelmektedr. Her k türdek uluslararası dış tcaretn de geleneksel dış tcaret teorsyle açıklanması güçtür. Uluslararası dış tcaretn öneml br bölümü de, çokuluslu şrketlern farklı ülkelerdek bağlı brmler (kuruluşları) arasında oluşan thalat ve hracattan kaynaklanmaktadır. Dğer öneml br husus se, uluslararası dış tcaretn karşılaştırmalı üstünlükler teorsnn temeln oluşturan vasayımların günümüzde malat sanaynn brçok endüstrsnde artık gerçekç olmadığıdır. Günümüz endüsrtrlernn çoğu, karşılaştırmalı üstünlükler teorsnn oluşturduğu döneme kıyasla farklı özellkler göstermektedr. Uluslararası düzeyde yaşanan çetn rekabet ortamında ölçek ekonomsnden yaygın br şeklde faydalanılmakta, yen ürün ve novasyon önem kazanmakta, ürünlern çoğu farklılaştırılmış özellkler arzetmekte ve tüketc terchlernn baskın unsur olduğu yaygın ve sürekl br teknolojk değşm yaşanmaktadır. Bununla brlkte, günümüz dünyasında şrketler; grdlern dünya ölçeğnde tedark etmekte, faalyetlern brçok ülkeye yaymakta, üretm faalyetleryle yetnmeyp tasarım faalyetlerne de uluslararası boyut kazandırmakta, dünya genelne satış yapmakta, ulaştırma ve haberleşme teknoljsndek hızlı gelşmelern de etksyle dğer şrketlerle stratejk şbrlkler gelştrmekte ve tamamen küresel stratejlerle rekabet etmektedrler. Porter (1990a: 33) n belrttğ üzere, uluslararası rekabet baskısı altında olan ülkeler değl, şrketlerdr. Şrketler, her geçen gün küresel rekebette yetknlğn artırmak zorundadırlar (Porter, 1990a). Bu çerçevede, gderek küreselleşen dünyada, br yandan dünya hasılasına oranla dünya dış tcaretnn ağırlığı artarken dğer taraftan uluslararası dış tcaretn ntelğnde yen unsurlar ortaya çıkmıştır. Uluslararası dış tcaretn bu yen unsurları olarak; 1) endüstr-ç tcarette artış, 2) üretm sürecnde yaratılan katma değern çok sayıda farklı coğraf alanlara kaydırılması, 3) süper dış tcaretç 3 ülkelern oluşması ve 4) düşük ücretl ülkelerden yüksek ücretl ülkelere yönelk yüksek mktarda malat sanay hracatı yapılması hususları öne çıkmaktadır (Krugman, 1995: 332). OECD (2002), yılları arasında toplam malat sanay uluslararası dış tcaret çersnde endüstr-ç tcaretn payının örneğn Fransa da yüzde 77,5, Kanada da yüzde 76,2, İngltere de yüzde 73,7, Almanya da yüzde 72,0, ABD de yüzde 68,5, Mekska da yüzde 73,4, Çek 3 Krugman (1995), GSYİH çersnde hracatın payının yüzde 50 den fazla olan ülkeler süper dış tcaretç ülkeler olarak adlandırmaktadır. 5

19 Cumhuryetnde yüzde 77,4, Slovak Cumhuryetnde yüzde 76,0, Polonya da yüzde 62,6, Kore de yüzde 57,5, Japonya da yüzde 47,6, Türkye de yüzde 40 olduğunu göstermektedr. Fontagné ve dğerler (2005) e göre 2000 yılı tbaryle dış tcarette endüstr-ç tcaretn payı, örneğn, Almanya ve Fransa arasında yüzde 88,70, Malezya ve Sngapur arasında yüzde 85,69, ABD ve Kanada arasında yüzde 77,55, Japonya ve Çn arasında yüzde 34,30, ABD ve Çn arasında yüzde 23,25 tr. Bu verler de dkkate alındığında, endüstr-ç tcaretn yatay ve dkey endüstr-ç özellkler farklılık göstermesne ve bu yönüyle de ncelemeye değer olmasına rağmen, gelşmş ülkeler arasında yapılan tcarette yüksek olduğu, ülkeler arasında gelşmşlk farkları arttıkça endüstr-ç tcaretn azaldığı, ekonomk entegrasyonun yüksek olduğu ülkeler arasında yükseldğ lk öne çıkan unsur olmaktadır. Tüm bu hususlar dkkate alındığında, endüstr-ç tcaretn kavramsal olarak ncelenmes, teorsnn ve temel belrleyclernn ayrıntılı analz, Türkye açısından boyutları, malat sanay alt sektörlerndek durumunun tespt ve gelşmnn ncelenmes bu çalışma açısından da öneml görülmektedr. Dğer taraftan, uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret arasında br lşknn olup olmadığı hususu Türkye malat sanay çn araştırılmaya değer görülmektedr. Bu çerçevede, bu çalışmanın temel araştırma sorununu, uluslararası rekabet gücü ve uluslararası endüstr-ç tcaret hususlarında ayrıntılı olarak yapılacak teork değerlendrmeler ve bulgulardan hareketle, sektörler ayrımında uluslararası rekabet gücü le uluslararası endüstr-ç tcaret arasındak lşknn rdelenmes oluşturmaktadır. Bu çalışmanın temel amaçları: 1- Uluslararası rekabet gücünün ülke, sektör ve frma düzeynde tanımlarının, unsurlarının, belrleyclernn, teork ve ölçme metotları le lgl yaklaşımların ortaya konması, 4 4 Bu bölümde, uluslararası rekabet gücü konusundak sadece rakamsal göstermlerden ve brçok alt göstergenn matematksel toplulaştırılmasından öteye; uluslararası rekabet gücüne yönelk yapılan temel tanımların, rekabet gücü unsurlarının, belrleyclernn, belrgn yaklaşımların ve ölçme metotlarının (göstergelernn) ayrıntılı ncelenmesne ve böylece uluslararası rekabet gücü kavramını soyut br kavram olmaktan çıkarıp rekabet gücü fadesne yüklenlen anlam ve kavramsal çerğn dernlğne rdelenmesne çalışılacaktır. 6

20 2- Uluslararası tcarette ortaya çıkan endüstr-ç tcaretn teorsnn, yapısının, belrleyclernn, ölçme metotlarının analz, 3- Türkye malat sanay endüstrlernn rekabet etme bçmne göre, amprk olarak, kalteye ve fyata dayalı rekabet eden endüstrler bçmnde ayrıştırılması, 4- Türkye de malat sanay genelnde, kalteye ve fyata dayalı rekabet eden endüstrler ayrımında endüstr-ç tcaretn boyutlarının ortaya konması ve, 5- Yukarıdak bulgulara dayalı olarak uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret lşksnn, Türkye malat sanaynde dönem verler kullanılarak amprk olarak araştırılmasıdır. Böylece, uluslararası rekabet gücünü soyut br kavram olmaktan çıkarıp rekabet gücü kavramına yüklenlmes gereken anlam ve çerğn rdelenmes çalışmaya dernlk katmakta ve dğer çalışmalardan farklılaştırmaktadır. Bununla brlkte, özellkle, ) Türkye de malat sanay endüstrlernn rekabet etme bçmne göre sınıflandırılması ve ) uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret lşks hakkında uluslararası lteratürde bazı sözel fadelere rastlanmasına rağmen, 5 kalteye ve fyata dayalı rekabet eden sektörler ayrımında bu lşknn (Türkye örneğ çn) amprk olarak test edlmes lteratüre katkı bakımından öneml / anlamlı görülmekte ve bu çalışmayı dğer çalışmalardan farklı ve aynı zamanda özgün kılmaktadır. Bu çerçevede, brnc bölümde uluslararası rekabet gücünün tanımı, unsurları ve belrleycler, Porter yaklaşımı ve rekabetç gelşme aşamaları, karşılaştırmalı ve rekabetç üstünlükler ayrımı, kalteye dayalı rekabet ve uluslararası rekabet gücünü ölçme metodları açıklanmaya çalışılacaktır. İknc bölümde, uluslararası endüstr-ç tcaretn tanımı, lk bulguları, günümüzde endüstr-ç tcaretn boyutu, teork yaklaşımlar ve ölçme metodları / endeksler rdelenecektr. Üçüncü bölümde se, Türkye malat sanay endüstrler rekabet etme bçmne göre kalteye ve fyata dayalı rekabet eden endüstrler ayrımında sınıflandırılacak, endüstr-ç tcaretn boyutu hesaplanacak ve uluslararası rekabet gücü le endüstr-ç tcaret arasındak lşk sorgulanmaya çalışılacaktır. 5 Örn. Lancaster (1980), Menzler-Hokkanen (1996), Havrylyshyn and Kunzel (1997), OECD (2002), Krugman ve Obstfeld (2003) ve Seydoğlu (2003). 7

21 8

22 BİRİNCİ BÖLÜM ULUSLARARASI REKABET GÜCÜ Mal, hzmet ve sermaye hareketlernde gttkçe artan serbestleşmenn yanı sıra, ulaştırma alanındak ve özellkle letşm teknolojsndek hızlı gelşmelern de etksyle ulusal ve uluslararası düzeyde gderek artan çetn br rekabet yaşanmaktadır. Gttkçe küreselleşen dünyada üretm uluslararası boyut kazanmakta, üretmde kullanılan hammadde, aramalı, sermaye, teknoloj, hatta şgücü çeştl ülke veya kaynaklardan temn edleblmektedr. Ayrıca dış tcaret, uluslararası yatırımlar, teknoloj transfer ve sermaye hareketler bakımından ülkelern brbrne bağımlılığı artmaktadır. Dğer taraftan, rekabetn dünya ölçeğnde küreselleşmes lk bakışta ülkeye (üretm yerne) özgü faktörlern önemn azaltıyor gb görünsede, ülkeye özgü durumun (yerel şartların) önem aslında daha da artmaktadır. Ulusal ekonomk yapıda, değerlerde, kültürde, kurumsal yapıda ve tarh brkmdek farklılıklar genş ölçüde rekabetç üstünlüklere katkı sağlamaktadır (Porter, 1990a: 19). Her şeyden önemls; küreselleşmey, ülke önemnn yern alan br husus olarak görmemek gerekr. Aksne, küresel ölçekte rekabet çn gerekl rekabetç üstünlükler, büyük ölçüde yerel düzeyde (yurt çnde) yaratılmakta ve yerel çerğ yüksek faalyetlerde sağlanan başarılarla sürdürülmektedr. Çünkü, rekabetç olmayan yerel frma ve endüstrlern korunması çn dış tcarete yönelk engellern ve çeştl teşvk araçlarının sınırlandığı br dünya sahasında, rekabetç üstünlüklern temel belrleycler olan, ntelkl şgücü, novasyon yapablme kapastes ve teknolojk gelşm gb yetknlklern gelştrlmes bakımından yurtç ortamın önem gttkçe artmaktadır (Porter, 1990a; 1990b). Dolayısıyla, frmaların konuşlandığı yurtç ortam ve bu ortamın sunduğu ulusal üstünlükler, söz konusu frmaların uluslararası düzeyde rekabet edeblmes bakımından oldukça önem arz etmektedr. Frmalar, ülke koşullarından kaynaklanan bu üstünlüklerle brlkte uyguladıkları küresel stratejlerle küresel ölçekte rekabet gücü veya rekabetç üstünlükler kazanmaktadırlar. Uluslararası başarı, nha olarak ulusal koşulların ve şrket stratejsnn etkn br bleşmnden kaynaklanmaktadır. Frmaların uygulayacakları küresel stratejler, yurtçnde yaratılan bu üstünlüğü destekleyc ve daha da güçlendrc olmaktadır. Uluslararası düzeyde yaşanan çetn rekabet ortamında ülkeler, sektörler, frmalar hatta breyler dah büyük br yarış çersndedrler. Uluslararası 9

23 rekabet gücü çn frma, sektör, ülke bazında mukayeseler yapılmaktadır. Uluslararası rekabet gücü dennce genelde lk olarak akla ülke sevyesnde rekabet gücü gelmesne rağmen, aslında frma veya sektörel bazda rekabet gücü çalışmaları yapılmasının daha anlamlı olableceğ tartışılmaktadır. Bu tartışmalarda, uluslararası rekabet gücü konusunun sadece frmalar veya sektörler açısından zarur olduğu belrtlmektedr. Bu bağlamda, uluslararası pyasalarda rekabet edenn ülke değl, frmalar olduğuna dkkat çeklmektedr. Bu çerçevede, uluslararası rekabet baskısı altında olan ülkeler değl, şrketlerdr (Porter 1990a: 33). Şrketler, her geçen gün küresel rekebette yetknlğn artırmak zorundadırlar. Ülke koşulları, frmalarının uluslararası rekabetç üstünlükler elde edebleceğ uygun br ortamı yaratmak açısından oldukça önemldr ancak bu fırsatları değerlendrmek şrketlern yetknlğne ve uygulayacağı stratejlere bağlı olablecektr (Porter 1990a; 1990b; 2004; Kbrtçoğlu, 1996). Uluslararası rekabet gücü kavramının, özellkle ulusal düzeyde tam olarak anlaşılması ve ktsad lşksnn ortaya konması kısmen güç olup, üzernde yaygın br tartışma söz konusudur (Wgnaraja ve Joner, 2004). Kbrtçoğlu (1996) na göre, uluslararası rekabet gücünün ülke düzeynde hesaplanması neredeyse tamamen anlamsızdır. Gerç ülkeler ve hükümetler açısından endüstrlernn veya frmalarının uluslararası rekabet gücüne sahp olmaları, üretmde uzmanlaşma, sthdam ve dış tcaret denges açısından oldukça önemldr. Ancak, uluslararası rekabet gücü sorunu yalnızca frmalar bakımından yaşamsal br sorundur. Zaten ülkelern brbrleryle olan rekabet, ürettkler ürünlern fyat ve kaltesne dayalı değldr. Ülkeler (hükümetler) mal, hzmet ve sermaye hareketler bakımından gderek küreselleşen br dünyada uygun br yatırım ortamı sunarak daha fazla yabancı sermaye çekeblmek açısından brbrleryle rekabet ederler. Özetle, ülkeler bakımından söz konusu olablecek olan, sadece br tür kuruluş yer rekabetdr (Kbrtçoğlu 1996: 3; 1998a). Benzer şeklde Krugman (1994), br ülkenn uluslararası rekabet gücünün tanımlanması konusunun, br frmanınkne kıyasla çok daha güç / sorunlu olduğunu belrtmektedr. Frmaların uluslararası rekabet gücü bakımından temel kıstas (ölçü) açık ve nettr. İşçlerne, tedarkçlerne ve hssedarlarına olan ödemelern yapamayan frmaların varlığını sürdüreblmes mümkün olamayacaktır. Rekabetç olmayan br frma (şrket), pyasadak konumunu sürdüremeyecek ve mevcut performansını yleştrmedğ takdrde pyasan çeklmek zorunda kalacaktır. Oysa, ülkelern dünya sahnesnden çeklmes gb br durumunun söz konusu olamayacağı, buna karşın ekonomk performanslarına bağlı olarak y veya kötü koşullarda bulunableceğ belrtlmektedr. Ayrıca, ülkelern uluslararası rekabet gücü / ekonomk performansları bakımından kesn ve temel br kıstasın (bottom lne) 10

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler

AİLEM VE ŞİRKETİM. Piyasalardan Haberler (Sayfa 9) Aile Şirketlerinde Kavganın Faturası 300 Milyar Dolar. Türkiye'ye En Çok Yatırım Yapan Ülkeler Sayı 72 Eylül Ekm 2015 AİLEM VE ŞİRKETİM Türkye de İnovasyon (Sayfa 2-3) Teknoloj Üreten Türkye Çalıştayı (4-5) - H. Erkan Uncu - CGS Center Fnansal Yönetm Hzmetler Kıdeml Uzman Dünya da İnovasyon (6-7-8)

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI Dr. Ahmet AYDIN ÖZET Bu çalışmanın temel amacı gttkçe önemn artıran Endüstr-ç Tcaret Teorsn (EİT) kullanarak Türkye nn dış tcaret yapısını kapsamlı br

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ DOKTORA TEZİ ALİ RIZA AKTAŞ TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. SELİM

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Doç. Dr. M. Başaran ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Kartal DEMİRGÜNEŞ ** Yrd.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERNE M. Kemal ÖKTEM ılı! İnsangücü planlamasına lşkn yaklaşımlar ve görüşlern br bütünlük çersnde ortaya konablmes çn, bu yazıda nsangücü planlamasının

Detaylı

TÜRKĐYE DE EKONOMĐK BÜYÜMENĐN KAYNAKLARININ ANALĐZĐ

TÜRKĐYE DE EKONOMĐK BÜYÜMENĐN KAYNAKLARININ ANALĐZĐ T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ SOSYAL BĐLĐMLER ENSTĐTÜSÜ ĐKTĐSAT ANABĐLĐM DALI DOKTORA TEZĐ TÜRKĐYE DE EKONOMĐK BÜYÜMENĐN KAYNAKLARININ ANALĐZĐ Başak KARŞIYAKALI Danışman Doç. Dr. Đlkn BARAY 2008 YEMĐN

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü)

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşler Dares Başkanlığı SA YI : B.08.0.SDB.0.ll.00.00/ KONU: Beslenme Dostu Okullar Projes 10. 03.2010 00747... VALİLİGİNE (İl Mll Eğtm Müdürlüğü) İlg: a)bakanlığımız

Detaylı

Başkanı Ümit Boyner, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Ömer Cihad Vardan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet

Başkanı Ümit Boyner, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Ömer Cihad Vardan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet DOSYA >> Türkye nn 4 yıllık sanay stratejs açıklandı. Sanay ve Tcaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkye Sanay Stratejs Belges, 2011-2014 yıllarını kapsıyor ve 72 eylemden oluşuyor. Stratej Belges,

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STIFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 205 212 ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ Yavuz TOPCU

Detaylı

Türkiye nin Avrupa Birliği (15) Pazarındaki Endüstri-Đçi Ticaret Performansının Rakip Ülke Performanslarıyla Karşılaştırmalı Analizi: 1995-2007

Türkiye nin Avrupa Birliği (15) Pazarındaki Endüstri-Đçi Ticaret Performansının Rakip Ülke Performanslarıyla Karşılaştırmalı Analizi: 1995-2007 Rakp Ülke Performanslarıyla Karşılaştırmalı Analz: 1995-2007 Türkye nn Avrupa Brlğ (15) Pazarındak Endüstr-Đç Tcaret Performansının Rakp Ülke Performanslarıyla Karşılaştırmalı Analz: 1995-2007 Hüseyn ALTAY

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlşks: OECD Ülkeler Panel Ver Analz Mustafa ÖZER * Necat ÇĐFTÇĐ ** Özet: Yen büyüme teorlernn merkeznde Ar-Ge yatırımları vardır. Romer (1990), Grossman-Helpman (1991) ve Aghon-Howtt

Detaylı

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ 1 1 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ Hazırlayan Seda KARAAĞAÇ

Detaylı

Türkiye de Rekabet, Ar-Ge, İnovasyon ve Ekonomik Büyüme: Nasıl Bir İlişki Söz Konusudur?

Türkiye de Rekabet, Ar-Ge, İnovasyon ve Ekonomik Büyüme: Nasıl Bir İlişki Söz Konusudur? A. ÖZKAYA Türkye de Rekabet, Ar-Ge, İnovasyon ve Ekonomk Büyüme: Nasıl Br İlşk Söz Konusudur? Ata ÖZKAYA Özet İçsel büyüme teors endüstrlern çnde bulunduğu rekabet koşulları, yürüttükler Ar-Ge faalyetler,

Detaylı

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültes Dergs Internatonal Journal of Alanya Faulty of Busness Yıl:2014, C:6, S:2, s. 45-54 Year:2014, Vol:6, No:2, s. 45-54 Kayser dek Özel Hastanelerde Malyet Etknlğnn Ver

Detaylı

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma Endüstr-ç dış tcaret, patentler ve uluslararası teknolojk yayılma Recep Kök Dokuz Eylül Ünverstes, İktsad ve İdar Blmler Fakültes, İktsat Bölümü, 35160, İzmr, Türkye Nevzat Şmşek Dokuz Eylül Ünverstes,

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri İşletme BölümüB Yönetm ve Organzasyon Anablm Dalı İşletmeye Grş Ders Notu - 4 Öğr. Grv.. Dr. M. Volkan TÜRKERT vturker@marmara marmara.edu..edu.tr www.volkanturker volkanturker.com..com.tr İşletmelern

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı le İletı şmde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Dr. Abdullah Düvenc 1 1 Marmara, Atatürk Eğtm Fakültes Blgsayar ve Öğretm Teknolojler Eğtm

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. YAPI ARAŞTIRMASI VE DOKÜMANTASYON Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 Ön Koşullar : Önerlen Dersler

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum)

COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum) MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 28, TEMMUZ - 2013, S. 276-303 İSTANBUL ISSN:1303-2429 E-ISSN 2147-7825 copyrght 2013 http://www.marmaracografya.com COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m SAĞLIK BAKANLIĞI TC Kayıt No: 133709 TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU ı TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanun Eğtm Araştırma Hastanes TEKLİF MEKTUBU Sayı : 23618724 12.10.2015 Konu

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STİFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM MESLEK EGTMDE HzMET C EGTM Prof. Dr. Suna BAYKA (*) Yıldız GÜGE (**) Sevnç ÜAL (U) Br yükseköğretm programını btrmş ve meslek hayatına atılmış öğretmenlern çağımızdak blm ve teknolojk gelşmeler zlemeler

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi ÜLKEMzN ÜST DÜZEY TEKNSYEN HTYACı VE EGTM Prof Dr Ethem ÖZGÜVEN() Br çok ülkede olduğu gb ülkemzde de meslek ve teknk eğtm 19 yüzyıla kadar «çıroklı'k» sstem şeklnde yürütülmüştür Cumhuryet dönem öncesnde

Detaylı

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYESİNDE MALİYE BİLİMİNDE YAŞANAN GELİşMELER. Ahmet Burçin YERELi*

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYESİNDE MALİYE BİLİMİNDE YAŞANAN GELİşMELER. Ahmet Burçin YERELi* CUMHURİYT DÖNMİ TÜRKİYİND MALİY BİLİMİND YAŞANAN GLİşMLR Ahmet Burçn YRL* İçnde bulunduğumuz yüzyılın şu son günlernde, gerye dönüp baktığımızda yaşanan sosyal ve teknk gelşmeler tbaryle yrmnc yüzyılın

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ

ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Sosyal Blmler Dergs Sayı: 21 2009 ELEKTRİK ELEKTRONİK SEKTÖRÜNÜN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ ÖNEMİNİN GİRDİ ÇIKTI ANALİZİYLE İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tuncer ÖZDİL Kırgızstan Türkye Manas Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ'NİN YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİ BİR ARAÇ: KALİTE ÇEMBERLERİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ'NİN YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİ BİR ARAÇ: KALİTE ÇEMBERLERİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ'NİN YÜRÜTÜLMESİNDE ÖNEMLİ BİR ARAÇ: KALİTE ÇEMBERLERİ Özden BAY AZIT* Ulusal ve uluslaraqısı pazarlarda rekabetn olabldğnce yoğunlaştığı günümüzde,. hızlı değşm her alanda etksn

Detaylı

TE;ŞHİS MODELLERf ;; KİSİLERARASI CATISMA VE CATISMAYI. Dilaver TENGİLİl\10GLU*

TE;ŞHİS MODELLERf ;; KİSİLERARASI CATISMA VE CATISMAYI. Dilaver TENGİLİl\10GLU* KİSİLERARASI CATISMA VE CATISMAYI TE;ŞHİS MODELLERf ;; Dlaver TENGİLİl\10GLU* Örgütlern vermllğn ve etknlğn etkleyen ayrıca yönetclern zaman ve enerjlern öneml ölçüde alan konulardan brs de örgütsel çatışmadır.

Detaylı

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY BİR İŞLETMEDE KİTLESEL ÖZEL ÜRETİME YÖNELİK HEDEF PROGRAMLAMA TABANLI ÜRETİM PLANLAMA PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY ESRA AKBAL Başkent Ünverstes Lsansüstü

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI OYUN KURAMININ EKONOMİDE UYGULANMASI Hall İbrahm KESKİN YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA 009 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA

Detaylı

BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET

BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET YAZAR ADI-SOYADI: HALĐL UÇAL BAŞLIK: AVRUPA BĐRLĐĞĐ SÜRECĐNDE KIBRIS MESELESĐ VE TÜRKĐYE ĐLE GÜNEY KIBRIS ARASINDAKĐ POTANSĐYEL TĐCARETĐN ÇEKĐM TEORĐSĐ YÖNTEMĐ ĐLE TAHMĐNĐ ÖZET Türkye nn dış lşklernde

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ Pamukkale Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans Tez İktsat Anablm Dalı Melke ÇETİN Danışman: Yr d. Doç. Dr. Özcan UZUN Ağustos 2007 DENİZLİ TEŞEKKÜR Eğtm dönemm

Detaylı

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı. Sürüm no 1.2

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı. Sürüm no 1.2 Namık Kemal Ünverstes Çorlu Mühendslk Fakültes Makne Mühendslğ Bölümü Stratejk Planı Sürüm no 1.2 Tekrdağ, Ocak İçndekler lsteler 2 3. Sunuş... 5 4. Grş... 6 5. Yönetc Özet... 9 6. Kurumsal Değerlendrme

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN TARH:...05/205 SAYı Adı SoyadılTcaret Ünvanı Teblgat Adres Bağlı Olduğu Verg Dares Verg Numarası T.C.Kmlk Numarası Telefon No Faks No E-Mal T.C BARTIN L ÖZEL DARES YAZı ŞLER MÜDÜRLÜGÜ TEKlF MEKTUBU TEKlF

Detaylı

Prof. Nermin ABADAN-UNAT Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi

Prof. Nermin ABADAN-UNAT Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi KİTLE İLETİşİM VE KÜLTOR* Prof. Nermn ABADAN-UNAT Syasal Blgler Fakültes Öğretm Üyes, Ankara Ünverstes Ktle letşm araçları çağımızda nanilmaz br sürat ve hacmde toplumsal "çıktı"larını arttınp, kültür

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON. Gökalp Kadri YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 2011 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ BULANIK HEDONİK REGRESYON Gökalp Kadr YENTÜR İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ANKARA 011 Her hakkı saklıdır ÖZET Yüksek Lsans Tez BULANIK HEDONİK

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

TEDARĠKÇĠ YÖNETĠMLĠ STOK ĠÇĠN BĠR MODELLEME VE GENETĠK ALGORĠTMA ĠLE ÇÖZÜM ÖNERĠSĠ. YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Beliz KUTLAR

TEDARĠKÇĠ YÖNETĠMLĠ STOK ĠÇĠN BĠR MODELLEME VE GENETĠK ALGORĠTMA ĠLE ÇÖZÜM ÖNERĠSĠ. YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Beliz KUTLAR ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ TEDARĠKÇĠ YÖNETĠMLĠ STOK ĠÇĠN BĠR MODELLEME VE GENETĠK ALGORĠTMA ĠLE ÇÖZÜM ÖNERĠSĠ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Belz KUTLAR Anablm Dalı : Endüstr Mühendslğ Programı

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü DergsYıl: 2013/1, Sayı:17 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal ScencesYear: 2013/1, Number:17 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ,

Detaylı

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI

BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI BİR UN FABRİKASINDA HEDEF PROGRAMLAMA UYGULAMASI Abdullah Oktay DÜNDAR * Muammer ZERENLER ** ÖZET İşletmeler günümüz rekabet ortamının çalkantılı doğasında faalyetlern sürdürürken, sahp oldukları kıt kaynakları

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI ADANA İLİNDE YOKSULLUĞUN ANALİZİ: SINIRLI BAĞIMLI DEĞİŞKENLİ MODELLERLE BİR İNCELEME Reyhan CAFRI YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA

Detaylı

i i 2005 Yılı Vergi Politikası çerçevesinde Arz Yönlü iktisat Yaklaşırru GiRiş

i i 2005 Yılı Vergi Politikası çerçevesinde Arz Yönlü iktisat Yaklaşırru GiRiş ~L_,_ ~_",_ _,_ ~"""_"'M_~ "',,,,,,,,,~_ -,~,,,,~ ~,,"' ~, ~ ------ ~~ "'"_ -, L L! 2005 Yılı Verg Poltkası çerçevesnde Arz Yönlü ktsat Yaklaşırru t, GRş 005 yılında zlenecek malye poltkasının temel hedeflernden

Detaylı

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI TÜRK KAMU YÖNETMNDE PLANLAMA BRMLER VE SORUNLARI Gencay ŞAYLAN TODA1E Asstanı GİRİş Hemen hemen on yıllık br süreden ber planlama term Türkye'de karzmatk br anlam fade etmektedr. 1950-1960 syasal mücadele

Detaylı

T.C. KEÇiÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI Mali Hizmetler Müdürlüğü BAŞKANLIK MAKAMINA

T.C. KEÇiÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI Mali Hizmetler Müdürlüğü BAŞKANLIK MAKAMINA l!l KEÇÖREN BELEDİYE BAŞKANLIGI KEÇöREN BELeDYES SA YI : M.06.6.KEç.O-31/2009KONU: Yetk Devr bo f.!200fd 6.1. BAŞKANLIK MAKAMINA Blndğ üzere O 1.01.2006 tarhnden tbaren tüm yerel yönetmlerde 31.12.2005

Detaylı

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama

Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarikçi seçimi: elektronik sektöründe bir uygulama 346 Çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarına dayalı tedarkç seçm: elektronk sektöründe br uygulama Murat ARIKAN 1, Berat GÖKBEK 1 1 Endüstr Mühendslğ Bölümü, Mühendslk Fakültes, Gaz Ünverstes, Maltepe-Ankara

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-15 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI TÜFE de Sat ve Değşken Ağırlık Sstem Yaklaşımları: Türkye Taze Meyve-Seze Fyatları Üzerne Br Uygulama Oğuz Atuk Orhun Sevnç

Detaylı

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler.

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler. ! " # $ % % & & ' . ÖZEL DAR ARTNAME A. N TANIMI,...projelernde gösterlen elektrk lernn özel teknk artnamesnde anlatıldıı eklde, verlen standartlara uygun olarak, kusursuz, eksksz, fen ve sanat kurallarına

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, 2012 195 TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (2002-2009) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY** Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs, Clt 25, Sayı 1, Bahar: 35-48, 2014. Copyrght 2014 anatola Bütün hakları saklıdır ISSN: 1300-4220 (1990-2014) Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES TÜRKĠYE EKONOMĠSĠNĠN YAPISAL ANALĠZĠ: 1998 VE 2002 YILLARI GĠRDĠ-ÇIKTI ANALĠZĠ ÖRNEĞĠ

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES TÜRKĠYE EKONOMĠSĠNĠN YAPISAL ANALĠZĠ: 1998 VE 2002 YILLARI GĠRDĠ-ÇIKTI ANALĠZĠ ÖRNEĞĠ TÜRKĠYE EKONOMĠSĠNĠN YAPISAL ANALĠZĠ: 1998 VE 2002 YILLARI GĠRDĠÇIKTI ANALĠZĠ ÖRNEĞĠ Özet Zya Gökalp GÖKTOLGA 1 Yusuf AKGÜL 2 Bu çalışmanın amacı 98 ve 2002 yıllarına at GrdÇıktı tablolarını kullanarak,

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı

KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı KIRIKKALE ILINDE SıNAI YATıRıMLARA SAGLANAN DEVLET YARDıMLARı Doç.Dr. Ahmet Burçln YEREL! PEGEM - Hacettepe Ünverstes Pyasa Ekonomsn Grşmclğ Gelştrme Merkez Müdürü ve ÖZET Kırıkkale l, kalkınmada öncelkl

Detaylı